Kto raz spróbuje biegania w terenie, będzie zawsze do niego wracał. Warunki często są bardziej wymagające, ale każdy trening ma w sobie smak przygody. Nie czekaj, odpowiedz na zew z natury i po prostu spróbuj. Skorzystaj z porad, jak z biegania miejskiego przerzucić się na trailowe, oraz planu treningowego, który przygotuje Cię do przełajowego biegu na 10 km.\nMariusz Kruczek 2017-08-30\nNie każdy jest szczęściarzem, którego od progu domu wita pachnący las. Każdy natomiast może sobie pozwolić na luksus biegania blisko natury. To pierwotna forma aktywności, gdzie oprócz tradycyjnej satysfakcji z treningu cieszy obcowanie z przyrodą. Na początek wystarczy najbliższy park, choć dziksze otoczenie gwarantuje więcej wrażeń.\nDlatego spróbuj duathlonu i na rowerze dojedź do takiej porywającej ścieżki. Nie myśl, że to wyłącznie sielanka: bieganie w terenie jest znacznie bardziej wymagające od szosy. Musisz utrzymać pełną koncentrację, omijać przeszkody, radzić sobie ze zmienną nawierzchnią czy wyrastającymi nie wiadomo skąd podbiegami.\nNatomiast nagrodą za wysiłek są piękne widoki, odpoczynek od zgiełku miasta, odstresowanie, dotlenienie i lepsza kondycja. Nogi odpoczywają od asfaltu, płyt chodnikowych i znienawidzonych kocich łbów. Na każdym kroku czekają na Ciebie niespodzianki, co wymaga większego zaangażowania, ale daje to zastrzyk adrenaliny, o który trudno, gdy biegasz po mieście.\nLista korzyści z takiego treningu jest bardzo długa: wzmocnisz mięśnie stabilizujące i boczne nóg, poprawiasz poczucie równowagi. Dostosowanie organizmu do nowych wymagań polepszy ekonomię ruchu, co oznacza, że Twój krok stanie się znacznie wydajniejszy na trasie. Dzieje się tak, ponieważ piasek, trawa, droga szutrowa czy kamienie zmuszają do stawiania mniejszych, ale częstszych kroków, a to przekłada się na lepszą kadencję. Poza tym, to doskonałe ćwiczenie siłowe, które rozwinie Twoją odporność na kontuzje.\nZobacz także: Dlaczego kocham bieganie trailowe?\n„Cross daje Ci naturalną siłę, której nie zapewni żadna siłownia. Aktywujesz głębsze włókna mięśniowe niż na ulicy, a tym samym zwiększasz elastyczność mięśni” – potwierdza Krystian Zalewski, wielokrotny medalista MP w przełajach. Sam nie przerywa treningu w terenie, nawet gdy przygotowuje się do startów na stadionie.\nO dobrym wpływie terenu na dyspozycję na ulicy doskonale zdają sobie sprawę biegacze z elity. Wystarczy wspomnieć, że w biegach przełajowych startowała obecna czołówka polskich biegów długich, na czele z rekordzistą Polski w maratonie Henrykiem Szostem. Trening po urozmaiconym terenie dominuje w przygotowaniach Kenijczyków i Etiopczyków.\nPrzełaje mogą mieć spokojną wersję, kiedy biegasz po parku, lub bardziej ekstremalną, jeśli wyznaczone i utwardzone ścieżki zamieniasz na bezdroża. Tylko praktyka sprawi, że Twoje ruchy w terenie staną się pewne i instynktowne. Dlatego stopień trudności dostosuj do doświadczenia: zacznij od łatwiejszych terenów, a potem wyrusz na bardziej wymagające trasy.\nMusisz odpowiedzieć sobie na pytanie, jak dużą rolę ma odgrywać bieganie w terenie w Twoim sportowym życiu. Jeżeli chcesz całkowicie przerzucić się na trail, wówczas niech przynajmniej jeden trening w tygodniu będzie mocniejszy – jakościowy. Pozostałe wykonuj w swobodnym tempie, natomiast w weekend zaplanuj dłuższy wypad.\nSkorzystaj z planu treningowego na końcu tego artykułu, który przygotuje Cię do adaptacji do nowych warunków i startu na 10 km. Jeżeli nie chcesz porzucać szosy, a jedynie urozmaicić swoje dotychczasowe przygotowania, zamień jeden z biegów z Twojego planu na wersję terenową. Treningi, które obecnie wykonujesz, po małych korektach śmiało można wykonać w wersji crossowej (jak je dostosować, przeczytasz na kolejnej stronie).\nWarto też przeczytać: Bieganie w terenie: zbuduj formę w 30 dni\nWcześniej jednak przez 2-3 tygodnie wykonaj biegi w swobodnym tempie w terenie, żeby przyzwyczaić się do nowych wymagań. Dopiero potem zwiększ intensywność lub długość treningów. „Pamiętaj, żeby wybierać podłoże, które nie będzie zagrażało Twojemu zdrowiu i umożliwi zrealizowanie planu” – przestrzega Krystian Zalewski.\nTrailowy kodeks ruchu\nW terenie naturalnie skrócisz krok – nie wydłużaj go na siłę. Tu zachodzi podobna zależność jak podczas biegu po schodach: łatwiej wbiegać co 2, czy co 4 schody? Mniejsze i częstsze kroki zapewnią lepszą kontrolę. Cały czas patrz pod nogi, ale nie pochylaj się za bardzo do przodu. Zbliżenie twarzy do podłoża sprawi, że zrobisz z niej zderzak podczas upadku.\nGłowę trzymaj prosto: to oczy omiatają przód i boki, skanując teren w poszukiwaniu przeszkód. Nogi trzymaj pod sobą: jeżeli zostaną za bardzo z tyłu lub z przodu, stawy stracą stabilizację reszty ciała i zaliczysz glebę lub nabawisz się kontuzji. Kiedy teren będzie mocno wymagający lub napotkasz na ostry podbieg, możesz przejść do żywego marszu. Pokonanie go na pełnej szybkości za bardzo Cię zmęczy i nie będziesz mieć siły na dalszą część.\nKiedy opanujesz podstawowe techniki i poczujesz się swobodnie w tym otoczeniu, kolejnym krokiem powinna być próba utrzymywania równego tempa na zmiennym terenie.\nJak wbiegać pod górę?\nStawiaj małe, ale szybkie kroki. Pozwala to złapać stały rytm biegu. Jednocześnie jesteś w stanie wybrać najlepszy kierunek i znaleźć solidne miejsce, gdzie pewnie postawisz stopę. Trzymaj ciało prosto, pilnuj, żeby nie pochylać się bardziej niż normalnie do przodu czy do tyłu. Plecy masz wyprostowane i głowę trzymasz prosto. Oprzyj się pokusie, żeby zgiąć ciało w pasie – nadweręży to dolną część pleców. Ręce pracują równocześnie z nogami – w razie potrzeby służą podparciem. Jeżeli podbieg okaże się bardzo stromy, przejdź do marszu – rób wtedy większe kroki, ręce trzymaj na udach i odpychaj się od nich.\nJak zbiegać z góry?\nKrok jest dłuższy niż podczas wbiegania, ale nie przesadzaj z dużymi susami. Kryterium doboru długości jest kontrola ciała. Nie możesz lecieć na łeb, na szyję – świadomie stawiaj każdy krok. Miednicę delikatnie przesuń do tyłu – to sprawi, że będziesz pracować na miękkich kolanach. Złącz łopatki – wyprostujesz wtedy postawę i podciągniesz nieco do góry ręce, które jak stateczniki będą pomagały Ci znaleźć równowagę lub wyhamować przed przeszkodą. Czasami pomaga bieg slalomem od jednego do drugiego końca – w naturalny sposób wytracasz wtedy nadmierną szybkość.\nPrzeczytaj koniecznie: Bieganie w terenie: trail bez wymówek\nJak pokonywać przeszkody?\nNa trasie biegu będą pojawiać się naturalne przeszkody, jak np. leżące na drodze drzewa. Część z nich będziesz w stanie wyminąć, nie nadrabiając przy tym za bardzo drogi. Jeżeli najefektywniejszym rozwiązaniem będzie pokonać przeszkodę, unikaj stawiania na niej stopy – wytracisz szybkość, a jeżeli powierzchnia będzie śliska, ryzykujesz upadkiem. Dużo bezpieczniej jest przez nią przeskoczyć. Postaraj się, nie zmieniając tempa, stanąć jak najbliżej przeszkody, tak by z kolejnym krokiem wylądować za nią. Kiedy będziesz przenosić ciało, wspomóż się rękami.\nJak zjeżdżać ze zbocza?\nWeź pod uwagę, że na trasie mogą zdarzyć się momenty, w których nie będziesz w stanie ani biec, ani iść. Może to uniemożliwić bardzo stromy zjazd, śnieg, mech lub błoto, na których będziesz jeździć jak na łyżwach. W takim przypadku dobrą strategią jest zjazd. Kucnij i lekko pochyl się do tyłu, tak żeby jedna ręka dotykała ziemi. Twoje stopy zamieniają się w płozy sań i hamulce zarazem, a ręka z tyłu będzie pracować jak ster. Bardzo strome zjazdy pokonuj zygzakiem (jak podczas jazdy na nartach), zmieniając kierunek i wspierającą rękę.\nBieganie trailowe wymaga wykonywania podczas treningów innych jednostek treningowych niż w przypadku biegania po płaskim:\nDlaczego? Poprawia wytrzymałość, zwiększa wydolność tlenową, spala tłuszcz.\nGdzie? Pagórkowaty teren o zmiennym podłożu.\nJak? Tak jak zakłada Twój plan, ten trening powinien być wykonany w wolnym tempie. Zmienne ukształtowanie terenu może to zakłócić, dlatego staraj się utrzymywać równy, swobodny poziom wysiłku. Pomoże Ci w tym pulsometr; kiedy wysiłek będzie zbyt duży, możesz przejść do szybkiego marszu. Nie przejmuj się kilometrażem – skupiaj się wyłącznie na czasie, który masz spędzić na nogach.\nDlaczego? Rozwijają siłę biegową.\nGdzie? Przynajmniej jedno umiarkowanie strome wzniesienie.\nJak? Wykonaj je na mniejszym wzniesieniu, na które będziesz wbiegać i zbiegać. Drogę na szczyt podziel ewentualnie na odcinki przyspieszenia i odpoczynku. Po porządnej rozgrzewce wbiegaj pod górę 15-30 sekund. Biegnij na 80-90% możliwości. Rób slalom między większymi kamieniami i innymi przeszkodami. Ręce pomagają Ci utrzymać szybkość i znaleźć równowagę. W czasie przerwy truchtaj w dół lub spaceruj dalej w górę. Powtórz 6-8 razy.\nDlaczego? Podnoszą próg mleczanowy, poprawiają ekonomikę biegu.\nGdzie? Płaska/lekko pagórkowata trasa.\nJak? Zarezerwowane dla osób, które mają za sobą przynajmniej kilka tygodni swobodnego biegania przełajów. Trudno w terenie odmierzyć równe odcinki i utrzymać jednostajne tempo. Dlatego zrób 12 x 3-6 minut zabawy biegowej – fartleku. Szybkość jest uzależniona od ukształtowania terenu: zwalniasz na trudniejszych odcinkach i przyspieszasz na łatwiejszych. W czasie przerw truchtaj tyle, ile wynosiło przyspieszenie.\nDlaczego? Zapewnia wytrzymałość w drugiej części dystansu.\nJak? Zacznij spokojnie w pierwszej części dystansu, zaznajamiając się z terenem. Wracaj tą samą trasą, ale drugą połowę stopniowo przyspieszaj, aż dojdziesz do tempa nieco szybszego niż zaplanowane na zawody. Na początku niech taki trening trwa 45-90 minut. Jeżeli będziesz go wykonywać w trakcie budowania bazy tlenowej, możesz dojść nawet do 120 minut\nDlaczego? Kształtują siłę, szybkość i dynamikę.\nGdzie? Podłoże z dobrą przyczepnością.\nJak? Świetne ćwiczenie na koniec treningu. Zrób 4-6 powtórzeń na odcinku 50-60 metrów: zacznij od umiarkowanie mocnego tempa, tak żeby ostatnie dwa były wykonane niemal na pełnej szybkości. Jeżeli masz do dyspozycji znany i czysty teren na trawie lub piasku, do sprintów ściągnij buty. Wzmocnisz wówczas te partie mięśni, które zazwyczaj są nieużywane, bo schowane w butach.\nDlaczego? Zwiększa wytrzymałość tempową.\nGdzie? Płaska, równa ścieżka.\nJak? Zacznij od 10 minut spokojnego biegu i taki sam czas zarezerwuj na koniec treningu. Właściwy bieg powinien zająć od 20 do 40 minut. Biegniesz wówczas w umiarkowanie trudnym tempie na 70-90% Twojego tętna maksymalnego. Ewentualnie obierz tempo, które jesteś w stanie wytrzymać przez godzinę, gdyby była taka konieczność.\nMoże się przydać: Bieganie na łonie natury: jak dopasować trening do nawierzchni\nPlan treningowy na bieg trailowy na 10 km\nPo zrealizowaniu tego 4-tygodniowego treningu crossowe klimaty na dobre wejdą Ci w krew. Efekty wykonanej roboty możesz zweryfikować, startując w zawodach na 10 km w terenie.\nSposób wykonywania biegowych jednostek treningowych opisaliśmy szczegółowo powyżej. Z kolei zestaw ćwiczeń na siłę i równowagę, które są również przewidziane w programie treningowym, znajdziesz w artykule Bieganie w terenie: ćwiczenia ogólnorozwojowe dla trailowca.\nZanim przystąpisz do realizacji tego treningu, posłuchaj poniższych rad doświadczonych biegaczy trailowych:\nTrening w terenie porządnie da Ci w kość. Przyspiesz regenerację, używając zimnych kąpieli, rollera (lub piłeczki tenisowej), ćwiczeń rozciągających. Zadbaj o dobry sen.\nPo ostatnim treningu w trzecim tygodniu programu przeanalizuj swoją dyspozycję i wyznacz ostateczny, realistyczny cel na zbliżające się zawody. Realizuj plan do samego końca.\nZadbaj szczególnie o zrównoważoną dietę i nawodnienie. Pomyśl już o kolejnych zawodach lub celu treningowym, za który zabierzesz się od razu po ukończeniu terenowej "dychy".\nZrób sobie regeneracyjny napój. Przepis: szklanka mleka ryżowego, łyżka białka serwatkowego, odrobina kakao, trochę płatków owsianych, garść jagód i 1/4 kubka zielonej herbaty. Zmiksuj i pij po treningu.\nĆwiczenia na siłę i równowagę\nPodbiegi 6-8 powtórzeń\nSwobodny bieg 40-50 min\nDługi bieg 75-90 min\nTempo 20-40 min\nDługi bieg 75-100 min\nPodbiegi 8-10 powtórzeń\nProgresywny bieg 60 min\nInterwały 12 x 3-6 min\nSprinty 5-6 x 10-20 s\nSwobodny bieg 30-40 min\nStart w zawodach na 10 km


Czołowi menadżerowie Volkswagena oskarżeni w związku z dieselgate - wGospodarce.pl\nCzołowi menadżerowie Volkswagena oskarżeni w związku z dieselgate\nOpublikowano: 24 września 2019, 17:30\nRada nadzorcza grupy VW poinformowała, że w związku z oskarżeniem niezwłocznie odbędzie się nadzwyczajne spotkanie kadry menedżerskiej, na którym dokument zostanie przedyskutowany. Zarząd miał już wcześniej przygotowywać się na ewentualność postawienia zarzutów na terytorium Niemiec - poinformował rzecznik firmy w oświadczeniu.\nW kilka dni po aferze akcje spółki straciły nawet 37 proc. wartości. Inwestorzy utrzymują, że postąpiliby inaczej, gdyby wiedzieli o zaistniałej sytuacji. Władze USA miały podejrzewać montowanie nielegalnego oprogramowania od 2014 r., a pytania Amerykanów miały wzmóc się na wiosnę 2015 r. - wskazała niemiecka prokuratura.\nGigantyczna afera finansowa w Niemczech. Bankrut winien 12,4 mld euro\nRoszczenia około 11,5 tys. podmiotów poszkodowanych przez bankructwo niemieckiego koncernu elektronicznych usług płatniczych Wirecard sięgają łącznie 12,4 mld euro - poinformował w środę po pierwszym walnym zgromadzeniu wierzycieli zajmujący się tą sprawą sąd w Monachium\nMAN likwiduje tysiące miejsc pracy. Liczy na potężne oszczędności\nNależący do koncernu Volkswagen niemiecki producent samochodów ciężarowych MAN poinformował w piątek o zamiarze zlikwidowania do 9,5 tys. miejsc pracy, co ma pozwolić na zaoszczędzenie do 2023 roku 1,8 mld euro\nVolkswagen zapłaci za modernizację diesli\nNiemiecki koncern zapłaci za modernizację niemieckich diesli. A co z polskimi?


