Podróż dookoła świata - Part 3\nDrakensberg – amfiteatr, zwariowani pasterze bydła i drugi najwyższy wodospad świata\n7 września 2011 admin 1 comment\nZaraz po opuszczeniu Lesotho przemknęliśmy przez park narodowy Golden Gate Highlands. Kręta droga wijąca się wśród pięknych formacji skalnych z piaskowa, co pewien czas przebiegająca wzdłuż trasy antylopa czy zebra. Wizualnie kuszący kąsek, ale klimat tutejszych rodzinnych kempingów jakoś nie zachęcał, żeby zatrzymać się na dłużej.\nSwoją drogą trzeba przyznać, że Afrykanerzy z kempingowania uczynili prawdziwą sztukę. Załadowany na weekendowy wypad samochód afrykanerskiej rodzinki przypomina raczej cygańską karawanę. Gdy taka kilkunastoosobowa grupa kempingowców znajdzie w końcu swój wymarzony „odludny” zakątek, z 4-napędowca wylewają się szybko potężne namioty, zadaszenia, kilka grilli, potężny sprzęt biwakowy, nadmuchiwane fotele, a nawet wielgachne pontonowe kanapy. Widać tradycje Wielkiego Treku z połowy XIX wieku są wśród Burów wciąż żywe. Szkoda tylko, że to samo dotyczy ich niechęci do obcych. Gdy kemping już rozbity, a poziom wygód do złudzenia przypomina ten domowy, zaczyna się imprezka, głośna i mocno zakrapiana alkoholem. I niestety zarezerwowana wyłącznie dla Afrykanerów i grona ich prawomyślnych przyjaciół.\nW drodze do Drakensberg...\nNie nasze klimaty, więc ruszamy dalej na wschód. Tego wieczoru chcemy jeszcze dotrzeć do Drakensbergu, najwyższego pasma górskiego RPA. Teoretycznie powinno nam to zabrać chwilę, jednak napotykane bez przerwy roboty drogowe wydłużają te kilkadziesiąt kilometrów w nieskończoność. Przez te ostatnie 2 tygodnie w samochodzie zaczynamy wierzyć, że całe RPA przebudowuje właśnie swoje drogi. Czasem nawet co kilka kilometrów zatrzymuje nas kolejny przyodziany w odblaski pracownik ruchu drogowego. Początek ruchu wahadłowego, trzeba czekać. Tylko poza machającymi chorągiewkami trudno dostrzec jakiekolwiek inne oznaki toczących się prac – skąd my to znam?\nGdy w końcu o zachodzie słońca znużeni docieramy do naszego backpackersa, okazuje się, że wspinaczka następnego dnia na szczyt Amfiteatru stoi pod znakiem zapytania. Szkoda, bo po to tu przyjechaliśmy. W końcu to z Amfiteatru niteczką wody opada drugi (zaraz po Salto Angel w Wenezueli) najwyższy wodospad świata. Po kilku godzinach wątpliwości menedżerka hotelu godzi się jednak zabrać nas niezależnie od liczby chętnych. Najchętniej wybralibyśmy się tam sami, ale prawo tego zabrania. Ponoć trasa jest zupełnie nieoznakowana, a pogoda zmienia się w mgnieniu oka. Kilkoro turystów trzeba było ewakuować.\nBurza nad Amfiteatrem...\nNo nic, skoro trzeba w grupie, to ruszamy w grupie…blisko 20 osób. To nie do końca nasza wizja kontemplowania pięknych widoków. Jednak gdy po godzinie bezchmurnego nieba, nagle horyzont zaciąga się ciemnymi chmurzyskami, zaczyna padać, a po chwili z oddali słychać uderzenia grzmotów, do tego szybko zbaczamy z wytyczonej ścieżki i zaczynamy wspinaczkę stromym korytem wyschniętego strumienia, obecność przewodnika uspokaja. Pogoda faktycznie jest tu kapryśna, bo gdy tylko dotrzemy na szczyt, chmury rozpływają się w powietrzu, a naszym oczom ukazuje się skąpany w słońcu Amfiteatr. Mgły jeszcze powrócą, ale na razie widoczność mamy świetną. Zerkamy w dół i nie trudno o zawrót głowy. Ściana Amfiteatru opada pionowo przez ponad 1000 metrów. Doskonałe miejsce do base jumpingu. Widzę, że Tomek się rozmarza. Trzeba się szybko stąd zabierać, bo jeszcze zechce mi tam skoczyć\nWidok z Amfiteatru..\nRuszamy w stronę wodospadu Tugela. Kurcze, coś pięknego, jak to miejsce ma położenie! Szczyt Amfiteatru to całkiem płaska, rozległa równina, którą leniwie snuje się rzeka, wyglądem przypominająca raczej płyciutkie rozlewisko. Krajobraz jakich wiele. Tylko, że tu ta równina nagle urywa się niczym po potężnym trzęsieniu ziemi i pionowym klifem w kształcie podkowy opada stromo w przepaść. Spacer po tej rozległej łące poprzecinanej mokradłami w żadnym wypadku nie zapowiada dramatycznego wodospadu. Kilka lat temu ten niewinny wygląd zmylił też 8-letniego chłopca, który biwakował nad rzeką wraz ze szkolną wycieczką. W poszukiwaniu głębszego stawu, gdzie mógłby się wykąpać, dotarł nad samą krawędź, poślizgnął się i… ciało znaleziono następnego dnia 948m niżej – u stóp wodospadu.\nTen mały strumyk spada prawie 1000 metrów w dół...\nMy na górze nie spotykamy nikogo poza grupą lesothańskich pasterzy. Granica między RPA i Lesotho to w górach pojęcie płynne. Lesothańscy pasterze swobodnie przekraczają granicę i dopóki pozostają w górach nikomu to nie przeszkadza. Może z wyjątkiem turystów nocujących w górskiej chatce na szczycie, skąd ponoć notorycznie znikają jedzenie i ubrania. Pasterze wyglądają na postrzelonych – z radością i błyskiem w oku prezentują nam swoją skąpą bieliznę. Swoją drogą, kto by nie oszalał po tylu miesiącach w surowych górach?\nNa deser jeszcze tylko zastrzyk adrenaliny w trakcie szybkiego zjazdu po zawieszonych pionowo drabinkach i po godzinie jesteśmy już u stóp szczytu Sentinel. Znów zza chmur wychyla się słońce. Kurcze, pogoda w tych najwyższych południowoafrykańskich górach doskonale wie jak podkreślić nastrój.\n21 sierpnia 2011 admin 1 comment\nDroga do Lesotho przez owiany złą rasistowską sławą Free State w RPA zdecydowanie nam się dłuży. Jakość dróg staje się coraz gorsza. Nie po raz pierwszy przekonujemy się, iż w Afryce lepiej sprawdzają się drogi szutrowe. Dziurawy niczym francuski ser asfalt nie nadaje się do jazdy małym samochodem. Pomiędzy Grahamstown a stolicą Lesotho, Maseru, położoną na granicy z RPA, kilometry dłużą się nam niemiłosiernie. Do tego na jednej z przełęczy dopada nas mgła – widoczność spada do kilkudziesięciu metrów. Może to i lepiej, nie musimy patrzeć na głębokie wyrwy w asfalcie i strome zbocza tuż za krawędzią jezdni. Po drodze mijamy mało ciekawe miejscowości, jednak bliżej granicy z Lesotho coś zaczyna się zmieniać.\nW drodze do Lesotho\nPierwszy rzuca nam się w oczy odmieniony wygląd ludzi. Mijani na poboczu pasterze bydła okryci są wielobarwnymi kocami. Jak się później dowiemy, charakterystyczny koc to tradycyjny ubiór ludów Besotho. Po drodze mijamy coraz mniej białych. Na granicy z Lesotho czujemy się jakoś nieswojo – przeprawa wydaje się chaotyczna, choć jednocześnie działa bardzo sprawnie. Obawiamy się nieco formalności, o których słyszeliśmy wiele sprzecznych informacji – nie mamy wiz i jedziemy wypożyczonym samochodem. Granicę przekraczamy jednak bez żadnych kłopotów i dodatkowych opłat. Jesteśmy w Lesotho!\nZaraz po przekroczeniu granicy, nie sposób nie zauważyć, że to biedny kraj. Ponad 40% mieszkańców żyje poniżej progu ubóstwa, czyli za mniej niż 1,25 dolara dziennie! Ze względu na skrajną biedę Lesotho przylepiono łatkę kraju niebezpiecznego dla turystów. Czy słusznie? Dzięki izolacji od wpływów RPA, mieszkańcy Lesotho nigdy nie poznali niedorzecznych praw apartheidu i są wolni od jego potwornej spuścizny. Lesotho to zresztą kraj niemal jednorodny etnicznie. Wśród 2 milionów mieszkańców znaleźć można kilka tysięcy Europejczyków i populację około 5000 Chińczyków. Reszta to ludy Basotho.\nMy od początku czujemy się tu mile widziani. Dzieci witają nas, machając szeroko rękoma. W przeciwieństwie do niektórych regionów RPA, mamy wrażenie, że biali nie wzbudzają tutaj wrogości, a jedynie dużą ciekawość. Miejscowi zagadywani o drogę, uśmiechają się nieśmiało, po czym parskają śmiechem. Czyżby płynna znajomość angielskiego skończyła się na granicy z RPA? Angielski to drugi oficjalny język Lesotho, zaraz po Sesotho – obu nauczają w szkołach. Nasza obecność musi ich po prostu onieśmielać.\nFaktycznie, przez kolejnych kilka dni nasz nieduży Huyndai z dwójką białych twarzy za szybą będzie nieustającym źródłem zainteresowania i uciechy miejscowych dzieci, staruszków i pasterzy bydła. Tylko raz zaciekawienie przerodzi się w niebezpieczną sytuację. Na jednej z bocznych dróg dzieciaki jak zwykle zablokowały jezdnię, byśmy musieli zwolnić. Niestety tym razem zamiast przyjaznych uśmiechów i okrzyków w naszą stronę poleciały kamienie i uderzenia w blachę samochodu. Kawałek dalej zatrzymaliśmy, by sprawdzić, czy z autem wszystko w porządku. Nic się nie stało, postanowiliśmy jednak dać dzieciakom nauczkę. Wystarczyło wrzucić wsteczny bieg i z pełną prędkością ruszyć w ich kierunku – w kilka sekund chłopcy rozpierzchli się po graniczącej z drogą łące.\nNiewielu turystów dociera do Lesotho. Głównym problemem jest brak infrastruktury. W całym kraju znajduje się może kilkanaście lodgy, gdzie można przenocować za względnie przyzwoite pieniądze. Do tego jeszcze kilka mniej lub bardziej obskurnych hoteli w miasteczkach i na tym kończy się turystyczna oferta. Drogi są jeszcze gorsze od tych po stronie RPA. Według Odysei.com: „Drogi poza rejonami miejskimi są w opłakanym stanie. Miejscowi kierowcy rzadko przestrzegają przepisów drogowych – zdarza się bardzo wiele wypadków z ofiarami śmiertelnymi. Dodatkowe niebezpieczeństwo stwarzają: słabe oświetlenie, zwierzęta na drogach, spadające z gór odłamki skał oraz zdarzające się napady na samochody.” Cóż… Nie napawa optymizmem. Wspinając się autem na Mafika Lisiu Pass (3090m n.p.m.) kilka metrów przed nami na jezdnię posypały się kamienie. Co robić? Stanąć, czekając na większy głaz, czy przyspieszyć, narażając się na uderzenie na dalszym odcinku? Wybraliśmy opcję drugą – na szczęście skończyło się na kilku kamieniach i przejechaliśmy bez szwanku. Głazy, które omijaliśmy potem na drodze mogłyby nie tylko pokiereszować samochód, ale kilkoro pasażerów posłać na tamten świat.\nOd samej granicy mijamy zapierające dech w piersiach krajobrazy. Lesotho jest górzystym krajem. Dziś to nawet najwyżej położone państwo świata – w całości leży na wysokości powyżej 1400 m n.p.m., a najwyższy szczyt sięga 3482 m n.p.m. Dawniej tytuł ten należał do Tybetu. Miedzy szczytami porozrzucane są miasta. Choć trudno mówić tu o miastach, mijane przez nas miasteczka to raczej chaotyczne zbiorowiska targowisk i skondensowanych na niewielkim kawałku ziemi tłumów ludzi. Z miejską infrastrukturą mają one niewiele wspólnego. Lesothańskie wioski to z kolei skupisko kilku tradycyjnych okrągłych chat pokrytych strzechą, kilka krów, kóz, małe poletko do uprawy i to wszystko.\nDługo zastanawialiśmy się, gdzie się zatrzymać. Na początek wybraliśmy Malealea Lodge w maleńkiej wiosce o tej samej nazwie. Już sama droga okazała się nie lada wyzwaniem dla naszego Huyndaia. Pokonanie ostatniego odcinka – 7 kilometrów błota, głębokich wyrw i wystających nierówno skał zabrało nam 45 minut. Wysiłek nie poszedł jednak na marne. Widoki przepiękne! Jak okiem sięgnąć: zalesione wzgórza, rzeczne kaniony, a w tle ośnieżone szczyty Gór Smoczych. Sam ośrodek i jego właściciele również napawają pozytywną energią. Zaraz po przyjeździe, dowiadujemy się, że otrzymaliśmy darmowy upgrade. Zamiast pokoju dwuosobowego w jednym z głównych budynków, dostajemy na wyłączność tradycyjną chatkę Basotho. Dach kryty strzechą, pomarańczowe ściany ulepione z mieszanki gliny i krowiego łajna, a w środku elektryczność (tylko do 22:00) i prywatna łazienka! Z tym pierwszym nie jest tu łatwo, właściciele lodge’y generują własną energię, tym bardziej doceniamy miły gest. Okazuje się, że Debbie i Michael to młode małżeństwo, który zarządza ośrodkiem zgodnie z duchem odpowiedzialnej turystyki. Ośrodek należy do rodziców Debbie, ona sama się tu wychowała, a teraz dorastają tu jej własne dzieci. Debbie i Michael nie znają Sesotho, mówią po angielsku, jednak ze swoimi pracownikami i mieszkańcami wioski żyją w doskonałej komitywie. Malealea Lodge zdaje się gwarantować pracę każdemu chętnemu mieszkańcowi okolic. W ośrodku każdą nawet najmniejszą funkcję sprawują miejscowi. Ponad 50 % przychodów z noclegów, wyżywienia, konnych i pieszych wędrówek, a także kilkudniowych trekkingów trafia do założonego przez właścicieli Malealea Development Trust. Dzięki zgromadzonym w ten sposób funduszom w ostatnich lat w wiosce wybudowano szkołę, Muzeum Regionalne, a także Centrum Lokalnego Rękodzielnictwa.\nPonadto każdego wieczoru w Malealea odbywa się koncert szkolnego chóru. Jakież oni mają głosy, jaką muzykalność! Nieśmiało, jakby od niechcenia zaczynają nucić pieśń ludową. Gdy nagle wchodzi 2 głos, a po chwili trzeci, nucenie zamienia się w radosny śpiew, który wciąż rośnie w siłę. Dłonie przestają się kontrolować, coraz energiczniej wyklaskując rytm. Po chwili do dłoni dołącza całe rytmicznie podrygujące ciało. Po nieśmiało nuconej muzyce nie pozostaje już ani śladu. Nie pierwszy i nieostatni raz przekonujemy się, że Afrykańczycy muzykalność mają we krwi. Kolejną atrakcją jest koncert młodego zespołu przygrywającego na instrumentach domowej roboty. Bębny, mandoliny, piszczałki i harmonijki pomysłowo skonstruowane ze skóry, metalowej beczki i zlepionych kawałków drewna wydają oryginalne dźwięki. Ale to nie sama muzyka tak nas urzeka, a raczej niespotykana charyzma młodych grajków. Nie mamy wątpliwości, że występ daje im mnóstwo frajdy, a tą pozytywną energię potrafią zarazić. Podobnego zdania są liczne nastoletnie fanki czekające, aż chłopcy skończą koncert. Wśród nich jest połowa składu występującego chwilę wcześniej szkolnego chóru. Czyżby to taki miejscowy muzyczny fanklub? Kto wie, być może kiedyś zdobędą sławę i łaskawym okiem spojrzą na najwierniejsze fanki. Pierwsze kroki do międzynarodowej kariery wykonane – za nimi zagraniczny występ na festiwalu Womad w Adelajdzie, w Australii.\nLesotho z grzbietu konia\nPoza pokazami miejscowych talentów Malealea słynie też z organizacji konnych wędrówek. Trudno wyobrazić sobie bardziej malownicze położenie wioski, dlatego i my kolejnego dnia z samego rana postanawiamy przyjrzeć się okolicy z grzbietu konia. Te mocno rozbudowane klacze tu nazywane są kucykami, lecz z naszymi kucykami pozującymi na zakopiańskich Krupówkach do pamiątkowych zdjęć niewiele mają wspólnego.\nPrzy moim zupełnym braku doświadczenia obawiam się pierwszych wspólnych kroków. Niepotrzebnie, klacze okazują się łagodne i wyjątkowo dobrze ułożone. Przez pierwsze 2 godziny powoli spacerujemy wąskimi kamienistymi ścieżkami, mijając kanion rzeki Pitseng oraz kilka tradycyjnych wiosek Basotho z charakterystycznymi okrągłymi chatkami krytymi słomą. Gdziekolwiek się nie pojawimy, wzbudzamy żywe zainteresowanie miejscowych. Dzieci biegną za nami, wykrzykując „Dumelang” (Witajcie) lub „Le kae?” (Jak się macie?), jakiś pasterz pozdrowi nas rozpostartą w powietrzu dłonią, kiedy indziej nasz przewodnik zatrzymuje się, by zamówić kilka słów ze starszymi mieszkańcami wioski. Molefi, bo tak ma na imię, wyraźnie stara się nadrobić towarzyskie zaległości. Nic dziwnego, w końcu ponad 20 lat spędził, pracując w kopalni złota w okolicach Johannesburga w RPA. Zresztą nie on jeden. Według niektórych szacunków blisko 70 % mężczyzn urodzonych w Lesotho na pewnym etapie życia znajduje zatrudnienie w kopalniach RPA. „Tylko co ta za życie?”- macha ręką Molefi – „Praca, praca i jeszcze raz praca, ani rodziny, ani przyjaciół, nie ma nawet do kogo się odezwać.” Dlatego większość emigrantów zarobkowych wraca i zaoszczędzone fundusze inwestuje w rozwój gospodarstwa, własny biznes, lub tak jak Molefi, pozwala sobie na pracę gorzej płatną, ale znacznie przyjemniejszą. Trzeba przyznać, że kontemplacja rozpościerających się przed nami krajobrazów to czysta przyjemność. Kucyki są tak doskonale wyszkolone, że obowiązki naszego przewodnika w zasadzie ograniczają się do podziwiania widoków.\nOkolice wioski Malealea\nPo 7 godzinach wędrówki docieramy w końcu nad wodospad Botso’ela. Z góry nie robi wrażenia. Trudno uwierzyć, że ta płynąca leniwie wąska niteczka wody może przerodzić się w szumiącą poniżej kaskadę. Krótki spacer w dół kanionu i jesteśmy u stóp wodospadu. Nie jest to może Victoria, czy Iguazu Falls, ale mimo to cieszymy się relaksującą chwilą odpoczynku w cieniu skały. Gdy zroszeni kropelkami wody znów dosiądziemy naszych koni, wszystkie niewygładzone szwy na siodle zaczynają nam coraz bardziej uwierać. Koniom natomiast w kość daje nasz ciężar. Najwyraźniej świadome bliskości upragnionej stajni na ostatniej prostej zaczynają wyraźnie przyśpieszać. Zanim się obejrzę, zaczynam kłusować. Wow, nie wiedziałam, że potrafię.\nDoskonałe samopoczucie po tak emocjonującym dniu opuszcza nas dopiero w trakcie wieczornej rozmowy z rezydującą w Lesotho lekarką belgijskiego pochodzenia, która przyjechała tu w ramach programów pomocowych Lekarzy Bez Granic. Emma pracowała już w wielu afrykańskich krajach, jednak twierdzi, że z tak trudną sytuacją jak w Lesotho jeszcze się nie spotkała. Ponad 25% społeczeństwa jest zarażona wirusem HIV. Zaraz po Suazi i Botswanie Lesotho jest drugim krajem świata najbardziej dotkniętym epidemią AIDS. Sytuacja jest tragiczna, ponieważ, w przeciwieństwie do rozwiniętej gospodarczo Botswany, ogromna większość zarażonych nie ma dostępu do leków, a rząd niechętnie wspomaga programy lecznicze. Przed Emmą niełatwe zadanie. Mają zdiagnozować sytuację i opracować program redystrybucji leków antywirusowych. W kraju, w którym ubogi system dróg uniemożliwia dotarcie do wielu położonych wysoko w górach wiosek, samo oszacowanie liczby zarażonych jest nie lada wyzwaniem.\nPo pysznej kolacji ze słodkich ziemniaków i kukurydzy zaczynamy głośno doszukiwać się przyczyn tak wysokiego wskaźnika zachorowań. Nie wynika to przecież z ubóstwa czy przeludnienia. Populacja Lesotho to zaledwie 2 miliony, a w Afryce subsaharyjskiej znajdziemy wiele uboższych krajów. Emma upatruje przyczyny w wszechobecnym etosie seksu. Tutaj seks traktowany jest jak sport narodowy, w dobrym tonie jest posiadać kilka partnerek/ów seksualnych na raz. Swoją rolę odgrywają powracający do domu po zamknięciu południowoafrykańskich kopalni górnicy, którzy w RPA często korzystali z usług prostytutek. Nie bez znaczenia jest też pewnie południowoafrykański przesąd utrzymujący, że AIDS może wyleczyć jedynie seks z dziewicą, oczywiście bez zabezpieczeń.