Aspirin (imp.równ.) tabl. 0,5g 100tabl.(bl\nStrona główna Przeciwbólowe, przeciwzapalne i gorączka Aspirin (imp.równ.) tabl. 0,5g 100tabl.(bl\n<html>Nazwa produktu leczniczego: Aspirin\nKwas acetylosalicylowy działa głównie przez hamowanie uwalniania i biosyntezy prostaglandyn z nienasyconych kwasów tłuszczowych; zmniejsza agregację płytek krwi przez blokowanie uwalniania z płytek kwasu adenozynodifosforowego i tromboksanu A2. Działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie, a także długotrwale hamuje agregację płytek krwi. Szybko i całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego. Wiąże się z albuminami osocza w 66-98%. Przenika przez łożysko i do mleka matki. Jest metabolizowany w wątrobie i wydalany przez nerki. T0,5, po podaniu > 3 g kwasu acetylosalicylowego na dobę, wynosi ok.15 h.\nNadwrażliwość na składniki preparatu lub inne salicylany. Skaza krwotoczna. Czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy. Napady astmy oskrzelowej w wywiadzie wywołane podaniem salicylanów lub substancji czynnej o podobnym działaniu, szczególnie NLPZ. Równoczesne leczenie metotreksatem w dawce âY 15 mg na tydzień. III trymestr ciąży. Dzieci do ukończenia 12 rż. (ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a). Tabletek musujących, ze względu na zawartość sodu, nie należy stosować u pacjentów na diecie z małą zawartością sodu.\nOstrożnie stosować u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ lub inne substancje alergizujące, leczonych jednocześnie lekami przeciwzakrzepowymi, u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby lub nerek, chorobą wrzodową lub krwawieniami z przewodu pokarmowego w wywiadzie, niedoborem G-6-PD. U pacjentów ze zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego preparat może wywołać napad dny moczanowej.\nW I i II trymestrze ciąży preparat można stosować tylko w przypadku zdecydowanej konieczności, gdy spodziewane korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu lub karmionego dziecka. Preparat jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży. Karmienie piersią należy przerwać, gdy matka regularnie stosuje duże dawki kwasu acetylosalicylowego.\nMogą wystąpić: ból brzucha, zgaga, nudności, wymioty, krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza, choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy (w tym perforacja), zawroty głowy i szumy uszne, reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, odczyny skórne, reakcje anafilaktyczne, astma oskrzelowa, obrzęk naczynioruchowy), zwiększone ryzyko krwawień, wydłużenie czasu krwawienia, wydłużenie czasu protrombinowego, trombocytopenia. Rzadko: zaburzenia czynności wątroby, hipoglikemia, reakcje skórne o szczególnie ciężkim przebiegu, a po długotrwałym stosowaniu dużych dawek kwasu acetylosalicylowego - martwica brodawek nerkowych i śródmiąższowe zapalenie nerek. Długotrwałe przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego może być przyczyną bólu głowy, który nasila się podczas dalszego stosowania preparatu. Kwas acetylosalicylowy może powodować skurcz oskrzeli i wywoływać napady astmy; ryzyko wystąpienia tych działań jest większe u pacjentów z astmą oskrzelową, przewlekłymi chorobami układu oddechowego, katarem siennym z polipami błony śluzowej nosa.\nKwas acetylosalicylowy nasila toksyczne działanie metotreksatu na szpik kostny (zmniejszenie klirensu nerkowego metotreksatu oraz wypieranie metotreksatu przez salicylany z połączeń z białkami osocza). Jeżeli dawka metotreksatu jest âY 15 mg na tydzień nie stosować preparatu; w dawkach mniejszych niż 15 mg na tydzień zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi (pochodne kumaryny, heparyna) może spowodować wydłużenie czasu krwawienia i krwotoków (właściwości antyagregacyjne kwasu acetylosalicylowego oraz wypieranie leków przeciwzakrzepowych z połączeń z białkami), z NLPZ zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej, krwawień z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek. Kwas acetylosalicylowy osłabia działanie leków przeciw dnie moczanowej, np. probenecydu i benzbromanonu (konkurencja w procesie wydalania kwasu moczowego przez kanaliki nerkowe), antagonistów aldosteronu, diuretyków pętlowych i leków przeciwnadciśnieniowych. Zwiększa stężenie digoksyny we krwi (zmniejszenie wydalania digoksyny przez nerki), barbituranów i związków litu. Nasila działanie leków przeciwcukrzycowych, np. insuliny i pochodnych sulfonylomocznika (właściwości hipoglikemizujące kwasu acetylosalicylowego oraz wypieranie pochodnych sulfonylomocznika z połączeń z białkami) i sulfonamidów. W przypadku łącznego stosowania z lekami trombolitycznymi lub innymi lekami antyagregacyjnymi, np. tiklopidyną, może dojść do wydłużenia czasu krwawienia i krwotoków. Kwas acetylosalicylowy w dawkach âY 3 g/dobę osłabia działanie leków moczopędnych i inhibitorów ACE (zmniejszenie filtracji kłębuszkowej). Kwas acetylosalicylowy może nasilać działanie ototoksyczne furosemidu. Glikokortykosteroidy o działaniu ogólnym (z wyjątkiem hydrokortyzonu stosowanego jako terapia zastępcza w chorobie Addisona) stosowane jednocześnie z kwasem acetylosalicylowym mogą zwiększać ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego oraz ryzyko przedawkowania salicylanów po zakończeniu przyjmowania glikokortykosteroidów; zmniejszają stężenie salicylanów we krwi w trakcie kortykoterapii. Kwas acetylosalicylowy zwiększa toksyczność kwasu walproinowego przez wypieranie go z połączeń z białkami. Kwas walproinowy nasila działanie antyagregacyjne kwas acetylosalicylowego. Jednoczesne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego.\nDoustnie. Dorośli: 1-2 tabl. co 4-8 h; maksymalnie 8 tabl. dziennie. Dzieci powyżej 12 rż.: 1 tabl. co 4-8 h, do 3 razy dziennie. Tabletki musujące należy rozpuścić w szklance wody. Przyjmować po posiłkach.\nPreparat może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia w czasie lub po zabiegach chirurgicznych (włącznie z niewielkimi zabiegami, np. ekstrakcją zęba).</html>\nnie lub preparat dzieci skład zawiera się należy może razy jest dawkowanie skóry tabl stosować działanie oraz preparatu dziennie dla


Dom z potencjałem wprost dla Ciebie - Pogodno - Biuro nieruchomości Szczecin\n(Symbol DEJ57532) DOM na SPRZEDAŻSzczecin, Pogodno\nChciałbyś zamieszkać w najbardziej prestiżowej dzielnicy w Szczecinie?\nNa sprzedaż dom z ogromnym potencjałem w drugiej linii zabudowy. Nieruchomość w zabudowie bliźniaczej z lat 60tych.\nDom całkowicie podpiwniczony (możliwość adaptacji pod osobne mieszkanie bądź biuro), większość okien zostało wymienionych kilka lat temu, instalacje do wymiany, ogrzewanie na piec-koks, węgiel.\nPowierzchnia użytkowa wynosi 120m2. W skład wchodzi:\n- parter: duży korytarz, niezależna, widna kuchnia, łazienka oraz salon z wyjściem na taras, z którego rozpościera się widok na malowniczą naturę\n- I piętro: korytarz- wyjście z niego na balkon, trzy niezależne pokoje oraz łazienka.\nDo nieruchomości przynależy piękna, zadbana działka z licznymi krzewami 343m2. Możliwość parkowania na terenie nieruchomości.\nJedna z topowych dzielnic Szczecina: 5 minut spacerem do słynnego Lasku Arkońskiego, Syrenich Stawów, ryneczku Pogodno, 2 minuty przystanku tramwajowego, Szpitala, Przychodni, dyskontów typu: Biedronka, Netto.\nW pobliżu miejski węzeł komunikacyjny w każdą stronę miasta.\nIdealne miejsce zarówno dla pasjonatów sportu, rodzin z dziećmi i zwierzętami, ale również bardzo dobra inwestycja pod wynajem.\nGorąco zapraszam do kontaktu i prezentacji\nProszę o więcej informacji na temat oferty o symbolu DEJ57532.\nWOLNOSTOJĄCY DOM 5pok. 220/144m2, dzialka 692m2\npowierzchnia: 330 m2, pokoi: 7\npowierzchnia: 244 m2, pokoi: 5\npowierzchnia: 360 m2, pokoi: 10\n* Dom wolnostojący na Warszewie *


Czy przestałam go pociągać? Chłopak dziwnie reaguje, kiedy proponuję mu seks. Ewa - Papilot.pl\nZobacz również: W tych dniach i godzinach nie licz na seks. Wtedy nikt nie ma ochoty na igraszki\nchory na głowę, rozumiem jakby kopał rowy 24 na dobrę... ale no proszę..Jesteś młoda, z nim nie uprawiasz seksu, a gdzie tu czas zeby spróbować nowych pozycji czy poekseprymentować z ukochanym? On cie nie kocha\nAlbo jej nie kocha, albo faktycznie jest gejem i lubi w dupkę. Niech ucieka od niego jak najdalej, bo obie te wersje są przerażające.\nJedzie do kolegi, a tobie odmawia seksu ? I wszystko jasne - on jest pedziem, nie wiem, jak mogłaś tego nie zauważyć. Który facet odmówi bzykania kobiecie ?! Chyba tylko pedał, albo jakiś aseksualny fanatyk, i nie, nie ma takich typów facetów. Każdy hetero facet NIGDY nie odmówi kobiecie, chyba że jest styrany po 12godzinnej pracy... Na twoim miejscu zapaliłaby mi się czerwona lampka w głowie.\nznam niestety wiele par, gdzie facet miga się od seksu.\nmoże gej abo fanatyk religijny , albo aseksualny\nDziewczyno uciekaj od niego. Zamiast uciekać to Ty się jeszcze zastanawiasz czy go może nie pociągasz. On nawet nie potrafi normalnie porozmawiać o seksie. Po co Ci ktoś kto ignoruje Twoje potrzeby??? Uciekaj.\nUciekaj od niego, ten typ tak ma


56 653 92 22\nOferta specjalna: Promocyjne ceny już od €1359/os! Tylko teraz otrzymujesz bezpłatny nieograniczony internet oraz możliwość wyboru na kabinę jednego pakietu spośród oferowanych. Do wyboru 4 wycieczki fakultatywne, pakiet napojów Beverage (szampan, piwo i wino do lunchu i obiadu) oraz $400 kieszonkowego do wykorzystania na pokładzie statku.\nstatek: Insignia | data dodania: 18.10.2017\nOferta specjalna: Promocyjne ceny już od €1979/os! Tylko teraz otrzymujesz bezpłatny nieograniczony internet oraz możliwość wyboru na kabinę jednego pakietu spośród oferowanych. Do wyboru 6 wycieczek fakultatywnych, pakiet napojów Beverage (szampan, piwo i wino do lunchu i obiadu) oraz $600 kieszonkowego do wykorzystania na pokładzie statku.\nOferta specjalna: Promocyjne ceny już od €4649/os! Tylko teraz otrzymujesz bezpłatny nieograniczony internet oraz możliwość wyboru na kabinę jednego pakietu spośród oferowanych. Do wyboru 8 wycieczek fakultatywnych, pakiet napojów Beverage (szampan, piwo i wino do lunchu i obiadu) oraz $800 kieszonkowego do wykorzystania na pokładzie statku.\nOferta specjalna: Promocyjne ceny już od €5869/os! Tylko teraz otrzymujesz bezpłatny nieograniczony internet oraz możliwość wyboru na kabinę jednego pakietu spośród oferowanych. Do wyboru 16 wycieczek fakultatywnych, pakiet napojów Beverage (szampan, piwo i wino do lunchu i obiadu) oraz $1600 kieszonkowego do wykorzystania na pokładzie statku.\nstatek: Marina | data dodania: 18.10.2017\nSuper Okazja: Promocyjne ceny już od €5839/os!\nOferta specjalna: Promocyjne ceny już od €4029/os! Tylko teraz otrzymujesz bezpłatny nieograniczony internet oraz możliwość wyboru na kabinę jednego pakietu spośród oferowanych. Do wyboru 8 wycieczek fakultatywnych, pakiet napojów Beverage (szampan, piwo i wino do lunchu i obiadu) oraz $800 kieszonkowego do wykorzystania na pokładzie statku.\nOferta specjalna: Promocyjne ceny już od €1969/os! Tylko teraz otrzymujesz bezpłatny nieograniczony internet oraz możliwość wyboru na kabinę jednego pakietu spośród oferowanych. Do wyboru 6 wycieczek fakultatywnych, pakiet napojów Beverage (szampan, piwo i wino do lunchu i obiadu) oraz $600 kieszonkowego do wykorzystania na pokładzie statku.\nOferta specjalna: Promocyjne ceny już od €1279/os! Tylko teraz otrzymujesz bezpłatny nieograniczony internet oraz możliwość wyboru na kabinę jednego pakietu spośród oferowanych. Do wyboru 4 wycieczki fakultatywne, pakiet napojów Beverage (szampan, piwo i wino do lunchu i obiadu) oraz $400 kieszonkowego do wykorzystania na pokładzie statku.\ntel.kom. 793 110 515\nfax 56 653 92 22\nOpublikowane na stronach www.cocotours.rejsclub.pl informacje i ceny nie stanowią oferty w rozumieniu kodeksu cywilnego.


