Strategia Działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu na lata z perspektywą do 2020r. - PDF\nStrategia Działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu na lata z perspektywą do 2020r.\nDownload "Strategia Działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu na lata 2013-2016 z perspektywą do 2020r."\n1 Strategia Działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu na lata z perspektywą do 2020r WFOŚiGW Poznań ul. Szczepanowskiego 15 A, Poznań tel , fax\n2 Spis Treści 1. Wprowadzenie do Strategii WFOŚiGW na lata Cel strategiczny 3. Diagnoza stanu środowiska i sytuacji gospodarczej w województwie wielkopolskim: a. stan środowiska, b. sytuacja społeczno-gospodarcza, c. nadzwyczajne zagroŝenia występujące w województwie wielkopolskim, d. analiza SWOT stanu środowiska i jego finansowania w województwie wielkopolskim, e. stan wdroŝenia prawa wspólnotowego, f. dokumenty regionalne i krajowe. 4. Kierunki wsparcia: a. wsparcie w latach b. potrzeby finansowania działań ochrony środowiska: priorytet I: Ochrona i zrównowaŝone gospodarowania zasobami wodnymi priorytet II: Racjonalne gospodarowanie odpadami i ochrona powierzchni ziemi priorytet III: Ochrona atmosfery priorytet IV: Ochrona róŝnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów priorytet V: Edukacja ekologiczna priorytet VI: Monitoring i zarządzanie środowiskiem 5. Wskaźniki i efekty ekologiczne 6. Struktura organizacyjna i instrumenty finansowania 7. Finansowanie według Priorytetów 8. Współpraca z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz innymi wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej 9. Udział Wojewódzkiego Funduszu Ochrony i Gospodarki Wodnej w Poznaniu w programach i porozumieniach rozwoju regionalnego i ochrony środowiska 10. Ramy czasowe obowiązywania Strategii, aktualizacja i ocena funkcjonowania strategii 11. Źródła 12. Załączniki 2\n3 1Wprowadzenie do Strategii WFOŚiGW w Poznaniu na lata Ochrona środowiska jest jednym z najwaŝniejszych wyzwań rozwojowych naszego kraju. Regulacje wynikające z polskiego i europejskiego prawodawstwa nakładają nowe obowiązki na wszystkich uŝytkowników, a w szczególności na samorządy i potencjalnie korzystających ze środowiska. Rozbudowany system prawny związany z problematyką środowiskową, implementowany z tytułu wejścia Polski do Unii Europejskiej, w coraz większym stopniu oddziałuje na sferę publiczną. Problematyka środowiskowa jest elementem praktycznie wszystkich aspektów Ŝycia publicznego zagadnień rozwoju regionalnego, rozwoju gospodarczego, polityki przestrzennej, gospodarki komunalnej oraz zdrowia i bezpieczeństwa. Zaostrzające się normy związane ze stanem środowiska zmuszają samorządy i przedsiębiorców do podejmowania działań w zakresie minimalizowania wpływu wszystkich i prowadzonych przez siebie przedsięwzięć na środowisko. Dotyczy to inwestycji, jak i eksploatacji zasobów oraz działań w obszarze komunikacji, edukacji i promowania ekologii. Zwiększające się wymagania korzystania ze środowiska są związane ze wzrostem zapotrzebowaniem na środki finansowe. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu (w dalszej części zwany Funduszem lub WFOŚiGW), regionalna instytucja finansów publicznych, jest partnerem samorządów i innych podmiotów realizujących zadania z zakresu ochrony środowiska. Rola Funduszu jako instytucji finansującej przedsięwzięcia proekologiczne systematycznie wzrasta. Dzięki zaangaŝowaniu finansowemu Funduszu są realizowane liczne przedsięwzięcia w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami, ochrony powietrza, ochrony przyrody i edukacji ekologicznej. Skala wsparcia obszarów ochrony środowiska wzrosła dzięki przyjęciu w obecnej perspektywie finansowej przez Fundusz roli instytucji pośredniczącej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz Priorytetu III Środowisko przyrodnicze Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Obecna Strategia Działania WFOŚiGW w Poznaniu na lata z perspektywą do 2020 r. ma sprecyzować kierunki, zakres, formy i skalę tej pomocy finansowej, wpisane w strategię rozwoju i potrzeby regionu, jak równieŝ określić kierunki i szanse na przejęcie nowych obowiązków w tym zakresie. Niniejsza Strategia jest uchwalana po przyjęciu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wspólnej Strategii Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na lata z perspektywą do 2020 roku. Uwzględnia więc zapisy Wspólnej Strategii w zakresie inicjatyw podejmowanych wspólnie przez Fundusze w ramach funkcjonowania systemu finansowania ochrony środowiska. Informacje dotyczące obszarów współpracy z NFOŚiGW, wynikające ze Wspólnej Strategii, są zawarte w Rozdziale VIII. Współpraca z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz innymi wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej. 3\n4 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu wraz z pozostałymi piętnastoma funduszami wojewódzkimi, Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Bankiem Ochrony Środowiska SA stanowi system finansowania ochrony środowiska w Polsce. WFOŚiGW w Poznaniu od powstania w 1993r. obsługuje wpływy pochodzące z kar i opłat środowiskowych. Jest finansowym realizatorem Polityki Ekologicznej Państwa i polityk wojewódzkich w obszarze ochrony środowiska zapisanych w Programie Ochrony Środowiska dla Województwa Wielkopolskiego, Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami i w innych strategiach i programach, takich jak: Strategia Rozwoju Województwa Wielkopolskiego i strategie branŝowe. Fundusz jest jedynym podmiotem finansującym przedsięwzięcia pro środowiskowe na taką skalę, z tak dogodnymi warunkami udzielanej pomocy (najniŝsze oprocentowanie, korzystny okres spłaty, brak prowizji, sposobność finansowania dotacyjnego duŝej części zadań). W 2007r. WFOŚiGW w Poznaniu został włączony w system wdraŝania Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata W wyniku porozumienia z Ministrem Środowiska podpisanego w dniu 25 czerwca 2007r. stał się Instytucją Pośredniczącą II stopnia / Instytucją WdraŜającą dla realizacji priorytetu I Gospodarka wodno-ściekowa i II Gospodarka odpadami POIiŚ (dla projektów do 25 mln zł; projekty powyŝej 25 mln zł obsługuje NFOŚiGW). Na mocy porozumienia z Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego z dnia 1 października 2007r. WFOŚiGW przyjął rolę Instytucji Pośredniczącej dla Priorytetu III Środowisko przyrodnicze Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata Strategia Działania WFOŚiGW w Poznaniu na lata obejmuje okres, kiedy kończy się obecna perspektywa finansowa Unii Europejskiej, a zacznie nowa określona na lata WFOŚiGW bardzo aktywnie pracuje w zespołach przygotowujących zakres merytoryczny, kształt organizacyjny, instytucjonalny i finansowy nowej perspektywy. Wyzwaniem dla WFOŚiGW będzie uczestnictwo w systemie wdraŝającym program będący następcą POIiŚ, jak i kontynuacja współpracy z Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego i Urzędem Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego w zakresie wdraŝania priorytetu środowiskowego nowego regionalnego programu operacyjnego na lata Urzędy marszałkowskie województw: zachodniopomorskiego, lubuskiego, wielkopolskiego, dolnośląskiego i opolskiego przygotowują Strategię Rozwoju Polski Zachodniej, która będzie spełniała takŝe rolę ewentualnego programu operacyjnego. WFOŚiGW w Poznaniu podjął współpracę z Departamentem Polityki Regionalnej UMWW w zakresie przygotowania kart projektów związanych z ochroną środowiska. WFOŚiGW zadeklarował współpracę z zespołami roboczymi pracującymi nad następującymi zagadnieniami, zapisanymi w Kartach prowadzonych przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego: a. Nr 5. Korytarze ekologiczne Polski Zachodniej, b. Nr 13. Międzynarodowa Droga Wodna MDW E70, c. Nr 24. Promocja turystyczna Polski Zachodniej w zakresie związanym z wykorzystaniem zasobów przyrodniczych, oraz zagadnieniami zapisanymi w Kartach prowadzonych przez inne urzędy marszałkowskie: a. Nr 3. Bezpieczeństwo powodziowe Polski Zachodniej, b. Nr 4. Integracja nowoczesnych form gospodarowania odpadami. 4\n5 Podstawy prawne Prawne i finansowe podstawy działalności Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu przede wszystkim sformułowane są w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami), ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz z późn. zm.) oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (Dz. U. Nr 226 poz. 1479). Niniejsza strategia, określająca wieloletnie kierunki działania WFOŚiGW w Poznaniu jest opracowana zgodnie z art. 400h ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska i uchwalona przez Radę Nadzorczą WFOŚiGW w Poznaniu w dniu 21 września 2012r. Okres obowiązywania Strategii Strategia WFOŚiGW w Poznaniu obejmuje czteroletni okres z perspektywą do 2020r. Niniejsza strategia uchwalana jest w okresie, kiedy to pierwszy rok jej obowiązywania jest jednocześnie ostatnim rokiem dotychczasowego okresu programowania Unii Europejskiej\n6 2 Cel strategiczny, misja i wizja Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu jest elementem systemu finansowania ochrony środowiska. W perspektywie strategicznej do 2020r. WFOŚiGW w Poznaniu, jak i cały system Funduszy współpracujących wzajemnie oraz z wszystkimi instytucjami, podmiotami i osobami zaangaŝowanymi w problematykę ochrony środowiska, ma nadal skutecznie i elastycznie wspierać swoich beneficjentów w realizacji przedsięwzięć słuŝących poprawie stanu środowiska i zrównowaŝonemu gospodarowaniu jego zasobami, mając na uwadze stałe podnoszenie efektywności Cel strategiczny Poprawa stanu środowiska i zrównowaŝone gospodarowanie jego zasobami przez stabilne, skuteczne i efektywne wspieranie przedsięwzięć i inicjatyw słuŝących środowisku w województwie wielkopolskim. Misja Skutecznie wspieramy działania na rzecz środowiska w województwie wielkopolskim. Wizja Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu jest nowoczesną, profesjonalną, darzoną zaufaniem, regionalną instytucją finansów publicznych zaangaŝowaną w politykę regionu, prowadzącą szeroką współpracę z zainteresowanymi podmiotami, współuczestniczącą w prowadzeniu działań na rzecz ochrony środowiska, racjonalnego zarządzania zasobami naturalnymi, działań w obszarze edukacji ekologicznej społeczeństwa oraz ułatwiającą realizację zadań w zakresie monitorowania i zarządzania środowiskiem. 6\n7 3Diagnoza stanu środowiska i sytuacji gospodarczej w województwie wielkopolskim. Województwo wielkopolskie, zwane dalej Wielkopolską lub regionem, połoŝone jest w zachodnio centralnej części Polski, w strefie klimatu umiarkowanego, z wzajemnie przenikającymi się wpływami morskimi i kontynentalnymi, zajmując powierzchnię km². Północna i zachodnia część województwa to kraina lasów i pojezierzy, sprzyjająca rozwojowi turystyki, część południowa związana jest z rolnictwem, w części wschodniej zaś dominuje energetyka, górnictwo i przemysł wydobywczy. a) stan środowiska Według Raportu o stanie środowiska w Wielkopolsce w roku 2010 (patrz źródła), emisja substancji gazowych, zanieczyszczeń w opadach oraz emisji pyłów w Wielkopolsce wykazuje tendencję malejącą. Głównym problemem jest jakość powietrza w miastach. Badania wykazały przekroczenie poziomu docelowego dla benzo(a)piranu, a przekroczenie pyłu PM 10 dotyczy w Wielkopolsce tylko stęŝeń 24 godzinnych i sezonu zimowego. W Wielkopolsce notuje się równieŝ przekroczenie stęŝeń ozonu, lecz jest to problem nie tylko naszego regionu, ale całego kraju. Raport z wykonania Programu Ochrony Środowiska Województwa Wielkopolskiego na lata z perspektywą na lata (patrz źródła) zwraca uwagę na uciąŝliwość niskiej emisji (małe kotłownie i indywidualne paleniska domowe niskiej sprawności wykorzystujące węgiel). W Wielkopolsce wykazuje się znaczne straty energii cieplnej spowodowane niezadowalającym stanem technicznym budynków. Zwraca się równieŝ uwagę na duŝy udział indywidualnych systemów grzewczych na paliwa stałe w zaspokajaniu potrzeb grzewczych mieszkańców, a takŝe na zjawisko spalania odpadów w indywidualnych paleniskach domowych. W regionie wielkopolskim wraz ze wzrostem natęŝenia ruchu samochodowego rośnie emisja substancji ze źródeł komunikacyjnych, co spowodowane jest niedostateczną przepustowością układów drogowych. Tendencje wzrostowe w obszarze zanieczyszczeń powietrza będą wykazywane przy rozbudowie i poszerzaniu się obszarów zwartej zabudowy miejskiej dotyczy to zarówno niskiej emisji, jak i zanieczyszczeń odkomunikacyjnych. Znacznym problemem w Wielkopolsce jest eutrofizacja wód. Występuje ona w 92% badanych jednolitych części wód płynących, w blisko 90% ocenianych jezior i obydwóch zbiornikach sztucznych (Zalew Kowalski, Zbiornik Słupca). Niewielki jest odsetek wód, których stan ekologiczny moŝna uznać za dobry, większość posiada stan umiarkowany bądź słaby. Wody rzek i