\nStrawa dla duszy i ciała\nNastępnego dnia, zanim opuścimy Malealea, pójdziemy jeszcze na mszę w miejscowym katolickim kościółku. Przez 5 dni w tygodniu budynek pełni funkcję szkoły podstawowej. Msza ma się rozpocząć o 11-tej, o tej porze kościół świeci jednak jeszcze pustkami, a na nauczycielskim biurku pewien elegancko ubrany mężczyzna stawia swoją służbową teczkę. Na tym jednak formalna atmosfera się kończy. Po chwili z teczki wyskakuje sutanna, chwilę później świeczniki i potężna czarna biblia w skórzanej obwolucie. Choć msza już się zaczęła, napływający z dużym opóźnieniem kolorowy tłum zapełnia kościół dopiero po 20 minutach. Nie trzeba długo czekać, by pomieszczenie wypełniło się wdzięcznym, doniosłym śpiewem, a przyodziane w świąteczne stroje ciała zaczęły podrygiwać i przytupywać w takt muzyki. Sznurek wiernych powracających po eucharystii do swoich ławek przypominał bardziej roztańczony wybieg modeli niż pogrążonych w zadumie wyznawców Chrystusa. No cóż, Lesothańska msza to uczta nie tylko dla duszy, ale także dla ciała, a zwłaszcza zmysłów.\nPo wydłużającym się odrobinę błogosławieństwie, zaczynają się ogłoszenia duszpasterskie. Zamiast wydukanych z ambony formułek, tutaj przeobrażają się one w krótką mowę kolejnych mieszkańców wioski. Po częstych wybuchach śmiechu, zasłuchanych minach wiernych i cynicznych grymasach zgadujemy, że każdy dzieli się wyjątkowo zabawną, pouczającą historią. Co chwilę do dyskusji wtrąca się duchowny, po jego komentarzach stopień rozbawienia sali sięga zenitu. Niestety nam trudno cokolwiek wysupłać z potoku słów w języku Sesotho. Po 2 godzinach nie do końca zrozumiałego, choć barwnego spektaklu zaczynamy odczuwać znużenie. Na szczęście więcej chętnych do rozbawienia tłumu już nie ma, a nam udaje się szybko przemknąć przez wylewający się z kościoła kolorowy tłum.\nWoda jako najbogatszy surowiec\nCzas nas nagli, a przed nami jeszcze długa droga do wioski Pitseng, skąd następnego dnia kręta górska droga zaprowadzi nas nad tamę Katse. Katse wybudowano w ramach ukończonego w 1996 roku projektu Lesotho Highlands Water Project. Projekt finansowany z wielu międzynarodowych funduszy miał na celu stworzenie źródła energii, która pokryje zapotrzebowanie nie tylko Lesotho, ale także kopalni rozrzuconych wokół Johannesburga i we Free State w RPA. Trudno ocenić społeczny wydźwięk przedsięwzięcia, tak jak i skutki dla środowiska. By wybudować drugą najwyższą w Afryce tamę, zalano kilkanaście wiosek, mieszkańców wysiedlono, a wypłacone odszkodowania, jak to zazwyczaj bywa, okazały się niesatysfakcjonujące. Sprzedaż energii przynosi Lesotho 40 milionów zysków rocznie, jednak przeciętny mieszkaniec nigdy z tego dobrobytu nie skorzysta.\nW drodze do wioski Pitseng...\nZapora wznosi się dziś na wysokość 185 metrów, ale my nie dotarliśmy do samej tamy. Nad technologiczne cuda przedłożyliśmy skarby przyrody wzdłuż ciągnącego się 40 kilometrów zalewu. Turkusowe wody sztucznego jeziora gdzieniegdzie poprzecinane białą nitką mostów, kilka wychylających się z wody wysepek i bezludne wybrzeże robią wrażenie.\nŻegnamy „Podniebne Królestwo”\nNadszedł jednak czas opuścić Lesotho. Rzucamy jeszcze krótkie spojrzenie na tętniące życiem bazary Butha-Buthe, gdzie w tłumie Lesothańczyków z łatwością wypatrujemy białą twarz. Ciekawe, to pierwszy napotkany turysta, a jesteśmy tu już od 4 dni. Szkoda, Lesotho to piękny, niedoceniany kraj, a mający tak wiele do zaoferowania. Przyjazd z RPA nie wymaga od nas nawet wymiany waluty. Loti, którego kurs jest sztywno podporządkowany kursowi randa jest tu akceptowany na równi z południowoafrykańską walutą.\nNajwyższy punkt trasy - Mafika Lisiu Pass 3090m n.p.n.\nDzięki temu na przejściu granicznym z RPA nie musimy pozbywać się niewykorzystanej gotówki. Formalności ograniczają się do wstukania niewielkiej kwadratowej pieczątki, na której widnieje napis „Lesotho Immigration Departed”. „Podniebne Królestwo”, jak Lesothańczycy nazywają swój kraj, zamyka za nami swoje wrota.\nTego samego dnia w stanie Free State, którego wschodnią część stanowią dawne lesothańskie ziemie przejęte przez RPA w 1869 roku, odwiedzimy jeszcze Kulturalną Wioskę Ludów Basotho. Miałam nadzieję, że przybliży nam ona codzienne życie mieszkańców Lesotho, wyjaśni zawiłe kwestie społeczne i trudną sytuację gospodarczą kraju. Wizyta przybliżyła jednak raczej zamierzchłą historię ludów i upodobane przez elity wystawne stroje i domostwa. By poznać współczesne oblicze Lesotho i jego mieszkańców, sposób jest tylko jeden: ruszyć krętymi szutrowymi drogami w pogoni za psotliwym śmiechem chmar zatrzymujących nas po drodze dzieci. Naprawdę warto!\nAddo Elephant National Park – Dziką Afrykę czas zacząć\n30 lipca 2011 admin Comments off\nJak na południowoafrykańskie standardy Park Narodowy Addo założono stosunkowo niedawno, bo „zaledwie” 80 lat temu. Młodziutki park miał wtedy ochronić kurczącą się w błyskawicznym tempie populację słoni. Z tysięcy afrykańskich słoni zamieszkujących południowe wybrzeże RPA od setek lat zostało wówczas 16 osobników. Dziś mieszka tu ponad 550 słoni, a sam park powiększył się kilkukrotnie. Poza słoniami pod ochroną znalazła się też cała występująca tu naturalnie zwierzyna: lwy, bawoły, nosorożce, zebry, kilka gatunków antylop i jeden lampart. Jeśli dodać do tego przynależące dziś do parku wybrzeże i okoliczne wysepki można tu także spotkać wieloryby, pingwiny i sporą populację żarłaczy białych. Mają tu więc słynną „Wielką 5-tkę”- „The Big Five”: nosorożca, słonia, lwa, bawoła i lamparta (choć ten ostatni ostał się jeden i od roku nikt go już nie widział).\nKryzys w związku... Myślicie, że się pogodzą?\nWiększość turystów przyjeżdża do Afryki tylko w jednym celu – wytropić „Wielką 5-tkę”. Czasami zaobserwować można absurdalne sytuacje, jak ludzie dowiedziawszy się, że obserwowany zwierzak nie należy do tej „elitarnej” grupy nie przywiązują do niego większej wagi. Celem postawionym przed wszystkimi przewodnikami safari jest przede wszystkim wytropienie tych celebrytów – reszta niech spada na drzewo, bo tylko zabierają cenny czas.\nTym sposobem w kuluarach turyści dzielą się na tych lepszych i gorszych – czyli tych co widzieli i nie widzieli. Prześcigają się w przechwałkach, kto zaliczył całą ‘5’, a kto nie miał tyle szczęścia. Tak między nami mówiąc, jest to nieco bzdurna rywalizacja i wątpliwe szczęście (jedyny wyjątek stanowi lampart). Zwierzaki nie są tak bowiem nazywane z powodu rzadkiego występowania, a raczej ze względu na to, jak trudno jest je upolować. „Wielka 5-tka” to termin ukuty przez białych myśliwych i pierwotnie miał określać 5 najtrudniejszych do upolowania pieszo zwierzaków. Ta 5-tka jest ponoć w kontakcie bezpośrednim najniebezpieczniejsza dla człowieka. Legendą owiany jest zwłaszcza niezwykle śmiercionośny bawół.\nDługo zastanawialiśmy się, czy zwiedzać park na własną rękę, czy wynająć przewodnika. W końcu z samego rana do naszego Huyndaia wsiadł mądry człowieczek o głowie zapełnionej sprawdzonymi informacji o tajnym miejscu przebywania zwierząt. Tak nam się przynajmniej wtedy wydawało. Szybko okazało się, że nasz przewodnik o tajnej skrytce lwów i nosorożców wie mniej więcej tyle co my. Miał nad nami jednak jedną przewagę, znał język Xhosa. Od słowa do słowa z pracującymi przy drodze robotnikami, usłyszeliśmy o 6 lwach, które pół godziny wcześniej widziano na pobliskim wzgórzu. Więc jedziemy… i jedziemy…i jedziemy… I nic. Aż po kilkunastu minutach ni stąd ni zowąd drogę przecięła nam młoda lwica. Całość trwała może 15 sekund i poza ogonem i znikającym w krzakach kuprem niewiele więcej udało nam się zobaczyć. Krążyliśmy jeszcze chwilę po okolicy, aż w końcu znużeni postanowiliśmy zawrócić.\nDla takich chwil warto przyjechać do Afryki...\nDokładnie w tym momencie na wzgórzu przed nami stanęła lwica. Po chwili dołączyły do niej 2 lwiątka. Lwiątka to może nienajlepsze określenie na 2 pokaźnych rozmiarów lwy, ale widać było, że koty są młode, a ledwie wykształcająca się dopiero u jednego z nich grzywa wskazywała na wiek około 1 roku. Lwy wyraźnie czegoś wypatrywały, najprawdopodobniej kolejnych członków stada. Nam jednak właśnie mijały wyznaczone 2 godziny z przewodnikiem. Musieliśmy odstawić mężczyznę pod bramę wjazdową do parku. Szkoda. Jak wyczytaliśmy później z tablicy, na której zaznacza się punkty obserwacji zwierząt tego dnia lwy widziano jedynie w tamtym miejscu i tylko z samego rana. Jednym słowem, mieliśmy szczęście.\nLżejsi o naszego przewodnika ruszyliśmy przez park już własnymi ścieżkami i dopiero wtedy Addo ukazał nam się w pełnej krasie. Dziesiątki guźców, które nierzadko przebiegały nam drogę, prowadząc za sobą rodzinkę młodych (pamiętacie Pumbę z Króla Lwa? – to właśnie guziec), do tego żółwie, całe stada zebr i wszędobylskie antylopy kudu. Respektując nawołujące z broszur apele, ustępowaliśmy drogi żuczkom „gównojadkom”, które parami w pocie czoła toczyły swoje gówniane kuleczki\nSkarabeusz przy pracy...\nW oddali udało nam się też dojrzeć wylegujące się elandy – nieco większe antylopy o złotawym namaszczeniu, a kilka razy w odległości kilku metrów z krzaków wyłaniał się bawół. No ale Addo to przede wszystkim słonie, słonie i jeszcze raz słonie. Są wszędzie. Samotnie wędrują po oddalonych wzgórzach, tłoczą się wśród licznej rodzinki przy wodopojach – za nic mając samochody, korkują parkowe drogi. Kilkakrotnie musieliśmy „negocjować” ze słoniami pierwszeństwo. Mimo bliskości zwierzaków, nie wyczuwaliśmy z ich strony niebezpieczeństwa.\nChociaż kilka razy sytuacja była nieco stresująca. Kiedy jedziesz malutkim autem i z za zakrętu wyłania się 3-krotnie większy kolos i łypie na ciebie swoimi oczami, to będąc osobą rozsądną, ciężko w pełni się zrelaksować. Spotkanie oko w oko ze słoniem budzi wielki respekt, trzeba zachować dużą czujność. Kilkakrotnie wrzucaliśmy szybko wsteczny bieg i przyklejaliśmy się do jakiegoś drzewka, tak aby nie stresować i nie pospieszać większego kolegi. Nasłuchaliśmy się wcześniej o respekcie, jakim należy je darzyć. W Internecie krążą setki filmików, na których słonie zaskakują kierowców samochodów nagłym atakiem. Zazwyczaj jest to tzw. „atak próbny” (ang. „mock charge”), mający nas nauczyć, kto tu rządzi i zasugerować wycofanie się, lub po prostu zachowanie bezpiecznego dystansu. Czasem jednak kończy się tragicznie, przynajmniej dla samochodu.\nSłonie w Addo wydawały się wyjątkowo łagodne. Ponad miesiąc później rozmawialiśmy ze starym „wygą” w temacie afrykańskiej zwierzyny, dawnym organizatorem pieszych safari. W dyskusji o doskonałej, przekazywanej z pokolenia na pokolenie pamięci słoni, przytoczył przykład parku Addo. Słonie z Addo słyną ze swojej łagodności, bo w tym stosunkowo młodym parku ich populacji nigdy sztucznie nie regulowano. Ponadto z powodu tzw. hodowli wsobnej (rozmnażanie wśród kuzynów), wiele słoni rodzi się tu bez kłów. Taki wielkolud to żadna gratka dla kłusowników. W efekcie żaden z urodzonych tu słoni nie widział człowieka ze strzelbą, nie zaznał ludzkiej agresji, tak więc nie ma też powodów do obrony. Rzeczywiście nigdy już nie zbliżyliśmy się już do tych ssaków na tak bliską odległość, a spotykane przez nas później stada nie emanowały już łagodnością!\nNo i wciągnęło nas, zamiast kilku godzin spędziliśmy w Addo cały dzień. Planowaną na popołudnie podróż w kierunku Lesotho, trzeba było przełożyć na kolejny dzień. I dobrze, bo do najwyżej położonego kraju świata wcale dotrzeć nie jest tak łatwo.\nSłynna Garden Route – hit czy kit?\n27 lipca 2011 admin Comments off\nPomysłowości w aranżacji oryginalnych hosteli mieszkańcom RPA odmówić nie można. Tę noc spędziliśmy w maciupeńkim pokoiku ciekawie zaaranżowanym w jednym z przedziałów pociągu Santos Express Train Lodge w Mossel Bay. Pociąg składał się z 3 wagonów, a w każdym z nich malutka łazienka z prysznicem i kilkanaście pokoi, każdy z widokiem na morze. Drewniana, pokaźnych rozmiarów „lokomotywa” to nic innego jak hotelowa recepcja i restauracja w jednym (nawet jeśli nie zamierzacie tu nocować, wpadnijcie, choćby na najpyszniejsze czekoladowe brownie świata), a całość rozparta na wysokich palach na samej plaży. Taki kolejowy przystanek to ja rozumiem.\nJakiś czas później przemkniemy jeszcze przez Old Gaol Backpacerks w Grahamstown, w którym jeszcze do niedawna można było spędzić noc w najprawdziwszej więziennej celi. Dawny zakład karny przeobrażono w niezwykle popularny hostel. Zbyt popularny. Hałasy i ciągły ruch nie spodobały się mieszkańcom centralnie położonej dzielnicy tej małej mieścinki. Old Gaol przeniósł się do prywatnego domu, ale (chyba chcąc zasłużyć na utrzymanie nazwy) warunkami higienicznymi ani na jotę nie odbiega od najbardziej ascetycznych więzień.\nRównie ciekawie spało nam się w Amphiteatre Backpackers w górach Drakensbergu. Ten położony na zupełnym odludziu hostel wyglądem bardziej przypominał hotelowy kompleks rodem z… Maroka, pogranicza Syrii i Turcji albo Mali. Oblepione czerwoną gliną ściany, wysadzane azulejos jacuzzi, basen i 2 odizolowane wolnostojące wieżyczki. Właśnie w tych średniowiecznych wieżyczkach przyszło nam spać. Szkoda tylko, że w wieloosobowym dormie trudno się poczuć jak księżniczka.\nNo ale wróćmy do naszego maciupeńkiego przedziału w Mossel Bay. Poranna pobudka, opuszczamy żaluzję, a przed nami…? Jak okiem sięgnął ocean i jego wszechobecny szum. Dotarliśmy nad wodę i przez kolejnych kilka dni woda z horyzontu nam nie zniknie. To już Ocean Indyjski – cieplejszy, turkusowy. Ruszamy więc trasą wzdłuż wybrzeża. Powolutku, zatrzymując się w każdej napotkanej miejscowości.\nWilderness powitało nas szeroką piaszczystą plażą. Odpływ odsłonił oblepione muszlami skały, a cofające się wody pozostawiły za sobą rozsypane po całej plaży galaretowate ciała meduz. Smutny widok, część z nich całkiem już zdrętwiała, inne wciąż zachowują galaretowatą konsystencję, a ale na przetrwanie do przypływu szanse mają niewielkie.\nMeduza na plaży w Wilderness...\nPodsłuchuję rozmowę jakiegoś pana z małą córeczką: „Spójrz jak one pięknie wygrzewają się w słońcu”. No cóż, grunt to bezstresowe wychowanie Faktycznie wyszło słońce, bawimy się z zakopującymi się w piasku ślimakami, pełen relaks. Niestety prowadząca wzdłuż wybrzeża autostrada przypomina, że Wilderness nie jest już wcale takie dzikie. Hotelik, na hoteliku, centra handlowe i nadmorskie promenady. To samo zastajemy w Plettenberg Bay. W poszukiwaniu barwnego życia nocnego, wakacyjnych zakupów i odrobiny lansu rodem z Władysławowa, będzie jak znalazł. Do podglądania piękna przyrody lepszym pomysłem będzie Knysna z malowniczą deltą rzeki i skalnymi klifami strzegącymi brzegów rzeki przy ujściu do oceanu. Tego dnia widok z punktu widokowego wysoko na szczycie jednego z klifów to zdecydowanie nasz numer jeden.\nKlify w oklicy Knysny...\nNo cóż, jak na razie turystyczny hit RPA: Garden Route nas nie powala. Zresztą jak większość turystycznych hitów. No może z wyjątkiem Perito Moreno w Argentynie i Treku „W” w Chile. No i może jeszcze Salar de Uyuni w Boliwii i Wodospady Iguacu były niczego sobie No ale i dla Garden Route jeszcze nie wszystko stracone. Na noc zatrzymujemy się w malutkiej, zacisznej miejscowości Storms River. Słynie z położonego nieopodal mostu na rzece Bloukrans. To stąd można wykonać najwyższy skok bungee świata. Na śmiałków czeka 216-metrowy spadek. My jednak rzekę Bloukrans omijamy, dopada nas jesienna mżawka, ale przytulny Tsitsikamma Backpackers w dużym soczyście zielonym ogrodzie to doskonałe miejsce na zaszycie się przed deszczem i naładowanie akumulatorów. Jesteśmy zaledwie kilka kilometrów od Tsitsikamma National Park. Następnego dnia ruszamy zobaczyć ten ponoć jeden z najbardziej malowniczych rejonów Garden Route. Nie możemy się doczekać.\nPoczątek Tsitsikamma National Park - później z pogodą było już tylko lepiej\nNo i doczekaliśmy się. Niebo zaciągnięte jakąś brudną szmatą, ciągle mży. Od oceanu gwałtownie wieje. Ale mimo wszystko jest pięknie, a przede wszystkim dziko. Na szlaku spotykamy mnóstwo ptaków, kilka góralków przylądkowych i zaledwie kilka osób. Dziwne, zwłaszcza że to początek najbardziej popularnego kilkudniowego trekkingu w RPA, tzw. Otter Trail. Dopiero kilka dni później przeczytam gdzieś, że na szlak wpuszcza się jedynie 12 osób dziennie, a miejsce w chatkach na trasie należy rezerwować z rocznym wyprzedzeniem. Ale warto! My pokonujemy zaledwie kilka pierwszych kilometrów, ale wystarczą by dać nam przedsmak trasy. Poszyte czerwonawo-rdzawym mchem skały, niewielkie zatoczki, a na koniec piękny wodospad.\nDo tego jeszcze spacer po rozwieszonych na początku innego malowniczego szlaku, Dolphin Trail, wiszących mostach i cieszymy się, że nie ominęliśmy tego miejsca. W słońcu, czy deszczu Park Narodowy Tsitsikamma to nasz mały zakątek na Garden Route. Jednak z czystym sumieniem możemy się podpisać pod opinią Lonely Planet: jeśli opuścicie RPA nie zobaczywszy Garden Route, nie stanie się tragedia, jeśli wyjedziecie, nie zobaczywszy nic innego, owszem.\nA my? Minęło już tyle czasu w Afryce a najbardziej przypominający afrykańskiego słonia zwierzak, jakiego widzieliśmy to góralek przylądkowy. Nie do końca o to nam chodziło w bliskim obcowaniu z afrykańską dziką przyrodą. Ruszamy więc na spotkanie słoni, lwów i całej afrykańskiej reszty!\nStrusiowe początki Garden Route\n22 lipca 2011 admin 1 comment\nZnów za kółkiem i znów po niewłaściwej stronie jezdni, Garden Route czas zacząć!\nMało które miasto tak nas zauroczyło jak Kapsztad, ale, jak mówią, wszystko co dobre szybko się kończy. Nie żeby to co przed nami było o wiele gorsze. Wręcz przeciwnie. Jedziemy w kierunku znanego szlaku Garden Route, ale po drodze jeszcze tyle do zobaczenia! Na początek, trzeba obrać trasę. Spokojniejsza, malownicza Route 62 okazuje się doskonałą alternatywą dla autostrady N2. Górskie krajobrazy, cisza i niewielki ruch – dokładnie to czego było nam trzeba. W końcu w sumie spędziliśmy już ponad tydzień w dużych miastach, najpierw Buenos Aires, teraz Kapsztad. A te zdecydowanie nie są już naszym miejscem na ziemi.\nI choć Oudtshoorn, gdzie zatrzymaliśmy się pierwszej nocy, nazywane jest światową stolicą strusi, ze stołeczną metropolią, a zwłaszcza przymiotnikiem ‘światowy’ niewiele ma ono wspólnego. To po prostu mała mieścinka, która, tak się akurat złożyło, może się pochwalić największą na świecie populacją strusia. Te wielkie ptaszyska faktycznie są tu wszechobecne. Począwszy od ptaków wypasających się swobodnie wzdłuż Route 62, po wielkie strusie farmy i sprzedawane w supermarketach miotełki do kurzu ze strusich piór i kubki ze strusich jaj.\nGłówna atrakcja turystyczna okolicy...