Zaproszenie na spektakl „Obraz Marzeń” Teatru Pajęcze Opowieści. WSTĘP WOLNY! - Forum ZĄBKI\nSerdecznie zapraszamy na kolejne przedstawienie Teatru Rodzicielskiego Pajecze Opowieści pt. "Obraz marzeń".\nPoznajcie Ludwiczka - dziesięciolatka, który jak niejeden chłopiec w jego wieku lubi grać w piłkę nożną. To najlepszy bramkarz - duma Drużyny Orłów. To nie wszystko, Ludwik to wspaniały malarz. Jego obrazy doceniają najwięksi znawcy sztuki. Wygrał już tyle konkursów. Jednak od jakiegoś czasu chłopiec jest nie do poznania: malując obrazy używa tylko czarnej farby. Nikt nie wie co się z nim dzieje. Na szczęście z pomocą nadchodzi Wróżka, Wena i Kolorowe Agentki. Czy uda im się przywrócić radość w życie Ludwiczka?\nSpektakl odbędzie się w sali konferencyjnej w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji.\nSobota 11 maja, godzina 11.30\nJuliusza Słowackiego 21, Ząbki


Borovik, Drenje – Pobyty wakacyjne i domy - Osijek-Baranja County, Chorwacja | Airbnb\nWakacyjny najem w Borovik, Drenje\nBorovik, Drenje – najlepiej oceniane pobyty wakacyjne\nSUPERHOSTCały apartament · 8 gości · 3 Łóżka · 2 łazienki\n“Doskonały apartament, niezwykle czysty i urządzony, blisko centrum miasta. 10 minut na łatwy spacer do katedry św. Piotr i Paweł, i Cora. Mieszkanie zawiera wszystko, czego potrzebujesz, w cichej i spokojnej części miasta z parkingiem strzeżonym. Z pewnością mieszkanie do polecenia i jeśli wrócimy do Đakovo, ten apartament będzie naszym pierwszym wyborem.”\n“Željka i Tomislav to bardzo mili gospodarze, zawsze do Twojej dyspozycji, udzielili nam wszystkich potrzebnych informacji, wszystko było świetnie. W pobliżu znajduje się tawerna, w której można zjeść śniadanie w przystępnych cenach. Zdecydowanie polecam to zakwaterowanie.”\n“Bardzo ładne mieszkanie! Zostaliśmy osobiście przyjęci w momencie zameldowania i doprowadzeni bezpośrednio do prywatnego parkingu. Mieszkanie jest odnowione zgodnie z opisem i bardzo dobrze utrzymane. Kuchnia była dobrze wyposażona. Zarezerwowalibyśmy ten apartament ponownie w każdej chwili.”\nPopularne udogodnienia w miejscach na wakacje w: Borovik, Drenje\nBorovik, Drenje – inne świetne pobyty wakacyjne