www.choszczno.pl - Szukaj\nSzukany tekst instruktor\nZnaleziono pozycji: 50. Szukaj instruktor z\nPozycje :: 1 - 50 z 50 5 10 15 20 25 30 50\n1. Choszczno -Wizytówka 2019\n...rupach uczestniczy ponad 260 osób. Tu miała na myśli nie tylko tych, którzy ćwiczą pod okiem instruktorów od śpiewu, muzyki tańca, ale także m.in. plastyków i akwaryst...\n2. Choszcznianka ma własny znaczek\n... nie M. Kiela, jej nauczycielka plastyki, to prawdopodobnie nigdy o tym konkursie by się nie dowiedziała. Instruktorka również w samych superlatywach wypowiada się o swojej podopiecznej. ...\n3. Choszczno 2019 - Dzień Solidarności z Osobami Chorymi na Schizofrenię - Za rok zamiana formuły\n...ch ograniczeń. O tym, że to my powinniśmy wyciągnąć do nich pomocną dłoń mówią lekarze, terapeuci, instruktorzy, ale bardzo obrazowo tych osobach mówiła podczas ubiegłorocznych obc...\n4. Choszczno - Projekt Wojownik\n...FANIUK (na zdjęciu z prawej), żołnierz choszczeńskiego dywizjonu artylerii samobieżnej i jednocześnie instruktor sekcji Koła Sportów Obronnych. Dodaje, że „Projekt Wojownik&rdqu...\n5. Choszczno 2019 - Stypendia dla sportowców\n...ów, biegaczy i armwrestlingowców. Wśród wyróżnionych zadebiutowali działacze i instruktorzy ze Stowarzyszenia Aktywne Choszczno, czyli SYLWIA TELATYŃSKA i KAMIL DZIETCZY...\n6. Motywator III Choszczeński Fitness Maraton - Finał\n... w poprzednich dwóch odsłonach, także i teraz przez kilka godzin pokazy i treningi prowadzili znani instruktorzy, czyli m.in. nasza organizatorka oraz ŁUKASZ RARÓG, MACIEJ CHANDRYSIAK...\n7. Choszczno 2019 - Otwarcie nowych warsztatów szkolnych\n... wszystkie pracowanie, maszyny i urządzenia, a do walorów nowoczesnych obrabiarek przekonywał m.in. instruktor JAN CZEKAN (na zdjęciu z lewej), który ze szkołą związany jest od ...\n8. Motywator III Choszczeński Fitness Maraton\n...kim, którzy 6 kwietnia zawitają do nas zapewnimy sporą dawkę treningu, najlepszych trenerów i instruktorów, a przede wszystkim sportową lekcję z mistrzynią świata w sylwetkowy...\n9. Choszczno 2019 - Koncert MOJEMU MIASTU\n...h, wielkopolskich, a nawet lubuskich – wyliczała. Przedstawiła też instruktorów: JOANNĘ SUWIŃSKĄ, MAGDALENĘ SZARAWAGĘ, PAWŁA LEMIESIEWICZA, PAWŁA SZAR...\n10. Choszczno 2019 - Konkurs plastyczny "Zapobiegajmy pożarom"\n...bsp; Na opisywanym wydarzeniu, razem z laureatami przyszli rodzice, nauczyciele, a także instruktorzy, pod egidą których stworzone zostały nagrodzone prace. Pełną listę z...\n11. Choszczno 2019 - Zakład Aktywności Zawodowej już działa\n...anym stopniem niepełnosprawności. Zatrudnienie zalazł tu też 10 osób obsługi, w tym m.in. pięcioro instruktorów, fizjoterapeuta, kierowca i pracownicy biura – informuje dyrek...\n12. Choszczno - Ferie zimowe 2019\n...iale dla dzieci lub tel. 95 765 22 39) CRS – 11.00 – 13.00 - Nauka pływania z instruktorem (zajęcia prowadzi &nb...\n13. Choszczno - ROK 2018 podsumowanie\n...y Podstawowej nr 3 odbył się Charytatywny Maraton Fitness, zorganizowany przez NATALIĘ LEŚNIAK oraz instruktorów z Motywatora Choszczno. Dochód z licytacji, aukcji i sprzedan...\n14. Choszczno - Wizytówka 2018 finał\n... wokalny debiut zaliczyły JULIA KRASZEWSKA i OLIWIA LENDZION, które na co dzień kształcą się pod okiem instruktora JERZEGO JANUSZEWSKIEGO. On sam na urodzaj talentów nie narzeka, bo tyl...\n15. Choszczno 2018 - Lekcja z Moniką Pyrek\n...aczkowym. *** M. Pyrek przywiozła ze sobą całą grupę instruktorów, więc wuefiści wspierali ją tylko organizacyjne. Za to nasz mistrz PAW...\n16. Choszczno - Podsumowanie kadencji 2014-2018\n... inwestycja kosztować będzie ponad 5,3 mln złotych i ma być uruchomiona pod koniec tego roku. Oprócz instruktorów i obsługi znajdzie tu zatrudnienie 25 niepełnosprawnych osób....\n17. Choszczno 2018 - Otwarcie harcerskiego roku\n...trzy drużyny (Ad Astra, Regulus i Czarna 7), dwie zuchowe gromady (Wiewiórki i Draconis) oraz Krąg Instruktorski Seniorów „Wodawa”. Funkcje zastępców komendanta ...\n18. Choszczno - Finał dla Terpsychory i Reversu\n...nału wojewódzkiego nagrodzili tylko dwa: Zespół Tańca Współczesnego Terpsychora (ChDK, instruktor BEATA LEŚNIAŃSKA) i Zespół Tańca Współczesnego Revers (Klub 12 BZ...\n19. Choszczno 2018 - Zapobiegajmy pożarom, etap wojewódzki\n...cią nagrodę przyznano MAŁGORZACIE HŁADONIUK (na zdjęciu wraz z nagrodzoną pracą) z sekcji CHDK, której instruktorem jest JANUSZ BIEGAŃSKI. Dodajmy, że w Warszawie osiem prac reprezentowało ChDK...\n20. Maraton dla Olgi\n...zkoły Podstawowej nr 3 odbył się Charytatywny Maraton Fitness, zorganizowany przez NATALIĘ LEŚNIAK oraz instruktorów z Motywatora Choszczno. W sumie w wydarzeniu tym wz...\n21. Choszczno 2018 - PARA wokalna\n...ale akurat po ten tytuł sięgnęli po raz pierwszy. A oto nasi wyróżnieni: KINGA ROŻNOWSKA (ChDK – instruktor JERZY JANUSZEWSKI), WERONIKA WESOŁA (SP w Zamęcinie - ANNA CZERNIAK), JERZY CIE...\n22. Charytatywywny Maraton Fitnes\n...TON FITNESS podczas którego zbierane będą pieniądze na leczenie Olgi Gromadzkiej. Maraton poprowadzą instruktorzy z Motywatora wspólnie z chłopakami z crossfitu oraz Arturem Patykiem...\n23. Choszczno 2018 - Wiosenny Salon Artystyczny\n...cią nagrodę przyznano MAŁGORZACIE HŁADONIUK (na zdjęciu wraz z nagrodzoną pracą) z sekcji CHDK, której instruktorem jest J. Biegański. Anonsujemy ten sukces, ponieważ Małgosia swoje prace wysta...\n24. Choszczno - Zrób sobie prezent\nCHOSZCZNO. 24 marca do hali gimnazjum na trzygodzinne „Męskie zumbowanie” zapraszają instruktorzy: MARIUSZ KOPERSKI, JACEK ROSZAK, KRZYSZTOF LEWANDOWSKI i KRZYSZTOF NOWAK. (tk)\n25. Choszczno - Czwarta odsłona One Billion Rising\n... przyjdź 31 stycznia i 7 lutego do hali sportowej Zespołu Szkół nr 2 (przy ul. Polnej), gdzie nasze instruktorki zaprezentują układy i poprowadzą ostatnie treningi. &...\n26. Mikołajkowa zabawa UKS "Foka"\n... tańczyli, śpiewali i rywalizowali w licznych konkurencjach sprawnościowych. Spotkanie poprowadził DJ Irek, a instruktorzy nauki pływania oraz rodzice foczek zadbali o upominki oraz słodkości. (kj) ...\n27. Choszczno - Płyną do elity\n...relacjonuje trener WALDEMAR MĘŻYKOWSKI, wyjazd do Gryfina dużo znaczył dla każdego zawodnika, jednakże oczy instruktorów zwrócone były przede wszystkim na 11 i 12-latków, czyl...\n28. Choszczno - SDS Wystawa w Dusznikach-Zdroju\n... wydarzeniem objęła aktorka ANNA DYMNA. Gdy we wrześniu 2015 roku terapeuta i instruktor ARTUR GROSZKOWSKI wraz z całą grupą twórców ze Środowiskowego Do...\n29. Choszczno - Impresji stuknęło 40 lat\n...iałający przy Choszczeńskim Domu Kultury Klub Plastyka „Impresja” w listopadzie 1977 roku założył instruktor plastyki EDMUND POKORNIECKI. Choć w prywatnych archiwach znajduje się wiele &b...\n30. Choszczno 2017 - XIX Scena bez Barier\n... edycję poinformowała, że tym razem przez scenę przewinie się ponad 190. wykonawców, a także ponad 40. instruktorów i opiekunów. W tej stawce było kilku takich, którzy od s...\n31. Choszczno - Raz na ludowo\n...(FIO), został przyjęty bardzo przychylnie. Konkretnie oznacza to, że otrzymaliśmy środki m.in. na wynajęcie instruktorów czy też logistyczne zabezpieczenie warsztatów – tłumacz...\n32. Nagrodzeni w Szczecinie\n... ukrywam, że liczymy na sukces w kolejnym, ogólnopolskim etapie – mówi ARTUR GROSZKOWSKI, instruktor i terapeuta z ŚDW w Choszcznie. Dodajmy, że organizatorem tegorocznego k...\n33. Choszczno- VII Dzień Solidarności z Osobami Chorymi na Schizofrenię\n...ów z ŚDS, które odnosili we wszelkiego rodzaju konkursach i plastycznych wystawach. Tym razem instruktor ARTUR GROSZKOWSKI pochwalił się, że jeszcze w tym miesiącu ich wystawa zatytu...\n34. Mistrz mastersów i odrobina historii\n...że wówczas jego trenowaniem zajął się LUDWIK UBYCH (pierwszy działał tam społecznie, a drugi był instruktorem sekcji kolarskiej LZS Sokół Choszczno, którą od 1976 roku prz...\n35. Choszczno - Talent pierwszej wody\n... pochwalił się też tym, że on i pani Barbara odbierali nagrody, a przyglądały się tym chwilom: jego ukochana instruktorka ANETTA BIKOWSKA, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 3 w Choszcznie EWA KLIŃSKA i ...\n36. Choszczno - Niebanalne śpiewanie\n... – spuentował Jabłecki. Tym razem z jurorskiego podsumowania najbardziej radowała się ANNA LUDWISIAK, instruktorka ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Suliszewie. Okazuje się, że ...\n37. "Sefora" najlepsza w województwie\n...tecznie to właśnie one otrzymały tytuł laureata tegorocznego festiwalu. Jak mówi BEATA LEŚNIAŃSKA, instruktorka zespołu, na sukces artystek oprócz choreografki AGNIESZKI BŁASZKOWSK...\n38. TRENING CZYNI MISTRZA\n...ym 12 Brygady Zmechanizowanej w Choszcznie. Ich członkowie podkreślają, że twórczyniami ich sukcesu są instruktorki BEATA LEŚNIAŃSKA (Sefora) i ANNA ARGENTATI (Revers). - My od siebie dokładamy...\n39. Choszczno - Laury dla Kmitów\n...ak się później okazało, po główne trofeum sięgnęli tylko bracia Kmitowie. ARTUR GROSZKOWSKI, instruktor i terapeuta pod okiem którego wykonali to dzieło cieszy się z tego wyr&...\n40. Pocztówka z Choszczna\n...w Zamęcinie, a także JAGODA BACZYŃSKA i MAŁGORZATA GARBICZ (Publiczne Gimnazjum w Choszcznie), których instruktorem jest MAGDALENA KIELA. Ci sami instruktorzy są również opiekunami wyr&o...\n41. Choszczno - Serce do tańca\n...i OLIWIA JASTRZĘBSKIE, ROMAN ZIN, KRZYSZTOF ZIN, jak również debiutantki MAGDALENA i MARTA. Instruktorki zgodnie stwierdzały, że w gronie tańczących widziały głównie twarze z ...\n42. Choszczno - To jeszcze nie koniec\n...ię, że w eliminacjach powiatowych dołożyliśmy mu jedno zwycięstwo, a zwróciła nam na to uwagę jego instruktorka ANETTA BIKOWSKA. Poprawiając się i biorąc pod uwagę ostatni występ należy w...\n43. Choszczno - Czwarta baba z rzędu\n...j konfrontacji z formacjami, które na co dzień, tak jak my krzewią ludowe klimaty – tłumaczy instruktorka JOANNA SUWIŃSKA. Tu zaznacza, że na tej imprezie występują zespoły zar&oacu...\n44. Warsztaty ceramiczne\n...o jak podsumowuje pani Barbara, możliwości gliny są przeogromne, a jedynym ograniczeniem jest wielkość pieca. Instruktorka wskazuje jeszcze na korzyści płynące z tego ciekawego zajęcia. - Dla dzieci t...\n45. Choszczno - Gdzie bajka tam i fryzura\n...etapem projektu „Magia jest w nas” fryzjerki NINA WOREK, KLAUDIA PROKOP i ALICJA KRZYŚCIAK, ich instruktorka DANUTA FELUSIAK oraz dyrektor ANETA ZACZEK trafiły do Szkoły Podstawowej w K...\n46. Będzie się działo\n...sp; UWAGA !!! Zapisy na warsztaty ceramiczne przyjmowane są w domu kultury. Opłata 10 zł/h – płatne u instruktora Opłata za wszystkie zajęcia wynosi dla kl. I-IV SP: 40 zł; dla kla...\n47. Same sukcesy\n...e jest potężną dawką emocji i zawsze przyjmowane jest z ogromnym aplauzem - mówi BRYGIDA DOLCZEWSKA, instruktorka WKM Wokalmaster. Dodaje, że Wiktoria zdobywając we wspomnianym przeglądzie ...\n48. Break the chain\n...ute;ł nr 2 zaprasza EDYTA TYBURCZY-KUJAWA. A wraz nią WERONIKA, KAROLINA i ALEKSANDRA, widoczne na zdjęciu instruktorki tańca. „One Billion Rising” to akcja, która...\n49. Choszczno - Foka - Sukces sportowy i organizacyjny\n...ażowała się cała rzesza rodziców, sympatyków i grupa młodzieży. Poza działaczami, trenerami i instruktorami było ich prawie 25 osób – wylicza Mężykowski. Nie zapomina r&...\n50. Choszczno - Zasłużyli na szóstki\n... ALICJA KRZYŚCIAK i NINA WOREK spisali się rewelacyjnie, a obserwujące ich poczynania dyrektor ANETA ZACZEK i instruktorka fryzjerstwa DANUTA FELUSIAK nie kryły dumy z faktu, że młodzież tak świetniw...