\nNo ale my przyjechaliśmy tu nie dla strusi, a raczej zobaczyć Cango Caves - sieć kilkudziesięciu połączonych ze sobą wapiennych jaskiń. Trochę się wahaliśmy, czy tu przyjeżdżać. To w końcu typowa turystyczna masówka, punkt, który ma w programie każde południowoafrykańskie biuro podróży. I dobrze, bo to pewnie jedyna rzecz, jaką ci biedacy z wycieczek po Garden Route zapamiętują. Z perspektywy czasu, było warto. Tak jak i warto było zdecydować się na nieco droższą i dłuższą opcję zwiedzania jaskiń: Adventure Tour. Zazwyczaj trzeba na nią długo czekać, nam udało się bez kolejki dzięki sympatycznemu, zniewieściałemu przewodnikowi. Piękne stalaktyty i stalagmity, formacje przypominające organy, kilka wielkich komnat plus 2 godziny przeciskania się przez wąziutkie korytarze – zabawa gwarantowana. Nie polecamy jednak nikomu choćby z najmniejszą klaustrofobią, ani obwodem pupy przekraczającym 150 cm. Moim ulubieńcem był Tunel Miłości, zwężający się do 30 cm. Przyjemnie też było wysunąć się z Diabelskiej Skrzynki na Listy o wysokości 27 cm (przewodnik zapewniał, że równie przyjemne jak przeciskanie się przez kanał rodny w trakcie porodu Ponoć kilka razy Adventure Tour zamykano, bo jakaś nieszczęsna pupa o afrykańskich kształtach na dobre utknęła w korytarzach. My na szczęście jeszcze się zmieściliśmy.\nKomnaty Cango Caves...\nNa nasz ciężar nie narzekały też strusie, które ujeżdżaliśmy kilka godzin później. No bo w światowej stolicy strusi jakoś głupio nam było nie odwiedzić żadnej farmy tych ptaków. Wybraliśmy Highgate Farm, jedną z najstarszych i ponoć najmniej komercyjnych. Chcieliśmy dowiedzieć się jak najwięcej o ptakach od ludzi, którzy żyją z nimi od pokoleń. I dowiedzieliśmy się. Np. o upierzeniu, które pozwala już na pierwszy rzut oka rozróżnić samca, od samicy. Samce są czarno-białe, samice szarawe, lub brązowe. I co ciekawe to najczęściej samce wysiadują jaja. Osiągają prędkość 70-80 km/h, choć na dłuższych dystansach są w stanie utrzymać prędkość „tylko” do 50 km/h. Przy okazji otrzymaliśmy też kilka wskazówek odnośnie samoobrony w razie ataku. Jak się okazuje, strusie nogi pozwalają im kopać jedynie wprzód. Gdy jeden z nich was zaatakuje, należy położyć się płasko na ziemi i zakryć rękoma głowę. Struś raczej nas nie stratuje, a jego wykop wyląduje wysoko w powietrzu. Wiedza, wiedzą, ale nie obyło się też bez typowych turystycznych atrakcji: utrzymywanie równowagi na strusim jaju (przepędzony chwilę wcześniej strusi tata niewzruszony oglądał, jak mu stąpamy po jajach , ujeżdżanie strusia (nie za długie, po co ma się ptaszysko męczyć) i kibicowanie w strusich wyścigach. Ja kibicowałam zawodnikowi o budzącym litość imieniu Hopeless . I to mój Hopeless wygrał, więc albo to imię na przekór, albo siła moich okrzyków!\nMoże to i tania rozrywka dla turystów, ale jakoś po tej wizycie uśmiech długo nam nie schodził z ust. Zwłaszcza Tomek był jakiś taki zadowolony, pewnie wspominał smak strusiowego kotleta ze sprzedawanych na farmie hamburgerów. Tak tylko w obronie przed wszelkimi ekoświadomymi czytelnikami dodam, że ja kotleta nie tknęłam.\nW tak dobrych humorach ruszyliśmy ku morzu do Mossel Bay, gdzie czekała na nas pyszna kolacja z owoców morza i nocleg w najprawdziwszym przedziale pociągowym. Ale o tym już niedługo…\nPrzedział z widokiem na morze...\nPs. Z Oudtshoorn wiąże się też nasze pierwsze afrykańskie wyrzeczenie – surykatki. Odkąd obejrzeliśmy świetny i bardzo zabawny dokument Jamesa Honeyborne’a zatytułowany po prostu Surykatki, marzy mi się zobaczenie tych stworzeń na żywo. Przed przyjazdem sporo czytaliśmy o rozstrzelonych po okolicy koloniach tych zwierzaków i mieszkającym tu światowej sławy znawcy surykatek, Grantcie McIlrath. Zapał opadł nam dopiero, gdy usłyszeliśmy cenę Meerkat Experience. 450 randów od osoby (ponad 200 złotych) to jednak, jak na afrykańskie warunki, trochę za dużo za 2 godziny podglądania choćby najbardziej intrygujących zwierzaków. Liczyliśmy, że zobaczymy je gdzie indziej, może w Namibii, może w Botswanie, może jeszcze gdzieś w RPA. Nie udało się. Kolejny powód by wrócić do Afryki\nSpotkanie oceanów: Przylądek Dobrej Nadziei\n13 lipca 2011 admin Comments off\nDawno, dawno temu przekroczenie Przylądka Dobrej Nadziei dawało spore szanse na dotarcie na Daleki Wschód. My aż na Daleki Wschód się nie wybieraliśmy (przynajmniej na razie), ale na ten bliższy południowoafrykański jak najbardziej. Zanim więc wyruszymy na wschód, wizyta na Przylądku obowiązkowa. Był piękny sobotni poranek, mieszkańcy Kapsztadu wraz z całymi rodzinkami wylegli więc na plaże. Trasa na Przylądek prowadzi wzdłuż wybrzeża. Mijaliśmy jedną nadbrzeżną miejscowość po drugiej, dawne wiktoriańskie wille kusiły knajpkami na świeżym powietrzu, dzieciaki pluskały się w wodzie, wszędobylska atmosfera weekendowego lenistwa, no po prostu grzechem byłoby się nie zatrzymać. Padło na Muizenberg ze swoimi kolorowymi plażowymi chatkami… a potem jeszcze Fish Hoek i Simon’s Town i jeszcze jakiś punkt połowów miejscowych rybaków. Faktycznie dotrzeć na ten Przylądek wcale nie tak łatwo – za dużo ciekawostek po drodze!\nPlaża w Muizenberg...\nZwłaszcza, że po drodze wciągają nie tylko widoki, ale też kolonia pingwinów przylądkowych (mają taką charakterystyczną różową plamkę nad okiem) na Foxy Beach i Boulders Beach w False Bay, kilka kilometrów za Simon’s Town. Po raz kolejny przekonaliśmy się, że te wdzięczne zwierzaki nie mają żadnych oporów przed ludźmi (te z Nowej Zelandii były zdecydowanie dziwne). Na deptakach wybudowanych na plaży kłębią się tłumy gapiów, a ptaki, niezrażone, wysiadują jaja (albo już młode) jakieś 20 cm od fleszów pstrykających aparatów. 2 kroki dalej jakaś parka spokojnie sobie kopuluje, a na wolnym odcinku plaży jak sardynki ściskają się całe rodzinki pingwinów z młodymi w każdym możliwym wieku i o wszystkich odcieniach upierzenia.\nPingwin w Afryce?! Phi..\nJak widać, pingwiny mają się dobrze. Ale to wcale nie takie oczywiste. Z 1,5 miliona tych zwierzaków żyjących na ziemi 100 lat temu, dziś zostało ich ledwie 10%. Sporo wyginęło z powodu rosnącej populacji polujących na nie drapieżników takich jak rekiny, foki czy orki. Dziś nawet ich upierzenie to element strategii obronnej: biały spód ochrania przed drapieżnikami polującymi w wodzie, od dołu, z kolei czarny grzbiet zlewający się z grafitowymi wodami chroni przed niebezpieczeństwem z powietrza (choć wody w False Bay wcale nie takie grafitowe). Zagrożeniem dla ptaków jest też człowiek. W czerwcu 2000 roku zatonięcie tankowca MV Treasure zapoczątkowało wyciek ropy, która oblepiła 19,000 pingwinów. Na szczęście sporą część z nich udało się uratować, a brawurowa akcja kilkudziesięciu tysięcy wolontariuszy pozwoliła przetransportować kolejne 20,000 w bezpieczny rejon.\nJak już przyjrzeliśmy się małym pokracznym pisklętom, ich spierającym się nieco starszym kuzynom i całej zatoce nagle okazało się, że zleciała nam już połowa dnia. Po Simon’s Town staraliśmy się już lecieć prosto na ten południowo-zachodni koniuszek Afryki (wbrew temu, co nam w głowach utkwiło Przylądek Dobrej Nadziei nie jest najbardziej na południe wysuniętym punktem Afryki. Jest nim Przylądek Igielny, jakieś 150 km dalej na wschód).\nNo ale tak zupełnie bez zatrzymywania to się nie da. Ta skalista okolica, klify stromo opadające do morza, piękne turkusowe zatoczki… No cóż, droga do samego koniuszka jest równie piękna co sam przylądek. Tak jak i z resztą droga powrotna. Spacery, zdjęcia i czas zleciał nam w mgnieniu oka. Słońce powoli już zachodziło, gdy w drodze powrotnej drogę zastąpiły nam liczne tu Pawiany czakma. Kurcze, dobrze, że nas nie stać na dość popularne tu kabriolety, bo zwierzaki nie wyglądały na przyjaźnie nastawione, do tego wyskakiwały pod każdy nadjeżdżający samochód. I choć pogoda w ogóle na to nie wskazywała, dopadła nas południowo-kontynentalna jesień. Ściemnia się już o 19-tej. Wciąż mnie to dziwi, bo jak dotąd kombinowaliśmy, by gonić lato.\nZachód słońca na krańcu Afryki... w sumie to wygląda jak we Władku...\nNawet nie myślałam, że w ten sposób sprytnie załatwiamy sobie nie tylko dobrą pogodę, ale też codziennie kilka godzin więcej światła. A szkoda, bo po drugiej stronie Półwyspu Przylądkowego gdzieś na wysokości Simon’s Town rozciągają się spore piaszczyste wydmy. My zatrzymaliśmy się przy nich tuż, tuż przed zachodem słońca. I kolejny znak zimy, w ciągu dnia 30 stopni, ale jak tylko rozpalona kula schowa się za horyzont, robi się zimnawo! I to tak o 15 stopni zimnej. Brrrrr! Wracamy do miasta, a tam? No cóż widzieliśmy już Kapsztad z kilku niemałych górek, ale czegoś takiego jeszcze nie widzieliśmy.\nPełnia księżyca nad panoramą jednego z najpiękniejszych miast świata...\nAj, szkoda będzie go następnego dnia opuszczać, ale w końcu Przylądek Dobrej Nadziei zdobyty. Ruszamy na wschód. Mamy taki chytry plan, by dotrzeć aż do Lesoto…\nGaleria z Przylądka i okolic:\nKapsztad – najpiękniejsze miasto świata?\n5 lipca 2011 admin 2 comments\nPierwsze wrażenia z Afryki opisaliśmy już na początku kwietnia – możecie do nich zerknąć TUTAJ.\nNie chcemy się powtarzać, ale dla tych co nie pamiętają, przypominamy, że w Afryce zakochaliśmy się od pierwszego wrażenia. Minęło już kilka miesięcy i nic się nie zmieniło. No chyba tylko tyle, że tęsknimy coraz bardziej\nAle po kolei. Przygodę z RPA zaczęliśmy w Kapsztadzie. Poniżej kilka podstawowych informacji o RPA – więcej znajdziecie np. w Wikipedii -> TUTAJ.\nRPA jest prawie 4-krotnie większe od Polski, mieszka tu około 48 milionów ludzi. Oficjalną stolicą jest Pretoria. 72% ludności to Chrześcijanie. Obowiązuje tu 11 języków urzędowych (więcej jest tylko w Indiach). Pierwotnie ziemie te zamieszkiwali tzw. Buszmeni. Kolonizacja białego człowieka zaczęła się w 1652 roku od przybycia Holendrów. Wkrótce po nich przybyli Brytyjczycy. Biali, jak to biali, od początku zaczęli się panoszyć i zawłaszczać kolejne terytoria. Kiedy podporządkowali sobie całą ludność lokalną, zaczęli walczyć między sobą. W XIX wieku wybuchły dwie wojny między Boerami (osadnicy pochodzenia głównie holenderskiego) i Brytyjczykami. Ci drudzy okazali się silniejsi i w 1910 roku utworzono Związek Południowej Afryki, będący dominium brytyjskim (podobnie jak np. Australia i Nowa Zelandia). Do początku lat 90 w RPA oficjalnie obowiązywał rasistowski system społeczny – apartheid. Dyskryminacja czarnoskórych nie jest już może oficjalna, ale bezsprzecznie trwa do dziś. Symbolem walki z państwem prześladującym czarnoskórych obywateli do dziś jest Nelson Mandela. W 1990 roku wyszedł z więzienia, w którym za swoją działalność dysydencką spędził 27 lat. Już 2 lata później doprowadził do oficjalnej likwidacji apartheidu, za co w roku 1993 otrzymał pokojową Nagrodę Nobla. W roku 1994 został pierwszym czarnoskórym prezydentem RPA.\nAle to wszystko pewnie wiecie, a my nie wspomnieliśmy o najważniejszym. Dlaczego turyści przyjeżdżają do Południowej Afryki? PRZYRODA! Fauna i flora RPA zachwyca, ale o tym więcej w kolejnych postach.\nPort w Kapsztadzie\nA na razie wróćmy do Kapsztadu. Pisaliśmy już, że pierwsze co nas uderzyło po przyjeździe z Buenos Aires to estetyka miasta. Wszystko jest tu jakieś takie czyste i poukładane. Jedyne co, to znów jeżdżą po złej stronie jezdni – po Australii i Nowej Zelandii kolejny raz musimy się przestawiać.\nGłówna turystyczna ulica miasta: Long Street to parada pięknych wiktoriańskich willi, dziś w większości mieszczących butiki, knajpki, hostele i biura podróży. Kute z żelaza balkony, a także położone kilka przecznic dalej żółto-pomarańczowo-fioletowe domy muzułmańskiej dzielnicy dopełniają wdzięcznego widoku. To taki niewielki kolorowy skrawek ziemi, gdzie czarnoskórzy sprzedawcy „afrykańskiej” muzyki pracują ramię w ramię z hinduskimi właścicielami knajpek i malajskimi imamami. W ścisłym centrum meczet sąsiaduje z kościołem, a po przeciwnej stronie ulicy z rastafariańską knajpką.\nMożna by rzecz, że to duch historycznej dzielnicy District 6, dawniej położonej zaledwie kilkaset metrów na zachód, dziś niestety zrównanej z ziemią, przymusowo wyludnionej i nigdy już niezasiedlonej. District 6 było bowiem nawet w najgorszych czasach apartheidu jedną z niewielu tętniących życiem, wielokulturowych dzielnic Kapsztadu. Blisko 60,000 osób wszystkich nacji i kolorów sąsiadowało ze sobą w tej tętniącej życiem, centralnie położonej dzielnicy. Mieszkający tu od pokoleń południowoafrykańscy muzułmanie zwani Cape Malays, czarnoskórzy Xhosa, Afrykanerzy i Hindusi tworzyli barwną, żyjący w harmonii mieszankę. W 1966 roku rząd uznał, że taka niekontrolowana interakcja ras rodzi konflikt wewnątrz państwa i ogłosił District 6 „strefą wyłącznie dla białych”.\nDwa lata później rozpoczęły się masowe wysiedlenia, a wraz z nimi dantejskie sceny, gdy zgodnie z nowym prawem na zawsze rozdzielano całe rodziny. Niejednokrotnie hinduskiego pochodzenia matki osadzano w ściśle azjatyckim township, ojciec trafiał do dzielnic biedoty Xhosa, a ich ‘kolorowe’ dzieci lądowały po przeciwnej stronie miasta w sierocińcu dla kolorowych. Ich dawny dom buldożery zrównywały natomiast z ziemią, tak jak 90% budynków w dzielnicy District 6. W czasach apartheidu w RPA rozróżniano 4 rasy: „Białych”, „Czarnych”, „Kolorowych” i „Azjatów”. I choć podział polityczny przebiegał głównie wzdłuż osi „Biali-Czarni”, oficjalnie segregacja ras dotyczyć miała każdej z tych grup. A wysiedlenie District 6 miało być demonstracyjnym pokazem sił apartheidowych rządów, ilustracyjną akcją, która raz na zawsze oduczy zuchwałych „Czarnuchów” prób buntu.\nZ widokiem na Kapsztad, Lion’s Head i Atlantyk...\nEfekt był jednak odwrotny. Po pierwsze bunty dopiero się spotęgowały, po drugie spektakularne wysiedlenie i wyburzenie niejednokrotnie zabytkowych budowli odbiło się szerokim echem w świecie zachodnim. Nie trudno było przewidzieć, iż akcja spotka się z surową krytyką zachodnich państw, a na RPA posypią się gromy i międzynarodowe sankcje gospodarcze. Niczym jednak niezrażone władze kontynuowały swoje ideologiczne dzieło. Zabrakło im jedynie śmiałości, by nasłać buldożery na liczne w District 6 meczety i kościoły. Tak więc dziś świątynie to często jedyne ostałe w dzielnicy budowle. Stoją sobie samotnie wśród łąk i wielkich połaci pustej przestrzeni z widokiem na kapsztadzki port. Planowane osiedla dla białych nigdy tu bowiem nie powstały. Ciesząca się w całym RPA ponurą sławą District 6 nie stanowiła łakomego kąska dla bogatych białych, a powrót kolorowych rezydentów nie wchodził w rachubę. Dziś o dawnych bolesnych wydarzeniach przypominają pustkowia świetnie położonej dzielnicy oraz garstka identycznych budynków o kolorowych drzwiach, gdzie w 2004 roku przesiedlono kilkoro podstarzałych już dawnych mieszkańców dzielnicy. A także, a może przede wszystkim ponoć doskonałe Muzeum District 6.\nGdy District 6 pustoszał, bujnie rozwijały się za to pozostałe dzielnice Kapsztadu, zwłaszcza zbocza Góry Stołowej, dziś ekskluzywna dzielnica bogaczy. A sama góra? Faktycznie jest niezwykłym tłem dla rozłożonego u jej stóp miasta. Choć nie wiem, czy większego wrażenia nie robią widoki roztaczające się z jej szczytu. Przy odrobinie szczęścia i przejrzystej pogodzie widać stąd skaliste szczyty Lion’s Head po lewej i Devil’s Peak po prawej, ścisłe centrum miast City Bowl na wprost, a nieco dalej na południe Przylądek Dobrej Nadziei. Dla nas najbardziej odjazdowym widokiem była przecinająca Przylądek wyraźna granica mieszania się ciepłych, turkusowych wód Oceanu Indyjskiego z grafitowymi, lodowatymi wodami Atlantyku (teoretycznie rzecz biorąc oceany spotykają się nieco dalej na wschód, ale to na wysokości przylądka stykają się wody o największej różnicy temperatur, a co za tym idzie o kompletnie innej faunie i florze).\nZwróćcie uwagę na wyraźną linię między Atlantykiem i Oceanem Indyjskim...\nCo ciekawe, ten dwukolorowy ocean widoczny jest wyłącznie ze szczytu Góry Stołowej. Gdy kilka dni później stanęliśmy w końcu na koniuszku samego Przylądka Dobrej Nadziei, ta tak wyraźna kolorystyczna granica już się zatarła. Z bliska wody wydawały się po prostu turkusowo-grafitowe i tyle. A może to tylko kwestia danego dnia i dobrej widoczności. Bo trzeba przyznać, że do pogody znów mieliśmy szczęście. I dobrze, bo gdy tylko silniej zawieje, zamyka się kolejka linowa wwożąca turystów na szczyt. Ci mniej leniwi mogą się wspinać – 5 godzin w upale i jesteście na górze.\nCiekawym zjawiskiem związanym z Górą Stołową jest tzw. „Obrus Stołowy” – warstwa chmur przelewająca się przez cały masyw spada ze stoków niczym wodospad. Legenda głosi, iż ta spowijająca sam szczyt chmura to wynik wciąż nierozstrzygniętych tytoniowych zawodów między piratem Van Hunksem, a kuszącym go Diabłem. Oczywiście zjawisko „Obrusa” ma również swoje meteorologiczne wyjaśnienie. Ciepłe i wilgotne powietrze znad morza napotyka na swojej drodze masyw Góry Stołowej, unosi się jednocześnie ochładzając. Na wysokości 900 m n.p.m. para wodna ulega kondensacji i powstaje powłoka chmur przypominająca kołdrę lub obrus przykrywający Górę Stołową. Po drugiej stronie góry powietrze opada i na skutek ponownego ogrzania gęsty obrus rozpierzcha się, opadając w kierunku City Bowl.\nNiestety w dniu kiedy Góra Stołowa przykryła się „Obrusem”, nie mieliśmy ze sobą aparatu. Poniżej przykładowy filmik znaleziony na youtubie.\nTen piękny widok można podziwiać jedynie z poziomu morza. Jeśli jakiś nieszczęśnik znajdzie się akurat na szczycie góry, wyjąca syrena nakaże mu szybki powrót do stacji i jak najsprawniejszą ewakuację. My nigdzie ewakuować się nie musieliśmy, dzięki czemu był czas i na spacer na najwyższy punkt góry z widokiem na Camps Bay i na spokojną obserwację licznych tu góralków przylądkowych.\nWierzcie lub nie, ale najbliższym żyjącym krewnym góralka jest afrykański słoń!\nWizyta w Kapsztadzie nie mogłaby się też obyć bez kilku chwil na tutejszej plaży. Oblegane tłumnie przez modnych i bogatych zatoczki Clifton trochę nas przeraziły ekskluzywnymi apartamentowcami z 3 basenami na każdym poziomie. Nieco spokojniejsza Camps Bay ze swoim bieluteńkim piaskiem, palmami i zamykającymi po obu stronach zatokę skałami bardziej przypadła nam do gustu. Oj miło byłoby po pracy wyskoczyć na taką plażę i poopalać się w słońcu z widokiem na 12 Apostołów Góry Stołowej.\nPlaża w Camps Bay...\nNo ale dosyć tego leniuchowania! Samochód wypożyczony, plecaki spakowane, niepotrzebne bety upchane gdzieś przez obsługę naszego kochanego 33 South Boutique Backpackers. (jedyny hostel, w którym udało nam się couchsurfingować). Czas najwyższy ruszać w drogę. Kierunek? Najpierw lekko na południe, potem wschód. A gdzie dokładniej, w kolejnej odsłonie henhen.pl.\nPS od Tomka: Mi tam Kapsztad nie przypadł na początku do gustu. Dlaczego? Wyobraźcie sobie, że tutaj przed wejściem do metra są takie znaki.\nDoskonale wiecie, że Paulina nigdzie nie rusza się bez swojej dzidy i maczety, a ja bez kałacha i topora. No i weź tu podróżuj po RPA!\nGaleria z Kapsztadu