Serbska utopia. Między utraconą Arkadią a nieodnalezionym miastem - herito\nWydaje się, że utopijne pragnienia naszych przodków znacznie bardziej zwracały się ku jakiemuś wyobrażonemu naturalnemu niż ku miejskiemu otoczeniu.\nW zapadłych okolicach wschodniej Serbii, w miejscowości Gamzigrad, w ruinach, które zostały ze starannie niegdyś ufortyfikowanych pałaców, mozaika ukazuje zagadkową ideografię miasta-labiryntu. Gdyby jakiś wyobrażony podróżnik wyruszył w stronę jego centrum, musiałby przejść przez pierwszy, potem drugi i trzeci sektor miasta i dokładnie dwadzieścia siedem razy zwrócić się ku trzem stronom świata. Przypadkiem albo celowo liczba zakrętów (3 × 3 × 3 × 3) odpowiada liczbie lat życia Platona.\nJest to ezoteryczny diagram, który poucza, że człowiek przechodzi przez stopnie widzialnej i niewidzialnej rzeczywistości, aby dotrzeć do świata transcendencji. Mądrze wędrując przez ułudę życia, może dojść, jeśli mu się uda, do duchowego centrum i jak we wszystkich kultach misteryjnych, utożsamić się z istotą wszechświata… Dzisiaj co prawda trudno iść śladem tego rodzaju spekulacji, ale od razu rzuca się w oczy, że w symboliczny zarys miasta wpisała się wyrafinowana idea religijno-filozoficzna. Ponieważ gamzigradzki labirynt znajduje się w okolicy, gdzie na horyzoncie nie ma wiosek, a co dopiero miast, można pośrednio wywnioskować, że kiedyś byli tu wykształceni miejscy ludzie, miejskie kulty i miejska filozofia.\nBłogi spokój przedstawionego miasta-labiryntu zadziwia tym bardziej, że mozaika musiała powstać w początkowych fazach wielkiej wędrówki ludów, kiedy świat antyczny na dobre obracał się w ruinę. Przed mniej więcej trzydziestu laty w bezpośrednim sąsiedztwie mozaiki, w rogu bazyliki, można było jeszcze zobaczyć świeżo odkopaną ubogą chatę z gliny, zaledwie trochę większą od lisiej jamy. Było to prawdopodobnie domostwo naszych braci Prasłowian, którzy przybywali na Bałkany. Jakże musieli być przerażeni niezrozumiałymi formami zburzonych wspaniałości i groźną magią scen na mozaikach.\nDo dzisiejszych wyobrażeń związanych z wielką wędrówką ludów należałoby dodać, że wiele miast po zburzeniu jakoś się jednak podnosiło i żyło dalej na dwu-, trzykrotnie zmniejszonym i ponownie ufortyfikowanym terenie. Cienka nić cywilizacji miejskiej wzdłuż wybrzeży Morza Śródziemnego i w centralnych obszarach Europy mimo wszystko się wydłużała. Wydaje się jednak, że rzymska urbanizacja nad Sawą i Dunajem nie udała się w głębi terytoriów znajdujących się na obszarze dzisiejszej Serbii. Wraz z rozkładem świata antycznego katastrofalnie spada to, co dziś nazwalibyśmy ogólnym wskaźnikiem urbanizacji. A z początkiem średniowiecza, przynajmniej w samym centrum powstającego państwa serbskiego, ten wskaźnik, bez względu na to, według jakich parametrów byśmy go oceniali, wynosi niemal zero.\nJeśli zbierzemy wszystko, co dzisiaj wiadomo o średniowiecznych miastach serbskich, okaże się, że Serbia nie była krajem bogatych i wpływowych ludzi ani miast imponujących pod względem architektonicznym. Należałoby ją raczej nazwać „krajem byłych miast”. Fantastyczne toponimy w tradycji folklorystycznej – Leđen-grad [Zmrożone Miasto], Smrčaj-grad [Świerkowe Miasto], Nedođin-grad [Miasto, z którego Nie Ma Powrotu] – to określenia bardzo tajemnicze. Można by powiedzieć, że są tylko nieuchwytnymi cieniami innych czasów i okoliczności. Jakby w miniaturze powtarzała się sytuacja opisana w eposach z okresu inwazji Germanów, kiedy miasto uważano za dawny, opuszczony, nadludzki twór dżinów (eald enta geweorc) i chyba dlatego, w imię moralności z czasów sprzed miasta, godny pogardy i kary. Niektóre teksty starej literatury serbskiej wskazują niewątpliwie, że również w serbskim karaniu miast pojawiał się ogień miłujących prawdę, niekiedy przerastający nawet przypowieści z Biblii, Koranu, z mezopotamskich eposów i Rigwedy. Spis niszczycielskich wypraw Stefana Nemanji przeciwko miastom, sporządzony przez jego syna Stefana Pierwszego Koronowanego (w XIII wieku), nawet jako anachroniczny wzorzec literacki sprawia wrażenie pełnego przesadnej namiętności: „Albowiem wyprawił się miłościwy święty Symeon (Stefan Nemanja) z węgierskim królem i doszedł do miasta o nazwie Sredca, i zburzył je, i spustoszył do cna. A kiedy węgierski król wrócił do swego państwa, Święty rozstał się z nim i wraz ze swym wojskiem poszedł na miasto Pernik, ono też zburzył wojskami swymi i spustoszył, i miasto Stob, i miasto Zemln, i miasto Welbużd, i miasto Žitomisk, miasto Skopje, i miasto Leški w Donjim Pologu, i miasto Gradac, i miasto Prizren, i sławne miasto Nisz, i miasto Svrljig, i miasto Ravni, i miasto Kozli. Miasta owe zburzył i do ostatnich fundamentów je wyniszczył, bo nie został kamień na kamieniu, który nie był zburzony. I nie podniosły się do dzisiaj. Ziemie zaś ich i bogactwa ich, i sławę ich dodał do bogactwa ojcowizny swojej i sławy wielmożów i narodu swego”.\nWyliczanie dotyczy właśnie okresu, kiedy Serbia wychodzi ze swego dynarskiego gniazda w Rašce, gdzie miast wcale nie było, i zaczyna się rozrastać ku wschodowi i południowemu wschodowi.\nNiestabilność miast i miejskiego życia stanie się widoczna także parę wieków później, na znacznie już poszerzonym obszarze Serbii. Fakt, że w stosunkowo krótkim okresie historycznym często zmieniała się siedziba państwa – siedem stolic, jeśli się nie mylę – mówi raczej o nierozwiniętym niż o bardzo rozwiniętym życiu miejskim. Siedziba ostatniego serbskiego władcy, imponująca twierdza w Smederevie, nie była miastem, lecz gigantycznym oppidum z dworskim donżonem. Reszta terenu, ogromna, najwyraźniej służyła jako obóz wojskowy i schronienie dla uchodźców. Kruševac, mityczne centrum średniowiecznego państwa serbskiego, skąd wyruszono na bitwę na Kosowym Polu , z punktu widzenia historii urbanizacji jest tworem bez znaczenia. Fundamenty opiewanych dworów Lazara nie są raczej większe niż nieco lepszy dom rzemieślnika w Kruševacu w XIX wieku.\nMitom nie jest potrzebna realna scenografia, może im nawet przeszkadzać. Legenda, że książę Lazar Hrebeljanović został doprowadzony do sytuacji, w której musiał wybierać między królestwem ziemskim a królestwem niebieskim, opiera się między innymi także na czymś w rodzaju scenograficznej pomyłki. Chodzi o antytezę świętego Augustyna i w nieco mniejszym stopniu manichejską: Państwo Boże – świat, która w naiwnym poetycko-teologicznym opracowaniu została zastąpiona metaforą i identyfikacją dwu „królestw”. Królestwo musiało być czymś bardzo dalekim i nieokreślonym i chyba dlatego wydawało się godniejsze poetyckiego opracowania niż ubogie wyobrażenia państwa i świata.\nEtnografia, może nawet bardziej niż archeologia, świadczy o nieznajomości, a nawet lekceważeniu miasta. Kiedy się nieco uważniej zajrzy do przebogatych materiałów dotyczących zwyczajów i wierzeń ludowych, można stwierdzić, że nie ma w nich wzmianki ani o codziennej sytuacji w mieście, ani o poglądach typowych dla człowieka miasta. Za to mnóstwo jest informacji o przyrodzie, o świecie roślin i zwierząt, i nawet bardzo rzadkie próby kosmograficzne bardziej wiążą się z biomorficznym i witalistycznym obrazem świata niż z aluzjami geometrycznymi oraz elementarnie matematycznymi. A właśnie takie aluzje są charakterystyczne dla cywilizacji miejskich i ich modeli kosmograficznych, o czym na swój sposób informuje także gamzigradzka mozaika miasta-labiryntu.\nNajwyraźniej miasto nie przyciągało przesadnej uwagi naszych przodków, nie pobudzało ich ambicji, nie mogło więc być ich ideałem. Nawiasem mówiąc, w historii cywilizacji europejskiej były też inne narody, które nie tęskniły za życiem w mieście. Wystarczy przypomnieć kontrowersję Spartan i Ateńczyków, rodzonych braci, przy czym pierwsi, opanowani prastarą dorycką, bukoliczną egzaltacją, odmawiali życia w mieście, więc Sparta-miasto była dla nich tylko czymś w rodzaju rozproszonego i nieufortyfikowanego obozu wojskowego – stopień niżej niż nasze Smederevo. Sąsiednie światowe Ateny były miastem bardziej „miejskim” niż wiele dzisiejszych osiedli o ich wielkości.\nW najgłębszych intencjach jednych i drugich chodziło o wybór, ale też o pewną pobudzającą kategorię psychologiczną, którą nazwałbym „utopijnym pragnieniem”. Wydaje się, że utopijne pragnienia naszych przodków znacznie bardziej zwracały się ku jakiemuś wyobrażonemu naturalnemu niż ku miejskiemu otoczeniu. Konstantin Filozof pod koniec serbskiej niezależności i średniowiecza zdecydował się w pięknych słowach namalować idealny, niemal rajski pejzaż serbskiego świata. Jego utopijna projekcja – nie możemy jej nazwać inaczej – umieszcza terytorium ówczesnej Serbii w tak ważnym regionie ziemskim, że z jego środka najczyściejsze powietrze rozlewa się na wszystkie cztery strony świata, aż do Hellespontu. Pisarz zajmuje się również cudownymi właściwościami tego powietrza, które przybiera niemal cechy praelementu. Dodaje potem do opisu także trzydzieści sześć znamienitych rzek wszechświata, no i, rozumie się, Fison, czyli Dunaj, ale też nieco bardziej ziemską rzekę Sawę, „która jako mur się tu staje, gwoli stron obu, i łączy się w najpiękniejszym miejscu, gdzie Fison z trzech ujść przybywa, mając dwie wyspy, gdzie wzniesiono jasny Biały Gród”.W wyobraźni intelektualisty z czasów despoty Stefana Lazarevicia, a więc na samym początku renesansu, realne środowisko naturalne Serbii wciąż jeszcze było tylko osobnym przypadkiem o wiele szerszej metafizycznej całości. Czy osiadłszy w Białym Grodzie, który despota Stefan dostał w użytkowanie od Węgrów, naprawdę wierzył, że Dunaj wypływa z raju, tego nie można wywnioskować z jego wielce ozdobnego dzieła.\nBynajmniej nie przypadkiem Konstantin tak wielkie znaczenie przypisywał hydrografii. Wcale nie poza zasięgiem doświadczenia, lecz tuż przed oczyma miał splot rzek i mokradeł, całe „siedmiorzecze”, jeśli liczyć od ujścia Drawy do Dunaju i Driny do Sawy, do ujścia Sawy, Cisy, Tamišu i Morawy do Dunaju. Te rzeki jeszcze w średniowieczu, a i później, musiały się przebijać przez własne bagna i moczary. Na austriackich mapach wojskowych z XVII i XVIII wieku na terenach na północ od Belgradu widnieją labirynty moczarów, a całą „terrafermę” dzisiejszej Wojwodiny stanowiły nieco szersze nasypy wokół traktów komunikacyjnych oraz osobne wyspy stałego lądu. Woda zagrażała nie tylko lewemu brzegowi Sawy i Dunaju – na południe od Belgradu, począwszy od ich ujścia, i dalej w górę rzek Wielka Morawa i Zachodnia Morawa rozciągały się wielkie obszary zalewowe.\nPobieżny rzut oka na hydrologiczną mapę Serbii, ale też na mapę geologiczną (usuwiska i erozje wywołane wylewami), mógłby skłonić do błędnego wniosku, że ogólne warunki rozwoju miast w północnej Serbii i dzisiejszej Wojwodinie były wyjątkowo niekorzystne. Istniały terytoria, które opóźnienie urbanizacji tłumaczyły właśnie tymi niedogodnościami. Wiadomo jednak dobrze, że w węzłach wielkich rzek, w delcie Nilu, w Mezopotamii („Dwurzecze”), nad Żółtą i Błękitną Rzeką w Chinach, w Pendżabie („Pięciorzecze”), w znacznie bardziej niekorzystnych warunkach niemal paradoksalnie rodziły się cywilizacje miejskie. Zresztą i nasze „siedmiorzecze” odegrało rolę w powstawaniu rozwiniętych kultur neolitycznych, których wpływy promieniowały aż do obszarów egejskich. W końcu także rzymska kolonizacja naszych dzisiejszych obszarów, a potem austriacka kolonizacja dzisiejszej Wojwodiny obalają teorie usiłujące wyłącznie przyczynami zewnętrznymi wyjaśnić coś, co trudno wytłumaczyć inaczej niż bodźcami ukrytymi głęboko w samym człowieku.\nSytuacja miast w tureckiej Serbii, w Serbistanie, na pewno będzie jeszcze badana i porównywana z nagromadzonymi i nierozwiązanymi zagadkami niemiejskiej, przedtureckiej Serbii. Po Rzymie Turcja była drugim imperium z rozwiniętą kulturą miasta i życia w mieście. Miasta tureckie, przynajmniej w północnej Serbii, zwłaszcza po wielkich wojnach wokół Belgradu, nie mogły osiągnąć bogactwa i piękna miast Bośni, Macedonii, Bułgarii i Wołoszczyzny… Historia często bywa ironiczna. Nieszczęsne miasta ze spisu Stefana Pierwszego Koronowanego, które święty Symeon „zburzył i spustoszył do cna”, w pełni przeżywały już swoje drugie życie, spokojniejsze i bogatsze niż mieściny legendarnego dziś belgradzkiego paszałyku, a wkrótce po powstaniach serbskich [1804, 1815] znowu staną się na poły pustym gniazdem odnowionego państwa serbskiego.\nW czasie pokoju zawartego w Požarevacu [między Austrią i Turcją, 1718] zanotowano, że północna Serbia miała nieco ponad pięćset tysięcy „głów podatkowych”, czyli rodzin. Dodajmy, że w dotychczasowych miasteczkach tureckich ludności serbskiej prawie nie było. Podróżnicy, opisując Belgrad, wymieniają wiele języków, które można tam usłyszeć, lecz o serbskim i Serbach rzadko kto wspomina. Za to znany Erlangenski rukopis [Rękopis z Erlangen, początek XVII wieku], opisując wyjazdy z austriackiego Belgradu i wizytację okolicznych wsi, mówi wyłącznie o Serbach, a wśród nazwisk są takie, które zachowały się do dziś.\nMożna przypuszczać, że średniowieczny schemat, według Stojana Novakovicia (Selo – Wieś), zachował się także w czasach tureckich. A więc w uproszczeniu: w dolinach i okolicach o łagodnym klimacie – rolnictwo, w terenach podgórskich – winnice, na zboczach gór i płaskowyżach – hodowla bydła. Pewne jest jednak, że w czasach wojen austriacko-tureckich powierzchnie uprawne zmniejszyły się, a lasy zaczęły się rozrastać… Pewna naiwna, zbyt krótka, intensywnie sentymentalna powieść (Milorad Šapčanin, Sanialo – Marzyciel) opisuje, jak żyło się jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku na wykarczowanych polanach pośrodku sławnego „oceanu serbskich lasów” Lamartine’a. Akcja, jeśli w ogóle jest w tej powieści, rozgrywa się w romantycznym otoczeniu samotnej serbskiej szkoły. Nadchodzi chwila, kiedy główny bohater, trochę przerośnięty wiejski urwis, żegna się z wioską, z nauczycielem, z jego córką (dziecięca miłość) i rusza z ojcem pieszo do Belgradu na dalszą naukę. Tuż pod miastem, które wówczas zajmowało nieco większą powierzchnię niż wzgórze kalemegdańskie i plac Terazije, przyszły gimnazjalista zatrzymuje ojca i woła mniej więcej tak: „Ojcze mój, cóż to za piękna, cóż za ogromna wioska!”.\nO tym, że w pierwszych dziesięcioleciach XIX wieku nawet w wyzwolonych miastach mieszkańcy nie orientowali się do końca, co to jest wieś, a co miasto, świadczy też znane spostrzeżenie Vuka Stefanovicia Karadžicia, że niektóre serbskie wsie, jeśli chodzi o obszar, większe są niż wiele europejskich miast. Myślał przy tym o wsiach rozproszonych, które w jego czasach były do tego stopnia „rozproszone”, że dzisiaj nikt nie nazwałby ich wsiami, były to bowiem tylko luźno zamieszkane terytoria. O podobnych nieporozumieniach świadczy porażający fakt, że w słowniku Vuka Karadžicia [Srpski rječnik, 1818] pojęcie „miasta” w pełnym i jedynym dzisiaj sensie tego słowa wcale nie istniało.\nAle choć mieszkańcy, rzekłbym – prawie pionierzy, odnowionej Serbii – w swoim systemie pojęć nie mieli jeszcze wyobrażenia, czym jest naprawdę miasto, wiedzieli – albo przynajmniej wierzyli, że wiedzą – iż także bez miasta można dobrze i szczęśliwie żyć. Idylla Šapčanina, jeśli nawet nie opisuje prawdziwej rzeczywistości jego czasów, wiarygodnie wyraża „utopijne pragnienie” serbskiego człowieka, żeby na zawsze pozostać w swoim błogim dzieciństwie. Tę powieść można jednak uznać za aktualną fotografię sytuacji – Momentaufnahme – Serbii w krótkim okresie środkowych lat XIX wieku. Okoliczności mogły przypominać spełnioną na krótko ziemię szczęśliwą, poza światem i historią. Serbia pozostawała pod kontrolą i ochroną wielkich sił, bez prawdziwego wojska, bez megalomańskich ambicji, skoncentrowana na sobie i w zasadzie z siebie zadowolona.\nW budownictwie wiejskim w lesistym kraju, gdzie dębów, buków i innego drewna budowlanego było w bród, dosłownie wszystko robiono z drewna – od kolebki do znaku nagrobnego. Drewniany były dom i więźba, i pokrycie dachu. Z drewna był nawet komin ze starannie obliczonym efektem nadpalania, czyli utleniania, co chociaż trochę zmniejszało niebezpieczeństwo częstych pożarów. Drewniane były zamki i narzędzia do ich otwierania, i wszelakie inne przyrządy i mechanizmy. Dowcipne urządzenia hydrauliczne mogłyby, mówiąc z lekką przesadą, przywieść na myśl wyobraźnię techniczną Leonarda da Vinci… Również legendarne, wykonane z drewna czereśniowego, działo Karađorđa nie jest swobodną metaforą, tylko paradoksalnym faktem historycznym. Nawet niebieska „inżynieria” wspomagała się podręcznymi wyobrażeniami drewnianej techniki. Sklepienie niebieskie w ludowej kosmografii podtrzymywały „rosochy niebieskie” i tę funkcję pełniły równie prostodusznie i niepewnie, jak zwyczajne tyki podpierające dachy z paproci w improwizowanych pasterskich szałasach.\nGłównie z drewna były miasteczka odbudowane na zgliszczach, a także zupełnie nowe. W budownictwie to, co nie było z drewna, z reguły malowano na biało. To także stanowiło odbicie techniki opartej na drewnie, ściśle mówiąc, na niszczeniu go. Dziś mało kto wie, jak dużo drewna opałowego musiało się zużyć, żeby wypalić nawet skromne ilości wapna. Idylliczne białe ściany, których lśnienie było ozdobą serbskiej ziemi, kosztowały bardzo dużo. Wapna używano nie tylko do malowania ścian, ale i w murarstwie. I tak kręciło się to zaczarowane koło: kiedy zaczynało brakować drewna budowlanego pierwszego gatunku, budowano przeważnie z cegieł, a na ich wypalanie wciąż jeszcze marnotrawiono zbyt wiele drewna.\nTak jak naiwna technika, również światopogląd archaicznego człowieka serbskiej arkadyjskiej idylli był uproszczony, ale bardzo stabilny, niestety zbyt stabilny. A kiedy potem ze świata naiwnej techniki zaczęto przechodzić do świata technicznej naiwności, nietrudno sobie wyobrazić, że towarzyszyły temu niepewność, nieufność i strach przed nowym, przed językiem technicznych form i funkcji, i w konsekwencji fatalnymi przesłaniami, których nie dało się rozszyfrować. Nawet pod koniec XIX wieku, kiedy Serbia po kongresie berlińskim została zobowiązana do zbudowania międzynarodowej linii kolejowej, głęboko zakorzeniony utopijny ideał „ziemi szczęśliwej” spowodował opór w serbskich duszach. Prawdę mówiąc, podburzyli je, i to znacznie bardziej, polityczni demagodzy. Partia radykalna, to populistyczne i antyzachodnie nieszczęście nowoczesnej Serbii, poderwała ludzi opowieściami, że kolej jest „ognistym wężem”, który przetnie ich ziemię na dwie części i spali uprawy. Nie wolno zapominać, że w tamtym czasie na przeciwnym krańcu niż radykałowie stała bardziej postępowa partia wykształconych miejskich ludzi, rozpaczliwie walcząca o modernizację Serbii i wprowadzenie jej do świata zachodniego. Ale abstrakcyjne argumenty postępu wyglądały nieprzekonująco w oczach szerokich rzesz ludu, który za nic nie chciał niszczyć swoich marzeń o „ziemi szczęśliwej”. A będzie ona w pełni szczęśliwa dopiero wtedy, kiedy zniesione zostaną podatki, kiedy zdepcze się „klasę” urzędniczą i zaprowadzi coś w rodzaju samorządu według modelu staroserbskiej zadrugi [wspólnoty] rodzinnej.\nTrudno się nie uśmiechnąć przy takich wspomnieniach. Zastanawiam się, co by było, gdyby radykałom udało się stworzyć tę ich Arkadię i gdyby jakimś cudem przetrwała do dzisiaj. Czy Arkadia zadowoliłaby ideały dzisiejszych partii zielonych? Czy też zmieniłaby się w chory rezerwat jakichś dziwacznych bałkańskich Amiszów? Może by zresztą i w opisie podróży Petera Handkego dało się wyczuć ślady fascynacji Amiszami, która, przypuszczam, została mu sprytnie i niezauważalnie podsunięta.\nRozsądny zachodnioeuropejski czytelnik, który próbuje śledzić bałkańskie, a zwłaszcza słowiańsko-bałkańskie myślenie obrazami – la pensée imagée – i to jeszcze obrazami równoległymi, a często przeciwstawnymi, ma pełne prawo zapytać, jak pogodzić ideał małej, autarkicznej i autystycznej Serbii z marzeniami o Wielkiej Serbii. Sprzeczność tę naprawdę niełatwo wyjaśnić. Mogę tylko przypuszczać, że Srbijanac (czyli Serb z terytorium Serbii sprzed Kumanova, nie Serb z Wojwodiny ani ten z Chorwacji, ani ten z Bośni) nosi w sobie jakieś rozdwojenie nacjonalnych marzeń. Ma swoją małą utopię, wie, co to jest „ziemia szczęśliwa”, i wystarczy mu używanie sobie w niej do woli, ale od czasu do czasu, w momentach patriotycznej euforii, proponował ten swój model szczęścia innym Serbom, przy adekwatnym, rozumie się, poszerzeniu terytorium. Ale istnieje też druga możliwość, moim zdaniem trochę bardziej prawdopodobna. Ci inni Serbowie, ci spoza owej Arkadii, jeszcze w pierwszych dziesięcioleciach XIX wieku przyjęli tę utopię jako wspólny program. Chcieliby widzieć Arkadię powiększoną o „Serbów wszystkich i wszędzie”, nawet za cenę czystek etnicznych, za cenę wojen i burzenia miast. A jeśli plan nie wypali, zawsze zostaje mała Serbia, powszechny dom wszystkich Serbów świata.\nCałe zachodnie i środkowe Bałkany są obszarem wielkich i dziwnych migracji w różnych kierunkach i pod różnymi znakami. Czy w ogóle trzeba o tym przypominać dzisiaj, kiedy Serbowie z Chorwacji, wszyscy co do jednego, opuszczają swoje odwieczne strony rodzinne i ruszają w kierunku Serbii? Serbowie z Sarajewa też odchodzą w nieznane. A jest kwestią dni, kiedy i ci ze wschodniej Slawonii przejdą Dunaj. Tylko ludzie kierujący się głęboko zakorzenionymi, utopijnymi albo, może dokładniej, mityczno-utopijnymi wyobrażeniami mogli tak łatwo wdać się w absurdalną polityczną i wojskową grę, która w końcu musiała doprowadzić do przesiedleń jako jedynego możliwego rozwiązania.\nDrogi i widoczne mechanizmy klasycznych, opisanych przez Jovana Cvijicia migracji są wystarczająco wyjaśnione, w mniejszym stopniu wyjaśnione są ich głęboko ukryte psychologiczne motywy. Kiedy Serbowie opuszczali Kosowo pod naporem innej bałkańskiej migracji, bezpośrednie motywy były jasne. Kiedy potem z południowych Węgier kontynuowali wędrówkę ku rosyjskim stepom w poszukiwaniu Nowej Serbii, migrantów pchały jakieś tylko im znane obsesje i wizje.\nDzisiejszą Wojwodinę zasiedlały przeważnie fale z południa, w których było trochę starej ludności miejskiej, natomiast do północnej Serbii przybywała głównie ludność dynarska, zupełnie niezurbanizowana. W Wojwodinie Austria przeprowadzała planową kolonizację typu europejskiego, natomiast zasiedlanie pod Milošem Obrenoviciem sprowadzało się do mniej lub bardziej swobodnego zajmowania opuszczonej ziemi i karczowania lasów, co przypominało raczej osadnictwo w Ameryce Północnej niż kolonizację europejską. Zgodnie z przyniesionymi nawykami, a może także z jakichś dodatkowych przyczyn, osiedleńcy wybierali bardzo rozproszony typ zabudowy. Gospodarstwa ostrożnie lokowano osobno, z reguły w odległości strzału karabinowego, a nawet trochę dalej, jeśli wierzyć ustnej tradycji mieszkańców Szumadii. Z powodu obfitości budulca i wielkich wspólnot rodzinnych „farmy”, tak jak i domy, były dość rozległe. Pewnemu rosyjskiemu podróżnikowi wydało się nawet, że domy są porządniejsze i większe niż te skromniejszych rosyjskich posiadaczy ziemskich… Ale zarazem był to koniec idylli, idylli Šapčanina oczywiście. Karabiny doskonalono i niosły coraz dalej, a ponieważ gęstość zaludnienia się zwiększała, malały odległości między gospodarstwami.\nNa północ od Sawy i Dunaju powstawały nowe wsie, budowane wzdłuż ulic, a więc uregulowane ortogonalnie (Kolonialdörfer), i niektóre z nich niezauważalnie rozrosły się w małe miasta. Typ cywilizacji rozszerzał od miasta ku wsi. Na południowej części obszaru serbskiego sprawy miały się zupełnie inaczej. W początkowych procesach urbanizacji miasto nie tylko nie mogło wywierać wpływu na wieś, ale wieś aż do najnowszych czasów wpływała na nawyki życia miejskiego. Ten odwrócony proces można ujrzeć na pewnej starej fotografii, przechowywanej w miejskim muzeum w Prokuplju. Chodzi o panoramę miasta, najwyraźniej wykonaną w ostatnich dniach rządów tureckich, zanim tereny te przypadną Serbii. Wydaje się wprost niewiarygodne, jak w ciągu zaledwie wieku po kongresie berlińskim zmieniły się pejzaże miejski i podmiejski w dolinie rzeki Toplicy. Tureckie Prokuplje położone było w pustym terenie, który, chyba z powodu anatolijskich kóz, przypomina Małą Azję. Za to – co można zobaczyć nawet na fotografii – miasto było pełne ogrodów i topoli, które wyłaniają się spośród harmonijnie wymodelowanych dachów domów i konaków [dworów]. Dziś powiedzielibyśmy, że tureckie Prokuplje było czymś w rodzaju orientalnego garden city w zdewastowanym pejzażu. Zaledwie kilka pokoleń później obraz całkowicie się zmienił. Tradycyjna kultura rolnicza przekształciła dolinę Toplicy w oswojony krajobraz, ale i z Prokuplja uczyniła wielką, nieprzekonująco uregulowaną wieś z zaledwie kilkoma atrybutami początków miejskiej europeizacji… Koszary i stacje kolejowe czy siedziby władz powiatu, choć o dziwo dobrze zaprojektowane i wykonane, w naszym klimacie sprawiały wrażenie obiektów z innego świata.\nScenografia Arkadii na przełomie wieków XIX i XX raptownie się zmieniała. Rozpadały się patriarchalne wspólnoty, rozdrabniano wielkie majątki rodzinne, a rzemiosło domowe ginęło. Wieś poważnie ubożała, a miasta i miasteczka przystosowywały się dość niepewnie, nawet z lękiem, do pierwszych elementów norm urbanistycznych. Geodeci – pierwsi urbaniści, ale i pierwsi wykształceni na Zachodzie architekci – starali się jak mogli ucywilizować osady na południe od wielkich rzek. Pomimo wysiłków – trochę z powodu ubóstwa społeczeństwa i państwa, trochę wskutek braku prawdziwych miejskich tradycji, a trochę przez zakorzeniony antyzachodni konserwatyzm – zamiast prawdziwej urbanizacji na początku wieku XX zaczynają się hybrydyczne procesy półurbanizacji.\nRozumie się, że w tych procesach nadal działają mechanizmy migracji, niekiedy po cichu i niewidocznie, niekiedy burzliwie i aż nadto widocznie. Belgrad ma dzisiaj tyle mieszkańców co Wiedeń – w czasach mego dzieciństwa miał zaledwie tyle co Innsbruck. W okresie życia tylko jednego pokolenia dotknęło go kilka wstrząsów demograficznych, które miały efekt symbolicznego burzenia miasta od środka. W latach 1945–1948, po, nazwijmy to tak: zbrojnej implozji demograficznej, nawet miejski sposób mówienia, szybki i trochę nerwowy, został niemal wyparty przez patetycznie zwolnioną epicką kadencję zdobywców. Równolegle z niszczeniem stylu międzyludzkich kontaktów zrywały się też cienkie nici miejskiej pamięci i jako tako ustanowione ramy miejskiej samoświadomości.\nStały prąd ze świata niemiejskiego, ściślej, ze świata przedmieścia, nieustanny dopływ przedmiejskich wyobrażeń i fikcji uczyniły miasta obszaru serbskiego, zwłaszcza po drugiej wojnie światowej, zakładnikami mętnych, a także niebezpiecznych archaicznych uprzedzeń, które wciąż mieszały się z poglądami nowej, parareligijnej „nauki” o życiu i świecie.\nW chaotycznym przeplataniu się dwóch utopijnych schematów – jednego socjalnego, głośno elokwentnego, „światowo-historycznego”, i drugiego drobiazgowo swojskiego, gęślarskiego – miasto dla zdezorientowanego półmiejskiego człowieka było prawie ziemią niczyją, mentalnie i moralnie pustą okolicą, bez piękna i zalet. Człowiek półmiejski był więc gotów wielkodusznie zaproponować, a nawet narzucić miastu swój kodeks wartości. Nieszczęście było tym większe, że gdy dorwał się na szczyty społeczeństwa, mógł zmieniać i przemodelowywać miasta… W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych półmiejski budowniczy (jako zleceniodawca, jako mecenas, jako ideologiczny tyran, ale też jako niedouczony i kulturowo niedoskonały specjalista) jak każdy dorobkiewicz rozkoszował się zachwycaniem samego siebie wspaniałymi architektonicznymi przedsięwzięciami. Zapewne w ten sposób tłumił w sobie niezadowolenie, że prawdziwe, niewidoczne bramy miasta jeszcze się przed nim nie otworzyły… I tak, właśnie w tych latach, tradycyjna już serbska półurbanizacja zaczęła przekształcać się w odświętną, a nawet propagandową pseudourbanizację; pod tanią i błyszczącą szatą naszego socjalistycznego wielkomiejskiego pejzażu, pod zbyt ciężkimi betonowymi stropami, pod ozdobami ze szkła i oksydowanego aluminium, a wciąż jeszcze w swojej odosobnionej gamzigradzkiej chatynie z gliny ukrywał się mały, przerażony barbarzyńca.\nNiestety, przesłanek, które podaję, nie trzeba już udowadniać. W grozie minionej niedawno wojny burzycielami miast i zdobywcami ruin byli nie tylko mieszkańcy epickich płaskowyżów, lecz także zdeklasowani, dokładniej, jeszcze „niesklasowani”, mieszkańcy miast, ludzie bez miejskiej, a może w ogóle bez żadnej pamięci rodzinnego miejsca, ludzie bez wiedzy i zawodu, ci, którzy i strony rodzinne, i rzemiosło znaleźli właśnie w grozie wojny… I tak, miejmy nadzieję, krąg się zamknął. Potwierdziło się raz jeszcze, że mała serbska utopia także zaczęła się od niewinnych marzeń (czyż utopijne powieści nie są w zasadzie literaturą lekką?), a zakończyła w krwi i szaleństwie.\nDwa wielkie nazwiska, Dositej Obradović i Vuk Stefanović Karadžić, symbolicznie, ale wiernie personifikują archetypiczne rozszczepienie naszych serbskich dusz, nasze rozdarcie między miłością a nienawiścią do miasta, między rzeczywistością a utopią.\nDositejowski model zapowiadającej się dopiero, laickiej kultury serbskiej był już w zaczątku miejski, zachodni i w granicach skromnych możliwości także kosmopolityczny. Dzisiaj celowo nie dostrzega się, że Dositej właśnie z powodu takich poglądów był w swoim czasie bardzo szanowany, i to nie tylko na obszarze dzisiejszej Wojwodiny, i nie tylko wśród ówczesnych miejskich Serbów. Ludzie widzieli w nim nauczyciela, mędrca, nawet filozofa – przynajmniej w szerokim, oświeceniowym znaczeniu tego słowa. Dositej wiele podróżował i wiele widział, wiedział więc, które i jakie drogi prowadzą do wielkiego świata i duchowej skarbnicy cywilizacji, a to umiano, i to jak, cenić.\nPowoli, lecz pewnie mijał czas oświecenia i następowała doba romantyzmu. Na południe od Sawy i Dunaju, po tamtej stronie ówczesnych granic Europy i Azji, powstawało nowe państwo, nowe społeczeństwo, było więc zrozumiałe, że pojawił się także całkiem nowy model kultury. Vukowska wizja przyszłych budowli serbskiego ducha nie była ani dokończona, ani przesadnie jasna, ale schlebiała słuchowi ludzi, którzy przybywali do Serbii głównie z ustnie zdefiniowanego mitycznie-epickiego czasu i obszaru.… Model Dositeja był mocno związany ze słowem pisanym i z uczonym dyskursem, a jego dydaktyka wzywała do starannej i wytrwałej nauki, toteż ognistej dynarskiej naturze mogła się wydawać trochę drobiazgowa i męcząca.\nNie ma najmniejszych wątpliwości, że pojawienie się Vuka zapoczątkowało zupełnie nowe procesy. Ale dziś, właśnie dziś, mielibyśmy dość powodów, żeby zapytać, czy oprócz wszystkiego dobrego, co przyniosło, nie odnowiło mimowiednie mechanizmów pewnych odwiecznych serbskich obsesji. Wielki reformator języka i twórca nowoczesnej serbskiej świadomości narodowej pochodził z archaicznego środowiska sprzed okresu miast i był dość niechętny miejskim zjawiskom i wartościom. Nasz wielki Vuk skłonny był, jak wiemy, zbyt łatwo skreślić nawet nielicznych mieszkających w miastach Serbów ze spisu prawdziwych Serbów i uznać ich za wyrodnych, utraconych dla narodu synów. Po przeciwnej stronie niemiejscy, a więc idealni Serbowie byli utalentowanymi i nietkniętymi przez cywilizację dziećmi natury. Niezupełnie przypominali literacko-filozoficzne lalki Rousseau, ale przynajmniej do pewnego stopnia mogli przywodzić na myśl „szlachetnych dzikusów” z archipelagów Oceanu Południowego, takich jak przedstawiały ich pełne zachwytu, ale wymyślone opisy podróży z początków XVIII wieku.\nDositej i Vuk reprezentowali więc dwa diametralnie odmienne podejścia do serbskiej kultury, serbskiej przyszłości, a nawet serbskiego losu. W jakiś sposób dało się to wywnioskować także z tego, jak się ubierali. Dositej najczęściej nosił redingot z żabotem i mankietami z koronki, pończochy do kolan oraz wygodne mokasyny z dużymi klamrami. Wszystko to było porządne i ani trochę niezniszczone, jak przystoi intelektualiście. Przy czym, a to jest najważniejsze, wszystko było starannie dobrane według angielskiej mieszczańskiej mody, tej, którą w absolutystycznej Francji przyjęli encyklopedyści.\nW ubiorze Vuka było coś z orientalnej elegancji, przekornej i wyrażającej samoobronę: chrześcijański fez (nie, to nie oksymoron!), egzotyczne wąsy i marszczone spodnie do kolan jak u żuawów musiały już w jego czasach śmieszyć młodych mieszkańców Belgradu i Kragujevaca, licealistów i tych, którzy ubierali się i zachowywali na sposób europejski. Były to oczywiście dwie mody, dwa gusty, ale i dwa dążenia – dwa manifesty pożądanej serbskiej przyszłości.\nNie trzeba specjalnie podkreślać, że jeden i drugi model, oświeceniowy i romantyczny, były równie potrzebne, że ich działanie mogło się harmonijnie uzupełniać – co wydaje się zupełnie zrozumiałe. Tak zresztą przez długi czas było. Jeszcze w moich dawnych szkolnych dniach Dositej i Vuk, Vuk i Dositej, choć z ducha i wyglądu różni, w jakiś sposób zawsze byli razem, na przykład na ścianach w klasach, na szkolnych uroczystościach, i nikomu nie przychodziło do głowy ich rozdzielać.\nAle od kilku dziesiątków lat zaczął się jakby dziwny mecz: Vuka stawiano coraz wyżej, a wspomnienie o Dositeju wypierano. Pewien szczególny rodzaj publicystycznej retoryki coraz częściej, niemal agitacyjnie, wychwalał nie tylko prawdziwe dokonania Vuka, ale też jakąś nieokreśloną „vukowską myśl”, jakiś „vukowski światopogląd”, a nawet „vukowską filozofię”. Niewątpliwie wielkie dzieło Vuka, dotychczas dokładnie kodowane filologicznie i etnograficznie, zaczęło nagle otrzymywać nową, autonomiczną mityczną wartość. Coroczne ludowe festyny w Tršiciu [rodzinnej wsi Vuka], z tańcami i ze śpiewami, coraz częściej przypominały kościelne odpusty, a Vuk po trochu przemieniał się w nowo tworzonego świętego.\nMiałem zaszczyt przemawiać na jednym z festynów w Tršiciu. Uważałem, że geniusz Vuka zasługuje na parę słów bardziej obiektywnych niż puste pochwały. Przedtem dokładnie przejrzałem jego słownik i podkreśliłem wszystkie pojęcia, które choć trochę dotyczyłyby miasta i miejskiego życia. Mimo że nie oczekiwałem wielkich odkryć, zdziwiłem się, zobaczywszy, czego brakuje. Brzmi to nieprawdopodobnie, ale w słowniku Vuka nie ma hasła „ulica” w dzisiejszym znaczeniu. Ulica to u niego jakaś niewystarczająco określona przestrzeń przed frontem domu (jeśli dobrze pamiętam, tylko w Mačvie), a potem dopiero jako drugie albo trzecie znaczenie – w Dubrowniku – także sokak [krótka, wąska uliczka]. Hasło grad [miasto, gród warowny, twierdza] dotyczy twierdzy, a nie miasta, a građanka [tu: mieszkanka miasta] to mieszkanka twierdzy i, co chyba było zrozumiałe, turecka nałożnica, femina ex arce…\nPróbowałem, melancholijnie, ale z przekonaniem, podkreślić wielkość dzieła Vuka. Miał odwagę w warunkach tragicznego zacofania ogłosić kulturowe ambicje narodu, którego większa część wciąż jeszcze żyła w kraju bez ulic… Ciekawe, że swymi stanowczymi tezami obraziłem nie narodowe, ale polityczne uczucia osobistości w pierwszych rzędach. Ze zdziwieniem pojąłem, że Vuka, oprócz tego, kim był naprawdę, już wtedy traktowano jako uroczyście ustanowioną serbską partyjną ikonę, której nie wolno było tknąć.\nVukowi oczywiście nie można przypisać winy za wszystko, co z jego romantycznego zachwytu nad Serbią bez ulic dało się później wysnuć. Tak jak żadna wina nie obciąża – w innym ciągu zjawisk – ani Wagnera, ani Nietzschego. Ale w ponurych latach, któreśmy przeżyli, chora fascynacja ikoną Vuka osiągnęła szczyty. W przygotowaniu wojny i w toku wojny Vuk był kultową figurą numer jeden; najaktywniejsi uczestnicy mityngów zapuszczali przesadnie antyzachodnie wąsy; niekiedy przebierali się w kostium na wzór wielkiego serbskiego językoznawcy i pisarza. Brakowało tylko jego nieszczęsnego fezu, bo niedouczeni – a tacy są – gniewni wyznawcy Vuka nie wiedzieli, że istniał także fez chrześcijański, a więc serbski…\nW zbiorowym szaleństwie ogłupione masy nosiły na patykach wielkie fotografie Vuka, które były liczniejsze niż wizerunki świętego Sawy i ojca Sawy, świętego o imieniu Simeon Mirotočivi [Roztaczający Wonie], tego niezbyt łagodnego burzyciela miast bizantyjskich i bułgarskich… Parlamenty w krajinach i tak zwanej Republice Serbskiej zasiadały i podejmowały decyzje pod wielkimi portretami Vuka. W myśl decyzji tych parlamentów burzono miasta, a miejscy Serbowie, z Zagrzebia, Sarajewa i miast slawońskich, skazani zostali na niepewny los, w rewanżu rabowano zaś puste i ledwie zasiedlone płaskowyże, zdobywano wioski i sady. Była to bardzo okrutna, bardzo krwawa, ale i bardzo archaiczna wojna. Jakaś przyszła, powiedzmy, etnopsychoanaliza zmierzy, ile w absurdalnych i dziwacznych wyborach serbskich celów wojennych było podświadomych fantazmatów. Czy tym, którzy na kijach nosili ogromne konterfekty Vuka, jego demoniczna*, a więc półboska postać nie obiecywała ucieczki ze współczesnego świata i powrotu do dawno, dawno utraconego raju.\nCzłowiek niedouczony łatwo ulega sugestii obrazu i dźwięku (dodajmy, że oprócz telewizji również gęśle skutecznie uczestniczyły w zaczarowywaniu), ale niekiedy zadziwiająco łatwo i prawidłowo rozszyfrowuje najbardziej skryte przesłania. Wszyscy rozumieli, co żuawski, antyzachodni kostium Vuka Karadžcia proponuje Serbom oraz gdzie ich wzywa. Tak jak bezbłędnym instynktem ludzi prymitywnych natychmiast wyczuli, że kostium Dositeja Obradovicia zdecydowanie ich odpycha, bo zwraca w zupełnie innym kierunku. Prawdopodobnie dlatego w ohydnej maskaradzie, która poprzedzała przelewanie krwi, a potem mu towarzyszyła, wśród tysiące razy powielonych ikon mitycznych przodków i serbskich półbóstw ani razu i ani jedną literą nie pojawiła się mądra i łagodna diderotowska postać Dositeja Obradovicia, co jednak daje trochę nadziei na przyszłe „życie i przygody” nowych dositejowskich Serbów.\nEsej publikujemy dzięki uprzejmości Kseniji Anastasijević, żony autora; pierwotnie ukazał się w czasopiśmie „Republika” 1996, nr 138, wznowiony w tomie Bogdan Bogdanović, Tri ratne knjige (Trzy książki wojenne), Novi Sad: Mediterran, 2008.\n„Republika” była pierwszym opozycyjnym czasopismem w ówczesnej Jugosławii, ukazującym się od marca 1989 roku. W jej winiecie widniał podtytuł: „Organ obywatelskiego samowyzwolenia”, co nabrało szczególnego znaczenia, gdy zamiast procesu demokratyzacji rozpętał się wojenny żywioł strachu, nienawiści i przemocy. „Republika” nie tylko pozostała organem obywatelskiego oporu przeciwko wojnie, ale skupione wokół niej środowisko nie szczędziło wysiłków w inicjowaniu dialogu i zapobieganiu eskalacji konfliktu. W 1996 roku na jej łamach pojawił się cykl Grad i gradjanin (Miasto i jego obywatel) – rozpoczął się od zrujnowanych miast Bośni, a z czasem podjęto temat zrujnowanych, w inny sposób, miast serbskich. Esej Bogdanovicia był głosem w tej debacie.\n Tam, gdzie wydaje mi się to konieczne dla zrozumienia tekstu, podaję w kwadratowych nawiasach komentarz zawierający datę wydarzenia bądź znaczenie słowa. (Prócz przypisu oznaczonego gwiazdką, wszystkie inne pochodzą od tłumaczki).\n Przytoczone za Bogdanem Bogdanoviciem.\n Beli grad, czyli Belgrad.\n Mowa o opublikowanej w 1996 roku co najmniej kontrowersyjnej książce Eine winterliche Reise zu den Flüssen Donau, Save, Morawa und Drina oder Gerechtigkeit für Serbien (Podróż zimowa nad Dunaj, Sawę, Morawę i Drinę albo sprawiedliwość dla Serbii).\n Czyli najogólniej mówiąc, Serb ze ścisłej, „starej” Serbii.\n Chodzi o samozwańcze „państwa” Serbów na terytorium Chorwacji.\n* Trudno się powstrzymać od trochę nienormalnych rozważań o przeraźliwie nienormalnych zjawiskach. Przekonany jestem, że jeszcze nie straciły aktualności romantyczne poglądy, według których język jest wyblakłą mitologią (Herder, Schelling), ale też przeciwne dedukcje, że nieporozumienia językowe (m.in. homonimy, paronimy) generują paradoksalne niekiedy wyobrażenia mityczne (Max Müller, a potem Cassirer). Jeżeli tak jest, otwiera się głęboka przepaść łańcuchowej metody skojarzeń: Vuk (Karadžić) = vuk (canus lupus, wilk) = vuk (wilk), serbskie zwierzę totemiczne… i jeszcze dalej: chromy vuk = Chromy Daba (Diabeł) = w chrześcijaństwie demonizowane bóstwo słowiańskie, itd., itd. (zob. Čajkanović, Stara srpska religija).\n Aluzja do tytułu autobiografii Obradovicia: Život i priključenija Dimitrija Obradovića.\nMałe miasto i wielki świat Miasto i mosty\nWybitny serbski architekt i urbanista, teoretyk urbanistyki i filozof miasta, pisarz i eseista (1922–2010). W czasie drugiej wojny światowej walczył w partyzantce Tity. Po studiach architektonicznych w Belgradzie pracował zarówno projektowo, jak i naukowo. Wykładał na Wydziale Architektury Uniwersytetu w Belgradzie. W latach 1982–1986 był burmistrzem Belgradu. W roku 1987 przeszedł na emeryturę. W 1993 roku po dojściu Slobodana Miloševicia do władzy udał się na emigrację, początkowo do Paryża, by ostatecznie osiąść w Wiedniu, gdzie mieszkał już do końca życia. W architekturze stworzył indywidualny język form, którego przykładem jest jedna z jego najbardziej znanych realizacji – założenie pomnikowe w miejscu dawnego faszystowskiego obozu koncentracyjnego w Jasenovacu. Twórczość Bogdanovicia należy do szczytowych osiągnięć architektury XX wieku w Europie Środkowo-Wschodniej. Nie mniej ważna jest jego twórczość eseistyczna poddająca refleksji miasto, zwłaszcza w obliczu tego, co działo się na Bałkanach w latach dziewięćdziesiątych. Bogdanovicia uważa się za twórcę pojęcia urbicide (miastobójstwa).