jezior nie spełniają wymagań dotyczących bytowania ryb w warunkach naturalnych (oprócz jednego jeziora Kaliszańskiego). Zwiększa się wartość średnioroczna azotanów w wodach rzek i jezior. Raport z Programu zwraca uwagę na niewystarczające inwestycje słuŝące gospodarce wodnej i brak wystarczających środków finansowych na realizację zadań z zakresu gospodarki ściekowej w ramach Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych i związane z tym zagroŝenie nie dotrzymania terminów realizacji zadań. W miastach wzrasta liczba ludności korzystającej z oczyszczalni ścieków (w 2010 r. 63%), duŝy problem pozostaje na obszarach wiejskich (tylko 31,9%). Niekorzystny jest równieŝ stosunek długości sieci kanalizacyjnej do 7\n8 wodociągowej. Dlatego niezwykle waŝne są inwestycje w zakresie gospodarki ściekowej na obszarach wiejskich i w małych miastach. Rozwój obszarów zurbanizowanych będzie powodował stały wzrost zapotrzebowania na inwestycje gospodarki wodno-ściekowej; konieczność modernizowania istniejących sieci i oczyszczalni ścieków zwiększy zainteresowanie nowymi inwestycjami w tym obszarze. Negatywnym zjawiskiem występującym w Wielkopolsce jest odprowadzanie do wód i do ziemi nieczyszczonych ścieków komunalnych w ilościach zagraŝających jakości wód powierzchniowych i podziemnych, a takŝe ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (w tym równieŝ zanieczyszczenia pochodzące z działalności rolniczej). Brakuje równieŝ dostatecznej kontroli stanu funkcjonowania i obsługi bezodpływowych zbiorników na ścieki bytowe oraz oczyszczalni przydomowych. Na terenie Wielkopolski znajduje się największy powierzchniowo zwarty obszar zaliczony do OSN w zlewniach rzek: Rów Polski, Orka, Pogona i Dąbrówka. ZagroŜenie powodziowe w Wielkopolsce występuje głównie w wyniku wezbrań opadowych w okresach letnich. Niestety, jak na większości obszarów naszego kraju, ilość zabezpieczeń przeciwpowodziowych jest niewystarczająca. W związku z powtarzającymi się ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, zwiększającą się ich skalą, zagroŝenie powodziowe i potrzeby związane z jego minimalizacją będą czynnikami o stale rosnącej randze. W Wielkopolsce, we wszystkich badanych przez WIOŚ przypadkach, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów wartości dźwięku. Zwiększa się obszar poddany nadmiernemu oddziaływaniu hałasu, szczególnie komunikacyjnego. Istotnym problemem jest równieŝ niepełna inwentaryzacja obszarów, na których występują przekroczenia dopuszczalnych wartości hałasu w środowisku (dla lotnisk Poznań Krzesiny i Powidz istnieje konieczność utworzenia obszarów ograniczonego uŝytkowania). Rozwój sieci komunikacyjnej, zwiększający się ruch transportu lotniczego spowodują wzrost poziomu emisji hałasu w tych obszarach. Plan Gospodarki Odpadami na lata dla województwa wielkopolskiego ukazuje nam aktualny stan gospodarki odpadami w naszym regionie. I tak według danych zawartych w tym dokumencie w 2010 r. odebrano i zebrano ok. 951,92 tys. Mg odpadów komunalnych, przy czym największy procent stanowiły zmieszane odpady komunalne (ok. 93%). Odzyskano (ok. 343,4 tys. Mg) i unieszkodliwiono (ok. 611,4 tys. Mg) łącznie ok. 954,6 tys. Mg. Wśród procesów odzysku występował głównie proces R14 (Inne działania prowadzące do wykorzystania odpadów w całości lub części) oraz R15 (Przetwarzanie odpadów, w celu ich przygotowania do odzysku, w tym do recyklingu). Składowanie zaś było główną metodą unieszkodliwiania odpadów. Dane z 2010 r. wskazują równieŝ na wytworzenie ok. 583,9 tys. Mg odpadów ulegających biodegradacji. Liczba ludności objęta zorganizowanym zbieraniem odpadów z roku na rok jest większa, a na 2010 r. objęła ok. 84 % mieszkańców. Według stanu na 2010 r. w Wielkopolsce funkcjonowały 29 sortownie odpadów komunalnych, 16 kompostowni odpadów, 1 instalacja do fermentacji odpadów i 1 zakład mechaniczno biologiczny. Zdolności przerobowe instalacji do odzysku i innego niŝ składowanie unieszkodliwiania odpadów komunalnych wynosiła ,00 Mg. Poza tym na obszarze naszego województwa funkcjonuje 68 czynnych składowisk odpadów innych niŝ niebezpieczne (2 składowiska odpadów niebezpiecznych), a takŝe blisko 300 instalacji odzysku oraz unieszkodliwiania odpadów. Zlokalizowano równieŝ 38 składowisk, które nie spełniają wymagań ochrony środowiska. 8\n9 Rozwój gospodarczy, rosnąca masa odpadów, bardziej rygorystyczne wymagania gospodarowania odpadami powodują wzrost znaczenia tego obszaru i potrzeb związanych z zagospodarowaniem odpadów. Wielkopolska to region o cennych obszarach przyrodniczych: 31,7 % powierzchni województwa objęte jest podstawowymi krajowymi formami ochrony przyrody. Na terenie województwa znajdują się 2 parki narodowe, 98 rezerwatów przyrody, 13 parków krajobrazowych, 35 obszarów chronionego krajobrazu. Ochrona obszarowa obejmuje równieŝ kilkaset uŝytków ekologicznych, 3 zespoły przyrodniczo krajobrazowe, przeszło pomników przyrody, a takŝe strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową. W Wielkopolsce występuje wiele chronionych i rzadkich gatunków zwierząt i roślin. W ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Obszarów Natura 2000 na terenie województwa wielkopolskiego wyznaczono 77 obszarów (16,5 % powierzchni województwa), w tym 19 obszarów specjalnej ochrony ptaków (14,3 % powierzchni województwa) oraz 58 specjalnych obszarów ochrony siedlisk (8,3% powierzchni województwa). Problemem Wielkopolski jest fakt, iŝ obszary chronione nie tworzą zwartej struktury obszarowej (występują tzw. wyspy ekologiczne ). Dlatego w Programie Ochrony Środowiska Województwa Wielkopolskiego na lata z perspektywą na lata zwraca się uwagę na potrzebę stworzenia spójnego systemu obszarów chronionych, podporządkowanie tej zasadzie działań dotyczących wprowadzania sieci Natura 2000, ciągłą weryfikację systemu pozostałych form ochrony przyrody, a takŝe zapewnienie ciągłości i spójności przestrzennej korytarzy ekologicznych. WaŜne jest równieŝ tworzenie warunków planowania przestrzennego, który weźmie pod uwagę kwestię ochrony róŝnorodności biologicznej i krajobrazowej. Rosnąca presja urbanistyczna, niekontrolowany rozwój miast i wsi, w tym rozlewanie się miast, niekontrolowany ruch turystyczny oddziałujący często w sposób niekorzystny na obszary chronione, niekontrolowana presja rekreacyjna, a takŝe zmieniające się reŝimy hydrologiczne powiększą zagroŝenia związane z integralnością obszarów chronionych i innych obszarów cennych przyrodniczo. b) sytuacja społeczno gospodarcza W skład województwa wielkopolskiego wchodzi 35 powiatów oraz 226 gmin. Pod względem powierzchni region znajduje się na drugim miejscu w Polsce, zaś pod względem liczby ludności na trzecim. Według danych GUS w roku 2010 Wielkopolskę zamieszkiwało ponad 3,4 mln osób, co stanowiło ok. 8,7% całej ludności Polski (w tym w 109 wielkopolskich miastach mieszkało 1910,7 tys. ludzi). Według prognozy GUS do 2035 r. liczba ludności w Wielkopolsce ma wykazywać tylko niewielkie wahania - do 2025 r. nieznacznie ma wzrastać, by po 2025 r. odrobinę spaść. Cały czas jednak liczba ta ma oscylować wokół 3,4 mln osób. Przeciętna gęstość zaludnienia wynosi 114 os. na km². Dzieląc ludność Wielkopolski według płci, widzimy, podobnie jak w całej Polsce, Ŝe męŝczyzn jest stosunkowo mniej niŝ kobiet (1658,8 tys. męŝczyzn na 1760 tys. kobiet). Na przestrzeni kolejnych lat GUS nie przewiduje większych zmian. Saldo migracji wewnętrznej w naszym regionie jest dodatnie, natomiast bardzo wyraźnie widać tendencję do ucieczki ludności z duŝych miast na tereny miejsko wiejskie. Saldo migracji zagranicznej jest natomiast ujemne. W 2010r. analizy dotyczące migracji wykazywały, Ŝe w ciągu roku wyemigrowało 1094 osoby, 661 osób przybyło do Wielkopolski saldo: -433 os. Powierzchnia województwa wielkopolskiego wynosi km², co stanowi 9,5% powierzchni całego kraju. Największą jego część stanowią uŝytki rolne ( blisko 2 mln ha), 9\n10 dalej grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione (blisko 800 tys. ha), grunty zabudowane i zurbanizowane (ponad 150 ha), resztę zaś stanowią uŝytki ekologiczne, grunty pod wodą, nieuŝytki i tereny róŝne. Gleby na tym obszarze cechuje średnia i niska jakość i naleŝą do jednych z najsłabszych w kraju. Województwo wielkopolskie ma ogromną w skali całego kraju powierzchnię gruntów zdewastowanych (9,6 tys ha w 2010 r.), w większości w wyniku działalności górnictwa i kopalnictwa surowców. Wielkopolska to jeden z najsilniejszych gospodarczo regionów Polski, na czele z jej stolicą Poznaniem. Dobrze rozwinięty jest tu przemysł, rolnictwo i usługi. Niewątpliwie duŝy wpływ na sytuację ekonomiczną regionu ma połoŝenie w zachodniej części kraju i bliskość do silnie rozwiniętych europejskich stolic, jak np. Berlin. Infrastruktura drogowa, kolejowa i lotnicza jest cały czas rozbudowywana. Przez Wielkopolskę przechodzą główne korytarze tranzytowe z Zachodu na Wschód oraz z Gdańska na południe Europy. Ogromne znaczenie ma port lotniczy Ławica w Poznaniu, który poprzez budowę drugiego terminala zwiększył swoją przepustowość do 3 mln pasaŝerów. W Wielkopolsce rozwija się równieŝ Ŝegluga jako, Ŝe Noteć i Warta stanowią część europejskiej drogi wodnej E31. Pozostałe miasta na prawach powiatu, jak Konin, Kalisz i Leszno równieŝ mają duŝy wpływ na silną pozycję gospodarczą w Wielkopolsce. Wschodnia część regionu obfituje w kopaliny energetyczne jak węgiel brunatny, gaz ziemny i ropa naftowa. Występują tu równieŝ liczne złoŝa surowców jak sól kamienna, sól potasowo magnezowa, torfy i inne. Na blisko 60% obszaru województwa istnieją warunki do zlokalizowania elektrowni wiatrowych. Obecnie znajduje się tu aŝ 18% wszystkich elektrowni tego typu. Region wielkopolski moŝna zaliczyć do perspektywicznych jeŝeli chodzi o energię geotermalną. Do podstawowych źródeł energii odnawialnej zaliczana jest biomasa, w Wielkopolsce pozyskiwana głównie z rolnictwa, leśnictwa i gospodarki komunalnej. OZE stanowi niewielki procent w ogólnym bilansie energetycznym, czego jedną z przyczyn jest występowanie w znacznych ilościach węgla brunatnego. Na terenie województwa wielkopolskiego głównymi źródłami energii są trzy elektrownie wchodzące w skład Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin. Według REGON w 2010 r. w Wielkopolsce zarejestrowanych było blisko 400 tys. podmiotów gospodarczych, w większości w sektorze prywatnym. Najwięcej prowadziło działalność o charakterze handlowym. Poznań oraz powiat poznański koncentrował blisko 40% podmiotów gospodarczych. W ciągu ostatnich lat Wielkopolska charakteryzowała się szybko rosnącą liczbą przedsiębiorstw, dobrą strukturą rodzajową firm, przewagą sektora prywatnego oraz wysoką jakością usług i kwalifikacji pracowników. Wielkopolska cechuje się równieŝ duŝym potencjałem badawczo rozwojowym oraz akademickim. Według danych z GUS pod względem liczby ludzi pracujących w wieku 15 lat i więcej, Wielkopolska w 2010 r. plasowała się na trzecim miejscu w kraju, zaraz po Mazowszu i Śląsku. Stopa bezrobocia w Wielkopolsce wynosiła 9,2 %, co było najniŝszym wynikiem wśród wszystkich 16 województw. Przeciętne wynagrodzenie brutto w 2010 r. wynosiło ogółem 2947,27, najwyŝsze występowało w przemyśle (3029,26), rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie i rybactwie (2990,25), najniŝsze zaś w zakwaterowaniu i gastronomii (1838,93). Przeciętny miesięczny dochód w Wielkopolsce rozporządzalny na 1 osobę w gospodarstwie domowym wynosił w 2010 r. 1125,74 zł, przy przeciętnych miesięcznych wydatkach na poziomie 901,27. Ludność w Wielkopolsce najwięcej wydawała na Ŝywność i napoje, zaś najmniej na edukację, restauracje i hotele. Wielkopolska to równieŝ region niezwykle cenny przyrodniczo. Dlatego nie moŝna zapominać o pręŝnie rozwijającej się turystyce. Szczególny zainteresowaniem cieszy się północna i zachodnia część regionu, będąca krainą lasów i pojezierzy. Turystyka stanowi szybko rozwijający się, perspektywiczny sektor gospodarki. W 2010 r. województwo wielkopolskie odwiedziło 3,3 mln turystów krótko i długookresowych. 10\n11 Rys. 1. Województwo wielkopolskie na tle kraju w 2012r. Źródło: Diagnoza sytuacji społeczno gospodarczej w województwie wielkopolskim, Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego,\n12 Rys. 2. PKB na 1 mieszkańca. Źródło: Diagnoza sytuacji społeczno gospodarczej w województwie wielkopolskim, Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, 2011 c) nadzwyczajne zagroŝenia w województwie ZagroŜenia naturalne: 1. Susza i wynikające z niej poŝary Blisko 6% wszystkich poŝarów pojawiających się w Polsce jest notowanych w Wielkopolsce. W ciągu ostatnich lat ich liczba się zmniejsza, jednocześnie rośnie niestety ich powierzchnia. 2. Powodzie Wielkopolska jest regionem o małej średniej rocznej opadów. Powodzie występują tu lokalnie i zaleŝą od retencyjności wodnej gleb i od tego, w jakim stanie znajduje się infrastruktura przeciwpowodziowa, która, jak w całym kraju, nie jest wystarczająca. ZagroŜenie powodziowe występuje głównie w dolinach rzek: Warty, Noteci i Prosny. 