Isztar's Books: Nowa Fantastyka 12 (363) 2012 - recenzja\nFelieton Rafała Kosika jest o polskiej szkole oraz o metodach nauki obecnej młodzieży. Rafał skupia się na tym, co faktycznie jest istotne dla młodego człowieka, a o czym powinno się tylko wspomniec. Na co jeszcze Rafał zwraca uwagę to klucze, według których ocenia się umiejętności uczniów. Zachęcam do przeczytania tego felietonu, gdyż naprawdę zwraca on uwagę na coś istotnego. „Rady dla piszących” Michaela J. Sullivana zwracają uwagę na kilka istotnych w ażdym utworze elementów. Chodzi o tajemnice, konflikt oraz napięcie i suspens – te elementy sprawiają, że każdą powieśc czyta się zapartym tchem, śledząc całą akcję słowo po słowie. Łukasz Orbitowski zabiera nas do Oklahomy do roku 1987, gdzie pokazuje nam nieco inne przedstawienie wampiryzmu niż np. to ze „Zmierzchu”. No i nie mogę pominąc felietonu Petera Wattsa, który jest nieco … dziwny, a już na pewno tematyka jaką porusza jest nietuzinkowa.\nJednym z dłuższych artykułów na jakie się natkniemy jest „Powrót na Midgaard” - z pewnością coś dla fanów twórczości Grzędowicza. Wszystko o fabule, bohaterachoraz o czwartym tomie, który zamyka serię. Fani „Pana Lodowego Ogrodu” będą zachwyceni. Dla tych, którzy lubią wszelakie konwenty fantastyczne Jakub Ćwiek w kilku słowach przedstawia Comic-Con w San Diego. To naprawdę coś niesamowitego, gdy tyle osób, o podobnych zainteresowaniac zbiera się w jednym miejscu by debatowac i wymieniac uwagi na wspólne tematy. Natomiast Ci, którzy są fanami sci-fi mogą poczytac artykuł Wawrzyńca Potockiego „SF kłamstwa i faceci w fartuchach”. Znajdzie się również dłuższy artykuł dla fanów Jima Hensona. Zapytacie kto to jest? A mówią Wam coś nazwy takie jak „Ulica sezamkowa”, „Muppet Show” czy też „Fraglesy” ? No to już wiecie dla kogo ów artykuł. Wywiad jaki możemy poczytac tym razem to rozmowa Joanny Kułakowskiej z Nikiem Pierumowem autorem cyklu „Swiaty Uporządkowane” Jeśli natomiast chcecie poznac nowe spojrzenia na fantastykę to artykuł „Czerń, biel i magia” Marcina Zwierzchowskiego przedstawi Wam nieco więcej na ten temat. Magiczna historia dla dorosłych to coś dla Was? Koniecznie poznajcie co tez na temat ma do powiedzenia Marcin.\nJeśli zaś chodzi o prozę polską to znajdziemy „Koniec Aureliusa” Janusza Cyrana, który debiutując „Jeruzalem” otworzył nurt nowoczesnej fantastyki religijnej, co jest niezłą ciekawostką. Zatem opowiadanie „Koniec Aurelisa” jest nie mniej interesujące. Dalej mamy opowiadanie Pawła Kempczyńskiego „Jutro Percival”, które jest jednym z wielu, składającego się na cykl „Percival i inne” - cykl jest w fazie przygotowań, jest więc okazja by już teraz poznac twórczośc tego autora. Na koniec coś znanej z artykułów w NF Joanny Kułakowskiej, jej „Pluvianus Aegyptus” to utwór, który łączy w sobie narastającą grozę i elementy fantastyki. Prozę zagraniczną reprezentują tym razem: Ken Sholes z opowiadaniem o dosyć długim tytule „Łkający car wpatruje się w upadły księżyc” oraz Karen Joy Fowler i jej „Twarzą w twarz”. Oba opowiadania są ciekawe i z pewnością znajdą szerokie grono odbiorców.\nJak zawsze znajdujemy świetne recenzje i opinie o filmach, książkach czy nawet komiksach. Na samym końcu znajdziemy spis rocznika 2012, a tam wszystkie tytułu artykułów, felietonów, opowiadań czy recenzji jakie mogliśmy znaleźc przez cały rok w NF.\nZamykając ten rok Nowa Fantastyka utrzymuje narzucony sobie poziom i zapowiada się, że jeszcze długo będziemy mieli szansę by poznawac najnowsze wiadomości ze świana sci-fi i fantasy, za co jestem temu pismu niezmiernie wdzięczna. Polecam każdemu kto pragnie oderwac się od nudnych brukowców, szukając ciekawej lektury.\nZa możliwośc zrecenzowania miesięcznika dziękuję Panu Marcinowi oraz redakcji Nowej Fantastyki.\nwięcej na www.fantastyka.pl\nNyx 02.01.2013, 21:04\nOstatnio większość recenzentów (w tym ja) ma duży problem z recenzowaniem NF na czas. Najpierw się ją odkłada na potem, potem podczytuje dwie, trzy strony i po kilku dniach zapomina o tym, co się wyczytało (ja tak mam z felietonami - potem, kiedy piszę recenzję, nie za bardzo wiem, do czego mam się odnieść, bo pamiętam tylko temat i puentę artykułu). W dodatku nie zawsze ma się ochotę na opowiadania. U mnie leży już nowy numer i chyba w ramach noworocznego postanowienia zabiorę się za niego już w przyszłym tygodniu i przeczytam na raz ;)\nAlannada 02.01.2013, 23:09\nImmora 03.01.2013, 12:19\n"Łkający car..." bardzo mi się podobał. Zresztą cały numer uważam za niesamowicie udany, szczególnie równy poziom opowiadań zdarza się rzadko :)


