Wiadomości :: „Zapiski wojenne” Józefa Piekarskiego w opracowaniu prof. Rałała Leszczyńskiego - 43bis. Dziennik Internetowy. Konstantynów Łódzki. Wiadomości\nCykl artykułów z okazji 20 lat współpracy prof. Rafała Leszczyńskiego z mediami w Konstantynowie Łódzkim (13)\nKonstantynów, gdzie mieszkałem z rodzicami i rodzeństwem. Urząd, w którym pracowałem, zatrudniał 12 pracowników. Pamiętny dzień – 1 wrzesień 1939 r. przypadł w piątek. Wstałem rano, nie zdając sobie sprawy, że to początek naszej narodowej tragedii. Nagle słyszę warkot samolotów i odgłosy naszych dział przeciwlotniczych. Samolotów nie było widać, bo dość gęsta mgła widok przesłaniała. Samoloty przeleciały i nastała chwilowa cisza. W tym czasie z radia dał się słyszeć głos orędzia pana prezydenta Rzeczypospolitej do narodu, że Trzecia Rzesza pod wodzą Adolfa Hitlera wkroczyła w granice naszego państwa. W ciągu dnia alarmy powtarzały się kilka razy.\nW urzędzie ruch był bardzo duży. Ludzie zaczęli pobierać swoje oszczędności z książeczek PKO. Przekazywane były różne zarządzenia telefoniczne, napływały karty mobilizacyjne, które musiały być natychmiast doręczane. W urzędzie zaprowadzono nocne dyżury. Taka napięta sytuacja trwała do szóstego września.\nWiadomości napływające z frontu nie były pocieszające, a gromady ludzi uciekających przed działaniami wojennymi budziły grozę i zachęcały do ucieczki przed następstwami spotkania z wojskami najeźdźcy. W nocy z 5 na 6 września, po załamaniu się naszej obrony na Warcie pod Sieradzem, ruszyły niezliczone tłumy uciekinierów w kierunku Łodzi. Ludzie uciekali wozami konnymi, samochodami, chociaż była ich mała ilość, rowerami i w większości pieszo. Władze państwowe i samorządowe opuściły miasto i swoje stanowiska, uciekając w stronę stolicy. Pracownicy naszego urzędu zjawili się również na stanowiskach. Załadowaliśmy wszystkie dokumenty na przysłany z głównej poczty z ul. Przejazd w Łodzi konny ambulans z woźnicą i ruszyliśmy z całym zespołem pracowników w stronę Łodzi. Zatrzymaliśmy się na Poczcie Głównej.\nTam wypłacono nam pensje: pracownicy kontraktowi otrzymali za 2,5 miesiąca, a etatowi za 3 miesiące.\nPo otrzymaniu poborów wyjechaliśmy z miasta. Otrzymaliśmy polecenie jazdy do Warszawy, a dalej na Lublin. W dzień wędrówka była bardzo niebezpieczna, bo częste naloty robiły duże spustoszenie pośród wędrowców. Toteż wędrówki odbywały się przeważnie nocą. My też zrezygnowaliśmy z podróży w ciągu dnia. Zboczyliśmy z głównej drogi i zatrzymaliśmy się w Nowosolnej; tam byliśmy do nastania zmroku. Nowosolna była zamieszkana przez mniejszość niemiecką, a część tej mniejszości uprawiała działalność dywersyjną, więc z obawą poruszał się człowiek w tamtych stronach[*2].\nW tym czasie, kiedy my odpoczywaliśmy w Nowosolnej, kilka kilometrów dalej na szosie prowadzącej do Brzezin lotnictwo hitlerowskie dokonało nalotu, bombardując i ostrzeliwując ludność uciekającą w stronę stolicy. O zmierzchu ruszyliśmy w dalszą podróż. Droga była zatłoczona ludźmi i pojazdami. Maszerowało wojsko, wędrowali piesi, a oprócz tego różnego rodzaju pojazdy. Dookoła widoczne były łuny pożarów po dziennych nalotach na wsie i miasta. W takim ścisku i natłoku dotarliśmy do miejscowości Domaniewice za Głownem. Zrobiło się widno i uczyniliśmy przerwę w podróży. W Domaniewicach przeżyliśmy nalot lotniczy; sześć samolotów nieprzyjacielskich obniżyło swój lot i ostrzelało tę miejscowość z pokładowej broni maszynowej. Ja z kolegą z pracy, Heńkiem, leżeliśmy pod płotem przy zagrodzie, a w małej odległości od nas, jak groch padały kulki karabinowe.\nDzięki Bogu, udało się nam szczęśliwie ten nalot przeżyć. Nalot się skończył, samoloty odleciały, a tu nowa niespodzianka: wojska nie widać, a grają karabiny maszynowe. Przy drodze we wsi stała stodoła, w niej nasi żołnierze zostawili wóz z amunicją. W czasie nalotu bomba trafiła w stodołę, wywołując pożar. Od ognia zaczęła wybuchać amunicja.\nO zmierzchu wyruszyliśmy w dalszą podróż […] i rano dotarliśmy do miejscowości Wiskitki, kilka kilometrów od Żyrardowa. Tam widzieliśmy pierwszy raz jeńców niemieckich. Był to już ósmy wrzesień. Ponieważ już trudno było przebić się do Warszawy, zostaliśmy w tej miejscowości do poniedziałku. W gospodarstwie, gdzie się zatrzymaliśmy, zakopaliśmy dokumenty pocztowe, które przewoziliśmy i ruszyliśmy w powrotną drogę. Z całej grupy, która wyruszyła z Rudy Pabianickiej, zostałem ja z kolegą i woźnica. Reszta w drodze gdzieś się rozproszyła. W powrotną drogę udaliśmy się w kierunku Łowicza.\nDojeżdżając do Łowicza, natrafiliśmy na posterunek niemieckiej żandarmerii wojskowej z działem przeciwpancernym. Nastąpiła rewizja osobista i wozu, pytanie, czy mamy broń. Kolega miał rewolwer, bo jako listonosz[owi] wiejski[emu] przysługiwała mu broń służbowa. Druga trudność przy kontroli wynikała z tego, że kolega jako wiejski listonosz był w mundurze pocztowym, który kolorem nie różnił się od munduru wojskowego, uważali go więc za żołnierza. Dzięki temu, że nasz woźnica władał dobrze językiem niemieckim, cała rewizja zakończyła się dla nas pomyślnie. Broni nie znaleźli, bo kolega schował w podwójnych drzwiach. Po rewizji kazali nam szybko udać się do najbliższego domu i ukryć się, bo zbliża się bitwa. W domu, w którym się schroniliśmy, były już rodziny z Kalisza. Wozy i konie zostały w ogrodzie przy domu, a ludzie schronili się w mieszkaniu na parterze, oczekując na dalsze wydarzenia. Niemcy zdobyli Łowicz w piątek 8 września, a w poniedziałek nasze wojsko zaatakowało i po nocnej bitwie wojska hitlerowskie zostały z miasta wyparte.\nPodczas tej bitwy leżeliśmy na podłodze, czekając rezultatów prowadzonej walki. Przez całą noc grzmiały armaty, pociski artyleryjskie przelatywały nad budynkiem, w którym się znajdowaliśmy, a karabiny maszynowe grały, aż się robiło widno pomimo ciemnej nocy. Różne było zachowanie się ludzi, którzy znajdowali się w budynku: jedni wzdychali, lamentowali, denerwowali się, a innym modlitwa pomagała przeżyć te pełne grozy chwile.\nRano strzały umilkły. Jeden z naszego grona wyszedł przed budynek na ulicę i zauważył nasze wojsko, bo wojska hitlerowskie zostały z miasta wyparte. Wtedy wyszliśmy z kolegą do miasta. Łowicz ożył po trzech dniach okupacji. Na rynku widzieliśmy jeńców niemieckich, którzy w nocnej bitwie dostali się do niewoli. Miejscowy piekarz wypiekł dużo chleba, można więc było zaopatrzyć się w konieczną żywność na dalszą tułaczkę. Długo w Łowiczu nie przebywaliśmy, bo zdawaliśmy sobie sprawę, że Niemcy przystąpią do kontrataku i tak też się stało. Wyjeżdżając z Łowicza, szukaliśmy tych miejsc, których wroga armia jeszcze nie zajęła. Dotarliśmy w okolice Kutna. W tym czasie spotkaliśmy oddziały obrony narodowej z Poznańskiego. Prowadził je oficer, który mnie rozpoznał, bo widziałem się z nim na kursie Kat[olickiego] Zw[iązku] Młodzieży Męskiej w maju tego roku w Gnieźnie. On mnie rozpoznał, zatrzymał i porozmawialiśmy o sytuacji. On właśnie prowadził swoją jednostkę na front nad Bzurą.\nW dniu 16 września (sobota), będąc w jakieś wiosce, zauważyliśmy na szosie między Łęczycą a Kutnem zmotoryzowaną kolumnę wojska nieprzyjacielskiego. Za kilka minut już patrole tego wojska znalazły się w tej wiosce i po pytaniach, kim jesteśmy i co tutaj robimy, kazali nam się udać w strony, skąd jesteśmy, bo tamte strony są już zajęte i tam panuje spokój. Nie było innej rady, jak udać się we wskazanym kierunku, albowiem wojska okupacyjne zajęły już całą okolicę, w której się poruszaliśmy.