Odwiedziło nas: 140856 osób\nSZANOWNI RODZICE, OPIEKUNOWIE, WYCHOWAWCY SGEE!\nInformujemy, że w roku 2012 Rządowym programem dofinansowania zakupu podręczników są objęci niepełnosprawni uczniowie gimnazjum t.j.: słabo widzący, niesłyszący, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim oraz uczniowie z niepełnosprawnością sprzężoną, posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego na rok szkolny 2012/13.\nDofinansowanie zakupu podręczników w roku 2012 dla niepełnosprawnych uczniów gimnazjum wynosi 325 zł.\nWnioski o w/w pomoc są do pobrania w sekretariacie szkoły codziennie w godz.7:30-15:30. Prosimy o złożenie wypełnionych wniosków wraz z kompletną dokumentacją /aktualne orzeczenia/ w sekretariacie szkoły w terminie do 06.09.2012r.. Dodatkowych informacji udziela pedagog szkolny.\nMachaj Urszula - dyrektor\nUrbańska Jolanta - wicedyrektor\nW dniu 21 września 2012r. grupa uczniów ze Społecznego Gimnazjum Edukacji Europejskiej uczestniczyła w konkursie matematycznym "Maraton matematyczny’’ we Wrocławiu.\nKażdy uczestnik konkursu rozwiązywał zadania indywidualnie. "Maraton matematyczny’’ to rozwiązywanie zadań "do upadłego’’. To świetna zabawa i przygoda z matematyką dla jej fanów. W każdej kategorii wymagana jest wiedza ze szczebla niższego(np. dla gimnazjalistów ze szkoły podstawowej, dla studenta z zakresu matury).Zadania są ciekawe i zróżnicowane. Liczy się nie tylko znajomość matematyczna, ale pomysłowość i wytrzymałość fizyczna. Uczniowie gimnazjum ponadto wzięli udział w grach logicznych i strategicznych oraz w wykładzie ,,Dźwięk na wykresie, czyli jak działa syntetyzator”. Wykład ilustrowany był fragmentami muzyki granej na żywo(gitara, skrzypce).Pomimo tego, iż nikt nie przeszedł do następnego etapu, uczniowie byli bardzo zadowoleni z pobytu w Instytucie Matematycznym Uniwersytetu Wrocławskiego.\nOpiekunem grupy była p. Ilona Tempes.\nDużym sukcesem zakończył się występ naszych chłopców w półfinale piłki nożnej szkół gimnazjalnych który odbył się w Szczawnie Zdroju - MAŁE EURO. Reprezentanci naszej szkoły zajęli drugie miejsce w turnieju (za Publicznym Gimnazjum nr 5) i tym samym zagwarantowali sobie udział w piątkowych finałach które odbędą się w Głuszycy. Ich rywalami będą dwie najlepsze drużyny, które dzień wcześniej rywalizowali w Mieroszowie i są to Gimnazjum z Czarnego Boru i gospodarze z Głuszycy. Trzymamy kciuki!!!!


Mi Sklep Kod Rabatowy | Październik 2021 - Kody.pl\nMi Sklep kody rabatowe i promocje\nZobacz stronę Mi Sklep mi-sklep.com\ntel. 883 688 699\nSprawdź najnowsze promocje Mi Sklep\nMi Sklep. Ważne do odwołania.Dodano 422 dni temu.Skorzystano 486 razy.\nForum opinii o kodach rabatowych i promocjach Mi Sklep\nSerdecznie polecam sklep internetowy mi-sklep.com. Bardzo lubię produkty od xiaomi, uważam że są świetnej jakości i mają dobre ceny, dlatego często zamawiam nowe sprzęty właśnie tutaj. Dostawa jest szybka i bezpieczna, sklep profesjonalnie pakuje i wysyła zamówienia. Zdecydowanie polecam.\nSerdecznie polecam stronę internetową mi-sklep.com. Za każdym razem gdy potrzebuje czegoś z mojej ulubionej marki xiaomi to kupuje właśnie tutaj, ponieważ w tym sklepie mam gwarancje oryginalności i w pełni sprawnego sprzętu najlepszej jakości.\nPolecam zakup urządzeń marki xiaomi z tej strony internetowej. Sprzęt jest w stu procentach oryginalny i nowy. Jak dotychczas jestem w pełni zadowolony z każdego zakupionego produktu. Do przesyłki również nie mam żadnych zastrzeżeń.\nJestem ogromnym fanem marki xiaomi i swoje wszystkie produkty zamawiam tylko na tej stronie internetowej, ponieważ wiem, że mam tutaj do czynienia tylko z oryginalnym towarem w najlepszej cenie. Pełen profesjonalizm i chęć pomocy od strony obsługi, serdecznie polecam.\nBardzo długo zastanawiałam się nad zakupem Hulajnogi elektrycznej, w celu Jeżdżenia do pracy. Zauważyłam że coraz więcej ludzi korzysta z tego typu technologii i stwierdziłam się że spytam mojej koleżanki z pracy która właśnie tak dojeżdża czy to się w ogóle opłaca. Moja koleżanka powiedziała mi że jest to o wiele wygodniejsze niż jeżdżenie autem i szukanie parkingu, czy jeżdżenie tramwajem gdzie nie zawsze pasują godziny. Dodatkowo mówiła mi że Hulej nogą udaje się dojechać do pracy szybciej niż tramwajem. Kolejną zaletą Jeżdżenia Hulajnoga elektryczną do pracy Jest fakt, że bilet na tramwaje są bardzo drogie a szczególnie normalne, natomiast hulajnoga elektryczna szybko zwrócić swoje koszty jeśli codziennie dojeżdżamy do pracy właśnie tego typu sprzętem. Postanowiłam że zamówię jeden z popularniejszych modeli które poleciła mi właśnie moja koleżanka firmy Xiaomi. Hulajnoga tej firmy jest jedną z najbardziej popularniejszych i najlepszą dostępną rynku. Zamówiłam ją i dostałam ją już po około pięciu dniach. Postanowiłam zamówić lepszy model i nie żałuję. Hulajnoga jest wykonana z świetnej jakości materiału. Wyciąga bardzo dużo kilometrów, hamulce działają świetnie, koła są bardzo duże i przyjemnie się na nich jeździ. Wszystko działa perfekcyjnie i uważam że nie żałuję tego zakupu. Polecam również inne produkty marki.Ja zakupiłam również odkurzacz elektryczny który odkurza gdy nie ma mnie w domu, ponieważ wszystkimi produktami tej marki możemy sterować przez aplikację w telefonie. Dodatkowo na tej stronie możemy zakupić inne rzeczy które przydadzą się w codziennym użytku takie jak Żarówka która zmienia kolor, Czajnik elektrycznie sterowane aplikacją, Nawilżacz powietrza i wiele innych. Bardzo polecam produkty tej marki, ponieważ wykonane są z Najwyższej jakości materiałów, z dostawą nigdy nie miałam problemu, i wszystko działa jak należy. Pozdrawiam serdecznie i bardzo polecam\nDodaj opinię o Mi Sklep\nAsortyment tego sklepu jest zawsze nowy, fabrycznie zapakowany. Kupując tu otrzymasz produkt w 100% oryginalny z gwarancją ! Mi Sklep dostarcza dla was wszystkie nowości w konkurencyjnej cenie! Posiadają swój serwis dlatego gwarantują klientom bezpłatną opiekę serwisową w ciągu 2 lat oraz dożywotnie wsparcie i pomoc techniczną. Ponad 53 tysięce pozytywnych opinii w ciągu 2,5 roku działalności na Allegro.pl czyli 100% pozytywnych opinii od klientów.


Bez światła nie można funkcjonować tak − 110tysiecypowodow.pl\n19.06.2020, 10:21 0 komentarzy\nZapewne nie musimy nikomu udowadniać, że jednym z fundamentalnych elementów w wyposażeniu każdego mieszkania może być dobre światło. Nie jesteśmy w stanie żyć bez oświetlenia. Dodatkowo chcemy, aby należące do nas biura, domy czy też wszystkie zarządzane przez nas miejsca wprawiały w zachwyt każdą osobę i wyglądały jak najlepiej. Sklep oświetleniowy Strefa Lamp to znakomitą decyzją, w chwili kiedy masz pragnienie by wyposażenie budynku pod kątem doświetlenia wykonało swoje zadanie w stu procentach. W ofercie tego sklepu internetowego otrzymasz producentów określanych mianem tych najlepszych. Artemide, Astro, Cleoni, Moodlight, Redlux, Shilo - to tylko nieliczni spośród producentów, których żyrandole, reflektory, lampy, kinkiety oferują sklepy Strefa Lamp. Decydując się na zakup lamp dostajesz gwarancję jakości najwyższych lotów. Stworzone z wysokojakościowych tworzyw spełnią wymagania najbardziej wymagających Klientów.\nTen sklep www funkcjonuje w Europie oraz Polsce od wielu lat. Przez cały czas istnienia nabierali doświadczenia i są cenioną na rynku firmą. Salon zlokalizowany jest w stolicy na głównej ulicy. Zachęcamy do odwiedzenia salonu, w momencie kiedy przyjedziesz na miejsce. Pracownicy sklepu zadbają o to, aby wszystkie artykuły Strefy Lamp fantastycznie wyglądały i aby na podstawie ekspozycji każdy Klient potrafił ocenić, który spośród produktów najlepiej sprawdzi się w jego wnętrzu. Natomiast jeśli nie masz szans trafić do lokalu stacjonarnego, zapraszamy do sklepu online.\nSetki artykułów w korzystnych cenach. W sklepie Strefa Lamp płaci się głównie za jakość, dlatego przygotowaliśmy pierwszorzędne lampy we wszystkich rodzajach w przystępnych kosztach. Chcemy żeby każdy Klient Strefy Lamp bez względu na możliwy budżet, mógł długo cieszyć się dokonanym wyborem. Nie ma znaczenia lubiany przez Ciebie design, ten salon lamp stanie na wysokości zadania. Rzetelne podejście do Klienta sprawi, iż zasugeruje się perfekcyjny produkt. Designersko czy jednak tradycyjnie? Stal a może jednak złoto? Zdecyduj się na sklep Strefa Lamp, a znajdziesz to, czego potrzebujesz. Ten salon oświetlenia w Warszawie to design lamp, które pasują do niejednego mieszkania. Salon, hall, sypialnia, gabinet. We wszystkich pokojach perfekcyjnie się wpasowują.\nOd samego początku istnienia tego sklepu twórcom przyświeca idea powiązana z najwyższym zaspokojeniem potrzeb Klienta. Cenią sobie zaufanie, jakim ich obdarzyli klienci. Profesjonalne pod kątem wykonania doświetlenie to jakość i gwarancja długoletniego użytkowania bez przymusu kupna nowego sprzętu. Ten sklep internetowy z lampami prezentuje niejedną kategorię oddzielnych akcesoriów. Pokojowe lampy sufitowe, nowoczesne kinkiety, oczka na sufit, lampy zwisające, oprawy wpuszczone w sufit, lampy na lustro, lampy nad stół, lampy czy jednak kinkiety garażowe, do pokoju. Zakup wyposażenia dla mieszkania nigdy nie okazywał się tak łatwy. Gdy zakupy w salonach wydają Ci się wyczerpujące, starczy kilka kliknięć, by zamówić to, czego potrzebujesz do swojego domu albo biura. Szybko realizuje się zamówienie. Nie trzeba nawet ruszać się z domu. Strefa Lamp jest nakierowana na nieustanny rozwój i pragnie dostarczać do domów Klientów akcesoria, które zarówno jakościowo, jak i unikatowością mogą zaspokoić największe oczekiwania. Pilnie śledzą wnętrzarskie trendy. Posiadając konto w tym sklepie możesz na bieżąco mieć powiadomienia jakie nowe lampy pojawiły się w ofercie. Możesz znaleźć wybrane produkty w konkurencyjnej cenie.