Cena usług psychologicznych - advisor\nHome » Fabrykacja » Inne Usługi » Cena usług psychologicznych\nCzasy dzisiejsze to ogromne obciążenia psychiczne dla bardzo wielu osób pracujących w firmach wymagających od nich nieraz bezwzględnego posłuszeństwa zawodowego. To także na reperkusje w życiu prywatnym i to niezależnie od naszego prywatnego statusu osobistego. Bardzo często mamy niestety problemy psychiczne, które muszą być rozwiązane, bowiem ich nawarstwianie się grozi także naszej sytuacji zawodowej oraz również sytuacji życiowej. W takim przypadku pomóc nam może rozumiejący naszą sytuację psycholog. Warszawa (cena usług psychologicznych w tym mieście różni się oczywiście w zależności od oferujących je ośrodków) coraz chętniej stosuje tego rodzaju pomoc, którą jest w stanie dla wielu osób zaoferować psycholog. Warszawa (cena usług jest atrakcyjna w ofercie poradni Sensum) ma niestety wiele osób potrzebujących pomocy psychologicznej.


Bi Fix, Admiral Tea Rooibos, herbatka, 20 saszetek - cena | Apteka Internetowa Gemini\nCena jednostkowa: 2,70 zł za 10 saszetek\nWysokiej jakości herbatka czerwona Rooibos produkowana jest z liści czerwonokrzewu. Zebrane liście rośliny tnie się na drobne kawałki, a następnie poddaje procesowi oksydacji. Wysuszone drobne fragmenty liści są następnie przesiewane. Z tak powstałego suszu otrzymujemy przepyszny napar o słodkim miodowym smaku i złotej barwie. Herbatka Rooibos to bogate źródło minerałów i mikroelementów (żelaza, potasu, miedzi, wapnia, manganu, fluoru, sodu, cynku, magnezu), posiada dużą zawartość przeciwutleniaczy, polifenoli, flawonoidów oraz witaminę C. Ponadto herbatka Rooibos nie zawiera kofeiny, dzięki czemu jest bezpieczna dla dzieci i wszystkich tych, którzy muszą unikać kofeiny.\nUrozmaicenie codziennej diety.\nZalać saszetkę wrzątkiem i parzyć 3-5 minut.\nLiście i szczyty pędów czerwonokrzewu - Rooibos.\n100g produku zawiera:\n- wartość energetyczna 2kJ/0 kcal,\n- tłuszcz 0g (w tym kwasy tłuszczowe nasycone 0g), węglowodany 0g (w tym cukry 0g), białko <0,1g, sól <0,1g.\n1 saszetka (2g) zawiera:\n- wartość energetyczna 0kJ/0 kcal,\n- tłuszcz 0g (w tym kwasy tłuszczowe nasycone 0g), węglowodany 0g (w tym cukry 0g), białko 0g, sól 0g.\nNie należy słodzić- cukier neutralizuje cenne właściwości herbaty.\nBiFIX Wojciech Piasecki Sp.j.,\nul. Dworska 33,\nInne produkty z kategorii Zdrowy tryb życia\nLiporedium 40+, 60 tabletek\nAllnutrition Vit D3 2000, witamina D 50 μg, 120 kapsułek\nZioła fix, Ostrożeń, ziele, 50 g\nBi Fix Rumianek, herbatka ziołowa, 1,75 g x 20 saszetek


Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej w Gogolinie - Liczba Pi w obiektywie - zaproszenie do udziału\nZachęcamy Was do wzięcia udziału w konkursie fotograficznym „Liczba Pi w obiektywie”. Uczestnicy samodzielnie wykonują zdjęcia, które w ciekawy, oryginalny sposób przedstawiają liczbę Pi. Wykorzystajcie Wasze zdolności kulinarne, plastyczne, artystyczne... lub zwyczajny, popołudniowy spacer do dostrzeżenia w otaczającej nas codzienności liczbę Pi.\nProsimy o nadsyłanie prac do swoich nauczycieli matematyki w terminie do 7 marca 2021r.\nStarania zwycięzców, jaki i wszystkich uczestników konkursu, zostaną docenione.\nDAJCIE UPUST SWOIM KREATYWNYM I TWÓRCZYM WIZJOM!\n4144 Czytaj więcej...


Reacher - recenzja nowego serialu Amazona - Mechaniczna Kulturacja\nReacher to kolejna po Boschu i Jacku Ryanie adaptacja znanej i popularnej serii książkowej, zrealizowana przez Amazona. W tym przypadku jest to bohater prozy Lee Childa, Jack Reacher nazywany przez wszystkich zwyczajnie Reacherem. Pierwszy sezon oparty jest na książce Poziom Śmierci i składa się z ośmiu odcinków, które trzymają w napięciu do początku do końca.\nReacher to postać to nietuzinkowa, a wszędzie gdzie się pojawi przyciąga kłopoty. Wysoki niczym dąb, silny niczym tur. Ktoś kto go nie zna, śmiało wziąłby go za nieokrzesanego troglodytę. Zaskakującym więc może być fakt, że jest on kolejnym wcieleniem Sherlocka Holmesa, a jego umysł pracuje niczym komputer. A co najważniejsze – nie potrafi przejść obojętnie wobec krzywdy innych, szczególnie słabszych. Taki obraz głównego bohatera wyłania się z prozy Childa i taki właśnie obraz przedstawiony został w serialu.\nGłówny bohater pojawia się w miasteczku Margrave, gdzie chce poznać historię czarnego muzyka zwanego Ślepym Blake’em. Przypadek sprawia, że widziany był w pobliżu miejsca zbrodni. Zatrzymany przez lokalnych stróżów prawa, wplątuje się w aferę, której ofiarą staje się jego brat i wielu mieszkańców miasteczka. Przestępcy nie byli jednak świadomi z kim zadarli, a ich los z góry został przesądzony, gdy Reacher wziął ich na swój celownik.\nReacher to serial przepełniony akcją, z kilkoma fabularnymi zapychaczami. Paradoksalnie jednak, mimo że nie wnoszą one nic do rozwoju fabuły, to nawet zbytnio nie przeszkadzają. Sama intryga kryminalna też nie jest najmocniejszą stroną serialu (widz kilka razy zastanawia się nad logiką postępowania niektórych bohaterów), to do końca nie jest ona sztuczna i mimo pewnych nieprawdopodobieństw, jest na tyle spójna, że w pewnym momencie możemy się w niej zatracić. szczególnie gdy widzimy Reachera w akacji, kopiącego tylko swoim przeciwnikom, w sposób subtelny, ale brutalny.\nTo jest najmocniejszy element serialu. Twórcy całymi garściami czerpią z prozy Childa. Pierwszy sezon jest niemal kopią Poziomu Śmierci, z małymi zmianami. Poza kilkoma zwrotami w rozmowie bohaterów, nie wywnioskowalibyśmy, że akcja serialu dzieje się współcześnie. Przypomnijmy, że pierwowzór literacki powstał w latach dziewięćdziesiątych, a wtedy panowały inne zasady ukazywania takich postaci. Widać to po kreowaniu postaci takich twórców jak Child, Connely czy Lehane. Twórcy postanowili postawić na ówczesny klimat i kreacje postaci.\nReacher nie jest serialem idealnym. Mamy tu wiele niedopowiedzeń, kilka elementów wciśniętych na siłę, a kilka wywoła uśmiech na naszej twarzy. Mimo to cały sezon oglądamy z zapartym tchem i pochłaniamy niemal jednorazowo. Wszystko to dzięki temu, że twórcy zaserwowali widzom przysłowiowy powrót do przeszłości, do niemal typowego serialu z ubiegłego wieku, gdzie bohater idzie po swoich przeciwnikach niczym walec. Niczym buldożer, który niszczy wszystko na swojej drodze. Na pewno taki układ nie wszystkim się spodoba, ale dla fanów prozy Childa to będzie prawdziwa perełka, a na potwierdzenie tych słów mamy fakt, że Amazon już zamówił kolejny sezon. Czekamy więc z niecierpliwością.\nReacher (sezon 1); Obsada: Alan Ritchson, Malcolm Goodwin, Willa Fitzgerald, Hugh Thompson, Chris Webster, Bruce McGill, Martin Roach, Maria Sten, Currie Graham i inni; Rok produkcji: 2022\n← Tom i Jerry: Na Dzikim Zachodzie. Uwielbiani bohaterowie powracają w pełnometrażowym filmie na DVD!\nJean Christophe Grange. Ostatnie Polowanie – recenzja →\n24 lutego 2020 Paweł Biegajski 0


Instalacje gazowe, sanitarne i centralne ogrzewanie - GazInstal.net | Katalog SEO\nGazinstal.net Instalacje gazowe, sanitarne i centralne ogrzewanie - GazInstal.net (Katalog usługi)\nNasza oferta powstała w oparciu o Państwa potrzeby i w odpowiedzi na Państwa indywidualne oczekiwania.\nOferujemy takie usługi jak: usługi gazownicze lublin, instalacje sanitarne lublin, przyłącza gazowe lublin. Zlecenia realizujemy zarówno dla Klientów indywidualnych, jak również dla spółdzielni mieszkaniowych oraz instytucji państwowych.\nZapraszamy do współpracy w celu lepszej widoczności w sieci :) Pozycjonowanie, 2013.02.14\nKażdego dnia do Katalogu SEO dodawane są dzisiątki nowych stron, zatem strony WWW dotyczące przyłącza gazowe lublin lub usługi gazownicze lublin, czy też instalacje sanitarne lublin na pewno również się pojawią!\nGazinstal.net w Katalogu SEO - skomentuj!


Najlepsze ebookie online powiązane ze słowem: Tomasz\nPublikacja w kompleksowy sposób przedstawia zasady rozliczeń zakupów od rolników po zmianach od 1 września 2019 r. Znajdziemy w niej informacje:• Jak stosować szczególną procedurę rozliczenia zakupów od rolników • jak wystawiać faktury VAT RR • jak powinna być wypłacona...\nAleo, nastolatka o rubinowych włosach, jakich na próżno szukać w całym królestwie Adonu, wiedzie całkiem zwyczajne życie. Osierocona w dzieciństwie, na co dzień mieszka u wuja, pomagając mu w prowadzeniu domu. Los jednak szykuje dla niej przyszłość pełną niespodzianek i...\nKsiążę Bridhard, realizując marzenie swego ojca, rzuca wyzwanie największemu przeciwnikowi królestwa. Organizowane powstanie ma raz na zawsze zrzucić jarzmo niewoli i wydostać ludzi spod panowania elfów. Wydaje się, że Bridhard ma wszystko, co potrzebne do zwycięstwa - potężne sojusze i...\nCzerwiec 2012. Mieszkaniec Ziemi Martin van Hansen opuszcza przeludnioną macierzystą planetę w poszukiwaniu lepszego życia. Jego celem jest Ganimedes, największy księżyc Jowisza, gdzie potężna korporacja zdobyła dla ludzkości podwodne, niedostępne wcześniej obszary. Z pozoru idylliczne miejsce okazuje się źródłem wielu...


Przyrosty masy Top 10 Porównanie | uczciwe testy\nŚledzenie utraty wagi: Dziennik utraty wagi 2021, Wight Tracker...*\nMart, książka kreatywna (autor)\nMonitorowanie utraty wagi: Dzienniki Wagi Watchers Daily Journal,...*\nPatricia, Robert (autor)\nMonitorowanie utraty wagi: Dzienniki Wagi Dziennik Notatnik 2021,...*\nŚledzenie utraty wagi: Dziennik utraty wagi, Dziennik śledzenia wagi, Dieta...*\nŚledzenie utraty wagi: Dziennik utraty wagi, Notatnik Wight Tracker,...*\ntracker utraty wagi dla kobiet: Weight Watchers Daily Journal...*\nFranciszek Damian (autor)\nMy Protein Impact Weight Gainer V2 - Chocolate Smooth - 5000g*\n388 kalorii w porcji!\n33g białka w porcji!\n50g węglowodanów w porcji!\n- 13,09 €8. Najlepszy sprzedawca\nWyciskanie soków dla początkujących: 250+ Łatwe i pyszne niskowęglowodanowe, wysokotłuszczowe...*\nAshton, Zachary R. (autor)\nMasowanie dla Hard Gainers: doskonałe porady i wskazówki dotyczące wagi...*\nPonce, Ramon (autor)\n,de Wzmocnienie Wight był na jednym tworzone i aktualizowane w określonym momencie. Ceny, informacje o produktach i wartości procentowe mogą się różnić. Aktualne wartości można znaleźć na stronach produktów w sklepie partnerskim. Zwracamy uwagę, że Honest Tests to nie instytut badawczy! Możesz znaleźć własne testy i poradniki na naszym blogu oraz w odpowiedniej kategorii!\nCzy chciałbyś mieć większy wybór? > Zobacz więcej produktów „Wight Gainer” już teraz!*\nWitam, chcesz kupić produkt na odchudzanie? Pierwszy przegląd popularnych i często kupowanych produktów znajdziesz w porównaniu z Wight Gainer. Zakres dostawy i cena mogą decydować o wyborze zwycięzcy porównania Wight Gainer lub uwzględniać oceny, recenzje, przewodniki i test Wight Gainer w decyzji o zakupie.\nUczciwe testy dają szansę w porównaniu Wight Gainer Top 10, a także w wielu innych kategoriach produktowych (m.in. Kuchnia, Baumarkt, Na żywo itp.) lub produkty (np. wkrętarka akumulatorowa, Maszyna do lodu, pływacki itp.), aby znaleźć przydatne informacje o produktach.\nPrzewodnik zakupów pomaga w samodzielnym znalezieniu zwycięzców testu Wight Gainer lub zwycięzców porównania Wight Gainer. Znajdziesz tam przydatne informacje, doświadczenia i wskazówki, które warto poznać przy kolejnym zakupie. Ci, którzy porównują i informują, mogą również zaoszczędzić pieniądze!\nPrzewodnik dla kupujących Wight Gainer\nZnajdź w top 10 najlepiej sprzedających się produktów Wight Gainer 2022 na uczciwych testach\nNajnowsza książka kucharska diety Easy PCOS: lecznicze przepisy na odwrócenie...*\nGorani RDN, Julian (autor)\nMasz ten dziennik ćwiczeń: Dziennik treningów na siłownię i fitness...*\nFitness, Śmieszne (Autor)\nCodzienny planer posiłków: pomarańczowy dziennik planowania posiłków, aby uporządkować...*\nCodzienny planer posiłków: Notatnik planowania żywności Dziennik organizacji posiłków...*\nKup Wight Gainer w serwisie eBay\nUzyskaj doświadczenia i rekomendacje od klientów, kupujących, przyjaciół, mediów społecznościowych, blogów lub czasopism branżowych. przed tobą Wzmocnienie Wight Jeśli chcesz kupić produkt, bądź mądry i dobrze przygotowany.\nKup wight gainer - jak znaleźć najlepszy dla siebie produkt wight gainer!\nCzego dokładnie oczekuję od produktu „Wight Gainer”, którego szukam?\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 50\nWiele produktów ma podstawowy cel, do którego są potrzebne. Jednak bez względu na to, czego szukasz lub chcesz używać produktu Wight Gainer, zapisz dokładnie czego oczekujesz od produktu, jak i gdzie chcesz go używać. Zbadaj i porównaj znalezione produkty Wight Gainer. Przekonasz się, że wiele produktów robi dokładnie to, czego szukasz, ale ma o wiele więcej funkcji, innych właściwości lub obsługi, których nie znasz. Różnorodność produktów i zakres dostawy mogą być bardzo różne.\nKtórzy producenci i marki są dostępni dla „Wight Gainer”?\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 51\nJeśli szukasz produktu „Wight Gainer” i szukasz konkretnej marki lub producenta, to już zawęziłeś swoje wyszukiwanie do BRAND lub producenta. Jeśli tak nie jest, musisz najpierw uzyskać przeglądjakich producentów i marek produkują i oferują produkt, którego szukasz. Skorzystaj tutaj znanych marek i producentów ze swoimi produktami. Niemniej jednak warto badanie mniej znanych marek lub producentów. Mogą być nowe na rynku lub po prostu mniej znane w danym kraju.\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 52\nZnajdź i wybierz najlepszy produkt Wight Gainer\nTeraz dokładnie wiesz, czego oczekujesz od swojego nowego produktu i jak chcesz go wykorzystać. Otrzymałeś przegląd dostępnych produktów. Uzyskałeś teraz więcej informacji na temat produktów Wight Gainer, ich funkcji, składu, obsługi i zakresu dostawy. Czego początkowo oczekiwałeś od produktu, powinieneś teraz dodać nowe punkty i rozważyć, czego absolutnie potrzebuję, a czego nie. Pomyśl także długofalowo o komforcie, zużyciu, korzyściach i zakresie dostawy.\nOceny kupujących, rekomendacje, recenzje i testy dotyczące Wight Gainer?\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 53\nMasz teraz na swojej liście kilka produktów wight gainer, które odpowiadają Twoim pragnieniom. Teraz musisz uporządkować i dokładniej omówić produkty. Przeszukuj dowolny produkt pod kątem ocen kupujących, rekomendacji, recenzji i testów w Internecie. Będziesz czytać pozytywnie i negatywnie i zauważysz, który produkt Cię przyciąga. Oto kilka punktów, o których należy pamiętać:\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 54\nNegatywne recenzje są często pisane, gdy produkt dotrze wadliwy, co może wynikać z trasy dostawy lub bezpośrednio do producenta. Może się to zdarzyć, ale nie jest to normą i nie powinno Cię zniechęcać. Istnieje wiele negatywnych recenzji od klientów, którzy kupili dla siebie niewłaściwy produkt Wight Gainer lub którzy nie otrzymali właściwych informacji i byli teraz rozczarowani. Nieprawidłowe lub nieprawidłowe użycie może również prowadzić do negatywnej oceny.\nJakie problemy, rozwiązania lub wskazówki mogę znaleźć na temat produktu Wight Gainer?\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 55\nCzęsto pomocne jest zbadanie problemów, rozwiązań lub wskazówek dotyczących produktu przed dokonaniem zakupu. Tutaj możesz skorzystać z wiedzy kupujących, którzy mogli mieć produkt Wight Gainer od jakiegoś czasu, co z nim robią lub czego doświadczyli. Może to być zarówno negatywne, jak i pozytywne. Być może przyniesie ci to głębszy wgląd w jakość, trwałość, pielęgnację, obsługę i korzyści związane z nadchodzącym zakupem Wight Gainer.\n⭐ Zapytaj w swoim obszarze osobistym o Wight Gainer lub produkt o doświadczenia i wskazówki.\n⭐ Lista 10 najlepszych uczciwych recenzji prowadzi do najlepszych i najpopularniejszych produktów wight gainer wraz z linkami do ocen i recenzji, gdzie można znaleźć wiele opinii i rekomendacji.\nGdzie w internecie mogę znaleźć test na wight gainer?\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 56\n💻W Google możesz wpisać tutaj Test na przyrost masy Znajdować! Możesz użyć dowolnej wyszukiwarki. Na przykład użyj roku dla bieżących testów Test wzmocnienia masy 2022.\nGdzie mogę kupić wight gainer?\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 57\n🏬 Popularnymi sprzedawcami produktów Wight Gainer mogą być: Aldi, Penny, Kaufland, Norma, Lidl, Netto, Roller, Rossmann, DM, Rewe, Real, Bauhaus, Toom, Obi, Hornbach, Mediamarkt, Saturn, Medimax i wielu innych. Wszyscy dostawcy sprzedają również wybrane produkty we własnym sklepie internetowym. 🛍.\n💻Popularne portale dla gainerów to: Amazon, eBay, Otto, Conrad, Pearl, Billiger, Idealo, Geizhals, Check24 i wiele innych. Wszędzie znajdziesz zwycięzców testów, zwycięzców cen lub zwycięzców porównań, być może jest tam dokładnie ten produkt, którego szukasz!\nJak mogę zaoszczędzić pieniądze na Wight Gainer?\nPorównanie 10 najlepszych przyrostów masy 58\n4. Oszczędność napiwku💶❗ Używaj alertów cenowych! Możesz ustawić alerty cenowe na niektórych stronach internetowych, porównywarkach lub portalach. Możesz umieścić ostrzeżenie cenowe na swoim produkcie wight gainer. Następnie otrzymasz powiadomienie e-mailem, gdy osiągniesz żądaną cenę, która była śledzona przez pewien okres czasu.\n5. Oszczędność napiwku💶❗ Może użyj witryn z kuponami dla produktu Wight Gainer lub kodów kuponów do zakupu produktu. Istnieją rozszerzenia przeglądarki, które umożliwiają zakup ewentualnego kodu kuponu bezpośrednio w sklepie internetowym. Wielu sprzedawców chce zatrzymać swoich kupujących po zakupie i dołączać do nich kody kuponów. Strony z kuponami pokazują aktualne kupony na wszystko. Musisz tylko sprawdzić, czy w tej chwili byłoby to dla Ciebie możliwe.\n- 7,70 €1. Najlepszy sprzedawca\nWiele pozytywów Oceny kupujących są często oznaką, że ludzie są zadowoleni z produktu Wight Gainer.\nAmazon.de * oferuje wiele różnych sposobów na dobrą analizę produktu. Z poradnikiem zakupu na pewno znajdziesz trochę wight gaineraTesty lub porównania z wight gainerami.\nKategorie Top 10, Rekreacja i sport Top 10 Tagi Wzmocnienie Wight Nawigacja wpis\n3. Kup wight gainer - jak znaleźć najlepszy dla siebie produkt wight gainer!