3. Erozja gleb (wietrzna, wodna i wąwozowa) Erozją wietrzną zagroŝone jest aŝ 26,9% powierzchni ogólnej województwa, erozją wodną 16,8% powierzchni ogólnej, zaś wąwozową 5,8%. 4. Osuwiska i ruchy masowe Na terenie województwa wielkopolskiego w 2007 r. rozpoznano 68 osuwisk (najwięcej w powiecie pilskim i poznańskim), a takŝe 286 obszarów predestynowanych (tu równieŝ dominuje obszar pilski). Oprócz osuwisk związanych z dolinami rzecznymi, w Wielkopolsce występują osuwiska związane z eksploatacją węgla brunatnego. Wschodnia część województwa, właśnie ze względu na węgiel, naraŝona jest równieŝ na ruchy masowe (głównie okolice Konina i Turku). Na terenie powiatu międzychodzkiego potencjalnie mogą występować ruchy masowe związane z polodowcową rzeźbą terenu. 12\n13 ZagroŜenia wynikające z działalności człowieka (antropogeniczne): 1.Transport drogowy Największe zagroŝenie stanowi moŝliwość awarii o róŝnorodnym charakterze występujących podczas transportu drogowego materiałów niebezpiecznych, jak równieŝ transportu kolejowego. 2.ZDR i ZZR Na terenie województwa wielkopolskiego funkcjonują zakłady, których działalność moŝe spowodować awarie przemysłowe: 13 zakładów o duŝym ryzyku wystąpienia powaŝnych awarii przemysłowych (ZDR) 20 zakładów o zwiększonym ryzyku występowania powaŝnych awarii przemysłowych (ZZR) 90 zakładów sklasyfikowanych do grupy pozostałych zakładów mogących spowodować powaŝne awarie. Mapę z rozmieszczeniem podmiotów zaliczanych do ZDR i ZZR zawiera rysunek 3., a szczegółowy wykaz podmiotów zaliczanych do zakładów duŝego ryzyka i zwiększonego ryzyka wystąpienia powaŝnych awarii przemysłowych w województwie wielkopolskim stanowi załącznik nr 1. 13\n14 Rys. 3. Mapa podmiotów zaliczonych do ZDR i ZZR. Źródło: Program ochrony środowiska województwa wielkopolskiego na lata z perspektywą na lata\n15 3.Erozja gleb Erozja wodna gleb w wyniku zbyt duŝej intensyfikacji produkcji rolnej oraz braku stosowania dobrych praktyk rolniczych. ZagroŜenie to występuje głównie w południowej i południowo wschodniej części województwa. 4. Szczególne obszary zagroŝeń Poznań i jego okolice są szczególnie zagroŝone przez wiele czynników, takich jak przekroczenie poziomu dopuszczalnego stęŝenia 24 godzinnego pyłu PM10, norm hałasu, duŝa koncentracja odpadów medycznych, intensywnie postępujący proces urbanizacji i suburbanizacji. Funkcjonowanie Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin, w wyniku działalności którego wprowadzana jest duŝa ilość substancji do powietrza, największa w województwie ilość wytwarzanych odpadów oraz przekształcanie stosunków wodnych. d) analiza SWOT stanu środowiska i jego finansowania Mocne strony (czynniki wewnętrzne) Słabe strony (czynniki wewnętrzne) Stan środowiska DuŜa róŝnorodność środowiska przyrodniczego i bogactwo zasobów przyrodniczych w Wielkopolsce. Liczne formy ochrony obszarowej i gatunkowej występujące w Wielkopolsce. Stosunkowo zwarty system terenów leśnych. DuŜe zasoby dla energii odnawialnych (wiatr, biomasa, źródła termalne). Stan środowiska Niekorzystny bilans wodny regionu i przewaŝająca liczba jednolitych części wód z umiarkowanym i słabym stanem / potencjałem ekologicznym. Niewłaściwa jakość powietrza, skutkująca potrzebą objęcia aglomeracji wielkopolskich programami ochrony powietrza. Niewystarczający poziom realizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych i Krajowego Planu Gospodarki Odpadami. Niewystarczający poziom działań w zakresie oszczędności energii. Występujące zjawisko nadmiernej suburbanizacji oraz dewastowania walorów przyrodniczych i krajobrazowych w Wielkopolsce. Niekorzystny klimat akustyczny w miastach i w miejscach wzmoŝonej aktywności gospodarczej (lotniska, ruch komunikacyjny). System finansowania DuŜy potencjał finansowy gwarantujący stabilne źródło współfinansowania przedsięwzięć oraz kierowanie się interesem środowiskowym i publicznym, a nie wyłącznie opłacalnością przedsięwzięć (podejście niekomercyjne). System finansowania Wysoki stan wolnych środków na koniec roku (rezygnacja gmin z przydzielonej pomocy na koniec roku i brak moŝliwości ponownego uruchomienia środków w danym). Znajomość problematyki regionalnej, problemów ochrony środowiska w regionie i współpraca z regionalnymi instytucjami ochrony środowiska, rozwoju regionalnego i gospodarki wodnej. Zobiektywizowany, bezstronny proces przyznawania dofinansowania (formalna procedura zamiast 15 Brak instrumentu mobilizującego samorządy do niewypowiadania umów na koniec roku. Niewystarczająca promocja działalności WFOŚiGW.\n16 uznaniowości), róŝnorodność stosowanych zasad i form dofinansowania; moŝliwość ich dopasowania do specyfiki celów i potrzeb beneficjentów oraz skuteczna kontrola w zakresie wydatkowania środków na cele ochrony środowiska Doświadczenie instytucjonalne w zarządzaniu środkami europejskimi, zdobyte w poprzednich perspektywach finansowych. Wysoko wykwalifikowana kadra, kompetentna w zakresie aktualnie realizowanych zadań Szanse (czynniki zewnętrze) ZagroŜenia (czynniki zewnętrzne) Stan środowiska Stan środowiska Zwiększająca się świadomość ekologiczna samorządów, przedsiębiorców i mieszkańców województwa powodująca większą staranność w działaniach na rzecz ochrony środowiska. Zwiększający się poziom i zakres inwestycji i przedsięwzięć pozainwestycyjnych w obszarze ochrony środowiska, podejmowanych przez samorządy, przedsiębiorców, organizacje społeczne i inne podmioty publiczne i prywatne. Systematycznie zmniejszający się poziom zanieczyszczeń środowiska we wszystkich komponentach (woda, powietrze, powierzchnia ziemi). Zwiększający się popyt na usługi turystyczne, stwarzający szanse na zachowanie zasobów przyrodniczych w regionie. ObniŜenie zasobów wodnych Wielkopolski wpływające na róŝnorodność biologiczną i ograniczające szanse rozwojowe województwa. DrenaŜ zlewni, osuszanie i zanik biocenoz wilgotnych. Istniejące i powstające ośrodki przemysłowe będące miejscem potencjalnych awarii przemysłowych i powstawania nadzwyczajnych zagroŝeń środowiska. Ryzyko lokalizacji na terenie województwa i lub poprowadzenia przez jego obszar inwestycji niekorzystnie wpływającej na stan środowiska. Chaos w planowaniu przestrzennym mający wpływ na degradację obszarów przyrodniczo cennych. Fragmentacja przestrzeni przyrodniczej. Niestabilność prawodawstwa gospodarczego niekorzystnie wpływającego na sprawy ochrony środowiska. Największe w Polsce skupisko OSN z występującymi źródłami zanieczyszczeń pochodzenia rolniczego. System finansowania System finansowania Nowe wyzwania w obsłudze środków w Nowej Perspektywie (udział WFOŚiGW we wdraŝaniu programów krajowych i regionalnych w zakresie ochrony środowiska: m.in. programu operacyjnego na bazie Strategii Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko, regionalnego programu operacyjnego , programu operacyjnego na bazie Strategii Rozwoju Polski Zachodniej). Nowe obszary rozwoju gospodarczego: innowacje, rozwój nowych technologii, kreatywność, inwestycje inteligentne. DuŜe zróŝnicowanie potrzeb inwestycyjnych i finansowych w ochronie środowiska w poszczególnych subregionach. Wpływ kryzysu gospodarczego na ograniczenie dochodów publicznych i zmniejszenie zdolności inwestycyjnej w sferze budŝetowej. 16\n17 Uczestnictwo samorządu województwa wielkopolskiego w paneuropejskich organizacjach rozwoju regionalnego i ochrony środowiska jak np. ENCORE, ENEA itd. Prawodawstwo Unii Europejskiej procesowo dąŝące do szczególnej roli w ochronie środowiska i w konsekwencji wynikające z niego zwiększające się obowiązki samorządów i przedsiębiorców. Rosnące zadłuŝenie i przekraczanie przez niektóre samorządy dopuszczalnych pułapów zadłuŝania się oraz obniŝenie skłonności przedsiębiorców do podejmowania ryzyka inwestycyjnego. Centralizacja systemu finansowania ochrony środowiska. Realizacja Nowej Perspektywy bez udziału WF. Strumień nowych środków (krajowych, europejskich) poza systemem finansowania ochrony środowiska, a w konsekwencji brak udziału w nich Funduszy. e) stan wdroŝenia prawa wspólnotowego w Wielkopolsce Stan wdraŝania prawa wspólnotowego w Polsce w zaleŝności od obszarów, jest w róŝnym stopniu zaawansowania, co przekłada się takŝe na róŝny stopień realizacji wynikający z zobowiązań traktatu akcesyjnego. W dziedzinie gospodarki wodnej i gospodarki wodno-ściekowe najwaŝniejsze akty prawne wspólnotowe to Dyrektywa 91/271/EWG dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych, Dyrektywa 2000/60/WE ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej oraz Dyrektywa 2007/60/WE w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim. Termin osiągnięcia pełnej zgodności z Dyrektywą 91/271/EWG mija 31 grudnia 2015r. Zostało stwierdzone zagroŝenie zrealizowania celów tej dyrektywy w roku 2010 udało się osiągnąć cel zakładany na 2005r. dotyczących poziomu redukcji ładunku ścieków ulegających biodegradacji. W Wielkopolsce, w wyniku aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych 2010, 197 aglomeracji zostało uznanych za priorytetowe dla realizacji wymogów Traktatu Akcesyjnego, 32 aglomeracje za nie będące priorytetowymi dla spełnienia wymogów Traktatu. 18 aglomeracjom zmieniono termin zakończenia inwestycji. Szczegółowe informacje dotyczące Wielkopolski zawarte w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych i jego aktualizacjach Dyrektywa 2000/60/WE, nakłada obowiązek osiągnięcia dobrego stanu wód do 2015r., w uzasadnionych przypadkach do 2021r. i do 2027r. Trwają obecnie prace dotyczące przeglądu i aktualizacji pierwszego programu wodno-środowiskowego kraju. W skali kraju Dyrektywa 2007/60/WE nie została implementowana jeszcze w całości brakuje dokumentów planistycznych, które są w przygotowaniu. Występują opóźnienia w realizacji kluczowych inwestycji związanych z Programem Odra w Wielkopolsce są to: zbiornik Wielowieś Klasztorna oraz modernizacje wałów w dolinie Warty. W zakresie gospodarki odpadami najwaŝniejszymi aktami prawa unijnego są: Dyrektywa 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów, Dyrektywa 2008/98/WE w sprawie odpadów. W zakresie Dyrektywy 1999/31/WE do końca 2013 i 2020r. istnieje obowiązek zmniejszenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania na składowiskach odpowiednio do poziomu 50% i 35% masy tych odpadów wytworzonych w 1995r. Realizacja tych zadań wymaga ukierunkowania działań na wydzielenie odpadów 17\n18 biodegradowalnych ze strumienia odpadów komunalnych, jak i zbudowania instalacji do biologicznego ich przetwarzania. W Sprawozdaniu z realizacji Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Wielkopolskiego na lata z perspektywą na lata wykazano funkcjonowanie 68 składowisk odpadów komunalnych, 38 z nich nie spełniało wymagań w róŝnym zakresie (brak pozwolenia zintegrowanego, brak odgazowania). W latach wydano 28 decyzji na zamknięcie składowisk i 1 na zamknięcie kwatery. W trakcie rekultywacji znajdowały się 53 składowiska i 2 kwatery składowisk. Niekorzystnie kształtuje się udział odpadów komunalnych składowanych w odniesieniu do wytworzonych aŝ 91,9 proc. Stopień redukcji lub masa odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych na składowiska w stosunku do wytworzonych w 1995r. wynosiła 86,5 proc. Natomiast udział przenośnych zuŝytych baterii i akumulatorów zbieranych selektywnie w odniesieniu do wprowadzonych do obrotu wynosił 17.4 proc. W obszarze ochrony powietrza najwaŝniejszą jest Dyrektywa 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza i czystszego powierza dla Europy. Ustanawia ona środki zmierzające do zdefiniowania i określenia celów dotyczących jakości powierza oraz rzetelnej oceny jakości powierza w państwach członkowskich w odniesieniu do SO2, NO2 i NOx, PM10, Pb, C6H6, CO, O3. Nakłada na państwa członkowskie obowiązek zarządzania jakością powietrza oraz określa kierunki działań jakie naleŝy podjąć w sytuacji, gdy przekroczone są określone poziomy emisji. Wprowadza obowiązek ustanowienia krajowych celów redukcji dla PM2,5. W Wielkopolsce zostało uchwalonych 6 Programów Ochrony Powietrza (stan na koniec kwietnia 2012r): dla strefy aglomeracja Poznań (strefa miasto Poznań), dla strefy miasto Kalisz, dla strefy powiat pilski, dla strefy powiat gnieźnieński, dla strefy powiat ostrowski dla strefy miasto Leszno. Jednocześnie Urząd Marszałkowski przystąpił do aktualizacji Programów Ochrony Powietrza: dla strefy aglomeracja Poznań (strefa miasto Poznań), dla strefy miasto Kalisz, dla strefy gnieźnieńsko-wrzesińskiej (strefa powiat gnieźnieński), dla strefy pilsko-złotowskiej (strefa powiat pilski), dla strefy wielkopolskiej ze względu na ozon, w zakresie benzo-alfa-pirenu dla stref: aglomeracja poznańska, miasto Leszno, strefy gnieźnieńsko-wrzesińskiej oraz pilsko-złotowskiej. W/w programy zawierają rekomendacje