człowiek ze stali - Kino\nSTAR TREK – nieznane wędrówki\n06 (369) 2013\n„Iron Mana 3”\n– z kryptona\nJak samemu wydać\nClay Enos © 2013 WARNER\nOstatni syn Kryptona wraca na ekrany kin. Czy ma\nszansę odzyskać utraconą pozycję pierwszego wśród\nIdeą „Parku Jurajskiego” jest deekstynkcja. Termin ten\nzostał ukuty całkiem niedawno i oznacza wskrzeszanie\nwymarłych gatunków. Jednak czy od razu dinozaurów?\n„W ciemność Star Trek” trafił właśnie na ekrany kin. Ale\nfilmy J.J. Abramsa to nie jedyny projekt wskrzeszenia\ndzieła Gene’a Roddenberry’ego.\n„Baśnie” Billa Willinghama to wyśmienita, obsypana\nnagrodami seria komiksowa, która w jedenastym tomie\n– „Wojnie o pokój” – dotarła do wielkiego finału.\nO POŻYTKACH PŁYNĄCYCH Z ZAPASÓW… Michał Cetnarowski\n4 Z KRYPTONA NA EKRANY Andrzej Kaczmarczyk\nZRÓB TO SAM? Marek Grzywacz\nDZIECI DOKTORA GRANTA Wawrzyniec Podrzucki\nAKCYJNIAKI SŁOWEM SILNE Wywiad z Drew Pearce'em\nSTAR TREK – NIEZNANE WĘDRÓWKI Andrzej Kaczmarczyk\nRADY DLA PISZĄCYCH, ODC. 18 Michael J. Sullivan\nNIE TAK DAWNO TEMU Marcin Zwierzchowski\nIN PIVO VERITAS Rafał Kosik\nGENY I SZTALUGI Peter Watts\n78 NIEDOBRZE MI Łukasz Orbitowski\nSKOMPLIKOWANA CIEMNOŚĆ Lucyna Grad\nWIDMA Z CZTERNASTEJ DZIELNICY Jewgienij T. Olejniczak\nPrzypadkiem zbiegły mi się w czasie dwie lektury.\nPierwszą był przypomniany po latach „Piknik na\nskraju drogi” Strugackich. Drugą – mainstreamowa powieść Adama Johnsona, „Syn zarządcy\nsierocińca”, zdobywca tegorocznego Pulitzera.\nZestawienie okazało się wybuchowe.\nCo do Strugackich, wiadomo, że to fantastyka\nnajwyższej próby. Kto „Piknik…” czytał, ten wie,\nże od tej historii, jak się w nią wmyślić, dreszcze\nprzechodzą. Klasyka. Jednak co zrobić z Johnsonem i jego wstrząsającą wizją? Przeczytałem i nie\nwiem. Przeczytałem i czułem lód w kręgosłupie.\nJeżeli jest, jak on pisze, to trzeba powiedzieć\notwarcie, że koszmary Orwella, Kafki i takich na\nprzykład Strugackich spełniły się, lub są w trakcie\nspełniania. Może nie tuż za rogiem, ale jednak\nna tej samej planecie. Opowieść o Koreańskiej\nRepublice Ludowo-Demokratycznej, jaką snuje\namerykański autor, przeraża wcale nie gorzej niż\nklasyka antyutopijnego SF. Powinna zresztą przerażać nawet mocniej, ponieważ – i nie sposób\ntego faktu przeoczyć, bo jest on tutaj kluczowy\n– Johnson pisze o państwie, które istnieje. Pisze\no Strefie, w której co prawda Lądowania nie było,\nale ona – tak jest – ma się nieźle. Pisze o czasie\nokrutnych cudów, który nadszedł (ten cytat z Lema\njest u Strugackich). Pisze o rytuałach, obyczajach,\nnakazach i przymusach, które raz wprowadzone w\nżycie doprowadziły do stworzenia społeczeństwa\ndoszczętnie ogłupionego, a w dodatku niewiedzącego, że powinno buntować się, walczyć.\nW dodatku, momentami to społeczeństwo robi\nnawet wrażenie radosnego. I jeśli ktoś tam czyta\no szczęściu dla wszystkich za darmo i żeby nikt nie\nodchodził skrzywdzony – może im się wydawać,\nże to o nich. Przypomina się jeszcze inny bohater,\ninnej zupełnie książki i jego: Zgroza. Zgroza.\nJeżeli chcecie wziąć na wakacje coś dobrze napisanego, mainstreamowego, a zarazem w okrutny\nsposób „fantastycznego”, co jest jednocześnie\nnajkrwawszym realizmem, sięgnijcie po „Syna zarządcy sierocińca”. Lecz jeśli nie chcecie mieć przy\ntym koszmarów, nie łączcie tego z „Piknikiem…”.\nARCHIWISTA KULTUROWY Jeremiah Tolbert\nDRUGI ODDECH Mike Carey\nKSIĄŻKI 74 FILM 75 KOMIKS\nSiedem lat po rozczarowującym „Superman: Powrót”, trzydzieści pięć lat\npo pierwszym „Supermanie” z Christopherem Reeve’em, ostatni syn Kryptona\nwraca na ekrany kin. Czy ma szansę odzyskać utraconą pozycję pierwszego\nim jest Superman, tłumaczyć chyba nie\ntrzeba. Jednak żeby mówić o nadchodzącym restarcie kinowych przygód Supermana\ni wiązanych z nim nadziejach, wypada przypomnieć historię Clarka Kenta na wielkim\ni małym ekranie – jest ona niemal tak długa,\njak jego historia na kartach komiksów.\nPierwszy raz Superman ożył w 1941 roku\nw serii krótkometrażowych animacji wyprodukowanych przez Fleischer Studios. To\nwłaśnie dzięki nim Superman nauczył się\nlatać. Wcześniej potrafił tylko bardzo wysoko skakać, ale twórcy uznali, że wygląda to\nnajzwyczajniej w świecie głupio i ostatecznie wyzwolili go spod władzy grawitacji.\nKreskówki Fleischera były również wzorem\ni źródłem inspiracji dla twórców kultowych\nseriali o Batmanie i Supermanie w latach 90.\noraz dla słynnego reżysera filmów anime\nHayao Miyazakiego. Niestety, w późniejszych\nodcinkach coraz częściej mieliśmy do czynienia z propagandą czasu wojny, może\nmniej nieznośną w porównaniu do wielu\ninnych (mowa o czasach, kiedy nawet\nKaczor Donald był elementem tej machiny),\nale niewątpliwie przyjemniej ogląda się dziś\nwczesne odcinki o robotach i szalonych\nnaukowcach, niż te o „Japońcach”.\nJeszcze pod koniec lat 40. Superman\ndoczekał się aktorskiego filmu, a dokładniej\npokazywanego w kinach serialu zatytułowanego po prostu „Superman”, oraz jego sequelu z 1950 r., „Atom Man vs. Superman”,\nw którym po raz pierwszy na ekranie pojawił\nsię jego arcywróg Lex Luthor. Rok później\ndo kin trafił „Superman and the Mole Men”,\nnie był jednak kontynuacją poprzednich,\na zupełnie nową, pełnometrażową produkcją, której sukces zaowocował telewizyjnym\nserialem „Adventures of Superman”. Był\nto film o tyle niezwykły, że Superman nie\nwalczył w nim z żadnym komiksowym czarnym charakterem, a tytułowi „ludzie krety”\nnie byli w ogóle jego wrogami. Tę rolę pełnili\nwymachujący strzelbami na prawo i lewo\nzwykli ludzie, z powodu strachu i nieufności\npolujący na przedstawicieli odkrytej przypadkiem podziemnej cywilizacji. Całość, przez\nobawy przed materiałami radioaktywnymi\ni atmosferę paranoi, jest bardzo wyraźnie\nproduktem czasów wczesnej zimnej wojny.\nPodobnie poważne podejście cechowało\npierwsze dwa sezony serialu. Superman\nwalczył z gangsterami, odcinki pełne były\nakcji i nie stroniono od przemocy. Kolejne\ncztery sezony były zdecydowanie lżejsze\n– przestępcy byli bardziej przerysowani, a przemocy było coraz mniej. Serial\ncieszył się dużą popularnością, jednak\nz czasem oglądalność zaczęła spadać,\na ostatecznym kres jakikolwiek planom\nna przyszłość położyła tragiczna śmierć\ngrającego Supermana George’a Reevesa.\nMożna powiedzieć, że przez następne dwadzieścia lat Superman poza komiksami leciał\nna oparach dawnej sławy – w tym okresie\npowstały jedynie seriale animowane „The\nNew Adventures of Superman”, a potem\n„Superfriends”, które, delikatnie mówiąc,\nnie zestarzały się najlepiej i nic szczególnie\nwartościowego do historii Człowieka ze Stali\nnie wniosły. Dopiero pod koniec lat 70., kiedy\nkomiksy stopniowo odrzucały idiotyczne,\ncampowe scenariusze poprzedniej dekady,\nale zanim pogrążyły się w mroku i przemocy, które przyniosły lata 80., Superman\npowrócił na ekrany kin w słynnym filmie\nRicharda Donnera, z legendarnym w tej\nroli Christopherem Reeve’em.\nNowy „Superman” był ogromnym sukcesem. Zdobył uznanie zarówno widzów\nistniała jedyna słuszna droga\n– pisarz szedł z książką do wydawcy w nadziei, że\notrzyma szansę. Wydawanie samodzielnie to karkołomne zadanie. W sukurs przyszła technologia: interakcyjność Web 2.0,\nsprzedaż on-line, czytniki e-booków i inne elektroniczne gadżety.\nSelf-publishing – to sposób na życie wielu literatów.\nak donosił jesienią 2012 brytyjski „The\nGuardian”, w USA biznes samodzielnego\npublikowania wzrósł o 287% w stosunku\ndo roku 2006. To nie dziwi – spora część\nnaszego życia, a z nim kultury, przenosi\nsię do świata cyfrowego, co ułatwia też\nprzeobrażenie konsumenta w twórcę. Ilość\nksiążek wypuszczanych bez wydawnictwa\nprzekroczyła liczbę klasycznie wydawanych\njuż w 2008 roku. Samodzielni autorzy zdobywają nie tylko uznanie w niszy, przyzwoite\nzyski czy miejsce na listach Amazon.com\n– nie brak przykładów wysokich zarobków,\nmedialnej sławy czy sprzedaży praw do hollywoodzkiej ekranizacji. Nie szukając daleko,\nInternet przyniósł sukces „Pięćdziesięciu\ntwarzom Greya” E.L. James – fanowskiej\nsado-maso wariacji na temat „Zmierzchu”,\nodartej na potrzeby publikacji z wampirów\ni znanych postaci. Porusza to wyobraźnię\nludzi odrzucanych przez wydawnictwa, które\ninwestują tylko w nieliczne ze spływających\ndo nich manuskryptów. Zwłaszcza odkąd\npowszechne stały się możliwości podobne\ndo tych, jakie daje Amazon Kindle Store,\npozwalający każdemu z minimalną wiedzą\nstworzyć i wypuścić na rynek e-książkę. Aura\nniezależności kusi – to szansa wzięcia losu\nwe własne ręce oraz rezygnacji ze zmagania\nsię z redaktorami i selekcjonerami, owymi\n„strażnikami bram” branży wydawniczej.\nA przede wszystkim wizja łatwej sławy i profitów – sprzedaż na Amazonie gwarantuje\n70% zysku od egzemplarza, w porównaniu\ndo zwyczajowego „do 10%” oferowanego\nW praktyce jednak nie wszystko wygląda\ntak, jak sobie niektórzy wyobrażają.\nAutorzy uprawiający self-publishing potrafią sprzedać sporo książek, ale sprzedaż\ne-booków idąca w miliony to domena\npopularnych autorów pod opieką wielkich\nwydawnictw. Są jednak wyjątki. Książki\n„królowej self-publisherów”, Amandy\nHocking na czytnik Kindle rozeszły się\nw ilości ponad 2,5 miliona egzemplarzy;\nna początku 2011 roku osiągnęła średnią\nsprzedaży 9000 plików na dzień. Na podstawie jej najpopularniejszej trylogii „Trylle”\nmoże powstać film. Hocking, pisząca po\nnocach do szuflady pracownica ośrodka\ndla niepełnosprawnych z Austin, rzuciła\npracę, aby spełnić literacki sen. Na jej\ndzieła – a miała już wtedy siedemnaście\ngotowych powieści – nie reagował jednak\nbiznes. Po fali odrzuceń, w 2010 roku\npostanawia spróbować bez zewnętrznej\npomocy. Bodźcem była wystawa na temat\nJima Hensona – jako fanka Muppetów\nnie chciała jej ominąć, a nie miała jak\nzapłacić za podróż do Chicago. Po kilku miesiącach zarabiała połowę swojej\ndawnej pensji, a to dopiero początek.\nNie byłoby tak, gdyby nie świadoma\ndecyzja marketingowa. Hocking szukała\nprzyczyn zignorowania twórczości przez\nwydawnictwa i stwierdziła, że jest ona zbyt\nmroczna i intensywna. Jak mówi autorka:\nW pewnym sensie określiłam siebie na no-\nwo względem tego, co było popularne\n(…). Poszłam do Walmart i oglądałam\nnajlepiej sprzedające się tytuły z oferty.\nWybór padł na romans paranormalny\n– pierwszą książkę o zakochanych wampirach, „My Blood Approves”, Hocking\nnapisała w piętnaście dni. To wiele mówi\no rynku – ulega on tym samym modom\nco papierowy i wielu autorów celuje\nw trendy. Oprócz kiczowatych okładek\nz gołymi torsami i pełnią księżyca, zauważymy mnóstwo fantastyki young adult\noraz dzieł o zombie, najpopularniejszym\nobecnie monstrum. Hocking próbowała\nsił we wszystkich tych kategoriach.\nMniej goniący za modami autorzy\ntakże cieszą się znakomitymi wynikami.\nEfektownym przykładem jest Hugh Howey.\nTen autor-amator z Florydy upublicznił\nw Internecie krótką nowelkę SF „Wool”\nw lipcu 2011 i… nie interesował się jej\nlosami, skupiając się na promowaniu\ndłuższych form. Tymczasem zadziałała\nmagia społeczności – wieść o tekście\nrozprzestrzeniała się, co zaowocowało\nentuzjastycznymi recenzjami oraz błaganiami o ciąg dalszy. Gdy autor dowiedział\nsię o takim obrocie sprawy, przekształcił\nnowelę w ponad 500-stronicową powieść.\nTeraz opowieść o zaradnej mechaniczce\nżyjącej w gigantycznym, podziemnym\nbunkrze, którego klasa rządząca buduje\npotęgę na strachu przed zatrutą powierzchnią, liczy już osiem tomów, a właśnie powstaje kolejny. Howey cieszy się ogromnymi zarobkami, uwagą mediów takich\nIdeą „Parku Jurajskiego” jest\ndeekstynkcja – wskrzeszanie\nwymarłych gatunków. Jednak\nczy od razu dinozaurów?\nczerwcu 1993 roku na ekrany kin trafił „Park Jurajski” Stevena Spielberga. Co po\ndwudziestu latach od dnia premiery można powiedzieć o tym filmie? Choćby to,\nże prawie w ogóle się nie zestarzał. Nawet teraz, w epoce rozpasanej i wszechobecnej\ngrafiki komputerowej, nie trąci myszką i już samo to jest godne podziwu. Mało jest\nceluloidowych fantazji odpornych na upływ czasu, a jeszcze mniej takich, które długowieczność zawdzięczają czemuś więcej prócz mistrzostwu w operowaniu kamerą,\nświatłem i programem do renderingu 3D. Inteligentnej fabule, na przykład, wiecznie\nżywym pytaniom egzystencjalnym, albo idei, wciąż świeżej, niezmiennie atrakcyjnej\ni rozpalającej umysły zarówno ekspertów, jak i przeciętnych zjadaczy chleba.