Jak wybrać brokera forex - Opcje binarne 2019 - Forex\nDo obrotu na rynku forex przedsiębiorcy wymagać z usług mediatora, czyli firmę, która będzie odpowiedzialna za kontraktowanie i dokonywania transakcji do realizacji. W roli tych firm są pośrednicy. W dzisiejszym artykule będziemy mówić o tym, jak wybrać brokera forex, aby uzyskać najwyższą jakość usług.\nJakie są wymagania dla maklerów\nJesteśmy handlowców, pośredników przechodzą zarządzania lub przechowywanie pieniędzy. Dlatego jednym z głównych kryteriów przy wyborze brokera jest niezawodność i bezpieczeństwo stosowania tych leków, jak również ich dostępność - możliwość terminowego wycofania wniosku. Jednak to wszystko brzmi bardzo ładnie, ale naprawdę sprawdzić te czasy jest prawie niemożliwe. W związku z tym, istnieją pewne ogólne zalecenia dla co zwracać uwagę przy wyborze brokera:\nFirma musi być zarejestrowana jako podmiot prawny. Zatem pożądane jest, aby wybrać brokera, nie ze strefy przybrzeżnej.\nFirma musi mieć licencję na FCM. Ta licencja pozwala podmioty do mediacji z transakcją akcji.\nFirma musi mieć licencję CFTC. Ta licencja jest odpowiedzialny za zapewnienie, że broker nie jest zaangażowany w oszukańczych systemów i operacji.\nKomunikacja z bankami. Z jednej strony zapewnia, że fundusze są dostępne dla handlu (nie zapomnij o marginalnych warunkach), a z drugiej strony - że banki zapewniają bezpośredni dostęp do rynku wymiany walut.\nSą to podstawowe parametry, które muszą być natychmiast oceniano zrozumieć, jak poważna firma.\nCzęsto słyszymy, że warunki handlowe nie są ważne, ale w rzeczywistości tak nie jest. Są to, na przykład, szybkość rozprzestrzeniania się, który z pewnością należy wziąć pod uwagę.\nPrzypomnę, że jeśli broker forex działa uczciwie, jego zarobki napędzany przez Komisję. Może to być bezpośrednia zapłata za każdą transakcję, lub rozprzestrzenienia.\nPamiętaj, że jeśli pośrednik twierdzi, że nie rozprzestrzenił i bez prowizji - od niej uciec tak szybko jak to możliwe. Dlaczego? I jakby pośrednik zarabia, jeśli nie otrzymują nic w ogóle od transakcji.. To jest pismo od klasycznej kuchni, który rozwiódł się wiele.Jeśli mówimy o spreadu, nowoczesne brokerów oferuje 3 opcje:\nPoprawiono rozprzestrzeniać. Sytuacja, gdy pośrednik negocjuje natychmiast rozprzestrzenił zostanie ustawiony dla każdego instrumentu bazowego. W związku z tym, jego poziom nie może być zmieniony. Takie pośrednicy są korzystne dla przedsiębiorców, którzy są przyzwyczajeni do głowy lub pracy w wiadomościach.\nPływające spread. W tym przypadku, pośrednik nie określa konkretnych parametrów i zmienia rozprzestrzenianiu zgodnie z sytuacją na rynku. Zaletą takich pośredników - w rozprzestrzenianiu jest minimalne podczas spokojnej rynku.\nWypłata wynagrodzenia. Jest to najbardziej rzadki przypadek, ale to jest tak blisko do prawdziwego rynku. W tym przypadku, pośrednik ustawia stałą cenę za 1 partii, które przedsiębiorca musi zapłacić za otwarcie transakcji.\nSzybkość obrotów jest jednym z kluczowych przy wyborze brokera forex. Słyszeliście o czymś takim jak poślizgu? Jest to część zjawiska, które jest spowodowane przez niską szybkością realizacji zleceń. Na przykład, kupić euro do dolara w dół ceną 1. 12000, ale transakcja otwarty po 15 sekundach, gdy cena gwałtownie spadł do 1.11930.I masz zamiar się spóźnić na rynek o 7 punktów + spread. Nawet jeśli jest to tylko 1 punkt, tracą potencjalne zyski. Wyobraź sobie, że zawarli 100 ofert z poślizgu 1 punkt. Nawet jeśli transakcja opłacalna, nie jesteś krótki 100 punktów, co jest bardzo ważne..\nDrugim ważnym wskaźnikiem prędkości związane z finansami. Poważne broker zawsze szybko i łatwo wycofać pieniądze, ale dania zacząć zorganizować problem. Więc zwrócić uwagę na ten punkt, a jak tylko czujesz, że broker zaczyna niejasne - zamknąć swoje konto i pozostawić. I po wybraniu następnego broker forex, a następnie ponownie zwrócić uwagę na wszystkie z tych samych części.\nJednym z kryteriów wyboru brokera jest jego platforma handlowa. Jest to dodatkowa funkcja, ale również ważna. Główne brokerów na rynku rosyjskim dziś zaoferować swoim klientom terminala internetowej, do pobrania oprogramowania i aplikacji dla telefonu. Pozwoli to, aby w każdej chwili iz dowolnego urządzenia handlować.\nWarto też zwrócić uwagę na pracy obsługi klienta, ponieważ ci ludzie będą rozwiązywać swoje problemy i pomóc, aby przyzwyczaić się do platformy. W każdym razie, główne pośrednicy są zawsze szybko i wyczerpującej odpowiedzi na wszystkie pytania, które zadają. Jeśli aplikacja jest ignorowany, jest to pierwszy dzwonek.\nNa co zwrócić uwagę w ostatniej instancji\nWielu inwestorów buduje listę wymagań dla maklera, że oparte na nim jest prawie niemożliwe, aby znaleźć odpowiednią firmę. Większość takich roszczeń generalnie nie wpływa na wyniki handlu i osiągać zyski. Na przykład, to takie czynniki, jak:\nObecność ośrodku szkoleniowym. Oczywiście, materiałów dydaktycznych jest dodatkowym plusem maklera, ale nie możemy powiedzieć, że jeśli nie jest to wadą. W końcu analitycy w samochodzie internetowej. Szukajcie, a będziesz analityk, ale jest na pewno wynikiem handlu nie ma żadnego wpływu.\nDźwigni. Zawsze byłem zaskoczony, jak nowy kupcy zwrócić uwagę na tę cechę. Dlaczego? W rzeczywistości, wielu przedsiębiorców nie strategie, które trzeba ponieść, na przykład, od 1 do 500.\nPromocje i bonusy. W większości przypadków, akcje i premie dają bardzo iluzoryczne szanse na dodatkowe zarobki, ale może znacznie ograniczyć wpłaty.\nLista jest długa, ale ważne jest, aby zrozumieć, jak wybrać brokera forex - w tym doborowym towarzystwie z doskonałymi danych i wskaźników handlowych i niuansów i szczegółów - są drugorzędne i nie powinno się powiesił na nich.


Lubuskie: szpital zalega z opłatami - część obiektów bez dostaw ciepłej wody - Finanse i zarządzanie\nLubuskie: szpital zalega z opłatami - część obiektów bez dostaw ciepłej wody\nAutor: zielonagora.gazeta.pl/Rynek Zdrowia 31 sierpnia 2015 21:33\nDostawy ciepłej wody do części obiektów szpitala zostały wstrzymane Fot. Archiwum Rz\nMiędzy Zakładem Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. i Samodzielnym Publicznym Szpitalem dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Międzyrzeczu trwa spór dotyczący zobowiązań lecznicy wobec spółki z tytułu dostawy ciepłej wody.\nDo części obiektów placówki zostały one wstrzymane - informuje Gazeta Wyborcza.\nPodczas spotkania marszałka województwa lubuskiego z burmistrzem miasta ustalono, że strony będą dążyć do porozumienia. Do tego czasu ZEC zrezygnuje z odcinania ciepłej wody kolejnym obiektom szpitala.\nUstalono, że lecznica spłaciła zobowiązania wymagalne wobec ZEC w wysokości 1,178 mln zł. To jednak nie koniec roszczeń spółki. Te wynoszą 935,2 tys. zł, z czego kwoty w wysokości 194,9 tys. zł oraz 562,4 tys. zł to kwoty sporne. W sprawie tych należności toczy się postępowanie sądowe.\nObecnie szpital musi zapłacić 296 tys. zł - zwrócił się z wnioskiem o rozłożenie tej kwoty na raty.