dotyczące ograniczenia niskiej emisji, ograniczenia zuŝycia produkowanej energii (zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło) poprzez np. termomodernizację, podłączenia do miejskich sieci ciepłowniczych, zastąpienie ogrzewania węglowego ogrzewaniem niewęglowym (olejowym, elektrycznym, gazowym, zamiana starych kotłów węglowych na nowoczesne niskowęglowe kotły grzewcze, wprowadzenie instalacji OZE. f) dokumenty krajowe i regionalne Wspólna Strategia działania Narodowego Funduszu i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej na lata z perspektywą do 2020 r. wykazuje spójność z następującymi europejskimi i krajowymi dokumentami strategicznymi: 18\n19 Polityka ekologiczna państwa w latach z perspektywą do roku 2016 oraz opracowywaną nowelizacją PEP, Długookresowa strategia rozwoju kraju Polska Trzecia fala nowoczesności, Polityka Energetyczna Polski do 2030 roku, Średniookresowa strategia rozwoju kraju Polska 2020 oraz z dziewięcioma zintegrowanymi strategiami o charakterze horyzontalnym, w szczególności ze: Strategią Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko. Perspektywa 2020 (BEiŚ), Krajowa strategia rozwoju regionalnego : Regiony, Miasta, Obszary wiejskie, Strategia zrównowaŝonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa, Strategia innowacyjności i efektywności gospodarki na lata , Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030, Krajowy plan gospodarki odpadami 2014, z perspektywą do 2022, Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych, Program wodno-środowiskowy kraju, plany gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, Program działań na rzecz środowiska i klimatu LIFE, Strategia Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego, II Krajowy plan działania w zakresie poprawy efektywności energetycznej, Ramowa konwencja ONZ w sprawie zmian klimatu, Krajowa strategia ochrony i zrównowaŝonego uŝytkowania róŝnorodności biologicznej, Plan strategiczny na rzecz róŝnorodności biologicznej do roku 2020, Strategia Zielonego Wzrostu, OECD. Dla Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu realizującego politykę ekologiczną samorządu wojewódzkiego wyznacznikiem przy opracowywaniu niniejszej strategii były takŝe dokumenty o charakterze regionalnym: Program Ochrony Środowiska Województwa Wielkopolskiego na lata z perspektywą na lata wraz z opracowywaną aktualizacją, Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami na lata (z opracowywaną aktualizacją), Raport o stanie środowiska w Wielkopolsce w roku 2010, Strategia Rozwoju Województwa Wielkopolskiego Wielkopolska 2020 ZałoŜenia do Strategii Rozwoju Polski Zachodniej 2020, Strategia Wzrostu Efektywności Energetycznej i Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii w Wielkopolsce na lata Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Wielkopolskiego. Przy opracowywaniu niniejszej Strategii Funduszu wykorzystano równieŝ dane Głównego Urzędu Statystycznego za rok Przygotowanie Strategii Funduszu przypada na okres, w którym dokonywane są aktualizacje regionalnych dokumentów, jak np. Program Ochrony Środowiska Województwa Wielkopolskiego, Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami, Strategia Rozwoju Województwa Wielkopolskiego. Opracowywany jest w WIOŚ w Poznaniu Raport o stanie środowiska województwa wielkopolskiego Wnioski i postulaty w nich zawarte zostaną włączone do Strategii podczas jej aktualizacji. 19\n20 4Kierunki wsparcia a) Lata Synteza Strategii na lata Strategia Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu na lata wskazywała na dwa podstawowe załoŝenia: Zapewnienie pomocy finansowej na realizację przedsięwzięć z udziałem środków Unii Europejskiej dla zagwarantowania maksymalnej absorpcji niepodlegających zwrotowi środków unijnych w zakresie inwestycji ochrony środowiska. Zapewnienie systematycznego wzrostu majątku netto WFOŚiGW w Poznaniu, gwarantującego rosnące zasoby finansowe Funduszu dla zapewnienia relatywnie znacznej pomocy finansowej zarówno na przedsięwzięcia finansowane z udziałem środków UE, jak i wyłącznie ze środków krajowych. Realizowano je poprzez wsparcie przedsięwzięć dofinansowywanych środkami z UE, (dla finansowanych przez Fundusz Spójności oraz Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Fundusz skutecznie i profesjonalnie przejął rolę instytucji pośredniczącej w ramach POIiŚ i WRPO) zapewniających osiągnięcie standardów emisyjnych i jakości środowiska, wynikających z prawa wspólnotowego i krajowego, w tym ograniczenia emisji zanieczyszczeń do środowiska i zwiększenia udziału ilości energii wytwarzanej ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych, a takŝe przedsięwzięcia przyczyniające się do zrealizowania polityki ekologicznej państwa. Strategia Funduszu na lata określiła następujące cele: Ochrona wód: Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków komunalnych i przemysłowych, Budowa, rozbudowa i modernizacja komunalnych oczyszczalni ścieków, Budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych, Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków, Gospodarka odpadami: Realizacja kompleksowego systemu gospodarki odpadami, Likwidacja mogilników, Usuwanie azbestu, Ochrona powietrza: Realizacja przedsięwzięć polegających na likwidacji przekroczeń dopuszczalnego poziomu stęŝenia zanieczyszczeń, redukcji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych w energetyce i przemyśle oraz w sektorze komunalnym, opierające się na wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii, 20


Bez kategorii – BAZ-PAL – Techniczna Obsługa Stacji Paliw\nPosted on 17 stycznia 2020 19 grudnia 2021 przez Stachu\nTechniczna Obsługa Stacji Paliw „BAZ-PAL” Spółka Jawna Firma z wieloletnim doświadczeniem w dziedzinie; budowy, remontów i modernizacji stacji paliw. Jeśli zamierzają Państwo wybudować lub wyremontować stację paliw trafiliście w dobre miejsce. Nasza firma zajmuje się instalacjami paliwowymi na nowobudowanych oraz remontowanych stacjach paliw. Oferujemy Państwu kompletnie wyposażone zbiorniki paliwowe, dystrybutory oraz różne systemy rurociągów. Prosimy Read more about Zapraszamy[…]\nSystemy monitorujące to niezbędny element nowoczesnej stacji paliw. Najnowsze sterowniki i autonomiczne urządzenia pomiarowe, monitorują na bieżąco stan produktów w zbiornikach, pozwalają na zaoszczędzenie czasu i sprawiają że obsługa stacji staje się bardzo prosta i intuicyjna. Proponujemy Państwu sterowniki firmy OPW ( site sentinel ) oraz Veeder-Root\nSystem Paliw – Petro Control\nSYSTEM PALIW – Petro ControlSTACJE AUTOMATYCZNESTACJE BEZOBSŁUGOWESTACJE FLOTOWEBAZY TRANSPORTOWE Petro Control jest uniwersalnym systemem automatycznej, fiskalnej sprzedaży paliw oraz obsługi stacji (kart) flotowych.Konstrukcja systemu odwzorowuje formę bankomatu.Spełnia polskie przepisy fiskalne dotyczące sprzedaży paliwa.Czytnik pieniędzy umożliwia płatność w różnych walutach.Obudowa „wandaloodporna”.Współpracuje z urządzeniami zewnętrznymi (systemy pomiarowe, monitoring, wieża cen), oraz posiada oprogramowanie zaplecza :raporty, zarządzanie, wystawianie Read more about System Paliw – Petro Control[…]\nDurapipe – System rurociągów paliwowych\nDurapipe – bezpieczne instalacje paliwowe\ngładka wykładzina wewnętrzna\nbariera dla paliw\nwysoki współczynnik przepływu cieczy kompozytowa struktura rdzenia\nłatwe rozprowadzanie w wykopach\nelektrozgrzewna technika połączeń\npewna i bezpieczna rura osłonowa\nSystem giętkich rurociągów do przesyłania „autogazu” LPG na stacjach paliw Zalety systemów: szybki i prosty montaż bez spawania i prześwietlania spawów montaż bez zamykania stacji, minimalne zakłócenia w pracy stacji podczas instalowania rurociągu system najbardziej opłacalny ekonomicznie.\nMonitoring – telewizja przemysłowa. W ofercie firmy Baz-Pal znajduje się również kompleksowa usługa monitoringu. Zaprojektujemy dla Państwa najbardziej optymalne rozwiązanie pozwalające na rejestrację zdarzeń (tankowanie, zakupy, „pilnowanie magazynów”, ) z bezpośrednim podglądem zarówno w miejscu instalacji monitoringu: stacje paliw magazyny hale produkcyjne place domy mieszkalne itp. jak również poprzez sieć Internetową z dowolnego miejsca (domu Read more about Monitoring[…]\nPosted on 16 stycznia 2020 19 grudnia 2021 przez Stachu\nFirma „Baz-Pal” OFERUJE: Wykonanie kompletnych instalacji paliwowych stacji paliw. Wykonanie modernizacji podziemnych zbiorników na paliwa płynne: Drugi płaszcz.Monitoring szczelności.Uzgodnienie i odbiór z UDT.Systemy kontrolno-pomiarowe zbiorników.Wykonanie hermetyzacjiI stopnia (wahadło gazowe)i II stopnia (VRS). Czyszczenie i litrażowanie zbiorników na paliwa płynne.Zbiorniki na paliwa płynne i LPG wraz z osprzętem.Naziemne i podziemne stacje LPG.Dystrybutory paliwowe i LPG. Dystrybutory Read more about Oferta[…]\nTagged baz-pal, czyszczenie i litrażowanie, drugi płaszcz, remont zbiorników, stacja paliw\nTechniczna Obsługa Stacji Paliw „BAZ-PAL” J. i M. Liber Spółka Jawna Podegrodzie 193 A 33-386 Podegrodzie woj. małopolskie\ntel. 18 445 98 37 fax. 18 445 98 44 komórkowy: 602 337 449


Kwiaciarnia Gaja, Sieniawa - Kwiaty Sieniawa\nStrona główna › Kwiaciarnia Sieniawa\nKwiaciarnia Sieniawa, dostawa gratis w Sieniawie i okolicy\nKwiaciarnia Sieniawa to dowód na to, że nawet niewielkie miejscowości Podkarpacia wchodzą z impetem w dwudziesty pierwszy wiek przenosząc wszelkie zakupy do internetu. Wysyłka kwiatów nigdy wcześniej nie była tak łatwa, tania i pewna, jak ma to miejsce właśnie teraz. Po co jeździć i marnować swoje pieniądze na paliwo szukając odpowiedniego bukietu, jak można oszczędzić sobie sporo zachodu i czasu zamawiając kwiaty online. Kwiaciarnia w Sieniawie została stworzona, byś mógł w komfortowy i prosty sposób zamówić wybrany towar, który zostanie przywieziony pod wskazany adres w wybranym terminie z gwarancją świeżości. Wszystko to w bardzo przystępnych cenach!\nCzasami życie płata nam różne niespodzianki i bywa tak, że nie możemy osobiście stawić się u solenizanta, czy solenizantki. Teraz możesz kupić kwiaty i sprawić komuś niespodziankę na imieniny lub na urodziny nie wychodząc z domu. Walentynki to również idealne święto na zamówienie kwiatów przez internet. Możesz wyznać komuś miłość anonimowo lub z życzeniami dzięki Kwiaciarni Gaja w Sieniawie! Dzień babci, Dzień matki albo Dzień kobiet to również święta, które nie mogą się obejść bez pięknego kwiatowego bukietu. Bukiet z takiej okazji może powędrować do wybranej osoby dzięki naszej Kwiaciarni internetowej Gaja nawet, kiedy Ty musisz pozostać na miejscu. Wszystko dlatego, że Kwiaciarnia Internetowa Gaja to wysyłka kwiatów działająca na terenie całej Polski. Odległość nie ma znaczenia - Twój prezent dotrze pod wskazany adres w określonym przez Ciebie dniu z gwarancją świeżości. Szybko, tanio i profesjonalnie! Wystarczy tylko wejść na naszą stronę, złożyć zamówienie online, wskazać miejsce i czas doręczenia, zamknąć transakcję i gotowe! Kwiaty jadą do solenizanta!\nDostarczamy też kwiaty na ślub. Ożenek Twój albo kogoś z Twojej rodziny to niewątpliwie święto radosne, ale też takie, którego organizacja składa się z wielu pracochłonnych i czasochłonnych czynności. Dlaczego więc nie skorzystać z Kwiaciarni Gaja i nie pozbyć się logistycznych problemów związanych z wyborem, transportem i przechowaniem kwiatów? Dzięki nam oszczędzisz, czas i pieniądze. Pomyśl jak wiele kwiatów w takim dniu potrzebujesz: bukiet dla panny młodej, kwiaty do wystroju kościoła, kwiaty do ozdoby lokalu weselnego, kwiaty na podziękowania dla rodziców i wiele innych nieprzewidzianych z góry okoliczności. Kwiaciarnia internetowa Gaja daje Ci łatwy sposób na zdobycie pięknych i zawsze świeżych roślin na terenie całego kraju. Troskę o transport i dbanie o kwiaty zostaw profesjonalistom.\nU nas można też kupić wieńce pogrzebowe. Pochówek bliskich osób nie jest wydarzeniem przyjemnym. Zwykle w tym smutnym czasie zwyczajnie masz na głowie większe zmartwienia niż zakup kwiatów. Kwiaty pogrzebowe zamów w Kwiaciarni online Gaja. Dostarczymy je pod wskazany adres w wyznaczonym przez Ciebie terminie. Jeśli to nie Ty zmuszony jesteś do organizacji pogrzebu, ale musisz jechać do innej miejscowości, by pożegnać bliską, znajomą osobę, często nie masz jak zabrać ze sobą dość sporych rozmiarów wieńca pogrzebowego. Postaw wtedy na profesjonalną obsługę, która przywiezie go od razu na miejsce. Zamówienie kwiatów przez internet pozbawi Cię wszelkich trosk związanych z zakupem kwiatów na pogrzeb.\nNiezliczona jest ilość okazji i świąt, w których zwyczajnie wypada kupić kwiaty. Walentynki, imieniny, urodziny, Dzień matki, babci, czy Dzień kobiet. Kwiaty często też kupujemy do wystroju kościoła, do wystroju wnętrz. Bukiet na rocznicę jest również uniwersalnym i zawsze mile widzianym podarkiem. Dlatego ułatw sobie życie i zamów kwiaty przez internet. Nie przejmuj się niczym, bo tym zajmiemy się my - Kwiaciarnia Gaja!