czwartek, 08 listopada 2018 r., godz. 08:06 |\nTowarzyskie Zawody Spinningowe o Puchar Wójta Gminy Świedziebnia\nNa jeziorze Księte odbyły się Towarzyskie Zawody Spinningowe o Puchar Wójta Gminy Świedziebnia - Zakończenie Sezonu. W zawodach brało udział 17 zawodników, którzy stoczyli między sobą czterogodzinny bój. Wszystkie złowione szczupaki powróciły do wody.\nW dniu 4 listopada odbyły się Towarzyskie Zawody Spinningowe o Puchar Wójta Gminy Świedziebnia - Zakończenie Sezonu. Na starcie stanęło 17 zawodników. Prezes koła, a zarazem sędzia zawodów przedstawił regulamin połowów i 12 łodzi z zawodnikami ruszyło w czterogodzinny bój. Pogoda sprzyjała, ale ryby słabo brały. Złowiono tylko 3 wymiarowe szczupaki wymiarowe i około 20 niewymiarowych (poniżej 50 cm). Wszystkie ryby wróciły do wody.\nPierwsze miejsce zajął Leszek Rybarczyk - 1250 punktów, drugie miejsce Robert Konieczny - 850 punktów, a trzecie miejsce Marek Florkiewicz - 800 punktów. Puchary wręczał Wójt Gminy Świedziebnia Szymon Zalewski. Zwycięzca otrzymał dodatkowo nagrodę rzeczową - spinning. Na zakończenie wszyscy posilili się kiełbaskami pieczonymi na ruszcie.\nTowarzyskie Zawody Spinningowe o Puchar Wójta Gminy Świedziebnia/fot. Cezary Wąsicki:


Anna Kobus 17-07-2020, 07:26\nStan plantacji buraka cukrowego jest zdecydowanie lepszy niż w analogicznym okresie w roku ubiegłym; Fot. A.Kobus\nTegoroczny sezon dla buraka cukrowego rozpoczął się nie najlepiej. Susza w czasie siewów, problemy ze wschodami, następnie lokalnie silna presja mszyc, nie do końca optymalne warunki do przeprowadzenia zabiegów herbicydowych.\nTo już na szczęście za nami, choć konsekwencje tego są nadal widoczne na polu. Są plantacje z niepełną obsadą, wtórnie zachwaszczone. Opady jednak dały szanse na szybkie zwarcie międzyrzędzi i dobry rozwój roślin, których liście nawet w dni z wyższą temperatura nie tracą turgoru.\nW zeszłym roku o tej samej porze w tej lokalizacji, burak przeżywał bardzo poważne problemy z powodu suszy, co przedstawia chociażby fotografia poniżej.\nPlantacja buraka cukrowego na dzień 10 lipca 2019 roku. Fot. A. Kobus\nNa tym etapie uważać należy na chwościka. W centrum kraju pierwsze rośliny są już zaatakowane tą chorobą. Kto jeszcze nie wykonał zabiegu ochrony roślin zalecamy kontrolę plantacji w celu wyszacowania zagrożenia.\nMarek 2020-07-17 13:21:26\nOprysków coraz mniej a zielsko rośnie pomimo 4 oprysków piąty na jednoliścienne a cena buraka była dwadzieścia lat temu większa niż teraz\nMarcel1446 2020-07-17 15:54:58\nRacja ale 4 opryski na chwoscika nie doliczyles\nMichał 2020-07-18 09:34:09\nSa mozliwosci w buraku dodajcie petoksamid do zabiegu na chwasty i po peoblemie


OpublikowałZoja Tomicki Został zmieniony 4 lata temu\n3 Źródła prawa wyborczego\nWYBORY PARLAMENTARNE Źródła prawa wyborczego Konstytucja RP z 1997, rozdział IV „Wybory i kadencja” (art ). Ustawa z 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (w szczególności Dział III i IV) Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. z 1977 r. Nr 38 poz. 167) Szereg aktów wykonawczych do Kodeksu wyborczego, w tym: rozporządzenia KRRiTv _________________________________________________________________________ Znaczenie Kodeksu Dobrej Praktyki w Sprawach Wyborczych – zbiór zaleceń przyjętych i rekomendowany przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy na sesji w 23 maja 2003 r., podkreślający zasady europejskiego dziedzictwa wyborczego. PRZYKŁAD ZALECENIA: zasadnicze elementy prawa wyborczego, w szczególności właściwy system wyborczy, członkostwo w komisji wyborczej oraz ustalenie granic okręgów wyborczych nie powinny być zmieniane co najmniej jeden rok przed wyborami.\n4 WYBORY PARLAMENTARNE GENEZA KODEKSU WYBORCZEGO W POLSCE:\nPierwszy projekt kodeksu wyborczego w Polsce został opracowany w 1996 r. z inspiracji prezydenta A. Kwaśniewskiego. Ze względu na niesprzyjający klimat po wyborach z 1997 r. nie uzyskał on formalnego statusu inicjatywy ustawodawczej. - Formalne zainicjowanie uchwalenia ustawy – Kodeks wyborczy nastąpiło w VI kadencji Sejmu 24 czerwca 2008 r. w wyniku złożenia inicjatywy ustawodawczej na ręce Marszałka Sejmu przez grupę 18 posłów Klubu Poselskiego Lewicy i Demokratów. - Do pierwszego czytania został on skierowany dopiero 12 stycznia 2009 r. - Następnie powołano komisję nadzwyczajną – 2 kwietnia 2009 r. - Kodeks wyborczy uchwalono – 5 stycznia 2011 r. - Prezydent RP podpisał kodeks wyborczy – 19 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy wszedł w życie 1 sierpnia 2011 r.\n5 Zasady prawa wyborczego:\nWYBORY PARLAMENTARNE Zasady prawa wyborczego: Rozwój współczesnych państw demokratycznych doprowadził do wykształcenia katalogu zasad prawa wyborczego (określanych mianem przymiotników wyborczych), który obejmuje: Zasadę powszechności Zasadę równości Zasadę bezpośredniości Zasadę ustalenia wyników wyborów Zasadę głosowania tajnego (nie – wyborów tajnych) Zasadę wyborów wolnych Wybory do Sejmu są powszechne, równe, bezpośrednie i proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym (art. 96 ust. 2 Konstytucji). Wybory do Senatu są powszechne, bezpośrednie oraz odbywają się w głosowaniu tajnym (art. 97 ust. 2 Konstytucji).\n6 WYBORY PARLAMENTARNE Zasada powszechności – określa krąg podmiotów, które spełniając określone warunki mają prawo wybierania i bycia wybieranymi do organów przedstawicielskich. Po raz pierwszy sformułowana w Konstytucji II Republiki Francuskiej z 21 listopada 1848 r. Art. 62 Konstytucji: Prawo wybierania Prezydenta RP, posłów, senatorów i przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego ma obywatel polski, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy lat 18. (problem art. 10 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – zawarcie małżeństwa przez kobietę, która ukończyła lat 16). Art. 99 Konstytucji: Bierne prawo wyborcze do Sejmu i Senatu Konstytucji przysługuje obywatelowi polskiemu; mającemu prawo wybierania; który najpóźniej w dniu wyborów kończy 21 lat – w wyborach do Sejmu, albo 30 lat w wyborach do Senatu. Wybraną do Sejmu i Senatu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Czynne prawo wyborcze: 21 lat w konstytucji marcowej, 24 lata w konstytucji kwietniowej, 18 lat w konstytucji PRL\n7 WYBORY PARLAMENTARNE Zasada powszechności a obowiązek głosowania W niektórych państwach dzięki wprowadzeniu obowiązku wyborczego zasada powszechności prawa wyborczego, ewoluuje w nieco innym kierunku. Upatruje się w niej katalizator procesu powstawania nowych partii mobilizujących te grupy wyborców, które bez obowiązku wyborcze. Australia - od 1915 r. Austria (niektóre kraje związkowe: Styria, Tyrol, Vorarlberg – kara grzywny nakładana przez komisję wyborczą) Belgia (od 1893), Cypr (od 1960), Grecja (od 1929), Luksemburg (od 1919), Szwajcaria (od 1903), Turcja (od 1982) oraz Brazylia, Singapur, Peru, Wenezuela i inne. W Nowej Zelandii i Urugwaju udział w wyborach nie jest obowiązkowy, ale obywatele muszą się zarejestrować przygotowywanym przed wyborami spisie wyborców pod groźbą kary finansowej.\n8 WYBORY PARLAMENTARNE Zasada powszechności a cenzusy Powszechność w konstytucjach XIX w. ograniczona była licznymi cenzusami wyborczymi, tzn. wyłączeniami czynnego lub biernego prawa wyborczego ze względu na brak określonych cech lub kwalifikacji. cenzus wieku - uzależnia przyznanie biernego prawa wyborczego od osiągnięcia określonego wieku. W przypadku biernego prawa wyborczego do parlamentu dolna granica wieku ulega w wielu krajach przesunięciu o kilka lat poza osiągnięcie pełnoletniości i wynosi do izb niższych lat (np. w Austrii parlamentarzysta musi mieć przynajmniej 19 lat, w USA – 25 lat), w odniesieniu do izb niższych 25 – 40 lat (senator w Polsce – 30 lat, w Brazylii – 35 lat, w Czechach – 40 lat)\n9 WYBORY PARLAMENTARNE Zasada powszechności a cenzusy Cenzus obywatelstwa występuje w większości państw demokratycznych we wszystkich rodzajach wyborów. W nielicznych nie obowiązuje w odniesieniu do przebywających w nich stale cudzoziemców w wyborach do parlamentu (np. Urugwaj), czy też przedstawicielskich organów samorządowych szczebla komunalnego (państwa UE), a obywatele państw UE mają czynne i bierne prawo wyborcze do Parlamentu Europejskiego bez względu na to, w którym z państw UE wezmą udział w wyborach. Cenzus domicylu - uzależnia przyznanie prawa wyborczego od stałego zamieszkiwania przez określony prawem czas na terytorium danego państwa lub na terenie jednego z okręgów wyborczych. W Polsce domicyl ograniczał bierne prawo wyborcze do Sejmu i do Senatu, przyznając je obywatelom polskim stale zamieszkałym na terytorium RP od co najmniej 5 lat (art. 96 Konstytucji z 1952 r. znowelizowanej 19 kwietnia 1991 r.) – kazus Tymińskiego.\n10 WYBORY PARLAMENTARNE Zasada powszechności a cenzusy Cenzus domicylu: Czynne prawo wyborcze do parlamentu: występuje obecnie dosyć często w wyborach parlamentarnych (np. w Kanadzie, Austrii, Islandii, Norwegii, niektórych stanach USA) oraz samorządowych, przy czym obserwuje się tendencję do skracania wymaganego okresu zamieszkiwania. Waha się od 5 lata (np. w Islandii, Hondurasie) do 6 miesięcy (np. w Meksyku). Bierne prawo wyborcze do parlamentu - występuje on często, nawet gdy nie był przewidziany dla czynnego prawa wyborczego (np. w Norwegii w wyborach parlamentarnych wynosi 10 lat) lub jest wyższy niż w przypadku czynnego prawa wyborczego\n11 WYBORY PARLAMENTARNE Zasada powszechności a cenzusy Cenzus wykształcenia - ogranicza prawa wyborcze osób nie posiadających określonego wykształcenia (np. w Brazylii, gdzie wyborca powinien umieć czytać i pisać oraz wysławiać się w języku ojczystym, na Filipinach, w przypadku biernego prawa wyborczego na urząd prezydenta wymaga się umiejętności pisania i czytania. Niekiedy wymóg ten ogranicza się do władania językiem ojczysty (wybory prezydenckie na Ukrainie). Cenzus zawodowy – oznaczający pozbawienie praw wyborczych pewnych grup zawodowych – na przykład żołnierzy i policjantów (m.in. Argentyna, Indonezja, Tunezja, Wenezuela), duchownych (np. Boliwia, Meksyk), wyższych urzędników wyborczych (np. Kanada). Cenzus w prawie zwyczajowym – np. Wielka Brytania, gdzie od głosowania powstrzymują się królowa, członkowie jej rodziny oraz dziedziczni parowie zasiadający w Izbie Lordów.\n12 WYBORY PARLAMENTARNE 2. Zasada równości – początkowo regulacje konstytucyjne zaprzeczały zasadzie równości: a) głosowanie pluralne – jeden wyborcy ma większa liczbę głosów niż drugi (XIX w. i na początku XX w. np. W Wielkiej Brytanii, Austrii, Belgii( b) głosowanie kurialne – każdy wyborca a taką samą liczbę głosów, ale wyborcy są zgromadzeni w tzw. kurie wybierające różną liczbę przedstawicieli (w XIX w. w Prusach, Grecji, Austrii) Zasada równości jest rozpatrywana w trzech aspektach: 1. formalnym 2. materialnym 3. równości szans\n13 WYBORY PARLAMENTARNE 2. Zasada równości : 1. Aspekt formalny - każdy wyborca uczestniczy w wyborach na takich samych zasadach jak inni wyborcy, a w szczególności dysponuje taką samą liczbą głosów (równość czynnego prawa wyborczego: one man one vote) oraz ma równe z innymi szanse w ubieganiu się o urząd wybieralny czy mandat przedstawicielski (równość biernego prawa wyborczego). 2. Aspekt materialny – polega na zapewnieniu równej mocy (siły) – głosu każdego wyborcy. Dzieje się tak, gdy jeden mandat przypada na taką samą liczbę wyborców, z dopuszczalnym pewnym odchyleniem, którego granice powinny być prawnie określone. Osiąga się to w dwojaki sposób:\t- ustalając normę przedstawicielstwa – tzn. proporcję między liczbą mieszkańców lub wyborców w danym okręgu bądź kraju a liczbą wybieranych przedstawicieli (Polska), - wyznaczając okręgi wyborcze o zbliżonej liczbie mieszkańców lub wyborców przypadających na jeden mandat, współcześnie jest najczęściej praktykowane (USA, Austria, Polska).\n14 WYBORY PARLAMENTARNE 2. Zasada równości w wyborach do Sejmu i Senatu. bezdyskusyjne obowiązywanie zasady równości w aspekcie formalnym, Problem zasady równości w aspekcie materialnym w wyborach do Senatu, ordynacja do Senatu z 1991 r. – przyjęła za podstawę wytyczania okręgów wyborczych kryterium terytorialne, tzw. Podział administracyjny państwa na województwa, ignorując kryterium populacyjne, tzn. nie przyjmując normy przedstawicielstwa (ustalenie Okrągłego Stołu – każde województwo 2 mandaty). Ordynacja wyborcza do Sejmu i Senatu z 2001 r. (2 – 4 senatorów w okręgu) Kodeks wyborczy z 2011 r. (1 senator w okręgu)\n15 WYBORY PARLAMENTARNE 3. Zasada bezpośredniości Składa się współcześnie z dwóch elementów: 1. Głosowania osobistego polegającego na tym, że wyborca oddaje głos, bez niczyjego pośrednictwa. Wyborcy niepełnosprawni mogą, na własną prośbę, korzystać z pomocy innej osoby przy głosowaniu. Ordynacje wyborcze zazwyczaj zezwalają na to wprost. 