Długofalowe skutki jednego roku - raport "Monitora Edukacji"\n<< Wstecz Spis Treści Dalej >>\nZofia Kuklińska, Anna Rękawek\nRozdział 12. Długofalowe skutki jednego roku\n1. Trzeba będzie przywrócić normalność, a normalność nie wraca sama przez się – rozmowa z Haliną Bortnowską\nWarszawa, 18 lipca 2007 roku\nZofia Kuklińska: Jakie przewiduje Pani długofalowe skutki polityki Romana Giertycha?\nHalina Bortnowska: Będą to takie skutki, jakimi zawsze są skutki odkładania na później – bo ten czas stanowi przerwę w procesie modernizowania się i przystosowywania do obecnego kontekstu naszej edukacji. Kult „święty nigdy” jest u nas bardzo rozpowszechniony. A w edukacji odkładanie na „święty nigdy” jest bardziej dotkliwe, niż w innych dziedzinach życia społecznego dlatego, że tych samych dzieci nie spotkamy już na tym samym etapie życia, na którym są teraz. One potrzebują tego, czego potrzebują, teraz, a nie kiedyś, później. Dla nich jest to naprawdę „święty nigdy”. Jak coś będzie za trzy lata – to znaczy, że one już nie skorzystają, już nie doświadczą, już się tego nie dowiedzą.\nPodstawowym skutkiem zatem jest to, że nie zostaną w tym czasie dokonane rzeczy, które dokonane być powinny. Nawet nie podejmuję się wyliczać, co powinno być zrobione - bo to już nie ja – to już młode pokolenie nauczycieli i specjalistów powinno robić swoje i pomagać polskiej szkole.\nMam przekonanie, że od pierwszego powrotu do naszej niezależności, od 1989 roku edukacja nigdy nie znajdowała się naprawdę w centrum uwagi rządzących, zawsze było na nią za mało pieniędzy. Poza tym jest to dziedzina reformowalna wyłącznie powoli, ma swój własny naturalny cykl, wymaga przygotowania przede wszystkim personelu - a to właśnie zostało w dużym stopniu zaniedbane, nie dokonała się właściwie pełna reforma...\nMoże mieliśmy za mało marzeń o tym, co zrobimy, kiedy będziemy mogli? Teraz też, wydaje mi się, mamy za mało marzeń – co zrobimy po odejściu Giertycha. Zajmujemy się cały czas zwalczaniem - potrzebnym i słusznym – tego, co on proponuje czy raczej nakazuje, natomiast wątpię, czy mamy koncepcję tego, co powinien zrobić następny minister oświaty.\nBędzie potrzebny okres terapeutyczny po tym, co się stało. Trzeba będzie przywrócić normalność, a normalność nie wraca sama przez się.\nDokonało się coś bardzo szkodliwego - przerwano proces zapominania w edukacji o służalstwie, o strachu, ponownie narzucając reżim oparty na sankcjach i na strachu. To jest jak drażnienie blizny, a ta blizna jeszcze jest – nie cały korpus nauczycielski mógł być i powinien być wymieniony. Wciąż są aktywni zawodowo ludzie, którzy tamtą epokę już przeżywali czynnie i świadomie i będąc nauczycielami byli straszeni i teraz znowu są straszeni.\nAtmosferę strachu uważam za najgorszą. Udało się ją stworzyć, co wiąże się z faktem, że to jest jeszcze tak niedługo po czasach, kiedy strach też funkcjonował. Ale wydaje się, że wtedy, kiedy sankcje były o wiele gorsze, mieliśmy więcej odwagi. Teraz nie ma tak straszliwych sankcji – a ja słyszę, jak dyrektor szkoły mówi, że przecież nie można robić dyskusji na kontrowersyjne tematy, bo szkoła jest przed maturą i to by mogło zaszkodzić maturzystom. Szkoła jest zawsze w okresie przed maturą – jeżeli jest szkołą, w której matury się odbywają. Czy to znaczy, że nigdy nie będzie się z maturzystami rozmawiać o sprawach, które ich obchodzą?\nZ.K.: Czy Pani zdaniem taka polityka edukacyjna będzie miała wpływ na postawy naszych dzieci?\nH.B.: Jest to dziwna sprawa, ale negatywny wpływ wywierają na ludzi także projekty niezrealizowane. Groźne jest to, że ludzi się karmi złymi perspektywami. A jeszcze w dodatku niektóre z tych projektów, niestety, dochodzą do etapu realizacji…\nZatem do odkładania tego, co się zwyczajnie nie dzieje, a powinno się dziać, dochodzi drugi problem - otwieranie perspektyw, które ludzi mylą co do kierunku, w jakim trzeba zmierzać, co jest aktualne a co nieaktualne , co słuszne a co nie.\nNasza szkoła zawsze była dość nudna, za komuny też. Tamta szkoła była marudna i nudna i coraz mniej było w niej nauczycieli z inicjatywą i pasją, dlatego że takich ludzi odstraszał od niej system. Dzisiaj też odstrasza. W inny sposób - ale odstrasza, na przykład niedowartościowaniem finansowym nauczycieli, co może nie miałoby zasadniczego wpływu na najlepszych, ale ci za to reagują na atmosferę i ona ich całkowicie odstrasza. Wobec tego będziemy mieć szkołę stopniowo coraz nudniejszą. A nudna szkoła przynosi obiektywne szkody - bo nudna szkoła pokazuje, że kultura jest nudna, że nauka jest nudna, że życie, być może, jest nudne, że nic lepszego Ciebie już w tym życiu nie czeka, bo wszystko dalej będzie tak samo nudne. To może skłaniać do bardzo drastycznych form złego zachowania. Dzieci nie tylko w czasie deszczu się nudzą, w nudnej szkole też - i wtedy rozrabiają. Do nudnej szkoły prowadzi wiele czynników.\nJednym z nich jest negatywna selekcja do zawodu - jeszcze ciągle istniejąca. Za mało rzeczy dzieje się w szkole dobrowolnie, za mało jest rozmaitości, propozycji zajęć pozaszkolnych dostępnych dla wszystkich - bez dodatkowych opłat. Za mało jest autentycznych dziecięcych i młodzieżowych prób spontanicznej aktywności, spontanicznego organizowania działań.\nPrzykład - warsztaty dziennikarskie, proponowane przez grupę młodzieży, z którą współpracuję, przestały być prowadzone, ponieważ zabrakło środków na ich organizację. Nikt z prowadzących nie robił tego dla pieniędzy, ale przynajmniej nie musiał dokładać do zajęć, kupując papier i kredki, czy wykonując telefony. Teraz miasto, być może, zaczyna to zmieniać, ale Warszawa jest właśnie w okresie terapeutycznym, a jednocześnie szkoły ze strony ministerstwa są zniechęcane do współpracy.\nMamy również niebezpieczeństwo drylu szkolnego, który może sprzyjać wręcz paramilitarnym aberracjom niektórych ludzi. To się jeszcze nie dokonało i, daj Boże, nie zdąży się dokonać. Obawiam się także takiej sytuacji, że szkoły mogą się dostać pod wpływ organizacji stawiających sobie cele formacyjne wobec młodzieży - jak Młodzież Wszechpolska. W tle za tym wszystkim są jeszcze groźniejsze grupy, które docierają do dzieci i młodzieży np. drogą internetową. Blokowanie Internetu to jest iluzja, jeśli dziecko nie dotrze do blokowanych informacji w szkole, to dotrze gdzie indziej. Na to jest potrzebna szczepionka, nie blokady. Potrzebne jest uodpornienie przez wiele różnych czynności wychowawczych, uświadamianie, poczucie wzajemnego zaufania, żeby dzieci i młodzież nie bały się tych ludzi, którym powinny ufać. Dzieci nie mogą żyć w strachu. Strach czyni nieodpornym na szantaż i na różnego rodzaju niebezpieczne pokusy. Dzieci ze szkoły, w której panuje dryl, są bardziej narażone na niebezpieczeństwo, na przykład, niesione przez pedofilię - bo zakazane kontakty dają słodkie poczucie działania bez niczyjej wiedzy, szczególnie w przypadku braku zaufania do rodziców.\nI jeszcze przykład religii. Byłam nauczycielką religii przez wiele ważnych lat mego życia, nie łatwych wcale, bo przypadających na okres stalinizmu w Polsce, przed rokiem 56. Wtedy do szkoły nas nie wpuszczano. Ale uważam, że takie traktowanie tego przedmiotu w szkole z jakim mamy do czynienia obecnie, niezwykle religii szkodzi. Wprowadzenie oceny z religii uważam również za niewłaściwe w dzisiejszych czasach.\nJa miałam ocenę z religii na świadectwie przez długie lata za tej strasznej stalinowskiej komuny, bo jeszcze wtedy tego nie zmieniono, zmiany następują powoli, kiedy zdawałam maturę w 1949 roku to już oceny z religii na maturze nie było.\nNie szkodziła nam, ale dlatego, że uważaliśmy tę religię za coś, co jest nasze w szkole, która pomału przestawała być nasza. Ksiądz był naszym sojusznikiem i przejawem naszej niezależności, nadziei pomału gasnącej. Do tego był to wyjątkowo mądry i światły ksiądz - oby takich dzisiaj było więcej. To był ksiądz, którego ja, licealistka, przekonałam do teorii ewolucji. A było to liceum przyrodnicze i to było ważne , żeby ksiądz nie był obskurantem w tej kwestii – i nim nie był, dał się przekonać.\nTeraz uważam, że zarówno ocena z religii, jak i wliczanie jej do średniej jest bezsensowne. Nie można obliczać średniej między gruszką, marchewką a pietruszką. Nauka religii jest specyficzna. Czy się odbywa w szkole, czy gdzie indziej zawsze powinna mieć swoją specyfikę bycia z wyboru, a nie czymś, czego się uczy dlatego, żeby otrzymać taką czy inną ocenę. Religię trudno ocenić, bo tu są różne niewspółmierne czynniki, które muszą być brane pod uwagę. Ocena z religii i wliczanie jej do średniej z innych przedmiotów przynosi szkodę samej religii, wierze, kościołowi, dzieciom jako ludziom wierzącym – zafałszowuje postawy wobec szkoły.\nNie zgadzam z krytykowaniem uczenia religii. Uważam, że należy jej uczyć. Kościół powinien to robić – ale poza systemem szkolnym. Jeżeli w budynku szkolnym – to jak najbardziej na własną rękę, z przyjazną neutralnością samej szkoły, ale bez korzystania ze środków nacisku, jakimi dysponuje szkoła.\nDobrowolność wyrażałaby się we frekwencji…\nNatomiast pod przymusem szkolnym można uczyć źle, można nie osiągnąć żadnego z duszpasterskich celów uczenia religii, a dzieci po prostu mogą tracić czas na źle prowadzonych lekcjach.\nZ.K.: Dziękuję za rozmowę.\n2. O zderzeniu porządku edukacyjnego z ideologicznym. Rozmowa z Mirosławem Sielatyckim, zastępcą dyrektora warszawskiego Biura Edukacji\nWarszawa, 12 lipca 2007 roku.\nAnna Rękawek: Kiedy jakiś czas temu przeprowadzałam z Panem wywiad, był Pan dyrektorem CODN i opowiadał o 15-letnich osiągnięciach Ośrodka, a ja miałam poczucie, że rozmawiam z dyrektorem jednej z najnowocześniejszych, jeśli nie najnowocześniejszej, placówki w systemie oświaty, spełniającej standardy europejskie, otwartej na świat i współpracującej z ekspertami z całego świata, eksperckiej, autonomicznej, prowadzonej przez fachowca najwyższej klasy. Jest Pan symbolem tego złego, co minister Giertych przyniósł swoją polityką, ofiarą tej polityki. Konsekwencje odwołania Pana z funkcji dyrektora CODN z jednej strony mają charakter osobisty, ale z drugiej - wpływ na system i miejsce w nim dyrektora, autonomiczne lub całkowicie podporządkowane strukturom władzy. Proszę o Pana osobistą i zawodową refleksję na ten temat.\nMirosław Sielatycki: Mój przypadek wpisuje się w szerszy proces zrywania ciągłości rozwoju polskiej edukacji oraz odrywania jej od europejskich korzeni. Przypomnijmy, że CODN powstał w roku 1991 i przez 15 lat rozwijał się w sposób „organiczny” – każdy z kolejnych dyrektorów (wybieranych w konkursie) starał się kontynuować politykę poprzednika, ministerstwo zapewniało jednocześnie instytucji elementarną autonomię. Placówka gromadziła ekspertów, rozwijała sieć kontaktów krajowych i międzynarodowych i służyła kolejnym rządom (ja miałem okazję współpracować z pięcioma ministrami edukacji). Niezależnie od wyników wyborów i dzięki ciągłości pracy CODN mógł tworzyć programy i publikacje wysokiej jakości. To była siła dobrego zespołu, którym miałem przyjemność kierować. Zostało to brutalnie przerwane, ponieważ po raz pierwszy centralna instytucja doskonaląca nauczycieli została potraktowana jako łup polityczny. Moje odwołanie nastąpiło w sposób nie respektujący elementarnych zasad prawa ani dobrych obyczajów. O odwołaniu dowiedziałem się od dziennikarzy, potem trzy dni czekałem na oficjalne pismo dotyczące mojego odwołania, choć odwołany zostałem „w trybie natychmiastowym” i w „szczególnie uzasadnionym przypadku”.\nSzkoda dorobku CODN, tym bardziej, że po odwołaniu mnie wielu pracowników albo zostało zwolnionych, albo odchodzi z tej instytucji. Natomiast nowi pracownicy, związani z LPR i Młodzieżą Wszechpolską budują nowy obraz polskiego systemu doskonalenia, który szokuje zarówno w kraju, jak i za granicą. To jest duża strata dla polskiej edukacji – niezależnie od tego, kto sprawuje i będzie w przyszłości sprawował rządy w oświacie. To wątek dotyczący samej instytucji.\nDrugi – to „dyrektorskie studium przypadku”, które z kilku powodów jest ważne dla ogółu dyrektorów polskich szkół. Spór, który toczył się w sądzie między mną a ministrem edukacji narodowej i został na początku czerwca 2007 roku rozstrzygnięty na moją korzyść, dotyczył kilku elementarnych kwestii.\nPierwsza – to rola i funkcja szkoły oraz kształt edukacji, który można w tej szkole realizować. Czy możliwa jest w szkole debata na różne tematy, w tym drażliwe - za taki minister Giertych uznał problemy związane z homoseksualizmem. Ja uważałem i uważam nadal, że dobrze przygotowany nauczyciel jest w stanie prowadzić takie rozmowy z młodymi ludźmi i że powinien to robić. Ministerstwo prezentowało pogląd, że są obszary, o których rozmawiać w szkole po prostu nie można, powinny być one wyłączone z powodów znanych decydentom - rozstrzygają o tym jakieś kwestie wyższe, tym razem były nimi poglądy pana ministra na ten temat. Sąd przyznał mi rację, stwierdzając w sentencji wyroku, że szkoła jest miejscem, w którym ważne rozmowy powinny się odbywać, również na temat kwestii uznanych za drażliwe. „Kompas” jest właśnie poradnikiem o sposobach dyskutowania z uczniami na temat praw człowieka, w tym m.in. na temat osób niepełnosprawnych, mniejszości narodowych, itp., najczęściej w kontekście ich możliwej dyskryminacji. Celem publikacji jest przygotowanie nauczycieli do rozmawiania na te tematy z młodzieżą, takiego prowadzenia lekcji, aby możliwe było przedstawianie różnych punktów widzenia, kulturalne prowadzenie dyskusji tak, aby nikogo nie urazić niezależnie od tego, jakie poglądy reprezentuje. „Kompas” jest adresowany do nauczycieli, mimo że ministerstwo próbowało udowodnić, że jest to „podręcznik dla uczniów”. Próbowano ocenzurować książkę dla nauczycieli, ograniczyć autonomię nauczyciela do wyboru literatury pomocniczej w nauczaniu. Próbowano wykorzystać Podstawę programową jako cenzorską matrycę. Przypomnijmy tutaj, że „Kompas” funkcjonuje bez żadnych problemów w pozostałych kilkudziesięciu państwach europejskich, i to nie tylko Unii Europejskiej, ale również w państwach Rady Europy - na Bałkanach, na Kaukazie, w Rosji. To zestawienie ma fatalny skutek dla wizerunku Polski na arenie międzynarodowej.\nW omawianej sprawie warto też zwrócić uwagę na dyskryminację nauczycieli jako obywateli. Dyskusje nie są wyłącznym uprawnieniem polityków, którzy debatują przecież na różne ważne kwestie, różnie w prawie regulowane - przykładem może być dyskusja o karze śmierci. Jak to jest, minister może rozmawiać na kontrowersyjne tematy, a nauczyciele i uczniowie nie? Minister Giertych daje sobie prawo do wyrażania własnych poglądów, nawet jeśli nie są one zgodne z obowiązującym w Polsce prawem, jak w przypadku kary śmierci, a obywatele muszą się bać rozmawiać o prawach człowieka opisanych w oficjalnej książce Rady Europy.\nA.R.: Stawia siebie poza prawem – przykładem jest reakcja na niezgodny z jego oczekiwaniami wyrok sądu w sprawie Jacka Kuronia i publiczne oświadczenie, że się temu wyrokowi nie podporządkuje i nie przeprosi rodziny Kuronia.\nM.S.: Wypowiedzi o Gombrowiczu też pasują do tej układanki. To jest zjawisko niebezpieczne – niektórzy politycy próbują ubezwłasnowolnić obywateli, którym zabraniają dyskusji, podczas gdy sobie dają prawo do wygłaszania dowolnych kontrowersyjnych tez na wybrany przez siebie temat. Manipulują w ten sposób społeczeństwem, próbując uczynić z niego coś, co można by nazwać „ludem”. Aby to osiągnąć starają się budować obraz wroga, wzbudzać strach i nienawiść, a potem sami kreują się na tych co rozwiążą problem. Homoseksualiści znakomicie nadają się na wrogów, dlatego tak często doświadczają przejawów dyskryminacji. W „Kompasie” kwestie dotyczące homoseksualizmu zajmowały jednak tylko ok. 1% objętości poradnika, bo to książka o prawach człowieka. Publikując polską edycję „Kompasu”, znalazłem się w sytuacji „nieświadomego propagatora treści homoseksualnych”, tak jak prezes BBC, który pozwolił na emisję bajek o Teletubisiach (pamiętacie podejrzaną torebkę Tinky Winky). Idźmy dalej tym tropem - o propagowanie homoseksualizmu powinien być też posądzony prezes TVP, sam widziałem jak telewizja wyemitowała „Cztery wesela i pogrzeb”, w którym to filmie występuje homoseksualne małżeństwo i to pokazane w pozytywnym świetle. A co z piosenkami Freddy’ego Merkury’ego w publicznym radiu?\nA.R.: Podręcznik został wydany za aprobatą poprzedniego ministra edukacji.\nM.S.: Minister Seweryński przeznaczył nawet dodatkowe finanse na jego promocję, pod koniec 2005 roku odbyła się wspólna z ministerstwem prezentacja publikacji, książka była przedstawiana też na warszawskim szczycie szefów państw Rady Europy w połowie 2005 roku Przed opublikowaniem w wersji papierowej była dostępna przez kilka miesięcy w Internecie. Wersja angielska znana była od paru lat. Od wydania polskiej wersji „Kompasu” do odwołania mnie upłynęło pół roku, publikacja trafiła do dwóch tysięcy odbiorców, nie mieliliśmy ani jednej krytycznej uwagi, wręcz przeciwnie – dobre recenzje ze strony środowiska oświatowego, pozarządowego i akademickiego.\nTo jest książka o prawach człowieka, a ich istotą jest to, że nie można z nich wyłączyć żadnej kwestii. Jeśli się jakąś grupę stygmatyzuje i próbuje wykluczyć ze społeczeństwa, przynosi to bardzo groźne skutki – może uruchamiać spiralę nienawiści do „innych”. Po homoseksualistach straszeni jesteśmy przecież Niemcami. Jesteśmy też świadkami wypowiedzi antysemickich, które są piętnowane, ale „ze względu na małą szkodliwość społeczną” nie niosą specjalnych skutków dla wypowiadających je osób.\nA.R.: Jakie skutki przyniesie ukształtowanie w szkole kultury milczenia i posłuszeństwa wobec jedynie słusznego poglądu reprezentowanego przez władze?\nM.S.: Nawet jeśli ktoś ma taki cel, może uzyskać efekt odwrotny od zamierzonego. Mamy do czynienia z młodym, wchodzącym w życie pokoleniem, myślącym, krytycznym, o wyrazistych poglądach, kontaktującym się bez problemu z rówieśnikami w Europie. To może być jednak skuteczny komunikat dla części osób ze starszych grup społeczeństwa. Wobec młodych ludzi to droga najgorsza z możliwych. Nie czynimy z nich w ten sposób świadomych obywateli. Ponadto w Unii Europejskiej mają oni realny wybór - mogą wyjechać z Polski. Mam nadzieję, że do tego nie dopuścimy.\nW proponowanym nam podejściu kryje się też niewiara w człowieka, wmawianie, że potrzebny jest wódz, który poprowadzi naród, bo inaczej naród zbłądzi i nie będzie mógł wyrobić sobie własnego oglądu w żadnej kwestii ani znaleźć właściwej drogi postępowania czy rozwoju (a „kompasy” pozwalają ludziom samym orientować się i wyznaczać kierunki, dlatego są tak niebezpieczne). Poziom zaufania społecznego w naszym kraju jest niestety niski, a po ostatnich doświadczeniach może być jeszcze gorzej.\nDlatego tak ważna jest ochrona wartości, jaką jest swoboda wyrażania własnych opinii, poglądów, oczywiście, w warunkach szkolnych - w sposób dydaktycznie zorganizowany przez świadomego celu nauczyciela, który to potrafi zrobić, jednocześnie umiejętnie reagując na emocje mogące się w takiej dyskusji pojawić. To jedna kwestia związana z moim przypadkiem, uważam że przydatnym dla innych dyrektorów szkół i placówek, którzy mogą sami znaleźć się kiedyś w podobnej sytuacji w relacji ze swoimi zwierzchnikami.\nDruga sprawa dotyczy tego, co w uzasadnieniu wyroku sąd powiedział o funkcji dyrektora i jej ochronie. Zostało tam wyraźnie stwierdzone, że formuła konkursów na stanowisko dyrektora i kadencyjność tej funkcji oraz formuła mianowania (wynikająca z prawa oświatowego) chronią dyrektorów przed nieuprawnionymi ingerencjami zwierzchników, którzy z powodów ideologicznych, czy politycznych mogą próbować wpływać na pracę dyrektora. Taki wyrok sądu ma dla dyrektorów bardzo pozytywne skutki. Wynika z niego ochrona nie tylko takich dużych instytucji, jak CODN, ale i pojedynczych szkół, dyrektor nie musi się bać kolejnych wyborów, po których jego zwierzchnicy dadzą sobie prawo do dowolnego „dobierania współpracowników”. Idąc dalej, można by wtedy uznać, że każdy nowo wybrany dyrektor ma możliwość i prawo wymienienia sobie całej kadry pedagogicznej…\nDyrektor szkoły jest chroniony prawem. Wyrok w mojej sprawie udowadnia, że w Polsce prawo funkcjonuje - obywatel może wygrać z ministrem (i jednocześnie wicepremierem) w sądzie. Wszyscy możemy się czuć bardziej ośmieleni w dochodzeniu swoich praw …\nPo trzecie – wyrok sądu jest wskazaniem, że prawa człowieka są nie tylko zobowiązaniem prawnym, ale i moralnym naszego państwa. Został bowiem de facto zaatakowany system praw człowieka, zakazana została cała książka. Co prawda, minister Giertych powiedział, że gdyby wyrzucić z niej jeden rozdział, nie miałby nic przeciwko jej polskiemu wydaniu. Ale w ten sposób można by w innym kraju wyrzucić rozdział o prawach wyborczych kobiet, w innym o zatrudnianiu dzieci, w jeszcze innym o prawach związkowych, itd… Przestrzeganie praw człowieka jest warunkiem bycia w rodzinie europejskiej, jest fundamentem Unii Europejskiej. W niektórych krajach nie przestrzega się praw człowieka i nie mogą one przystąpić do europejskich organizacji, czego przykład leży tuż za polską granicą - na Białorusi. Prawa człowieka są w Europie consensusem ponadpartyjnym, ponad politycznymi podziałami, to coś oczywistego po traumie II wojny światowej.\nJesteśmy w Unii Europejskiej, Radzie Europy i NATO, a niektórzy przedstawiciele naszych władz jawnie kwestionują prawa człowieka, wyznaczają nowe granice ich przestrzegania. Dlaczego w naszym kraju pracę może stracić ktoś, kto wydał oficjalną książkę Rady Europy - organizacji, do której Polska przynależy, a jednocześnie ktoś, kto wydawał w młodości neonazistowskie publikacje, pełni bez przeszkód wysokie funkcje publiczne? To sytuacja niesłychana.\nA.R.: Jak się Pan czuje osobiście po tym życiowym zakręcie?\nM.S.: Odczuwałem rozgoryczenie, że tyle lat po 1989 roku takie rzeczy się zdarzają, miałem skojarzenia z innymi epokami.\nA.R.: Dojmujące było uczucie bezradności w momencie, kiedy minister podjął tę decyzję: nic nie miało znaczenia – superinstytucja, lata pracy, poparcie społeczne, poparcie instytucji europejskich…\nM.S.: Zderzyły się dwa porządki – edukacyjny, w którym funkcjonowałem przez całe moje zawodowe życie, ze światem czysto ideologicznym, i to w skrajnej postaci. Ten pierwszy porządek na razie przegrywa. Dlatego ostatni rok szkolny był najgorszym w wolnej Polsce.\nAle mam satysfakcję, że tyle osób stanęło po mojej stronie, że sąd uznał moje rację i argumenty. Wierzę, że następny rok szkolny będzie rokiem edukacji a nie ideologii.\nOtwórz rozdział w formcie Acrobat Reader (pdf)