\nW „Parku Jurajskim” ideą tą jest deekstynkcja. Dee… co? Przecież taki termin nie\npada w filmie! Trudno się dziwić, skoro został ukuty całkiem niedawno, niemniej pomysł pozostaje ten sam: wskrzeszanie wymarłych zwierząt (oraz, ewentualnie, roślin).\nJednak czy od razu dinozaurów? Michael Crichton – autor powieści, na podstawie której\nSpielberg nakręcił swój film – wybrał dinozaury głównie z tego względu, że Amerykanie\nmają na ich punkcie bzika i było pewne, że prędzej kupią serię bajek o safari z tyranozaurami i velociraptorami, niż opowieść o zmartwychwstałym wypławku w akwarium.\nJak na razie, współczesnym i autentycznym „deekstynkcjonistom” aż tak ambitny\ncel, jak wskrzeszenie dinozaurów, nie przyświeca. Chcemy jedynie chronić przyrodę,\nmówią skromniutko. Żadnych parków tematycznych, żadnego przedpotopowego\nbestiariusza – co to, to nie! I absolutnie żadnych tyranozaurów, bo tego się po prostu\nnie da zrobić.\nBiolodzy opuszczający w 1993 roku sale projekcyjne kręcili z podziwem głowami nad stroną wizualną „Parku…” i z politowaniem nad merytoryczną: DNA, które\nprzetrwało od mezozoiku? Co za nonsens! To prawda – DNA ze zwierzaka padłego\nprzed 100 milionami lat nie ma szans pozostać\nw stanie nadającym się do jakiejkolwiek biotechnologicznej obróbki, o restytuowaniu velociraptorów nie mówiąc. Czy to w kawałku bursztynu,\nczy zamrożony w lodowcu albo pogrzebany\nw beztlenowym miąższu osadów dennych, kwas\ndezoksyrybonukleinowy nieuchronnie niszczeje.\nZnamy nawet okres jego półrozpadu – circa 520\nlat. Innymi słowy, jedynym prawdziwie monstrualnym efektem działań filmowego doktora Granta\nAle rozwój biologii nie zatrzymał się w latach\n90. ubiegłego wieku. Osiągnięcie tego, co wówczas uznawano za niemożliwe, dziś wydaje się\nco najmniej prawdopodobne, o ile nie realne.\nPrzynajmniej w odniesieniu do gatunków, które\nwymarły poniekąd „na naszych oczach”, bądź\nna tyle niedawno, by szansa na pozyskanie ich\nw miarę dobrej jakości materiału genetycznego\nbyła spora (np. truchła w spirytusie, muzealne\neksponaty, czy zwłoki wygrzebane spod syberyjskiej tundry). A gdy już znajdziemy taki materiał,\nto co dalej? Do wyboru są trzy metody: inżynieria\ngenetyczna, hodowla wsteczna oraz klonowanie.\nMożna je zastosować osobno lub w kombinacjach\n– to zależy, z jakim stanem wyjściowym mamy\ndo czynienia w przypadku konkretnego gatunku.\nwywiad z Drew Pearce’em\n– twórca brytyjskiego serialu komediowego o superbohaterach „No Heroics”.\nScenarzysta „Iron Mana\n3” i nadchodzących filmów\n„Pacific Rim”, „Sherlock\nHolmes 3” oraz zaplanowanego na przyszły rok\nBartosz Czartoryski: Łatwo jest\ndzisiaj nakręcić dobry film akcji?\nDrew Pearce: Piekielnie trudno! Ten\ngatunek strasznie wyhamował w latach\ndziewięćdziesiątych. Powiedziałbym nawet, że popularne „akcyjniaki” zaczęły\nzjadać własny ogon i filmy odbijano\nz tej samej sztancy. I wydaje mi się, że\nwielu scenarzystów mojego pokolenia\nuważa, iż niektóre elementy fabularne\npo prostu muszą się pojawić na ekranie, bo inaczej film nie będzie rasowym\nakcyjniakiem i straci swoją tożsamość.\nBoją się eksperymentować. Lecz już\nna samym początku, zanim zasiadłem\ndo scenariusza, Shane [Black, reżyser\n„Iron Mana 3” – przyp. red.] powiedział\nmi, że nie o to nam chodzi, że mamy cofnąć się do lat osiemdziesiątych\ni zainspirować się tym, co wówczas\nrobili nowatorscy scenarzyści filmów\nakcji, łącznie z nim samym i poszukać\nświeżych rozwiązań. Jasne, fajnie jest\npo raz setny zobaczyć, jak za plecami\nidącego w stronę kamery bohatera\neksploduje samochód, lecz teraz to\nnie wystarczy, trzeba to ujęcie ograć\nw zupełnie nowy sposób.\nBC: I skąd wiedziałeś, że akurat ta\nczy inna scena wam się udała?\nDP: Podczas pisania „Iron Mana 3”\nciągle dźwięczało mi w głowie pytanie:\njak zareagowałbym na daną scenę jako\nwidz? Wyobraziłem sobie, że wszystko\nrozgrywa się na deskach ogromnego\nteatru, z żywą publicznością. Uparłem\nsię, że nie spocznę, dopóki zgromadzeni na widowni ludzie nie zaczną\nklaskać, chciałem dać im prawdziwą\nbombę, każde stereotypowe zagranie z filmu akcji ulepszyć, podnieść\ndo potęgi. I tak po napisaniu każdej\nsceny wyczekiwałem na reakcję mojej\nBC: Podsumowałbyś więc swój film\nsłowem nieprzewidywalny ?\nDP: Nie ująłbym tego lepiej! To film\npełen dramatycznych wolt, niespodzianek, zwrotów akcji. Bardzo mi zależało,\nżeby widz był nieustannie zaskakiwany.\nDzisiaj filmy często są przewidywalne\ni choć nie ma w tym nic złego, takie\nsą prawidła rządzące konwencją, to\njednak postawiłem sobie za cel zrobić\ncoś, na co nikt by się nie odważył.\nShane porównał pisanie tego scenariusza do gotowania gulaszu – żeby\nmiał odpowiedni smak, musi się w nim\nznaleźć kilka różnych składników. Nie\nwystarczy zrobić dobrego filmu akcji,\ntrzeba przebić wszystkie inne.\nBC: Jak długo ślęczeliście nad scenariuszem?\nDP: Całe wieki. Przez cztery miesiące\ntylko gadaliśmy i gadaliśmy z Shanem\no tym, co mamy zamiar napisać, wymienialiśmy się pomysłami, często,\nprzepraszam za wyrażenie, pieprzyliśmy całymi dniami głupoty, ale to\nkonieczne, jeśli chce się zrobić coś,\nczego nikt wcześniej nie zrobił. Nie\nzrezygnowaliśmy oczywiście z tego, co\nzbudował Jon Favreau w poprzednich\nfilmach, bardzo podobała nam się jego\nwizja komiksowego świata, zupełnie odmienna od pozostałych filmów Marvela,\nbardziej osadzona w znajomej nam\nrzeczywistości. Nie kryję, że w dwóch\npierwszych częściach zafascynował\nmnie wątek miłosny rodem z komedii\nromantycznej, wyszło to znakomicie\ni ten motyw również chciałem rozwinąć.\nBC: Zdradzisz, co oglądaliście, żeby\nnaładować baterie twórczą energią?\nDP: Sporo Howarda Hawksa,\n„Dr Strangelove” Kubricka. Do tego\nShane zaraził mnie miłością do skeczy\ngrupy Monty Pythona, co jest szczególnie widoczne w trzecim akcie naszego\nBC: „Iron Man 3” to nie tylko akcja\ni śmichy-cichy. Powiedziałbym, że\nnacisk położyliście na wewnętrzne\nDP: Zadaliśmy sobie pytanie, co dzieje\nsię w głowie człowieka, który uratował\nświat. Na swój sposób „Avengers”\nbyło doskonałym zwieńczeniem trylogii o Iron Manie, bohater pomógł\nprzecież ocalić ludzkość i właśnie: co\ndalej? Tony zaczyna zastanawiać się,\nczy naprawdę zasłużył na uwielbienie,\njakim jest darzony. Pozostał przecież\n– NIEZNANE WĘDRÓWKI\nPo zakończeniu w 2005 roku „Enterprise’a”,\npiątego aktorskiego serialu spod znaku\n„Star Treka”, losy kultowej marki były\nniepewne. Nowe życie tchnął w nią wysokobudżetowy filmowy restart w reżyserii\nJ. J. Abramsa. Jego sequel trafił właśnie\nna ekrany kin. To nie jedyny projekt wskrzeszenia dzieła Gene’a Roddenberry’ego.\nŚwiat według Xona\nNa dobrą sprawę nie był to również jedyny\nmoment, kiedy „Star Trek” wymagał wskrzeszania. Chociaż łatwo o tym zapomnieć patrząc\nna jego gigantyczną popularność – na wszystkie\nspin-offy, książki i konwenty goszczące rzesze\nfanów – faktem pozostaje, że oryginalny serial zdjęto z anteny w 1969 po raptem trzech\nsezonach. Na premierę filmu kontynuującego\nprzygody załogi USS „Enterprise” trzeba było\nczekać dziesięć lat, a na nowy serial aktorski\nniemal dwadzieścia. Roddenberry nie siedział\njednak przez ten czas z założonymi rękami.\nW 1977 ogłoszono że powstanie serial „Star\nTrek: Phase II”. Powrócić mieli wszyscy aktorzy\nz oryginalnego serialu z wyjątkiem Leonarda\nNimoya, który był skonfliktowany ze studiem\nParamount. Miał go zastąpić grany przez\nDavida Gautreaux Wolkanin imieniem Xon,\nw przeciwieństwie do Spocka nie posiadający\ndomieszki ludzkiej krwi, ale usilnie starający\nsię zrozumieć, a nawet naśladować ludzkie\nemocje. Stanowisko pierwszego oficera przypadłoby komandorowi Willardowi Deckerowi,\na do załogi miała dołączyć również jego dawna\nmiłość, porucznik Illia, empatka.\nW przeciwieństwie do większości niezrealizowanych projektów, „Phase II” nie przepadło całkowicie, a liczne jego elementy przetrwały w kolejnych inkarnacjach „Star Treka”.\nNajważniejszym przykładem jest oczywiście\npierwszy kinowy „Star Trek” z 1979, który był\nde facto pilotem „Phase II” przerobionym na wysokobudżetowy film. Zabrakło w nim jedynie\nXona, którego wykreślono po tym, jak Nimoy\ndał się namówić na powrót do roli Spocka.\nCałe zamieszanie znalazło odzwierciedlenie\nw filmie, na początku którego Spock nie jest\nczłonkiem załogi i zastępuje go pewien młody\nWolkanin, który prędko ginie w wyniku awarii\nNiektóre elementy „Phase II” przetrwały\nrównież w „Następnym pokoleniu”. Xon był\nponiekąd jednym z nich – właśnie po nim Data\nodziedziczył pragnienie zrozumienia ludzkich\nuczuć. Natomiast komandor William Riker\ni Deanna Troi to nowe wersje Deckera i Ilii. Dwa\nz przygotowanych z myślą o niezrealizowanym\nserialu scenariuszy został w końcu sfilmowane\njako odcinki „Następnego pokolenia”.\nNie można również zapomnieć o wysiłkach\nfanów. Popularny i imponujący od strony technicznej fanowski serial „Star Trek: The New\nVoyages” zmienił z czasem tytuł na „Phase\nII”, a jego autorzy starają się połączyć kontynuację oryginalnego serialu z niektórymi\nKadry z filmu „W ciemność Star Trek”\nWyróżnienie w konkursie literackim "NF"!\nmię przynosiło mu pecha od dnia narodzin. Znachor i czarownik, a swoją drogą również dziadek chłopca, przepowiedział jego matce, że urodzi dziewczynkę. Gdy odebrał poród,\nprzemknął wzrokiem po wnętrzu chaty pełnej dziewczęcych\nzabawek i wyszeptał trwożliwie:\n– Chyba będą kłopoty!\nGdyby przez sukalę przemknął wtedy wiatr! Gdyby porwał\nte słowa hen, cisnął przekleństwo w kurz północnych pustkowi, ach! Wiódłby wtedy Mbawe zwyczajny żywot, wzrastał i mężniał w błogosławionej przychylności losu, jak inni\nchłopcy. Niestety, w chwili, w której przyszedł na świat, wiatr\nhulał akurat gdzie indziej i słowa Gakuru Zaciekłego Bawołu\npochwyciły łapczywie wszystkie uszy we wsi.\nMijały lata, a kobiety zamiatające obejścia przeganiały\nMbawe miotłami z sępich skrzydeł zawsze, ilekroć komuś\nw pobliżu przytrafiło się jakieś nieszczęście. Chyba Będą Kłopoty. Czy jest na świecie ktoś, kto chciałby się tak nazywać?\nZ dnia na dzień Mbawe coraz głębiej zapadał się w szyderczo\nskomplikowaną ciemność własnego przeznaczenia.\nDzisiaj wracał do wsi, znów smętnie szurając łapciami po\nBóg podarował plemieniu Karo całe bydło świata i wynikały\nz tego same problemy. Krowy i obce ludy nie uznawały bowiem\ntakiego stanu rzeczy, co te pierwsze skłaniało do ucieczek,\na drugie do wojowniczych protestów. Mimo to Mbawe powinien przyprowadzić z wyprawy co najmniej jedną krowę, ale\njeszcze nigdy mu się to nie udało.\nCztery dni przemierzał sawannę, od samego początku marząc\no powrocie, choćby i haniebnym. Na samą myśl o rozkosznym bezpieczeństwie ciernistych zasieków wokół osady nogi\nrwały mu się do biegu. Może i miał dzidę, łuk, tarczę z żółwiej\nskorupy i zapas amuletów na mogące go zwieść duchy, ale\ni tak bardziej skłonny był wysłuchiwać drwin niż rechotu\ntropiących go hien.\nKopulaste trzcinowe dachy chat przestały podrygiwać w fatamorganicznym skwarze, ale wiatr wciąż jeszcze nie przyniósł\nani gwaru rozmów i gry tykwowych dzwoneczków, ani smrodu\nskupionego w zagrodzie bydła. Niósł tylko pajęcze nici, które\nchłopiec raz po raz omiatał z twarzy.\nSpodziewał się zastać bliskich w cieniu akacji, siedzących\nw kucki i plotących sobie nawzajem warkocze, zasłuchanych\nw opowieści starego Gakuru, ten zaś mruczałby cicho, żeby\nwiatr nie zdołał pochwycić jego głosu. Zaciekły Bawół, kiedy\ntrzeba, potrafił huknąć z taką mocą, że echo płoszyło ponoć\nwielbłądy na pustyni, ale opowieściami nie lubił dzielić się\n– Jeszcze złapałby je w swoje sieci Ananse! – straszył, robiąc\nwielkie oczy dla podkreślenia wagi słów.\nStarzec schodził samotnie całą sawannę, bywał na pustyni\nu jasnoskórych i w dżungli, gdzie pomieszkiwał z Małymi Lu-\ndzikami, przeżył niesamowite przygody. Wszystko dlatego, że\nduchy przodków pomieszały mu kroki, kiedy pewnego razu\nwracał do wsi. W ten sposób chciały zrobić z niego bajarza.\nMbawe podejrzewał, że pomieszały mu nie tylko kroki, ale\ni rozum, na starość zaś Gakuru dodatkowo zdziadział. Prawdę\nmówiąc, całkiem oszalał. Bez ustanku plótł swoje opowieści,\na ktoś zawsze musiał go słuchać, i to słuchać uważnie, by nie\nuronić choćby jednego słowa. Słowa bowiem, które umknęły\nuszom i poszybowały z wiatrem, naprawdę mogły dotrzeć\ndo Ananse, ten zaś gotów był utkać z nich bestie, jakich pełna\nbyła wyobraźnia starca. Mbawe na tyle często pełnił uciążliwą\nwartę przy Gakuru, by dojść do wniosku, że nie chciałby wziąć\nudziału w jego ożywionych opowieściach.