Potęga języków obcych - Łukasz Przewoźnik - Książka - Księgarnia Internetowa PWN\nPotęga języków obcych(Miękka)\nSeria / cykl: Potęga języków\nPotęga słów słownik obrazkowy niem...\nŻołnierz i lekarz, Ppłk dr med. Wł...\nAndrzej Perlak, Maria Perlak\nKsiążka prezentuje kulturowy i społeczny obraz najnowszej migracji do Warszawy osób z wyższym wykształceniem. Podjęta rekonstrukcja obrazu społeczno-kulturalnego, a więc monografia środowiska osób migrujących, odwołująca się do wspó...\nCzytając „Potęgę prawdy” odkryjesz, że nie jesteś dziełem przypadku. Nie jesteś samotny, zły, niewystarczająco dobry, głupi, chory, przegrany ani stracony, nawet, jeśli życie sprawiło, że takim się czujesz. Odkryjesz, że absolutnie wszystko...


Organizacja festiwalu filmowego w Warszawie - Firma Eventowa\nOrganizacja festiwalu filmowego w Warszawie\nFestiwal filmowy jest kulturalnym wydarzeniem obracającym się wokół tematu kina. Oferuje przeglądy filmowych klasyków, premiery kinowe czy też filmy konkursowe, oceniane i nagradzane przez jurorów lub publiczność. Często festiwal ma jakiś motyw przewodni, łączący myśl zawartą we wszystkich wybranych przez niego filmach, która zmienia się z roku na rok. Festiwale filmowe cieszą się dużą popularnością również w Polsce. Organizowane są najczęściej w największych miastach, dlatego dobrym pomysłem na organizację takiego eventu jest na przykład Warszawa.\nJak zorganizować festiwal filmowy w mieście takim jak Warszawa?\nZależnie od skali wydarzenia, może on trwać kilka dni, a nawet dwa tygodnie. Najlepiej, gdy wszystkie filmy wyświetlane są w jednym kinie, jednak jeżeli jest ich za dużo, można zaangażować do współpracy więcej instytucji. Przy filmach niezależnych najlepiej sprawdzą się kina studyjne (w Warszawie wymienić możemy między innymi Kino Muranów czy Kino Atlantic), ale można zachęcić do udziału w festiwalu również multipleksy. Ważne jednak, by kina nie znajdowały się w zbyt dużej odległości od siebie, by uczestnicy wydarzenia nie musieli tracić zbyt dużo czasu na dojazd z filmu na film. Zapewnij im więcej atrakcji niż tylko siedzenie na sali kinowej: możesz zorganizować koncerty towarzyszące lub kino plenerowe. Wydarzenie możesz zamknąć elegancką galą z ogłoszeniem zwycięskich tytułów w poszczególnych kategoriach.\nDlaczego warto organizować festiwale filmowe?\nCzy małe, czy duże, festiwale filmowe przyciągają duże liczby pasjonatów kina. Są prawdziwym świętem dla kinomanów i z roku na rok rośnie popularność każdego polskiego festiwalu filmowego. Jest to doskonała okazja do spotkania się z filmowcami i innymi przedstawicielami branży filmowej (również na arenie międzynarodowej), promocji filmów, omawiania nowych projektów oraz do dyskusji nad sztuką filmową. Festiwale filmowe są również bardzo dobrym miejscem na reklamę, dlatego na pewno przyciągną grono cennych sponsorów.\nZorganizuj festiwal filmowy w Warszawie!\nChoć organizacja festiwalu to duże przedsięwzięcie, na pewno będzie Ci lżej z pomocą naszej firmy. Firma Eventowa to agencja zajmująca się organizacją różnego rodzaju eventów, wedle życzenia klienta. Jesteśmy w stanie zrobić praktycznie wszystko – a podpiera to nasze wieloletnie doświadczenie w zakresie organizacji wydarzeń. Gwarantujemy pełen profesjonalizm i satysfakcję klienta, dlatego już teraz zapoznaj się z naszą ofertą!


Zwykłe życie w krainie tajfunów - Tokio - zwykłe życie\nZwykłe życie w krainie tajfunów – Tokio\nTekst i zdjęcia: Karolina Bednarz / W krainie tajfunów\nW Japonii na cmentarzach się nie płacze. W świątyniach się nie klęka. Niektórzy się modlą, inni przychodzą, bo mogą. Nikt nie pyta o to dlaczego. Japończycy korzystają z szintoistyczno-buddyjskiego miksu i każde miejsce religijne stoi dla nich otworem. Malutka świątynka otoczona drapaczami chmur? W Tokio nikogo to nie dziwi!\nNa tokijskiej betonowej pustyni to świątynie pełnią rolę oaz. Ludzie wybiegają z drapiących niebo wieżowców, uciekają ze swoich miniaturowych boksów, chowają się na świątynnych dziedzińcach, z dala od kolegów z pracy, od obowiązków, od ponaglającego szefa. Wyciągają swoje bentō, siorbią bez zażenowania instant ramen, kupione kilka minut wcześniej w pobliskim konbini. Wylegują się na ławkach, choćby przez chwilę, kilka metrów obok świętych posągów i drzemią, zerkając co jakiś czas na zegarek i próbując zapomnieć o swojej codzienności czyhającą za torii, cynobrową bramą szintoistycznego chramu.\nKiedy przychodzi czas na powrót, wyczuwa się lekkie napięcie. Przy ołtarzyku robi się tłum, każdy chce odmówić szybką modlitwę przed kolejnymi godzinami przy biurku. Znalezienie ławki w mieście graniczy z cudem, ale o dziwo jest ich sporo w prawie każdej świątyni. Wpadają do niej studenci, zmęczeni turyści albo dzieci. Babcie przychodzą na plotki, biznesmeni pomodlić się o udany deal, a uczniowie wybłagać od opiekuńczych kami pomyślne zdanie egzaminów.\nProśba każdego zostanie wysłuchana (a czy spełniona? to już inna bajka). Pomóc może kupienie talizmanu, tak zwanego omamori, który ma zapewnić nam to, za co zapłacimy. Zdrowie? Udane małżeństwo? Zajście w ciążę? Znalezienie dobrej pracy? No problem. Możemy mieć opiekę bóstw za kilkaset jenów – taniej niż lunch w taniej knajpce za rogiem. Niektórzy w drodze do pracy wbiegają do świątyni, rzucają kilka monet w ofierze i potrząsają energicznie dzwonem, z nadzieją, że może tym razem się uda.\nPrzy wielu buddyjskich świątyniach znajdują się małe cmentarze, na których jakby zatrzymał się czas. Nieraz przejdzie między nimi kapłan albo jakaś babcia. Dużym nekropoliom bliżej jednak do parków; niektóre stają się wręcz okoliczną atrakcją. Serio! Nikt tu nie płacze, nikt nie zawodzi. Nie ma zniczy, plastikowych portretów i sztucznych kwiatów. W weekendy do tokijskiego Aoyama Gaienmae czy Yanaka Reien zwalają się tłumy… dla relaksu. Na szerokich alejach cmentarza się spaceruje, rozmawia, chodzi na randki, jeździ na rowerze czy na rolkach. Wiosną przychodzi się tu, aby podziwiać kwitnące wiśnie, jesienią, aby patrzeć na czerwieniące się liście klonów. Dodajcie do tego złoto miłorzębów, kwitnące późną zimą śliwy i inne cuda natury i szybko zapomnicie, że znajdujecie się na cmentarzu.\nCmentarze nie są ciche. Na cmentarzu w Yanace znajduje się plac zabaw, który nie-Japończykowi wydaje się sceną jak z horroru, a tutaj raczej nikogo nie dziwi. Zmarli i żywi trwają razem, tak samo jak ludzie i bogowie (japońskie kami) żyją obok siebie na ziemskim padole.\nNa niektórych grobach, tak na zapas, wyryto napisy żyjących członków rodziny, bo przecież śmierć nikogo nie ominie. Na samą myśl o zobaczeniu swojego napisu na nagrobku, Europejczyk dostanie gęsiej skórki. Coraz bardziej zeuropeizowany Japończyk także obruszy się na wielowiekową tradycję. Więc zaznaczone na krwiście-czerwono litery są coraz rzadszym widokiem. Chociaż przeraziły pewnie nie jednego niezaznajomionego z tą tradycją turystę.\nSpacer po japońskim cmentarzu może czasem zdziwić. Obok wielkich grobowców rodzinnych można znaleźć… grobowce firmowe. Bo prawdziwy salaryman nie rozstaje się z firmą nawet po śmierci i część jego prochów ląduje razem ze współpracownikami we wspólnym grobowcu. W końcu kaisha (firma) to taka druga kazoku (rodzina).\nW mieście, gdzie każdy centymetr jest na wagę złota, to w przyświątynnych ogródkach i cmentarzach można znaleźć ukojenie wśród natury. Choćby na chwilę. Bo potem trzeba gnać dalej. W końcu Tokio nigdy nie śpi.


Porażka w arcyważnym meczu, Miasto Szkła wygrywa w ERGO ARENIE - Trefl Sopot\nPlac Dwóch Miast 1, 81-731 Sopot\n+58 551 09 45\nRezerwy – II liga\nRezerwy – terminarz\nU20 – Skład\nU20 – Terminarz\nU18 – Skład\nU18 – Terminarz\nUKS 7 – Info\nUKS 7 – Nabór\nFundacja Rozwoju Edukacji „Trefl”\nCZAS DO NASTĘPNEGO MECZU AZS Koszalin vs Trefl Sopot\nTrefl Sopot 72\nPolski Cukier Toruń 76\nSpójnia Stargard 76\nTrefl Sopot 82\nAnwil Włocławek 92\nHydroTruck Radom 75\nTrefl Sopot 68\nTrefl Sopot 86\nLegia Warszawa 92\nMiasto Szkła Krosno 79\nTrefl Sopot 76\nTrefl Sopot 70\nMKS Dąbrowa Górnicza 80\nStelmet Enea BC Zielona Góra 93\nTrefl Sopot 75\nTrefl Sopot 96\nGTK Gliwice 99\nPolpharma Starogard Gdański 100\nTrefl Sopot 90\nTrefl Sopot 77\nTBV Start Lublin 75\nArged BM Slam Stal Ostrów Wielkopolski 91\nTrefl Sopot 84\nArka Gdynia 89\nKing Szczecin 94\nTrefl Sopot 104\nAZS Koszalin 100\nPolski Cukier Toruń 90\nTrefl Sopot 83\nSpójnia Stargard 98\nAnwil Włocławek 97\nTrefl Sopot 85\nTrefl Sopot 97\nHydroTruck Radom 93\nLegia Warszawa 75\nTrefl Sopot 58\nMiasto Szkła Krosno 86\nMKS Dąbrowa Górnicza 69\nStelmet Enea BC Zielona Góra 90\nGTK Gliwice 77\nPolpharma Starogard Gdański 71\nTBV Start Lublin 100\nTrefl Sopot 93\nArged BM Slam Stal Ostrów Wielkopolski 96\nArka Gdynia 90\nTrefl Sopot 88\nKing Szczecin 88\nAZS Koszalin 67\nTrefl Sopot 102\nPorażka w arcyważnym meczu, Miasto Szkła wygrywa w ERGO ARENIE\nMiasto Szkła wysoko wygrało pierwszą kwartę i pozostałą część meczu utrzymywało prowadzenie, pomimo kilku skutecznych pogoni w wykonaniu Trefla. Ostatecznie krośnianie wygrali 86:79, psując debiut w roli pierwszego trenera Marcinowi Stefańskiemu.\nW pierwszej kwarcie od samego początku dominowali goście, którzy regularnie punktowali. Trefl miał problemy właśnie z utrzymaniem dobrej gry z akcji na akcję. Pojedyncze rzuty udało się trafiać, ale potem przychodziły pudła lub straty. Podobnie było w obronie – żółto-czarni raz dobrze wybronili, by w kolejnej akcji pozwolić rywalom na rzut z wolnej pozycji. Taka sytuacja utrzymywała się przez całą pierwszą odsłonę, dzięki czemu to Miasto Szkła utrzymywało wyraźne prowadzenie, wygrywając po 10 minutach 25:14. Po krótkiej przerwie sopocianie postawili obronę strefową i zaskoczyli tym rywali. Treflowi udało się obronić kilka akcji z rzędu oraz wyprowadzić kontry. Dzięki temu przewaga krośnian stopniała do pięciu punktów. Odpowiedź na defensywę żółto-czarnych znalazł jednak Paweł Krefft, który dwiema trójkami z rzędu z powrotem wyprowadził gości na dwucyfrowe prowadzenie. Ten zryw Miasta Szkła ponownie zastopował energię Trefla i raz jeszcze to podopieczni Mariusza Niedbalskiego zaczęli kontrolować przebieg meczu. Do przerwy krośnianie prowadzili 43:32.