Kazachstan, 21 listopada 2017\nDnia 22.11.2017 o godzinie 14:00 Apelacyjny Sąd w Kijowie rozpatrzy apelację Zhanary Akhmetovej w sprawie aresztu ekstradycyjnego.\nKazachstan, 01 listopada 2017\nKazachstańska dziennikarka opozycyjna Zhanara Akhmetova została zatrzymana w Kijowie w dniu 21.10.2017 r. z rażącym naruszeniem prawa ukraińskiego. W dniu 24.10.2017 r. sąd orzekł o jej tymczasowym aresztowaniu na 18 dni. W proteście przeciwko tej decyzji, Akhmetova ogłosiła strajk głodowy.\nKazachstan, 19 października 2017\nKazachstan, 25 września 2017\nKazachstan, 08 września 2017\nFundacja Otwarty Dialog ma przyjemność zaprosić na seminarium eksperckie zatytułowane “Prawa człowieka a prześladowania polityczne w Rosji, na Ukrainie, w Mołdawii i w Kazachstanie", które odbędzie się w Warszawie w czwartek 21.09.2017 r., w godz. 18:15-19:45, na Stadionie Narodowym, sala nr 3.\nKazachstan, 26 lipca 2017


Jimmy Choo - Rupieciarnia drobiazgów\nBy Rupieciarnia drobiazgów - 12:03\nBardzo rzadko trafia mi się zapach, który nie kreuje u mnie żadnej historii. Noszę go, czuję, dzień w dzień by lepiej się z nim zaznajomić ale w głowie mam totalną pustkę. Czy to oznacza, ze on jest zły? Nie - wręcz przeciwnie jest dobry ale ja po prostu nie umiem wyczarować dla niego pięknej historii byście zobaczyły moimi oczami jak odbieram konkretny aromat. Szczerze powiedziawszy - pisanie tych historii jest ciężkie i wymaga wielkiej wyobraźni ale to za to pozwala na to byście Wy mogły sobie go jakoś zobrazować. Każda taka opowiastka jest dla mnie sprawdzianem na to czy zapach trafnie oceniam - póki co (odpukać) idzie mi to idealnie a to powoduje, że mój opis może Was poprowadzić (albo i nie) do perfumeryjnej półki. Jednak z Jimmy Choo mam inaczej - bo zwyczajniej, najprościej na świecie ten zapach nie wywiera na mnie żadnych emocji i jak Boga kocham, zaklinam się nie umiem pokazać 'moimi oczami' jak on wygląda.\nPo prostu Jimmy Choo - najbardziej rozpoznawalny zapach marki, ten najbardziej popularny i wiodący prym. I nie ma przecież w tym nic dziwnego. Nikogo już to nie dziwi - zapach ma ugruntowaną pozycję, nadal cieszy się sporym gronem odbiorców i myślę, że ten zapach dla wielu zapoczątkował miłość do Choo. Ale nie u mnie. Owszem , mamy dobrą relację ale zwyczajnie Illicit mi bardziej leży.\nChoo nie wywołuje u mnie żadnych emocji - ani negatywnych ani pozytywnych. Traktuję ten zapach jak coś w stylu 'po prostu go mam' a to z kolei powoduje, że nie umiem się wczuć w niego. Zamykając oczy nie klaruje mi się żaden perfumeryjny rys - zapach jest ale bez większych emocji związanych z jego stosowaniem ja nie umiem pracować.\nSam zapach ... no cóż jakbym miała go do czegoś porównać to byłaby to dziewczyna, która na siłę próbuję dodać sobie lat i uważa, że to jest ok. Tak po prostu. Chociaż u mnie nie ma żadnych emocji to widzę ubraną w niego dziewczynę, która wieczorem idzie ulicą i za jego pomocą próbuje dodać sobie odwagi i dojrzałości. Nogi trzęsą się jej jak galareta, oddech przyśpiesza , zdenerwowanie widać gołym okiem ale się nie poddaje. Idzie dalej, zaciska pięści, stara się myśleć o czymś innym i próbuje, naprawdę próbuje być panią swojego czasu a nie głupia małolatą. Na mnie niestety czuć szyprową nutę (tak, nadal jej nie lubię) i duszącą. ciężką a zarazem dymną orchideę. Nie czuć żadnego owocu, żadnej gruszki czy mandarynki. Jest lekko tajemniczo i mrocznie i 'dorośle'? Nie wiem jak to ująć - zapach mi przywodzi na myśl właśnie małolatę, która chce być dorosła i podkrada perfumy mamie. A wiecie czemu? Bo kiedy znika ta wolaka utkana z odurzającego kwiatu, kiedy ta tajemnicza zasłona trochę zelży to zapach przypomina pokruszone cukierki - karmelki. Słodki i niewinny, taki aromat, który każdy lubi i każdy zna. To coś miłego i ciepłego, takie drugie dno. Najpierw silisz się na wymuszoną postawę , na udawaną 'dorosłość' choć w środku cała drżysz a pod spodem kryje się ciepła dziewczyna, która pragnie bliskości i jest słodką, oklepaną romantyczką.\nTo nie mój zapach, to nie moja natura i to nie ja. Jasne, to zapach skrojony na jesień / wieczór, ale dla kogoś kto wie jak wyzwolić swoje atuty i śmiało stąpa po ziemi. Jimmy Choo mimo, że nie jest zbyt skomplikowany potrafi zrobić dobre wrażenie a z biegiem czasu traci tylko jego intensywność i nie ma tu żadnych gwałtownych zmian w nutach zapachowych.\nZa co go lubię? Chyba za to, że jest prosty w odbiorze i nie trzeba się główkować na jaką porę roku / okazję mam go ubrać. Jest bezproblemowy, no może czasem ta orchidea staje się zbyt dusząca (a ma tak w chłodniejsze dni), czasem te karmeli za mocno chrupią ale to jest nawet fajne.\nAle też , lubię ten flakon. Lubię to jak wygląda na półce i lubię go mieć tak 'w razie w' gdy nie wiem co mam 'założyć' na skórę. To takie wyjście awaryjne bo wiem, że mogę na nim polegać nawet jakby z nieba miał lunąć deszcz. I chociaż momentalnie zapach wydaje się płaski i wykreowany na siłę to jako ten sztampowy produkt marki warto go poznać. Nie żeby zaraz go kupować bo sama bym tego nie zrobiła a wiecie czemu? Nie to, że nie mój klimat ale trwałość 3 godzinna? Eee to nie przejdzie!\nDla kogo? Dla tych z Was co czuję się pewnie w swojej skórze i lubią pachnieć trochę ciężko i trochę słodko. Dla tych co lubię klasyki i flagowe zapachy, on nie jest zły tylko zwyczajnie nie jest mój.\nSephora, 40 ml/ 249 zł; 60 ml/ 339 zł; 100 ml/ 469 zł\nTipli.pl - o co w tym chodzi?\nMieszane uczucia czyli... #4: Balea, Isana, Facell...\nCo mnie denerwuje / irytuje w social - mediach #2\nKosmetyczne fenomeny, które mnie nie kupują #16\nNowości sierpień '18


14 lutego, 2020 No comments Niemcy\nSchwerin to ciekawe miasto w Niemczech, na Pojezierzu Meklemburskim, nad jeziorem Schweriner See, które jest stolicą związkowego kraju Meklemburgia-Pomorze Przednie. Schwerin założyli Słowianie połabscy z konfederacji plemion Obodrzyców, a gród wzmiankowany był już w X wieku. Później zdobył go w 1160 roku książę saski Henryk Lew. Od około 1170 roku Schwerin stał się siedzibą biskupstwa i stolicą samodzielnego księstwa. W 1358 roku miasto włączono do księstwa Meklemburgii, a w 1621 stał się jego stolicą. Warto też wspomnieć, że w 1524 roku Schwerin był ważnym ośrodkiem Reformacji. W mieście znajdziemy całkiem sporo zabytków, a w śród nic najważniejszy - neorenesansowy Zamek Książęcy. Bardzo stara jest też gotycka katedra, oraz dwa kościoły zamkowy i św Mikołaja. Do ciekawszych budowli należy jeszcze zaliczyć ratusz Nowego Miasta, arsenał, halę targową, oraz zabudowa miejską z XVI-XIX wieku.\nPrevious Post:Zamek Wiligrad\nNext Post:Grillowana bułka z filetem rybnym


Big Book Festival 2021 – ROZPŁYWAJ SIĘ\nPremiery literackie ROZPŁYWAJ SIĘ\nUWAGA: PREMIERA! | „ROZPŁYWAJ SIĘ”\nCo się stało z polskimi marzeniami między rokiem 1999, 2009 i 2019, kto to jest omama, jak się żyje w Superjednostce i jak nieprzeżyte dzieciństwo eurosierot utrudnia bycie dorosłym opowiada ANNA CIEPLAK.\nRozmawia: Magda Żakowska\nCzyta: Natalia Lange\nAnna Cieplak – pisarka, animatorka i koordynatorka projektów kulturalnych. W pracy kulturalnej, edukacyjnej i w pisarstwie zajmuje się młodzieżą, slangiem, młodym językiem. Debiutowała „Zaufaniem”, głośno o niej zrobiło się dzięki drugiej książce „Ma być czysto” o przyjaciółkach z gimnazjum, a kolejna powieść „Lata powyżej zera” uznana została za pokoleniową. Cieplak jest laureatką prestiżowych nagród literackich.\n„Znam. Trzęsę się na dźwięk nazwiska, bo to moje. Cierpki kobiecy głos w słuchawce pyta o sześćdziesięciosiedmioletnią kobietę w podkoszulku z tęczowym napisem „Wunderbar”, która wróciła nocnym flixbusem z Frankfurtu do Katowic. Twierdzi, że została otruta ska-żoną wodą przez Polki od niej z pracy. Muszę więc teraz szybko dojść do siebie i dorwać te baby, bo Omama nigdy nie kłamie. Rzucam do pielęgniarki ze szpitala na Burowcu krótkie: „Zaraz”. Coś tam chyba jeszcze chciała dodać, ale się rozłączam. Co prawda po tym telefonie nadal jestem trochę zrobiony, ale sięgam szybko po odpowiednią tabletkę, biorę rower i fruuu na Burowiec. Dobrze się jedzie. Co z tego, że to daleko i bardziej opłacałoby się pokonać pociągiem te kilka stacji. Chodzi o wstrząs. Rower odkupiłem kompulsywnie, dwa miesiące temu, od kumpla z AA, który twierdził, że od pedałowania mniej chce się pić. Od tego czasu trochę jeździłem, trochę piłem, trochę pracowałem przy rozwieszaniu reklam wielkoformatowych. Droga ma mnie przygotować na spotkanie z Omamą, która zaraz rozpozna mój stan. Prześwietli mnie oczami, jakbym był obrotową figur-ką 3D z reklamy auta, którego sobie nigdy nie kupię. Zobaczy, jakie są prawdziwe proporcje mojego codziennego rozkładu jazdy. Rozpozna, że spożycie zajmuje mi więcej czasu niż praca, AA i jeżdżenie na tym nieszczęsnym rowerze. Opowiem jej wtedy o tym, jak nasz sąsiad ozdro-wiał z picia, bo zaczął biegać po parku Kozioła, potem robił ósemki przy Matce Boskiej Różańcowej, dobiegał i do Halemby, a na koniec zszedł na zawał. Do tego pro-wadzą zmiany w życiu. Jechałem, dyszałem, pociłem się, zatrzymywałem a to na fajkę, a to żeby napompować oponę, a to na łyczka energetyczka. Myślałem o tych, które ją truły w Rajchu, i byłem pewien, że będzie z tego larmo, bo Omama im nie popuści. I ja też.”


Wileńska, Kraków - mieszkanie do wynajęcia\nDo wynajęciaMieszkania940 zł — 1 410 złKawalerkiRozmiar i standardInneDataSortuj według:najlepsze\nKwota czynszu najmu (1.000 zł) i czynszu administracyjnego (175zł.) obejmuje opłaty za wodę, śmieci, sprzątanie, administrację, utrzymani… Pokaż pełny opis\nOkolice Uniwersytetu Rolniczego ( 25m2, 3 piętro), to bardzo przytulne mieszkanko, typowa kawalerka, kompleksowo, nowocześnie wyposażono, blisko centrum miasta. Doskonała dostępność do komunikacji miejskiej.\nMieszkanie składa się z przestronnego pokoju ( ok. 17m2), bardzo dobrze wyposażonego aneksu kuchennego ( ok. 3m2), oraz łazienki ( 2,5 m2) z nowoczesną kabiną prysznicową i pralką.\nMieszkanie w pełni umeblowane i wyposażone, dla 1 lub 2 osób. Obecnie do dyspozycji Najemcy jest rozkładany narożnik dwuosobowy.\nKwota czynszu najmu (1.000 zł) i czynszu administracyjnego ( 175zł.) obejmuje opłaty za wodę, śmieci, sprzątanie, administrację, utrzymanie części wspólnych budynku. Dodatkowa opłata za prąd ( wg. zużycia/liczniki).\nPolecamy i zapraszamy do obejrzenia mieszkania. Tel  603 - pokaż numer telefonu -  .


Czy kupić detektor tętna płodu - I trymestr - Forum OvuFriend\nForum > I trymestr > Czy kupić detektor tętna płodu\nWysłany: 8 marca 2021, 08:12\nDziewczyny kupujecie detektory tetna płodu? Tetno słychać za każdym razem??\nNiewiem czy się martwić czy nie. Kupiłam detektor i zel i probowalam wykryć bicie serduszka i nie mogłam znaleźć. Niewiem czy to wina sprzętu czy coś się dzieje. Obecnie 16tc. Ogólnie czuję się bardzo dobrze.\nDziewczyny kupujecie detektory tetna płodu? Tetno słychać za każdym razem?? Niewiem czy się martwić czy nie. Kupiłam detektor i zel i probowalam wykryć bicie serduszka i nie mogłam znaleźć. Niewiem czy to wina sprzętu czy coś się dzieje. Obecnie 16tc. Ogólnie czuję się bardzo dobrze.\nWysłany: 8 marca 2021, 08:51\nJa używałam go od 14 tygodnia ciąży przez dwa tygodnie i przez te dwa tygodnie byłam 3 razy u lekarza bo zdarzało się, że nie wyłapał serca. Chyba, że jesteś taką osobą, że nie będzie Ci to przeszkadzać to, że za każdym razem serca nie znajdziesz, to jak najbardziej polecam. Mnie to za dużo nerwów i stresu kosztowało. Od 16 tygodnia i tak ruchu czułam więc za długo go nie używałam.\nWysłany: 8 marca 2021, 09:04\nTu jest zawsze ryzyko, możesz wykryć tętno dziecka i będzie dobrze, możesz nie wykryć wcale i się stresować, ale możesz też znaleźć swoje, które może wprowadzić w błąd. Czytałam, że samemu lepiej nie używać przed 30tc.\nUrządzenie oczywiscie warto jest moim zdaniem kupić. Ale w tak wczesnej ciaży nie polecam sie stresować.\nMożesz kupić https://megamedic.pl/ tutaj\nWiadomość wyedytowana przez autora 11 marca 2021, 07:52\nTu jest zawsze ryzyko, możesz wykryć tętno dziecka i będzie dobrze, możesz nie wykryć wcale i się stresować, ale możesz też znaleźć swoje, które może wprowadzić w błąd. Czytałam, że samemu lepiej nie używać przed 30tc. Urządzenie oczywiscie warto jest moim zdaniem kupić. Ale w tak wczesnej ciaży nie polecam sie stresować. Możesz kupić [url=https://megamedic.pl/]https://megamedic.pl/[/url] tutaj\nWysłany: 8 marca 2021, 11:51\nA ja mam, korzystałam w obu ciążach i jestem bardzo zadowolona.Nigdy nie zdarzyło mi się nie znaleźć tętna, na urządzeniu jest napisane, że zaleca się od 16tc a ja tętno już znajdowałam od 10tc.Nie da się pomylić tętna dziecka ze swoim, jest zbyt duża różnica w częstotliwości uderzeń/min.Przyda się natomiast trochę wiedzy z anatomii-we wczesnej ciąży tętna szukamy powyżej spojenia łonowego przesuwając sondę z milimetra na milimetr.Jeżeli łożysko jest zlokalizowane na przedniej ścianie to możliwe, że utrudni to odnalezienie tętna.\nMi oszczędziło to wiele stresu gdy miałam plamienia lub później w ciąży gdy maluch mniej się ruszał.\nA ja mam, korzystałam w obu ciążach i jestem bardzo zadowolona.Nigdy nie zdarzyło mi się nie znaleźć tętna, na urządzeniu jest napisane, że zaleca się od 16tc a ja tętno już znajdowałam od 10tc.Nie da się pomylić tętna dziecka ze swoim, jest zbyt duża różnica w częstotliwości uderzeń/min.Przyda się natomiast trochę wiedzy z anatomii-we wczesnej ciąży tętna szukamy powyżej spojenia łonowego przesuwając sondę z milimetra na milimetr.Jeżeli łożysko jest zlokalizowane na przedniej ścianie to możliwe, że utrudni to odnalezienie tętna. Mi oszczędziło to wiele stresu gdy miałam plamienia lub później w ciąży gdy maluch mniej się ruszał.