(4/4) Losy Marlowa - klp.pl\nPo północy Marlow zorientował się, że chory agent uciekł ze swojej kajuty. Marynarz zeskoczył na brzeg i pobiegł w kierunku obozu. Bardzo szybko odnalazł czołgającego się Kurtza i nakłonił go do powrotu na pokład parowca. Nad rankiem nabrzeże przepełnione było tubylcami. Marlow obawiał się, że przeprowadzą kolejny atak, tym razem aby odbić swojego przywódcę. Na szczęście ponownie wystraszyli się gwizdka.\nW drodze powrotnej Marlow wielokrotnie rozmawiał z Kurtzem, głównie na temat śmierci. Marynarz obserwował powolny proces odchodzenia wybitnego agenta na inny świat. Ostatnie chwile życia Kurtza przepełnione były cierpieniem, wręcz agonią. Tuż przed wyzionięciem ducha mężczyzna krzyczał w kółko: Zgroza! Zgroza!\nPo powrocie do Europy, w grobowym mieście, Marlow spełnił obietnice dane Kurtzowi przed śmiercią. Przekazał powierzone mu dokumenty rodzinie i przyjaciołom wybitnego agenta. Udał się też do jego narzeczonej. Zanim doszedł do jej domu natknął się na widmo Kurtza. W mieszkaniu kobiety zorientował się, że mimo upłynięcia od jego śmierci grubo ponad roku, ona wciąż opłakiwała swojego ukochanego. Marlow okłamał narzeczoną Kurtza, że ostatnimi słowem wypowiedzianym przez niego za życia było jej imię.