2. Głosowania imiennego oznaczającego, że wyborca oddaje głos na konkretnego kandydata, określonego z imienia i z nazwiska, stawiając z właściwej strony karty do głosowania znak przy jego nazwisku. Przy wyborach z zastosowaniem list mogą być:\t- listy zamknięte (closed list), tzn. takie, na których kolejność kandydatów jest wiążąca dla wyborcy - listy otwarte (open list), tzn. takie, na których sam wyborca dokonuje preferencji personalnych.\n16 WYBORY PARLAMENTARNE 4. Zasada głosowanie tajne Zasada tajności głosowania odnosi się tylko do jednej z faz procesu wyborczego, tzn. do aktu głosowania. Nie można jej rozciągać na inne elementy procesu wyborczego, które mają być jawne, np. zarządzenie wyborów, kalendarz wyborczy, zgłaszanie kandydatów (list kandydatów), ustalenie wyników wyborów, repartycja mandatów, rozpatrywanie protestów wyborczych. Po raz pierwszy na szeroką skalę tajność głosowania wprowadzono w Południowej Australii – tzw. AUSTRALIAN BALLOT (lata 50. XIX w.). W Wielkiej Brytanii jawność głosowania obowiązywała do 1872 r., w Stanach Zjednoczonych do 1888 r. W Europie tajność głosowania wprowadzono po raz pierwszy we Francji (Rewolucja Francuska 1789 r.), cztery lata później, pod naciskiem jakobinów, pozostawiono wyborcy swobodę. W Europie zachodniej upowszechniona została na przełomie XIX i XX w. (np. Belgia od 1920 r.).\n17 WYBORY PARLAMENTARNE 4. Zasada głosowania tajnego TAJNOŚĆ GŁOSOWANIA – ma chronić wyborcę przed powzięciem przez kogokolwiek wiadomości, w jaki sposób głosował, a zatem umożliwić wyborcy dokonanie swobodnej i bezpiecznej decyzji wyborczej. Ma sens tylko wtedy, gdy służy zagwarantowaniu wolnych wyborów. Wyborca ma pewność, że w związku z oddanym głosem nie wystąpią żadne pozytywne ani negatywne konsekwencje. WSPÓŁCZEŚNIE TAJNOŚĆ GŁOSOWANIA STANOWI CONDITIO SINE QUA NON WYBORÓW DEMOKRATYCZNYCH. Na przestrzeganie zasady tajności głosowania istotny wpływ ma instytucja MĘŻA ZAUFANIA (nazywanych niekiedy OBSERWATORAMI) - są to osoby działające na podstawie upoważnienia udzielonego przez pełnomocnika komitetu wyborczego lub samego kandydata, które posiadają uprawnienia do obserwowania czynności wyborczych oraz obliczania głosów. Mogą oni zgłaszać zarzuty do protokołu głosowania. Wówczas obwodowe komisje wyborcze mają obowiązek dołączenia wyjaśnień dotyczących zarzutów wniesionych przez mężów zaufania.\n18 WYBORY PARLAMENTARNE 4. ZASADA GŁOSOWANIA TAJNEGO WYŁĄCZENIE TAJNOŚCI GŁOSOWANIA MOŻE NASTAPIĆ TYLKO W DRODZE WYJĄTKU np. w celu realizacji czynne prawa wyborczego przez wyborcę (zwrócenie się osoby niepełnosprawnej do osoby trzeciej z prośbą o pomoc przy akcie głosowania). TAJNOŚĆ GŁOSOWANIA DOPUSZCZA MOŻLIWOŚĆ GŁOSOWANIA ELEKTRONICZNEGO. Zasada tajności podlega rozwinięciu w kodeksie wyborczym, który nakazuje, aby wyborca po otrzymaniu karty do głosowania udał się do miejsca zapewniającego tajność głosowania, znajdującego się w lokalu wyborczym. Karta do głosowania ma być wrzucona do urny w taki sposób, aby strona zadrukowana nie była widoczna (art. 52 kodeksu wyborczego). Nad tajnością głosowania czuwa przewodniczący obwodowej komisji wyborczej (art. 49 par. 1 kodeksu wyborczego).\n19 WYBORY PARLAMENTARNE 5. Zasada wyborów wolnych W nauce prawa konstytucyjnego coraz więcej autorów uznaje ją za zasadę prawa wyborczego. Wyrażają ją expressis verbis niektóre współczesne konstytucje (np. Włochy, Niemcy, Hiszpania). W Europie w krajach, gdzie nie formułuje jej prawo wyborcze, odwołać się można do ratyfikowanego przez zdecydowaną większość państw Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r. Treść zasady wolnych wyborów nie jest jednoznacznie określona. Ogólnie rzecz ujmując można powiedzieć, że zasada wolności wyborów ma zagwarantować swobodne realizację aktu wyborczego. Wyborca korzysta z czynnego i biernego prawa wyborczego w sposób wolny od jakiegokolwiek przymusu fizycznego lub psychicznego. Z tego punktu widzenia ważne jest powierzenie przeprowadzenia wyborów oraz nadzoru nad nimi organom niezależnym od podmiotów, których kandydaci biorą udział w wyborach.\n20 WYBORY PARLAMENTARNE 6. ZASADA USTALANIA WYNIKÓW WYBORÓW - SYSTEM WIĘKSZOŚCIOWY - SYSTEM PROPORCJONALNY - SYSTEM MIESZANY\n21 („zwycięzca bierze wszystko”)\nWYBORY PARLAMENTARNE SYSTEM WIĘKSZOŚCIOWY Pierwszym historycznie ukształtowanym systemem jest system większościowy. Zyskał poparcie w doktrynie, a do jego stosowania przekonywali już wielcy myśliciele doby Oświecenia, m.in. John Locke i Jean-Jacques Rousseau. REGUŁA: mandat przyznaje się temu kandydatowi w okręgu jednomandatowym lub tej liście w okręgu wielomandatowym, która uzyskała największą liczbę głosów w myśl zasady: THE WINNER TAKES ALL („zwycięzca bierze wszystko”)\n22 WYBORY PARLAMENTARNE WARIANT 1. rozdział mandatów dokonuje się w oparciu o większości względną (zwykłą) - kandydat lub lista musi otrzymać więcej głosów niż konkurenci, co z kolei oznacza, że elekcja zostaje zakończona po odbyciu pierwszej tury głosowania. W praktyce najczęściej do wyborów przystępuje dwóch trzech, czterech, ewentualnie pięciu kandydatów, a do zwycięstwa potrzebują oni co najmniej 30-40% głosów poparcia. Występuje w wyborach do niższych izb parlamentu, np. do Izby Gmin w Wielkiej Brytanii, do Izby Reprezentantów w USA, do Izby Gmin w Kanadzie, w byłych koloniach brytyjskich, w wielu państwach Ameryki Łacińskiej oraz znacznie częściej w wyborach do wyższych izb parlamentu - od 1991 do 2011 w wyborach do Senatu RP.\n23 WYBORY PARLAMENTARNE WARIANT 2. rozdział mandatów dokonuje się w oparciu o większości bezwzględną (50% + 1 ważnie oddany głos). Występuje przede wszystkim w wyborach na stanowiska jednoosobowe, przede wszystkim na urząd prezydenta, np. w Austrii od 1951, Francji od 1962, Portugalii od 1976, Finlandii od 1988, w Polsce od 1990 oraz w byłych republikach radzieckich, w wielu krajach Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej. Wraz ze wzrostem liczby kandydatów, szanse na uzyskanie bezwzględnej większości głosów maleją.\n24 WYBORY PARLAMENTARNE SYSTEM WYBORÓW DWUETAPOWYCH: jest odmianą „czystego” systemu większości bezwzględnej stosowaną w wyborach do Zgromadzenia Narodowego we Francji od 1958 z przerwą w latach 1985 – 1986, kiedy to funkcjonował system proporcjonalny. W I turze, aby być wybranym, należy nie tylko uzyskać większość bezwzględną, ale uzyskany wynik musi stanowić co najmniej 25% ogólnej liczby zarejestrowanych wyborców w okręgu (około 20% zostaje obsadzone). W II turze wyborów uczestniczą kandydaci, którzy uczestniczyli w I turze i uzyskali co najmniej 12,5% głosów ogółu uprawnionych. Prawo do zajęcia mandatu warunkuje uzyskanie większości zwykłej, ale uzyskany wynik musi stanowić 25% głosów ogółu uprawnionych.\n25 WYBORY PARLAMENTARNE SYSTEM PROPORCJONALNY: Po raz pierwszy potrzebę stworzenia proporcjonalnego systemu wyborczego zauważył w 1785 r. francuski matematyk Jean Antoine Nicolas Caritat markiz de Condorcet (1743 – 1794), jego koncepcję rozwinął Jospeh Diez Gergonne, a następnie angielski konstytucjonalista Thomas Hare ( ). Obecnie można wskazać blisko 300 wariantów ustalania wyników wyborów, natomiast wybór systemu obowiązującego w danym państwie wywołuje zawsze szerokie dyskusje, która z metod rozdziału mandatów najpełniej oddaje preferencje wyborców w wyłonionym organie przedstawicielskim.\n26 WYBORY PARLAMENTARNE SYSTEM PROPORCJONALNY W WYBORACH PARLAMENTARNYCH W POLSCE: 1991 – Hare`a-Niemeyera, zmodyfikowany Sainte-League 1993 – d`Hondta 1997 – d`Hondta zmodyfikowany Sainte-League 2005 – d`Hondta 2007 – d`Hondta 2011 – d`Hondta\n27 SYSTEM D`HONDTA: liczbę głosów oddanych na każdą z list dzieli się przez kolejne, całkowite liczby naturalne. b) Otrzymane w ten sposób ilorazy porządkuje się od największego do najmniejszego. c) O przyznaniu mandatów liście decyduje kolejność największych ilorazów. Na ww. przykładzie: - w okręgu jest 10 mandatów do rozdzielenia: Iloraz lista A (83 000) lista B (56 000) lista C (26 000) lista D (8 000) : 1 83 000 56 000 26 000 8 000 : 2 41 500 28 000 13 000 4 000 : 3 27 666 18 666 8 666 2 666 : 4 20 750 14 000 6 500 2 000 : 5 16 600 11 200 5 200 1 600 : 6 13 833 9 333 4 333 1 333\n28 Znajdujemy 10 największych ilorazów, tj.: 83 000, 56 000, 41 500,\nSYSTEM D`HONDTA: Znajdujemy 10 największych ilorazów, tj.: 83 000, 56 000, 41 500, 28 000, 27 666, 26 000, 20 750, 18 666, 16 600, Wynik ostatecznego podziału mandatów jest następujący: - lista A - 5 mandatów, - lista B - 4 mandaty, - lista C - 1 mandat, - lista D - bez mandatu. System d`Hondta stosowany jest m.in. w Belgii, w Niemczech, w Polsce.\n29 SYSTEM SAINT-LAQUË`A System ten wykazuje duże podobieństwo do systemu d`Hondta. Stosowany jest w dwóch wersjach: podstawowej i zmodyfikowanej. Wersja podstawowa przyjmuje, że liczba głosów oddana na każdą z list podlega dzieleniu nie przez kolejne liczby naturalne, lecz przez kolejne liczby nieparzyste. Otrzymane w ten sposób ilorazy porządkuje się od największego do najmniejszego. O przyznaniu mandatów liście decyduje kolejność największych ilorazów. Iloraz lista A (83 000) lista B (56 000) lista C (26 000) lista D (8 000) : 1 83 000 56 000 26 000 8 000 : 3 27 666 18 666 8 666 2 666 : 5 16 666 11 200 5 200 1 600 : 7 11 857 3 714 1 142 : 9 9 222 6 222 2 888 888 : 11 7 545 5 090 2 363 727\n30 Znajdujemy 10 największych ilorazów, tj.:\nSYSTEM SAINT-LAQUË`A Znajdujemy 10 największych ilorazów, tj.: , , , , , , , , 9 222, Wynik ostatecznego podziału mandatów jest następujący: - lista A - 5 mandatów, - lista B - 3 mandaty, - lista C - 2 mandaty, - lista D - bez mandatu. w wersji podstawowej system ten znajduje zastosowanie w duńskiej ordynacji wyborczej.\n31 Ga x M Wa = -------------- = X, G\nSYSTEM HARE`A-NIEMEYERA (nazywany system „największej reszty” lub „matematycznej proporcji”) powstał na skutek modyfikacji systemu Hare`a przez niemieckiego matematyka Horsta Niemeyera. Metodę największej reszty stosuje się w wielu krajach Ameryki Łacińskiej. Do 1993 r. obowiązywała we Włoszech. a) Liczbę ważnie oddanych głosów w okręgu na daną listę mnoży się za każdym razem przez liczbę mandatów do obsadzenia w okręgu wyborczym, a następnie tak uzyskany iloczyn dzieli się przez liczbę oddanych głosów na wszystkie listy okręgowe. b) Jeżeli pozostaną (co jest regułą) mandaty nieobsadzone, to przydziela się je w kolejności tym listom, którym pozostały największe reszty (tzn. największa niewykorzystana liczba głosów). Ga x M Wa = = X, G Wa – liczba mandatów uzyskanych przez partię A Ga – liczba ważnie oddanych głosów na partię A w danym okręgu wyborczym M – liczba mandatów do obsadzenia w danym okręgu wyborczym G – łączna liczba głosów oddanych na wszystkie ugrupowania w danym okręgu wyborczym\n32 Współcześnie wybory parlamentarne zarządza najczęściej:\nZarządzenie wyborów Współcześnie wybory parlamentarne zarządza najczęściej: 1. GŁOWA PAŃSTWA działająca samodzielnie (np. Czechy, Chorwacja, Słowenia, Ukraina, RFN, Rosja) lub na wniosek (np. premiera w Finlandii). 2. RZĄD – np. Austria 3. PRZEWODNICZĄCY PARLAMENTU upływającej kadencji (np. Mongolia) W Polsce wybory do Sejmu i Senatu zarządza Prezydent RP nie później niż 90 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu i Senatu, wyznaczając datę wyborów na dzień wolny od pracy, przypadający w ciągu 30 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu i Senatu (art. 98 ust. 2 Konstytucji). W razie skrócenia kadencji Sejmu, Prezydent zarządza wybory do Sejmu i senatu i wyznacza ich datę na dzień przypadający nie później niż w ciągu 45 dni od dnia zarządzenia skrócenia kadencji Sejmu (art. 98 ust. 5 Konstytucji).