Odbiór DVB-T w woj. zachodniopomorskim - Strona 6 - Emitel\nPost autor: sluuurp » 3 lutego 2012, o 11:48\nPrzywróć ustawienia fabryczne i przeszukaj kanały. Powinno pomóc.\nNic nie pisałeś, że wgrywałeś nowy soft. O takich rzeczach trzeba informować w poście, nikt nie jest jasnowidzem.\nPost autor: Stefek » 3 lutego 2012, o 13:28\nNowy oficjalny soft jest na stronie producenta. Coś podobno poprawia. Naturalne jest że do nowego softu sprzęt się uaktualnia.\nRestart urządzenia, przywrócenie do ustawień fabrycznych i wpisywanie ręcznie kanałów mam już za sobą. Skutek żaden.\nPost autor: loker » 18 maja 2012, o 18:08\nChoć z tego, co wiem zawsze był problem z odbiorem w Koszalinie na osiedlu Północ z Gołogóry (powód nadawania z Góry Chełmskiej). Ale być może nadajnik w Sławoborzu rozwiązuje ten problem? Ostatecznie można zrobić nadajnik niewielkiej mocy w SFN w Słupsku (100-tysięczne miasto na granicy zasięgów) - pytanie z którym? Bo jeżeli z Gołogórą, to trzeba puścić tam TVP INFO Gdańsk (być może to jest powód nie uruchomienia jeszcze MUX-1 z Gołogóry). Ale w Koszalinie chcieliby TVP INFO Szczecin...\nOstatecznie można Górę Chełmską zrobić w SFN ze Sławoborzem (dla ułatwienia odbioru, zwłaszcza TVP INFO Szczecin w mieście Koszalin) oraz w Słupsku SFN z Gołogórą (tam TVP INFO Gdańsk). Choć wtedy głupio będzie nazywać obiekt dalej Koszalin / Gołogóra, skoro mieszkańcy Koszalina i okolic będą mieli anteny ustawione na Sławoborze (bądź w samym mieście na Górę Chełmską).\nPrzypomniałem sobie, że istnieje jeszcze nadajnik Lębork / Skórowo Nowe - można go dać w SFN z "jakimś" w Słupsku.\nA co do Koszalin / Gołogóra - podobna sytuacja z Piła / Rusinowo - nadajnik na terenie wielkopolskiego, ale spora cześć mieszkańców zachodniopomorskiego z niego odbiera. I te dwa ciągle nie sa włączone...\nPost autor: mkonst » 19 maja 2012, o 00:48\nRTCN Piła/Rusinowo jest na terenie województwa zachodniopomorskiego (powiat wałecki)\nPost autor: Viking » 19 maja 2012, o 09:30\nBez obaw z Kołowa nadają TVP Szczecin i TVP Gorzów do wyboru i na wschodzie będzie podobnie.\nPost autor: loker » 19 maja 2012, o 12:28\nAle piszesz teraz o MUX-3, w którym dodano dodatkowe TVP INFO. Ale w MUX-1 będzie tylko jedna wersja (choćby ze względu na TVP1 HD).\nI jak kolega napisał: Nadajnik w Rusinowie znajduje się na terenie zachodniopomorskiego, ale jest dedykowany mieszkańcom Piły w wielkopolskim. Prawie połowa zasięgu pokrywa zachodniopomorskie, a połowa wielkopolskie.\nNadajnik w Gołogórze jest na terenie zachodniopomorskiego, ale sporo mieszkańców zachodniej części pomorskiego (w tym miasta Słupsk mającego ponad 100 tys. mieszkańców) odbiera z tego nadajnika...\nPost autor: El Prezesso » 21 maja 2012, o 08:44\nPrzyłączam się do pytania - która wersja regionalna TVP Info będzie z Gołogóry w MUX1?\nW wykazie "obszar wykorzystania częstotliwości" Koszalin jest "przypisany" do Gołogóry.\n90% anten w Koszalinie jest (i była "od zawsze") ustawiona na Gołogórę.\nSławoborze nie odbiera dobrze w całym mieście (krańce północno - wschodnie).\nPoza tym w zasięgu Gołogóry a poza zasięgiem Sławoborza znajduje się spory obszar regionu koszalińskiego - powiaty: sławieński, szczecinecki.\nRejestracja: 28 września 2011, o 11:32\nOdbiór polskich i niemieckich programów w Dziwnowie\nPost autor: Lukalago » 22 maja 2012, o 19:50\nCzy ktoś z was instalował DVB-T w Dziwnowie?\nJak wygląda odbiór kanałów polskich i niemieckich?\nCzy kierować anteny na Kołowo czy może lepiej na Świnoujście?\nPost autor: mkowalczuk » 23 maja 2012, o 08:36\nWczoraj wieczorem były jakieś zawirowania z pracą nadajnika w Kołowie. Rano zaś odkryłem, że zgłosił się MUX-1 jednak na tę chwile to tylko zgłoszenie. Sygnału brak. Widać jednak, że prace trwają, a w nocy miał miejsce jakiś test.\nCzyli jak Emitel obiecał, tak też robi. Do końca maja MUX-1 z Kołowa zapewne będzie.\nJednak to nie Kołowo\nTo kanał 58. Wygląda więc, że jakims cudem doleciał do mnie sygnał ze Świnoujścia\nRejestracja: 21 października 2010, o 21:46\nNadajnik - obiekt nadawczy: RTCN Szczecin/Kolowo\nPost autor: wvv » 23 maja 2012, o 22:59\nChyba cos sie jednak dzieje w testach,poniewaz mam zaprogramowanych 8 niezidentyfikowanych programow tv na kanale 32, mimo ,iz mux 1 Szczecin powinien byc na k. 42.\nNajblizej na tym kanale nadaje Bydgoszcz i Bremen, czyli troche za daleko.\nPost autor: vigoo » 24 maja 2012, o 10:32\nMUX 1 Szczecin/Kołowo będzie na kanale 41!\nPost autor: wvv » 24 maja 2012, o 12:58\nTak, oczywiście mux 1 Szczecin na kanale 41. Czeski bląd.\nPost autor: Piotrek79 » 24 maja 2012, o 14:13\nPrzed chwilą na kanale 55 wyszukało mi 35 programów wszystkie płatne między innymi kino polska, polsat sport, polsat news, tvp seriale. Mieszkam na południe od nadajnika w Kołowie ok 30 km. Co to może być ?\nPost autor: El Prezesso » 24 maja 2012, o 14:18\nTo jest TV Mobilna od Cyfrowego Polsatu.\nZ uwagi na fakt, że emisją zajmuje się konkurencja Emitela - na tym forum nie można o tym dyskutować.\nPost autor: zojer » 25 maja 2012, o 19:25\nKołowo nadaje na 41 kanale\nOdbiór tv w miejscowości Krąg\nPost autor: waldi » 27 czerwca 2012, o 09:59\nMieszkam w miejscowości Krąg nad Jeziorem Długim. Do tej pory tv nie była mi potrzebna, ale ze wzgledu na Euro 2012 chciałem ogladać mecze na bieżąco. Przyjechał do mnie kolega z tv z mpg4 i anteną kierunkową OPTICUM AX1000. Wszystko podłączyliśmy tak jak należy ale niestety sygnał okazał się za słaby do obioru tv cyfrowej. Odbiór analogowy tez jest prawie niemożliwy. Dziwi mnie to bardzo ponieważ do stacji w Gołogórze będzie w prostej linii około 25 km. Natomiast kolega mieszka w Jarosławcu (około 70km od nadajnika w Gołogórze) z tą samą anteną na wysokości 3 m odbiór ma wręcz rewelacyjny. Proszę o pomoc jak rozwiązać ten problem. Czy wysoki maszt, czy inna antena? Przy odległości 25 km tv powinien odbierać juz na zwykłym drucie.\nPost autor: SIGUR82 » 27 czerwca 2012, o 19:52\nPost autor: pikaczu » 29 czerwca 2012, o 16:16\njakie muxy można odebrać w sianożętach?\nPost autor: GREGORY007 » 29 czerwca 2012, o 19:50\nPost autor: pikaczu » 29 czerwca 2012, o 20:08\nano, za 2 tygodnie. w ośrodku ma być tv lcd 32 z dvb-t, w domkach


Kredytyporownywarka.pl » Gdzie po kredyt konsolidacyjny 50 tys zł? Rata: 681 zł 8 lat\n1 Comment\t/ Kredyty konsolidacyjne / 50 tys. zł, 8 lat\nGdzie po kredyt konsolidacyjny 50 tys zł, kiedy wysokość miesięcznych rat kredytowych jest zbyt wysoka? A może zbyt duża liczba rat kredytowych i zbyt dużo terminów płatności? W takiej sytuacji można zastanowić się nad konsolidacją zobowiązań z kredytem konsolidacyjnym.\nKonsolidacja kredytów nie jest metodą na wyjście z długów, ale na odzyskanie płynności finansowej.\nW każdym momencie suma miesięcznych zobowiązań kredytowych może okazać się zbyt dużym obciążeniem. Im więcej kredytów mamy do spłacenia, tym nie tylko łatwiej można przegapić termin płatności, ale także niekorzystna zmiana w bilansie domowego budżetu, może spowodować utratę płynności finansowej.\nGdzie po kredyt konsolidacyjny 50 tys zł? Przegląd banków\nGdzie po taki kredyt na skonsolidowanie kredytów? Poniżej zestawienie banków, z którymi możemy się skontaktować się w sprawie kredytu na 50 tys. zł lub inną kwotę.\nDecydując się na konsolidację i kredyt konsolidacyjny, należy pamiętać o kilku zasadach.\nKonsolidacja to połączenie kilku kredytów i pożyczek bankowych w jeden kredyt\nJak działa konsolidacja? Bierzesz nowy kredyt w banku, który spłaca nim twoje wybrane zobowiązania. W ten sposób zamiast, np. kilku kredytów gotówkowych masz tylko jeden kredyt, z jedną ratą kredytową.\nPrzeczytaj także: Kredyty konsolidacyjne 15000 zł.\nBank nie wypłaca tobie kredytu, ponieważ spłaca twoje zobowiązania, ale są oferty kredytowe, które pozwalają na uzyskanie dodatkowej gotówki w ramach takiego kredytu, a którą można przeznaczyć na dowolny cel.\nKonsolidacji kredytów podlegają przede wszystkim kredyty i pożyczki gotówkowe. W zależności od oferty bankowej, mogą to być również:\nhipoteczne kredyty i pożyczki,\nsamochodowe kredyty i pożyczki,\ndebet na koncie bankowym.\nJeżeli wśród konsolidowanych zobowiązań kredytowych jest kredyt hipoteczny (mieszkaniowy), czyli zabezpieczony hipoteką, to nowy kredyt konsolidacyjny również zostanie udzielony pod hipotekę. Jest to tak zwany kredyt konsolidacyjny hipoteczny.\nW pozostałych przypadkach są tzw. kredyty konsolidacyjne gotówkowe, które zazwyczaj nie wymagają dodatkowych zabezpieczeń.\nCelem kredytu konsolidacyjnego nie jest oddłużenie – a taką informację można znaleźć na wielu portalach finansowych. Jest to błędna interpretacja konsolidacji. Głównym założeniem konsolidacji zobowiązań finansowych jest przede wszystkim zmniejszenie wysokości raty kredytowej.\nPoniżej znajduje się symulacja kredytu konsolidacyjnego na 50 tys zł w zależności od okresu kredytowania. W ten sposób można oszacować wysokość raty oraz sprawdzić o ile będzie ona mniejsza od sumy obecnie spłacanych.\n10 lat – 585 zł.\nKolejny mit, to taki, że kredyt konsolidacyjny jest tańszy, niż gdybyśmy kredyty spłacali osobno.\nOwszem, rata kredytowa będzie mniejsza, ale tylko dlatego, że znacząco wydłużymy czas spłaty. W ogólnym rozrachunku koszt będzie większy, a to przede wszystkim z tego powodu, że zapłacimy więcej odsetek od kredytu – dłuższy czas spłaty, to więcej odsetek od pożyczonego kapitału. Dodatkowo dochodzi również najczęściej prowizja od wysokości udzielonego kredytu oraz niekiedy koszty dodatkowe, np. ubezpieczenie.\nJeżeli decydujesz się na konsolidację kredytów, to musisz to dokładnie przemyśleć. Sprawdź oferty kilku banków, porównaj koszty całkowite i przygotuje wszystkie kredyty, które chciałbyś spłacić.\n1 thought on “Gdzie po kredyt konsolidacyjny 50 tys zł? Rata: 681 zł 8 lat”\nKorzystałem z kalkulatora pożyczki konsolidacyjnej w PKO BP – 8 marca 2022 r. – raty konsolidacyjne wyszyły mi takie:\n120 miesięcy – 675 zł\n102 miesiące – 743 zł\n72 miesiące – 939 zł\n60 miesięcy – 1 075 zł\nBez dodatkowej gotówki.


Marzec | 2012 | Małgorzata Pietkun\nZ danych opublikowanych przez banki notowane na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych wynika, że w 2011 roku wzrosły wynagrodzenia menedżerów najwyższego szczebla – donosi portal wynagrodzenia.pl.\nMSSF – warto wiedzieć co się zmieni\nUkazał się kolejny przewodnik po obowiązujących Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), opracowany – jak co roku – przez czołową firmę consultingową z Wielkiej Trójki.\nHuelga General – strajk generalny w Hiszpanii\nOd północy trwa strajk generalny przeciwko przyjętej przez rząd reformie rynku pracy, systemu emerytalnego wydłużającej wiek emerytalny do 67 lat oraz drastycznym cięciom wydatków publicznych wymuszonych na Hiszpanii przez tzw. trojkę (UE-MFW-EBC).\nZastanawiałam się dziś czy łatwiej było wyjeżdżać z Polski za komuny czy teraz? Wówczas trzeba było najpierw zdobyć paszport i przedostać się za granicę, później zwykle azyl polityczny. Dziś? Pieniądze, praca, miejsce do spania…\n28 marca 2012 in Codziennik.\nKomornik z Inowrocławia słynie z okrucieństwa. Jego metoda polega na zastraszeniu ofiary, osaczeniu go by na końcu dobić – finansowo i psychicznie. Jest przy tym bardzo spokojny. Dłużnicy nie chcą o nim rozmawiać otwarcie, boją się.\n27 marca 2012 in Codziennik.\nPizza, kebab, szczypta egzotyki i oczywiście bigos lub schabowy z kapustą. Monotonne menu i niezbyt wygórowane wymagania kulinarne Polaków układają menu foot courtów, barów i restauracji. I nawet Magda Gessler, nawet Grycanki nie zmienią tych nawyków\n26 marca 2012 in Va Banque.\nJakubas: podwyżki były zaplanowane, spór z pracownikami pokrzyżował nam plany\nTrwający od wielu miesięcy spór między władzami a pracownikami Newagu dotyczy podwyżek płac. Styczniowy strajk związkowców, który miał wymusić na zarządzie podwyżki w wysokości 500 zł, przyniósł skutek odwrotny od zamierzonego.\nDziś PGNiG zaczyna wiercić w poszukiwaniu gazu łupkowego\nPo artykule „Prokuratorzy, bankowcy, maklerzy na służbie u biznesmena”, Jan Jączek, poszkodowany przez bank, zbywany przez prokuratury, w odpowiedzi na tendencyjne komentarze pod jego adresem, napisał oświadczenie, którego treść publikuję w całości.\n25 marca 2012 in Codziennik, Magiel finansowy.