\nPo zmianie stron Trefl kilkukrotnie niwelował część przewagi, ale nie potrafił dojść rywali. Sopocianie mieli gigantyczną przewagę pod obręczami, bardzo często zbierali w ataku i ponawiali akcje, ale nawet to nie pozwoliło wypracować jakiejkolwiek różnicy na swoją korzyść. Znów gospodarze kończyli wyłącznie pojedyncze akcje, nie potrafiąc wypracować serii punktowej. Za każdym razem gdy Trefl zbliżał się do przeciwników, to ktoś z dwójki Jordan Loveridge i Jabarie Hinds celnie rzucał z dystansu, często przez ręce obrońców. Krośnianie trafili niemal 50% swoich trójek, lepiej też asystowali i kontrolowali piłkę, co pozwoliło im zniwelować różnicę pod obręczami. Sopocianie w ostatniej odsłonie zbliżali się na kilka oczek, ale nie potrafili zrobić kroku dalej. Ostatecznie to Miasto Szkła triumfowało, wygrywając 86:79.\nTrefl Sopot – Miasto Szkła Krosno 79:86 (14:25, 18:18, 23:20, 24:23)\nTrefl: Milovanović 18, Varanauskas 16, Baker 15, Ł. Kolenda 15, Leończyk 6, Flowers 5, Śmigielski 4, Kulka 0.\nMiasto Szkła: Loveridge 24, Hinds 20, Bojanowski 18, Krefft 13, Alexis 5, Sekulović 3, Put 3, Oczkowicz 0, Grochowski 0.\nRelacja z meczu dostępna również na https://sport.trojmiasto.pl/Trefl-Sopot-Miasto-Szkla-Krosno-79-86-Marcin-Stefanski-nie-odmienil-koszykarzy-n132521.html.\nDebiut „Stefana”, przed Treflem arcyważny mecz\nMłodzież w akcji: Juniorzy w półfinale, ważne mecze przed rezerwami\nŁukasz Kolenda: „W tym sezonie czułem na sobie większą odpowiedzialność”\nJanusz Kociołek: „Zawodnicy stworzyli silny zespół, jestem dumny z chłopaków”\nKibice trenowali z drużyną „serca Sopotu”\nSponsor Energa Basket Ligi\nSponsorzy wspierający i techniczni\nTrefl Sopot © 2019 | Wszelkie Prawa Zastrzeżone\nProjekt i Realizacja: 314.pl\nSzanowni Państwo, Dbając o bezpieczeństwo Państwa danych osobowych i szanując Państwa prawo do informacji o sposobie przetwarzania danych, informujemy że Trefl Sopot SA wdrożył przepisy RODO. Jednocześnie przesyłamy w załączeniu przystępną informację dotyczą zasad przetwarzania Państwa danych osobowych oraz praw, jakie Państwu przysługują w związku z tym przetwarzaniem. Informacja dostępna jest również na stronie treflsopot.pl w zakładce Ochrona danych osobowych. Akceptuj Czytaj więcej


Premier M. Morawiecki: Niższe podatki to więcej szans na rozwój pracowników, mocniejsza gospodarka - RadioMaryja.pl\nJesteś tutaj: Strona główna / Informacje / Polska / Premier M. Morawiecki: Niższe podatki to więcej szans na rozwój pracowników, moc...\n20 sierpnia 2019 19:59 /w Informacje, Polska\nNiższe podatki to lepsza praca, więcej szans na rozwój dla pracowników i mocniejsza gospodarka – mówił we wtorek premier Mateusz Morawiecki podczas wizyty w spółce MAAN w Grójcu na Mazowszu.\nPremier powiedział, że rząd ma dla pracowników – po raz pierwszy od kilkunastu lat – podniesioną kwotę kosztów uzyskania przychodów.\n„Pracownicy wiedzą, że wraz ze wzrostem kosztów uzyskania przychodów maleje podatek, więcej zostaje w kieszeni każdego pracownika. Chodzi nam o to, żeby pracownicy mieli większą możliwość zarabiania pieniędzy na poziomie europejskim” – wskazał.\nWedług Mateusza Morawieckiego partie, które mienią się neoliberalnymi czy liberalnymi uważają, że „albo niższe podatki, albo polityka społecznie sprawiedliwa”.\n„My pokazaliśmy, że to nie jest +albo – albo+, że to można ze sobą pogodzić. I dlatego nasz program jest programem radosnym, jest programem dla całego społeczeństwa. Z jednej strony dla tych najmniej zarabiających, dla emerytów, ale z drugiej strony dla ciężko pracujących Polaków – również obniżka podatków” – powiedział.\nDodał, że obniżane są także podatki dla firm, które „płacą podatki uczciwie, w Polsce”. Premier podał przykład odwiedzanej przez niego firmy MAAN, która zatrudnia ponad 200 pracowników i powstała od podstaw.\n„Rozmawiałem tutaj z kierownictwem, z właścicielami, i wiem doskonale, jak szanują pracowników, którzy mają już doświadczenie, wszystkich pracowników. Chcemy w tym dopomóc jako państwo polskie” – zapewnił. Dodał, że rząd Prawa i Sprawiedliwości obniża podatki, a niższe podatki to „lepsza praca, więcej szans na rozwój dla pracowników, lepsza, mocniejsza gospodarka”.\n„To jest cały nasz projekt, na którym się teraz koncentrujemy, żeby warunki do pracy w Polsce były jak najlepsze dla wszystkich (…) prawie 16 milionów pracowników, ale również dla tych, którzy wchodzą na rynek pracy” – powiedział wskazując na tzw. zerowy PIT dla osób do 26. roku życia.\n„A więc całościowa reforma podatkowa: obniżka CIT, obniżka VAT – to jest nasza nowa matryca. A tutaj mam ogromną przyjemność zaanonsować rozpoczęcie tego projektu – niższy podatek PIT dla wszystkich polskich pracowników” – podkreślił Mateusz Morawiecki.\nPremier M. Morawiecki: Jesteśmy winni pamięć i szacunek więźniarkom obozu jenieckiego w Oberlangen\nW Lublinie odbędzie się dziś konwencja PiS z udziałem J. Kaczyńskiego i M. Morawieckiego\nBrazylia: porywacza, który przetrzymywał zakładników w Rio, zabiła pol... Min. J. Kwieciński: Programy społeczne ochroną Polskę przed spowolnieniem...


Barwy szczęścia: odc. 1895-1899. Co się wydarzy? (video) - TVdzis.pl\nBarwy szczęścia: odc. 1895-1899. Co się wydarzy? (video)\nBeata (Anita Jancia – Prokopowicz) – po tym, jak Krzysztof (Daniel Misiewicz) rozbił auto na drzewie – zostanie ciężko ranna w głowę, a jej matka zginie na miejscu. Radecki będzie w szoku i ucieknie z miejsca wypadku. Tymczasem Darek (Andrzej Niemyt)… okłamie policję. Janicki oświadczy, że jest ojcem Grzesia (Grześ – Ignacy Prokopowicz) i weźmie chłopca do domu – tak, by malec nie trafił do pogotowia opiekuńczego. Choć Władek (Przemysław Stippa) będzie temu przeciwny.\n– Wiem, że chciałeś dobrze, ale w świetle prawa uprowadziliśmy go…\n– Musimy mu pomóc, póki Beata nie wróci do zdrowia!\n– A jak nie wróci?\nZ kolei Franek (Mateusz Banasiuk), dzięki pomocy księdza Tadeusza (Jakub Mróz), zdobędzie pracę w masarni – u Borysa (Jakub Wieczorek). Choć Grzelak od początku będzie miał wątpliwości.\n– To on zrobił dzieciaka Carinie? Mam nadzieję, że Tadeusz wie, kogo poleca…\nTymczasem Lidka (Emili Warabida), widząc jak bardzo Carina (Divine Kitenge – Martyńska) zbliżyła się do jej męża, znów poczuje ukłucie zazdrości… I w końcu spróbuje zmusić Radka (Filip Kosior), by dziewczynę zwolnił.\n– Wciąż widzę was razem…\n– Bo razem pracujemy.\n– To przestańcie.\n– Co? Przecież jej nie zwolnię! Jest w ciąży…\n– To znajdź jej inną pracę!(…) Ona działa mi na nerwy. Nie lubię jej…\nW kolejnym tygodniu spore emocje czekają też Piotra (Piotr Jankowski). Walawski zauważy w Internecie reklamę nowego filmu Pawła – i wybuchnie wściekłością.\n– Gnojek! Szczeniak sprzedał dystrybutorom coś, co nie należy do niego!\nBiznesmen zadzwoni od razu do swojej prawniczki… A Paweł (Mateusz Rzeźniczak) i Agata (Natalia Zambrzycka) – zdesperowani – zaczną w końcu błagać Piotra, by poszedł z nimi na ugodę.\nSpotkanie młodych z Walawskim zakończy jednak… gigantyczna kłótnia.\n– Powiedziałem: nie będzie grzebania w życiu mojej rodziny!(…) Nie chcę rozdrapywania ran. Moja córka potrzebuje spokoju! Mówiłem już o tym tysiąc razy!(…) Wszystkie kopie tego filmu będą zniszczone!\n– Filmu, którego pan nie widział? To jakieś szaleństwo!\n– Wynoście się z mojego domu!\nA w finale: Jowita (Magdalena Żak) znowu w akcji. W premierowych odcinkach nastolatka nadal będzie spotykać się z Badeńskim (Dariusz Kordek)… i w końcu namówi „ukochanego”, by porwał Sebastiana (Kacper Krupski)!\n– Masz słabość do młodych dziewczyn… Bardzo młodych. Spokojnie, ja cię rozumiem.(…) Mnie też kiedyś zawróciła w głowie… I dla mnie się to źle skończyło. Pytanie, jak się to skończy dla ciebie…\nBarwy szczęścia: odc. 1895-1899 (fot. Artrama)\nPowiązane tematy:barwy szczęściaDivine KitengeMateusz BanasiukPrzemysław StippaSerialtvp 2Videozdjęcia\n“Lepiej późno niż wcale”: Polsat ujawnił czołówkę programu. Naprawdę robi wrażenie!


Badanie trzeźwości w pracy - czy to możliwe? | Zawiercie\nKażdy z nas jest przyzwyczajony i spodziewa się kontroli trzeźwości kiedy zostanie złapany przez policję. Jednak taki proces w pracy dotychczas się nie zdarzał, nikt z nas długo się nad tym nie zastanawiał. Mimo to niedawno pojawiło się nowe prawo, które umożliwia pracodawcy wyrywkowe badanie trzeźwości swojego pracownika. Ale czy może zdarzyć się w każdym momencie naszej pracy i bez jasnej przyczyny, czyli podejrzenia że spożywaliśmy alkohol?\nPo pierwsze trzeba wiedzieć, że według obowiązującego prawa, nasz pracodawca nie ma nakazu osobiście przeprowadzić takiego zabiegu, w zależności w jakiej branży pracujemy, ponieważ w niektórych takie badanie jest wręcz obowiązkowe. Możemy śmiało powiedzieć, że prawo nie przewiduje aby pracodawca mógł zbadać nasz stan trzeźwości. Oczywiście do momentu, w którym nasze zachowanie lub wygląd nie dadzą podejrzenia, że spożywaliśmy alkohol. Jeżeli pracodawcę zaniepokoi nasze zachowanie i będzie miał podejrzenie, że znajdujemy się pod wpływem alkoholu, będzie miał możliwość skontaktować się z organami porządku publicznego, którzy przeprowadzą na niego próbę alkomatem. Warto pamiętać, że pracodawca osobiście sprawdzający naszą trzeźwość łamie prawo. Jednak jeżeli dojdzie do takiej sytuacji i będziemy zmuszeni dmuchać w alkomat, nie ma co do tego dyskusji jeżeli ten wykaże promile. Sklep z alkomatami oferuje specjalistyczny i dokładny sprzęt.\nOdpowiednie organy korzystają tylko i wyłącznie z najlepszej jakości alkomatów, które dostępne są w alkopatrol.pl. Takie urządzenia potrafią dokładnie zmierzyć stężenie alkoholu w wydychanym przez nas powietrzu nawet wtedy kiedy będziemy dmuchać nieco słabiej aby efekt pomiaru był słabszy. Nie mamy więc co liczyć na ewentualną pomyłkę urządzenia. W takim przypadku to dopiero początek naszych problemów, ponieważ nie ominą nas konsekwencję nie tylko od pracodawcy. Pracodawca będzie miał w tym wypadku trzy możliwości, pierwszą i zarazem najłagodniejszą karą może być nagana, bądź upomnienie. Drugim sposobem na nasze ukaranie, na które również powinniśmy się cieszyć to kara pieniężna, której kwota może być dowolna. Trzecim sposobem na ukaranie nas jest rozwiązanie umowy o pracę, w tym wypadku będzie to zwolnienie dyscyplinarne.\nWarto dodać, że gdy pracujemy w pracy pod wpływem alkoholu i zostaniemy przyłapani nie mamy podstaw aby od takiej decyzji się odwoływać. W dodatku łamiemy regulamin BHP.\nWarto więc czasem przystopować z alkoholem, który może nam bardziej zaszkodzić niż pomóc. Takim zachowaniem narażamy również osoby pracujące\nrazem z nami stanowiąc dla nich zagrożenie.