\n33 WYBORY PARLAMENTARNE Zarządzenie wyborów Akt o zarządzeniu wyborów (w Polsce postanowienie) poddaje się do publicznej wiadomości i ogłasza w dzienniku urzędowym (w Polsce w Dzienniku Ustaw) w ściśle określonym terminie (np. 5 dni od dnia jego podpisania , uchwalenia) – art. 290 k.w. Akt urzędowy Prezydenta RP należy do jego prerogatyw, gdyż na podstawie art. 144 ust. 3 pkt 1 Konstytucji zwolniony jest z obowiązku uzyskania kontrasygnaty. W akcie tym, podmiot zarządzający wybory, częstokroć po zasięgnięciu opinii komisji wyborczej, określa dni, w których upływają prawem przewidziane terminy do dokonania czynności wyborczych – tzw. KALENDARZ WYBORCZY.\n34 KAMPANIA WYBORCZA – to etap procesu wyborczego, w którym za pomocą różnorodnych środków i działań komitety wyborcze promują swoich kandydatów i programy wyborcze. Każda kampania wyborcza jest procesem prawnie uregulowanym i politycznie żywiołowym posiadającym swoją specyfikę, wyróżniającą ją pod względem efektywności stosowanych metod, technik i strategii wyborczych. CZAS TRWANIA kampanii wyborczej wynosi najczęściej od nieco powyżej jednego miesiąca (np. w Kanadzie – 4 tygodnie, we Włoszech – 45 dni) do kilku miesięcy (np. w Polsce – co najmniej trzy miesiące przed datą wyborów). W Polsce rozpoczyna się z dniem ogłoszenia aktu właściwego organu o zarządzeniu wyborów i ulega zakończeniu na 24 godziny przed dniem głosowania (art. 104 k.w.). Podstawową zasadą dotyczącą kampanii wyborczej jest tzw. równość szans stanowiąca element zasady równości. Zasada ta obejmuje przede wszystkim dostęp do mediów stanowiących jeden z podstawowych środków komunikowania się z wyborcami.\n35 Elementem kampanii wyborczej jest AGITACJA WYBORCZA czyli publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania w określony sposób lub do głosowania na kandydata określonego komitetu wyborczego (zob. art. 105 k.w.). Definicja ta, odwołująca się przede wszystkim do celu agitacji wyborczej wydaje się zbyt wąska. Na wynik wyborów (i kierunek głosowania) można bowiem wpłynąć pośrednio, nie nakłaniając wprost do głosowania „w określony sposób”, ale np. kształtując ogólniejsze motywacje głosujących przez dostarczenie im intencjonalnie wyselekcjonowanych informacji. Najczęściej agitację wyborczą można prowadzić od dnia przyjęcia przez właściwy organ zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego na zasadach, w formach i w miejscach określonych przepisami prawa. Polski ustawodawca nie poddał sankcji prowadzenia agitacji wyborczej przez rozpoczęciem kampanii wyborczej. W praktyce luka ta jest wykorzystywana przez niektóre partie polityczne, które określają agresywnie prowadzoną agitacje wyborczą jako „KAMPANIĘ INFORMACYJNĄ”. W ten sposób omijają też limity wydatków zastrzeżone w kodeksie wyborczym na kampanię wyborczą. Agitację wyborczą może prowadzić KAŻDY WYBORCA, po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika komitetu (art. 106 § 1 k.w.).\n36 Agitacja wyborcza jest zabroniona w lokalu wyborczym oraz na terenie budynku, w którym ten lokal się znajduje. Kodeks wyborczy w art. 108 § 1 zabrania prowadzenia agitacji wyborczej: Na terenie urzędów administracji rządowej i administracji samorządu terytorialnego Na terenie zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających normalne funkcjonowanie Na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz oddziałów służby cywilnej, a także skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Na terenie szkół wobec uczniów (za wyjątkiem zajęć z zakresu edukacji obywatelskiej polegających na upowszechnieniu wśród uczniów wiedzy o prawach i obowiązkach obywateli) ZABRANIA SIĘ ORGANIZOWANIA LOTERII FANTOWYCH, GIER LOSOWYCH I KONKURSÓW, W KTÓRYCH WYGRANYMI SĄ NAGRODY PIENIĘZNE LUB PRZEDMIOTY O WARTOŚCI WYŻSZEJ NIŻ WARTOŚĆ PRZEDMIOTÓW ZWYCZAJOWO UŻYWANYCH W CELACH REKLAMOWYCH LUB PROMOCYJNYCH (art. 108 § 4 k.w.).\n37 MATERIAŁ WYBORCZY to każdy pochodzący od komitetu wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek z zarządzanymi wyborami (art. 109 § 1 k.w.). MATERIAŁY WYBORCZE podlegają ochronie prawnej i powinny zawierać oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodzą. Na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej, tablicach i słupach ogłoszeniowych, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych i innych można umieszczać plakaty tylko po uzyskaniu zgody zarządcy lub właściciela nieruchomości, obiektu lub urządzenia. Plakaty i hasła wyborcze oraz urządzenia ogłoszeniowe pełnomocnicy wyborczy obowiązani są usunąć w terminie 30 dni po dniu wyborów. Wójt postanawia o usunięciu plakatów i haseł wyborczych oraz urządzeń ogłoszeniowych nieusuniętych przez obowiązanych do tego pełnomocników wyborczych w terminie, o którym mowa w § 6. Koszty usunięcia ponoszą obowiązani. Jeżeli materiały wyborcze zawierają nieprawdziwe informacje kandydat lub pełnomocnik może wystąpić do sądu okręgowego, w który w terminie 24 godzin w postępowaniu nieprocesowym może zakaz rozpowszechniania materiałów. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w ciągu 24 godzin zażalenie do sądu apelacyjnego, który rozpoznaje zażalenie w ciągu 24 godzin. Od postanowienia sądu apelacyjnego nie przysługuje kasacja i podlega ono natychmiastowemu wykonaniu.\n38 DOSTĘP DO PROGRAMÓW NADAWCÓW RADIOWYCH I TELEWIZYJNYCH\nW czasie ciszy wyborczej, czyli na 24 godziny przed dniem głosowania, zabrania się podawania do publicznej wiadomości wyników przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących wyników wyborów. DOSTĘP DO PROGRAMÓW NADAWCÓW RADIOWYCH I TELEWIZYJNYCH W zdecydowanej większości państw demokratycznych dostęp do radia i telewizji dla celów kampanii wyborczej przysługuje partiom politycznym bądź komitetom wyborczym. W Polsce komitetom wyborczym, których kandydaci zostali zarejestrowani, przysługuje, w okresie od 15 dnia przed dniem wyborów do dnia zakończenia kampanii wyborczej, prawo do rozpowszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych, w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych na koszt tych nadawców (art. 117 k.w.). We Francji wymóg ten dotyczy zgłoszenia co najmniej 75 kandydatów. INNE: Często spotkać można tez rozwiązanie opierające się na przydzieleniu bezpłatnego czasu antenowego jedynie partiom politycznym mającym reprezentację w parlamencie lub największym partiom politycznym.\n39 Art. 117 § 6 k.w. zawiera upoważnienia dla Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do określenia, w drodze rozporządzenia, m.in. czasu przeznaczonego na rozpowszechnianie nieodpłatnie audycji wyborczych w każdym z programów ogólnokrajowych i programów regionalnych oraz ramowego podziału czasu rozpowszechniania tych audycji. Aktualnie w tym zakresie obowiązuje rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji z dnia 12 lipca 2011 r. w sprawie czasu oraz ramowego podziału czasu przeznaczonego na rozpowszechnianie nieodpłatnie audycji wyborczych, trybu postępowania dotyczącego podziału czasu, zakresu rejestracji oraz sposobu przygotowania i emisji audycji wyborczych w programach publicznej radiofonii i telewizji. Kodeks wyborczy w art. 120 nałożył też na TVP S.A. obowiązek przeprowadzenia debat pomiędzy przedstawicielami tych komitetów wyborczych w wyborach do Sejmu lub w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, które zarejestrowały swoje listy kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, a w przypadku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej - pomiędzy kandydatami. Czas debat nie jest wliczany do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117.\n40 FINANSOWANIE WYBORÓW Wybory wymagają ogromnych środków finansowych, które nie tylko ułatwiają prowadzenie kampanii wyborczej, ale mogą wpływać na wynik wyborów. Koszty kampanii wyborczych sukcesywnie wzrastają, co wiąże się nie tylko ze wzrostem liczby elektoratu (upowszechnienia prawa wyborczego, dla kobiet, mniejszości etnicznych czy obniżenia czy obniżenia granicy wieku wyborców), ale przede wszystkim z faktu, że wzrosło zapotrzebowanie na bardziej efektywną kampanię wyborczą. Wymaga to korzystania z usług specjalistów z wielu dziedzin. Do najdroższych kampanii wyborczych należą oczywiście kampanie prezydenckie w Stanach Zjednoczonych. Tytułem porównania można wskazać, że w 2000 r. całkowite wydatki wyniosły 650 mln dol., w 2004 r. ponad 1 mld dol., a w 2008 r. około 2 mld dol. Relatywnie mniej kosztuje prowadzenie kampanii wyborczej w innych krajach. Na przykład w Polsce w wyborach prezydenckich w 2005 r. na kampanię Donalda Tuska wydano 6,1 mln złotych, a kampanię Lecha Kaczyńskiego - 5,7 mln złotych, w 2010 r. na kampanię Bronisława Komorowskiego wydano 15,4 mln zł., a na kampanię Jarosława Kaczyńskiego: 14,6 mln zł.\n41 FINANSOWANIE WYBORÓW I KAMPANII WYBORCZEJ\nFinansowanie kampanii wyborczej musi być JAWNE. Poszczególne ustawy wyborcze na świecie w różny sposób regulują dostęp i zakres korzystania ze wsparcia finansowego ze środków zewnętrznych. Generalnie kandydatom indywidualnym i partiom politycznym nie wolno korzystać z pomocy zagranicznej (wyjątek Wielka Brytania). Niekiedy możliwe jest wsparcie finansowe przez obywateli danego państwa zamieszkałych za granicą (np. w RFN). Zakaz finansowania komitetów wyborczych sporadycznie dotyczy przedsiębiorstw, związków zawodowych, gdyż są to podmioty, które w sposób wyraźny są związane z oczekiwaniami otrzymania konkretnych przywilejów gospodarczych lub politycznych (np. w USA). W Polsce występuje zakaz otrzymywania jakichkolwiek środków finansowych z budżetu państwa, państwowych jednostek organizacyjnych, budżetu samorządu terytorialnego.\n42 Przepisy dotyczące finansowania wyborów i kampanii wyborczej umiejscowione są najczęściej w ustawach o partiach politycznych i w ustawach (ordynacjach) wyborczych. W Polsce finansowanie kampanii wyborczej uregulowane jest w rozdziale 15 działu I kodeksu wyborczego (art. 125–151) oraz w przepisach szczególnych kodeksu wyborczego. Źródła finansowania kandydatów i partii politycznych oraz ilość wydawanych pieniędzy w trakcie kampanii wyborczej reguluje prawo, zaś organizowaniem funduszy zajmują się komitety partyjne i komitety wyborcze. Wydatki związane z organizacją i przeprowadzeniem wyborów pokrywane są z budżetu państwa w części Rezerwy celowe zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie wyborczym.\n43 W Polsce z budżetu państwa pokrywane są wydatki związane z:\nZadaniami PKW oraz PBW Zadaniami komisarzy wyborczych i komisji wyborczych niższego stopnia oraz zapewnieniem ich obsługi przez wyznaczone do tych celów organy i jednostki organizacyjne Zadaniami organów administracji rządowej oraz podległych im urzędów centralnych i jednostek organizacyjnych, a także innych organów państwowych Refundacją wydatków, poniesionych przez członków komisji wyborczych z tytułu wypadku przy wykonywaniu zadań tych komisji. Zasady planowania finansowego oraz realizacji wydatków, a także sprawozdawczości finansowej określają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W budżecie państwa zapewnia się ponadto corocznie w części Rezerwy celowe środki na przeprowadzenie wyborów przedterminowych i uzupełniających. Dysponentem tych środków finansowych jest Szef Krajowego Biura Wyborczego.\n44 Na świecie wyróżnia się dwa podstawowe źródła finansowania kampanii wyborczej:\nśrodki własne: środki kandydata lub jego rodziny – np. John D. Rockefeller w 1984 wydał 10 mln dolarów na walkę o fotel senatorski w Zachodniej Wirginii, środki pozyskane ze składek członkowskich - stanowią niewielkie źródło finansowania kampanii wyborczej, nawet w przypadku partii masowych liczących setki tysięcy aktywnych członków (jedną z metod pozyskiwania środków jest rozprowadzanie cegiełek – np. w Polsce, podobny efekt przynosi urządzanie przyjęć, festynów, kiermaszy (np. we Włoszech, czy we Francji). środki przekazane prze organizacje związane z partiami politycznymi (mogą to być instytucje użyteczności publicznej, jak fundacje, np. niemiecka Fundacja Konrada Adenauera związana z CDU, związki zawodowe, np. Trade Unions w Wielkiej Brytanii finansująca działalność Labour Party).