Pensjonat Rodina-Family, słowacja, wypoczynek za granicą\nID ogłoszenia: 29920 / 232623\nCena: 10 EUR do negocjacji\nInformacje dodatkowe: śniadania, dwa posiłki, ogólnodostępna kuchnia, udogodnienia dla rodzin z dziećmi, możliwość zabrania zwierząt, dostęp do TV, dostęp do internetu, kawiarnia, bar, bufet, restauracja, stołówka, sala konferencyjna, wędkowanie, polowanie, miejsca na ognisko, grill, parking strzeżony, garaż, boisko, sauna, korty tenisowe, wypożyczalnia sprzętu narciarskiego, ośrodek jeździecki, wyciąg narciarski\nPensjonat znajduje się w rejonie Tatrzańskiego Narodowego Parku u podnoża Zachodnich Tatr. Czyste górskie powietrze, naturalna źrodlana woda i piękne krajobrazy sprzyjają zdrowemu wypoczynkowi. Wiele interesujących miejsc: jaskinie, wodospady, doliny, szlaki górskie, szlaki rowerowe, muzea, gorące zródła i wiele innych atrakcji w tym np. jazda konna,szlaki narciarskie,stoki narciarskie,wyciągi. W pensjonacie do dyspozycji jest: 10 apartamentów ( niektóre pokoje z widokiem na góry ) Apartamenty są nowe, kompletnie wyposażone w kuchnię i łazienkę ( przystosowane do przyjazdów rodzinnych z dziećmi ). Przyczym dwuosobowe apartamenty nie posiadają własnej\nkuchni. Pensjonat posiada wlasną saunę eukaliptusową dla 5 osób, w której można zreleksować się przy fontannie i spokojnej muzyce sącząc herbatkę. Ku dyspozycji gości jest również plac zabaw dla dzieci, oczko wodne, gdzie można się zatopić w chwili refleksji na jednej z ławeczek, jak również taras, na którym można skosztować alkoholowego\nbądź też nie, przysmaku robionego w pensjonacie o nazwie "Jagodowy sen". Zimowe jak również letnie wieczory można spędzać w barze delektując się słowackim piwem,lampką wina lub innego alkoholowego bądź nie napoju. Specjałem lokalu jest grzane wino i piwo. Goście pensjonatu mogą również korzystać z kominka na tarasie, a także\nkominka w świetlicy. Parking na terenie pensjonatu jest bezpłatny. Pensjonat zaopatrzony jest również w specjalne pomieszczenie na składowanie nart lub desek snowboardowych. Każdy apartament wyposażony jest w TV S.A. Na terenie pensjonatu jest dostęp do internetu. Możliwe jest również wypożyczenie laptopa.\nCena na osobę za nocleg wynosi - . Możliwe jest wykupienie pobytu z wyżywieniem, w którego skład wchodzi śniadanie (w tym kawa lub herbata) obiadokolacja podwieczorek, którego cena na osobe wynosi. Dla dzieci do 8 lat 10% zniżki.\nSerwowane jedzenie to finezyjne dania wymyślane specjalnie dla gości pensjonatu. Kucharze potrafia dogodzić każdemu podniebieniu. Na życzenie podawane są dania dla dietetyków oraz wegetarianów.\nDla rządnych zwiedzania i poznania kultury Słowackiej dostepne są w okolicy następujące obiekty: Muzeum Orawskiej Wsi, Orawski zamek, Frantiąkova huta.W odległości kilkunastu km znajdują się najbliższe baseny termalne cieszące się sławą. Relaksują, wygrzewają, leczą, a przede wszystkim sprawiają niebywałą przyjemność:\nOravice, Meander Park, Aqua Park Tatralandia, Beseniova.Odpocząć można rónież nad jeziorem w Liptovskim Mikulasu czy też w Namestovie. Atrakcją turystyczna są również spływy jak i przejazdzka czolgiem, która dodaje niebywałej ilości adrenaliny. www.penzion-family.sk,email:rodina-family@stonline.sk\nVaclav Pilarcik Pod grunom 256/14 02732 Habovka Slowacja 00421435395209 00421902437374 skype:vaso24\nAktywacja: 08/01/12 13:53, odsłony: 1182\nSłowa kluczowe: wypoczynek za granicą, słowacja, pensjonat, zagranica, habovka, narty, gory jeziora, termalne zrodla, baseny, termalne baseny, oravice, tatralandia, besenova, meander park, jeziora, pokoje, spanie, noclegy, wyciagy, tatry, wyziwienie


chryzantemy drobnokwiatowe - Darmowy katalog stron - Maxu.pl\nID - 6016\nPoszukując kwiatów, które będą ekstra stroić nasz dom w jesiennych miesiącach, warto zwrócić uwagę na chryzantemy, które znajdą Państwo w naszym sklepie internetowym. Kwiaty te już dawno przestały być przez wszystkich uważane za krzewy nadające się tylko na cmentarne groby. Ich duża gama kolorystyczna oraz sporo odmian mrozoodpornych powoduje, że stanowią cudowne rozwiązanie w jesiennym ogrodzie. Chcąc sprostać Państwa oczekiwaniom, współpracujemy z bardzo dobrymi światowymi hodowcami roślin z takich krajów jak Niemcy, Holandia, Belgia oraz Francja. Dzięki temu wszystkie oferowane przez naszą firmę sadzonki są najwyższej jakości, co zapewnia ich wieloletnią żywotność. Serdecznie zapraszamy do zaznajomienia się z naszym obowiązującym katalogiem, w którym odnajdą Państwo wszystkie odmiany kwiatów jakie w dzisiejszych czasach posiadamy w swoim asortymencie.\nTytuł: chryzantemy drobnokwiatowe\nchryzantemy drobnokwiatowe, chryzantemy doniczkowe, chryzantemy sprzedaż\nKosiarki, kosiarki spalinowe »\nTrawnik jest częścią prawie każdego ogrodu, stąd też jego pielęgnacja jest ważna jeśli chcemy się cieszyć pięknym widokiem wokół domu. Zakup odpowiedniej kosiarki to ważny wybór. Lepiej wypróbować jak się nią manewruje, czy uchwyt jest wygodny, a zbiornik na trawę łatwo się opróżnia. Polecamy bardzo dobre glebogryzarki...\nZbliża się powoli wiosna, za oknami w końcu za chmur wyjrzy słońce, jest to idealna pora na to by zlecić usługi związane z ogrodnictwem. Trafiłeś tutaj prawdopodobnie dlatego, gdyż właśnie takich usług potrzebujesz. A pochodzisz z województwa kujawsko-pomorskiego? Jeżeli tak, to warto przejrzeć ofertę firmy Zielona Jakość, która na tamtym terenie jest najbar...\nSzklarnia ogrodowa »\nSzklarnia ogrodowa i przydomowa to nasza wieloletnia pasja i doświadczenie na rynku. Nasze produkty kierujemy zarówno do amatorów jak i profesjonalistów. W naszej ofercie szeroki wybór szklarni działkowych, hobbystycznych, połówkowych, przyściennych, a także mnóstwo wyposażenia dodatkowego i akcesoriów. Zapewniamy transport i montaż u klienta na terenie całe...\nZakładanie ogrodów, projektowanie ogrodów oraz zielone ściany to trzy główne obszary działalności naszej firmy, ale nie jedyne. Posiadamy silnie wyspecjalizowaną kadrę, zatrudniamy ogrodników z wieloletnim doświadczeniem oraz ekipę, która zajmuje się profesjonalnym wykonawstwem. Tworzymy wyjątkowe i niepowtarzalne projekty ogrodów. Naszą specjalnością są now...\nSerwis ktozbuduje.pl ma do zaoferowania zlecenia budowlane. Remont elewacji z nami to nic łatwiejszego. U nas zrobisz to za darmo! Dział zleceń pęka w szwach! Katalog ofert i firm jest wyjątkowo szeroki. Jesteś dawcą usług? Chcesz oddać swoje materiały. Zajrzyj na ktozbuduje.pl i oszczędzaj dzięki naszej stronie! Nasza firma to jedyny taki pomysł na naszym r...\nSzkółka leśna Świątkowscy »\nSzkółka Drzew i Krzewów Świątkowscy zajmuje się produkcją roślin iglastych i liściastych. Materiał pochodzący z gospodarstwa szkółkarskiego wykorzystywany jest do zalesień unijnych, rekultywacji obszarów poprzemysłowych oraz zakładania plantacji choinkowych. W naszym asortymencie można również znaleźć sadzonki przeznaczone do obsadzeń dróg, podkładki na szcz...\nAL-KO KOBER SP. Z O. O. kosiar »\nNajwyższa jakość, atrakcyjny design, nowoczesność, funkcjonalność, wydajność, bezpieczeństwo, intuicyjna obsługa oraz idealna ergonomia to przymioty cechujące wyroby firmy AL-KO Kober. Nasza bogata oferta obejmuje, na przykład: kosiarki elektryczne oraz akumulatorowe, kosiarki spalinowe (z napędem oraz bez napędu), traktorki, akcesoria do kosiarek, pompy zan...\nProjektujemy, pielęgnujemy, zakładamy ogrody. Tak zaopiekujemy się Twoim ogrodem. Jesteśmy młodą dynamicznie rozwijającą się firmą, oferującą usługi z zakresu usług ogrodniczych.Czym się zajmujemy? konserwacja rabat (uzupełnianie ściółki, odchwaszczanie, dosadzanie i wymiana roślin), konserwacja trawnika (aeracja, opryski chastobójcze i grzybobójcze, nawożen...\nData dodania - 05.06.2014\nlinki (9), odchudzanie (8), wyszukiwarka firm (10), rejestr firm (10), fotografia (6), moderowany (7), dieta (7), seokatalog (10), warszawa (9), hotele (6), katalogi (9), nieruchomosci (13), dobry katalog stron (7), pozycjonowanie stron (7), Bydgoszcz (7), katalog firm (16), pozycjonowanie (23), indeks firm (10), sklep (9), wrocław (11)


Hotel w najlepszej cenie - the lunatics\nHome » Hotele » Hotele i Noclegi » Hotel w najlepszej cenie\nDodane: 2021-09-01 :: Kategoria: Hotele / Hotele i Noclegi\nGłówną lokalizacją naszego obiektu jest Kościerzyna. Hotel, który prowadzimy, oferuje bogaty pakiet usług dla szerokiego grona odbiorców. Jesteśmy w stanie oferować zarówno klasyczne noclegi, jak też integracyjne czy okolicznościowe wydarzenia na większą liczbę osób. Dysponujemy nowoczesną i przestronną salą bankietową oraz restauracją, która serwuje dania podczas poszczególnych imprez okolicznościowych. Zapewniamy niskie ceny dla turystów odwiedzających Kaszuby i miasto Kościerzyna. Hotel proponuje także ofertę specjalną dla rodzin z dziećmi czy dla firm zainteresowanych organizacją konferencji.


10 lat Chóru Uczelnianego - WSIiZ w Rzeszowie\nTu jesteś: Strona główna > Aktualności > Kultura i rozrywka > 10 lat Chóru Uczelnianego\n10 lat Chóru Uczelnianego\nChór Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie skończył właśnie 10 lat! Obiektywnie trzeba przyznać, że było to pasmo wielu sukcesów. 24 czerwca 2009 roku odbyły się uroczyste obchody zacnego jubileuszu.\nVOX COELESTIS – tak brzmi nowa nazwa Chóru. 10-ta rocznica istnienia to dobry moment na zmianę nazwy. Zwłaszcza, że cały okres działalności naszych śpiewaków to czas sukcesów, występów na znamienitych festiwalach i konkursach, to też występy przez znakomitą publicznością.\nPółka z trofeami, pucharami, medalami i dyplomami, gromadzonymi przez Chór w minionych latach, z pewnością jest już dość mocno ugięta. Ale jego działalność to nie tylko występy na konkursach i festiwalach. To także uświetnianie i uprzyjemnianie wydarzeń, mających miejsce w murach uczelni. Inauguracje, graduacje i inne "imprezy" z pewnością straciłyby na swej atrakcyjności, gdyby nie występy naszych śpiewaków.\nChór uczelniany WSIiZ powstał w lutym 1999 roku. Dyrektorem i dyrygentem został mgr Józef Barlik, prezes oddziału rzeszowskiego Związku Chórów i Orkiestr, wieloletni dyrygent chóru ”Cantus” z Trzciany, nagradzany na festiwalach ogólnopolskich i regionalnych. Asystentką dyrygenta została mgr Bożena Barlik-Tuszyńska. Pierwszy okres w pracy z młodzieżą akademicką poświęcony był wyszkoleniu wokalnemu, wypracowaniu warsztatu muzycznego oraz stworzeniu własnego stylu i charakteru w interpretacji utworów. W tym czasie koncerty odbywały się w ramach imprez i uroczystości na terenie uczelni. W związku z rozwojem poziomu artystycznego i licznymi zaproszeniami chór rozpoczął występy poza uczelnią. Obecnie zdobywa nagrody i wyróżnienia w kraju i za granicą. Aktywność artystyczno-wokalna chórzystów sprzyja również promocji wewnętrznej i zewnętrznej WSIiZ.\nRepertuar chóru obejmuje muzykę sakralną i świecką różnych epok – od chorału gregoriańskiego do muzyki współczesnej, zarówno a capella, jak i z akompaniamentem instrumentalnym.\nSerdecznie gratulujemy całemu zespołowi i życzymy kolejnych lat tak świetnych występów!\n10.06.2020 Kultura i rozrywka\nZ Działu Kadr WSIiZ do świata literatury


Mrówka Jelcz - Aktualności - Bezpieczna droga do szkoły z Mrówką Grodzisk Maz.\nMrówka z Grodziska Mazowieckiego, 13 września 2019 r., odwiedziła Szkołę Podstawową nr 5 w Grodzisku Mazowieckim. Było to jedno z dwóch zaplanowanych tam spotkań w klasami 0-3 w ramach prelekcji "Bezpieczna droga do szkoły". Mrówka asystowała policjantowi w wykładach na temat bezpieczeństwa podczas drogi do i ze szkoły. Dzieci, których łącznie było ponad dwieście otrzymały od Mrówki zestawy odblasków, a szkoła koszulki odblaskowe dla najmłodszych, które przydadzą się podczas spacerów poza szkołą.