\nDochodząc do Łęczycy, zostaliśmy przez Niemców zatrzymani i przymuszeni do pracy przy uszkodzonym moście kolejowym przy noszeniu podkładów pod szyny kolejowe. Po wykonaniu poleconej pracy udało się nam w mieście kupić bochenek świeżego chleba i udaliśmy się w kierunku Ozorkowa […] Dochodzących do miasta zatrzymał nas posterunek wojskowy. Już była tam spora grupa podobnych wędrowców. Wkrótce przyszła zorganizowana z miejscowych Niemców tzw. Hilfspolizei, coś w rodzaju policji obywatelskiej, z czerwonymi opaskami i znakiem hitlerowskim na ramieniu i karabinami; zaprowadzili nas do sali parafialnej. Była już zapełniona takimi nieszczęśliwcami jak ja. Przy kontroli osobistej odebrali nam wszystkie ostre narzędzia: brzytwy, żyletki, nożyczki, a nawet mały scyzoryk mi zabrali. Następnie dali nam do zjedzenia trochę chleba posmarowanego smalcem. Do popicia była herbata, a komu zabrakło herbaty, musiał zadowolić się zimną wodą. Na podłodze ułożono słomę, to było miejsce przeznaczone do dla nas do przespania zbliżającej się nocy[...] Około godz. 8 rano zarządzono zbiórkę, ustawiono w szeregi i pod eskortą uzbrojonych żołnierzy pieszych i na motorach przeprowadzono nas do Zgierza i umieszczono w kościele pod wezwaniem św. Katarzyny[…] Tam nas trzymano pod strażą do wieczora. Wieczorem zajechały przed kościół tramwaje, drzwi kościoła otworzono, my wyszliśmy i przez szpaler uzbrojonych żołnierzy weszliśmy do wagonów tramwajowych. Następnie tramwajami dojechaliśmy przez Łódź do Pabianic.\nTam umieszczono nas w hali fabrycznej, w której produkowano sztuczną wełnę z mleka[…] Rano usłyszeliśmy warkot silników samochodowych na dziedzińcu fabryki. Zarządzono zbiórkę, zaopatrzono w prowiant: 1 wojskowy chleb zzieleniały ze starości przydzielono na 5 osób, do tego każdy otrzymał plasterek wędliny i małą kostkę masła. Wsiedliśmy do przygotowanych samochodów wojskowych i wyjechaliśmy w kierunku Sieradza. Jazda w odkrytych samochodach przy deszczowym i chłodnym dniu i w niewiadomym celu tworzyła atmosferę smutku i przygnębienia. W Sieradzu umieszczono nas w więzieniu; w jednej celi zgromadzono po 13 osób[…] Po półtorej godzinie zaprowadzono nas na dworzec kolejowy w Sieradzu, załadowano do wagon ów towarowych i pod eskortą wojskową nastąpiła podróż do obozów do Niemiec.\nPodróż przez kilkanaście godzin stłoczonej masy ludzkiej w zamkniętych wagonach towarowych była wielkim koszmarem. Wyjechaliśmy z Sieradza około godz. 15., a następnego dnia o tym czasie zajechaliśmy do miejscowości Lamsdorf, obecnie Łambinowice. Tam widzieliśmy naszych jeńców wojennych, którzy byli w budynkach murowanych. My natomiast zostaliśmy umieszczeni w dużych namiotach na 200 osób. Tam otrzymaliśmy smaczną wojskową grochówkę […] Po przespanej nocy i po posiłku z zupy i kromki chleba ruszyliśmy w dalszą podróż […] również pociągiem towarowym. Po kilku godzinach byliśmy u celu podróży, a tym celem był obóz dla uciekinierów, bo tak nas Niemcy nazywali, a znajdował się w miejscowości Amtitz – obecnie Gębice – 11 km na wschód od Gubina. Był to obóz ogromny. Na polach, gdzie niedawno zebrano plony, zgromadzono kilkadziesiąt 200-osobowych namiotów. Przy nas były wykonywane prace wykończeniowe. Żydzi byli umieszczeni razem z Polakami. W naszym namiocie na 200 osób było 60 Żydów. Jeden z nich był naszym tłumaczem i pochodził z Łodzi. Ukraińcy zostali umieszczeni w oddzielnych namiotach. W każdym namiocie było 10 stołów, a przy każdym stole umocowane były dwie ławki. Przy każdym stole były miejsca na 20 osób.\nPożywienie składało się: rano kawa czarna, w południe litr zupy, zaś wieczorem była również kawa czarna i porcja chleba wojskowego, która musiała wystarczyć na kolację i śniadanie. Początkowo taki chleb wojskowy był dzielony na 3 osoby, a po kilku dniach podobno przeszliśmy na cywilne racje żywnościowe, więc taki bocheneczek chleba był dzielony na 4 osoby. Podobno przedtem mieliśmy taki przydział chleba, jaki przysługiwał jeńcom wojennym. Było nieraz: plasterek margaryny, wędliny albo jakiejś marmelady.\nW obozie obowiązywał rygor wojskowy. Codziennie rano zbiórka, raport i przegląd. Często odwiedzali nas różni oficerowie niemieccy, chętni zobaczyć, jak Polacy wyglądają, a szczególnie interesowali się ludnością żydowską. Lubili ich oglądać, zwłaszcza gdy byli trochę ułomni. Nawet zdjęcia im sobie robili.\nTaki stan trwał do końca września […] Kiedyś, a było to 28 września, jeden z oficerów, którzy zwiedzali nasz obóz, oznajmił, że Warszawa się poddała i Polacy skapitulowali, a my pewno zostaniemy zwolnieni do domu. Tak też się stało. Z naszego obozu 30 września wywieźli Ukraińców i Żydów. W którym kierunku ich wywieziono – nie wiedzieliśmy. Nasze namioty opróżniono 1 października. W godzinach rannych pociągiem osobowym wyjechaliśmy z obozu w kierunku Polski. Jechaliśmy cały dzień i około północy dotarliśmy do Kalisza. Wysiedliśmy na dworcu i pieszo poszliśmy do Szczypiorna. Tam zostaliśmy ulokowani w magazynach wojskowych i przebywaliśmy do środy […]\nCzwartego października wydali nam zaświadczenia, że jesteśmy zwolnieni z obozów dla uciekinierów do miejsca zamieszkania […] Wprawdzie mieliśmy w zaświadczeniu napisane, że możemy skorzystać z przejazdu koleją, ale gdy człowiek wyrwał się na wolność, starał się być najdalej od okupantów z karabinami. Pierwszego dnia dotarliśmy do wioski za Błaszkami. W niej przenocowaliśmy i następnego dnia ruszyliśmy w dalszą drogę […] To, co obrzydzało nam podróż, to wracające na czołgach wojsko niemieckie, które z ironią śledziło naszą wędrówkę. Wreszcie dotarłem do Sieradza. Dowiedziałem się, że na stacji stoi pociąg do Łodzi. Wsiadłem do niego i w krótkim czasie znalazłem się w Łodzi, a następnie tramwajem dostałem się do rodzinnego Konstantynowa.\nMiasto udekorowane czerwonymi flagami ze swastyką hitlerowską wywarło na mnie przygnębiające wrażenie, a gdy jeszcze ujrzałem znajomych kolegów z opaską na ręce i z karabinem, nie wiedziałem, co na ten widok powiedzieć. W rozmowie z rodzicami dowiedziałem się o wyczynach okupanta w mieście i o dużym udziale w tych wyczynach miejscowej mniejszości niemieckiej, która gremialnie wykazywała swoją przynależność do narodu niemieckiego, podpisując volkslistę. Dowiedziałem się, że w tydzień po wkroczeniu okupanta, tj. 15 września 1939 r. nad rzeczką Łódką przy ul. Łaskiej rozstrzelano trzech Polaków: lekarza Leona Kwiecińskiego – prezesa Polskiego Związku Zachodniego, Leona Delickiego i Zygmunta Dobrosa – członków miejscowego T.G. Sokół. Gdy jeszcze mówiono mi o częstych aresztowaniach, biciu i znęcaniu się nad Polakami powracającymi z wojennej wędrówki, wszystko to powiększało obraz grozy czekający nas, Polaków. Wspomniane wyczyny miały miejsce w lokalu organizacji SS, mieszczącej się przy pl. Kościuszki 10. Godne zapamiętania jest to, że komendantem tej jednostki był miejscowy Niemiec Oswald Szulc, który razem z wojskiem niemieckim uciekł w styczniu 1945 r. Było jeszcze więcej takich, którzy po sobie zostawili jak najgorsze wspomnienia. Byli jednak i tacy Niemcy, którzy przychodzili z pomocą we wszystkich trudnościach, a o takich są miłe wspomnienia.\nPo oswojeniu się z zaistniałą sytuacją należało zająć się jakąś pracą, aby jak najmniej pokazywać się wrogowi. Zacząłem pracować w cegielni mechanicznej w Srebrnej. Nie miałem kłopotów z otrzymaniem tej pracy, ponieważ przed wojną, gdy nie miałem [innej] pracy, tam pracowałem. Cegielnia należała do Niemca Leopolda Häuslera, a majstrem był Polak Mieczysław Kaczmarek. Moja praca w cegielni trwała do 24 listopada 1939 r. Właściciel cegielni L. Häusler został po wkroczeniu armii hitlerowskiej wójtem gminy Brus, zamiast Polaka Antoniego Fisiaka i zaproponował mi stanowisko jednego z dwóch woźnych na miejsce Eugeniusza Góreckiego, który został powołany do wojska. Z wojny nie wrócił, bo dostał się do niewoli.