\nMijając akacjowe ogrodzenie, chłopak odetchnął z ulgą.\nPoczuł się bezpieczny na tyle, by pierwszy raz od wielu dni\nodłożyć tarczę i łuk. Przelotnie zajrzał do rodzinnej sukali,\nw której panował niespotykany bałagan, i ruszył w stronę\nakacji, by pokłonić się starszym. I wzruszyć ramionami na docinki rówieśników. Zawczasu się na nie przygotował. Podniósł\nz ziemi kamień, potarł nim czoło, przekazując mu budzące\nsię zawstydzenie, i wyrzucił go przez ramię.\nPod drzewem siedział tylko Gakuru, wsparty plecami o pień,\nz głową opadłą na pierś. Spał, co jednak nie tłumaczyło nieobecności pozostałych członków plemienia. Starzec potrafił\nzasnąć w każdych warunkach, dając odpoczynek umęczonemu\nciału niezależnie od hałasu wokoło, a nawet poszturchiwań.\nSerce zagrało chłopcu w piersi niczym bęben obciągnięty\nkoźlą skórą. Wyprostował się i objął wzrokiem całą wioskę,\ncichą i bezludną jak po ataku lwa. Dopiero teraz spostrzegł,\nże w zagrodzie nie ma krów.\n– Dziadku Gakuru? – Zbliżył się i potrząsnął ramieniem\nstarca. – Gdzie się wszyscy... Och!\nBajarz przechylił się pod wpływem dotyku chłopca, zachwiał\ni osunął na bok, zrywając z pnia skrawki chropowatej kory.\nPrzerażony Mbawe właśnie układał w myślach najpiękniejsze\nprzeprosiny, kiedy pomarszczona twarz Zaciekłego Bawołu spojrzała z ziemi i wbiła w niego wzrok spod zmrużonych powiek.\nMbawe wiedział, że przez oczy żywego człowieka spogląda\ndusza, dzięki której błyszczą. Oczy Gakuru przywiodły chłopcu\nna myśl przyprószone kurzem kamienie w krainie od dawna\ntęskniącej za wodą.\nMbawe wrzasnął z przestrachu i dał susa w tył. Coś twardego\nuderzyło go w plecy, wyrywając z płuc resztki tchu, pozbawiło\noparcia dla stóp. Przekoziołkował wraz ze stolikiem, drewniane\nnaczynia grzmotnęły o ubitą ziemię i potoczyły się hałaśliwie.\n– Nie! – Mbawe w panice rzucił się za tykwową miseczką,\nzrozumiawszy wreszcie, co zaszło w osadzie pod jego nieobecność.\nZaciekły Bawół dokonał żywota i jego dusza – dusza starego\nszaleńca – krążyła po wsi, nieograniczana dłużej przez oko-\nWidma z czternastej dzielnicy\nI Pustynie Marsa\nPani Kownacka nie pamiętała już dokładnie, kiedy odkryła,\nże w pokoju jej męża, tak, w tym właśnie ciasnym, niewietrzonym pokoiku w bloku numer dwadzieścia trzy, znajduje się\nmarsjańska pustynia. Musiało to być jakoś na początku wiosny,\nna pewno jeszcze przed Wielkanocą.\nPrawdę powiedziawszy, tak dawno tam nie wchodziła,\nże zapomniała nawet, jak ten pokój wygląda. Melchior nie\npozwalał jej u siebie sprzątać ani niczego przestawiać,\na ona nie była jakoś szczególnie ciekawa, co on tam robi\ncałymi dniami. Wiedziała tylko, że ma ten swój komputer i że ogląda na nim filmy, pewnie pornograficzne. No\ni dobrze. Była już za stara, żeby się tym przejmować.\nNiech sobie dziad ogląda, co chce, nawet te komputerowe świństwa, myślała, byle się nie kręcił po domu. Jego\nczłapanie działało jej bowiem na nerwy. Na wpół głuchy,\nniechlujny, przesiąknięty papierosowym dymem, zawsze\nw tym samym swetrze o barwie tektury, przypominał jej\nosiedlowego bezdomnego, który codziennie prosił o drobne\npod spożywczakiem. Właściwie, chociaż nigdy nie mówiła\ntego głośno, odpowiadała jej ta jego ciągła nieobecność,\nmogła sobie w spokoju rozwiązywać krzyżówki i układać\npasjanse, bez jego kręcenia się, chrząkania i dzwonienia\nKażdego ranka o godzinie siódmej spotykali się w kuchni. Mąż mamrotał swoje „Dzień dobry”, ona odburkiwała\n„Dobry”, potem mierzyła mu poziom cukru i w milczeniu\njedli śniadanie, przeważnie twarożek na ciemnym pieczywie.\nZ rzadka omawiali kwestię rachunków albo ustalali listę\nzakupów. Zdawało się, że jedno w ogóle nie widzi drugiego,\nbyli niby przedstawiciele gatunków tak odrębnych, że nie\npotrafią dostrzec się nawzajem. Po posiłku Melchior odnosił\ntalerzyk i porcelanowy kubek do zlewu, wyjmował z lodówki\nzieloną butelkę piwa heineken i przepadał w swoim pokoju\naż do obiadu. Popołudniami również zamykał się u siebie.\nOna wtedy zmywała, oglądała teleturnieje i seriale, karmiła\nkoty albo odbywała długie telefoniczne rozmowy z siostrą,\nktóra od dwudziestu lat pracowała w Palermo. Taki układ\nwydawał się korzystny dla obu stron.\nJednakże któregoś dnia Melchior nie przyszedł na obiad,\nco ją zdziwiło, bo przygotowała zupę pomidorową z ryżem\ni ruskie pierogi. Mimo niejakiego zdziwienia zignorowała\nten fakt, bo nie raz i nie dwa razy zdarzało mu się już zasiedzieć przy komputerze. Dopiero kiedy nie pojawił się\nrównież na kolacji, zaczęła się trochę niepokoić. Może miał\ndrugi zawał? Albo wylew? Stuknęła mu już przecież siedemdziesiątka, a wciąż palił jak lokomotywa i prawie w ogóle\nnie przebywał na świeżym powietrzu, tylko ślęczał przed\nekranem. Wolałaby, mimo wszystko, żeby nie umierał. Jaki\nbył, taki był, ale nie mogła powiedzieć, że to zły człowiek.\nPo wieczornym myciu naczyń nie wytrzymała, trochę\nniepewnym krokiem dotarła do drzwi do pokoju męża i przyłożyła do nich ucho. Cisza. Zastukała – żadnej odpowiedzi.\nZłożyła ręce na biodrach i groźnym głosem krzyknęła:\n„Melchiorze!”. Dalej cisza. Lekko uchyliła drzwi i właśnie\nwtedy ujrzała ciągnącą się aż po widnokrąg piaszczystą\n„Mars” – pomyślała, nie wiedzieć czemu, bo nigdy nie\ninteresowała się tą planetą i nie wiedziała nawet, jak może\nwyglądać jej powierzchnia. A jednak – z niezachwianą pewnością, jaka przysługuje nam w snach – od razu wiedziała,\nże jej mąż uciekł na Marsa.\nOszołomiona, czym prędzej zatrzasnęła drzwi.\nWróciwszy do kuchni, usiadła na krześle, zapaliła cienkiego papierosa i przez jakiś czas bezmyślnie bawiła się\nZ początku pani Kownacka nie chciała mieć z tym Marsem\nnic wspólnego. Mąż wróci, kiedy wróci. Chyba wie, co robi. Jej\nnic do tego. Kolejna fanaberia. Nie dało się jednak ukryć, że\nta pustynia zbijała ją z tropu. To było trochę zbyt powikłane.\nKto to widział, żeby coś podobnego istniało w najzwyklejszym\nna świecie nowohuckim bloku? Co niby miała z tym fantem\nzrobić? Zgłosić problem do administracji? Powiadomić telewizję? Ostatnia rzecz, jakiej pragnęła, to ogłosić całemu\nświatu, że jej mąż ni z tego, ni z owego uciekł na marsjańską\npustynię. Takie sprawy powinno się załatwiać w domu, a nie\nza pośrednictwem kamer. Ilekroć oglądała programy, w których ludzie prali na wizji swoje rodzinne brudy, doznawała\nuczucia wyższości – ona nigdy w życiu by sobie na coś takiego\nJednak następnego dnia wypożyczyła z biblioteki na osiedlu Stalowym dwie książki o Marsie, aby mieć przynajmniej\njako takie pojęcie, gdzie jej mąż spędza czas. Jeszcze w drodze powrotnej przysiadła na ławce nad Zalewem i zaczęła\nje kartkować w bladym marcowym słońcu, jakby miała\nnadzieję od razu odnaleźć klucz do tej irytującej zagadki.\nNic nie znalazła. Po powrocie do domu nastawiła obiad\n(wciąż jeszcze dla dwóch osób), zaparzyła mocną i gorzką\nherbatę, usiadła przy kuchennym stole i już na poważnie\nzagłębiła się w lekturę. Im więcej jednak czytała, tym mniej\nz tego rozumiała. Nie umiała sobie wyobrazić tych wszystkich miejsc, w głowie miała tylko dziwne, trudne nazwy,\ntakie jak „Valles Marineris”, „Vastitas Borealis”, „Columbia\nHills” czy też „Planum Australe”.\n(The Culture Archivist)\nsiężyc Humptów zniknął dwa dni temu, pochłonięty\nprzez żarłoczne nanopluskwy z asymilacyjnego roju\nFali Postępu, ale czy ja to zauważyłem? Oczywiście, że\nnie – tak zaabsorbowało mnie dokumentowanie zawiłości rytuału godowego Humptów, że byłem nieczuły\nna wszystko, co nie dotyczyło kopulacji. Byłem tak zajęty\nzapewnianiem przetrwania ich kulturze przez nagrywanie, jak się pieprzą, że nie zauważyłem prawdziwego\nzwiastuna ich zagłady. Typowe.\nJak tylko skończyłem zapisywać nagrania w banku\npamięci i nastroiłem się z powrotem na szmer Wielkiej\nDebaty, dowiedziałem się, co się stało. Moje pluskwy\nnagrywały posiedzenie. Była to głównie zwykła, jałowa,\nprawna gadanina. Kiedy jednak w końcu uchwyciłem\nwątek i zorientowałem się, że dyskusja dotyczy głównie\ntego, gdzie do cholery podział się główny satelita ich\nplanety, niemal opróżniłem moje przewody nerkowe\n– jedna z bardziej odrażających właściwości humptowego\nciała, do których musiałem przywyknąć przez ostatnich\nkilka standardowych miesięcy Z. P.\nTeoria ciesząca się największym poparciem głosiła,\nże ciemna, niedostrzegalna masa przemknęła przez ich\nsystem z prędkością bliską prędkości światła i pociągnęła za sobą księżyc. Humptowie, kształtem i formą\nprzypominający jajko z krótkimi, niemal bezużytecznymi nogami, byli zapalonymi astronomami i rozumieli\nfizykę oraz astronomię lepiej, niż można by spodziewać\npo rasie posiadającej poza tym tak prymitywną technologię. Znaczy to, że przebyli już etap obwiniania bogów\no wszystko, co się zdarzyło i przeszli do formułowania\nsłabych, pseudonaukowych hipotez. Prawdę – czyli to,\nże zniknięcie księżyca zapowiadało przybycie stworzeń\nz innego świata – podejrzewało niewielu i ich liczba\nszybko malała. Jak wiele rozumnych istot, Humptowie\nz trudem wyobrażali sobie wszechświat zamieszkiwany\nprzez kogoś oprócz ich – okrągłych – samych.\nByć może miałbym czas na ucieczkę, gdybym zauważył jak rój Fali Postępu rozrywa na cząsteczki księżyc\nHumptów i zamienia go w niewiarygodnie szeroki asortyment artykułów konsumpcyjnych, które wkrótce z dużą\nprędkością miały zostać wystrzelone ku powierzchni\nświata Humptów w kapsułach ochronnych o grubych,\nizolowanych termicznie ściankach. Mój statek był jednak\nukryty o ponad sto kilometrów od koczowniczej grupy\nHumptów, którą infiltrowałem. Dojście tam na humptowych nogach zajęłoby mi standardowy tydzień Z. P.\nPomimo pewności porażki, spróbowałem. Powłócząc\nnogami, zacząłem oddalać się od grupy, ignorując przestraszone spojrzenia Humptów mieszkających na obrzeżach wioski. Z ich perspektywy, rezygnacja z bezpie-\nczeństwa, jakie zapewniała grupa, było szaleństwem.\nRównie dobrze mógłbym wykopać kamień z porośniętej\nmchem równiny i rozbić sobie nim czaszkę.\nWezwałem moje pluskwy i rój zabrzęczał ochoczo\ndookoła mnie, dostarczając danych na temat rozmaitych\nobiektów wchodzących do atmosfery. Odrzuciłem te informacje z bardzo Humptowym, mokrym parsknięciem.\nNo coś takiego, chłopaki.\nJedna z wyłaniających się z mojego roju SI prychnęła.\n::TY->-> W KŁOPOTACH | GÓWNO PO PACHY|PRZECHLAPANE| ZAŁATWIONY NA CACY::\nKolejna oczywistość. Powiedziałem im, żeby trzymały\ngęby na kłódkę. Gdyby Z. P. dowiedziało się, że istnieją,\nbyłoby po nas wszystkich. Pociski atomowe wystrzelone\nz orbity, tak na wszelki wypadek.\nPierwsza kapsuła z artykułami konsumpcyjnymi wylądowała pół kilometra ode mnie w rozbłysku niebieskich płomieni. Sądząc po sile uderzenia, był to moduł\nmieszkalny. Duże rzeczy zwykle przybywały pierwsze.\nTostery miały nieco mniejszy współczynnik wprawiania\nw zdumienie niż czterokołowe SUV-y i dwupiętrowe\ndomy starterowe. Mechanizmy dostarczania zawodziły\njednak notorycznie i artykuły nie zawsze były nienaruszone po lądowaniu na planecie. Tak jak teraz.\nWyczuwałem woń wydzielin lękowych dochodzący\nz odległej osady Humptów. Debata zamieniła się w chaotyczną gadaninę. Inni archiwiści kulturowi wykorzystaliby okazję do zarejestrowania zniszczenia rdzennej\nkultury, ale ja dość już się na to napatrzyłem w swoim\nczasie, zarówno w tym, jak i w poprzednim życiu.\nArtykuły konsumpcyjne, które zaczęły spadać z nieba,\nprzypominały mi Świętego Mikołaja, tę mitologiczną,\nmagiczną istotę, która mknąc poprzez przestrzeń przynosiła prezenty dzieciom na Ziemi, wszystkim w ciągu\njednej nocy. Kolega specjalizujący się w starych kulturach\nz okresu na długo przed naturalizacją przeprowadzoną\nprzez Z. P. obliczył, opierając się na szacunkach liczby\nludności, jak cholernie wielkie było wtedy wszystko\ni doszedł do wniosku, że zbiór prezentów starego Mikołaja musiał mieć objętość dziesiątków tysięcy metrów\nTeraz było tak samo, tylko jakby jakiś prymitywny rząd\nwystrzelił pocisk ziemia-powietrze i roztrzaskał tego\nmagicznego skurczybyka na kawałki. Wesołych Świąt,\nHumptowie. Postarajcie się zejść z drogi.\nJasne światło oślepiło mnie na chwilę, kiedy coś dużego i głośnego uderzyło w mech przede mną w nieco\nbardziej kontrolowany sposób niż kapsuły z artykułami\nkonsumpcyjnymi. Ze światła wyłonił się standardowy\nProm PowitalnyTM Z. P. Kadłub promu zaroił się od re-\nnieboszczykami jest ten problem, że strasznie się mazgają.