Norges Bank decyduje się na pierwszą podwyżkę stóp od 2011 r. - Inwestycje.pl\nNorges Bank decyduje się na pierwszą podwyżkę stóp od 2011 r.\nCzwartkowa sesja obfituje w dane makroekonomiczne z USA. Jak co tydzień zostanie opublikowana liczba nowo zarejestrowanych bezrobotnych. Poznamy także wrześniowy odczyt indeksu Fed z Filadelfii, który zgodnie z konsensusem rynkowym powinien potwierdzić wzrost aktywności firm w tym rejonie.\nPonadto zostanie opublikowana liczba sprzedanych domów na rynku wtórnym oraz indeks wskaźników wyprzedzających Conference Board. Dzisiejsze publikacje z gospodarki amerykańskiej nie zmienią oczekiwań rynku odnośnie zmiany kosztu pieniądza w USA we wrześniu.\nPrzyszłotygodniowa podwyżka stóp procentowych o 25pb na bazie kontraktów Fed Fund Futures jest wyceniana na chwilę obecna z prawdopodobieństwem bliskim 95%. Ponadto warto zwrócić uwagę na wieczorne wystąpienie głównego ekonomisty EBC –Petera Praet’a, który będzie mówił o wyzwaniach stojących przed normalizacją polityki pieniężnej. Opublikowane dziś minutki z wrześniowego posiedzenia RPP nie powinny wnieść nowego jeśli chodzi o perspektywy polityki monetarnej w Polsce w najbliższych miesiącach.\nDecyzją banku centralnego w Szwajcarii (SNB) stopy procentowe zostały utrzymane na niezmienionym poziomie a bank zapewnił, że pozostanie aktyny na rynku finansowym jeśli zajdzie taka potrzeba (brak stabilnej sytuacji na rynku walutowym).\nGłównymi czynnikami ryzyka zdaniem SNB pozostaje niepewność polityczna i protekcjonizm gospodarczy. Z kolei zgodnie z konsensusem rynkowym bank centralny w Norwegii (Norges Bank) zdecydował się na podwyżkę stóp procentowych o 0,25% ze względu na kontynuowaną poprawę sytuacji gospodarczej i inflację bazową pozostającą blisko celu. Tym samym po raz pierwszy od 2011 nastąpił wzrost kosztu pieniądza. Zdaniem banku perspektywy dla koniunktury i zbilansowane ryzyka dają zielone światło do dalszych stopniowych podwyżek stóp procentowych, z czego kolejna może nastąpić już w pierwszym kwartale 2019 roku.\nW centrum zainteresowania inwestorów pozostaje funt. Agencje prasowe informują, że negocjacje w sprawie Brexit’u znalazły się w impasie, jednakże to jak na razie nie przeszkadza GBP w umocnieniu. Dodatkowo wsparciem dla waluty brytyjskiej pozostaje publikacja danych o sprzedaży detalicznej, które pozytywnie zaskoczyły. Sprzedaż detaliczna wzrosła o 0,3% m/m i o 3,3% r/r powyżej oczekiwań rynkowych odpowiednio na poziomie -0,2% m/m i 2,3% r/r. Notowania GBP/USD oscylują dziś w rejonie wczorajszych maksimów lokalnych i kierują się w okolice 200-okresowej średniej EMA w skali dziennej, która wyznacza silny opór w rejonie 1,3270.\nEUR/PLN wspiera się na linii poprowadzonej po minimach lokalnych w skali dziennej. Notowania utrzymują się poniżej dolnego ograniczenia chmury ichimoku, tenkan i kijun sen oraz 50-okresowej średniej EMA w skali dziennej, co jak na razie ogranicza potencjał do większego osłabienia PLN. Najbliższą strefę oporu wyznacza rejon 4,2975-4,3010. W przypadku przełamania wspomnianej linii para otworzy sobie drogę do pogłębienia spadków w okolice 200-okresowej średniej EMA na poziomie 4,2725.\nNZD/USD znajduje się w fazie odreagowanie silnych spadków, jakie można zaobserwować na tej parze od początku tego roku. Dziś notowania przełamały opór w postaci 50-okresowej średniej EMA w skali dziennej, co z technicznego punktu widzenia otwiera drogę do wyższych poziomów cenowych w rejonie 0,6720, gdzie znajdują się lokalne dołki/szczyty z VII-VIII.2018 roku oraz przebiega 23,6% zniesienia Fibo całości fali spadkowej z poziomu 0,7438.


Maciej Pieczkowski - PRNews.pl\nDyrektor Generalny Oddziału Inbank w Polsce\nMaciej Pieczkowski od sierpnia 2016 roku stoi na czele polskiego oddziału Inbank. Wraz z zespołem przygotowywał strategię wejścia estońskiej organizacji na nasz rynek.\nPosiada ponad 20-letnie doświadczenie na rynku finansowym, zarówno w sektorze bankowym, jak i inwestycyjnym. Podczas kariery zawodowej odpowiadał m.in. za opracowywanie i wprowadzanie nowych produktów i usług finansowych, rozwój strategii biznesowych, działania sprzedażowe oraz marketingowe.\nKarierę zawodową zaczynał w Banku BPH, gdzie m. in. jako Kierownik Zespołu w Pionie Finansowania Nieruchomości odpowiadał m.in. za opracowywanie i wdrażanie produktów hipotecznych oraz rozwój scentralizowanego zaplecza do ich obsługi.\nW Banku Pekao S.A. objął stanowisko Dyrektora Departamentu Rozwoju Biznesu w Pionie Bankowości Indywidualnej, gdzie nadzorował strategiczne projekty w segmencie detalicznym, m.in. tworząc alternatywne kanały dystrybucji. Projektował i wdrażał także kampanie marketingowe i sprzedażowe.\nW latach 2003-2007 zajmował stanowisko Dyrektora Departamentu Rozwoju Produktów i Marketingu w domu inwestycyjnym Xelion. Zarządzał ofertą produktową, a także odpowiadał za rozwój wsparcia sprzedaży oraz opracowywanie i wdrażanie strategii marketingowych.\nOd 2009 roku w Banku BPH jako Dyrektor Zarządzający w Departamencie Klienta Zamożnego, odpowiadał za projektowanie i wdrażanie struktury organizacyjnej i biznesowej dla tego segmentu klientów oraz utworzenie systemu wsparcia sprzedaży. Następnie zajął stanowisko Dyrektora Zarządzającego w Departamencie Depozytów, Inwestycyji i Ubezpieczenień. Karierę w Banku BPH zakończył na stanowisku Dyrektora Zarządzającego i Szefa Departamentu Produktów Detalicznych. Zarządzał ofertą produktów. Nadzorował współpracę z zewnętrznymi partnerami biznesowymi. Odpowiadał za wdrażanie licznych innowacji produktowych i realizację kampanii sprzedażowych.\nMaciej Pieczkowski studiował na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie na kierunku bankowość i finanse, gdzie również ukończył studia doktoranckie.


Fit kolacja - 4 sprawdzone i zdrowe przepisy - Styl życia\nAktualizacja: 24.11.2020 13:41\nSzukasz pomysłu na zdrową fit kolację? Oto 4 sprawdzone przez nas przepisy, które skradną twoje serce!\nChoć mówi się, że śniadanie to podstawowy posiłek dnia, wielu z nas nie wyobraża sobie pójścia spać bez kolacji. Nie ma w tym nic dziwnego! Nikt nie lubi przecież zasypiać czując głód. Warto jednak zadbać o to, żeby ta kolacja była pełnowartościowa, zdrowa, a jednocześnie lekka i niskokaloryczna, żebyśmy nie mieli problemu z zaśnięciem i jednocześnie nie tyli smacznie śpiąc. Podpowiadamy wam 4 sprawdzone i zdrowe przepisy na fit kolację, która sprawdzi się idealnie dla każdego! Każdy też znajdzie odpowiednie produkty i kaloryczność dla siebie.\nZobacz także: 5 sprawdzonych przepisów na lekką kolację. Wypróbuj je wszystkie!\nFit kolacja – zielony bowl z jarmużem i ciecierzycą (457 kcal)\nRóżnego rodzaju bowls od dłuższego czasu już cieszą się popularnością i kojarzą właśnie ze zdrowym odżywianiem. Trudno się temu dziwić!\nTego typu bowl, czyli po prostu miska pełna smacznych i zdrowych produktów, potrafi dostarczyć nam masę witamin, a jednocześnie nasycić nas, nie obciążając za bardzo układu trawiennego. To idealny pomysł na pyszną i zdrową kolację! Podpowiadamy wam naszą ulubioną opcję z jarmużem i ciecierzycą.\nPrzyprawy: sól, pieprz, pieprz cayenne, papryka słodka i ostra, kurkuma\nJarmuż dokładnie płuczemy i wrzucamy do miski. Cieciorkę odcedzamy, płuczemy pod bieżącą wodą, a następnie wrzucamy na blachę z piekarnika. Obok układamy obranego i pokrojonego w kostkę batata. Cieciorkę i batata przyprawiamy solą, pieprzem, papryką słodką i ostrą oraz kurkumą. Wkładamy do rozgrzanego do 180 stopni piekarnika przez około 15 minut.\nPodpieczone warzywa wrzucamy do jarmużu, układając każdy składnik, jakbyśmy chcieli stworzyć witraż. Na końcu dokładamy do tego pokrojone w kostkę lub w plastry awokado.\nW osobnej miseczce łączymy musztardę z miodem, sokiem z cytryny i posiekaną natką pietruszki. Przyprawiamy do smaku solą, pieprzem i pieprzem cayenne. Tak przygotowanym sosem polewamy nasze warzywa.\nZobacz także: 5 sprawdzonych przepisów na zdrowe śniadanie. Dzięki nim zyskasz energię od samego rana!\nFit kolacja – grzanki z siekanym kurczakiem (266 kcal)\nGrzanki to zawsze dobra opcja na kolację. Zwłaszcza, gdy dodajemy do nich pysznego, gotowanego kurczaka. Okazuje się, że te proste składniki mogą być naprawdę bogate w smak, o czym przekonacie się, gdy tylko wypróbujecie nasz przepis.\n80 g chleba żytniego\nPrzyprawy: papryka słodka i ostra, kurkuma\nPierś z kurczaka w całości gotujemy w wodzie z dodatkiem przypraw przez około 20 minut – aż będzie miękki. Następnie odstawiamy go do ostudzenia.\nGdy trochę przestygnie, ścieramy go na tarce na grubych oczkach lub siekamy drobno na wiórki.\nChleb podpiekamy w tosterze lub piekarniku tak, aż powstaną grzanki – podpieczone według upodobań. Smarujemy je musztardą, a następnie układamy wiórki kurczaka. Na wierzch kładziemy pokrojonego w plastry ogórka małosolnego.\nFit kolacja – tosty z jajkiem i awokado (441 kcal)\nJeżeli wolicie grzanki w wersji bez mięsa, zawsze możecie postawić na klasykę, czyli pyszne tosty z awokado i jajkiem na twardo. To zawsze dobra i jakże pyszna opcja! Zobaczcie, jak ją zrobić.\nNa patelni rozgrzewamy masło. Następnie wkładamy na nią chleb i podsmażamy z jednej strony. Potem obracamy chleb na drugą stronę, a na każdą kromkę wbijamy jajko. Posypujemy solą i pieprzem i smażymy do momentu, aż się usadzi.\nAwokado obieramy i kroimy w plastry. Pomidorki dokładnie myjemy i przekrajamy na pół. Układamy na talerzu grzanki z jajkiem, pomidorki i awokado. Całość posypujemy jeszcze solą i pieprzem.\nZobacz także: 3 przepisy na szybką kolację. Przygotujesz je w mgnieniu oka!\nFit kolacja – krewetki z pomidorkami i natką pietruszki (336 kcal)\nNa koniec przepis, może się wydawać, że nieco bardziej skomplikowany, ale przygotowuje się go błyskawicznie! I znów wystarczy zaledwie kilka prostych składników.\n110 g krewetek koktajlowych\nKrewetki podsmażamy na odrobinie oliwy z oliwek, aż zrobią się delikatnie przyrumienione. Do tego wrzucamy posiekaną natkę pietruszki oraz przekrojone na pół pomidorki, przyprawiamy do smaku i dusimy wszystko razem około 5 minut.\nPrzekładamy na talerz i podajemy z dodatkiem chrupiących grzanek z chleba żytniego.\nZobacz także: 3 proste przepisy na makaron a krewetkami. Który skradnie twoje serce?\npomysł na kolację kolacja przepisy zdrowy styl życia odchudzanie Przepisy kulinarne fitness\nJak joga wpływa na nasz wygląd? Ma działanie odmładzające, ale nie tylko


Budowa serca - anatomia - ForumKardiologiczne.pl\nObjawy i przebieg wad serca\nMięsień sercowy zaliczany jest do najważniejszego narządu ośrodkowego układu naczyniowego. Pobiera ono krew krążącą po całym organizmie z żyły głównej górnej oraz dolnej, a także z żył płucnych. Krew wydostająca się z komór serca tłoczona jest natomiast do aorty oraz pnia płucnego. W prawej części serca (komora oraz przedsionek prawy) krąży krew żylna natomiast w lewej części serca (komora oraz przedsionek lewy) krew tętnicza. Prawa część serca tłoczy krew do krążenia płucnego a lewa do dużego krążenia. Ważne jest to, że obydwie połowy kurczą się równocześnie i zawsze wypychają tą samą ilość krwi. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku osób zdrowych. U pacjentów z chorobami serca np. wrodzonymi proces ten może przebiegać inaczej.\nBardzo ważną rolę w sercu pełnią zastawki, które odpowiadają za regulację kierunku przepływu krwi. Co ważne, nie pozwalają na jej cofanie się z komór do przedsionków oraz z wielkich tętnic do komór. Zastawka mitralna znajduje się między komorą a przedsionkiem w lewej części serca. Zbudowana jest ona z dwóch płatków. W prawej części serca znajduje się zastawka trójdzielna. Warto tutaj pamiętać także o zastawce aortalnej oraz tętnicy płucnej.\nSerce człowieka zawiera układ bodźcotwórczo- przewodzący, który umożliwia jego rytmiczną pracę. W jego skład wchodzą:\npęczki międzywęzłowe (przedni, tylny, środkowy),\nwłókna Purkiniego zatopione między komórkami mięśniowymi.\nPrawidłowa praca serca umożliwia normalne i sprawne funkcjonowanie w życiu codziennym. Jeśli zauważymy, że serce nie pracuje prawidłowo i towarzyszy temu ból w klatce piersiowej, problemy z oddychaniem, sinienie czy kołatanie serca, powinniśmy jak najszybciej zgłosić się do kardiologa.\nanatomia ludzkiego serca,\nprzedsionki oraz komory w sercu,


Liga Narodów: Polska – Bułgaria. Relacja i wynik na żywo - Polsat Sport\nLiga Narodów: Polska – Bułgaria. Relacja i wynik na żywo\n28.05.2019, 15:34 Siatkówka\nPolskie siatkarki rozpoczynają drugi turniej tegorocznej edycji Ligi Narodów. W holenderskim Apeldoorn zmierzą się z reprezentacją Bułgarii. Relacja na żywo z meczu Ligi Narodów Polska – Bułgaria na Polsatsport.pl od godziny 16.30.\nJeśli weźmiemy pod uwagę wyniki pierwszych spotkań Ligi Narodów, Polki będą faworytkami starcia z reprezentacją Bułgarii. Podczas turnieju w Opolu biało-czerwone przegrały co prawda na inaugurację z Włoszkami 2:3, ale w kolejnych spotkaniach ograły 3:1 Niemki i 3:0 Tajki. W porównaniu do kadry powołanej na turniej w Opolu, w składzie na imprezę w Apeldoorn zaszła jedna zmiana: Julia Nowicka zastąpiła na rozegraniu Joannę Wołosz.\nSiatkarki Bułgarii w pierwszym turnieju również rywalizowały na własnym parkiecie – w Ruse. One jednak startu w Lidze Narodów nie mogą zaliczyć do udanych. Przegrały trzy spotkania – 1:3 z Japonią, 2:3 z Belgią i 0:3 ze Stanami Zjednoczonymi. Wywalczyły zaledwie punkt i zajmują szesnaste, ostatnie miejsce w tabeli. Biało-czerwone plasują się na wysokim, czwartym miejscu z dorobkiem dwóch zwycięstw i siedmiu punktów.\n– Bułgaria to bardzo solidny zespół. Opiera swoją grę na lewym skrzydle, gdzie grają siatkarki znane polskim kibicom. To są solidne dziewczyny z niezłym rozegraniem. Najważniejsze będzie zatrzymanie czołowych zawodniczek na skrzydłach. Poza tym musimy opanować nerwy, które towarzyszyły turniejowi w Polsce, ale wiemy, że nie będzie łatwo – powiedział selekcjoner reprezentacji Polski Jacek Nawrocki.\nRelacja na żywo z meczu Ligi Narodów Polska – Bułgaria na Polsatsport.pl od godziny 16.30.