\nPraca moja w okresie jesienno-zimowym: palenie w piecach, utrzymanie porządku w pokojach i roznoszenie różnych pism mieszkańcom mojego terenu. Cały teren podzielony był na rejon południowy i rejon północny. Mnie przypadł do obsłużenia rejon północny, w którego skład wchodziły: Brus Górny, Brus Dolny, Srebrna, Dąbrowa, Jagodnica, Stare Złotno, Nowe Złotno i Cyganka. Był to duży teren do obsłużenia, zwłaszcza w okresie zimowym, a była wtedy sroga zima; duże mrozy i obfite opady śniegu utrudniały podróż w terenie. Wprawdzie nie każdego dnia były do załatwienia sprawy w całym rejonie, ale podróż była uciążliwa. Praca była, jak dla Polaka, względna. W tym czasie, kiedy było trudno zdobyć artykuły spożywcze, to mając kontakt urzędowy z właścicielami różnych sklepów, można było niejeden artykuł spożywczy, trudny do zdobycia dla Polaków, nabyć. A w tym czasie zakupienie artykułów spożywczych miało duże znaczenie.\nW Urzędzie Gminnym poza wójtem Niemcem przyjęto jeszcze dwie osoby niemieckie, a pozostali pracownicy byli Polakami. Pracując w Gminie, otrzymałem przepustkę na poruszanie się w godzinach, w których nie wolno było się poruszać poza domem, tj. od godz. 21 do 5. Jednak spokojna praca w Urzędzie Gminnym po kilku miesiącach dobiegła końca. Z dnem 31 marca 1940 r. gmina Brus uległa likwidacji. Część mieszkańców gminy przydzielono do miasta Łodzi, a pozostałą część do gminy Rąbień. Podobno plan likwidacji gminy był już w okresie międzywojennym, ale dokonali tego okupanci. Z pracowników zatrudnionych w Urzędzie Gminnym Brus tylko cztery osoby zostały przeniesione do pracy w Urzędzie Miasta Łodzi, w tym jedna Niemka i trzech Polaków. Reszta została zwolniona, tj. czterech Polaków [...] Ponieważ tam pracował również znajomy Niemiec z naszego miasta, a nawet piastował kierownicze stanowisko, to dawało mi możność interwencji w sprawach trudnych do załatwienia dla polskich interesantów. Najczęściej moja interwencja była skuteczna.\nJednak i na tym miejscu nie danym mi było dłużej pracować. Po dwóch miesiącach, z dniem 31 maja 1940 r. zostałem zwolniony. Powód zwolnienia był jeden – byłem Polakiem. Gdzie mieli potrzebną ilość swoich ludzi, wtedy Polaków zwalniano.\nPo kilku tygodniach po zwolnieniu ponownie zgłosiłem się do pracy w cegielni w Srebrnej. Wprawdzie cegielnia nie była jeszcze uruchomiona, ale prowadzone były prace przygotowawcze[…], ponieważ końca wojny nie było widać, a wojska hitlerowskie zdobywały kraje europejskie jeden po drugim, właściciel cegielni doszedł do wniosku, że nie ma warunków do uruchomienia produkcji. Z dniem 28 września 1940 r. zostaliśmy z pracy zwolnieni. Po zwolnieniu powinienem zgłosić się p[o pracę do Urzędu Zatrudnienia – Arbeitsamtu w Łodzi. Moi towarzysze pracy udali się do Urzędu i otrzymali pracę w Łodzi, ale byli to ludzie starsi, a takim łatwiej było otrzymać pracę na miejscu. Natomiast młodych ludzi chętniej kierowali do pracy w Rzeszy. Bałem się wyjazdu, bo z mojej rodziny już tam przebywali ojciec, siostra i brat […] Korzystając z różnych znajomości, starałem się na miejscu korzystać z dorywczej pracy, aby zapewnić jakieś warunki do życia, chociaż ojciec też mamie przysyłał trochę pieniędzy, także jakoś się żyło[…]\nW czerwcu 1941 r. trafiła się okazja pracy w Konstantynowie. Żona kuzyna pracowała w tkalni miejscowego Niemca H. Rahna. Na prośbę mojej mamy wstawiła się za mną u tego przedsiębiorcy, aby mnie zatrudnił, na co on wyraził zgodę. Z pracy byłem zadowolony, bo miałem nadzieję, że mnie zarejestruje i będę mógł bezpieczniej poruszać się po mieście[…] Po dwóch tygodniach pracy, a już rozpoczęła się wojna ze Związkiem Radzieckim, rozmawiając z moim pracodawcą, prosiłem, aby mnie zarejestrował [..] Po rozmowie pracodawca wyraził zgodę i następnego dnia pojechał do Arbeitsamtu, aby mnie zarejestrować. Ponieważ po zwolnieniu z pracy nie zgłosiłem się do rejestracji, a od czasu zwolnienia minęło kilka miesięcy, nie chcieli mnie zarejestrować, tylko [żądali], żebym zgłosił się osobiście […] Pracodawca zgodził się ze mną pojechać.\nW Urzędzie Zatrudnienia mój szef nie miał nic do powiedzenia. Na pytanie, dlaczego nie zgłosiłem się po zwolnieniu z ostatniego miejsca pracy, moja odpowiedź nie zadowalała załatwiającego mnie urzędnika. Naciśnięciem przycisku przywołał strażnika, który zaprowadził mnie do piwnicy, gdzie było już dużo takich, którzy byli skazani na wyjazd na przymusowe roboty do Rzeszy. W piwnicy siedzieliśmy do godz. 16, to jest do końca pracy urzędników. Po tej godzinie, ustawieni w czwórki, pod eskortą strażników z karabinami, przeprowadzono nas do obozu przy ul. Łąkowej, gdzie mieściła się kartoteka wywożonych Polaków. Po załatwieniu potrzebnych formalności przeprowadzono nas do następnego obozu przy ul. Kopernika 55 (był to obóz po\ndawnej ślusarni mech.) i tam czekaliśmy na wyjazd na przymusowe roboty. To wszystko działo się dnia 3 lipca 1941 r. i od tego dnia znajdowałem się pod ścisłym dozorem okupantów.\nW tym czasie, kiedy prowadzili nas z Urzędu Zatrudnienia na ul. Kopernika, widział mnie znajomy z naszego miasta i po przybyciu do Konstantynowa powiadomił moją mamę. Następnego dnia zjawiła się mama z p. Góranowską i te odwiedziny odbywały się przez wszystkie dni aż do wyjazdu do Rzeszy, który nastąpił w poniedziałek, 7 lipca 1941 r.\nBędąc w obozie w Łodzi, przeżyłem niespodziankę. W sobotę, 5 lipca w godzinach rannych drzwi obozu się otworzyły, bo do obozu przywieźli około 200 osób z naszego miasta. Przez całą noc z piątku na sobotę zabierali z domów Polaków, którzy nie mogli okazać się kartą rejestracyjną z Urzędu Zatrudnienia. Wśród przywiezionych byli mężczyźni i kobiety, młodzież i starsi. Spotkałem mnóstwo znajomych, którzy opowiadali, jak odbywało się zabieranie ludzi z mieszkań.\nPonieważ obóz się zaludnił, zaczęto przygotowywać transporty do wyjazdu. W sobotę po południu część ludzi wywieziono do łaźni przy ul. Szkolnej. Ci, którzy w tym dniu byli w łaźni, mieli wyznaczony wyjazd w poniedziałek. W niedzielę zebrało się wiele osób, które [bodaj] przez otwory w parkanie chciały porozmawiać ze swoimi najbliższymi i obdarować ich skromną paczuszką na drogę. U mnie też była mama i ciocia Góranowska i zaopatrzyły mnie na dłuższą podróż w paczkę żywnościową. W poniedziałek 7 lipca o godzinie 7. rano grupa około 50 osób pod nadzorem pracownika Urzędu Zatrudnienia wyjechała z Łodzi, które to miasto miało już zmienioną nazwę na Litzmannstadt, a ta zmiana nastąpiła 20 kwietnia 1940 r. Jechaliśmy normalnym pociągiem osobowym w kierunku Poznania. Cztery osoby wyskoczyły z naszego transportu na drodze Pabianice – Łask, a jedna przed Sieradzem. Nikt ich nie gonił, być może ucieczka im się udała.\nPierwsza przerwa w podróży nastąpiła w Ostrowie Wielkopolskim. Następny pociąg miał odjechać w stronę Poznania wieczorem […] Czekając na pociąg na dworcu, byliśmy świadkami przyjazdu następnego transportu z łódzkiego obozu do pracy do Austrii. W pociągu tym jechało dużo osób z Konstantynowa. Od nich dowiedziałem się, że po moim wyjeździe wyczytywano mnie do zwolnienia. Wiem, że były czynione starania o zwolnienie z obozu i uratowanie przed wywiezieniem, ale starania były spóźnione. W niedługim czasie nadjechał nasz pociąg i około północy znaleźliśmy się w Poznaniu. Okazało się, że następny pociąg będzie dopiero w godzinach rannych. Mając sporo czasu do dyspozycji, chciałem go we właściwy sposób wykorzystać. W Poznaniu pracowało trzech kolegów z Konstantynowa: Kazimierz Rzetelski, Edward Szymczak i Tadeusz Jegier […] Zatrudnieni byli w niemieckiej firmie budowlanej Holzman, która prowadziła roboty remontowe Zamku Królewskiego w Poznaniu […] Przyjęli mnie ze zdziwieniem, co o tej porze tutaj robię, dowiadywali się o znajomych. Zjadłem razem z nimi pożegnalne śniadanie i oni szli do pracy, a ja na dworzec kolejowy […] Spotkaliśmy się dopiero po wojnie i to nie wszyscy. Z Poznania wyjechaliśmy około godz. 9. W godzinach wieczornych dotarliśmy do Berlina.