\nOkej, zapewniam, że przemiana w sztywniaka może\nbyć szokiem dla systemu. Budzisz się pewnego ranka jak psu\nz gardła wyjęty: ledwo ciepły, jak to się mówi, czy raczej szybko\nprzyjmujący temperaturę otoczenia. Sprawdzasz puls – niewyczuwalny. Ale czy faktycznie go nie masz, czy jesteś fajtłapą\ni nie umiesz go wyczuć?\nOkej, bicia serca też nie czujesz. To zły znak, bo w tym momencie jesteś już tak kurewsko przerażony, że serce powinno\ntłuc jak szalone, zamiast stać przy krawężniku z zaciągniętym\nRobisz nerwowy, nierówny wdech… i tak ci już zostaje. Nie\nma dokąd ujść. Twoje ciało nie przetwarza już tlenu, a z twój\nukład nerwowy najwyraźniej został odłączony od gniazdka. Nie\nczujesz ciśnienia. Mógłbyś trzymać powietrze za zębami przez\nminutę, godzinę, czy półtora dnia i nie poczujesz najmniejszego\nparcia, żeby je wypuścić.\nTabliczka na drzwiach została właśnie przekręcona z „OTWARTE” na „NIECZYNNE”. Stało się. Gramatycznie rzecz biorąc,\nnie możesz już zacząć zdania od „jestem”. To przeszłość.\nAle chodzi mi o to, że to jeszcze nie powód, żeby odpuszczać.\nZbyt wiele osób używa śmierci jako wymówki; rzygać mi się\njuż chce od tego. Świat nadal tam jest, człowieku. Nigdzie nie\nucieka. Zasady gry nie zmieniły się tylko dlatego, że kopnąłeś\nw kalendarz. Jak to mówią, jeśli nie wrócisz na siodło, skończysz\nstratowany w końskim gównie. Twój wybór.\nByłem maklerem i pewnie właśnie to mnie zabiło. Czy raczej\nzabiło mnie to, że byłem świetnym maklerem – z tym obsesyjnym zacięciem, które prowadziło mnie na szczyty NASDAQ,\ngdy większość moich szacownych kolegów po fachu jeszcze\nnie zdążyła wynitkować zębów czy dobrać krawata do ręcznie\nNie myślcie sobie – to ciężki kawałek chleba. Kiedy rozgrywasz\nbandę szturmowców z DAX-u przeciw obcemu boiler roomowi1,\njednocześnie kupując, sprzedając i zacieśniając ile się da terminy\nrozliczeń transakcji, przypomina to spływ wodnym korytem\nw wydrążonym pniu. Setki milionów euro przewalają się nad\ntobą i pod tobą, a ty doskonale wiesz, że jeśli nie wyczujesz\nwłaściwego momentu i za wcześnie spróbujesz to zatrzymać,\npociągnie cię w dół i nigdy nie ujrzysz światła dziennego.\nTak, żyjesz na pewnym poziomie stresu. Nie powiem „rozkwitasz”, bo to macho-gówno: kop adrenaliny jest przyjemny\nprzez jakieś pół godziny; później zaczynasz się trząść; jakbyś\nmiał się rozpaść i żółć podchodzi do gardła. Dzień w pokoju\ntransakcji przypomina dzień w rzeźni – wychodzisz z niego\nz koszulą zbryzganą cudzą krwią i podrobami. O ile miałeś\nszczęście; jeśli spieprzyłeś sprawę, są na niej twoje szczątki.\nPierwszy atak serca przeżyłem, gdy miałem dwadzieścia\nsześć lat. Zazwyczaj, kiedy o tym opowiadam, mówię, że to było\nw moje urodziny – tak naprawdę stało się to dzień później. Balowałem całą noc, unoszony na skrzydłach kokainy i zmrożonej\nStolicznej, później wykąpałem się, łyknąłem parę tabletek lodu2\ni wróciłem do pracy. Dwaj goście, z którymi imprezowałem, zrobili mniej więcej to samo, ale wymiękli jeszcze rano – wymknęli\nsię do pokoju z łóżkami polowymi, które szefostwo trzyma dla\nsłabeuszy, aby półgodzinnymi drzemkami ustrzec się załamania.\nJa tymczasem działałem, gdyż właśnie doszło do jednej z tych\nsytuacji na rynku, kiedy nikt nie wie, co się dzieje, a ty korzystasz z opóźnień i wyciskasz ile się da na krótkich sprzedażach.\nZa dobra okazja, żeby ją przegapić.\nI wtedy, jak w kiepskim filmie, zaczęło mi dudnić w uszach.\nOkej, chuj z tym. Nie muszę dobrze słyszeć, żeby rejestrować\nliczby przesuwające się na ekranie. Łapię spadające noże, dobijam trupy; dupki z Tokio mogą wdychać moje bąki i myśleć,\nże to świeże powietrze.\nChwilę później leżę na podłodze, a na mojej klatce piersiowej\nsiedzi dwóch niewidzialnych zawodników sumo. „Zemsta Tokio”,\nmyślę i tracę przytomność.\nTrzy dni w klinice Portland na kawiorze i tenekteplazie.\nI z powrotem w siodło, patataj. Bo ci, którzy raz przestaną, nigdy\nnie wracają – prawda objawiona. Widziałem to wystarczająco\nwiele razy, żeby wiedzieć, że tak działa natura.\nDrugi atak złapał mnie z zaskoczenia, bo tym razem nawet nie\npracowałem. Byłem z kobietą – używam tego zwrotu w sensie\nbiblijnym. Zazwyczaj jestem całkiem niezły w seksie – potrafię\npowstrzymywać orgazm tak długo jak chcę, albo dopóki moja\npartnerka nie jest gotowa, żeby dołączyć do mnie we wspólnym\nwejściu na szczyt. Tym razem jednak dama musiała wyczołgać się spod mojego bezwładnego ciała i wezwać pogotowie.\nMiałem na głowie jej majtki jak czapeczkę imprezową – wciąż\ntam były, kiedy się obudziłem – tym razem nie w klinice, ale\nw Royal Free. Pieprzeni sanitariusze. Zabrali za to moje diamentowe spinki do mankietów, ale jak do diabła miałbym im\nto udowodnić? Kiedy jesteś nieprzytomny, ludzie mogą sobie\nna tobie poużywać ile wlezie.\nTo był drugi błąd pałkarza i lekarze powiedzieli, że powinienem się niedługo spodziewać trzeciego, jeśli nie zmienię stylu\nżycia na coś bardziej w stylu oazy spokoju pełnej buddyjskich\nmnichów. Nie zamierzałem się stosować do tej recepty – jestem\njaki jestem i gram, póki starcza sił.\nSpojrzałem zatem śmierci prosto w jej pokerową twarz. Zobaczyłem, co dla mnie miała i wcieliłem plan B.\nSłuchaj, nie przechwalam się tutaj, okej? Nie muszę się popisywać przed jakimś podrzędnym głupkiem jak ty, bo to są\npodstawy. Elementarne sprawy. Każdy, kto ma rozum, może\n1 Boiler room (dosł. kotłownia) – pojęcie z rynków finansowych. Organizacja\nprzestępcza oferująca nieistniejące towary lub usługi. (przyp. tłum.)\n2 Lód – slangowa nazwa dekstroamfetaminy, związku dwukrotnie\nsilniejszego od amfetaminy. (przyp. tłum.)\nŚwiat ma kształt kanji oznaczającej „parasol”, tyle, że kiepsko\nnarysowanej – na przykład moim odręcznym charakterem pisma\n– przez co jej elementy są względem siebie nieproporcjonalne.\nMój ojciec byłby bardzo zawstydzony, gdyby wiedział, że nadal\nstawiam litery w tak dziecinny sposób. To prawda, niektóre\nz nich ledwie potrafię napisać. Moja formalna edukacja w Japonii dobiegła końca, kiedy miałem zaledwie osiem lat.\nAle dla obecnych celów ta kiepska litera wystarczy.\nTen baldachim u góry to żagiel słoneczny. Nawet tak zniekształcone kanji może uzmysłowić ci jego ogromny rozmiar.\nSto razy cieńszy od papieru ryżowego, obracający się dysk rozciąga się w przestrzeni na tysiące kilometrów niczym olbrzymi\nlatawiec mający za zadanie schwytać każdy przelatujący foton.\nDosłownie przysłania niebo.\nPoniżej zwisa długi na kilkaset kilometrów przewód z węglowych nanorurek: elastyczny, lekki i wytrzymały. Na końcu\nprzewodu znajduje się serce „Nadziei”, moduł mieszkalny\nw postaci wysokiego na pięćset metrów cylindra, w którym\nżyje 1021 mieszkańców świata.\nŚwiatło słoneczne napiera na żagiel, spychając nas na coraz\nwiększą i coraz szybszą orbitę. Przyspieszenie przyciska nas\ndo pokładów, nadając wszystkiemu ciężar.\nNasza trajektoria biegnie w kierunku gwiazdy o nazwie 61\nDziewic. Nie widać jej teraz, ponieważ znajduje się za czaszą\nżagla słonecznego. „Nadzieja” dotrze tam mniej więcej za jakieś\ntrzysta lat. Przy odrobinie szczęścia moje pra-pra-pra – kiedyś\npoliczyłem, ile będzie tych „pra”, ale zapomniałem – wnuki\nW module mieszkalnym nie ma okien, za którymi widać\nbyłoby przesuwające się obok nas gwiazdy. Większość ludzi\nma to gdzieś. Oglądanie gwiazd znudziło im się dawno temu.\nAle ja lubię patrzeć przez kamery zamontowane na dole\nstatku na daleki, czerwonawy blask naszego słońca, naszej\n– Hiroto – powiedział Tata i potrząsnął mną, żeby mnie obudzić – Spakuj swoje rzeczy. Już czas.\nMoja mała walizka była już przygotowana. Musiałem tylko\nwłożyć do środka swój zestaw go. Dostałem tę grę od Taty,\nkiedy miałem pięć lat. Uwielbiałem z nim grać.\nKiedy wychodziliśmy na zewnątrz, słońca nie było jeszcze\nna niebie. Wszyscy sąsiedzi stali przed domami ze swoimi torbami; przywitaliśmy się z nimi w świetle letnich gwiazd. Jak\nzwykle, odnalazłem wzrokiem Młot. Nie było to trudne. Od kiedy\npamiętam, asteroida była najjaśniejszym punktem na niebie,\noprócz księżyca, i każdego roku stawała się coraz większa.\nŚrodkiem ulicy jechała powoli ciężarówka z megafonami\n– Uwaga, mieszkańcy Kurume! Proszę ustawić się w kolejce\nprzed przystankiem autobusowym. Autobusy zawiozą was\nna dworzec, gdzie przesiądziecie się w pociąg do Kagoshimy.\nNie jedźcie tam sami. Drogi należy pozostawić wolne dla autobusów ewakuacyjnych i pojazdów służbowych.\nWszystkie rodziny wolno ruszyły chodnikiem.\n– Pani Maeda – powiedział Tata do naszej sąsiadki. – Proszę\npozwolić mi ponieść pani bagaż.\n– Bardzo dziękuję – odparła starsza kobieta.\nPo dziesięciu minutach pani Maeda zatrzymała się i oparła\n– Jeszcze tylko kawałek, Babciu – powiedziałem.\nPokiwała głową, ale była zbyt zdyszana, by coś odpowiedzieć.\nSpróbowałem ją pocieszyć.\n– Na pewno cieszy się pani, że zobaczy wnuka w Kagoshimie. Ja też tęsknię za Michim. Będzie pani mogła usiąść z nim\ni odpocząć w statku. Podobno każdy dostanie miejsce siedzące.\nMama uśmiechnęła się do mnie z aprobatą.\n– Mamy szczęście, że tu jesteśmy – stwierdził Tata i wskazał\nna równe kolumny ludzi kierujących się w stronę przystanku\nautobusowego, na młodych mężczyzn w czystych koszulach\ni odświętnych butach, na kobiety w średnim wieku prowadzące\nwiekowych rodziców, na czyste, puste i ciche ulice – były tam\ncałe tłumy, ale nikt nie mówił głośniej niż szeptem. Powietrze\nwydawało się drżeć od intensywnych relacji pomiędzy ludźmi – członkami rodziny, sąsiadami, przyjaciółmi, znajomymi\n– niewidzialnych i mocnych niczym jedwabna nić.\nWidziałem w telewizji, co działo się w innych miejscach\nna świecie: złodzieje wrzeszczący i tańczący na ulicach, żołnierze i policjanci strzelający w powietrze, a czasem nawet\nw tłum, płonące budynki, chwiejne stosy martwych ciał, generałowie krzyczący do rozszalałych tłumów, przysięgających\nzemstę za dawne krzywdy, nawet jeśli świat miał się niebawem\n– Hiroto, chcę, żebyś to zapamiętał – powiedział poruszony\nTata, rozglądając się dookoła. – To właśnie w obliczu katastrofy\nludzie powinni okazywać siłę. Rozumieć, że definiuje nas nie\nnasz indywidualizm, ale sieć relacji, w jakie jesteśmy zaangażowani. Abyśmy mogli żyć w harmonii, każdy z nas musi\nfelieton: Rady dla piszących, odc. 18\nRedagowanie, cz.1 i 2\nNiedawno zostałem zapytany, czy pisarz powinien nanosić poprawki w trakcie\npisania, czy po prostu napisać powieść i dopiero wtedy zabrać się za edycję.\nZazwyczaj mówi się, żeby nie patrzeć wstecz i przeć do końca, ale nie całkiem się\nz tym zgadzam. Jednocześnie nie uważam, że powinno się poprawiać na bieżąco.\nZaraz zrozumiecie, dlaczego postanowiłem poświęcić temu cały odcinek.\nCzy powinniście poprawiać w trakcie pisania, czy nie?\nPułapką, w którą można wpaść przy nanoszeniu poprawek\njest to, że można skończyć jak samochód tkwiący w błocie\ni kręcący kołami. Poprawianie jest jak ruchome piaski. Nic nigdy\nnie będzie doskonałe i możecie edytować w nieskończoność.\nPisarze potrafią spędzić rok, pracując nad pierwszym rozdziałem. Uświadomienie sobie, że przed nimi kolejne dwadzieścia\nrozdziałów może przypieczętować los ich kariery. Można też\nspędzić trzy razy więcej czasu niż potrzeba i dojechać do połowy książki, a następnie uświadomić sobie, że ta fabuła nie\nprzejdzie. Gdyby nie poprawki, oszczędzilibyście miesiące.\nDochodzi też frustracja, gdy szlifujecie swoją prozę na wysoki\ni przewidywanie, co się dalej wydarzy i czym się ona zakończy. Czytelnik to robi, więc ja też chcę i albo\nkieruję powieść w inną stronę, albo staram się bardzo mocno trafić w sedno, aby zapewnić możliwie\nnajlepsze wrażenia z lektury. Czasem, gdy ponownie czytacie widać, że zakończenie, które narzuca\nsię jako najlepsze, wcale nie jest tym wcześniej zaplanowanym – dzięki temu, że jesteście zaledwie\nw połowie drogi, macie czas na dokonanie zmian.\nJest jeszcze jedna rzecz, w której odbiegam od mądrości unikania poprawek przed końcem: gdy\nponownie siadam do pisania, często czytam i poprawiam ostatnią stronę napisaną poprzedniego dnia.\nRobię to, żeby wprowadzić się znów w odpowiedni nastrój, wprowadzić się z powrotem we właściwy\nstan umysłu i podjąć myśl tam, gdzie przerwałem.\nPomijając powyższe zastrzeżenia, doradzałbym powstrzymanie się od poprawek przed ukończeniem\npołysk tylko po to, żeby odkryć, że któryś rozdział trzeba wyciąć\ni czas poświęcony na jego dopieszczanie został zmarnowany.