\n45 ŚRODKI ZEWNĘTRZNE: darowizny od osób prywatnych pozyskiwane podczas wizyt domowych, listownie bądź telefonicznie. Najbardziej efektywnym sposobem były do niedawna listy. W ten sposób w latach 80. XX w. komitet Partii Republikanów zebrał 5 mln dolarów. darowizny od prywatnych przedsiębiorstw, a szczególnie wielkich korporacji. Za pierwszy przykład finansowania kampanii wyborczej z tego źródła podaje się kampanię wyborczą w Stanach Zjednoczonych w 1896 r., kiedy to sztab wyborczy kandydata republikanów Wiliama McKinley`a zdołał gromadzić olbrzymią jak na tamte czasy sumę około 16,5 mln dolarów. kredyty bankowe dotacje z funduszy publicznych pokrywane z budżetu państwa fundusze wyrównywania szans\n46 Najczęściej każda darowizna powyżej określonej kwoty musi być ujawniona publicznie poprzez podanie ofiarodawcy wysokości tej kwoty (np. w Kanadzie powyżej 100 dolarów). Dla osób prywatnych najczęściej ustala się górną granicę darowizny, przy zachowaniu anonimowości darczyńcy. Natomiast w przypadku przedsiębiorstw kwota darowizny do określonej wysokości bywa zwolniona z podatku (np. we Francji). Gospodarkę finansową komitetu wyborczego prowadzi pełnomocnik finansowy, który zobowiązany jest przedstawić sprawozdania finansowe (o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych komitetu, w tym o uzyskanych kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania).\n47 Za gospodarkę finansową komitetu wyborczego odpowiedzialny jest i prowadzi ją PEŁNOMOCNIK FINANSOWY (w Polsce art. 126 k.w.). Zgodnie z art. 127 § 2 k.w. pełnomocnikiem nie może być: kandydat, pełnomocnik wyborczy, funkcjonariusz publiczny, o którym mowa w art. 115 § 13 k.k. Zabronione jest przekazywanie środków przez jeden komitet na rzecz innego komitetu. Środki finansowe komitetu są gromadzone wyłącznie na jednym rachunku bankowym (art. 134 § 1 k.w.). SUMA WPŁAT obywatela polskiego nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego miesięcznego wynagrodzenia, zaś kandydat 45-krotności. (przekroczenie limitów – przepadek na rzecz Skarbu Państwa). KOMITET MUSI PROWADZIĆ REJESTRY zaciąganych kredytów, pożyczek i wpłat o wartości przekraczającej kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.\n48 Dp - wysokość przysługującej dotacji podmiotowej,\nPartii politycznej, której komitet wyborczy uczestniczył w wyborach, partii politycznej wchodzącej w skład koalicji wyborczej, a także komitetowi wyborczemu wyborców uczestniczących w wyborach do Sejmu i do Senatu przysługuje prawo do dotacji z budżetu państwa za każdy uzyskany mandat posła i senatora. W Polsce wysokość dotacji podmiotowej oblicza się według wzoru: Dp=W/560 x M gdzie poszczególne symbole oznaczają: Dp - wysokość przysługującej dotacji podmiotowej, W - sumę wydatków na kampanię wyborczą komitetów wyborczych (do wysokości przysługujących komitetom wyborczym limitów wydatków przewidzianych w wyborach do Sejmu i do Senatu), które uzyskały co najmniej 1 mandat, M - liczbę mandatów posłów i senatorów uzyskanych przez dany komitet wyborczy.\n49 AKT GŁOSOWANIA Głosowanie należy do najważniejszych faz procesu wyborczego. Przeprowadzenie głosowania i ustalenie wyników wyborów powierza się określonym podmiotom – KOMISJOM WYBORCZYM. Komisje wyborcze stanowią reprezentację wyborców, czyli mogą być przedstawicielstwem partii politycznych, organizacji społecznych oraz innych podmiotów reprezentujących grupy wyborców lub jednostki. Przed aktem głosowania komisje wykonują kilka czynności: 1. sprawdzenie, zamknięcie i opieczętowanie urny wyborczej 2. sprawdzenie kart do głosowania lub kopert z kartami do głosowania 3. sprawdzenie tożsamości osób przybyłych do lokalu wyborczego (dokument tożsamości, porównanie podpisów, stemplowanie tuszem) 4. sprawdzenie czy nazwiska figurują w spisie wyborców\n50 AKT GŁOSOWANIA Współcześnie wyborcy otrzymują karty do głosowania od komisji wyborczej. W przeszłości karty do głosowania przygotowywały i dostarczały wyborcom zainteresowane partie polityczne. (np. w USA do końca XIX w.). Taka praktyka była przyczyną licznych nadużyć. Obok głosowania przy użyciu kart do głosowania spotykane jest także głosowanie przy pomocy maszyn do głosowania (voting machine), które pojawiły się w USA w 1892 r. oraz kart perforowanych i żetonów.\n51 AKT GŁOSOWANIA TECHNIKI TRADYCYJNE: 1. technika skreśleń – na karcie do głosowania dokonuje się skreśleń nieakceptowanych kandydatów, a pozostawia się a niej tych, na których chcemy głosować, tzw. negatywna technika głosowania. 2. technika znaku „X” – na karcie do głosowania stawia się znak „X” przy danych personalnych lub partii politycznych, których popieramy. 3. technika podkreśleń – podkreślenie na karcie do głosowania nazwy komitetu wyborczego lub danych personalnych kandydata. 4. techniki mieszane - wyborca ma dwie możliwości: wpisuje numer listy popieranego kandydata w miejsce zaznaczone w postaci kratki lub koła lub wpisuje nazwisko kandydata i pozostawia koło (kratkę) pusta.\n52 GŁOSOWANIE PRZEZ PEŁNOMOCNIKA – występuje we Francji, Holandii, Wielkiej Brytanii, Belgii, Szwecji. W rozwiązaniach tych można wskazać na kilka różnic. We Francji w ten sposób mogą głosować osoby, których obowiązki zawodowe, stan zdrowia, uczestnictwo w zajęciach akademickich lub zawodach sportowych, wykonywanie obowiązków kapłańskich, leczenie czy też przebywanie poza granicami kraju utrudnia osobiste uczestnictwo w głosowaniu. W Belgii w ten sposób mogą głosować osoby chore, niepełnosprawne, wykonujące obowiązki służbowe, pozbawione wolności wyrokiem sądowym, uczestniczące w zajęciach akademickich, przebywające czasowo za granicą oraz wyborcy, którym przekonania religijne nie pozwalają na osobisty udział w wyborach. W Wielkiej Brytanii swój głos za pomocą pełnomocnika mogą oddać wyborcy, którzy z powodu pracy zawodowej swojej lub małżonka nie mogą osobiście stawić się w lokalu wyborczym oraz ci, którzy przebywają poza granicami kraju.\n53 KTO MOŻE BYĆ PEŁNOMOCNIKIEM ?\nAKT GŁOSOWANIA W Holandii prawo to przysługuje każdemu obywatelowi posiadającemu czynne prawo wyborcze. W Szwecji głosować przez pełnomocnika mogą osoby niepełnosprawne, starsze i te, którym choroba nie pozwala na osobiste stawienie w lokalu wyborczym. KTO MOŻE BYĆ PEŁNOMOCNIKIEM ? We Francji może to być osoba, która zapisana jest w tej samej gminie, co osoba udzielająca pełnomocnictwa. W Belgii początkowo mógł to być tylko krewny lub powinowaty do III stopnia, obecnie pełnomocnikiem może być dowolna osoba. W Szwecji pełnomocnikiem może być każda osoba wskazana przez wyborcę uprawnionego do głosowania. LICZBA UDZIELONYCH PEŁNOMOCNICTW – jedno pełnomocnictwo można przyjąć w Belgii, dwa pełnomocnictwa we Francji, Wielkiej Brytanii, Holandii.\n54 AKT GŁOSOWANIA Pełnomocnictwa udziela się przez wskazanymi urzędami czy też osobami. We Francji urzędnikami magistratu oraz osobami upoważnionymi do sporządzania pełnomocnictw w domach, osoby przebywające za granicą – w urzędach konsularnych lub przez upoważnione przez konsula osoby). W Wielkiej Brytanii wyborca przedstawia wniosek gminnym organom wyborczym. Wniosek ten winien zawierać określenie, czy pełnomocnictwo jest udzielane na konkretne wybory czy w ogóle oraz wskazanie powodu udzielenia pełnomocnictwa. Podobnie wygląda procedura udzielania pełnomocnictwa w Belgii. Osoba, która chciałaby głosować przez pełnomocnika, występuje z prośbą do mera gminy, w której zamieszkuje podając przyczynę, dlaczego nie może osobiście oddać głosu.\n55 GŁOSOWANIE KORESPONDENCYJNE polega na tym, że wyborca – na wniosek – otrzymuje kartę do głosowania drogą korespondencyjną (np. pocztą, kurierem), a następnie wypełnia ją i przesyła (dostarcza ją) do lokalu wyborczego. Występuje m.in. w Holandii, Norwegii, Hiszpanii, Słowacji, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Niemczech, Szwajcarii, Szwecji. W Hiszpanii z możliwości tej korzystają osoby, które przewidują, że w dniu wyborów będą nieobecne lub ich kondycja fizyczna nie pozwala im na stawienie się w lokalu wyborczym. Na Słowacji prawdo to przysługuje wyborcom, którzy mają stałe miejsce zamieszkania na Słowacji, ale w dniu wyborów przebywają za granicą oraz obywatelom, którzy nie posiadają stałego miejsca zamieszkania na Słowacji. W Niemczech (najwcześniej – bo od 1957 r.) mogą głosować osoby, którym istotny powód uniemożliwił obecność w ich okręgu wyborczym w dniu głosowania, przeprowadziły się i nie zostały ujęte w spisie wyborców w nowym miejscu zamieszkania, lub którym przyczyny zawodowe, czy też osobiste uniemożliwiają przybycie do lokalu wyborczego. W Wielkiej Brytanii – każdy wyborca bez podania przyczyny.\n56 GŁOSOWANIE KORESPONDENCYJNE ZGLOSZENIE: Na Słowacji dwie procedury (nie później niż 50 dni przed dniem wyborów składają wniosek o umożliwienie głosowania za pośrednictwem poczty w gminnym urzędzie swojego stałego pobytu, następnie urząd gminy, do 35 dni przed dniem głosowania, wysyła wyborcy materiały do głosowania, wyborcy nie mający stałego miejsca zamieszkania wysyłają wniosek do władz dzielnicy Bratyława-Petrzalka). W Wielkiej Brytanii wniosek o dopisanie do rejestru wyborców nieobecnych składa się 11 dni przed dniem głosowania. Takie pismo powinno zawierać adnotację, czy prośba dotyczy konkretnych wyborów, czasu określonego czy czasu nieokreślonego. Podobnie w Niemczech, z tą różnica, że zgłoszenia przyjmowane są na dwa dni przed głosowaniem.\n57 AKT GŁOSOWANIA GŁOSOWANIE KORESPONDENCYJNE PAKIET DO GŁOSOWANIA: KARTY DO GŁOSOWANIA, KOPERTY, INSTRUKCJA (HISZPANIA) KARTY DO GŁOSOWANIA, KOPERTA NA KARTĘ DO GŁOSOWANIA, OŚWIADCZENIE BEZPIECZEŃSTWA, KOPERTA ZWROTNA NA KARTĘ DO GŁOSOWANIA (WIELKA BRYTANIA). Przesyłka powinna być dostarczona do lokalu wyborczego najpóźniej do godz. 18 w dniu wyborów (Niemcy).\n58 AKT GŁOSOWANIA E-voting to „wykorzystanie środków elektronicznych w procesie oddawania i liczenia głosów wyborczych”. E-voting obejmuje wiele technik głosowania: • Głosowanie za pomocą maszyny elektronicznej w lokalu wyborczym (tzw. głosomat) • Głosowanie za pomocą specjalnych kiosków internetowych umieszczonych w różnych miejscach publicznych • Głosowanie z użyciem osobistego komputera podłączonego do sieci internetowej • Głosowanie za pomocą telefonu komórkowego (z wykorzystaniem SMS) • Głosowanie za pomocą interaktywnej telewizji Takie głosowanie przez Internet musi gwarantować przede wszystkim tajność głosowania, bezpieczeństwo, sprawdzalność, dokładność, dostępność. W Europie działają także organizacje takie jak np. OASIS (Organizacja dla Postępu Standardów Informacyjnych) czy Techniczny Komitet ds. Wyborów i Usług Głosowania, których celem jest upowszechnienie e-votingu.\n59 AKT GŁOSOWANIA E-voting przyjął się w takich państwach jak USA, Holandia, Estonia, Belgia czy Szwajcaria. Po raz pierwszy e-voting został wykorzystany w 2000 roku podczas wyborów w USA (Arizona) – obywatele głosowali za pomocą strony internetowej a każdy oddany w ten sposób głos był zaszyfrowany i zaopatrzony w cyfrowy podpis. Przykładowo także w Belgii - w czerwcu 2004 r. około 44% wyborców oddało swoje głosy za pośrednictwem systemu elektronicznego, w specjalnie przygotowanych do tego lokalach wyborczych wyposażonych w czytniki elektronicznych kart oraz ekran dotykowy. W Brazylii - w 2002r. podczas wyborów prezydenckich Brazylijczycy głosowali za pomocą głosomatów, a w Estonii - w 2005 r. w wyborach lokalnych mieszkańcy głosowali z możliwością wykorzystania Internetu.\n60 Zgłaszanie kandydatów\nWYBORY PARLAMENTARNE Zgłaszanie kandydatów Zgodnie z art. 100 ust. 1 Konstytucji, „Kandydatów na posłów i senatorów mogą zgłaszać partie polityczne oraz wyborcy”. Zgodnie z art. 204 § 1 kodeksu wyborczego kandydatów na posłów i na podstawie art. 258 kodeksu wyborczego na senatorów mogą zgłaszać trzy kategorie podmiotów: 1) komitetowi wyborczemu partii politycznej; 2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu; 3) Komitetowi wyborczemu wyborców. Zawiadomienie PKW o utworzeniu komitetu może być dokonane do 50 dnia przed dniem wyborów. Każdy komitet wyborczy może zgłosić w danym okręgu jedną listę kandydatów, a partie polityczne tworzące koalicyjne komitety wyborcze nie mogą zgłaszać list samodzielnie.\n61 WYBORY PARLAMENTARNE Art. 205 kodeksu wyborczego - Jeżeli zawiadomienie wykazuje wady, Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wzywa pełnomocnika wyborczego do ich usunięcia w terminie 5 dni. W wypadku nieusunięcia wad w terminie Państwowa Komisja Wyborcza odmawia przyjęcia zawiadomienia. Postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie przyjęcia zawiadomienia, wraz z uzasadnieniem, doręcza się niezwłocznie pełnomocnikowi wyborczemu. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie przyjęcia zawiadomienia. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od dnia doręczenia pełnomocnikowi wyborczemu postanowienia o odmowie przyjęcia zawiadomienia. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Jeżeli Sąd Najwyższy uzna skargę pełnomocnika wyborczego za zasadną, Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie wydaje postanowienie o przyjęciu zawiadomienia.\n62 WYBORY PARLAMENTARNE Każda lista kandydatów na posłów musi być poparta 5000 podpisów wyborców, którzy stale zamieszkują w danym okręgu wyborczym. Natomiast lista kandydatów na senatorów musi być poparta co najmniej 2000 podpisów (uwaga wcześniej 3000). Wyborcy nie są ograniczeni w liczbie list kandydatów, którym mogą udzielić poparcia. Termin na zgłoszenie list kandydatów do okręgowych komisji wyborczych jest ograniczony i może nastąpić najpóźniej do godz. 24 w 40 dniu przed dniem wyborów. Lista nie może być mniejsza niż liczba posłów wybieranych w danym okręgu i większa niż jej dwukrotność. Liczba kandydatów kobiet nie może być mniejsza niż 35% liczby wszystkich kandydatów na liście. Odpowiednio liczba kandydatów – mężczyzn nie może być mniejsza niż 35% liczby kandydatów znajdujących się na liście. Najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów PKW w oparciu o protokoły z rejestracji list kandydatów przeprowadza losowanie w celu przyznania numeru danej liście.\n63 WYBORY PARLAMENTARNE OKRĘGI WYBORCZE:\nW wyborach do Sejmu tworzy się wielomandatowe okręgi wyborcze (art. 201 § 1 Kodeksu wyborczego). W okręgu wyborczym wybiera się co najmniej 7 posłów (art. 201 § 2 Kodeksu wyborczego). W praktyce od 7 (Częstochowa) do 20 (Warszawa I). W celu przeprowadzenia wyborów do Senatu tworzy się jednomandatowe okręgi wyborcze (art. 260 § 1 Kodeksu wyborczego). KLAUZULE ZAPOROWE: W Polsce wprowadzony w 1993 r. w wyborach do Sejmu. Na świecie wahają się od 0,67 % Holandia do 20% Czechy). W podziale mandatów w okręgach wyborczych uwzględnia się wyłącznie listy kandydatów na posłów tych komitetów wyborczych, których listy otrzymały co najmniej 5 % ważnie oddanych głosów w skali kraju (art. 196 § 1 Kodeksu wyborczego). Listy kandydatów na posłów koalicyjnych komitetów wyborczych uwzględnia się w podziale mandatów w okręgach wyborczych, jeżeli ich listy otrzymały co najmniej 8 % ważnie oddanych głosów w skali kraju (art. 196 § 2 Kodeksu wyborczego).\n64 Obsadzenie wygaśniętego mandatu – SEJM\nW razie wygaśnięcia mandatu posła Marszałek Sejmu zawiadamia kolejnego kandydata z tej samej listy okręgowej, który w wyborach uzyskach kolejno największą liczbę głosów, o przysługującym mu pierwszeństwie do zajęcia mandatu. Przy równej liczbie głosów decyduje kolejność umieszczenia kandydata na liście okręgowej. Oczywiście kandydat, składając stosowne oświadczenie Marszałkowi Sejmu, może zrzec się pierwszeństwa na rzecz kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów. O obsadzeniu mandatu postanawia Marszałek izby – postanowienie o obsadzeniu podlega ogłoszeniu w Monitorze Polskim. Może się zdarzyć, że obsadzenie mandatu będzie niemożliwe z obiektywnych przyczyn, np. braku kandydatów w rezultacie np. utraty przez nich wybieralności. W takiej sytuacji przewodniczący stwierdza, iż do końca kadencji mandat pozostaje nieobsadzony. Obsadzenie wygaśniętego mandatu - SENAT W przypadku wygaśnięcia mandatu senatora po ogłoszeniu postanowienia Marszałka Senatu w wygaśnięciu mandatu w „Monitorze Polskim” i doręczeniu go Prezydentowi oraz PKW zasadą jest zarządzenie przez Prezydenta wyborów uzupełniających w okręgu w którym mandat wygasł. Głosowanie przeprowadzane jest tylko na terytorium kraju zarządza się je i przeprowadza w terminie 3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora. Wyborów nie przeprowadza się w okresie 6 miesięcy przed dniem następnych wyborów do Sejmu.\n65 Weryfikacja ważności wyborów\nWYBORY PARLAMENTARNE Weryfikacja ważności wyborów Współcześnie spotykamy cztery podstawowe modele: 1. MODEL PARLAMENTARNY - weryfikacji dokonuje sam nowo wybrany parlament lub jedna z jego izb (np. Belgia, Francja do 1958 r., Stany Zjednoczone, Włochy), niekiedy specjalna komisja parlamentarna (np. w Norwegii). 2. MODEL SĄDOWY - weryfikacji dokonuje sąd konstytucyjny (np. Austria, Francja, Słowacja), sąd najwyższy (np. Polska, Fidżi, Malta), sąd powszechny bądź specjalnie do tego celu powołanym trybunałom wyborczym (np. Brazylia, Chile, Kostaryka). 3. MODEL KOMISJI WYBORCZYCH - weryfikacji dokonuje krajowa lub okręgowa komisja wyborcza, a w niektórych krajach tzw. komisarz wyborczy (returning officer). 4. MODEL MIESZANY - weryfikację wyborów przeprowadza w nim na najczęściej parlament oraz organ sądowy – sąd najwyższy (np. w Polsce pod rządami konstytucji marcowej) albo sąd konstytucyjny (np. Niemcy) bądź komisja wyborcza oraz sąd konstytucyjny (np. Chorwacja)\n66 Weryfikacja ważności wyborów\nWYBORY PARLAMENTARNE Weryfikacja ważności wyborów W polskim prawie parlamentarnym występuje model sądowej weryfikacji ważności wyborów. Zgodnie z art. 101 ust. 1 Konstytucji, „Ważność wyborów do Sejmu i Senatu stwierdza Sąd Najwyższy”. „Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów na zasadach określonych w ustawie” (art. 101 ust. 2 Konstytucji). Kodeks przewiduje dwie przesłanki wniesienia protestu wyborczego, przeciwko: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.\n67 WYBORY PARLAMENTARNE Protesty wyborcze Prawo wniesienia protestu przysługuje: a) z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów może wnieść wyborca – każdy wyborca, b) przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła, senatora, posła do Parlamentu Europejskiego – wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego. Protest wyborczy powinien być wniesiony na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyników wyborów przez PKW w Dzienniku Ustaw. Nie jest dopuszczalne przywrócenie uchybionego terminu. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym wydając opinię w sprawie protestu w formie postanowienia.\n68 WYBORY PARLAMENTARNE Stwierdzenie ważności wyborów Na podstawie sprawozdania z wyborów sporządzonego przez PKW oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozstrzyga w formie uchwały o ważności wyborów oraz o ważności wyborów posła (senatora) przeciwko, któremu wniesiono protest. Rozstrzygnięcie podejmowane jest na posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalnego i przewodniczącego PKW nie później niż w 90 dniu po dniu wyborów. Jeśli Sąd Najwyższy podejmie uchwałę o nieważności wyborów lub nieważności wyboru posła (senatora), stwierdza wygaśnięcie mandatów w zakresie unieważnienia oraz postanawia o przeprowadzeniu ponownych wyborów.\n69 NA DEFORMACJĘ WYNIKÓW WYBORÓW WPŁYWAJĄ:\nDeformacje wyników wyborów Nie ma idealnego systemu wyborczego, który umożliwiłby podział mandatów ściśle proporcjonalnie do liczby otrzymanych głosów (wybory proporcjonalne) lub w pełni odzwierciedliłby preferencje wyborcze (wybory większościowe). WSZYSTKIE SYSTEMY WYBORCZE SĄ NIEDOSKONAŁE CO PRZEKŁADA SIĘ NA DEFORMACJĘ WYNIKÓW WYBORÓW. NA DEFORMACJĘ WYNIKÓW WYBORÓW WPŁYWAJĄ: przyjęcie określonej metody rozdziału mandatów wprowadzenie progów wyborczych dokonywanie podziału mandatów w skali kraju, a nie w skali okręgu wyborczego\n70 Deformacje wyników wyborów\nStosując określony system podziału mandatów, można zmienić wynik wyborów, a co za tym idzie, można matematycznie manipulować wolą wyborców. Może to zobrazować poniższy przykład. Załóżmy, że 6 mandatowym okręgu wyborczym na cztery partie oddano głosów (partia A – , partia B – , partia C – , partia D – A B C D Liczba głosów 42 000 31 000 15 000 12 000 Metoda d`Hondt`a 3 2 1 Metoda Sainte-League`a (zmod.) Metoda Hare`a Metoda Hagenbacha-Bischoffa Metoda Imperiali Metoda Hare`a-Niemeyera\n71 Przyjęte w Polsce progi wyborcze w wyborach do Sejmu (5% - dla komitetów wyborczych i 8 % dla koalicji komitetów wyborczych) w porównaniu z innymi krajami europejskimi wydają się wysokie. Należy jednak pamiętać, że zastosowanie takich progów wpłynęło na racjonalizację zachowań wyborców, a w dłuższej perspektywie na zracjonalizowanie systemu partyjnego. Odsetek „zmarnowanych” głosów oddanych na ugrupowania, które nie przekroczyły progów wyborczych w Polsce, w 1993 – 34,35%, w 1997 – 12,4%, w – 9,36%, w 2005 – 10,93%, w 2010 – jedynie 4,12%. Państwo Próg Austria 4% w skali ogólnofederalnej Bułgaria 4% w skali ogólnokrajowej Chorwacja 5% w skali ogólnokrajowej Czechy 5% w skali ogólnokrajowej dla partii, 7% dla koalicji złożonej z dwóch ruchów, 9% - dla trzech, 11% - dla czterech i więcej Dania 2% w skali ogólnokrajowej Grecja 3% w skali ogólnokrajowej Izrael RFN Szwecja 4% w skali ogólnokrajowej, chyba że partia zdobędzie 12% w okręgu Turcja 10% w skali ogólnokrajowej Istnieją również kraje - takie jak Portugalia, RPA, Finlandii, Holandii, Macedonia, gdzie nie ma progów wyborczych.\nWładza sądownicza w RP Sądy i Trybunały.


Japonia aktywnie | Ryoko.pl\nOferta kierowana do tych, którzy lubią niestandardowo poznawać nowe kraje, docierać do miejsc spoza utartych, turystycznych ścieżek, wchodzić w integrację z mieszkańcami i mierzyć się z własnymi siłami.\nJaponia jest krajem, który oferuje idealne warunki do uprawiania wielu dziedzin sportowych: nurkowanie, wędrówki górskie i wspinaczka skałkowa, surfing, kite surfing, wind surfing, kolarstwo szosowe i górskie, żeglarstwo, narciarstwo, snow boarding i wiele innych.\nProponujemy Państwu unikatowe połączenie oferty turystycznej z możliwością uprawiania ulubionych sportów.\npiątek maj 31\nJaponia na rowerze Tokyo - Fuji - Półwysep Izu\nPrzylot na lotnisko Narita. Spotkanie z przewodnikiem. Transfer do Tokyo (ok. 1h).\nZakwaterowanie w hotelu. Odpoczynek. Popołudniowe zwiedzanie miasta: Harajuku, Omotesando, Shibuya.\nTego dnia odwiedzimy najbardziej charakterystyczne zakątki miasta:\nRyugoku, gdzie zobaczymy poranny trening zapaśników sumo, futurystyczną wyspę Odaiba, Akihabarę - dzielnicę miłośników mangi i tak zwanych Otaku, tradycyjny japoński ogród.\nWieczorem eksploracja nocnego życia Tokio.\nKawaguchiko i Fuji (72 km)\nPrzejazd pociągiem (2h) do miejscowości Kawaguchiko, położonej u stóp wulkanu Fuji, skąd rozpoczniecie trasę rowerową.\nWjedziecie rowerami na 5tą stację Fuji, najwyższego szczytu Japonii (3776 m n.p.m). Droga asfaltowa prowadzi początkowo przez miasteczko Kawaguchiko, po czym pnie się wysoko, przez las i kończy się na wysokości 2300 m n.p.m.\nW drodze powrotnej odwiedzicie chram shintoistyczny poświcony bogini zamieszkującej Fuji, a następnie przejedziecie wokół jeziora Kawaguchi, skąd rozpościera się malowniczy widok na wulkan.\nLas Samobójców, Masyw Hakone, Shuzenji (66 km)\nDolne parite wulkanu Fuji porasta gęsty, cedrowy las. Jego część zawana Aokigahara, zasłynęła jako miejsce, gdzie popełnianych jest najwięcej samobójstw w Japonii. Przez las prowadzi rzadko uczęszczana droga asfaltowa. Stamtąd udacie się w kierunku masywu Hakone, przejedziecie przez tradycyjną wioskę Oshino Hakkai, przełęcz Mikuni do stacji Suruga Oyama.\nTam przesiądziecie się do pociągu, którym pojedziecie do Shuzenji, najstarszego miasteczka uzdrowiskowego w Japonii.\nShuzenji - Dogashima (45 km)\nShuzenji to miasteczko uzdrowiskowe zbudowane wokół naturalnych źródeł temalnych w sercu Płwyspu Izu. Pośrodku miasteczka płynie rzeka, do której wpadają potoki gorącej wody wydostające się ze szczelin skalnych. Tradycyjna architektura drewniana i lasy bambusowe porastające liczne wzgórza sprawiają wrażenie, że czas się zatrzymał.\nZ Shuzenji przejedziecie drogą przez góry na wybrzeże Pacyfiku, następnie drogą wzdłuż oceanu do położonej nad Pacyfikiem miejscowości Dogashima.\nDogashima - przylądek Aiai - Irozaki - Shimoda (51 km)\nTa trasa jest bez wątpienia jedną z najpiękniejszych w Japonii. Prowadzi wzdłuż zróżnicowanego wybrzeża klifowego, wśród gór, uśpionych wiosek i pól ryżowych. Zatrzymacie się w kilku malowniczych punktach widokowych: na przylądku Aiai. Przylądku Irozaki. Zobaczycie słynną jaskinię smoka Ryugukutsu. Po południu dotrzecie do miasteczka Shimoda.\nPowrót do Tokyo


300 364 zł • 49,24 m²\n2 pokoje • 1 łazienka • parter • budynek 5 piętrowy • Rok budowy: 2020\nZapraszamy do zapoznania się ofertą Dewelopera Sokołowscy Nieruchomości.\nProponujemy mieszkanie M3 dwupokojowe o powierzchni 49,24 m2 znajdujące się na parterze z ogródkiem 48 m2.\nZapraszamy do kontaktu tel. 607 207 077.\npowierzchnia: 49,24 m2\nJestem zainteresowany ofertą numer 13491702 - mieszkanie, na sprzedaż, rynek pierwotny - Białystok / Dziesięciny / ul. Generała Józefa Hallera. Proszę o kontakt.