"Red Sun" 2017\nMariia Petrovna Drozdova pochodzi z Ukrainy i posiada bardzo duży dorobek artystyczny. Artystka zdobywała wykształcenie w Charkowskim Art College a potem w Państwowej Akademii Projektowania i Sztuki w Charkowie którą również ukończyła z wyróżnieniem, następnie los jej po uczestnictwie w Program Stypendialny GAUDE POLONIA przywiódł ją do Polski i Uniwersytetu Sztuki w Poznaniu.\nArtystka uczestniczyła dotychczas w wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w wielu krajach. Więcej możecie przeczytać w poście Maria Drozdova w Cottonarze\nA jej wszystkie prace aktualnie dostępne do nabycia znajdziecie przechodząc do galerii.\nabstrakcja artyści artyści Cottonary czerwone słońce farba metaliczna grafika grafiki w Cottonarze Maria Drozdova\nVIOLINOWO 23 maja 2017 22:41


Naderwanie, zerwanie, naciągnięcie, ból mięśnia dwugłowego uda (tylnej części uda, grupy kulszowo - goleniowej) - Świat Rehabilitacji Fizioterapia Profilaktyka\nNaderwanie, zerwanie, naciągnięcie, ból mięśnia dwugłowego uda (tylnej części uda, grupy kulszowo – goleniowej)\nutworzone przez mgr Przemek Jureczko | Kolano, Ortopedia\nW tym artykule w przystępny sposób przekaże Ci informacje na temat:\n– Uszkodzeń grupy kulszowo-goleniowej (m. in. mięsień dwugłowy uda)\n– Objawów i przyczyn tego problemu\n– Różnych strategii leczenia\n– Rokowań i wskazówek niezbędnych do powrotu do aktywności :)\nJuż na samym początku chciałbym zaznaczyć, że artykuł dotyczy uszkodzeń mięśni wchodzących w skład grupy kulszowo-goleniowej. Wiele osób słyszy, że jeśli doszło do uszkodzenia mięśni znajdujących się po tylnej stronie uda to na pewno za uraz odpowiada mięsień dwugłowy uda. Jednak obok niego znajdują się dwa dodatkowe mięśnie i to one mogły również ulec uszkodzeniu! Dlatego artykuł nie będzie tylko o uszkodzeniu mięśnia dwugłowego uda ale o problemach całej grupy zginaczy kolana (grupie kulszowo-goleniowej).\nSzacuje się, że uszkodzenia mięśniowe są najczęstszą formą urazów spotykanych u sportowców. Najbardziej narażeni są zawodnicy, którzy dużo biegają, kopią lub skaczą. Najczęściej urazom ulega grupa mięśni kulszowo – goleniowych, do której zaliczamy mięśnie: półścięgnisty, półbłoniasty oraz dwugłowy uda.\nBadania analizy chodu pokazują, że mięśnie kulszowo – goleniowe biorą aktywny udział we wszystkich fazach biegu. We fazie wczesnej są odpowiedzialne za stabilizację stawu kolanowego, we fazie późnej biorą udział w propulsji (ruchy stopy na ziemi), natomiast we fazie przenoszenia hamują prostowanie kolana i zginanie stawu biodrowego – można powiedzieć, że nie próżnują :)\nUszkodzenia mięśni kulszowo- goleniowych mają tendencję do nawrotów. Przyczyn jest kilka – od źle poprowadzonego procesu fizjoterapii po zbyt szybkie rozpoczęcie aktywności fizycznej.\nW artykule omówię anatomię mięśni kulszowo – goleniowych, najczęstsze objawy zgłaszane przez moich pacjentów oraz różne przyczyny powstania urazu. Jeśli ten uraz uraz dotknął właśnie Ciebie :( podpowiem Ci jak powinno wyglądać Twoje leczenie!\nTrochę o anatomii i dokładnych uszkodzeniach\nPisząc na temat uszkodzeń mięśniowych nie sposób pominąć budowy mięśni, które są bohaterami tego artykułu, dlatego w skrócie omówię anatomie i funkcje 3 mięśni uda:\nMięsień dwugłowy uda: znajduje się na stronie tylnej uda. Jak sama nazwa wskazuje ma on dwie głowy: długą i krótką. Przyczep początkowy głowy długiej znajdziesz na tylnej powierzchni guza kulszowego, następnie mięsień biegnie ku dołowi i na wysokości dołu podkolanowego łączy się z głową krótką. Głowa krótka przyczep początkowy ma niżej od długiej, ale obydwie głowy razem tworzą ścięgno, które biegnie do głowy kości strzałkowej. Jeśli chodzi o główne funkcję mięśnia to głowa długa bierze udział w wyproście stawu biodrowego, natomiast obydwie głowy zginają kolano.\nMięsień półścięgnisty: jest w swej budowie smukły i długi. Biegnie od tylnej powierzchni guza kulszowego (tak jak mięsień dwugłowy uda), aż do kości piszczelowej, a dokładniej ujmując przyczepia się poniżej jej guzowatości. Ścięgno tego mięśnia współtworzy tzw. gęsią stopkę. Jeśli chodzi o funkcję to do głównych zadań mięśnia półścięgnistego należy wyprost biodra i zgięcie w stawie kolanowym.\nMięsień półbłoniasty: leży pomiędzy ścięgnem mięśnia dwugłowego uda a przyczepem początkowym mięśni czworogłowego uda. Ścięgno początkowe zaczyna się w przybliżeniu od połowy długości tego mięśnia, następnie tworzy brzusiec, w którym znajduje się zagłębienie dla mięśnia półścięgnistego. Przechodząc do przyczepu końcowego mięsień ten również przechodzi w ścięgno i przyczepia się od tyłu do nadkłykcia przyśrodkowego. Ścięgno końcowe rozgałęzia się na 3 odnogi. Do głównch funkcji mięśnia półbłoniastego możemy zaliczyć wyprost i przywodzenie biodra i zgięcie kolana.\nPodsumowując funkcję Mięśni kulszowo – goleniowych warto zapamiętać, że są one grupą dwu stawową (krzyżują się z dwoma stawami) przez co są narażone na uszkodzenia znacznie częściej. Gdy biegniesz mogą ulec urazowi w dwóch sytuacjach: w trakcie hamowania wyprostu w stawie kolanowym oraz kiedy odrywasz stopę od podłoża. Miejsce, które najczęściej ulega uszkodzeniom to uszkodzeniu połączenie mięśniowo – ścięgniste, ale o tym poniżej gdzie przedstawię podział różnych uszkodzeń w obrębie grupy kulszowo-goleniowej:\nUszkodzenia mięśni kulszowo- goleniowych możemy podzielić na trzy grupy:\nPrzeciążenie – potocznie nazywane również „naciągnięciem mięśnia”. W trakcie urazu doszło do uszkodzenia mniej niż 5% struktur wchodzących w skład jednostki mięśniowo – ścięgnistej. Nie dochodzi do utraty funkcji (zgięcie kolana jest możliwe, ale często z bólem), może pojawiać się minimalny stan zapalny.\nOpisuje sytuację, w której doszło do częściowego naderwania. Obserwuje się zmniejszoną siłę mięśniową, obrzęk oraz ból przy próbie aktywności mięśnia\nW tej sytuacji doszło do całkowitego zerwania mięśnia, z postrzępionymi krańcami. Funkcja zostaje całkowicie utracona. Zazwyczaj pojawia się duży krwiak i większe dolegliwości bólowe\nDodatkowo może dojść również do złamań awulsyjnych w okolicy guza kulszowego, gdzie cześć górna odrywa się od swojego przyczepu z fragmentem kości miednicy (fragmentem guza kulszowego).\nIstnieje jeszcze inna klasyfikacja urazu, która dokładniej opisuje dolegliwości bólowe grupy kulszowo – goleniowej:\n1A – pojawia się zmęczenie, które powoduje zaburzenia we funkcjonowaniu. W trakcie badania stwierdza się nadmierne napięcie mięśniowe, ból może pojawiać się w trakcie odpoczynku. Sportowcy określają tą kontuzję jako „naciągnięcie mięśnia”. Ból jest ćmiący, rozlany, o średniej intensywności. W badaniu USG/RM nie widać często żadnych zmian.\n1B – w tym przypadku doszło do mikro urazów mięśnia. Ból występuje w trakcie przechodzenia z pracy ekscentrycznej w koncentryczną. Pojawia się ostry stan zapalny, dolegliwości mogą utrzymywać się nawet godzinę po zakończonym wysiłku. Dodatkowo można stwierdzić obrzęk i sztywność mięśniową. Dolegliwości ustępują nieco po rozciągnięciu grupy mięśniowej. W badaniach obrazowych zazwyczaj widoczny jest jedynie obrzęk.\n2A – zaburzenia nerwowo mięśniowe, które powiązane są z kręgosłupem. Występuje sztywność mięśni, która jest bolesna dla pacjenta, zwiększa się wraz z podejmowaniem aktywności. Występuje niewielki obrzęk, który jest zlokalizowany pomiędzy mięśniem a otaczającą go powięzią. W niektórych przypadkach stwierdza się nadwrażliwość skóry, pacjent opisuje ból jako rozpierający. USG/RM nie pokazują żadnych zmian/ ewentualnie występowanie obrzęku. Można powiedzieć, że ból w tylnej części jest tylko objawem a przyczyna jest w kręgosłupie!\n2B – zaburzenia nerwowo – mięśniowe, które wiążą się z problemem mięśniowym. Występuje tutaj ból kurczowy, sztywność zwiększa się stopniowo wraz z nadmiernym napięciem mięśnia. Pojawia się obrzęk wraz z opuchlizną, rozciąganie przynosi pacjentom ulgę. Ból jest zlokalizowany najczęściej wzdłuż brzuśca mięśnia. Badania obrazowe raczej niczego nie pokazują.\n3A – określane jako niewielkie częściowe naderwanie mięśnia. W trakcie tego urazu doszło do naderwania mięśnia ze średnicą nie przekraczającą wielkości pęczka mięśniowego. U pacjenta występuje ostry ból, czasami określany jako uczucie kłucia igłą. Często również pacjenci opisują moment, w którym słyszeli charakterystyczny trzask, po którym rozpoczął się nagły ból. Lekarz w trakcie badania jest w stanie wyczuć zaburzenia struktury włókien mięśniowych. W trakcie rozciągania dochodzi do jeszcze większego podrażniania miejsca uszkodzenia i zwiększenia dolegliwości bólowych. Kontuzja dotyczy w większości przypadków ścięgna mięśnia. W badaniu USG można stwierdzić krwiak wewnątrz mięśnia, RM daje pozytywny wynik w przypadku naderwań włókien o dużej rozdzielczości.\n3B – umiarkowane naderwanie mięśnia. W tym przypadku doszło do naderwania mięśnia, w którym średnica przekracza wielkość pęczka mięśniowego. Ból jest opisywany jako kujący, wręcz przeszywający, często pacjenci słyszeli charakterystyczny trzask. Może dojść do upadku z powodu bólu. Pacjent umie doskonale pokazać miejsce występowania dolegliwości. Lekarz w trakcie badania jest w stanie jednoznacznie stwierdzić zaburzenia na przebiegu mięśnia, często również występuje krwiak. Uraz w głównej mierze dotyczy ścięgna. Badania obrazowe pokazują jednoznacznie uraz.\n4 – całkowite naderwanie mięśnia lub oderwanie ścięgna. W większości przypadków dotyczy miejsca przyczepu ścięgna do okostnej lub też miejsca, w którym brzusiec przechodzi w ścięgno. Pacjenci opisują ból jako tępy, ćmiący, opisują również moment wystąpienia trzasku. Często również upadają z powodu bólu. W trakcie badania stwierdza się znaczny defekt mięśnia, krwiak. W badaniu lekarz może stwierdzić ubytek na przebiegu mięśnia. Badania obrazowe pokazują jednoznacznie uszkodzenie.\nPrzeprowadzone badania pokazują, że urazy mięśnia dwugłowego uda dotyczą aż 69-80% wszystkich przypadków uszkodzeń tylnej grupy mięśni uda. Najczęściej uszkodzeniu ulega głowa długa w miejscu przejścia brzuśca w ścięgno.\nTendinopatia przyczepu grupy kulszowo – goleniowej: to o czym koniecznie należy wspomnieć to problem tendinopatii czyli przeciążenia ścięgna w miejscu przyczepu całej grupy do guza kulszowego. To właśnie w tym rejonie ból często jest zlokalizowany. W tej sytuacji dochodzi do kłucia w samym pośladku, bez jakichkolowiek objawów w tylnej części uda.\nObjawy w przypadku urazów mięśni tylnej części uda\nWiększość z uszkodzeń grupy kulszowo – goleniowej ma ostry charakter, więc raczej będziesz wiedział, że coś jest nie tak! Zazwyczaj będziesz odczuwał ból w tylnej części uda. Czasami zdarza się, że możesz usłyszeć charakterystyczny trzask, po którym nie możesz dalej wykonywać ćwiczeń, lub Twój trening będzie znacznie utrudniony przez „kłucie” mięśnia. W skrajnych przypadkach możesz upaść na ziemię i będziesz potrzebował pomocy.\nPrzy lżejszym uszkodzeniu możesz odczuć naciągnięcie, lub napięcie z tyłu uda- zwykle ból ten nie dyskwalifikuje z dalszej aktywności, jednak nasila się wraz z upływem czasu. Wato również wiedzieć kiedy sytuacja może się jeszcze bardziej pogorszyć (więcej włókien może ulec naderwaniu lub może dojść do całkowitego zerwania):\nRozciąganie mięśnia: w przypadku rozciągania mięśni zarówno dynamicznego jak i statycznego często dochodzi do osiągnięcia końcowego zakresu zarówno torebki stawowej, mięśni oraz powięzi. To powoduje, że istnieje duże ryzyko dalszego rozerwania włókien któregoś z mięśni\nĆwiczenia z obciążeniem: kontynuowanie ćwiczeń po urazie nigdy nie kończy się dobrze. Często możemy to zauważyć u niedoświadczonych sportowców! którzy starają się dalej biegać po pierwszym ukłuciu w tylnej części uda. Praca uszkodzonego mięśnia często wymaga maksymalnego skurczu włókien, co powoduje dalsze uszkodzenia i grozi całkowitym zerwaniem!