\nRedagowanie może przemienić dobry rękopis w dzieło sztuki. Może też doprowadzić świetny rękopis\nDlaczego zatem nie jestem przeciwnikiem poprawiania po\ndo stanu, w którym będzie się on nadawał tylko na wyściółkę klatki dla naiwnego myszoskoczka. Wy-\nZ dwóch powodów. Pierwszy jest taki, że nieodmiennie przy\npisaniu każdej powieści dotrzecie do punktu, gdy zderzycie\nczucie różnicy wynika z pewności zrodzonej z doświadczenia w pisaniu i odkrywaniu, co działa, a co\nnie. W ostatecznym rozrachunku odpowiedzialność spada na autora, ale skąd początkujący pisarz ma\nwiedzieć, czy zachować to, co napisał, czy iść za radami samozwańczych guru literatury?\nsię problemami. To prowadzi do braku zaufania do swojej\nW najszerszym rozumieniu, redagowanie występuje w dwóch formach: strukturalnej, która skupia\npracy i zdolności pisarskich. Umysł będzie Wam wycinać\nsię na fabule i językowej, która polega na poprawianiu błędów gramatycznych i stylu, aby niezręczne\nnumery, wpędzać Was w depresję i sprawiać, że będzie uważać\nzdania nabrały płynności. Na potrzeby mojej powieści „Hollow World” zamieściłem małe ogłoszenie\nwszystko, co napisaliście do tej pory za śmiecie. Łatwo wtedy\nna tablicy American Copy Editors Society. Podkreśliłem potrzebę redakcji językowej, gdyż poprawki\nuznać porażkę i po prostu się poddać.\nstrukturalne robi dla mnie Betsy Mitchell.\nDobrym sposobem na takie momenty zastoju w trakcie jest\nWiększość autorów powie Wam, że dobry redaktor językowy to dar od bogów. Ci ludzie pozwalają Wam\ncofnięcie się i przeczytanie pierwszego rozdziału. Jeśli jest\nuniknąć wstydu i sprawiają, że wypadacie lepiej niż jest w rzeczywistości. Ogólna zasada jest taka, żeby\nudany, będziecie pod wrażeniem i odzyskacie pewność siebie.\nzawsze słuchać swoich redaktorów, a ja zgodziłbym się z tym, jeśli macie pewność, że trafił się Wam dobry.\nBędziecie pamiętać, co znakomitego było w tym pomyśle i dla-\nRedaktorzy, z którymi pracowałem w wydawnictwie Orbit, są fenomenalni. Ich skrupulatność\nczego w ogóle chcieliście go opisać. Jednak musi on być dobry.\n– nie tylko w wynajdywaniu drobnych, głupich literówek, ale także w widzeniu większego obrazu\nW efekcie zawsze szlifuję pierwszy rozdział jako siatkę\ni wyłapywaniu niekonsekwencji czy ewidentnych błędów w opowieści – jest zdumiewająca. Ci ludzie\nbezpieczeństwa. Nawet jeśli później go wytnę, spełnił swoją\nsprawdzają pisownię każdego zmyślonego słowa. Sprawdzają chronologię wydarzeń, sprawdzają porę\nrolę: umocnił mnie w przekonaniu, że w tym, nad czym pra-\ndnia, pilnują, żeby styl wypowiedzi danej postaci był konsekwentnie stosowany. Nie musicie im mówić,\ncuję, jest coś, z czego mogę być dumny, co inspiruje mnie\nże Bob zawsze mówi Taaa… zamiast Tak, a Karen unika wszelkich zdrobnień – sami to wyłapią i będą\ndo dalszego pisania.\nuważać na wszelkie odstępstwa od schematów. Poznają Wasz styl i uczynią go lepszym. A gdy będą\nDalej nie dokonuję większych poprawek… aż do połowy\nksiążki. Kiedy przekroczę ten punkt, cofam się i robię jeden lekki\nprzegląd, podczas którego dokonuję poprawek. Czemu to robię?\nKiedy piszę, opowieść nie pozostaje w mojej pamięci tak\nmocno jak wtedy, gdy coś czytam. Często zapominam, co\nmieli problem, zaznaczą go i grzecznie zapytają: W poprzedniej scenie David miał czerwony krawat,\na teraz ma burgundowy – czy tak powinno być?\nWiększość redaktorów wyłuska błędy i zmieni:\nŻołnierz schował broń i wyciągnął dłoń, aby pomóc wstać kurierowi, ze spuszczonym wzrokiem.\nnapisałem, dopóki tego ponownie nie przeczytam. Mam też\nZe spuszczonym wzrokiem, żołnierz schował broń i wyciągnął dłoń, aby pomóc wstać kurierowi.\nskłonność do zapominania o drobiazgach, które umieściłem\n… żeby było wyraźnie widać, kto spuścił wzrok. Aby uporać się z nieznośnymi imiesłowami, zmieniliby:\nz myślą o tym, żeby je później rozwinąć. Co więcej, podczas\nponownego czytania wpadam na kolejne pomysły. Widzę\nwzory, które umykały mi wcześniej, gdy pisałem. Widzę rzeczy,\nz których na pewno będę chciał skorzystać.\nEdycja w połowie drogi pozwala mi na nowo ustalić, na czym\nstoję, ocenić ton, nastrój i tempo tak, że podczas dalszego\npisania łatwiej mi się tego trzymać i ukończyć powieść z możliwie najlepszym wynikiem. To trochę jak czytanie powieści\nOdciągając zasłonę, poranne słońce świeciło przez szczeliny w liściastej ścianie drzew rosnących\nGdy Arista odciągnęła zasłonę, poranne słońce świeciło przez szczeliny w liściastej ścianie drzew\nrosnących wzdłuż drogi.\nLord Valin był starszym rycerzem z obfitym siwym zarostem, znanym ze swej dzielności i odwagi,\nale nie ze zdolności strategicznych.\nIlustracja okładkowa autorstwa Jamesa Jeana z albumu „Baśnie. Z 1001 nocy Królewny Snieżki”\n„Baśnie” Billa Willinghama to wyśmienita, obsypana nagrodami seria\nkomiksowa, która w jedenastym tomie – „Wojnie o pokój” – dotarła\ndo wielkiego finału, choć to jeszcze nie koniec opowieści.\nOstatnie lata to może jeszcze nie wysyp, ale na pewno znaczący wzrost popularności motywów baśniowych wśród kinowych i telewizyjnych producentów.\nNa małym ekranie możemy oglądać kolejne sezony\n„Grimm”, „Beastly” i „Once Upon a Time”, w najbliższym czasie ruszy zaś spin-off tego ostatniego\n– „Wonderland”. Nikt jednak nie ma takiego rozmachu jak Hollywood, gdzie w tej chwili kręci się mniej\nwięcej zyliard baśniowych filmów.\nW 2005 roku oglądaliśmy „Nieustraszonych braci Grimm”, później były „Dziewczyna w czerwonej\npelerynie”, „Królewna Śnieżka”, „Królewna Śnieżka\ni Łowca”, ostatnio „Hansel i Gretel: Łowcy czarownic”\noraz „Jack pogromca olbrzymów”. W mniej lub bardziej zaawansowanej fazie produkcji jest natomiast\nco najmniej drugie tyle obrazów.\nNa 2014 zapowiedziano „Maleficent” z Angeliną\nJolie w roli wiedźmy prześladującej Śpiącą Królewnę,\nod dłuższego czasu czekamy na „Piękną i Bestię”\nw reżyserii Guillermo del Toro, z Emmą Watson w roli\ngłównej, a jeżeli ten projekt nie wypali, odtwórczyni\nroli Hermiony zostanie jeszcze „Kopciuszek” Kennetha\nBranagha. Mało? Nowych przygód doczekają się\nrównież Królowa Śniegu (film „Frozen”) oraz Piotruś\nPan – w „Panie” zagrać mają między innymi Aaron Eckhart i Sean Bean. Po\nniemałych perypetiach na duży ekran powrócić powinien również Pinokio – tu\npoczątkowo reżyserem miał być Tim Burton, w tej chwili kandydatem jest Ben\nStiller, a Dżepetto ma przemówić głosem Roberta Downeya Jr.\nSkąd ten nagły wybuch popularności baśni w Fabryce Słów? Cóż, przede\nwszystkim należy pamiętać, że hollywoodzcy producenci mają silnie rozwinięty\ninstynkt stadny – jeżeli zauważą, że jeden z ich kolegów ruszył z pracami nad\njakimś filmem, natychmiast chcą robić coś podobnego. Jednak w przypadku\ntrendu baśniowego jedna z popularniejszych teorii łączy go z sukcesem komiksowej serii „Baśnie” ze stajni Vertigo (imprint DC Comics).\nBaśniogród w stanie Nowy Jork\nOd 2002 roku, kiedy to do sprzedaży trafił pierwszy zeszyt serii, tak zwani\nBaśniowcy nie żyją już za siedmioma górami i za siedmioma rzekami. Przenieśli\nsię, a raczej – zostali wypędzeni do świata docześniaków, czyli zwykłych ludzi,\ngdzie założyli enklawę w samym centrum Nowego Jorku. Tam też, niedostrzegani przez nas, żyją Śpiąca Królewna, Książę Uroczy, Piękna i Bestia, Wielki\nZły Wilk, Kopciuszek i cała reszta dziwacznej ferajny. Żyją i marzą o powrocie\nw rodzinne strony, które we władanie wziął bezlitosny Adwersarz.\nScenarzysta, Bill Willingham, wyszedł od najbardziej oczywistego z pytań:\na co, jeżeli nie żyli długo i szczęśliwie? Pomysł z kategorii wyjątkowo prostych,\nw końcu reinterpretowanie klasycznych opowieści, tudzież posiłkowanie się\nznanymi postaciami i dopisywanie im kolejnych przygód to żadna rewolucja.\nJakie inne powieści Terry’ego\nPratchetta zostały wydane\nprzez Wydawnictwo Rebis?\nKtóra powieść Stephena Kinga\nzostała zekranizowana jako\nDevin Jones, student college’u, zatrudnia się na okres wakacji w lunaparku, by\nzapomnieć o dziewczynie, która złamała mu serce. Tam jednak zmuszony jest\nzmierzyć się z czymś dużo straszniejszym: brutalnym morderstwem sprzed lat,\nlosem umierającego dziecka i mrocznymi prawdami o życiu – i tym, co po nim\nnastępuje. Wszystko to sprawi, że jego świat już nigdy nie będzie taki sam...\nŻycie nie zawsze jest ustawioną grą. Czasem nagrody są prawdziwe. Bywają\nDodger żyje z tego, co znajdzie w kanałach dziewiętnastowiecznego Londynu.\nTo gość: kocha całą swoją dzielnicę, większość swoich ziomków i bardzo\nniewielu policjantów. A w zasadzie - żadnego policjanta. Prawdziwy z niego\nPan „nic nie wiem, nic nie słyszałem, w ogóle mnie tu nie było”.\nChłopaka zna każdy, kto jest nikim, a nie zna nikt, kto jest kimś. W zasadzie\ntak powinno być i jest... do chwili, gdy pewnej deszczowej nocy ratuje z rąk\noprawców samotną dziewczynę.\nWśród czytelników, którzy do końca czerwca nadeślą poprawną odpowiedź na nasz\nadres pocztowy lub internetowy ([email protected]), wyłonimy 10 laureatów, z\nktórych każdy otrzyma książkę ufundowaną przez Wydawnictwo Prószyński i Ska.\nWśród czytelników, którzy do końca czerwca nadeślą poprawną odpowiedź na\nnasz adres pocztowy lub internetowy ([email protected]), wyłonimy 10 laureatów, z których każdy otrzyma książkę ufundowaną przez Wydawnictwo Rebis.\nRozwiĄzania konkursów z numeru 04/2013 „NF”\nSeria o Penrynn jest planowana na\npięć części, ale sama autorka nie\nFelietonistą „Nowej Fantastyki”,\nktóry napisał powieść w serii\nCrysis jest Peter Watts.\nUrszula Matusiak - Michałów - Reginów\nPiotr Śliwiński - Legionowo\nMarlena Sikora - Bielsko-Biała\nAnna Świder - Kobyłka\nKrzysztof Karnowski - Tuchola\nMaciej Święchowicz - Jordanów\nPiotr Hankus - Jordanów\nKarolina Nastarowicz - Katowice\nPaweł Ociesa - Pionki\nAgnieszka Śliwińska - Pruszków\nPiotr Rafałowicz - Białystok\nJustyna Gułaj - Zabrze\nNatalia Wilkosz - Jaworzno\nKarol Ochnik - Zakopane\nAnna Głowala - Kraków\nArtur Garstkiewicz - Lwówek\nMarcin Kowalicki - Gorzów Wlkp.\nTomasz Bazylczuk - Komorowo\nMichał Gruszecki - Kęty\nMarcin Kotulski - Starachowice\nWydanictwo Galeria Książki\nInny cykl autorki powieści „Królewski\nwygnaniec” wydany w Polsce to\nPrzemysław Palec - Chełm\nDorota Białkowska-Ziemba - Piotrków Trybunalski\nElwira Rudnicka - Łódź\nZuzanna Kaczmarczyk - Kiełpin\nWłodzimierz Królikowski - Lublin\nJoanna Budrecka - Gryfów Śląski\nMarek Bartkowski - Gniezno\nPiotr Woźnicki - Słupsk\nEwa Paszkiewicz - Łódź\nMonika Hajduk - Milanówek\nOstatni tom serii Xanth wydany\nw Polsce nosi tytuł „Tamtem zły wiatr”.\nMaria Raabe - Chełm\nRobert Zawlik - Łódź\nŁukasz Krauze - Katowice\nSebastian Skrzypiec - Nowy Sącz\nGrażyna Czapiewska - Sopot\nJarosław Burek - Kunice\nBogdan Komarnicki - Sulechów\nPatrycja Ruczkowska - Wołów\nKamil Ostapczuk - Gdynia\nŁukasz Kubiak - Łęczyca\nW darmowym pdf-ie z fragmentami „NF”\nna www.fantastyka .pl\ni Star Treka\nTego nie znajdziecie nigdzie indziej!\nWojciech Chmielarz, Paweł Deptuch,\nArkadiusz Grzegorzak, Agnieszka Haska,\nKułakowska, Kamil Lesiew, Waldemar\nPiotr Pieńkosz, Jerzy Stachowicz, Michael J.\nSullivan, Peter Watts.\nRedakcja “Wiedzy i Życia” informuje, że motyle są niezwykle\nperwersyjne. Cieszymy się w imieniu motyli.\ndemonem i papugą\nsiązka „Prawo w filmie” pod redakcją Piotra Grabarczyka i Tomasza\nStempowskiego (Wydawnictwo C.H.\nBeck) ukazała się w 2009 roku. Piętnastka adwokatów, sędziów, prokuratorów, profesorów,\npublicystów, omawia w niej w 21 artykułach\naspekty prawne kilkudziesięciu dzieł kinematografii światowej, głownie amerykańskiej. Ale\nmamy też w pracy osobny szkic o „Bezmiarze\nsprawiedliwości” Wiesława Saniewskiego,\nciekawym z prawniczego i artystycznego\npunktu wiedzenia. Są wzmianki o „Samych\nswoich”czy „Długu” (trafnie kojarzonym przez T.Stemowskiego\nz głośnym „Deliverance” (1972) Johna Boormana) oraz uwagi\no świadomości prawnej w polskich serialach.\nFantasta zwróci przede wszystkim uwagę na prezentację dwu fantastycznych hitów – „Adwokata diabła” (1997) Taylora Hackforda\ni „Raportu mniejszości” (2002) Stevena Spielberga wg Dicka.\nSzkoda, że miłośnik pierwszego z tych filmów srodze się zawiedzie.\nZamiast spokojnego omówienia (co proponuje większość autorów)\ni ewentualnego przedstawienia niekonsekwencji, których akurat\nw temacie diabelstwa trudno uniknąć, dostanie nieprzytomny atak.