\nTam zostaliśmy zakwaterowani w Arbeitsamcie. Otrzymaliśmy posiłek złożony z chleba ze smalcem i szklanki mlecznej kawy[*3]. Około dwóch godzin się przespaliśmy i o godz. pierwszej w nocy mieliśmy udać się na Dworzec Śląski. Wyszliśmy z budynku Arbeitsamtu, wsiedliśmy do tramwaju nocnego i mieliśmy dojechać do dworca. Gdy konduktor zwrócił się o zapłatę za przejazd, nie było chętnego do uregulowania należności. Nasz opiekun powiedział, że nie otrzymał pieniędzy na ten cel, a my również ich nie posiadaliśmy. W takiej sytuacji zmuszeni byliśmy wysiąść z wagonu i dalszą podróż kontynuować pieszo. Dla nas nie stanowiło to specjalnej udręki, bo nikt nas do szybkości nie przynaglał, o czym najlepiej świadczy to, że nasza wędrówka przez miasto rozciągnęła się na długość około 2 km. Była to dla nas okazja zobaczenia miasta stołecznego, które w tym czasie miało małe ślady działań wojennych. Widzieliśmy kilka budynków przy ul. Unten den Linden, prowadzącej do Bramy Brandenburskiej, które były w remoncie po ostatnim bombardowaniu przeprowadzonym przez samolotu angielskie.\nPo dwugodzinnej, pełnej wrażeń podróży dotarliśmy do dworca. Na dworzec wjechaliśmy ruchomymi schodami i było dla nas również atrakcją. Na dworcu w Berlinie ruch duży. Tajnych służb masa. Na każdym kroku człowieka kontrolowali i pytali, co się tu robi. Spotkaliśmy się również z mową polską w gwarze śląskiej. Znalazła się też jakaś starsza pani, która, gdy dowiedziała się, że jedziemy do pracy, dawała każdemu po 5 marek, a gdy już wydała dużo, pozostali otrzymali 5 marek na dwie osoby.\nPo kilku godzinach jazdy […] znaleźliśmy się u celu podróży, w Golpie – kopalni węgla brunatnego. Była to środa, 9 lipca 1941 r. Gdy weszliśmy na teren baraków, powitali nas Polacy, którzy znajdowali się na terenie. Konstantynowiacy zostali umieszczeni w jednej izbie. Otrzymaliśmy koce, ręcznik, a także miskę i przybory do jedzenia […] Wieczorem, po pierwszych wrażeniach odśpiewaliśmy „Wszystkie nasze dzienne sprawy”, co wprawiło w podziw tych, którzy nas słuchali, bo nikt tego nie praktykował. […] Następnego dnia odbyło się oficjalne przyjęcie nas do grona pracowników. Przed południem mieliśmy komisję lekarską […] Po południu odbyło się spotkanie naszej grupy z władzami dyrekcji, lagru oraz z władzami administracyjno-porządkowymi, bo wśród władzy był również oficer policji w mundurze. Tłumacz nas przywitał, mówiąc, że przyjechaliśmy ochotniczo do pracy, aby pracować dla Wielkiej Rzeszy, za co otrzymamy wynagrodzenie. Na słowa, że przyjechaliśmy ochotniczo, odezwały się szmery: jak można mówić o ochotniczym zaciągu, skoro zostaliśmy zabrani z domów lub zwerbowani w łapankach ulicznych, ale te szmery zostały zażegnane słowami: cisza, nie dyskutować!\n[…] Zostałem przydzielony do pracy przy naprawie torów […] Tory leżały na miękkim podłożu, a pod ciężarem pociągów naładowanych węglem brunatnym lub ziemią albo piaskiem, w zależności, co w danej chwili się wydobywało, często się zapadały i należało je prostować i utwierdzać. Ziemia lub piasek występowały przy wykonywaniu odkrywki, aby dostać się do pokładów węglowych […] Do pracy i z powrotem jeździliśmy specjalnym pociągiem roboczym. Przy tej pracy byłem zatrudniony około 4 miesięcy […] Następnie zostałem przeniesiony do pracy przy obsłudze koparki zwanej ‘bagrem’. Obsługa koparki na trzy zmiany składała się z 15 Niemców i 12 Polaków.\n[…] Praca przy obsłudze koparki była ciekawsza od poprzedniej i może mniej uciążliwa […] Stosunek Niemców, którzy razem z nami pracowali, był na ogół poprawny. Byli tacy, którzy potrafili podać kromkę chleba, bo widzieli, że do syta tego nie mamy. Byli tacy, którzy wrogo nastawiali się do nas, zwłaszcza z nadzoru. Gdy pracowaliśmy na zmianie rannej, mieliśmy możność spotkać najwyższe władze przedsiębiorstwa; kłaniali się, przechodząc koło naszych stanowisk pracy, nie wykazując żadnej wrogości wobec nas. Pracownicy niemieccy w rozmowie z nami mówili: oni teraz okazują wam tyle uprzejmości, ale na naszych odprawach dają nam wskazówki, jak mamy z wami postępować.\nMówiąc o stosunku Niemców do Polaków, należy wspomnieć, że ta kraina niemiecka – Saksonia – miała rozbudowane partie lewicowe, skomunizowane, czego dowodem było to, że po dojściu Hitlera do władzy, spory procent znalazł się w więzieniach. Sami o tym wspominali, a dowodem było to, że nie należeli do organizacji hitlerowskich. Mimo że duża część Niemców nie była hitlerowcami, to buta niemiecka w nich była. Wracając kiedyś z pracy z Niemcem, lamentowałem nad swoim losem, wyrażając życzenia, aby wojna skończyła się jak najprędzej. Wtedy on mi odpowiedział: Józef, czy ty sądzisz, że gdy Niemcy wygrają wojnę, to ty wrócisz do Polski? A kto zostanie tutaj do pracy? Zostaniesz tutaj, będziesz mógł założyć rodzinę, tutaj żyć i pracować. To powiedział mi Niemiec, który nie był hitlerowcem, a nawet siedział za komunizm w więzieniu, gdy Hitler doszedł do władzy. Taka była mentalność niemiecka.\n[…] W 1943 r. coraz częściej przez nasze okolice przelatywały samoloty nieprzyjacielskie na bombardowanie Berlina i innych sąsiednich miast. Nasze okolice, mimo że znajdowały się ważne zakłady energetyczne, były wolne od nalotów, przynajmniej w tym czasie, dokąd ja tam byłem do połowy lutego 1944 r. Przelatywały nad naszą okolicą, były zarządzane alarmy przeciwlotnicze, koparki przestawały pracować, zamierał ruch na kopalni. My byliśmy zadowoleni z przerwy w pracy. Obserwowaliśmy zachowanie Niemców w czasie nalotów. Myśleli, czy zastaną rodzinę żywą i całą, gdy bombardowane były niezbyt odległe miejscowości.\nNaloty odbywały się o różnej porze dnia i nocy. Gorzej było dla nas, gdy nalot zastał nas w baraku. Wtedy musieliśmy udawać się do schronów, noc była przerwana, a rano musiał człowiek wstać – jeżeli pracował na rannej zmianie – i udać się do pracy. Bywało i tak, że nalot zastał nas w drodze do pracy. Wtedy też szliśmy do schronów, bo były takie i przy drogach, którymi przechodziliśmy […] Dało się zauważyć, że niepowodzenia na frontach wojennych powodowały zmianę stosunku do Polaków, oczywiście na lepsze […] dyscyplina w stosunku do Polaków stawała się łagodniejsza. Początkowo nie wolno było wychodzić samemu poza teren baraków. Po pewnym czasie przeniesieni zostaliśmy do baraków w innej miejscowości, bo ta już została przeznaczona do prac odkrywkowych. Poprzednio mieszkaliśmy w barakach w Golpie, a przeniesieni zostaliśmy do Gräfenheinichen[*4], a tym samym podlegaliśmy innym władzom administracyjnym pod względem zamieszkania. Tutaj już mogliśmy sami wychodzić do miasta, a nawet iść do baru i zagrać w bilard […]\nW styczniu 1944 r. zmarł teść mojego kuzyna. Jego wiek był odpowiedni, aby mógł uchodzić za mojego dziadka […] Po otrzymaniu aktu zgonu […] napisałem podanie, prosząc o urlop […] Każdego dnia, gdy przychodzili zmiennicy, pytałem, czy nie mają dla mnie pomyślnej wiadomości. Tak było do piątku. Tego dnia kolega Władek przyniósł dobrą wiadomość. Tłumacz Staszek powiedział o przyznaniu mi urlopu …] Z pracy do baraków biegłem jak na skrzydłach. Taka wiadomość napełniała człowieka nową energią, a nadzieja szybkiego spotkania najbliższych napawała radością […] Dwóch kolegów odprowadziło mnie na dworzec kolejowy w Gräfenheinichen, gdzie wykupiłem bilet, wsiadłem do pociągu i ruszyłem w kierunku miasta Bitterfeld, gdzie miałem pierwszą przesiadkę […]\nZ Bitterfeldu miałem pociąg do Drezna. Był to pociąg pospieszny. Wprawdzie Polakom nie wolno było jeździć takimi pociągami, ale w Gräfenheinichen kasjerka zapytała mnie, czy życzę sobie bilet na pociąg pospieszny i taki bilet mi sprzedała. Wsiadłem do [pociągu] stojącego na stacji w Bitterfeld i w przedziale jechałem sam. Aby nie mieć kłopotów w podróży, odpiąłem w pociągu literkę P i śmiało jechałem […] Kontrola kolejowa sprawdziła bilet i szczęśliwie dojechałem do Drezna. Była to już pora nocna i następna przesiadka. Na dworcu w Dreźnie z obawą oczekiwałem na nadejście następnego pociągu. Obawa wynikała z dwóch powodów: aby nie nastąpił nalot lotniczy, bowiem w tym