The Sweetest Thing In The World... ♥: Bielenda, masło do ciała - wanilia i pistacja ♥\nKasiorra 17 lutego 2015 01:42\nszkoda, że ma parafinę... ale przed nim jest masełko shea, więc może się skuszę :)\nYuki. 17 lutego 2015 12:11\nTak, shea trochę ratuje tu sytuację :P.\nAnya 17 lutego 2015 01:46\nYuki. 17 lutego 2015 12:12\nI tak właśnie jest :).\nNaliex 17 lutego 2015 02:10\nzapach musi być cudowny <3 lubię te nuty ;)\nYuki. 17 lutego 2015 12:13\nW istocie jest! Mnie oczarował :).\npirelka 17 lutego 2015 08:08\nMiałam to masło i faktycznie było bardzo przyjemne :) Zapach obłędny, pachnie jak budyń waniliowy!\nNastawiałam się jednak na gęstszą konsystencję, jak to na masło przystało i miałam nadzieję, na delikatną nutkę pistacji..\nYuki. 17 lutego 2015 13:37\nCiężko trafić na naprawdę gęste, drogeryjne masło. Ja ostatnio pokochałam rosyjskie masełko z Babuszki Agafii i ono okazało się bardzo bogate i treściwe, a do tego nie zawiera parafiny. Serdecznie ci je polecam :).\nChocolade 17 lutego 2015 08:19\nYuki. 17 lutego 2015 13:42\nDla mnie pachnie niebiańsko :).\nbluegirl.ewa 17 lutego 2015 08:50\nBielenda ma bardzo ciekawe zapachowo produkty do pielęgnacji ciała. Ich seria Afryka to mój faworyt.\nYuki. 17 lutego 2015 13:44\nNie miałam przyjemności używać żadnego kosmetyku o tym zapachu :(.\nbluegirl.ewa 18 lutego 2015 06:35\nSerdecznie polecam. Zapach jest upajający, kobiecy, delikatnie orientalny.\nYuki. 18 lutego 2015 12:17\nMmm... w takim razie podejrzewam, że spodobałby mi się :).\ntheCieniu 17 lutego 2015 11:15\nTeż je kiedyś miałam i byłam zadowolona, choć do ulubieńców nie trafiło. Super zapach! Ale nie przebije czekoladowo-pistacjowego masła Farmony Sweet Secret <3\nYuki. 17 lutego 2015 13:51\nU mnie też raczej nie trafi do ulubieńców, choć przyjemnie mi się je stosuje, ale jednak nie jest idealne. Uch, mi ten czekoladowo - pistacjowy zapach totalnie nie przypadł go gustu :P.\nAsia Walczyk 17 lutego 2015 12:32\nTeż używam tego masełka i jestem nim zauroczona :D w szczególności zapachem <3 lody pistacjowo- waniliowe :D\nYuki. 17 lutego 2015 13:52\nMniam! Aż podczas aplikacji człowiek robi się głodny :D.\nŁukasz Bier 17 lutego 2015 14:06\nja się skusze na wersję bardziej rześką :P\nYuki. 17 lutego 2015 14:12\nDobra decyzja, szczególnie, że nadchodzi wiosna i człowiek machinalnie wybiera bardziej orzeźwiające zapachy ;). Dlatego też postanowiłam zużyć to masło jak najszybciej, bo pachnie niesamowicie słodko.\nAnonimowy 17 lutego 2015 14:24\nTeż je wlasnie mam! Zakupilam w Rossmanie,akurat bylo na promocji za 8.99 zl jak się nie mylę :D Więc postanowilam sprobować. Zapach jest naprawdę przyjemy,jak jakas słodka mleczna wanilia :) Konsystencja lekka,pasuje mi. Mam jeszcze masło liczi rambutan Farmony i jest w porownaniu do Bielendy meeeega zbite. Zgadzam się z Tobą,przyjemne mazidło :D A czy testowalaś może nie tak dawno wypuszczone w biedronce masło jablkowo-cynamonowe? Pozdrawiam :D\nYuki. 17 lutego 2015 14:48\nO proszę, to trafiłaś na fajną okazję, aby je przetestować :). Cieszę się, że przypadło ci do gustu. Masło liczi i rambutan pachniało bosko! Miałam je dawno temu, ale nadal pamiętam tę rozkoszną woń. Nie wiedziałam w ogóle o istnieniu takiego masła :O. Dzięki za cynk! Przy okazji następnych zakupów muszę się rozejrzeć po Biedronce.\nAnonimowy 17 lutego 2015 17:05\nPojawily się już chwilę temu,ale w niektorych Biedronach jeszcze są :D 300 ml za 10 zł bez grosza,pachnie jak szarlotka :D może Ci się spodoba, ja wykorzystalam już pół i mi pasowalo,ale zrobilam przerwę wlasnie na wanilię żeby sobie urozmaicic :D\nYuki. 18 lutego 2015 00:14\nAż dziwię się, że je przeoczyłam! Jak tylko je jeszcze ujrzę, to bez wahania kupię :D.\nJuż czuję ten piękny zapach.. :D\nHaha, w takim razie cieszę się, że tak dobrze go opisałam :D.\nUnknown 17 lutego 2015 15:58\nKusi mnie od jakiegoś czasu :) Mam z Bielendy brązujące masełko i jestem bardzo zadowolona - jeśli jesteś ciekawa zapraszam do siebie, pisałam o nim jakiś czas temu :)\nYuki. 18 lutego 2015 00:17\nTeraz będzie na promocji w Naturze, więc może skorzystasz z tej okazji i je kupisz. Nie używam produktów brązujących, ale chętnie zajrzę na twój blog :).\ncamm 17 lutego 2015 16:22\nYuki. 18 lutego 2015 00:20\nZatem polecam rozważyć zakup ^_^.\nSzybkie Makijaze 17 lutego 2015 17:17\nJak znajdę w Rossmanie to kupię, ten zapach będzie nieziemski. ;)\nTeraz będzie na promocji w Naturze :D.\nUnknown 18 lutego 2015 11:04\nDla mnie ich maselka są za lekkie, ale mój chłopak je lubi ;) no a z zapachem to prawda, jest taki apetyczny, ze az chcialo by sie je zjesc :x\nYuki. 18 lutego 2015 12:27\nMi akurat nie przeszkadza, gdy masła są lekkie, bo nie mam problemów z suchą skórą na ciele. Przy zakupie zwykle kieruję się zapachem, bo dla mnie to ważny aspekt :P.\nmiałam podobne z farmony- czekolada i pistacja i poza zapachem nie zrobiło efektu wow :(\nYuki. 22 lutego 2015 11:17\nAkurat to masło nie zauroczyło mnie nawet zapachem... Uważam, że masła drogeryjne nie są jakieś wybitne, ale u mnie w większości się sprawdzają, bo nie posiadam wymagającej skóry.


www.eprace.edu.pl » cisco-ids-pix » Analiza zagrożeń dla sieci komputerowej » Pozostałe ataki\nAtak przy użyciu sniffera\nSniffer to urządzenie bądź program, którego zadaniem jest przechwytywanie i interpretowanie pakietów docierających do fizycznego interfejsu, na którym pracuje.\nSłuży on nie tylko hakerom dla analizy pakietów, ale jest bardzo przydatnym narzędziem do analizy działania sieci i ewentualnego rozwiązywania problemów z nią, może też posłużyć do wykrycia wąskich gardeł w sieci lub wykrywaniu intruzów. Niestety hakerzy wykorzystują go jako narzędzie do poznawania niezaszyfrowanych haseł, nazw użytkowników, przesyłanych danych oraz źródła i przeznaczenia tych informacji. Aby przeprowadzić ten rodzaj ataku haker musi wpierw uzyskać dostęp do sieci, którą zamierza podsłuchiwać bądź przez fizyczne dołączenie się lub uzyskanie loginu oraz hasła użytkownika sieci.\nTen rodzaj ataku jest zazwyczaj wstępem do dalszych prób włamań, a ma na celu rozpoznanie sieci i zdobycie jak największej ilości informacji, które mogą okazać się bardzo pomocne jak np. adresy IP komputerów lub hasła użytkowników.\nFizyczne podłączenie się do sieci komputerowej może zostać wykryte za pomocą urządzenia zwanego reflektometrem (TDR – time domain reflectometr), którego działanie polega na wysłaniu impulsu w badany kabel i rejestracji powracającego echa. Innymi tym razem programowanymi wykrywaczami podsłuchiwaczy pakietów są programy: Antisniff i Sentinel.\nBardzo dobrym i darmowym przykładem programem do podglądania pakietów jest Ethereal. Pracuje on na różnych systemach począwszy od Windowsów przez Linux, Unixy aż do mniej znanych np. BeOS czy Mac OS. Ładny interfejs graficzny oraz współpraca z wieloma kartami sieciowymi jak i wielość opcji oraz wsparcie dla 724 protokołów i mediów stanowią o sile tego programu.\nRysunek 1.7 Przykład sniffera Ethereal i otrzymane za jego pomocą wyniki10\nFałszowanie adresów ip (ip spoofing)\nPolega na tym, że nagłówek pakietu jest zamieniany w ten sposób, że adres ip źródłowy jest zamieniany na taki, że wygląda jakby nadszedł z innego adresu niż w rzeczywistości. Pozwala to takiemu pakietowi przejść przez reguły firewalla, jeśli podmieniony adres źródłowy jest zaufanym hostem dla tego firewalla. Technika ta pozwala na omijanie zabezpieczeń, jakie administrator zastosował dla sieci wewnętrznej. Jest też wykorzystywana przy okazji innych rodzajów ataków np. skanowania połowicznego, gdy ustanawiamy połączenie ze zdalnym hostem, ale pakiet ten zawiera adres źródłowy ip hosta nieistniejącego wtedy ustanowienie połączenia nie powiedzie się nigdy. Oczywiście ten typ ataku jest też wykorzystywany do ukrywania adresu atakującego dany system. Jest on bardzo trudny do wykrycia, bowiem wydaje się, że komunikacja przebiega prawidłowo, a intruz może bez problemu modyfikować oraz odsyłać pakiety.\nNa szczęście niektóre firewalle mają wbudowany tryb śledzenia połączeń i nie dadzą się nabrać na takie sztuczki. Dobrą obroną przed tego typu atakami jest blokowanie ruchu pochodzącego z Internetu, który jako źródłowy adres pakietu zawiera adres zewnętrzny przyznany dla naszej domeny.\nWybór trasy przez nadawcę\nIstnieje możliwość własnego wyboru trasy, jaką ma pokonać dany pakiet, a nie wyboru tego mają dokonać tak jak się zazwyczaj dzieje routery. Są dwie metody tego rodzaju routingu:\nrygorystyczny wybór trasy przez nadawcę – podawana jest dokładna trasa, jaką ma przemierzyć pakiet\nswobodny wybór trasy według wskazań nadawcy – wskazywane są routery, przez które pakiet ma przejść\nDzięki takiej możliwości dostęp do hosta znajdującego się wewnątrz sieci jest możliwy, jeśli znamy trasę do niego. Można na szczęście zablokować na routerach wybór drogi przez pakiet.\nLuki w protokołach innych niż TCP/IP\nOdpowiednio spreparowane strony HTML, skrypty umieszczone w e-mailach i na stronach webowych, kontrolki Active-X wkomponowane w strony www itp. są poważnym zagrożeniem bezpieczeństwa każdego z hostów, który za inicjacją użytkownika wykona odpowiednią akcję np. wejdzie na stronę lub otworzy wiadomość poczty elektronicznej. Trzeba pamiętać, że wszystkie programy obsługujące format HTML są podatne na tego typu atak.\nLuki w systemie operacyjnym, oprogramowaniu, sprzęcie\nNiedoskonałości programów mogą spowodować udane przeprowadzenie ataku na tego typu system. Wcześniej jednak jest przeprowadzany zazwyczaj wnikliwy atak rozpoznawczy mający na celu dokładne rozpoznanie systemu i zainstalowanych aplikacji wraz z numerami ich wersji czy zainstalowanymi łatami (patchami). Takie informacje pozwalają hakerowi na zastosowanie ataku, który dla danego typu programu skutkuje zamierzonym celem np. zawieszeniem systemu lub nieautoryzowanym dostępu do systemu.\nLuki te polegają najczęściej na:\nPrzepełnieniu bufora, czyli takiego stanu gdzie bufor systemowy (np. karty sieciowej, pamięci RAM) nie jest w stanie pomieścić nowej partii danych, bo jest w całości zajęty, a programista nie zaradził tej sytuacji. Może to doprowadzić do nadpisania części kodu w pamięci tak, iż zostanie tam zapisany kod wykonywalny danego zagrożenia lub spowoduje nieoczekiwane zadziałanie systemu np. jego restart.\nNieoczekiwane dane – błąd ten następuje, gdy program otrzyma dane, dla których nie ma zdefiniowanej akcji, którą ten program ma wykonać. Prowadzi do tego nieuwaga programisty\nBłędy konfiguracji systemu – nie są to błędy, które popełnił programista, a jedynie człowiek konfigurujący dany program np. może on nie zmienić domyślnego hasła dla konta administratora, co bardzo osłabia bezpieczeństwo systemu\nOkazuje się także, że elementy sprzętowe także posiadają podatności np. niektóre procesory Pentium poprzez wykonanie nieprawidłowej instrukcji 0xf00fc7c8 powodowały zawieszenie każdego systemu operacyjnego.\nInaczej trojany, to programy, które oprócz pożytecznych funkcji, jakie wykonują działają też w sposób niezauważalny dla użytkownika udostępniając dane bądź atakowany system intruzowi. Koń trojański tak jak inne programy ma uprawnienia takie, pod jakim kontem użytkownika został zainstalowany. Jeżeli użytkownik zainstalował go logując się jako administrator do systemu to takie odziedziczy uprawnienia. Dlatego ważne jest posiadać takie uprawnienia, jakie zapewnią wygodną pracę przy minimum przywilejów.\nInna droga instalacji to aktywna zawartość stron internetowych szczególnie, jeśli przeglądarka posiada włączoną opcję automatycznego uruchamiania skryptów.\nTo programy, które instalują się w sposób niezauważalny, powielają na inne hosty i wykonują zadania niezamierzone przez operatora systemu. Wirusy mogą się przenosić za pomocą nośników wymiennych lub sieci. Mogą się mnożyć mutując się przy tym wtedy to tzw. wirusy polimorficzne. W odróżnieniu od robaków potrzebują do swojej działalności nosiciela np. w postaci pliku lub poczty elektronicznej itp. Wykorzystują luki w oprogramowaniu, właściwości systemu, niewiedzę użytkownika.\nNiektóre z nich działają od razu, inne oczekują danej daty, a jeszcze inne aktywują się po wykonaniu określonego działania w systemie np. uruchomienia pliku wykonywalnego.\nMają różny charakter od kawału po zniszczenie wszystkich danych, a niekiedy także i sprzętu.\nMają także inne skutki uboczne jak chociażby:\nataki na serwery\numożliwienie działania na komputerze osobie nieuprawnionej\nOchronę przed nimi zapewniają programy antywirusowe z aktualnymi bazami wirusów, ponieważ w ciągu każdego dnia powstaje wiele nowych wirusów.\nAtaki na urządzenia sieciowe\nWłamanie do urządzeń sieciowych polega bądź to na próbie zalogowania się do urządzeń i odpowiedniej zmianie ich konfiguracji lub przez fizyczne podłączenie się do portu urządzenia.\nTo urządzenie, które wszystkie ramki, które otrzyma na którymś z portów retransmituje do wszystkich pozostałych portów oprócz tego, z którego nadeszła wiadomość. Uzyskując, więc fizyczny dostęp do takiego urządzenia i podłączając się do dowolnego wolnego portu za pomocą specjalnego oprogramowania sniffera pakietów (zwanych również analizatorami protokołów lub analizatorami sieci np. takimi programami są: Protocol Inspector, Sniffer czy darmowy Ethereal) jesteśmy w stanie podsłuchiwać cały ruch przechodzący przez koncentrator. Dlatego należy szczególnie uważać na urządzenia tego typu. Muszą one być podobnie zabezpieczone fizycznie i chronione jak serwery. Należy także zwracać uwagę na podłączone do huba a nie wykorzystywane porty, które mogą być łatwą furtką dla hakera. Co do próby zalogowania się na te urządzenia to w większości przypadków są to proste urządzenia bez takich możliwości, więc o to nie trzeba się tak bardzo obawiać.\nWarto tutaj zaznaczyć, że punkty dostępowe sieci bezprzewodowych działają dokładnie w ten sam sposób, a intruz nie musi się fizycznie podłączać do sieci wystarczy tylko by znalazł się w jej zasięgu.\nTo urządzenie bardziej skomplikowane niż hub, dlatego że na podstawie tabeli adresów MAC ramka jest przesyłana na ten port, którego adres docelowy MAC jest skojarzony z odpowiednim portem w tej tabeli. Jeżeli nie ma takiego adresu to ramka jest wysyłana przez wszystkie porty switcha. Dlatego fizyczne podłączenie się na jeden z niewykorzystywanych portów nie przekazuje całego ruchu, za wyjątkiem gdy są to ramki rozgłoszeniowe, kierowane bezpośrednio do hosta włamywacza oraz ramki do innych hostów, ale tylko w procesie uczenia się adresów MAC przez switcha. Jednak można wykorzystać fakt dodawanie nowych wpisów MAC do tabeli ARP hosta przez zafałszowanie wpisu np. o domyślnej bramie.\nMożna, bowiem wysłać ramkę odpowiedzi na żądanie ARP (kierowane do routera), bowiem ta ramka jest rozgłaszana do wszystkich w sieci. Ramka odpowiedzi zawiera adres IP bramy domyślnej, ale nie zawiera prawdziwego adresu MAC bramy tylko ten komputera atakującego. Dzięki czemu cała komunikacja zaczyna być kierowana przez komputer włamywacza. Hosty zaczynają wierzyć, że ten komputer jest ich routerem, dalej ruch może być kierowany rzeczywiście na router, aby nikt niczego nie podejrzewał, ale cały ruch na jest skanowany przez hakera.\nEfekt podszywania się pod router komputera atakującego można uzyskać także poprzez wiadomości protokołu ICMP. Protokół ten posiada zestaw komunikatów sterujących takich jak np. żądanie przekierowania ICMP. Normalnie router wysyła taki komunikat do hosta, gdy chce się on skontaktować z hostem w sieci za innym routerem, który też może służyć jako brama. W odpowiedzi na ten komunikat host kierując ramkę do tej sieci będzie wysyła jej przez tą drugą bramę. Oczywiście haker może podszyć się pod wiadomość ICMP żądania przekierowania i zmienić tak cały ruch, aby przechodził przez jego komputer. Aby się przed tym zabezpieczyć można wyłączyć opcję przekierowywania na routerze.\nNiektóre z przełączników są także podatne na atak zwany blokowaniem przełącznika (switch jamming). Jego zadaniem jest przepełnienie tablicy adresów MAC na przełączniku poprzez wysyłanie bardzo dużej liczby fałszywych adresów MAC lub ciągłe przesyłanie niepotrzebnych danych. Gdy przełącznik przez ten generowany ruch zostanie zablokowany wtedy zaczyna działać jak zwykły koncentrator rozsyłając pakiety na wszystkie porty i wtedy znacznie spada poziom bezpieczeństwa tej sieci.\nOprócz tego niektóre z przełączników posiadają specjalny wydzielony port, bądź też można go ustawić za pomocą oprogramowania switcha, na który jest kopiowany cały ruch przechodzący przez urządzenie, bądź dany port. Tą funkcję stosowaną do celów testowych i rozwiązywania problemów świetnie mogą wykorzystać hakerzy.\nNiektóre ze switchy mają możliwość bycia zarządzanymi, bądź to bezpośrednio przy urządzeniu (np. przez port konsoli lub RS-232) jak też zdalnie przez protokół Telnet. Trzeba w takich wypadkach być ostrożnym, ponieważ nieautoryzowany dostęp do któregoś z zarządzalnych urządzeń może być fatalny w skutkach dla tej sieci.\nNajbardziej narażonym urządzeniem na ataki z zewnątrz jest router brzegowy sieci. Nieautoryzowany dostęp do niego pozwala wykonywać bardzo wiele czynności łącznie z dostępem do następnych urządzeń już w sieci wewnętrznej. Dlatego należy stosować bardzo dobrą politykę haseł dostępu na konto administratora.