\nJerzy Naumann, adwokat i publicysta, działacz samorządu adwo-\nkackiego, w miarę lojalnie, co prawda streszcza\nniesamowitą przygodę mecenasa prowincjusza\nw wielkim mieście, kuszonego przez zło osobowe,\ndemoniczne i instytucjonalne, ale systematycznie\ndezawuuje realizację gołosłownymi epitetami\nScenarzyści wręcz jakby chcieli zawstydzić\nwidza, kiedy przytaczają fragmenty Apokalipsy, jakby przepytując,\nczy rzeczywiście znamy właściwe sentencje\nMnogość beznadziejnych i beznadziejnie naiwnie skonstruowanych scen, które mają upewnić widza, że adw. Milton to wcielony\ndiabeł, jest tak wielka, że nie tylko czytelnika tej recenzji mogłaby\ndozgonnie znużyć, ale też w pierwszej kolejności, nie oszczędza\nOd tej chwili przestaje by już wiadomo, czy chodzi o kwestie\nadwokackie, małżeńskie, czysto ludzkie czy też religijno-teologiczne.\nScenariusz gubi się zupełnie w tym kwadracie i już do końca nie\nznajduje wyjścia z labiryntu, który sam sobie zbudował\nOkropny chwyt w postaci zwidów, jakie gnębią Mary Ann, której prawdziwe postaci „morfują się” w iście diabelskie fizjonomie,\njest na tyle kiczowaty, że skutecznie dobija widza w ocenie filmu\nLomax wprowadzany do nowojorskiego raju, usłyszy od swego guru frapujące przedstawienie „departamentów”: media,\nprawo morskie, kwestie muzułmańskie, fuzje i zakupy, nieruchomości, prawa autorskie, handel międzynarodowy i cło\n(który to groch z kapustą kompletnie przecież nie trzyma się\njakiegokolwiek sensu – z wyłączeniem odmóżdżonego widza,\nna którym film żeruje)\nFilm składa się z trzydziestu czterech scen. Gdybyśmy zdecydowali się na opowieść według metody one by one zajęłoby to\nnam „x” akapitów i nie wynikałoby z tego nic więcej , niż wynika\nz „Adwokata diabła” . Raczej bełkot i dezorientacja, co właściwie\n„autor ma na myśli”. Skoro omawiamy ten (kiepski) film, spróbujmy\nczłowieka przynajmniej nie torturować metodą on by one, bo by\nnam pewnie nie wybaczył.\nOtóż scenarzyści, chyba z powodu kompletnego braku weny\n(lub koki), postanowili , że w końcówce filmu szatan dokona prokreacji, każąc własnemu synowi kazirodczo kochać się z siostrą.\nWidz w obliczu tej propozycji ma nieodpartą chęć natychmiastowego opuszczenia kina, ale przed realizacją tego zdrowego odruchu\npowstrzymuje go wrażenie, że ta męka ma się ku niechybnemu\nzakończeniu. Widmo, ba!, obietnica napisu „THE END” jest jedynym powodem, dla którego widz zostaje w kinie, bo zawartość\nekranu go zeń wygania.\nTa krytyczna proza mocno poniżej średniego fanzinowego poziomu, tym bardziej niedopuszczalna u prawnika, wskazuje na spore\nduchowe napięcie. Mimo, że w pewnej chwili imituje p. Neumann,\nlekki stosunek do sprawy: Po tych wszystkich zmaganiach mających na celu zaczernienie papieru, a po wtóre możliwie wierne\nzrelacjonowanie kiepskich aspektów „Adwokata diabła”… – pisze bagatelizująco, ale szybko wychodzi szydło z worka. Chodzi\no osobistą urazę i rzeczy podstawowe:\nCzas na temat, „który nas tu wszystkich przywiódł”. Nazwałbym\ngo trzecim dramatem Lomaxa – powiada p. Neumann . – Każdy\nsukces czuje się lepiej, gdy jest uczczony: zwycięstwo mocno\nopijamy w barze. Jednak dziennikarz nie da spokoju panu mecenasowi: Jakie to uczucie przywrócić wiarygodność takiemu\nGettisowi? (oskarżonemu nauczycielowi). Zapamiętajmy to pytanie, bo być może jest ono jednym z podstawowych potrzebnych\nnie dla zrozumienia kiepskiego filmu, lecz dla pogodzenia się\nze swoim własnym zawodem i samopoczuciem.\nSłowo „sumienie” w wywodzie nie pada, ale i o nie bez wątpienia tu chodzi.\nW kwestii owego sumienia czy samopoczucia wypowiada się p.\nNeumann już mniej barwnie i nie tak ofensywnie. Podkreśla zasadniczą\nformułę: Zadaniem adwokata jest zawsze uzyskanie łagodniejszego wyroku, a tam gdzie się należy wyroku uniewinniającego,\nale nie za wszelką cenę – by parę akapitów dalej dodać – rzeczą\nadwokata jest obrona oskarżonego a nie jego etyczne osądzanie.\nNo dobrze, ale co począć z zarysowaną w filmie sytuacją\npraktyczną, kiedy Lomax broniąc aktywnego pedofila, dręczy de\nfacto przed publicznością jego ofiarę. A potem jeszcze osłania\nmorderców i kryje ich ciemne interesy. Odstąpienie od obrony jest\nw myśl adwokackiego etosu niedozwolone (choć i u nas poznaliśmy w ostatnich dniach taki przypadek). Trwanie przy niegodziwym kliencie będzie podejrzane moralnie. To paradoks, groźny,\nprzerażający, pułapka wcale nie teoretyczna – Hackford namawia\nwidza by się nad tym wszystkim zastanowił, ale polski adwokat\ni publicysta odmawia twórcy posłuchania. Ba, daje filmowi odpór,\nsymulując krytykę filmową w sposób nerwowy i nieprofesjonalny.\nPan Neumann próbuje też poprawić sobie i nam samopoczucie przypominając o różnicach między systemem prawnym\npolskim i amerykańskim. To może nie wystarczyć. Niby nie\nmamy takiej sprawy jak karny i cywilny proces O.J. Simpsona,\nktóry podczas jednej rozprawy ze względu na „czarny” skład\nławy przysięgłych został zwolniony z zarzutu morderstwa\nżony i jej kochanka, ale w drugiej skazano go na wypłacenie\nza ów mord odszkodowania. Ale mamy polityka, którego donosy się zachowały, lecz został uwolniony z zarzutu kolaboracji.\nMam aferę hazardową, której nie było. Posłankę, która wzięła\nłapówkę, ale jej nie wzięła. Generałów, którzy kazali strzelać\ndo ludzi, a osądzonych za udział w bójce. Mamy młodego poetę\nzamordowanego przez milicję i jej krętaczącą zwierzchność,\nczego teraz podobno nie można na głos powiedzieć w sejmie\nz powodu braku prawomocnego wyroku.\nMamy adwokatów świadczących nieregulaminowe usługi\nw światku przestępczości zorganizowanej, w wyniku czego\nfunkcjonuje już w branży pojęcie „adwokata mafii”. Wizerunek\nadwokata rycerza, który w czasach PRL służył swą wiedzą i odwagą prześladowanej demokratycznej opozycji, dawno został\nw oczach polskiej opinii publicznej doszczętnie zszargany. Dziś\nnazywamy go papugą.\nSprawa O.J. Simpsona nawiasem mówiąc też stała się punktem\nwyjścia do realizacji filmu, żeby było ciekawiej – fantastycznego,\na w dodatku bardzo wyrafinowanego horroru. David Lynch wyznał\nparę lat temu Wojtkowi Orlińskiemu w wywiadzie dla „Wyborczej”,\nże figura dokonującego morderstwa bohatera „Zaginionej autostrady”, zamieniającego się w areszcie w innego człowieka, któremu\nnic nie można zarzucić – zrodziła się w jego głowie pod wpływem\nszoku wywołanego właśnie sprawą O.J.S. Toteż, zanim okażemy\nwyższość Amerykanom poczekajmy, jak z naszych domowych\nprawniczych hańb wybrną polscy twórcy\nI nasi adwokaci.\n„Adwokat diabła” to stare pojęcie wzięte z jurysdykcji kościelnej,\npotem się od niej oddzieliło. Chodzi o osobę pełniącą ważną\nrolę w procesie kanonizacyjnym, beatyfikacyjnym. Taki ktoś, najczęściej kardynał, gromadzi i przedstawia dokumenty oraz fakty\nświadczące przeciw uznaniu kandydata na świętego. De facto\nlustruje kandydata. Świadkowie Jehowy, których kiedyś wpuściłem\ndo domu, i którzy ze zgorszeniem czynili mi wymówki z powodu\nkościelnego kultu świętych, w ogóle nie mieli pojęcia o istnieniu\ntakiej weryfikacyjnej instancji.\nproces O.J. Simpsona\nOczywiście, przyjęcie w naszych czasach akurat zawodu\nprawnika, jako diabelskiej profesji, nie było przypadkiem.\nSzatan to z definicji krętacz, odwracacz wartości, kłamca\ni przedrzeźniacz. Sfałszowany proces jest diabelską parodią\nSądu Ostatecznego. Idee prawdy i sprawiedliwości zastąpiła\nw nim gra procedur, ambicji, wpływów i sił – to akt profanacji\ni człowieczej pychy.\nChoć teraz widz mądrzejszy o doświadczenie 11.09.2001,\no wiedzę dotyczącą przyczyn globalnego finansowego kryzysu,\nz łatwością znajdzie więcej branż „diabelskich”. Wszyscy właściwie,\na więc i filmowcy czekamy, kiedy opamiętają się bankowcy („Wall\nStreet”, „Chciwość”), politycy („Idy Marcowe”), policjanci („Układ\nzamknięty”), a także dziennikarze, sportowcy, psychiatrzy, księża,\nmężczyźni i kobiety. Kiedy wystawią głowy nad okopy chroniących\nich korporacyjnych frazesów (czy jak to mówią dyskursu bądź\nliberalnej nowomowy). Kultura próbuje przywołać ich wszystkich\ndo porządku, między innymi sztuką wyobraźni, ale adresaci wolą\nnie deszyfrować jej kodów\n„Adwokat diabła” jest takim ciekawym przykładem wykorzystania fantastyki. Poetyka religijnego horroru, który pan\nNaumann bezzasadnie lekceważy i nazywa gatunkiem niskim,\nsłuży do artykulacji duchowego problemu jednostkowego, ale\nteż dotykającego całej cywilizacji. W korporacjach, w handlu,\nprzemyśle, w wojsku, reklamie, na sali sądowej i politycznych\nsalonach, w biurach projektowych, w zarządach koncernów,\nw parlamentach, na redakcyjnych kolegiach... zespoły i jednostki\nstale stawiane są wobec fundamentalnego wyboru. Czy mają pozostać wierne paru prostym, wpojonym jeszcze w dzieciństwie,\na wywiedzionym najczęściej z religii zasadom – czy oddać się\nobliczonej wyłącznie na zwycięstwo sformalizowanej grze biz-\nnesowej, politycznej, propagandowej, reklamowej, wojennej,\nmafijnej, jurystycznej, psychologicznej?... Świat, który zapomni\no czyhającym diable i wyrzeknie się religijnych fundamentów (taka\njest teza Hackforda) stanie się straszny i rozleci w drzazgi wśród\npotępieńczych okrzyków bólu i rozpaczy. W filmie parokrotnie\nprzypomina o tym matka Lomaxa, przywołując XVIII rozdział\n„Apokalipsy Świętego Jana” traktujący o upadku wielkiego, lecz\n„Adwokat diabła” (The Devil’s Advocate). Reżyseria: Taylor Hackford. Scenariusz: Jonathan\nLemkin i Tony Gilroy na podstawie powieści Andrew Neidermana. Zdjęcia: Andrzej Bartkowiak.\nMuzyka: James Newton Howard. Efekty: Rick Baker, Richard Greenberg i Stephanie Powell.\nWystępują: Keanu Reeves, Al Pacino, Charlize Theron, Jeffrey Jones, Judith Ivey. USA 1997.\nPlakaty do filmów omawianych w pracy zbiorowej „ Prawo w filmie”\nw kolorze wojny\nBrutalne ale i nieco zabawne losy elitarnego\noddziału wyruszającego na podbój nieznanego.\nbrazkowe opowieści historyczne na tle\npozostałych najczęściej wyróżniają się\npiękną, realistyczną grafiką, która szczegółowo\nodwzorowuje przedstawione realia. Dobrym\nprzykładem są chociażby „Murena” Dufauxa\ni Delaby’ego, „Borgia” Jodorowsky’ego i Manary\nczy „Skorpion” Desberga i Mariniego – hipnotyzujące i zniewalające oprawą. Z kolei „Za Imperium”\nto komiks podchodzący do wizualizacji w zupełnie inny sposób. Minimalistycznym, sprawiającym wrażenie robionych w pośpiechu,\nkreskom Vivesa bliżej do impresjonizmu niż\nwspomnianego realizmu. Zastosowana przez\nFrancuza kolorystyka wręcz powala na kolana.\nZiemiste, metaliczne barwy i odcienie brązów, zieleni, fioletów wspaniale\nkontrastują z czerwieniami krwi, ognia i rzymskich szat wojowników. Całość\nsprawia wrażenie przykurzonych, wyblakłych i zanieczyszczonych starożytnych fresków wydobytych z ruin Pompejów. Pod względem warstwy graficznej\nalbum ten wyróżnia się zdecydowanie, jawiąc się niczym małe dzieło sztuki,\nmogące z powodzeniem wypełniać gabloty znanych muzeów.\nSama opowieść przedstawia losy dość buńczucznego elitarnego oddziału\nrzymskiej armii, zaprawionego w licznych krwawych i brutalnych bojach. Najlepsi\nz najlepszych, po zdobyciu wszystkiego, co było do zdobycia, otrzymują od cesarza\nspecjalna misję, której celem jest poszukiwanie i podbicie krain poza granicami\nimperium. Merwan w sposób lekko zabawny, a jednocześnie bardzo dosadny prezentuje surowe i pozbawione wygód życie żołnierzy. Pomimo hardości i świńskich\nzwyczajów bardzo łatwo polubić głównych bohaterów, wykreowanych tutaj jako\nwzory rycerskich cnót: honorowych, oddanych i godnych zaufania. Pierwszy tom\ndopiero rozpoczyna ich przygodę, jednocześnie dając nadzieję i zaostrzając apetyt\nna nieprzewidywalne rozegranie napoczętych wątków. Majacząca za horyzontem\ntajemnica zaskoczy zapewne nie tylko dzielnych rzymskich wojów.\n„Za Imperium” to zachwycający album, przepięknie zilustrowany i ciekawie\nopowiedziany, w pełni zaspokajający głód opowieści o starożytności, mogący\nz powodzeniem wypełnić lukę po zakończonym właśnie serialowym „Spartacusie”.\nHistoria Glorima Cortisa i jego legionu zamknie się w trzech tomach.\nza imperium #1: honor. Scenariusz: Merwan Chabate, rysunki: Bastien Vives. Centrala 2013. Cena: 34,90 zł\nDoktor i kapitan\nZiścił się mokry\ncrossoverami często bywa tak, że ich jedynym zadaniem jest\nwyłuskać z kieszeni fanów dwóch znanych marek trochę więcej\ngrosza niż zazwyczaj. Same historie nie reprezentują sobą zbyt wiele,\na schemat takich spotkań jest zazwyczaj jeden: pojawia się wielkie\nzagrożenie, bohaterowie najpierw spuszczają sobie manto, potem\nokazuje się, że jednak stoją po tej samej stronie barykady, łączą siły\ni wspólnie zażegnują niebezpieczeństwo. Widzieliśmy i czytaliśmy\ntakie opowieści wiele razy, ostatnio chociażby w „Avengersach”\nJossa Whedona, czy wielu wspólnych komiksach Marvela i DC.