czasie były one częste, zwłaszcza w godzinach nocnych; drugi powód wynikał z możliwości kontroli na dworcu, która by mogła mieć dla mnie złe następstwa, gdyby się wydało, że jako Polak poruszam się po Rzeszy bez literki P. W tym celu często poruszałem się między peronami a budynkiem dworca, aby nie wzbudzać żadnego podejrzenia. Po godzinnym oczekiwaniu nadjechał jakiś pociąg, którym przejechałem kilka kilometrów i był koniec jazdy. Była to niewielka stacja zapełniona żołnierzami. Na szczęście oczekiwanie na następny pociąg nie trwało długo. Nadjechał pociąg, który nas zawiózł do miasta Kottbus[*5] […]\nCzekając na pociąg do Łodzi, która już nazywała się Litzmannstadt, wszedłem do poczekalni dworcowej, która była przeznaczona dla obcokrajowców, a była też specjalna dla Niemców było w niej pełno ludzi. Natomiast w naszej poczekalni były jeszcze wolne miejsca, nawet przy stolikach. Zająłem miejsce przy stoliku, zamówiłem kawę z mlekiem i przeglądałem gazety. W tym czasie podchodzi do mojego stolika młodzieniec niemiecki ze znaczkiem młodzieży niemieckiej w klapie (Hitlerjugend) i pyta mnie, czy może zająć wolne miejsce przy moim stoliku, na co wyraziłem zgodę. W pewnym momencie spojrzał w kierunku drzwi i ujrzał napis „für Fremden” (dla obcokrajowców), wtedy nie zastanawiając się, odpiął swoją odznakę organizacyjną i schował do kieszeni. Z tego wynika, że jako Niemiec nie powinien zajmować miejsca w tej poczekalni. Ubawiła mnie ta sytuacja, bo ja odpiąłem literkę P, aby bezpieczniej podróżować, natomiast on schował swoją odznakę organizacyjną, aby wygodniej przebywać w poczekalni, czekając na pociąg, a ich poczekalnia była zatłoczona ludźmi. Przekonałem się, że tak zdyscyplinowany naród też potrafi szukać różnych sposobów, aby sobie ułatwić okres oczekiwania[*6].\nOkoło południa nadjechał pociąg cywilno-wojskowy na wschodni front przez Łódź. Przejeżdżaliśmy przez polskie miasta, które miały zmienione nazwy i trudno było zorientować się, gdzie się człowiek znajduje. Ponieważ tym pociągiem jechało wojsko, to jechała z nim kuchnia wojskowa. W pewnym momencie do przedziału przyszedł żołnierz z wiadomością, że pozostało trochę obiadu, chętni mogą skorzystać z tej okazji. Chętnie bym zjadł coś ciepłego, bo już całą noc i dzień byłem w drodze, ale obywatele Rzeszy też byli głodni, ja więc musiałem z tej przyjemności zrezygnować.\nZbliżała się godz. 20, gdy nasz pociąg dojechał na dworzec Łódź Kaliska. Wyszedłszy z dworca wsiadłem w tramwaj jadący w stronę dworca Fabrycznego i dojechałem do ul. Piotrkowskiej, która wtedy nazywała się Adolf-Hitler-Straße, tam wysiadłem, wypatrując, jakim tramwajem udać się na Zdrowie, a stamtąd do Konstantynowa, który Niemcy nazwali Tuchingen. Zobaczyłem tramwaj jadący w kierunku ogrodu zoologicznego […] więc wsiadłem i dojechałem do Zdrowia, a tam już czekał na pasażerów tramwaj do mojego miasta i przed godziną policyjną, to jest 21, byłem na miejscu […] W poniedziałek zgłosiłem się do miejscowej policji, aby zameldować swój przyjazd. Gdy będący na posterunku zobaczył mój dowód, którym się legitymowałem, z numerem na piersiach i w stroju roboczym, ze zdziwieniem powiedział – oczywiście po niemiecku – jak ty człowieku wyglądasz, jak jaki bandyta, na co mu odpowiedziałem, że przecież ich władze taki dowód mi wydały.\nPo wizycie w miejscowym posterunku policji rozpocząłem wykorzystywać urlop, odwiedzając krewnych i znajomych, którzy mieli szczęście przebywać na miejscu. Dzień za dniem upływał i zbliżał się koniec urlopu, który trwał w dniach 16-28.2.1944 r. W tym czasie, kiedy urlopowałem, p. Góranowska czyniła starania, aby załatwić sprawę mojego pozostawania na miejscu. Wszystko miało się odbyć zgodnie z wymogami przepisów władz okupacyjnych. Musiałem być chory, choroba musiała być potwierdzona przez lekarza, a komisja działająca przy Urzędzie Zatrudnienia musiała uznać uszczerbek na moim zdrowiu i orzec, czy nadaję się do powrotu do Rzeszy, do kopalni. Według tak przygotowanego harmonogramu szły wszystkie poczynania. Ponieważ urlop dobiegał końca, a tym samym musiałbym wracać do pracy, w moim przypadku było to niemożliwe [ze względu] na stan zdrowia. Dlatego musiałem się zgłosić do lekarza. Zostałem skierowany do lekarza domowego, który przyjmował w Łodzi przy ul. Senatorskiej. Lekarz był poinformowany o mojej wizycie, ale tego nie okazywał. Przed wizytą na czczo polecono mi wypić 100 gramów benzyny oczyszczanej, którą po znajomości kupiłem w aptece przy ul Andrzeja w Łodzi. Wypicie takiej dawki nie stwarzało wielkiego ryzyka, ponieważ było to robione z wiedzą lekarza, ale osoby, które miały mnie o tym poinformować, nie były pewne, czy wyrażę zgodę na ten napój. Po spożyciu wyznaczone dawki, gdy zbliżył się czas wyjazdu do Łodzi, w towarzystwie cioci Góranowskiej tramwajem udaliśmy się w podróż. Po przyjeździe do Łodzi wstąpiliśmy do sklepu rzeźniczego przy ul. Gdańskiej, gdzie pracowała ekspedientka, pani Marysia, która również uczestniczyła w akcji zostawienia mnie na miejscu. Gdy mnie zobaczyła, zapytała, jak się czuję,\na gdy opowiedziałem o dobrym samopoczuciu, doszła do wniosku, że spożyta dawka może być za mała i podała jeszcze podobną dawkę. Jej spożycie ujemnie wpłynęło na mnie. Po drodze z ul. Gdańskiej na Senatorską musiałem często korzystać z ustronnych miejsc. Po wielu trudach doszliśmy do lekarza. Listę chorych prowadziła żona lekarza. W poczekalni prowadziła ona rozmowę z pacjentami, że ludzie starają się wprowadzić w błąd lekarza, zażywając różne środki w tym celu, np. proszki od bólu głowy. Powiedziała, że teraz lekarze już poznali te kombinacje i nie jest łatwo ich oszukać. Słuchając tych wypowiedzi, nie miałem powodu do radości, bo moja sytuacja była podobna, z tą tylko różnicą, że lekarz wiedział o celu mojej wizyty […]\nNareszcie wszedłem do gabinetu lekarskiego. Powiedziałem lekarzowi, że jestem na urlopie, urlop mi się kończy, a ja źle się poczułem i dlatego przychodzę. Rozmawialiśmy z sobą tak, jakby jeden o drugim nic nie wiedział. Lekarz kazał mi otworzyć usta i pokazać język. Na jego widok strasznie się skrzywił wyraził przypuszczenie, że niezwykły swąd z ust pochodzi z żołądka. A był to niesamowity zapach, jak z samochodu. Zapach benzyny zmieszany z dymem papierosów, bo przy tym dużo paliłem, powodował przykry zapach wydychanego powietrza. Lekarz przepisał mi jakieś leki, których wcale nie ruszyłem i po kilku dniach musiałem znów stawić się do niego. Przed następną\nwizytą również spożyłem 100 gramów benzyny oczyszczanej. Tym razem pojechałem sam do lekarza. Nie przepisał mi żadnych leków, lecz wydał mi zaświadczenie, z którym miałem się udać do Urzędu Zatrudnienia. Zaświadczenie było zaklejone, ale udało mi się je otworzyć i zapoznać z jego treścią. A treść zaświadczenia brzmiała: 15% utraty zdrowia z powodu wady serca, osłabienia nerwowego i choroby żołądka. Na wyjazd do pracy do Niemiec nie nadaje się, może być użyty na miejscu do pracy niewymagającej dużego wysiłku. Zaświadczenie to było wiążące dla Urzędu Zatrudnienia, ponieważ wystawił je lekarz zaopatrzony w pieczątkę „Zaufany lekarz Urzędu Zatrudnienia” (Vertrauen Arzt des Arbeitsamt). Taki napis miała pieczątka w języku niemieckim.\nZaopatrzony w to zaświadczenie udałem się do Urzędu Zatrudnienia. Urzędnik je przejrzał, a ponieważ byłem zarejestrowany w grupie robót budowlanych, powiedział, że nie ma dla mnie pracy i kazał mi na własna rękę poszukać odpowiedniej, a wtedy mam się zgłosić, to on mnie zarejestruje.