\nBrak odciążenia: dalszemu uszkodzeniu mięśnia sprzyja każda dynamiczna aktywność. Nie wspomnę tu już o bieganiu, skakaniu czy kopaniu. Czasem do dalszych uszkodzeń mogą prowadzić niewinne czynności wykonanej bardzo dynamiczne m. in.: wstawanie z krzesła, wsiadanie do samochodu, utrata równowagi na nierównej nawierzchni.\nPrzyczyny uszkodzeń mięśni tylnej części uda\nDo typowego uszkodzenia mięśni kulszowo – goleniowych dochodzi gdy biegniesz sprintem, w końcowej fazie, kiedy to Twój mięsień przechodzi z pracy ekscentrycznej w koncentryczną – staw kolanowy jest wówczas zgięty do 30˚. Oczywiście do uszkodzenia może dojść również w innych sytuacjach: gdy zbyt gwałtownie zahamujesz, zmienisz tempo biegu lub kierunek.\nIstnieje również szereg czynników globalnych, które znacząco podnoszą ryzyko urazu zobacz, który może dotyczyć Ciebie:\n– Brak elastyczności mięśni: elastyczność to kluczowy czynniki w przypadku wielu urazów. Na jej poziom ma wpływ kilka rzeczy. Pierwsza rzecz to rozciąganie statyczne i dynamiczne przed treningiem. Drugim czynnikiem jest rozciąganie po treningu (już trochę mnie intensywne z powodu mikro urazów po treningu). Ostatnim czynnikiem jest napięcie mięśniowo-powięziowe więc tu bardzo istotny jest masaż lub rolowanie. Problem niewystarczającej elastyczności dotyczy szczególnie osób mających siedzący tryb życia!\nFot. 1 Przykład braku elastyczności grupy kulszowo-goleniowej\n– Nieprawidłowa postawa ciała: Kiedy Twój środek ciężkości zostanie przeniesiony nadmiernie do przodu (większość osób ma taki problem!) będzie to powodować napięcie tylnej taśmy mięśniowo-powięziowej i stałe statyczne przeciążenia grupy kulszowo-goleniowej.\n– Mikro urazy mięśniowe: Wielokrotnie wiele osób które realizują intensywny trening bagatelizuje niewielkie dolegliwości bólowe w tylnej części uda. Niestety mikro urazy sumują się w czasie i pewnego dnia mogą spowodować większe uszkodzenia podczas prostego ruchu!\n– Wcześniejsze urazy: Jeśli dotyczyły Cię w przeszłości urazy tylne grupy mięśni uda lub inne problemy w rejonie biodra, kolana czy stopy (które nie zostały wyleczone) to zawsze będziesz miał większe ryzyko urazu ze względu na zaburzenia prawidłowej biomechaniki kończyn dolnych.\n– Dysbalans mięśniowy: w tym przypadku kluczowa jest proporcja mięśni zginających kolano (grupa kulszowo – goleniowa) do prostowników (głównie mięsień czworogłowy kolana). Stosunek pomiędzy zginaczami a prostownikami powinien być na poziomie 50-65 %. Dodatkowo ważne jest by siła zginaczy i prostowników jednej nogi była proporcjonalna do drugiej!\n– Błędy treningowe: Błędy treningowe to temat rzeka, jednak postaram się go tylko zasygnalizować, opisując najczęstsze problemy z planowaniem treningu:\na) Brak rozgrzewki: w przypadku wielu osób wystarcza czasu jedynie na trening, rozgrzewka jest mniej ważna :( jest to poważny krok to zdecydowanego zwiększania ryzyka urazu. Rozgrzane mięśnie i stawy znacznie więcej wybaczają na samym treningu\nb) Niewystarczająca regeneracja: bardzo często wielu zawodników trenuje dzień po dniu te same grupy mięśniowe z duża intensywnością. Po dużym wysiłku w mięśniach powstają mikro urazy, obciążenie mięśni kolejnego dnia jeszcze raz z duża intensywnością może zwiększyć ryzyko urazu.\nc) Nieprawidłowy plan treningowy: również zbyt ambitne plany treningowe mogą się przyczynić do powstania urazu. Mam tu na myśli zbyt długi kilometraż biegu, zbyt mało odpoczynku, wymagająca nawierzchnia do treningów czy brak dostosowania dni poświęconych na siłę, wytrzymałość, moc i regenerację.\nDiagnostyka uszkodzeń mięśnia dwugłowego uda i innych zginaczy\nProces diagnostyczny urazów mięśni uda ma bardzo duże znaczenie Zacznijmy od badania klinicznego. W przypadku niewielkich uszkodzeń mięśni kulszowo – goleniowych możesz w ogóle nie zgłaszać żadnych objawów. Natomiast gdy naderwanie jest poważne może pojawiać się siniak, zaczerwienienie, a także obrzęk. Podczas ucisku mięśnia i przyczepów w miejscu urazu będziesz odczuwał dolegliwości bólowe, w niektórych przypadkach lekarz lub fizjoterapeuta może wyczuć ubytki na przebiegu danego mięśnia. Podczas badania próbuje się dokonać próby rozciągania mięśnia, która zazwyczaj również jest bolesna. Dodatkowo każde mocne napięcie mięśniowe również może wywołać objawy.\nW przypadku diagnostyki uszkodzeń grupy kulszowo – goleniowej pomocne są badania obrazowe. Badanie RTG może wykazać uszkodzenia z oderwaniem fragmentu guza kulszowego (miejsca przyczepu mięsna). Natomiast do oceny uszkodzeń samego mięśnia i innych lokalnych tkanek lekarz może wybrać badanie USG lub MR (Rezonans magnetyczny).\nJeśli odczuwasz ból w rejonie tylnej części uda a nie widzisz żadnego powiązania bólu z urazem, musisz poinformować o tym lekarza i fizjoterapeutę. W trakcie procesu diagnostycznego specjalista musi rozróżnić czy ból mięśni kulszowo – goleniowych ma pochodzenie neurogenne czy mięśniowe. Jest to niezwykle ważne w procesie planowania terapii. Ból związany z nieprawidłowym działanie układu nerwowego (dyskopatia lub zaburzenie działania nerwów obwodowych) leczy się zupełnie inaczej nie problemy urazowe mięśni!\nLeczenie urazów i bólu mięśni uda\nKiedy wiemy już jakie są objawy, przyczyny i diagnostyka uszkodzeń tylnej grupy mięśni uda pora skupić się na leczeniu! W przypadku uszkodzeń grupy kulszowo – goleniowej zazwyczaj leczenie jest zachowawcze (odpoczynek i regeneracja). Leczenie chirurgiczne jest rzadkie i zostanie omówione na samym końcu.\nZaraz po uszkodzeniu w fazie ostrej – aby chronić odpowiednio gojące się tkanki zaleca się ograniczyć ruchomość kontuzjowanej kończyny. Czas odpoczynku jest zależny od stopnia uszkodzenia. Nie zaleca się tutaj noszenia unieruchomienia (stabilizator) jednak warto odpoczywać, a w poważniejszych przypadkach odciążać nogę za pomocą kul łokciowych.\nW początkowym etapie problemu warto również przykładać lód i trzymać kończyną na niewielkim uniesieniu (kolano wyżej od biodra, stopa powyżej kolana). Całość założeń dla pierwszego tygodnia po urazie (odpoczynek i nie drażnienie uszkodzonego mięśnia) jest kluczowa w celu ochrony mięśnia przed dalszym rozerwaniem!\nWłaściwy proces rehabilitacji powinien się rozpocząć od rozluźniania napięć mięśniowo powięziowych w rejonie uda, podudzia, miednicy, oraz innych rejonów układu ruchu, które przyczyniły się do powstania naderwania lub zerwania. Początkowo unika się pracy wokół miejsca urazu, z czasem masaż może być wykonywany w rejonie uszkodzenia tak by poprawić ukrwienie i przyspieszyć regenerację włókien.\nNa dalszym etapie rehabilitacji przy braku dolegliwości bólowych pomocny może być również automasaż za pomocą rollera. Warto wykonywać rolowanie nie tylko na tylnej grupie mięśni uda, ale także na mięśniu czworogłowym, paśmie biodrowo-piszczelowym (ITB) czy mięśniach łydki. Dobra elastyczność i ruchomość wszystkich grup mięśniowych będzie minimalizować ryzyko kolejnych urazów. W przypadku problemów z przyczpem mięśnia do guza kulszowego, niezbędny jest masaż w rejonie guza kulszowego lub automasaż za pomocą piłki do masażu w tym rejonie.\nFot. 2 Przykład rolowania grupy kulszowo-goleniowej na wałku (rollerze)\nW trakcie trwania rehabilitacji ważne jest dobre ukrwienie mięśnia. W tym celu pomocny może być trening wytrzymałościowy. Bardzo korzystny może tu być rower stacjonarny (o ile nie wzmaga dolegliwości bólowych w trakcie treningu lu po nim). Spokojna jazda na rowerze wpływa dobrze na ukrwienie, które jest kluczowe w procesie gojenia!\nW końcowym etapie rehabilitacji kiedy objawy bólowe minęły należy stopniowo wracać do rozciągania. W mojej opinii nie należy ograniczać się tylko do rozciągania statycznego, ale przeplatać rozciąganie dynamiczne ze statycznym. Rozciąganie dynamiczne grupy kulszowo – goleniowej musi być oczywiście przeprowadzone we właściwy sposób i we właściwym czasie (odpowiednia kontrola ruchu bez nie kontrolowanych wymachów).\nNa ostatnim etapie rehabilitacji kiedy dolegliwości bólowe już dawno mamy za sobą niezbędna jest poprawa siły, masy i wytrzymałości siłowej grupy kulszowo-goleniowej. Tego typu trening musimy być dobrze zaplanowany przez fizjoterapeutę by bezpiecznie przeprowadzić Cię przez ten kluczowy etap!\nKońcowym etapem rehabilitacji jest dynamika czyli najpierw stopniowy powrót do biegania, a później etapowe zwiększanie trudności poprzez: przyspieszania, skakanie, wyhamowywanie prędkości czy zmianę kierunku biegu.\nW całym procesie regeneracji mięśni zginaczy uda ważny jest przede wszystkim dobór zadań do stopnia uszkodzenia. W naciągnięciu lub niewielkim uszkodzeniu przechodzenie kolejnych etapów będzie bardzo szybkie, w przypadku dużych uszkodzeń trzeba mozolnie robić „małe kroczki na przód” i czekać na gojenie, które bez bólu pozwala nam utrudniać ćwiczenia.\nWłaściwie przeprowadzony proces rehabilitacji będzie wpływał na jakość gojonych tkanek!\nZabiegi fizykoterapii mogą być bardzo pomocne w procesie rehabilitacji. Będą wpływać na poprawę krążenie i przyspieszenie gojenia tkanek. Korzystne mogą być zabiegi: elektroterapii, laseroterapii, hydroterapii.\nW przypadku sportowców czasem terapia może być wspomagana osoczem bogatopłytkowym (PRP) dla przyspieszenia procesu gojenia tkanek.\nZaopatrzenie ortopedyczne – zobacz jaki sprzęt polecam do ćwiczeń i rehabilitacji?\nKliknij na link i zajrzyj do sklepu\nJeśli mamy do czynienia z urazem to warto na początku zastosować Cold pack do chłodzenia. Można go owinąć c cienki ręcznik kuchenny i przykładać kilka razy dziennie do miejsca urazu. W całkowitych zerwaniach, przydadzą się również kule do chodzenia. Kiedy minie już okres ostry (po 1-2 tygodniach), przydać się może wałek do rolowania mięśni uda. Uzupełnieniem rolowania na wałku jest rolowanie na piłce do masażu. Kiedy wszystkie dolegliwości bólowe minęły korzystny będzie trening wzmacniający, do którego można wykorzystać taśmy i gumy. Dla komfortu ćwiczeń bardzo przydatne są maty do ćwiczeń.\nLeczenie operacyjne urazów mięśni tylnej części uda\nZabieg operacyjny jest dość rzadki w przypadku uszkodzeń zginaczy kolana. Wskazaniem do leczenia operacyjnego jest zupełne przerwanie mięśnia lub oderwanie fragmentu guza kulszowego z jednoczesnym przemieszczeniem się oderwanego fragmentu o 2 cm lub więcej (złamanie awulsyjne).\nPrzebieg rehabilitacji po zabiegu będzie indywidualny, jednak mocno zbliżony do założeń rehabilitacji, którą przedstawiłem powyżej.\nRokowania i powrót do sprawności\nW przypadku każdego uszkodzenia jednego z mięśni należących do grupy kulszowo-goleniowej (mięsień dwugłowy uda, mięsień półścięgnisty, mięsień półbłoniasty) czas gojenia będzie inny i będzie zależał od ilości uszkodzonych włókien i dodatkowych uszkodzeń. W lekkich uszkodzeniach możliwy będzie powrót do sportu po 1-2 tygodniach, w przypadku zaawansowanych uszkodzeń zawodnicy wraca do gry około 5-6 tygodni po urazie. Będzie na to miała wpływ jakość rehabilitacji oraz stosowanie się do zaleceń fizjoterapeuty.\nWarto pamiętać by stosować się do zaleceń profilaktyki przeciążeń by zminimalizować ryzyko kolejnych uszkodzeń w przyszłości, które mogą mieć coraz to większy wpływ na Twoje możliwości uprawiania sportu!\nZachęcam do komentowania i zadawania pytań pod artykułem!\nŚwiat Rehabilitacji – Kompleksowa Pomoc w Jednym Miejscu!\nPotrzebujesz mojej Konsultacji?\nZapisz się na Konsultację Online!\nPotrzebujesz sprzętu do Rehabilitacji?\nStwardnienie (rozsiane) zanikowe boczne SLA – objawy, przyczyny, leczenie, rehabilitacja\nZapalenie kaletki maziowej łokcia (wyrostka łokciowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja\nZwyrodnienie kolana (stawu kolanowego) – objawy, przyczyny, operacja, rehabilitacja\nMasaż Shantala dla niemowląt to same korzyści!\nZłamanie, pęknięcie kości piszczelowej – objawy, leczenie, operacja, rehabilitacja