\nA co się stanie, gdy dojdzie do interakcji pomiędzy bohaterami\nkierującymi się wyłącznie logiką i dyplomacją, o pokojowym nastawieniu, zajmującymi się eksploracją oraz badaniem obcych światów\ni cywilizacji? Nudy, pomyślicie. Niekoniecznie.\nZjednoczona Federacja Planet kolejny raz zostaje zaatakowana\nprzez kolektyw Borg. Jednak tym razem ich taktyka różni się od dotychczasowej. Szybki, niezapowiedziany napad kończy się śmiercią\nbądź asymilacją mieszkańców całej Delty IV. Okazuje się, że drony\nmają sprzymierzeńca w postaci Cybermanów – bezwzględnych,\ncybernetycznych wojowników. Gdy flota nieprzyjacielskich okrętów rozpoczyna inwazję na kolejne planety, Doktor, wraz ze swymi\nkompanami, Amy i Rorym, kończy pobyt w starożytnym Egipcie\ni wyrusza w następną emocjonującą przygodę. Jak to najczęściej\nbywa, nie trafiają tam gdzie chcą, a tam gdzie przeniesie ich Tardis\n– w miejsca, w których obecność ostatniego żyjącego Władcy Czasu\njest niezbędna. Tym samym lądują na pokładzie USS Enterprise,\ngdzie kapitanem jest Jean-Luc Picard. Po wymianie uprzejmości,\nw atmosferze lekkiego niepokoju i braku zaufania, na jaw wychodzi\nfakt napaści. Załoga NCC-1701-D nieoczekiwanie musi połączyć\nsiły z Doktorem, który jako jedyny zdaje się posiadać informacje\no nieznanych Federacji Cybermanach.\nDwutomowy komiks „Star Trek TNG / Doctor Who: Assimilation2”\nto przykład klasycznego schematu crossovera, pozbawiony jednak żenujących przywar pierwszego spotkania. Zamiast klepać\nsię po pyskach, zarówno Picard jak i Doktor obwąchują się,\nmierzą siły na zamiary, chcą poznać nieznane. W tym momencie\nmożna zauważyć jak wiele wspólnego mają ze sobą „Star Trek”\ni „Doctor Who” – główni bohaterowie to analitycy, ciekawi świata,\nrozsądni, o pokojowym usposobieniu, a ich uniwersa zawierają\nwiele wspólnych elementów (jak właśnie cybernetyczne rasy Borg\ni Cybermen, czy wojowniczy Klingoni i Sontaranie).\nBracia Tipton, poruszający się po świecie Star Treka jak po\nwłasnej kieszeni, opowiedzieli nadzwyczaj wciągającą historię,\nprzyjazną zarówno dla Trekkies jak i Whovian. „Assimilation2”\nto typowy stand-alone, niewymagający znajomości innych opowieści, który świetnie zazębia się zarówno z jednym jak i drugim\nuniwersum. Scenarzyści po mistrzowsku ujęli atmosferę obu seriali\ntelewizyjnych, sprawiając że przygoda ta, zamknięta w dwóch\nepizodach, mogłaby być częścią regularnie emitowanych odcinków. Choć można ją czytać bez znajomości obu marek,\npełno w niej nawiązań, smaczków, retrospekcji i futurospekcji,\na także gościnny występ załogi Enterprise NCC-1701, w osobach kpt. Kirka, Spocka i Scotty’ego a także czwartego Doktora.\nJest też mnóstwo akcji, w której wykazują się zarówno Doktor,\nWorf, Rory i Data. nie brakuje również trzymających w napięciu\ncliffhangerów. Pomimo sporej ilości dialogów i monologów, nie\nuświadczymy tutaj nudy.\nUroku całości dodają fotorealistyczne grafiki J.K Wooodwarda,\nw pełni wykorzystującego swe malarskie zdolności. Odwzorowanie\ntwarzy i mimiki aktorów, ilość szczegółów na drugim i trzecim\nplanie, a także kolorystyka sprawiają wrażenie kadrów wyciętych\nprosto ze szpul taśmy filmowej. Pierwsze sceny ataku na Deltę IV,\nczy też wycieczka w przyszłość i wizja Federacji zdewastowanej\nprzez Cybermanów, wręcz zapierają dech w piersiach. Artysta\nw niepowtarzalny sposób uwiarygodnia przedstawioną przygodę\ni nadaje jej odpowiedniej dynamiki.\n„Assimilation2” spotkało się z aprobatą zarówno wybrednych\nfanów jak i krytyków. Zasługa w tym nie tyle nadzoru ze strony\nstacji CBS i BBC, ale autentycznej fascynacji i dużego szacunku twórców do obu uniwersów. To nie tylko wciągająca i zapadająca w pamięć przygoda, ale też jeden z najciekawszych\ncrossoverów ostatnich czasów, pozostawiający po sobie miłe\nwrażenia i mała furtkę na ewentualną kontynuację. Warto się\nzapoznać, chociażby w kontekście nowej odsłony kinowego\n„Star Treka”, czy też zbliżającej się, okrągłej rocznicy powstania „Doktora Who”.\nSTAR TREK THE NEXT GENERATION / DOCTOR WHO: ASSIMILATION2. Scenariusz: Scott i David\nTipton, Tony Lee. Rysunki: J.K. Woodward, Gordon Purcell. IDW Publishing 2012. Cena: 2 x 17,99$\nMarcin Orlik „Inne recenzje\nczyli „Xavras Wyżryn i inne fikcje narodowe”\nPolska walcząca i pytająca\n„Xavras Wyżryn i inne fikcje narodowe” to zbiór opowiadań, które\nzadają naprawdę ciekawe pytania. Jak może wyglądać proces\njednej dwunastej dyktatora? Co robi racjonalny antysemita?\nJak zapanować nad golemem, który wziął panowanie nad sobą\nw swoje ręce? I wreszcie, co by było, gdyby Polska nigdy nie\nodzyskała niepodległości, gdyby zdesperowani ludzie pokroju\ntytułowego Xavrasa Wyżryna uznali, że jedyną, ostatnią deską\nratunku jest zwrócenie się ku klasycznemu rozwiązaniu dla wojny\nasymetrycznej, czyli terroryzmowi? Jak mogliby walczyć Polacy?\nCzy mogliby coś osiągnąć?\nTytułowe opowiadanie zrobiło na mnie największe wrażenie. Kiedy\nczytałem je po raz pierwszy, miejscami mnie nużyło, nie do końca\nrozumiałem, dlaczego niektóre rzeczy są opisane z taką dokładnością, a potem, w sumie przez przypadek, przeczytałem jeden,\nmały akapit zamieszczony na osobnej stronie po opowiadaniu.\nZmusiło mnie to do przeczytania go jeszcze raz – i nagle wszystko\nbyło jasne jak wybuch bomby atomowej. Siła tego małego akapitu po czymś, co wydawało mi się kolejnym, nieco przydługim\nopowiadaniem pod tytułem „co by było, gdyby” zmieniła całość\nw „a co, jeśli jest?” i zmusiła mnie do odłożenia książki na półkę\ni przemyślenia pewnych spraw\nOpisy są bogate jak król Midas zanim zorientował się, że nic nie\nmoże zjeść. Gdyby porównać „Xavrasa Wyżryna” do obrazu, mielibyśmy przed sobą szczegółowy, realistyczny malunek oddający\ndokładnie każdy kawałek rzeczywistości otaczającej tytułowego\nbohatera. Nie zamierzam opisywać fabuły, ale myślę, że wszyscy się już z nią poniekąd zetknęli. I tak napisałem już za dużo.\nMała rada dla niecierpliwych czytelników: nie opuszczajcie ani\nfragmentu tekstu, wszystko ma tutaj znaczenie, a każda opowiadaniowa czekoladka pozostaje na długo w pamięci. Oczywiście\nz powodu wyjątkowego smaku, a nie niestrawności.\nGłosem mocnym i pewnym, z całą pewnością powiedzieć mogę:\nCZYTAĆ! Nie ma żadnych „ale”. Nie ma wymówek. To jest coś,\nco przeczytać trzeba.\nPigułki na alergię na SF\nczyli „Pillon i synowie”\nWyciąg z SF o natężeniu wysokim\n„Pillon i synowie” Hemmerlinga zawiera wszystkie elementy gatunku science fiction, jakie tylko mogą przyjść człowiekowi do głowy:\nsą statki kosmiczne, dalekie wyprawy, korporacje i ta specyficzna\natmosfera. Co więcej, pojawiają się tam klasyczne wątki, ale podane w nieco innej oprawie: walki na innych planetach, spisek\nkorporacyjno-państwowy, niespodziewane zwroty akcji… a to\nwszystko na zaledwie 135 stronach powieści. Dlatego do książki\n„Pillon i Synowie” należy podchodzić podobnie jak do paczuszki\ntabletek na kaszel: właściwa dawka wyleczy cię z niechęci do\nscience fiction, ale zbyt duża spowoduje, że się natrzaskasz.\nFani Asimova z pewnością znajdą tu coś dla siebie – fabuła\nzawiera sporo nawiązań do klasycznego cyklu amerykańskiego pisarza, więc co uważniejszy czytelnik nie raz i nie dwa\nuśmiechnie się pod nosem, przerzucając\nkarty książki. Akcja pędzi jak skrzyżowanie\njapońskiego pociągu z turboodrzutowcem na sterydach, nieraz zostawiając\nstację „wątek poboczny” gdzieś na boku,\npusty, w oddali; ani czytelnik się zdąży\nzorientować, gdzie właśnie był. I choć\nchwilami szkoda, że to tempo nie zostało\npoświęcone dla rozwinięcia fabuły, czyta\npozostawia spory niedosyt – chciałoby\nsię wiedzieć, jakie będą dalsze losy synów Dominika Pillona i jego korporacji.\nZastanawiam się, komu by to polecić?\nMyślę, że książka byłaby dobrym wyborem dla osób, które dopiero zapoznają\nsię z gatunkiem. Oczywiście, dzięki\nsporej liczbie nawiązań do „Fundacji”\nAsimova, wielbiciele gatunku również\npowinni wziąć tę książkę pod uwagę\npodczas przyszłych wyborów czytelniczych. W przeciwieństwie do Morfeusza\nz „Matriksa” Hemmerling nie proponuje\ndwóch pigułek, ale daje prosty wybór:\nbierz, albo nie bierz. No i co?\nJak juz pisałem, należy być ostrożnym.\nJa połknąłem tę pigułkę w jeden wieczór i\nwywołała we mnie nieodpartą chęć przeczytania czegoś cięższego, mocnego, byle\nw klimacie SF. Minusem książki jest to, że\nDrugi koniec spektrum Orwella\nczyli „Nowy wspaniały świat”\n„Nowy wspaniały świat” to jedna z moich ulubionych książek. Napisana w 1932 roku, opisuje rok 2541; rok, w którym\nwszystkie troski ludzkości zdają się jedynie niewyraźnymi\nmarami przeszłości. Nastała epoka powszechnego szczęścia, zorganizowania obywatelskiego, czas, kiedy nikt nie\njest samotny, czas powszechnego piękna. Ale pod tym pięknem nie do ogarnięcia, pod powszechnym szczęściem kryje\nsię strach. Nie jest to strach bohaterów\npowieści; jest to strach autora, który nie\nchce mieć racji.\nWizja (prawie) spełniona\nObecnie często zestawia się „Nowy wspaniały świat” z „Rokiem 1984” Orwella. Obie\nksiążki reprezentują dwa końce jednego\nspektrum strachu. Orwell bał się, że to,\nczego się boimy i nienawidzimy zniszczy nas; że zapanuje era powszechnej\ninwigilacji, że prawda będzie przed nami\nukrywana, a książki będą cenzurowane\nna potęgę. Huxley z kolei znalazł się\nna drugim końcu spektrum strachu – on\nz kolei bał się, że zniszczy nas to, co\nkochamy. Huxley bał się, że nie będzie\njuż żadnej potrzeby inwigilacji, ponieważ\nkażdy obywatel udostępni swoje dane\ndobrowolnie, że prawdziwa i ważna informacja będzie zawsze dostępna, tylko\nnikomu nie będzie się chciało po nią sięgnąć, ponieważ sięgający utonie w morzu\ninformacji nieważnych. Wreszcie, nikomu\nnie będzie się chciało cenzurować książek,\nponieważ nie będzie takiej potrzeby; nikt\nnie będzie ich czytał. Potencjalny obywatel mając przed sobą\nseans telewizyjny i przeczytanie książki wybierze rzecz o wiele\nprzyjemniejszą i łatwiejszą: telewizję. Pozostaje jedno pytanie:\nI czy w ogóle któryś z nich będzie miał rację? Pewne jest jedno:\nmy na pewno się o tym nie dowiemy.\nHuxley stworzył ze swojego strachu\nperfekcyjną antyutopię, fascynującą\ni jednocześnie przerażającą. Opisy\nzawarte w utworze dzięki swej prostocie uderzają z niesamowitą siłą.\nNieraz przy lekturze opisu poglądów\nludzi roku 2541 można złapać się\nza głowę i pomyśleć: ubi sis futurus,\nhumana? Strach Huxleya zawarty\nw książce jest jedynie ostrzeżeniem,\nktóre mimo upływu czasu nie straciło na aktualności, a może nawet\nna niej zyskało.\nUważam, że nie ma co się bać strachu autora i zachęcam do lektury.\nWbrew pozorom i na przekór trudnej tematyce, czyta się z wypiekami\nna twarzy. Książkę najlepiej czytać\njednym tchem, łykiem, nie przerywać,\npozwolić się jej prowadzić przez pola\nstrachu autora. Dlatego czytać, czytać\nod deski do deski, czytać uważnie!\nokazji Prima Aprilisu przygotowałem krótką listę kinematograficznych kuriozów. Pamiętajcie, że chodzi nie o najgorsze produkcje fantastyczne wszechczasów, a o te najbardziej komiczne całkiem nieumy...


Rodrigo Duterte nakazał zabijać i wykańczać komunistów. Policja zastrzeliła 9 osób\n/ Forum Prezydent Filipin rozkazał „wykończyć komunistów”. Nie żyje 9 aktywistów zabitych przez policję\nDodano 8 marca 2021, 20:46 3\nW ostatni weekend na Filipinach przeprowadzono 24 naloty na mieszkania lewicowych aktywistów. Zachęcane przez prezydenta kraju siły bezpieczeństwa zastrzeliły przy tym 9 osób. Obrońcy praw człowieka i filipińska opozycja domagają się śledztwa w tej sprawie.\nAshtar07 9 marca 2021, 05:30\nGdyby przed rewolucja w Rosji znalazł by się ktoś , kto zrobił by to co Dutarte nie zginęły by potem miliony ludzi\nAdam Domański 9 marca 2021, 04:41\nGdy kazał katrupić mafiozów, to jeszcze jakoś to mogłem zrozumieć. Ale widać, że gość się „rozwija”. Dzisiaj lewicowcy, jutro socjaliści, pojutrze katolicy (na chrześcijaństwo też już się oficjalnie „żalił”). A po pojutrze będzie pewnie kazał rozwalić każdego, kto nie odda nań głosu. Co ten kolo bierze?\nKatarzyna Czyżyk 9 marca 2021, 02:10\nKoszmar ale oczywiście prawacy już się cieszą od kiedy to lewicowi działacze to komunistyczni działacze ?\nTo prawica to faszyści. Ktoś tu nie dodał słowa skrajni.