Z salonu wyjechało nowiutkie Ferrari za 2,5 mln zł. Kilka sekund później stało się to... - Joe Monster\nZ salonu wyjechało nowiutkie Ferrari za 2,5 mln zł. Kilka sekund później stało się to...\nHabaaa · 17 sierpnia 2018 05:00\nAż chce się krzyknąć: biedne auto!\nWyobraź sobie, że po wielu latach wreszcie spełniasz swoje marzenie o luksusowym Ferrari 458 za pół miliona funtów. Siadasz za kierownicą i podekscytowany wyjeżdżasz z salonu.\nPierwszy raz w życiu jadę Ferrari. To niesamowite uczucie!\nPrzy nagłym przypływie adrenaliny łatwo o dekoncentrację. Wystarczy chwila nieuwagi, by stracić panowanie nad autem i staranować metalową barierkę, a przy okazji też jadącego z przeciwnej strony BMW X3. I właśnie to stało się w przypadku tej osoby.\nTak wyglądało Ferrari kilka sekund po opuszczeniu salonu:\nNa miejscu od razu pojawił się tłum gapiów. Najczęściej zadawane pytanie?\nCzy prowadziła kobieta?\nOdpowiedź brzmi: oczywiście, że tak. Żaden facet nie skrzywdziłby tak nowiuteńkiego Ferrari.\nNa szczęście kobiecie i pasażerom auta nic się nie stało. Szkoda tylko samochodu...\nTagi: ferrari kobieta kierowanie wypadek kraksa\nOglądany: 65830x | Komentarzy: 37 | Okejek: 154 osób


Czy lekarz mo¿e sprzedawaæ leki? Adwokat dla lekarzy Wroc³aw\nStart >> Publikacje >> Prawo medyczne >> Dla lekarza >> Czy lekarz mo¿e sprzedawaæ leki?\nponiedzia³ek, 5 lutego 2018 r. Wroc³aw / Twardogóra\nZakaz sprzeda¿y przez lekarza leków:\nPodstawow¹ zasad¹ jest, ¿e lekarz nie mo¿e sprzedawaæ produktów leczniczych, wyrobów medycznych, wyposa¿enia wyrobów medycznych, wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, wyposa¿enia wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, aktywnych wyrobów medycznych do implantacji, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych, oraz œrodków pomocniczych.\nWyj¹tek od zakazu sprzeda¿y przez lekarza leków\nWyj¹tek od przedstawionego powy¿ej zakazu stanowi sytuacja, je¿eli lekarz doraŸnie dostarczy pacjentowi produkt leczniczy, wyrób medyczny, wyposa¿enie wyrobu medycznego, wyrób medyczny do diagnostyki in vitro, wyposa¿enie wyrobu medycznego do diagnostyki in vitro lub aktywny wyrób medyczny do implantacji, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych, w zwi¹zku z udzieleniem pomocy w nag³ym przypadku.\nCzyli tylko w nag³ym przypadku doraŸnie lekarz mo¿e dostarczy pacjentowi produkt leczniczy lub wyrób medyczny\nProwadzenie przez lekarza apteki\nW przypadku, gdyby lekarz chcia³ sprzedawaæ leki w ramach prowadzonej apteki, to musia³by przedstawi zaœwiadczenie o niewykonywaniu zawodu.\nI SA/Wa 1025/04 - wyrok WSA Warszawa z dnia 11-07-2005\nOgraniczenia w zakresie uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki\nZgodnie z przepisem art. 99 obecnie obowi¹zuj¹cego Prawa farmaceutycznego (ustawa z dnia 6 wrzeœnia 2001 r. tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 53, poz. 533 ze zm.) apteka ogólnodostêpna mo¿e byæ prowadzona tylko na podstawie stosownego zezwolenia przy czym prawo do jego uzyskania posiadaj¹: osoba fizyczna, osoba prawna i niemaj¹ca osobowoœci prawnej spó³ka prawa handlowego. Zawarte w art. 99 ust 4 b w/w ustawy ograniczenie do uzyskania tego rodzaju zezwolenia dotyczy wy³¹cznie osoby fizycznej, jak¹ jest ka¿dy lekarz lub lekarz stomatolog, którzy nie przedstawi¹ - ubiegaj¹c siê o przedmiotowe zezwolenie - oœwiadczenia o niewykonywaniu zawodu lekarza. Innych ograniczeñ w niniejszej materii wspomniana ustawa nie zawiera.\nAutor: Adwokat Grzegorz Szymczyk o 13:26\nObs³uga prawna lekarzy\nCzas pracy lekarza w podmiotach leczniczych – wynagrodzenie za dy¿ur\nW treœci: Okreœlenie czasu pracy lekarza w ramach stosunku pracy, stosowanie rozk³adów czasu pracy, dy¿ur medyczny, prawo lekarza do nieprzerwanego odpoczynku ...\nObowi¹zek udzielenia pomocy przez lekarza\nW treœci publikacji: wykonywanie zawodu lekarza, obowi¹zek udzielenia pomocy, stan nag³y, skutki nieudzielenia pomocy …