Prędkość wiatru a projektowanie instalacji przemysłowych. Przykładowe... | Izolacje.com.pl\nPrędkość wiatru a projektowanie instalacji przemysłowych\nProjektowanie rurociągów i innych przewodów przemysłowych ma to do siebie, że wpływa na nie cały szereg zmiennych. Szczególnie, jeśli planowana sieć przebiegać będzie na zewnątrz budynków. Jednym z najbardziej problematycznych czynników środowiskowych dla inżynierów instalacji jest wpływ prędkość wiatru na temperaturę powierzchni płaszcza. Wraz z ekspertem Paroc podpowiadamy, jak optymalnie uwzględnić prędkość wiatru przy doborze grubości izolacji.\nProjektant instalacji, szczególnie w ujęciu przemysłowym, powinien dobierać izolację tak, aby spełnić dwa cele. Po pierwsze: uzyskać ekonomicznie uzasadniony, zakładany minimalny współczynnik przenikania ciepła przegrody, jaką jest ściana rurociągu. Po drugie: zapewnić bezpieczeństwo osób, których fizyczny kontakt z obiektem lub jego elementem mógłby spowodować poparzenie skóry - nawet, jeśli ze względów stricte technologicznych takowa izolacja nie jest wymagana.\nSpecyfika izolacji wełną kamienną\nW przypadku izolowania przewodów przemysłowych powszechnie stosuje się wełnę kamienną, Projektant powinien pamiętać o tym, że na przewodność cieplną materiału (a w dalszej kolejności na współczynnik przenikania ciepła U gotowego przewodu) składają się cztery czynniki.\n– Stopień izolacyjności termicznej wełny zależy od przewodności cieplnej włókien, przewodności cieplnej nieruchomego powietrza znajdującego się pomiędzy włóknami, konwekcji powietrza wynikającej z ruchu powietrza w wełnie oraz promieniowania cieplnego - wyjaśnia Michał Nękanowicz, Doradca techniczny ds. współpracy z biurami projektowymi w firmie Paroc.\nDo tego wszystkiego należy uwzględnić czynnik wiatru, który wzmaga wymianę ciepła między powierzchnią izolacji a otaczającym powietrzem.\n– Wiatr chłodzi, kiedy temperatura powietrza jest niższa, a grzeje, gdy jest wyższa od temperatury medium - dodaje ekspert.\nNiepełne obliczenia grubości izolacji mogą znacząco wpłynąć na temperaturę powierzchni płaszcza, co odbija się negatywnie zarówno na ostatecznej efektywności energetycznej instalacji, jak i bezpieczeństwie osób pracujących w jej pobliżu. Aby sprawdzić, jak istotną rolę pełni prędkość wiatru, skorzystajmy z profesjonalnego kalkulatora Paroc Calculus Sprawdź >>\nDo przykładowych obliczeń na warsztat wzięliśmy rurociąg o średnicy zewnętrznej 406,4 mm. Grubość jego ścian wynosi 8,8 mm. Rurociąg transportuje parę wodną - zakładana temperatura procesu to 550°C. Umowny przewód biegnie na zewnątrz budynku przemysłowego. Średnia temperatura otoczenia wynosi 25°C, a wilgotność względna powietrza - 50%.\nW ramach eksperymentu wykorzystaliśmy niepalną matę z wełny kamiennej do izolacji cieplnej przewodów wysokotemperaturowych PAROC Pro Wired Mat 130. Deklarowana przewodność cieplna produktu w temperaturze 600°C wynosi 0,161 W/m·K.\nNie uwzględniając w obliczeniach prędkości wiatru, aby osiągnąć temperaturę powierzchni równą lub poniżej dopuszczalnych ze względów BHP 50°C, potrzebujemy izolacji o grubości 240 mm (przy zastosowaniu płaszcza ze stali ocynkowanej) lub 330 mm (w przypadku płaszcza z blachy aluminiowej). Obliczenia te ilustrują rysunki poniżej.\nWpływ prędkości wiatru na obliczeniową grubość izolacji przedstawiają poniższe tabele. Wyczytać można z nich grubość izolacji, która zapewni temperaturę na powierzchni płaszcza nie przekraczającą 50°C, w warunkach zmiennej prędkości wiatru. Jak z niej wynika, uwzględnienie w obliczeniach prędkości wiatru na poziomie zaledwie 1 m/s diametralnie zmienia grubość wymaganej izolacji.\nJak jednak przekuć powyższe obliczenia na rzeczywisty projekt instalacji? Jaką prędkość wiatru należy przyjąć w danym miejscu instalacji? Z pomocą ponownie przychodzi Michał Nękanowicz, który w oparciu o doświadczenia inżynierów, z którymi współpracuje, podpowiada konkretne wartości.\n– Generalnie zaleca się przyjmowanie następujących wartości prędkości wiatru: 0,5-1 m/s wewnątrz pomieszczeń, 1-2 m/s dla instalacji osłoniętych na zewnątrz, 4-8 m/s dla pozostałych instalacji na zewnątrz oraz 8-10 m/s dla instalacji usytuowanych na zewnątrz w warunkach wietrznych, na przykład na północy i południu Polski - podpowiada ekspert Paroc.\nFranek | 16.04.2018, 19:48\nbardzo przydatny artykuł przy doborze izolacji zewnętrznej\nMichał@79 | 23.04.2018, 14:09


Smak zdrowia - Witamina E - witamina życia i młodości zdrowie Zdrowie,\nWitamina E uchodzi za jeden z silniejszych przeciwutleniaczy, czy substancji, które chronią organizm przed stresem oksydacyjnym oraz szkodliwymi wolnymi rodnikami. W uproszczeniu, wolne rodniki to nic innego, jak krążące w naszym organizmie niesparowane atomy (dokładniej – elektrony w atomie). Atomy te grasują po organizmie w poszukiwaniu swojego brakującego ogniwa, elektronowej drugiej połówki - czynią to jednak bardzo agresywnie, nie zważając na przeciwnika i jest im obojętne czy zaatakują atom tlenu czy np. atom białka. Takie napady wolnych rodników na inne atomy powodują, że dochodzi do zniszczenia błony komórkowej zaatakowanej komórki (jako że komórki, jak i wszystko inne na świecie, składają się z atomów). Wolne rodniki wpływają niekorzystnie na DNA, białka, lipidy czy kwasy tłuszczowe, prowadząc do mutacji komórek i ich degradacji, a tym samym rujnują nasze zdrowie i… młodość.\nW tym miejscu z pomocą przychodzi właśnie witamina E, która jako antyoksydant przechwytuje agresywnych napastników, nie pozwalając im na sianie spustoszenia w naszym ciele. Codziennie w organizmie każdego z nas toczy się walka między wolnymi rodnikami a antyoksydantami i dopóki zachowana zostaje między nimi względna równowaga, wszystko jest w porządku. Gdy jednak wolnych rodników jest zbyt dużo lub gdy mechanizmy obronne są osłabione, dochodzi do naruszenia pożądanej harmonii i rozwija się tzw. stres oksydacyjny, któremu przypisuje się współodpowiedzialność za procesy starzenia się organizmu, rozwój chorób nowotworowych, układu krążenia, oddechowego, zespół chronicznego zmęczenia, niepłodność i wiele innych, poważnych schorzeń. Dlatego tak ważna jest zdrowa dieta, bogata w naturalne antyoksydanty, które są siłą napędową młodości i zdrowia.


W nowomiejskim parku jak w Ciechocinku\nwtorek, 24 lipiec 2018 10:58\nNajbliższa tężnia znajduje się w miejscowości Konstancin-Jeziorna fot. tężnia\nMiasto wybuduje w miejscowym parku tężnię solankową. Będzie to pierwszy taki obiekt w powiecie grójeckim.\nNowomiejski samorząd rozstrzyga przetarg na budowę tężni solankowej. Jeśli procedura przebiegnie bez komplikacji prace rozpoczną się już w sierpniu. Obiekt powstanie w tutejszym parku miejskim.\n– Tężnia jest efektem próśb mieszkańców, którzy korzystają z takich obiektów w innych miejscowościach – mówi Mariusz Dziuba, burmistrz Nowego Miasta nad Pilicą – Mamy w mieście sporo osób, które są uczulone, a korzystanie z takich miejsc pomaga w tego typu schorzeniach.\nZdrowie z Zabłocia\nPierwsza nowomiejska a zarazem w powiecie grójeckim tężnia będzie miała średnicę 9 metrów (sama konstrukcja). W ramach inwestycji powstanie obiekt wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym instalacja technologiczna budowy solanki. Tężnię w solankę będą zaopatrywać dwa zbiorniki, które wypełni gotowa ciecz dostarczona z Zabłocia (miejscowości uzdrowiskowej położonej w województwie śląskim).\nWybudowanie tężni to swego rodzaju powrót do korzeni. W Nowym Mieści nad Pilicą w latach 1874-1914 funkcjonowało uzdrowisko doktora J. Bielińskiego. Było drugim na ziemiach polskich (po Nałęczowie) kurortem opartym na podstawach naukowych i leczącym szeroki zakres schorzeń. Przybywali tu zarówno z kraju, jak i zagranicy kuracjusze cierpiący m.in. na nerwicę, choroby kobiece, schorzenia płuc i narządów trawienia oraz dolegliwości laryngologiczne. Już w 1877 roku z nowomiejskiego zakładu skorzystało ponad 400 pacjentów, a w latach następnych ich liczba stale rosła. Były tu również łazienki, pijalnia wód mineralnych, kryta galeria do spacerów, jadalnia, sala teatralna, czytelnia, poczta i mleczarnia. Wśród pacjentów i gości tutejszego uzdrowiska byli znani literaci, malarze i muzycy: Eliza Orzeszkowa, Henryk Sienkiewicz, Maria Rodziewiczówna, Narcyza Żmichowska, Michał Andriolli, Józef Chełmoński i Ignacy Paderewski. O dużej renomie uzdrowiska w Nowym Mieście świadczy fakt, iż w trakcie sezonu kursował do niego codziennie z Warszawy specjalny omnibus konny. Później kuracjuszom umożliwiono również dojazd ze stacji kolejowych w Skierniewicach i Opocznie.\nKosztorysowy koszt budowy nowomiejskiej tężni to kwota rzędu około 0,5 mln złotych. W stu procentach będzie on pokryty środkami z budżetu gminy.\nWiele wskazuje na to, że korzystanie z tężni będzie darmowe. Władze Nowego Miasta nad Pilicą nie planują bowiem wprowadzenia opłat za korzystanie ze zdrowotnych właściwości solanki z Zabłocia.\nOstatnio zmienianyczwartek, 02 sierpień 2018 09:27