\nNastał okres poszukiwania odpowiedniej dla mnie pracy. Początkowo poszukiwania nie dawały rezultatów […] Czas uciekał, minął marzec i nastał kwiecień, a ja nadal bez pracy. Ciocia G. [*7] miała kuzyna pracującego w fabryce pończoch w Łodzi przy ul. Targowej. Właścicielem fabryki był miejscowy Niemiec. Kuzyn porozmawiał z nim na mój temat i on kazał się zgłosić. Pojechałem do niego, przedstawiłem cała sprawę, a on zapytał, gdzie są moje papiery. Odpowiedziałem, że w Urzędzie Zatrudnienia. Zadzwonił i tam dowiedział się, że firma, w której pracowałem w Niemczech, czyli kopalnia węgla brunatnego, domaga się mojego powrotu. W takiej sytuacji rozmowa się zakończyła, a ja szybko powróciłem do domu i przedstawiłem, jak sprawa wygląda. Do Urzędu [Zatrudnienia] nie poszedłem, bo zdawałem sobie sprawę, że skoro firma stara się o mój powrót, to należy sprawę zakończyć przez tych, którzy podjęli się ją załatwić. Ciocia pojechała do p. Marysi, przedstawiła całą sprawę i wynik pomyślny był za dwa dni. Zostałem umówiony z jednym z pracowników Urzędu, który dał mi skierowanie do pracy do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Łodzi.\nZ dniem 25 kwietnia 1944 r. zostałem pracownikiem w warsztatach tramwajowych. Kierownictwo warsztatów składało się przeważnie z miejscowych Niemców, chociaż w biurze byli zatrudnieni też Polacy. Majstrami byli Niemcy i Polacy. Moim majstrem był Polak. Załoga warsztatu w większej części składała się z Polaków. Niemców w tym warsztacie można by na palcach policzyć. Współpraca wśród pracowników układała się dobrze. Polska część załogi była zorganizowana, czego dowodem było, że po wypłacie zbierali składki na pomoc dla żon i dzieci tych pracowników, którzy zostali uwięzieni albo zmuszeni byli się ukrywać z dala od rodziny. Mnie do tej akcji nie włączali, bo za krótko mnie znali, aby wtajemniczać mnie w swoje poczynania.\nJeden z moich współpracowników od pierwszych dni darzył mnie swoim zaufaniem. Był to przedwojenny działacz związkowy o poglądach lewicowych. Często rozmawialiśmy na tematy bieżące, a nieraz, żegnając się po pracy, mawiał, że nie wiadomo, czy jutro się zobaczymy, bo idzie na jakieś ważne spotkanie. Musiał się zorientować w moich poglądach, bo gdy Łódź została wyzwolona, zapytał mnie: co myślicie, kolego, o zaistniałej sytuacji? Odpowiedziałem, że jeszcze wojna nie jest skończona, a po zakończeniu zobaczymy, jak się sprawy potoczą. Od niego dowiedziałem się, że Stronnictwo Demokratyczne jest swego rodzaju odskocznią dla polskiej inteligencji, która nie znalazłaby miejsca dla siebie w partiach robotniczych. Po zakończeniu wojny był ważną osobą, zajmując wysokie stanowiska. Był nawet posłem Krajowej Rady Narodowej i zakończył swoją karierę jako działacz związkowy.\nW okresie okupacji w zakładach pracy działały zakładowe służby obrony przeciwlotniczej. W czerwcu zostałem powołany do takiej służby. Po krótkim przeszkoleniu, od 1 września zostałem przydzielony do pełnienia dyżurów w niedziele. Niedziele były wolne od pracy, za to były dyżury obrony przeciwlotniczej. Dyżury miałem wyznaczone, co drugą niedzielę. Na dyżurach najczęściej nic się nie robiło, bo nie było potrzeby. Najczęściej grało się w karty lub prowadziło pogawędki. Z dniem 12 października wprowadzono dyżury w tygodniu; mnie wyznaczono dyżur w każdy piątek od godz. 16.30 do 21.00. W tym czasie, kiedy wróciłem z Rzeszy, w niedziele nie wolno było jeździć tramwajami dojazdowymi. Gdy ktoś musiał w niedzielę dostać się do Łodzi, czy do innego miasta mającego połączenie tramwajowe, musiał uzyskać pozwolenie z policji. Dlatego też, mając dyżury w niedziele, otrzymałem z zakładu pracy specjalną przepustkę na przejazd tramwajem dojazdowym, ale tę przepustkę dawali tylko wtedy, kiedy miałem w niedziele dyżur. Tylko w ostatnim miesiącu udało mi się ją zatrzymać.\nAtmosfera w zakładzie pracy zależała od działań na frontach wojennych. Po wybuchu Powstania Warszawskiego nastroje ludności niemieckiej jeszcze bardziej były posępne, tym bardziej odwrót wojsk na froncie wschodnim nie wróżył nic dobrego. Natomiast Polacy żyli nadzieją, że okupant w niedługim czasie opuści nasze tereny […] W końcowych miesiącach lata zaczęły nasilać się przygotowania do działań wojennych. Zaczęły się wywózki Polaków do kopania okopów i różnych rowów ochronnych. Polacy z naszych stron byli wysyłani w okolice Sieradza, Wielunia i innych odległych miejscowości. Z naszej firmy, co tydzień wysyłali kilkadziesiąt osób do kopania rowów przeciwczołgowych w okolicach Rzgowa. Też miałem „szczęście” uczestniczyć kilka razy w tych pracach. Wielu naszych znajomych zostało wywiezionych do tych robót …]\nCzas upływał, front rosyjsko-niemiecki coraz bliżej nas. W styczniu 1945 r. dało się zauważyć duże poruszenie wśród miejscowych Niemców. W drugiej dekadzie stycznia widać duży ruch wojska, które już w nieładzie maszeruje w zachodnim kierunku. We wtorek 14 stycznia, wracając z popołudniowej zmiany po godz. 21, nie mogliśmy wydostać się z Łodzi w kierunku Konstantynowa. Tory tramwajowe zajęte przez wagon towarowy, na który ładują wyposażenie dowództwa wojskowego. Po naładowaniu tory zostały uwolnione i nasz tramwaj mógł przejechać, ale w tym czasie został ogłoszony alarm przeciwlotniczy. Niebo zostało oświetlone jakimiś choinkami świetlnymi, a do tego ośnieżona okolica i księżyc dawały taką jasność, że można było szpilkę znaleźć. Dało się również słyszeć warkot przelatujących samolotów. Tramwaj nasz przejechał Zdrowie, Brus i nie zajechał do zajezdni w Brusie, lecz przejechał jeszcze kilkadziesiąt metrów i zatrzymał się w polu. W czasie nalotów tramwaje nie zjeżdżały do zajezdni, lecz zatrzymywały się z dala od zajezdni, aby w ten sposób było mniej zniszczeń w chwili bombardowania zajezdni.\nW tym czasie elektrownia wyłączyła prąd i [przez] kilka godzin tramwaje nie kursowały. W pobliżu zatrzymanego tramwaju mieszkali rodzice mojego kolegi szkolnego. Do nich się udałem i czas alarmu przeciwlotniczego u nich przetrzymałem. Gdy się wszystko uciszyło, pieszo ruszyłem w stronę domu, a było do przebycia około 4 km. Grubo po północy zjawiłem się w domu, przywitany przez żonę i ciotkę z radością. Wujka nie było, bo był zatrudniony przy okopach. Następnego dnia jeszcze udałem się do pracy, ale wcześniej zwolnili nas do domu, bo warunki podróżowania stawały się z każdym dniem gorsze. Drogi i ulice zatłoczone cofającym się wojskiem, a za wojskiem zaczęła uciekać niemiecka ludność cywilna. Uciekała ta ludność, która obawiała się spotkania z Armią Czerwoną.\nW czwartek cały dzień przez miasto przesuwały się kolumny wojskowe. Za wojskiem nadal posuwała się ludność cywilna wozami, pieszo, ciągnąc za sobą saneczki z drobnym dobytkiem. Widok był niesamowity. Oglądaliśmy przemieszczanie się ludności polskiej we wrześniu 1939 r. i to wywoływało w nas litość i ubolewanie, ale ucieczka w 1945 r. wyglądała dużo żałośniej, bo nie świeciło słońce, lecz towarzyszył im kilkustopniowy mróz. Taka wędrówka trwała przez cały czwartek i noc. Z oddali dochodziły odgłosy strzałów armatnich, co dowodziło, że wojska sowieckie się zbliżają. Zaczęli powracać ludzie wywiezieni do kopania okopów. Wrócił też nasz wujek.\nW piątek w godzinach popołudniowych od strony Zgierza nadjechał czołg radziecki i zaczął ostrzeliwać nasze miasto. Jeden z pocisków trafił w dom przy ul. Łaskiej i pl. Kościuszki. Pocisk wpadł do pokoju balkonowego, robiąc w nim poważne uszkodzenia. Mieszkańcy tego mieszkania schronili się razem ze mną w sklepie rzeźniczym przy pl. Kościuszki, tylko z przeciwnej strony placu. W pewnym momencie zauważyliśmy żołnierzy, którzy z pepeszami gotowymi do strzału chodzili koło domu, patrząc, czy nie ma gdzieś jakiego punktu oporu. Przyjechali czołgiem, który ustawili przy budynku Urzędu Miasta.\nPo kilku minutach wyszliśmy z pomieszczenia, a ponieważ wujek znał dobrze język rosyjski, więc czuliśmy się przy nim dość bezpieczni. Gospodyni poczęstowała ich kawą, ale napili się wtedy, kiedy wujek spróbował pierwszy. Pod tym względem byli ostrożni. Pierwsze słowa, jakie powiedzieli, to pytanie, czy są Germańscy i czy daleko do Berlina. Tego dnia wyprowadzili z domu przy ul. Łódzkiej kilku żołnierzy niemieckich, którzy tam się ukryli.