Rozmowy przy drugiej kawie: Profil absolwenta SGH | Gazeta SGH\nKogo chcemy kształcić w naszej Uczelni? Jakie wartości powinien nasz absolwent reprezentować i jakie kompetencje posiadać? Jak powinniśmy go kształcić, aby posiadł pożądane cechy? To kilka tematów poruszonych podczas siódmego już webinarium z cyklu „Rozmowy przy drugiej kawie”, które odbyło się 27 maja 2021 r.\nDyskusja dotyczyła wszystkich absolwentów: od studiów licencjackich i magisterskich przez szkołę doktorską po studia podyplomowe. Uczestników powitał dr hab. Jakub Brdulak – profesor SGH i gospodarz webinarium, który wyraził zadowolenie, iż kolejne spotkanie zgromadziło liczne grono uczestników z SGH i spoza niej.\nDr hab. Ewa Chmielecka omówiła krótko charakterystykę profilu absolwenta szkoły wyższej zarysowanego w takich dokumentach europejskich jak „European Principles for the Enhancement of Learning and Teaching”, Komunikat Rzymski (2020) i „University without walls. A vision for 2030 – EUA” (2021). Zgodnie z nimi absolwent szkoły wyższej ma być kimś, kto sprosta wyzwaniom przyszłości, czyli permanentnej zmianie technologicznej, w tym rewolucji 4.0 w technologii i jej skutkom dla gospodarki i zatrudnienia. Musi także stawić czoła permanentnej zmianie społecznej, włączając w to zagrożenia dla demokracji, migracje, wielokulturowość i procesy demograficzne. Wyzwaniem są też zmiany klimatu i środowiska naturalnego, globalizacja gospodarki i wiele innych. Generalnie – absolwent musi być przygotowany na nieprzewidywalność przyszłości, a edukacja powinna dawać mu kompetencje pozwalające ją okiełznać bądź złagodzić jej skutki. Edukacja wyższa powinna wspierać rozwój osób uczących się jako aktywnych i odpowiedzialnych obywateli zdolnych do krytycznego myślenia, rozwiazywania problemów i przygotowanych do uczenia się przez całe życie. Każda uczelnia ma autonomię w wypełnieniu tego wezwania treściami, metodami kształcenia etc. Każda też ponosi zań odpowiedzialność. Na ważności stracił model profilu absolwenta związany z bezpośrednio zawodem: zmienność rynku pracy jest tak znaczna, że przewiduje się, iż nasz absolwent będzie kilkukrotnie zmieniał w życiu zawód, o ile w ogóle tradycyjne pojęcie zawodu jako zestawu utrwalonych kompetencji nie zniknie lub nie ustąpi miejsca chmurze kompetencji posiadanych przez nosiciela i dobieranych do zadań formułowanych przez pracodawcę – też niemożliwych z góry do przewidzenia.\nWprowadzenie do dyskusji przedstawił prof. Krzysztof Kozłowski, prorektor SGH ds. dydaktyki i studentów. Jego zdaniem profil absolwenta to przede wszystkim komunikat, kim będą absolwenci określnego kierunku po ukończeniu studiów w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Jak w przypadku każdego komunikatu, tworząc profil absolwenta, warto zwrócić uwagę na to, co chcemy zakomunikować, jak również na to, do kogo ten komunikat chcielibyśmy, żeby trafił.\nZastanawiając się nad treścią, jaką chcemy przekazać, przede wszystkim warto odpowiedzieć na pytanie, kim byłby idealny absolwent kierunku. To cel, do którego chcemy dążyć, postrzegając kierunek jako spójną programowo ofertę programową. Odpowiedź na to pytanie powinna uwzględniać pragmatyczną refleksję nad tym, co możemy osiągnąć – jakie mamy tu i teraz możliwości realizowania efektów uczenia się, jakie portfolio konkretnych kompetencji chcemy, żeby nasi absolwenci posiadali, tak aby byli podmiotami, a nie przedmiotami zmian, o których mówiła prof. Ewa Chmielecka.\nZ kolei podejmując się refleksji nad tym, do kogo trafia nasz komunikat, warto wskazać trzy grupy potencjalnych adresatów. Pierwsza to oczywiście kandydaci na studia: dla nich profil absolwenta jest zapowiedzią przyszłości, jaką wybiorą, podejmując się studiów na określonym kierunku. Kolejna to studenci, dla których z kolei profil absolwenta to część ich tożsamości na uczelni wyróżniająca na tle innych kierunków. Ostatnia, ale nie najmniej ważna grupa odbiorców to interesariusze zewnętrzni, dla których profil absolwenta jest wskazówką, czego mogą poszukiwać w puli talentów, jaką dysponuje uczelnia.\nNajważniejsze jednak, żebyśmy pamiętali, iż absolwent kierunku jest jednocześnie absolwentem SGH. Część ogólna kształcenia na studiach licencjackich czy wspólne dla wszystkich kierunków przedmioty na studiach magisterskich razem z treściami zawartymi w Wizji i Strategii Rozwoju Uczelni tworzą zręby tożsamości wspólnej dla kończących studia w SGH.\nZapis tych wystąpień dostępny jest dla osób posiadających konto pocztowe w domenie SGH (link).\nPo prezentacji rozwinęła się dyskusja, której streszczenie zamieszczamy poniżej.\nW dyskusji, która rozwinęła się po prezentacji, pierwsza zabrała głos dr Justyna Godlewska-Szyrkowa, pełnomocnik rektora ds. jakości kształcenia UW.\nDoktor Godlewska-Szyrkowa odwołując się do wcześniejszej wypowiedzi dr hab. Ewy Chmieleckiej, wskazała, że wyposażenie studentów w kompetencje pozwalające przyjąć aktywną rolę w szybko zmieniającym się społeczeństwie, gospodarce i na rynku pracy to jedno z największych wyzwań, jakie stoją przez uczelniami wyższymi, w tym Uniwersytetem Warszawskim i SGH. Wysoki poziom tradycyjnego kształcenia kierunkowego już nie wystarcza. Uwzględnienie w procesie dydaktycznym tzw. kompetencji przyszłości, szeroko opisywanych i analizowanych w wielu dokumentach programowych i raportach badawczych wymaga pewnej redefinicji roli uczelni wyższej i jej znaczenia w całokształcie procesów edukacyjnych realizowanych w toku życia jednostki. Biorąc to pod uwagę, można przyjąć, że kluczowymi kwestiami dla formowania pożądanej sylwetki absolwenta Uniwersytetu jest:\nWzmacnianie kształcenia kompetencji przenaszalnych/kluczowych w ramach programów studiów – uwzględnianie ich w efektach uczenia się dla poszczególnych zajęć i planowanie w treściach kształcenia, a także taki dobór metod dydaktycznych, aby możliwe było ich nabywanie.\nPrzygotowanie studentów/absolwentów do funkcjonowania w cyfrowym społeczeństwie, gospodarce, na rynku pracy – w tym przede wszystkim do samodzielnego tworzenia ścieżki edukacyjnej i zawodowej w perspektywie całego życia, w tym także odejście od utożsamiania kierunku studiów z konkretnym zawodem na rzecz budowania portfolio kariery, umiejętności korzystania z różnych ścieżek kształcenia, świadomego kształtowania własnej pozycji na rynku pracy.\nKształtowanie zaangażowanego obywatela i lidera społecznego – rozumiejącego złożoność uwarunkowań środowiskowych, społecznych, gospodarczych, jak też mechanizmy demokratyczne, proces polityczny, w tym proces tworzenia polityki publicznej i umiejącego odgrywać w nim aktywną rolę.\nKształtowanie i umacnianie w studentach postawy rezyliencji, rozumianej jako odporność, adaptacyjność, elastyczność, samoregulacja, umiejętność funkcjonowania w warunkach dużej niepewności i zmienności charakteryzującej nową rzeczywistość społeczną.\nProces tworzenia uniwersalnych założeń sylwetki absolwenta, a następnie ich wdrażanie jest możliwe tylko w uzgodnieniu i współdziałaniu ze wszystkimi podmiotami tworzącymi Uniwersytet i stanowiącymi jego społeczność, w szczególności z nauczycielami akademickimi. Wymaga zatem szerokiej dyskusji i budowania świadomości zmiany na wszystkich poziomach planowania, organizacji i realizacji procesów dydaktycznych.\nAgnieszka Pechcińska reprezentująca Samorząd Studentów SGH powiedziała, że z perspektywy studenckiej w formowaniu wytycznych dla kształtowania sylwetki absolwenta SGH kluczowe są trzy kwestie. Pierwszą z nich, szczególnie ważną na studiach licencjackich, wynikającą wprost z systemu, jaki został przyjęty w SGH, jest fundament kształcenia w postaci prawie trzech semestrów przedmiotów podstawowych, wspólnych dla studentów wszystkich kierunków studiów. Jest to baza dla dalszego kształcenia, która na początkowym etapie studiów odgrywa kluczową rolę, dlatego też Rady Kierunków powinny ze szczególną uwagą uwzględnić zarówno wspólną część dla wszystkich kierunków, jak i tę wyróżniającą każdy z nich. Drugim elementem, który powinien zostać uwzględniony podczas tworzenia sylwetki absolwenta, jest rola, jaką odgrywają organizacje studenckie w kształtowaniu absolwentów SGH. Stanowią one nieodzowną część życia studentów w naszej uczelni – doskonaląc ich kompetencje miękkie, a także umożliwiając zastosowanie zdobytej na wykładach wiedzy w praktyce, już na etapie pierwszych lat studiów. Ostatnim ważnym elementem jest weryfikacja, jak stworzona przez uczelnię sylwetka absolwenta koresponduje z ich życiem zawodowym już po studiach – na podstawie badania losów absolwentów. Uwzględnienie tych trzech elementów wymaga zaangażowania nie tylko Rad Programowych Kierunków, ale również innych organów uczelnianych w ten proces, co dobrze oddaje całościowy wpływ uczelni na kształt przyszłego absolwenta.\nKolejny głos należał do dr Doroty Piotrowskiej, dyrektorki Centrum Współpracy Międzynarodowej Politechniki Łódzkiej. Podniosła one kwestię znaczenia egzaminów kompetencyjnych wprowadzanych w Centrum, pozwalających ocenić kluczowe kompetencje słuchaczy zarysowane w profilu absolwenta, a więc narzędzi sprawdzenia, czy faktyczny profil absolwenta jest zgodny z tego założeniami. Egzaminy kompetencyjne są odpowiedzią na potrzeby społeczne. Co więcej, na etapie ich definiowania są konsultowane z otoczeniem biznesowym, społecznym itp. Dzięki temu są zdefiniowane w sposób zrozumiały dla otoczenia i stają się łącznikiem pomiędzy światem formalnych standardów kształcenia i przyjazną przestrzenią rozwoju społeczeństwa wiedzy.\nDr Jacek Lewicki, dyrektor ORSE SGH, wskazał, że szkoły wyższe coraz częściej muszą konkurować z innymi podmiotami oferującymi szkolenia i profesjonalne kwalifikacje. Jednak należy pamiętać, że wyższe wykształcenie powinno oferować coś więcej niż sumę różnych zawodowych kwalifikacji, w tym m.in liczne kompetencje społeczne. Trzeba mieć to na uwadze, myśląc o sylwetce absolwenta i programie studiów. Dla zwiększenia atrakcyjności programów studiów uczelnie mogą starać się – w porozumieniu np. z organizacjami branżowymi – włączać niektóre kwalifikacje rynkowe lub ich części w programy studiów.\nDyskusję podsumował prof. Jakub Brdulak, pełnomocnik Rektora SGH ds. USZJK, dziękując wszystkim uczestnikom oraz Zespołowi USZJK za organizację spotkania.\nÓsme webinarium z cyklu „Rozmowy przy drugiej kawie” odbędzie się 24 czerwca w godz. 9.00-10.00 na platformie MS Teams. Tematem dyskusji będzie „SCL (ang. Student Centered Learning), w SGH. Perspektywa działań Samorządu przybliżających SGH do uczenia się zorientowanego na studenta które w minionym roku udało się Samorządowi podjąć.”\n Warto przywołać tu raport World Economic Forum The Future of Jobs Report 2020, http://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2020.pdf czy też raport badawczy Kompetencje przyszłości. Jak je kształtować w elastycznym ekosystemie edukacyjnym?, DELab UW, https://www.delab.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2020/07/Kompetencje_przyszlosci_Raport.pdf.


Archiwalne: Lodówka Samsung RB30J3215S9 Nofrost Srebrna Mińsk Mazowiecki • OLX.pl\nLodówki i zamrażarki Mińsk Mazowiecki\nZobacz podobne ogłoszenia w kategorii Lodówki i zamrażarki w Mińsk Mazowiecki.\nLodówka Samsung RB30J3215S9 Nofrost Srebrna\nZachęcaam do zakupu dwuletniej lodówki sprzedawanej z powodu przeprowadzki. Na wyświetlaczu temperatury jest jeszcze folia zabezpieczająca. W nowym domu będzie inna.\nWymiary (WxSxG) [cm] 178 x 59.5 x 67.5\nPojemność użytkowa [l] 213 lodówka + 98 zamrażarka\nWybór temperatury wewnątrz za pomocą wyswietlacza temperatury po zewnętrznej stronie drzwi.\nDodane z telefonu o 05:32, 12 stycznia 2021\nID ogłoszenia: 651355908\nOgłoszenia użytkownika drobekh\nŁóżko drewniane 190x87\nDywan szary Dubai 4x3\nDodane z telefonu o\t05:32, 12 stycznia 2021


LOTTO Polski Cukier Gwiazda Bydgoszcz dalej od medalu, ale jest jeszcze rewanż [zdjęcia] | Express Bydgoski\nLOTTO Polski Cukier Gwiazda Bydgoszcz dalej od medalu, ale jest jeszcze rewanż [zdjęcia]\nKrzysztof Wypijewski 8 kwietnia 2022, 21:53\n. Dariusz Bloch\nPingpongiści znad Brdy przegrali w piątek wieczorem we własnej sali z Global Pharma Orlicz 1924 Suchedniów 2:3 w pierwszym spotkaniu ćwierćfinału play off LOTTO Superligi. Rewanż w niedzielę na terenie beniaminka.\nLOTTO Polski Cukier Gwiazda Bydgoszcz - Global Pharma Orlicz 1924 Suchedniów 2:3\nWyniki gier: Kang Dongsoo - Giorgos Konstantinopoulos 3:1 (10:12, 14:12, 11:8, 11:8), Vladislav Ursu - Daniel Bąk 3:0 (11:7, 11:7, 11:6), Artur Grela - Jakub Perek 1:3 (6:11, 10:12, 11:8, 6:11), Kang Dongsoo - Bąk 1:2 (12:10, 7:11, 3:11), Ursu/Grela - Konstantinopoulos/Perek 0:2 (9:11, 6:11).\nSpotkanie rozpoczęło się wyśmienicie dla triumfatorów sezonu zasadniczego, bo od wygranych Koreańczyka i Mołdawianina.\nSchody zaczęły się później. Najpierw Artur Grela uległ Jakubowi Perkowi 1:3. Po kilkunastu minutach doszło do prawdziwej sensacji: Kang Dongsoo przegrał z Danielem Bąkiem 1:2. Pewnym usprawiedliwieniem dla zawodnika Gwiazdy rodem z Azji może być fakt, że w Warszawie wylądował w czwartek o godz. 18.00, a do Bydgoszczy dotarł tuż przed północą. Na domiar złego podczas jednej z akcji nabawił się urazu prawego barku.\nW grze deblowej bydgoska para nie miała wiele do powiedzenia.\nRewanż w niedzielę w Suchedniowie (godz. 18.00, transmisja na platformie YouTube). Nie można wykluczyć, że w ekipie LOTTO Polski Cukier Gwiazda Bydgoszcz dojdzie do roszad w składzie i szansę dostanie Wiaczesław Burow, który był obecny w piątek nad Brdą. Przypomnijmy, że rosyjscy (a także białoruscy) pingpongiści nie mają zakazu startu w rozgrywkach w Polsce.\nTriumfatorzy dwumeczów ćwierćfinałowych zapewnią sobie przynajmniej brązowe medale; w LOTTO Superlidze nie gra się bowiem o 3. miejsce.


ROSE children's thermal bib tights without seat pad w niskich cenach w internetowym sklepie rowerowym\nROSE children's thermal bib tights without seat pad black\nnumer produktu: 1234455\nROSE children's thermal bib tights without seat pad\t116\nrozmiar wszystko 116 128 140 152 164 176\nROSE children's thermal bib tights without seat pad 5\nod\tVIRGINIE BONIT\n(napisane na 19.09.2015) 2015-09-19\nbardzo wygodne i ciepłe lepkie, kazałem go dla moich 2 dzieci, bo jestem bardzo zadowolony! Doskonały stosunek jakości do ceny, bardzo polecam.\nod\tWim Swaans\nBardzo dobre spodnie. Moja córka ma nosić tej zimy, a intensywne, że nie słyszymy ich narzekać zimnych stóp lub złym dopasowaniem\nod\tSten Hansen\nod\tAndreas Caruso\nDobre spodnie dla okresu przejściowego. O temperaturze około 0 ° C jest zbyt cienka. Cóż, lubię podwójną warstwę tkaniny nad kolano. Nie tylko jako ochrona przed zimnem. Dla nas, pierwsza warstwa został uszkodzony po upadku, po małe spodnie naprawy wykorzystanie jest jeszcze w pełni zdolny.\nSuper spodnie rowerowe na zimę. Mój syn miał zawsze ciepły w zimie wyjść około zera stopni.\nSuper spodnie. Utrzymuje ciepło w zimnych porach roku.\nod\tHans-Günter Kuhn\npiękne bib .. utrzymuje ciepło i idealnie pasuje ..!\nod\tBilly Vannemyr\nMy daughter loves these pants. She uses them even when running and athletics when it's cold\nMoja córka uwielbia te spodnie. Ona używa ich nawet podczas pracy i lekkoatletyka, gdy jest zimno\nod\tsehr großer Radfahrender\n(napisane na 11.04.2013)\nBardzo dobrze wykonane Kinderradhose z bardzo dobrym dopasowaniem.