Drake i Rihanna WRESZCIE razem. 'Zawsze była moją fantazją'. Historia ich miłości jest piękna i burzliwa\nDrake i Rihanna WRESZCIE razem. "Zawsze była moją fantazją". Historia ich miłości jest piękna i burzliwa\nEmilia Klima 02.09.2016 19:10\nRaper Drake, wręczając Rihannie nagrodę na gali MTV, wyznał jej i milionom widzów, że kocha ją od ośmiu lat. Dla fanów obojga nie było to żadne zaskoczenie - pytanie brzmiało, czy Rihanna wreszcie odwzajemnia uczucie. Wszystko wskazuje na to, że tak, a w show-biznesie nie ma teraz drugiej pary, której kibicowano by tak mocno.\nOd kilku miesięcy amerykańskie media prześcigają się w analizach wspólnych zdjęć i wystąpień Drake'a i Rihanny w poszukiwaniu dowodów, że para znów jest razem. Ostatecznym potwierdzeniem miało być przemówienie gwiazdora podczas gali MTV Video Music Awards w zeszłą niedzielę. To właśnie Drake wręczał Rihannie nagrodę specjalną imienia Michaela Jacksona "za wkład w kulturę stacji" (Vanguard Award). Wymieniając jej zasługi, napomknął, że "jest kimś, w kim jest zakochany odkąd skończył 22 lata". Niestety, ekscytację fanów zepsuła nieco Rihanna, która nie była chętna do całusów na wizji.\nCo innego parę dni później na koncercie w Miami. Jeden z fanów uwiecznił moment, na który czekały miliony. Pocałunek w usta!\nWszystko wskazuje na to, że ich historia doczekała się swojego szczęśliwego zakończenia. Żeby zrozumieć ekscytację fanów, musimy sięgnąć do jej początków.\nW maju 2009 roku media obiegły zdjęcia z randki Rihanny z mało wówczas znanym raperem z Kanady. Gwiazda była wtedy tuż po rozpadzie związku z Chrisem Brownem (który zakończył się sprawą o pobicie i zakazem zbliżania się rapera do piosenkarki). Parę miesięcy później Rihanna w wywiadzie radiowym stwierdziła, że to było po prostu wspólne wyjście z jej przyjaciółmi i znajomymi Drake'a. Trochę inaczej widział to sam Drake, który o przelotnym romansie z gwiazdą wspomniał w piosence "Fireworks" nagranej w 2010 roku:\nWiem, że to nie była miłość, wiem, że dla ciebie to była zabawa. Ale wciąż mam w głowie to, co wydarzyło się tamtej nocy. Nigdy tego nie zapomnę. I nie mogę przestać się zastanawiać, może jesteś tą jedyną?\nTakie myśli prześladowały Drake'a przez kolejne miesiące. W czerwcu 2010 roku udzielił wywiadu gazecie "New York Times", w którym w bardziej bezpośredni sposób odniósł się do romansu:\nByłem pionkiem. Wiecie, co mi robiła? Dokładnie to, co ja robiłem wielu kobietom przed nią. Najpierw spędzamy ze sobą mnóstwo czasu i zachowujemy się jak para, a potem ona znika bez słowa. Wtedy zrozumiałem, jakie to okropne uczucie.\nMimo urazy raper jesienią tego samego roku zdecydował się nagrać z wokalistką piosenkę. W teledysku do "What's my name?" występują razem i, cóż, zachowują się jak para. Media piszą o obecnej między nimi "elektryzującej chemii".\n2011 i 2012 rok\nSą czy nie są razem? - zastanawiali się fani w lutym kolejnego roku, gdy Drake i Rihanna wystąpili razem na rozdaniu nagród Grammy. Było gorąco!\n2011 Grammy Awards Robert Gauthier / %Los Angeles Times / Polaris/East News\nRok później przyszedł czas na kolejną wspólną piosenkę "Take Care". Teledysk, w którym raper i wokalistka nie szczędzą sobie czułości, znów pozostawił wielu fanów z pytaniami bez odpowiedzi.\nW czerwcu 2012 roku na horyzoncie pojawił się były Rihanny. Chris Brown i Drake spotkali się w jednym z nowojorskich klubów. Podobno doszło do rękoczynów.\nParę miesięcy później Rihanna i Drake znów zaczęli być widywani na randkach. We wrześniu 2013 raper rozwiał nadzieje fanów, wyznając w rozmowie z Ellen DeGeneres, że łączy ich tylko przyjaźń.\nTo świetna dziewczyna. Mieliśmy swój moment. Zawsze będę ją wspierać - wyznał.\nDrake i Rihanna London Ent / Splash News / London Ent / Splash News/EAST NEWS\nZ poprzedniej wypowiedzi można było wywnioskować, że raper pogodził się z tym, że Rihanna nie odwzajemnia jego uczucia. Parę miesięcy później udzielił wywiadu magazynowi "Rolling Stone", w którym powiedział:\nRihanna to moja niespełniona fantazja. Często myślę o tym, co by mogło się między nami wydarzyć. To by było dobre.\nW 2015 Rohanna i Drake bawili się razem na festiwalu Coachella. Nadzieje fanów, a pewnie i samego rapera, ponownie zostały rozbudzone. I znów zdeptane chwile później przez Rihannę. W grudniu zeszłego roku gwiazda w rozmowie z magazynem "Vanity Fair" wyznała:\nOstatni prawdziwy i poważny związek, jaki miałam, to ten z Chrisem Brownem.\nDrake chyba pospieszył się z tym tatuażem.\nPlotki o tym, że bohaterów tej historii łączy jednak coś więcej, wróciły ze wzmożoną siłą przy ich kolejnym duecie. Piosenka "Work" trafiła na nową płytę artystki. Towarzyszył jej teledysk z bardzo zmysłową choreografią.\nAle oni nadal wszystkiemu zaprzeczali. Rihanna podczas wizyty u Ellen DeGeneres stwierdziła, że jest singielką, Drake, prowadząc "Saturday Night Live!", ogłosił, że łączy ich tylko przyjaźń. Po czym, gdy okazało się, że to Rihanna odbierze w tym roku wspomnianą nagrodę imienia Micheala Jacksona, pogratulował jej... na billboardzie.\nTym samym wracamy na galę MTV Video Music Awards, która miała zapoczątkować nową erę w relacjach pary. Nie chciała się całować na scenie? Drake kilka godzin po gali pokazał zdjęcie, na którym Rihanna była o wiele bardziej chętna na czułości. I to w jego rodzinnym Toronto!\nJak donoszą amerykańskie media, dwójka od niedzielnej gali nie odstępuje się na krok. Widziano ich całujących się w klubie i wychodzących z niego za rękę. Fani nie mają wątpliwości: to musi być ten moment! Ostatecznym dowodem ma być nowy tatuaż Rihanny - rekin wytatuowany na stopie. Do złudzenia przypomina pluszaka, jakiego Drake podarował jej kilka dni temu podczas randki w restauracji!\nRihanna i Drake JEWEL SAMAD / AFP/EAST NEWS\nBędą kolejną amerykańską "power couple"? Jak Beyonce i Jay Z czy Kim Kardashian i Kanye West? W tej historii chodzi o coś więcej. Drake jest w tym scenariuszu "dobrym chłopcem", który zawsze będzie kochać i czekać cierpliwie na miłość swojego życia. Potrzebującą trochę czasu i "złych chłopców" (Leonardo DiCaprio, Travis Scott) po drodze, by zrozumieć, że prawdziwe uczucie miała cały czas pod ręką. Opłaciło się czekać, prawdziwa miłość wygrała - miliony fanów na całym świecie, którzy mogą w tej historii odnaleźć trochę ze swoich własnych, oszalały ze szczęścia.\nFani o Rihannie i Drake'u Twitter.com\nAktorki i piosenkarki mają piękne suknie ślubne, ale dopiero kreacje modelek WYMIATAJĄ. Awangarda i luksus to za mało powiedziane\nAgnieszka Szulim wyszła za mąż. A pamiętacie, jak wyglądał jej PIERWSZY ŚLUB z Adamem Badziakiem? Jej ogromny dekolt to nie wszystko\nRihanna przytyła? W śmiałych kreacjach scenicznych nic się nie ukryje. "Więcej ciała do kochania"\nNie tylko dziewczyna Bonda. To te Polki zrobiły kariery w Hollywood. Musisz je znać\nPytanie 1 z 12 Mia Wasikowska zagrała główną rolę w filmie:


Metropoliabydgoska.pl » AKTUALNOŚCI » Piłkarze Polonii nie schodzą ze zwycięskiej ścieżki. Pokonali rezerwy grudziądzkiej Olimpii [ZDJĘCIA]\nDodano: 18.04.2021 | 08:27\nNa zdjęciu: Piłkarze Polonii pokonali na własnym boisku Olimpię II Grudziądz, a oba gole dla bydgoskiego zespołu strzelił Patryk Podolski.\nPiłkarze bydgoskiej Polonii odnieśli kolejną wygraną w rozgrywkach grupy I klasy okręgowej. Zespół Michała Stolarskiego pokonał na własnym boisku Olimpię II Grudziądz.\nBydgoscy piłkarze rundę wiosenną zaczęli od mocnego uderzenia – w trzech meczach w tym roku zdobyli komplet punktów, pokonując 4:1 Unię Wąbrzeźno, 2:1 przed tygodniem Elanę II Toruń, a w 23 kolejce grupy I klasy okręgowej także 2:1 Olimpię II Grudziądz.\nOba gole dla zespołu Michała Stolarskiego padły w pierwszej połowie spotkania. Gole dla bydgoskiego zespołu strzelił Patryk Podolski. W 5 minucie wykorzystał idealnie zagranie od Roberta Sawickiego, a tuż przed przerwą, asystą popisał się Jakub Kościecha. Rywale zdołali odpowiedzieć jedynie golem z rzutu karnego po godzinie gry.\nDla Polonii to jedenasta wygrana w tym sezonie i siódma na własnym boisku. W następnej kolejce, zespół Michała Stolarskiego zagra na wyjeździe z Pomorzaninem Serock (sobota, 24 kwietnia, 10:00). Do rozegrania, bydgoscy piłkarze mają jeszcze zaległe mecze z Flisakiem Złotoria, Mustangiem Ostaszewo (oba domowe) i wyjazdowy z Naprzodem Jabłonowo Pomorskie.\nKLASA OKRĘGOWA, GRUPA I – SEZON 2020/2021 – RUNDA WIOSENNA – 23 KOLEJKA – 17.04.2021 R.\nKP POLONIA BYDGOSZCZ – OLIMPIA II GRUDZIĄDZ 2:1 (2:0)\nBramki dla Polonii: Patryk Podolski 5′, 43′\nPOLONIA: Marciniak – Tadych, Kościecha, Marczyński, R. Kanik (72′ Maciejewski) – Koźbiał (65′ Raczkowiak), Sawicki (90+1′ Plewiński), Grzegorek (80′ Dobrowolski), Basistyi – W. Dąbek (90+1′ Gręzicki), Podolski.\nSędziował: Gerard Gólcz (Pakość).\nGrały bydgoskie drużyny. BKS i Polonia z punktami do ligowej…\nNieudana sobota bydgoskich czwartoligowców. Porażki Chemika…\nZawisza z kolejną wygraną w III lidze. "Niebiesko-czarni"…\nStrzelecka kanonada na Sportowej 2. Piłkarze Polonii rozbili…\nPIŁKA NOŻNA - KLASA OKRĘGOWA, GRUPA I - 23 KOLEJKA: KP POLONIA BYDGOSZCZ - OLIMPIA II GRUDZIĄDZ 2:1 [FOT. SZYMON FIAŁKOWSKI, JAKUB SOBOCZYŃSKI]


przez Łukasz Sosnowski » Nie Lip 25, 2010 5:41 pm\nRobert, Mr. Surfacer xxxx (w moim przypadku 1200, jest jeszcze 500 i 1000) to płynny podkład-szpachlówka. Rozcieńcza się to Mr. Color Thinnerem w stosunku 2:3 (Surfacer:Thinner) i wlewa do aerografu. Ciśnienie musisz już sam ustalić, bo nie mam manometru i nie wiem pod jakim maluję. Uważaj żeby nie zrobiła Cie się kaszka albo niteczki, bo to zdarza się przy złym rozcieńczeniu albo nieodpowiednim ciśnieniu. Surfacera stosuje się w celu wyrównania powierzchni i zwiększenia przyczepności farby, co w przypadku Gunze i Vallejo jest jak dla mnie sprawą kluczową. W razie pytań wal śmiało.\nMichał, jakie szlachetne dłuto, obdarty skalpelek Olfy Najpierw muszę skończyć iŁa i naczepę do niego, potem Abrams, a dalej albo teciak, albo Ural. Maski nie założyłem, bo nie mogłem jej dopasować, po kilku próbach nerwy mi puściły i wywaliłem tą maskę do kosza.\nprzez Badger » Pon Lip 26, 2010 6:03 am\nŁukasz dobra robota, piekny detal. Z przyjemnością się ogląda tą relację.\nprzez Sebastian Janiszewski » Pon Lip 26, 2010 7:49 am\nTak z ciekawości. Model malujesz w całości, czy w można go rozłożyć na kilka części?\nŁukasz Sosnowski napisał(a): Rozcieńcza się to Mr. Color Thinnerem w stosunku 2:3 (Surfacer:Thinner) i wlewa do aerografu.\nJedna drobna uwaga. Nie trzymał bym się sztywno tych proporcji. Im starszy Surfacer tym robi się bardziej gęsty. Surfacea 500 mam jakieś trzy lata i zrobił się dosyć gęsty, a niedawno kupiony 1200 jest bardzo rzadki. Myślę, że każdy powinien popróbować z odpowiednim doborem ilości rozcieńczalnika.\nprzez Łukasz Sosnowski » Pon Lip 26, 2010 8:38 am\nModel jest już posklejany, zdejmowana jest tylko atrapa i stojak na zapasowe koła. O Surfacerze pisałem z własnego doświadczenia, a 1200 którego głównie używam (1000 skończył mi się jakiś czas temu, i już go nie kupowałem) starcza mi na 3-4 miesiące, więc nie zdąży się zestarzeć.\nprzez Cesarz » Śro Sie 04, 2010 6:43 pm\nWygląda superowo, silnik wymiata całkowicie, omal nie spadłem z krzesła Gratulacje i czekam na cd.\nprzez Łukasz Sosnowski » Śro Sie 04, 2010 7:29 pm\nModel poszedł do przemalowania, całkowicie zwaliłem go obiciami. Teraz zmywam z niego farbę. Wznowienie po skończeniu ZSL-92.\nprzez rollingstones » Śro Sie 04, 2010 8:50 pm\nŻartujesz ? ale gdyby odpukać była buba to nie wyrzucaj w nerwach przez okno - odkupię od Ciebie jako wraka do Afganistanu. Choć trzymam kciuki aby do tej transakcji nie doszło\nprzez Łukasz Sosnowski » Śro Sie 04, 2010 8:59 pm\nNie żartuję. Ale przez okno też nie wyleci, uwielbiam ten pojazd, mam do niego cierpliwość\nprzez Sebastian Janiszewski » Śro Sie 04, 2010 9:06 pm\nŁukasz Sosnowski napisał(a): Model poszedł do przemalowania,\nPamiętaj, że konkurs zbliża się wielkimi krokami. W październiku chcę obejrzeć gotowca\nprzez PiotrEl » Nie Sie 08, 2010 4:40 pm\nHej, mam pytanie trochę poniewczasie ale możesz zdradzić co to za drucik z którego robiłeś okablowanie podwozia, silnika etc?\nCynowy czy miedziany?\nSzukam odpowiedniego do mojego IS-3 a ten którym dysponuje jest zbyt sztywny do efektu jaki zamierzam uzyskać.\nprzez Łukasz Sosnowski » Nie Sie 08, 2010 5:55 pm\nGłównie cynowy, 0.25mm 0.38mm. Jest też trochę mosiężnego i miedzianego.\nprzez Łukasz Sosnowski » Pon Sie 23, 2010 8:29 pm\nTo znowu ja, tym razem przemalowałem ZiŁa, niestety powłoka lakiernicza nie jest już tak gładka i równa jak poprzednio, ale może uda się to ukryć.\nprzez Sebastian Janiszewski » Pon Sie 23, 2010 9:48 pm\nNo to baza wyjściowa pomalowana. To teraz spokojnie do przodu, i będzie super\nprzez Jacek Jakubowski » Wto Sie 24, 2010 8:05 am\nTy lepiej niczego nie ukrywaj bo wygląda to bardzo dobrze\nprzez Łukasz Sosnowski » Śro Wrz 22, 2010 9:43 am\nStał się wash Może wyrobię się z tym modelem na Ursynów. Jutro pomaluję obicia, drobne detale, skończę silnik, a dalej to już będzie z górki.