\nW nocy z piątku na sobotę nadeszły dalsze jednostki wojska sowieckiego, a wraz z nimi jednostki Ludowego Wojska Polskiego […] W sobotę poszliśmy do Łodzi, odwiedzić siostrę wujka, która mieszkała przy ul. Targowej. Odbycie takiej podróży pieszo zajęło nam kilka godzin. Przed wieczorem wróciliśmy do domu i dowiedzieliśmy się, że zaczyna organizować się życie w mieście. Powstała Milicja Obywatelska, aby czuwać nad porządkiem w mieście, aby nie wytworzyła się anarchia w tym okresie przejściowym. Ja z wujkiem również zgłosiliśmy się do utworzonej milicji, bo zdawaliśmy sobie sprawę, że jest to naszym obywatelskim obowiązkiem. Szeregi milicji powiększały się z godziny na godzinę […] Wujek po kilku dniach wycofał się z tej akcji, bo zajął się uruchomieniem swojego warsztatu pracy, to jest otworzeniem sklepu, który musiał zlikwidować w czasie okupacji. Ja pozostałem jeszcze przez kilka dni, a byłem zajęty na posterunku w kancelarii. Po kilku dniach społecznego dbania o porządek w mieście zaczynał się tworzyć zorganizowany organ, który miał przejąć obowiązek zabezpieczenia porządku.\nPewnego dnia przyjechał komendant powiatowej Milicji Obywatelskiej, jednostki już ustabilizowanej i przeprowadził rejestrację tych, którzy chcieli pozostać w służbie. Mówił też o możliwości skoszarowania, a nawet reklamacji od służby wojskowej, jeżeli ktoś z Milicji zostałby powołany do wojska. A należy wiedzieć, że jeszcze w styczniu powołano na komisję poborową piętnaście roczników, których można było w każdej chwili powołać do wojska. Wojna trwała dalej, bo zakończyła się dopiero ósmego maja. Toteż wizja możliwości reklamacji mogła być zachętą do wstąpienia w szeregi MO. Na tym zebraniu został wybrany nowy komendant, człowiek lewicowy, a taki odpowiadał komendantowi powiatowemu, bo gdy przyjechał i spotkał się ze społeczną komendą samorzutnie zorganizowaną, powiedział, aby nie dopuścić do współpracy z AK. Nie zdawał sobie sprawy, że rozmawiał z ludźmi z szeregów AK.\nPo wspomnianym zebraniu cała komenda wycofała się z dalszej pracy. Ja również z tej akcji się wycofałem, bo nie odpowiadała mi praca mundurowa, poza tym miałem zarezerwowaną pracę w Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym, a tylko czekałem, kiedy uruchomią tramwaje podmiejskie. Już w styczniu zameldowałem, że wrócę do pracy, gdy będą warunki do przyjazdu, a takie warunki nastały w drugiej połowie lutego. Zgłosiłem się wtedy do pracy i zatrudniony zostałem w narzędziowni. Praca była ciekawa i interesująca, odbywała się w dość specyficznych warunkach. Pracowało się nie pytając, ile za to zapłacą. Trudno było zdobyć środki żywnościowe. Toteż w zakładach pracy działały komisje zaopatrzeniowe, które zajmowały się zdobywaniem artykułów żywnościowych.\nW tych czasach trudnych z zaopatrzeniem w żywność każdy pracownik otrzymał rację żywnościową składającą się z 5 kg maki, 2 kg cukru i 2 kg mięsa zwanego rąbanką. Od czasu do czasu otrzymywaliśmy paczki z pomocy amerykańskiej; tak zwaną pomoc z UNRRA. W tym okresie odbywały się dość często różne manifestacje, świętujące sukcesy armii radzieckiej i naszego wojska. Jedną z takich manifestacji doskonale pamiętam, bo po pracy musiałem pieszo iść do domu do Konstantynowa. Miało to miejsce w marcu po zdobyciu Gdańska. W tym czasie tramwaje kursowały do godz. 18, a ostatni odjeżdżał z Placu Wolności o godz. 17.20. We wspomnianym dniu po pracy ruszyliśmy pochodem na plac Wolności. Wiec się przedłużał, tramwaj do placu Wolności nie dojechał, tylko do ul. Cmentarnej i stamtąd odjechał do Konstantynowa. Gdy zbliżał się czas przyjazdu tramwaju, a on się nie ukazywał, szedłem w jego kierunku, a wtedy spotkany kontroler poinformował mnie, że tramwaj odjedzie z ul. Cmentarnej. Udałem się pospiesznie w tamtym kierunku i gdy się już zbliżałem, tramwaj odjechał. Perspektywa pieszej wędrówki około 8 km pośród zapadających ciemności, gdy można spotkać różne niepoczytalne elementy, nie napawała optymizmem. A przy tym człowiek grubiej ubrany, bo okres zimy, co utrudniało szybsze poruszanie się. Wezwawszy pomocy Bożej, trochę biegiem, trochę forsownym marszem zacząłem pokonywać przestrzeń dzielącą mnie od domu. Po około 40 minutach znalazłem się w domu zmęczony, ale i zadowolony, że udało mi się szczęśliwie dotrzeć i zaoszczędzić kłopotów żonie i rodzinie.\n[*1] Teraz część Łodzi.\n[*2] O działalności niemieckich dywersantów w Nowosolnej zob. R. Leszczyński, Starodawna parafia w Mileszkach, Łódź 2012, s. 54; K. A. Czernielewski, Przygotowania wojenne garnizonu Wojska Polskiego miasta Łodzi, w: Łódź w 1939 roku, Łódź 2011, s. 178-179.\n[*3] Wszędzie tam, gdzie autor wspomnień wspominał o kawie, należy pamiętać, że miał na myśli kawę zbożową (R.L.).\n[*4] Miejscowość na północ od Lipska (R. L.)*6\n[*5] Główne miasto Dolnych Łużyc; w języku dolnołużyckim Chośebuz, po polsku Chociebuż (R. L.)\n[*6] Przynależność do Hitlerjugend była obligatoryjna dla młodzieży męskiej, a oprócz tego w Chociebużu mógł to być młodzieniec narodowości łużyckiej, przez państwo hitlerowskie uważanej za Niemców, lecz niekoniecznie przez samych Łużyczan (uwaga R. L.).\n[*7] Prawdopodobnie chodzi o p. Góranowską. (R. L.)


Relacja ze spotkania DKK w Józefowie - Urząd Miejski w Józefowie\nRelacja ze spotkania DKK w Józefowie\nDYSKUSYJNY KLUB KSIĄŻKI w JÓZEFOWIE – relacja ze spotkania z dnia 28.08.2013r. W spotkaniu uczestniczyło 9 osób.\nRoma Ligocka – "Dobre dziecko"\nRoma, bohaterka powieści "Dobre dziecko" jest Żydówką. Dzieciństwo jej przypadło na lata wojny i holocaustu. Obecnie jest kobietą dojrzałą, a na kartkach utworu snuje własne wspomnienia, w których przedstawia swój dom, relacje z matką, sytuację w sąsiedztwie, w szkole. W trakcie opowieści próbuje zrozumieć, jakie czynniki sprawiły, że jej dzieciństwo i lata dojrzewania nie były szczęśliwe, radosne, pełne uczucia i miłości. Sama przedstawia się jako: "Szczupła, nerwowa – pełna lęków i nieuzasadnionej rozpaczy. Smutne dziecko. Nieśmiałe." "Nigdy nie umiała się bawić, cieszyć, głośno śmiać się. "Czuła się bardzo nieszczęśliwa bo,: "Nigdy nie miałam domu." "Umiem tylko kochać." "Nie umiem być kochana." "Prosiłam, modliłam się o czyjąś czułość, o uwagę – zawsze dostawałam jej za mało."\nRoma, jako dojrzała kobieta stara się znaleźć wytłumaczenie dla własnych przeżyć z dzieciństwa i lat młodości. Wiele uwagi poświęca swojej matce. Zna ją z własnych obserwacji, tak, jak ją zapamiętała oraz z kart pamiętnika babci, który czytała, "Pamiętnik Anny Abrahamerowej" wiele wnosi do świadomości nastolatki. Osoba matki różni się bardzo w tych dwóch relacjach.\nW pamiętniku babcia przedstawia własne dzieci, w tym też Tosię – matkę Romy: "I tę najstarszą. Toszę, może najbardziej kochaną, spokojną, rozsądną, nigdy nie sprawiającą kłopotów. Toszę – moją mamę. Dobre dziecko."\nRoma zna inną matkę. Niecierpliwą, nieszczęsną, uwikłaną w romans z żonatym mężczyzną. Mimo, że w domu rodzinnym miała piękny wzór oddanej matki, sama nie ma ciepła i miłości dla córki. Ciągle ją karci, obwinia o złe zachowanie. Z goryczą wyrzuca jej: "Ty nie masz serca! Po takiej strasznej wojnie! Po takiej wojnie. Jesteś zła i przewrotna." "Trzeba było zginąć, zamiast ratować siebie i ciebie." Ta gorzka prawda rodzi pytanie, dlaczego Tosia jest tak nieszczęśliwa, że nawet macierzyństwo nie daje jej radości, a kiedyś marzyła o piątce własnych dzieci. Teraz nie daje wiele miłości jedynej córce.\nRoma się zastanawia, czy tak musiało być i kto jest za to odpowiedzialny. Co ukształtowało charakter matki że: "Może to ona, moja matka, niechcąco i bez słów przekazała mi wtedy przekonanie, że miłość jest okrutna, że zawsze ktoś musi za nią zapłacić i że inaczej być nie może…"\nKsiążkę polecam czytelnikom, którzy nie omijają trudnych problemów i zainteresują się losem drugiego człowieka.