Wywóz gruzu Pruszków - kontenery i worki do gruzu | smieci.eu\nsmieci.eu > Oferta > Wywóz gruzu > Wywóz gruzu Pruszków\nWywóz gruzu Pruszków to nasza oferta z zakresu obsługi budów. Jesteśmy do Państwa dyspozycji przez 6 dni w tygodniu. Zapewniamy dobrej klasy usługi, które spełnią potrzeby najbardziej wymagających klientów. Wywóz gruzu Pruszków to praktyki, które zapewniają ciągłość prowadzenia prac inwestycyjnych. Nasi pracownicy biura obsługi klienta zorganizują dla naszych klientów usługę całkowitą, która zaskutkuje otrzymaniem niezbędnych kart przekazania odpadu. Gwarantujemy niewysokie stawki i wsparcie na każdym z etapów realizacji zlecenia. Zachęcamy do wypróbowania naszych usług. Propozycja naszego przedsiębiorstwa to głównie:\nWywóz gruzu Pruszków – kontenery na gruz\n1 Wywóz gruzu Pruszków – odbiór odpadów z budowy\nWywóz gruzu Pruszków – odbiór odpadów z budowy\nSzeroka gama pojemników – odbiór gruzu Pruszków następuje w kontenerach dopasowanych do potrzeb klientów. Dokładamy wszystkich starań, aby zamówiona usługa była zorganizowana w sposób optymalny. Dzięki powyższemu nie uszczuplacie Państwo w sposób niepotrzebny swojego budżetu.\nDobry kontakt – osoby reprezentujący naszą firmę z przyjemnością odpowiedzą na otrzymane zapytania ofertowe o odbiór nieczystości. Klienci zainteresowani naszą ofertą mogą także do nas zadzwonić lub wypróbować czat. Wybór naszej oferty na wywiezienie gruzu to decyzja, która jest opłacalna.\nRabaty cenowe – w wielu przypadkach klienci korzystający z naszej oferty nie mogą poprzestać na jednym zbiorniku. Klientom o większych potrzebach służymy rabatami. Smieci.eu to rzetelny pośrednik w odbiorze gruzu w Państwa miejscowości.\nKompetentni doradcy – odbiór gruzu Pruszków oparty jest o posiadane przez nasz team zasób wiadomości. Orientujemy się w branży odpadowej i mamy wiedzę jak sprostać Państwa oczekiwaniom. Jeszcze raz zapraszamy do utylizacji odpadów o kodzie 17 01 01 za naszym pośrednictwem. Zagospodarowanie nieczystości pobudowlanych jest z nami o wiele łatwiejsze.\nKontenery na gruz Pruszków – odbiór odpadów\nKontenery do gruzu Pruszków prezentują się jako serwis, który jest godny zawierzenia. Nie dość, że można je zamówić przez Internet to jeszcze, za pomocą oprogramowania mobilnego. Jeśli więc macie Państwo problem z pozbyciem się odpadów z grupy „17” to nasza propozycja jest godna rozważenia. Zapraszamy do przeprowadzania darmowych wycen. Klienci, którzy zdecydują się na nasze usługi mogą liczyć w głównej mierze na:\nSzeroki wybór pojemności zbiorników – kontenery do gruzu Pruszków to istotny element każdych prac budowlanych. Bez jego pomocy nie uda się bowiem pozbyć śmieci o kodzie 17 01 01 lub 17 01 07. Za naszym pośrednictwem dokonacie Państwo tego legalnie. Korzystamy z usług najlepszych Wykonawców. Posiadają oni w swojej ofercie sporą liczbę kontenerów o bardzo różnej kubaturze.\nProstota zamawiania – wywóz gruzu Pruszków pozwala uniknąć męczących wizyt w wybranej firmie komunalnej. U nas wszystko spraw załatwicie Państwo w sposób zdalny. Aby skorzystać ze zbiornika do gruzu nie trzeba opuszczać swojego domu lub biura. Sam akt zamówienia wybranej usługi trwa nie więcej niż 5 minut. Nie ma lepszego sposobu na wyczyszczenie placu budowy w miejscowości Pruszków. Nasz portal to nowoczesność i komfort dla wszystkich z Państwa.\nDuża dostępność zbiorników i worków typu „big bag” – dużym problemem przy wywozie gruzu jest dostępność zbiorników i big bagów. Niekiedy bywa, że na ich podstawienie czeka się sporo dni. Nie na każdej budowie jest na to czas. W sytuacji, gdy gonią Państwa terminy, warto skorzystać z naszego portalu. Zapewniamy stałą dostępność kontenerów do gruzu. Z nami powiedzie się każda budowa.\nZgodność z przepisami – wywóz gruzu Pruszków jest w zgodzie z obowiązujacymi przepisami. Nasi przewoźnicy posiadają aktualne decyzje środowiskowe i wpis do rejestru BDO. Portal Smieci.eu to miejsce, które jest przyjazne firmom, chcącym świadomie dbać o naszą planetę. Przy naszym udziale gruz pojedzie tam, gdzie powinien. Przekonaj się o tym już dziś !


Archiwa: Cykl: ulga na badania i rozwój -\nStrona główna » Cykl: ulga na badania i rozwój\nJakie korzyści podatkowe wynikają z prawa do skorzystania z ulgi na działalność badawczo-rozwojową?\nPoniesiony przez podatnika wydatek zaliczany jest do kosztów uzyskania przychodów (KUP), a następnie ten sam wydatek odliczany jest od podstawy opodatkowania (“podwójne rozliczenie kosztów”). Z… Czytaj dalej »Jakie korzyści podatkowe wynikają z prawa do skorzystania z ulgi na działalność badawczo-rozwojową?\nUlga B+R – kto może skorzystać?\nW poprzednim artykule w obszerny sposób przedstawiona została definicja prac badawczo-rozwojowych. W dzisiejszym wpisie dowiemy się, kiedy możemy mówić o działalności badawczo-rozwojowej i kto może… Czytaj dalej »Ulga B+R – kto może skorzystać?\nUlga B+R jako podatkowe narzędzie do wspierania innowacji\nWpis ten rozpocznijmy od tego, że ulga na działalność badawczo-rozwojową (ulga B+R) funkcjonuje w prawie podatkowym od 1 stycznia 2016 roku i zastąpiła jej starszą… Czytaj dalej »Ulga B+R jako podatkowe narzędzie do wspierania innowacji


J. Kozidrak został zamordowany?! Szokujące ustalenia prokuratury | Z kraju Pikio\nPikio Z kraju J. Kozidrak został zamordowany?! Szokujące ustalenia prokuratury\nKiedy Beata Kozidrak dowiedziała się, że zmarł nagle jej brat, Jarosław Kozidrak, była naprawdę zrozpaczona. Jakby tego było mało, teraz okazuje się, że mężczyzna mógł zostać zamordowany. Prokuratura bardzo mocno interesuje się tą sprawą.\nJarosław Kozidrak, jeden z założycieli zespołu Bajm, zmarł nagle 12 czerwca. Momentalnie o jego nagłej śmierci zaczęły rozpisywać się wszystkie media. Najbliższa rodzina, w tym siostra, znana piosenkarka Beata Kozidrak, do teraz nie może wyjść z szoku. Nic bowiem nie wskazywało na taką tragedię. Cała sprawa jest na tyle tajemnicza, że zainteresowała się nią prokuratura. Bada, czy nie doszło do zabójstwa.\nBliscy Kozidraka twierdzą, że absolutnie nic nie wskazywało na to, by mężczyzna w ostatnim czasie gorzej się czuł, czy też w jakiś inny sposób podupadł na zdrowiu. Jego nagła śmierć wydaje się przez to bardzo podejrzana.\nJak umarł Kozidrak?\nArtystę znaleziono martwego tuż po północy. Wcześniej na policję zadzwonił nieokreślony mężczyzna, który stwierdził, że coś stało się jego koledze i właśnie dlatego postanowił zawiadomić służby. Kolegą okazał się właśnie współzałożyciel Bajmu. Funkcjonariusze tuż po przybyciu na miejsce, stwierdzili zgon. - Na miejscu zdarzenia był prokurator. Prokuratura Rejonowa Lublin Północ wszczęła śledztwo w kierunku nieumyślnego spowodowania śmierci. Decyzją Prokuratury ciało zostało przekazane do oględzin medykowi sądowemu. W środę o 9 rano rozpocznie się sekcja zwłok – mówiła dla Faktu Agnieszka Kępka rzecznik prasowy Prokuratury Okręgowej w Lublinie. W tej sprawie policja przesłuchała już mężczyznę, który zawiadomił policję o Kozidraku. Nie został on jednak zatrzymany, chociaż sprawa faktycznie wygląda na zawikłaną. Być może ktoś bezpośrednio przyczynił się do śmierci artysty. Chcesz coś nagłośnić? Wiesz o bulwersującej sytuacji, która wymaga zainteresowania mediów? Wyślij maila na adres: naglasniamy@pikio.pl. Na pewno przyjrzymy się Twojej sprawie.\nmorderstwo Beata Kozidrak Bajm jarosław kozidrak brat Beaty Kozidrak


Johimbina - mlektury.pl\nJohimbina to naturalny afrodyzjak, który wchodzi w skład preparatów typu preworkout. Można go także znaleźć w spalaczach tłuszczu. Działanie medyczne tej rośliny wynika z jej zdolności do blokowania pewnych receptorów w organizmie, co zwiększa funkcjonalność układu współczulnego, a w konsekwencji zwiększenie wydzielania hormonów: adrenaliny oraz noradrenaliny.\nJohimbina to niewielkich rozmiarów drzewo, którego kora posiada składniki aktywne. Medyczne działanie polega na blokowaniu pewnych receptorów w organizmie. Johimbina może wpłynąć na podniesienie nastroju, wzrost libido oraz zwiększenie wrażliwości na bodźce dotykowe. Działanie johimbiny utrzymuje się od dwóch do czterech godzin.\nJohimbina i jej działanie na układ płciowy\nNajważniejsze właściwości johimbiny polegają na podniesieniu poziomu noradrenaliny, zwiększeniu ilości wydzielania epinefryny przez gruczoły nadnerczy oraz rozkurczanie i rozszerzanie naczyń krwionośnych. Zawarte w johimbinie alkaloidy pobudzają ośrodek w rdzeniu kręgowym, który odpowiada za właściwą potencję. Zadaniem johimbiny jest podniesienie nastroju.\nChlorowodorek johimbiny może się okazać skuteczny w leczeniu zaburzeń erekcji. Nie jest to jednak tradycyjny afrodyzjak. Roślina poprawia męskie libido oraz samopoczucie. Zażywanie kropli z chlorowodorkiem johimbiny wymaga jednak konsultacji lekarskiej, recepty oraz zastosowania odpowiedniej diety, w przeciwnym razie może dojść do skutków ubocznych.\nJohimbina to silny środek, którego długotrwałe stosowanie może negatywnie wpłynąć na organizm. Podczas przyjmowania johimbiny nie należy zwiększać dawki, ponieważ może to wywołać pewne dolegliwości. Johimbina stosowana jest także jako środek, który pozwala pozbyć się tłuszczu. Z tego właście względu nie należy traktować johimbiny jako afrodyzjak.\nJohimbina - przeciwwskazania\nPrzeciwwskazaniem do stosowania preparatów z johimbiną są wszelkie choroby serca, tarczyca, nadciśnienie, wrzody żołądka oraz dwunastnicy. Nie zaleca się łączenia preparatów z johimbiną wraz z tyraminą, związkiem, który podnosi ciśnienie krwi. Reakcja jaka może powstać w wyniku wymieszania tych substancji sprawia, że skutki uboczne mogą się znacznie nasilić. W trakcie przyjmowania johimbiny nie zaleca się spożywania czerwonego mięsa, wina, ryb, czekolady ani żółtych serów. Niedostosowanie się do zaleceń może wywołać przykre w skutkach działania niepożądane takie jak: nadmierne pobudzenie, uczucie nerwowości, przyspieszony rytm serca, zwiększoną potliwość, podwyższone ciśnienie krwi, halucynacje, zawroty głowy, drżenie mięśni.\nBrak witamin powodem obniżonego libido


Projekt "Czyste Powietrze" - spotkanie w Podegrodziu - Podegrodzkie.info\n23 lutego 2019, 15:41\nOstatnia modyfikacja:27 lutego 2019, 14:09\nProjekt „Czyste Powietrze” – spotkanie w Podegrodziu\n5 marca 2019 r. o godz. 17:00 w Gminnym Ośrodku Kultury w Podegrodziu odbędzie się spotkanie informacyjne, dotyczące projektu „Czyste Powietrze”.\nNa spotkaniu mieszkańcy dowiedzą się:\njaką dotację (wymiana pieca, wymiana okien, drzwi, ocieplenie budynku, modernizacja instalacji) mogą uzyskać?\njaki czas mają na wymianę starego pieca na nowy?\njakie są wymagane dokumenty, aby otrzymać dotację (wniosek, audyt) ?\noraz uzyskają odpowiedzi na zadane pytania, dotyczące projektu.\nZ programu mogą skorzystać właściciele domów jednorodzinnych, osoby fizyczne. Program skupia się na wymianie kotłów, opalanych paliwem stałym i termomodernizacji budynków. Działania te mają przyczynić się do niwelowania tzw. niskiej emisji, czyli szkodliwych zanieczyszczeń emitowanych podczas ogrzewania budynków.\nNabór wniosków prowadzony jest w trybie ciągłym przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.\nDotowane mogą być prace, które zostały rozpoczęte do 12 miesięcy przed złożeniem wniosku (ale nie wcześniej niż 1.01.2018r.), jednak całość przedsięwzięcia nie może zakończyć się przed dniem złożenia wniosku.\nMaksymalna wysokość kosztów kwalifikowanych, od których liczona jest dotacja wynosi 53 tys. zł. W zależności od dochodów w gospodarstwie domowym dotacja może wynieść od 30 do 90% kosztów kwalifikowanych. Na pozostałą część, a także koszty przekraczające poziom kwalifikowany, może zostać udzielona pożyczka na preferencyjnych warunkach.\nPodpisano umowę pożyczki na zakup samochodu dla OSP Brzezna\n55 mln zł na budowę i przebudowę dworców w Dolinie Popradu\nEko – badacze ze Stadeł