Biogazownie – miały być, lecz ich mało – Energetykon\nStart›Polecane›Biogazownie – miały być, lecz ich mało\nWedług stanu z 30 września 2016 r. – dane Urzędu Regulacji Energetyki, w Polsce istnieją 303 biogazownie (w porównaniu z 2015 r. ich liczba wzrosła o 36). Największy przyrost odnotowano w przypadku biogazowni rolniczych, gdyż w ciągu roku powstało 26 tego typu instalacji. Ogólna liczba biogazowni rolniczych wynosiła 93, co stanowi 31 proc. wszystkich biogazowni w Polsce. Biogazownie wytwarzające energię z biogazu z oczyszczalni ścieków stanowiły 35 proc. i były dominującym typem biogazowni (106 instalacji). Na drugim miejscu pod względem liczby instalacji znajdowały się elektrownie wytwarzające energię z biogazu pochodzącego ze składowisk odpadów (33 proc. – 100 biogazowni). Biogazownie generujące energię z biogazu mieszanego stanowiły zaledwie 1 proc. wszystkich biogazowni i występowały pojedynczo w 4 województwach – śląskim, zachodniopomorskim, lubelskim i dolnośląskim.\nNajwiększą liczbę instalacji odnotowano w województwach: mazowieckim (38), śląskim (35) i dolnośląskim (29). Biogazownie znajdujące się w tych regionach cechowały się również największą mocą w Polsce (ponad 20 MW w każdym z województw). Dominującym typem elektrowni biogazowych były instalacje wykorzystujące biogaz pochodzący ze składowisk odpadów. W województwie śląskim dużym udziałem cechowały się biogazownie zasilane surowcem z oczyszczalni ścieków.\nCzy to dużo? Czy zostały wykorzystane wszystkie istniejące możliwości? W Krajowym Planie Działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych założono, że w 2016 r. biogazownie osiągną 280 MW zainstalowanej mocy elektrycznej, a do 2020 r. w Polsce będzie już 980 MWe w tego rodzaju instalacjach. W połowie 2016 r. było w kraju około 230 MW w biogazie.\nSporo zatem pozostało do zrobienia. Przeszkody są generalnie dwie: za słabe wsparcie finansowe ze strony państwa i niechęć społeczności lokalnych.\nStabilizacja lub spadek cen detalicznych paliw w najbliższym tygodniu – e-petrol (opinia)\nSzacunkowy zysk netto KW po maju ’11 wyniósł 220 mln zł


Zasilacz Apple do Charger 85W A1172\nAPPLE Apple - Zasilacz kompatybilny ze Charger 85W A1172\nKod produktu: ADAP001_003\nZasilacz do APPLE Apple , Dedykowana ładowarka, jak oryginał - idealnie pasuje do APPLE Apple. Zasilacz zapewnia stabilną i bezpieczną pracę przez długi czas. Szybka wysyłka, zwrot do 30 dni.\nPoszukujesz tanich APPLE Apple ładowarki? 18.5V--4.6A 85W Apple Zasilacz / Ładowarka do Charger 85W A1172 ,Towar najwyzszej jakości - nasz towar dobieramy tak , aby spełniał Twoje oczekiwania.Wszystkie nasze zasilacze posiadają roczną gwarancję, wybierz jakość! bezpieczne zakupy oraz szybka dostawa.\nKategoria: 5 pins\nZgodność produktu: A1172 661-3994 ADP-90UB\nWymienne z następującymi modelami: output:16.5--3.6a\n- napięcie V (volty) Apple zasilacza powinno się zgadzać z wartością podaną na laptopie - dopuszczalna tolerancja około 1V.