PAP 30-10-2017, 14:06\nW poniedziałek w Kielcach w Świętokrzyskim Biurze Rozwoju Regionalnego, umowy na przyznanie pomocy w ramach PROW podpisali przedstawicie powiatów i zarządu województwa.\nWsparcie 16,8 mln zł z programu obejmuje opracowanie projektu scalenia gruntów we wsiach Grudzyny i Opatkowice Murowane (powiat jędrzejowski) oraz Bichniów (powiat włoszczowski), a także zagospodarowanie poscaleniowe terenu.\nScalanie gruntów polega na wydzieleniu nowych działek ewidencyjnych, o innym ukształtowaniu w stosunku do wcześniej funkcjonujących na danym obszarze - często rozproszonych w ramach jednego gospodarstwa. Zakres unijnego wsparcia projektu obejmuje: opracowanie projektu scalenia oraz zagospodarowanie poscaleniowe, w tym stworzenie sieci dróg dojazdowych - często utwardzonych - do pól i lasów, a także inwestycje regulujące stosunki wodne na obszarze objętym scaleniem.\nPrzedstawiciel zarządu województwa Piotr Żołądek ocenił, że działania związane ze scalaniem gruntów rolnych są bardzo ważne dla regionu, w którym rolnicy gospodarują na działkach o niewielkich areałach. "Sytuacja wymusza kontynuowanie tego programu, jeśli uwzględnimy specyfikę naszego województwa i rozdrobnienie gospodarstw, gdzie średnia wielkość gospodarstw to ok. 5,2 ha. Jesteśmy na bardzo niskim poziomie pod tym względem w stosunku do średniej krajowej" - zaznaczył Żołądek.\nPowiat jędrzejowski realizuje w ramach PROW 2014-2020 w woj. świętokrzyskim cztery z pięciu umów, dotyczących scalania gruntów. Wg starosty Edmunda Kaczmarka wielu rolników negatywnie patrzy na tego rodzaju projekt, co jest pokłosiem tworzenia Państwowych Gospodarstw Rolnych i spółdzielni produkcyjnych w czasie PRL.\n"Cieszę się, że udało nam się przekonać rolników, aby zdecydowali się na to przedsięwzięcie. Dziś scalanie, to możliwości dla ludzi, którzy mają maszyny, chcą rozwijać swoje gospodarstwa, a nie mogą pracować na skrawkach ziemi" - ocenił starosta.\nJednym z warunków przeprowadzania procesu scalania, jest zgoda ponad połowy właścicieli działek, które mają być objęte inwestycją.\nW ramach PROW 2014-2020 w woj. świętokrzyskim scalanie obejmie 4,1 tys. ha gruntów, z czego 3,8 tys. ha to grunty rolne. Dofinansowanie wszystkich prac związanych ze scaleniami wyniesie ok. 43,7 mln zł, z czego ponad 27 mln zł stanowią fundusze Unii Europejskiej, a ok. 16 mln zł - środki z budżetu państwa.\nW poprzednich latach projekty scaleniowe realizowały w regionie m.in. powiat opatowski i ostrowiecki.


Jesteś przedsiębiorcą? Postaw na znajomość języków!\nwtorek, 15 wrzesień 2020 11:42\nProwadzenie firmy w dzisiejszych czasach to spore wyzwanie. Nie tylko trzeba dbać o swoich pracowników, klientów oraz sprawy związane z księgowością, ale także nie wolno zapominać o własnym rozwoju, co niestety wyjątkowo często się zdarza. Jedną z najprzydatniejszych obecnie rzeczy jest bezsprzecznie nauka języków.\nIch znajomość pomoże chociażby zacząć rozszerzać swoje usługi poza granice kraju, a przy tym nie będzie się wiązać z dodatkowym wydatkiem w postaci zatrudnienia nowego pracownika.\nNigdy nie wiadomo do końca, co się przyda w trakcie życia. Zdecydowanie jednak znajomość języków obcych można określić jako niemal obowiązkową umiejętność w dzisiejszych czasach. Postępująca globalizacja powoduje przemieszczanie się ludzi po całym świecie, nie tylko w celach zawodowych, ale także turystycznych. Dobrze byłoby móc swobodnie i bezproblemowo komunikować się z obcokrajowcami, czy też posiadać umiejętność wypełniania dokumentów w innym języku. Istnieje oczywiście możliwość zapisania się w tym celu do odpowiedniej szkoły. Jedną z ciekawszych propozycji można znaleźć na stronie internetowej https://www.britishschool.pl/lomianki. Znajduje się tam naprawdę szeroka, interesująca oferta, umożliwiająca naukę wielu przydatnych języków. Warto bowiem znać nie tylko angielski. Nie ma sensu odkładać decyzji o samorozwoju na później, gdyż może się w niedługim czasie okazać, że przez brak umiejętności językowych trzeba będzie zrezygnować z jakichś ciekawych ofert współpracy, na przykład z zagranicznym przedsiębiorstwem, czy też niemieckim kontrahentem. Lepiej przygotować się na taką ewentualność dużo wcześniej, a potem szlifować zdobytą wiedzę i systematycznie ją udoskonalać. Nie można bowiem nauczyć się języka obcego w kilka dni, jest to dosyć długi proces, ale zdecydowanie wart poświęcenia.\nZainwestować w pracowników\nNierzadko pojawia się potrzeba rozszerzenia działalności przedsiębiorstwa poza granice kraju, ale przy jednoczesnej niechęci do zmiany zaufanej kadry pracowniczej. W takim przypadku można zainwestować w zatrudniane przez siebie osoby i zdecydować się na kurs języka obcego dla firm. Warto zapoznać się ze szczegółami tego typu usług za pośrednictwem strony internetowej https://www.britishschool.pl/lomianki/kursy-dla-firm. Co ciekawe, zajęcia nie muszą odbywać się w szkole, istnieje możliwość poprowadzenia ich w siedzibie firmy. To zdecydowanie najwygodniejsze rozwiązanie dla pracowników. Na pewno będą zadowoleni, że pracodawca inwestuje w ich rozwój i pomaga im zdobyć nowe kwalifikacje. Odpowiednio wykwalifikowani nauczyciele z pewnością obiektywnie ocenią poziom umiejętności przyszłych uczniów, by podzielić ich na odpowiednie, dobrze dobrane grupy, a następnie przygotują odpowiednie materiały oraz dostosują do nich szkolenie. Postępy oraz frekwencja będą monitorowane na bieżąco, dzięki sporządzaniu raportów, a na koniec odbędzie się egzamin, którego to pozytywny wynik skutkuje wydaniem odpowiedniego certyfikatu. Częstotliwość zajęć, ich godziny oraz system zależy oczywiście od osoby decydującej się na usługi danej szkoły.


Izbę wytrzeźwień zamienił na areszt. – Tychy News\nIzbę wytrzeźwień zamienił na areszt.\n28 sierpnia 2016 27 sierpnia 2016 Areszt, Izba Wytrzeźwień, Komenda Miejska Policji w Tychach, Policja, Tychy, zatrzymany\nTyscy policjanci zatrzymali 54-letniego mężczyznę, który usiłował im wręczyć łapówkę, w zamian za odstąpienie od czynności służbowych. Zatrzymany będzie odpowiadał za próbę przekupstwa mundurowych. Grozi mu nawet do 10 lat więzienia.\nPo otrzymaniu informacji o domowej awanturze na ul. Moniuszki w Tychach, dyżurny tyskiej komendy natychmiast skierował pod wskazany adres patrol. Na miejscu okazało się, że pijany małżonek awanturował się z żoną. Dla zapewnienia bezpieczeństwa rodzinie podjęto decyzję o umieszczeniu awanturnika w izbie wytrzeźwień. W trakcie przejazdu radiowozem 54-letni mężczyzna próbował przekupić policjantów obietnicą wręczenia 700zł, chcąc w ten sposób „załatwić sprawę i się jakoś dogadać”. Mundurowi zatrzymali tyszanina i zamiast na izbę wytrzeźwień, został przewieziony do policyjnego aresztu. Za przestępstwo korupcyjne, mężczyźnie grozi kara nawet 10 lat więzienia. O jego dalszym losie zdecyduje sąd i prokurator.\n← Jan Biegański z GKS Tychy na konsultacjach kadry U15.\nALFRED POTRAWA – z cyklu „ZNANI TYSZANIE” – odc. 22 →


Ogród Pamięci – Zespół Szkół w Tulcach\nOpublikowano w dniu 13 października 2021 Autor: Szkoła\nNa przełomie września i października 2021 roku uczniowie wszystkich klas 4-8 sadzili cebulki żonkili na dziedzińcu naszej szkoły. Powstał w ten sposób Ogród Pamięci, który ma przypominać społeczności szkolnej o ofiarach Holocaustu i uczyć nas szacunku do innych.\nPrzyczynkiem do tego wydarzenia był udział naszej szkoły w ogólnopolskiej AKCJI ŻONKILE organizowanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.\nW przygotowaniu gruntu pod przyszłe kwiaty pomagała pani sołtys Tulec Mirosława Rutkowska, rodzice uczniów: pan Damian Reymann i pan Łukasz Tomasiak oraz pan Marek- woźny.\nWydatki związane z zakupem sadzonek, ziemi i nawozów otrzymaliśmy dzięki wsparciu gminy Kleszczewo i Radzie Rodziców ZS TULCE za które dziękujemy!\nOpiekun Ogrodu Pamięci


Drewniana huśtawka ogrodowa Paloma Teak - sklep Edinos.pl\nElior PLN 1328.00 http://schema.org/NewCondition http://schema.org/InStock edinos.pl https://www.edinos.pl//drewniana-hustawka-paloma-teak 2022-12-31\nWyobraź sobie, że nic nie musisz.. Relaksujesz się wśród wspaniałej zieleni, a ciepły wiaterek kołysze Cię delikatnie, współpracując ze słonkiem muskającym Cię promieniami po twarzy. Otula Cię piękny zapach kwiatów podczas gdy chórek ptaków odgrywa niesamowity koncert.. Wspaniale prawda? Z huśtawką Paloma to możliwe! Poznaj nowy projekt niezastąpionej marki Elior i stwórz doskonały kącik relaksu w Twoim ogrodzie!\nKlimatyczny ogród z huśtawką Paloma\nKażdy z nas potrzebuje chwili dla siebie, odpoczynku po całym dniu. Gdy za oknem pojawia się słońce doskonałym rozwiązaniem jest relaks w ogrodzie. Kolorowe pachnące kwiaty, śpiew ptaków i ulubiona książka, a może po prostu krótka drzemka na świeżym powietrzu? Z huśtawką Paloma wykorzystasz ten czas jak tylko będziesz chciał - no i oczywiście radości nie zabraknie także dzieciom. Drewniana huśtawka Paloma jest świetnym rozwiązaniem do stworzenia stylowego zakątka relaksacyjnego. Drewno od lat uznawane jest za szlachetny materiał - odznacza się wysoką klasą i elegancją zachowując przy tym niezwykłą trwałość. Jest autentyczne, delikatne, a do tego doskonale prezentuje się w ogrodzie wkomponowując się w zieleń. Dzięki nienachalnej formie i naturalności huśtawki Paloma stworzysz niepowtarzalną przestrzeń zaskakującą swoim urokiem. Możesz nakryć ją subtelną śmietankową narzutką z frędzlami, a wokół ustawić lampy oświetlające ogród, tworząc klimatyczne miejsce wypoczynku w stylu boho. Huśtawka Paloma odnajdzie się bez problemu w Twoim ogrodzie, niezależnie od stylu jaki w nim panuje. Bez wątpienia zapewni Ci niesamowity komfort i stworzy niepowtarzalny, magiczny nastrój!\nZadbaj o ponadprzeciętną jakość i bezpieczeństwo z marką Elior\nPoza doskonałą prezencją drewniana huśtawka Paloma charakteryzuje się niesamowitą jakością. Najlepsi specjaliści marki Elior zadbali o każdy szczegół, aby zapewniła Ci maksymalny komfort i bezpieczeństwo na najwyższym poziomie. Starannie wyselekcjonowane produkty oraz precyzyjna praca specjalistów zapewnia nam długoletnie korzystanie z niej bez uszkodzeń. Siedzisko wykonane zostało z oszlifowanego naturalnego drewna tekowego zabezpieczonego hipoalergiczną emulsją wodną. Drewno tekowe z łatwością znosi wilgoć, słońce, mróz i zmiany temperatury, charakteryzuje się także ekstremalną trwałością oraz odpornością na działanie grzybów i owadów. Jest uznawane za najlepszy gatunek drewna dla mebli ogrodowych. Ogromną zaletą mebli z drewna tekowego jest to, że nie musi być ono konserwowane i ma bardzo długą żywotność. Huśtawka unosi się na grubych, niezwykle mocnych łańcuchach. Łańcuchy dla większej odporności na korozję i szkodliwe czynniki zewnętrzne wykonane zostały z wysokogatunkowej stali galwanizowanej. Galwanizacja czyli elektrolityczna metoda osadzenia trwałej powłoki metalowej ( cynku, niklu, chromu lub miedzi) na powierzchni innego metalu powoduje zwiększenie odporności na korozję, działanie czynników atmosferycznych i chemicznych. Ponadto stal galwanizowana cynkiem posiada aż o 47,8% lepszą odporność na uszkodzenia mechaniczne od produktów nieocynkowanych. Jesteśmy pewni, że Paloma stanie się ulubionym miejscem w Twoim ogrodzie!\nSzerokość całkowita - 120 cm, głębokość całkowita - 60 cm, wysokość całkowita - 57,5 cm\ngłębokość siedziska - 50 cm, wysokość oparcia - 42 cm\n- Materiał: Wysokogatunkowe, naturalne drewno tekowe zabezpieczone hipoalergiczną emulsją wodną.\n- Kolor: Naturalne drewno tekowe. Zobacz także inne meble i dodatki do ogrodu w sklepie Edinos.pl. Stwórz swój praktyczny zestaw mebli.\nStwórz niepowtarzalny kącik wypoczynku w Twoim ogrodzie i oddaj się błogiemu wypoczynkowi wśród natury na huśtawce Paloma. Ciesz się doskonałą jakością, bezpieczeństwem i jej wspaniałym wyglądem długi czas! Uwaga! Huśtawka ogrodowa Paloma jest teraz w doskonałej cenie! Pospiesz się nim ktoś Cię uprzedzi i zamów już teraz!\nKubełkowa huśtawka dla dzieci w liski - Maliva\nDrewniana skrzynia ogrodowa - Mola 3X\nSkrzynia ogrodowa z drewna - Lembo\nZestaw antracytowych leżaków do ogrodu - Tomis