Robert Ogór: Ambra będzie rozwijać sklepy Centrum Wina w lepszych lokalizacjach - Alkohole/używki\n- Obecnie mamy ok. 24 sklepów i kolejne otwarcia są przewidziane np. będziemy w niedługo otwieranej Galerii Północnej w Warszawie (na Tarchominie). Otworzyliśmy też pierwszy sklep w Bydgoszczy, w Galerii Katowickiej drugi sklep i mamy już dwa sklepy w Katowicach (…) Wychodzi to na otwarcia 1-2 sklepów rocznie – mówi Robert Ogór, prezes Grupy Ambra.\n- Koncentrujemy się na największych skupiskach siły nabywczej, czyli takich jak główne miasta, dobre galerie, bo to też jest ważne, dlatego że sprzedajemy jednak wina najczęściej w cenie 20plus - dodaje.\n- Zamykaliśmy natomiast sklepy przyuliczne np. w Poznaniu, a wcześniej zamknęliśmy sklep przyuliczny we Wrocławiu i widzimy, że te sklepy przyuliczne w naszym modelu są słabsze niż galeryjne – mówi również prezes Grupy Ambra.\n- Ta siatka jeszcze będzie ewoluować w zależności od naszych analiz promienia dotarcia, a wtedy patrząc na zasobność poszczególnych dzielnic versus promień dotarcia tych sklepów, które mamy, pewnie będziemy selektywnie w najważniejszych ośrodkach miejskich dobudowywać sklepy tam gdzie ta perspektywa będzie dobra biorąc pod uwagę te dwa kryteria - dodaje.\nSieć składa się z 24 sklepów winiarskich zlokalizowanych głównie w centrach handlowych w 12 największych polskich miastach. Centrum Wina jest też jednym z głównych dostawców wina do hoteli, restauracji i barów.\nPrezes Grupy Żywiec: konsumenci piwa będą szukać różnorodności smaku; wzrosną innowacje


Sale konferencyjne, wesela, komunie - Gdańsk - PHU Grant\nSale konferencyjne, wesela, komunie - Gdańsk\nStart » Serwis » Restauracje, Catering » Sale konferencyjne, wesela, komunie - Gdańsk\nDodane: 2016-02-17 Kategoria: Serwis / Restauracje, Catering\nOrganizujesz spotkanie biznesowe lub szkolenie dla pracowników, ale nie wiesz w który mieście będzie odpowiednia do tego sala konferencyjna? Gdańsk jest miastem, gdzie od lat funkcjonuje nasza restauracja Filharmonia. Posiadamy wielkie sale w których możesz zorganizować ważne wydarzenie jak spotkanie biznesowe, prezentacje firmową czy szkolenie dla pracowników. Z naszych sal korzystają również klienci, którzy poszukują miejsca na wyprawienie swojego hucznego wesela, chrzcin czy innych uroczystości. Dysponujemy nowoczesnymi sprzętami technologicznymi, które udostępniamy naszym klientom, gdy organizują oni u nas ważne wydarzenia. Zatrudniamy również profesjonalnych pracowników, którzy we wszystkim pomogą, zarówno jeśli potrzebna jest sala weselna, czy sala konferencyjna. Gdańsk jak widać ma odpowiednią restaurację na przeprowadzenie wesel czy szkoleń.\nPogrzeby z Poznańskim Domem Pogrzebowym.\nPoznański Dom Pogrzebowy to profesjonalna firma zajmująca się realizacją takich usług jak międzynarodowy transport zwłok oraz organizowaniem takich uroczystości jak stypy czy pogrzeby. Poznań to miasto, w którym działa nasze przedsiębiorstwo, jednakże współpracujem...\nKancelaria, która pomaga osobom zadłużonym w CHF\nKancelaria prawna Wójcik Złotnik jest firmą, która skupia wokół siebie doskonałych radców prawnych. Firma chętnie prowadzi sprawy związane z dużymi wartościami pieniężnymi i pozwami zbiorowymi np. oferując pomoc dla kredytobiorców we frankach. Firma doskonale odna...\nFirma produkująca wysokiej klasy studnie chłonne i nie tylko\nProducentem wysokiej jakości rozwiązań takich jak np. studnie chłonne, które charakteryzują się duża funkcjonalnością, wydajnością i niezawodnością działania, jest Centroplast. Wspomniane wyżej produkty, czyli studnie chłonne, mają za zadanie nie tylko magazynow...\nKancelaria odszkodowawcza, która walczy o prawa swoich klientów\nW życiu może wydarzyć się wiele rzeczy, od których lepiej być ubezpieczonym, ale czasem mimo ubezpieczenia nie otrzymuje się należnego świadczenia. Firma Odzyskamy Odszkodowanie oferuje swoim klientom usługi, mające na celu odzyskanie odszkodowania OC, a także wszelki...\nPrawo pracy w Warszawie w kancelarii MRC\nRóżne rodzaje pojemników do przechowywania kosmetyków.\nFirma oferująca m.in. czyszczenie kabin ciężarówek\nProfesjonalnie wykonana fotografia ślubna\nDodatki do codziennych, jak i wieczorowych stylizacji\nSuszarnie z dobrymi technologiami


PULPETY z SEREM LAZUR + SAŁATa z gruszką i orzechami - Dietolog\nBy: dietolog Kwiecień 16, 2013\nMięso mielone na obiad nie musi oznaczać nudy i monotonii, niekoniecznie muszą to być tradycyjne kotlety utopione w skwierczącym tłuszczu. Niedawno robiłam kotlety mielone z warzywną niespodzianką, dziś znów odmienię mielone mięso. Dodatkowym atutem moich pulpetów jest to, że ich nie smażę, tylko piekę w piekarniku bez tłuszczu, więc nie naciągną sobie nadprogramowych kalorii. Pulpety nie zawierają także bułki tartej, mąki ani żadnej panierki.\nPo publikacji poprzednich kotletów pojawiły się liczne pytania “czy 20-25 minut wystarczy by mięso się upiekło?” Oczywiście, że tak! Na patelni smażymy je po 3 minuty z każdej strony (i nikt się nad tym nie zastanawia czy to nie za krótko), a temperatura 250°C pozwoli spokojnie na upieczenie mięska. Z drugiej strony jeśli będzie “siedziało” dłużej w piekarniku może się przesuszyć, a chodzi nam chyba o to, żeby było zdrowo i jednocześnie smacznie.\nPULPETY z SEREM LAZUR\n500g mielonego mięsa (może być wołowe, ja użyłam mieszanego wieprzowo-wołowego)\n100g sera lazur (jeśli ktoś nie lubi “niebieskiego” sera, może użyć sera koziego lub fety)\nW dużej misce wymieszać mięso, śmietanę, jajko, posiekaną pietruszkę, sól i pieprz. Uformować 4 duże kotlety (może być też 8 mniejszych) równej wielkości, w każdym zrobić otwór i wsunąć w niego kawałek sera (ser wcześniej również pokroić na równe kawałki). Zakleić otwór i wstawić do piekarnika nagrzanego do 250°C na 25minut.\n1 duży pulpet (lub 2 małe) to ok.250kcal, węglowodany: 1g, białko: 31g, tłuszcze: 14g\nPodawać można tradycyjnie lub też skorzystać z mojej propozycji.\nGruszka i orzechy włoskie idealnie pasują do sera pleśniowego, dlatego stworzyłam szybką sałatkę komponującą się z kotletami.\nSAŁATA lodowa z gruszką, orzechami włoskimi i serem lazur\nLiście sałaty rozdrobnić i wrzucić do miski, skropić oliwą z oliwek, octem i doprawić solą i pieprzem. Dokładnie wymieszać. Pokroić gruszki w kostkę i dodać do sałatki wraz z orzechami, posypać pokrojonym w kostkę serem lazur.\nPORCJA to ok. 245kcal, węglowodany: 13g, białko: 8g, tłuszcze: 17g\nCukrzyca dieta diabetyka dobre dla diabetyków Jedz i chudnij przepisy pulpety\n2 komentarze to “PULPETY z SEREM LAZUR + SAŁATa z gruszką i orzechami”\nKwiecień 17, 2013 at 8:18 am\nKwiecień 17, 2013 at 2:21 pm\nNa pewno był inny 🙂 Pozdrawiam!


Edukacja i Nauka - Ulubiony katalog prywatnych stron\nUlubiony katalog prywatnych stron\nPrawidłowe przygotowanie się do matury jest bardzo ważne, bowiem pozwala na osiągnięcie lepszych wyników na egzaminie. Można zdecydowanie sprawniej przejść przez wszystkie zadania znajdujące się na egzaminie i uzyskać doskonalszy wynik. Korepetycje z informatyki online starannie przygotowują do wszystkich najważniejszych pytań, które...\nDzisiaj, jeśli chcemy zostać pilotami małych samolotów to nie ma z tym żadnych kłopotów. Można zapisać się do specjalnego ośrodka, który takie szkolenia lotnicze prowadzi. Pod okiem fachowców można będzie dowiedzieć się wszystkiego o lataniu. Pamiętać należy, iż latanie to nie tylko samolot, lecz to również bardzo mnóstwo teorii. Trzeba...\nInnowacyjne sterowniki PLC znajdują dzisiaj zastosowanie w coraz większej liczbie miejsc i są coraz chętniej wykorzystywane. Zdobywanie wartościowej wiedzy na temat ich programowania ma dlatego jak najbardziej sens i może być niesamowicie odpowiednie. Na najlepszych kursach wykorzystywane jest oprogramowanie TIA Siemens, które niezwykle...\nProgramowanie okazuje się być dziś szalenie popularną dziedziną nauki, z jakiej korzystają przede wszystkim najmłodsze dzieci i młodzież. Programowanie dla dzieci w formie warsztatów zapewnia dobra szkoła z Torunia, która ma swoje filie również w sporo innych miastach Polski. Korzystają z niej dzieci ze Szczecina, Bydgoszczy, Torunia i...\nGiganciprogramowania.edu.pl programowanie dla dzieci Bydgoszcz\nLekcje z programowania to dzisiaj szalenie sławne rozwiązanie w ramach dodatkowych zajęć dla dzieci i młodzieży. Nauka kodowania dla najmłodszych to przede wszystkim dużo zabawy, dzięki której dzieci zdobywają konieczną w dzisiejszych czasach wiedzę z zakresu cyfrowej rzeczywistości. Programowanie dla dzieci to szczególnie ciekawy rodzaj...\nNależyte przygotowanie do egzaminu potrafi sprawić, iż uzyskać certyfikat kompetencji zawodowych Katowice będzie niesłychanie bezproblemowo. Przekonało się o tym już dużo ludzi, jakie pragnęły rozpocząć karierę jako kierowca krajowy bądź międzynarodowy. Uzyskać stosowny certyfikat muszą także kierowcy przewożący od 7 do 9 ludzi oraz...\nStosownie każdy rodzic w pewnym momencie zaczyna zastanawiać się nad tym czy winien zapisać swoje dzieci na należyte zajęcia pozalekcyjne. Okazuje się, iż propozycja takich zajęć potrafi być niesłychanie bogata, gdy wziąć pod uwagę propozycje przygotowane przez szerokie grono placówek edukacyjnych. Niewątpliwie gigantyczne ułatwienie...\nNiezmiernie dużo rodziców przywiązuje dużą wagę do edukacji swoich najmłodszych pociech, które dzięki rozwijaniu swoich umiejętności mogą mieć łatwiejszy start w życiu. Pomocne w tym zakresie potrafią okazać się przede wszystkim kursy programowania dla dzieci i młodzieży, które planowane są pomiędzy innymi na terenie Warszawy. Najlepszym...\nPriorytetem każdego rodzica jest dobór najlepszego przedszkola bądź szkoły dla osobistego dziecka. Najtrudniejsze decyzje muszą podejmować osoby, w których obrębie zainteresowań zdoła pozostawać nawet kilkanaście bądź kilkadziesiąt placówek. Na warszawskim Wilanowie poprawne znaczenie ma między innymi lokalizacja, która powinna być...\nMnóstwo rodziców stawia na wszechstronny rozwój dziecka już od najmłodszych lat jego funkcjonowania. W związku z tym dużą popularnością potrafią cieszyć się placówki, jakie wymienione są jako przedszkole karate Wilanów. W wypadku poniektórych przedszkoli rodzice mogą liczyć na to, iż ich dziecko będzie mogło uczestniczyć w zajęciach tj...\nEdukacja taneczna w rozwoju dzieci odgrywa autentycznie niezmiernie istotną rolę i praktycznie wszyscy powinni wykorzystywać tą ogromną szansę w tej dziedzinie. Nie bójcie się aktywnie działać w tej dziedzinie i starajcie się konkretnie poznać te wszystkie rozwiązania. Nie musicie się niczego obawiać i niczym się celowo stresować-...\nTłumaczenia przysięgłe język czeski i...\nProwadząc działalność gospodarczą niesłychanie często okazuje się, że w relatywnie krótkim czasie od rozpoczęcia zaczynamy mieć problem z prowadzeniem dokumentacji. Jeśli konieczna jest księgowość w języku czeskim tym niezwyklej trudno nam znaleźć kogoś, kto zajmie się tym w sposób doświadczony. Biuro rachunkowe w Cieszynie to jednak...\nKażdemu rodzicowi zależy na prawidłowym rozwoju oraz edukacji swojego dziecka. Czasem zwyczajne zajęcia lekcyjne nie pozwalają rozbudzić pasji i zainteresowania światem w taki sposób, w jaki byśmy tego faktycznie oczekiwali. Ogromną pomoc może stanowić mobilne planetarium Sfera Wiedzy, które gotowe jest odwiedzić dowolną placówkę...\nJest to jeden z tych dylematów przed którymi staje ogromna liczba rodziców w sytuacji gdy posłanie dziecka do przedszkola jest konieczne. Dla ludzi mniej zamożnych przedszkole publiczne byłoby dobre albowiem nie wiąże się z dużymi kosztami. Te prywatne to ale niesłychanie częstokroć faktycznie spory wydatek w skali miesięcznej. Nieraz...\nProgramowanie to nadal zajęcie, które osobom posiadającym sporą wiedzę z tego zakresu może przynieść rzeczywiście niezmiernie wielkie profity. Wobec tego też dużo osób postanawia zainteresować się tym tematem i nawet bez studiów są w stanie opanować programowanie w takim stopniu aby bez problemu mogły one odszukać pracę w danej branży...