Matuszkiewicz: Dwie wizje obrony terytorialnej (czy rząd PiS przygotowuje się do planu "Burza" na wielką skalę?) - KONSERWATYZM.PL – Portal Myśli Konserwatywnej\nTworzeniu w Polsce systemu obrony terytorialnej towarzyszą dyskusje dotyczące pożądanego kształtu tych formacji wojskowych. Zasadnicze pytanie, jakie tu się pojawia, brzmi: do czego Polsce są potrzebne tego typu formacje? Zderzają się tutaj dwie koncepcje – pierwsza, którą można by nazwać insurekcyjno-partyzancką i druga, którą można by nazwać realistyczną. Koncepcję pierwszą forsują panowie R. Szeremietiew, J. Marczak i R. Jakubczak. Panowie ci nie ukrywają, że inspirują ich polskie powstania, partyzantka AK (Marczak wprost nazywa OT nową AK) oraz współczesne doświadczenia z Groznego, Bagdadu itp. Dla nich OT ma być formą partyzantki miejskiej o strategicznym znaczeniu w systemie obronnym. Jak widać panowie ci z polskiej historii nic nie zrozumieli i niczego się nie nauczyli, żadnych wniosków z doświadczeń powstania warszawskiego nie wyciągnęli, wręcz przeciwnie cała ich koncepcja polega na tym, by uczynić tym razem z całego kraju teren walk na wzór powstańczej Warszawy. To wciąż straszenie wielkim polskim powstaniem ma stanowić w ich mniemaniu broń przeciwko rakietom, samolotom i czołgom.\nTymczasem doktryny, która mówi, że co prawda wojska regularne zostaną w przypadku wojny rozbite, ale wtedy nasza partyzantka z OT dopiero wszystkim pokaże, i zadziała to tak odstraszająco, że nikt nas nie napadnie, trudno traktować poważnie. Szanuję prof. Szeremietiewa jako osobę, ale ujmowanie w strategii odstraszania OT jako polskiego odpowiednika nuklearnej broni strategicznej jest raczej groteskowe. Gdyby koncepcja powszechnej insurekcji opartej na formacjach partyzantki miejskiej miała być zrealizowana, była by to dla nas narodowa tragedia, główny jednak błąd tej doktryny polega na samych jej założeniach wstępnych. Otóż nikt dzisiaj nie jest zainteresowany podbojem 40-milinowego państwa w środku Europy. Dlatego koncepcja odstraszania okupanta formacjami OT jest zupełnie nieprzydatna. Istnieje natomiast zagrożenie regionalnego konfliktu w który wmieszane zostanie kilka państw i w takim konflikcie w działaniach operacyjnych wykorzystane będą obecne tu siły wojskowe. Z punktu widzenia takich działań operacyjnych odstraszanie partyzantka miejską nie ma większego znaczenia.\nProblem polega na tym, że w ostatnich dekadach dla części polskiej prawicy Obrona Terytorialna rozumiana jako strategia obronna oparta na formacjach partyzantki miejsko-leśnej stała się jednym z szeroko rozpowszechnionych fetyszy. O ile było to zrozumiałe w kręgach niepodległościowo-insurekcyjnych, które wprost odwołują się do tradycji powstańczej, to jednak budzić musi zdziwienie w przypadku środowisk konserwatywno-liberalnych, gdzie na tradycyjnie antypowstańczych konserwatystów doktryna oparta na powszechnej insurekcji powinna działać jak czerwona płachta na byka, oraz w przypadku środowisk endeckich, gdzie obrona substancji narodowej była przecież podstawą myśli Dmowskiego. Tym większy szacunek dla odwagi cywilnej np. Ludwika Dorna, iż odważył się powiedzieć czym są w istocie tego typu koncepcje.\nDruga koncepcja opiera się na zupełnie innych założeniach. Podkreśla ona znaczenie formacji regularnych, których trzonem byłyby zawodowe jednostki wyposażone w kluczowe na współczesnym polu bitwy najnowocześniejsze technologie. W przypadku kraju o takim położeniu jak Polska potrzebne jest jednak również zapewnienie odpowiedniej liczebności tych regularnych formacji, które mogłyby być użyte w działaniach frontowych. I tu pojawia się problem. Utrzymanie w trakcie pokoju dużej armii zawodowej jest niezwykle kosztowne, pochłania pieniądze potrzebne na nowe technologie, obciąża gospodarkę, od siły której zależy przecież w pierwszym rzędzie zdolność zakupu nowoczesnego uzbrojenia. Dlatego potrzebne jest przeszkolenie żołnierzy rezerwy, żołnierzy takich od zakończenia poboru bowiem nie mamy. Powrót do poboru jest niezbyt sensowny – w dobie kryzysu demograficznego pogarszał by on dodatkowo sytuację gospodarki, trudno by go było zrealizować w warunkach otwartych granic UE, doświadczenia z jakością rekrutów z ostatnich przeprowadzonych poborów były jak najgorsze, nie mówiąc już o „entuzjazmie” ludzi wcielanych do wojska na siłę. Dlatego też potrzebujemy stworzenia systemu w którym ochotnicy na co dzień pracujący lub uczący się szkolili by się cyklicznie wojskowo, tworząc rezerwę mobilizacyjną, tak aby w przypadku kryzysu można z nich było formować regularne jednostki wojskowe zwiększając szybko stan liczebny armii. OT tworzyłoby więc przede wszystkim efektywny system szkolenia żołnierzy rezerwy, dodatkowo zaś ewentualne wojenne terytorialne funkcje pomocnicze względem regularnych frontowych formacji wojskowych.\nJak z tej perspektywy przedstawia się realizowana obecnie koncepcja OT? Wydaje się otóż, iż przyjęto rozwiązanie nieco hybrydowe. Na szczęście kręgom oficerskim udało się chyba zablokować najskrajniejsze pomysły neoinsurekcjonistów oparcia strategii obronnej na miastach bronionych przez miejską partyzantkę (stąd panowie Szeremietiew i Jakubczak nie są zadowoleni z tej koncepcji), oddziałami OT mają zaś dowodzić zawodowi żołnierze. Z drugiej jednak strony system OT zdecydowanie nie jest ukierunkowany na szkolenie rezerwy mobilizacyjnej i udział tak przeszkolonych żołnierzy w regularnych formacjach frontowych, natomiast formację tę nastawia się właśnie na obronę lokalnego terytorium momencie niemożliwości czynienia tego przez regularne jednostki frontowe – wraca tu więc ta tendencja partyzancka. Niestety taka hybrydowość rodzi poważne obawy, że rezerw jak nie mieliśmy, tak nadal mieć nie będziemy, a pieniądze na OT zostaną wyrzucone w błoto.\nPolityka, Publicystyka Matuszkiewicz, obrona terytorialna\n← Hahn: Rosja odpowiedziała na prowokacje. Wywiad z prof. Gordonem Hahnem.\nPiętka: Zabawy zapałkami (o porażce Prezydenta RP Andrzeja Dudy w Kijowie i iluzoryczności sojuszu z Ukrainą) →


Trasa rowerowa Świdnica Komorów Bagieniec Świdnica - Traseo.pl\nDodano\t30 czerwca 2018\tprzez aplikację Android\nŚrednia prędkość: 27,94 km/h\nPrzewyższenie: 85,1 m\nSuma podejść: 449,6 m\nSuma zejść: 496,8 m\nW bosmanmacie można wypożyczyć rowery wodne, kajaki i jakieś większe łódki. Są czyste toalety, foodtruck i wata cukrowa.\nulica Ceglana. Zbliżamy się do Słotwiny.\nObjazd od strony pól. Jedziemy na Komorów.\nZalew w Komorowie\nWyjazd na Bolesławice. Jak u Pana Boga za piecem.\nNa Świdnicę nową drogą rowerową\nŁatwa i przyjemna trasa wiodąca w przeważającej większości po drogach z niewielkim ruchem samochodowym. W trakcie wycieczki można zrobić sobie postój przy Bosmanmacie nad świdnickim Zalewem i popływać sobie kajakiem lub rowerem wodnym. Po drodze mamy rozległe krajobrazy, a w Bagieńcu można się zatrzymać na popas w barze nad stawem. Jedynym miejscem, w którym należy zachować dużą ostrożność, to przejazd przez tzw. łącznik autostradowy w Bagieńcu. Trasa do przejechania przez rodziny z dziećmi.\n10 lipca 2018 RobertMajorMajorkiewicz napisał:\nBardzo fajna,przyjemna trasa na wycieczkę z dziećmi. Trasa przejechana w przeciwnym kierunku. Wydaje mi się że dało to nam więcej odcinków z górki. Minus taki że było kilka miejsc np. w Słotwinie gdzie trzeba było szczególnie uważać , gdyż jechaliśmy pod prąd uliczkami jednokierunkowymi ( czego oczywiście nie zalecam robić :-) ) Trasę jak najbardziej polecam. Plik trasy był pobrany i wgrany w urządzenie do nawigacji.\ndodane przez Bogdan12345\ndodano 25.04.2013 przez M_krzych\n25.04.2013\t- Polska, dolnośląskie, Pełcznica\nŚwidnica Modliszów Wałbrzych Palmiarnia Daisy Witoszów Świdnica\ndodano 25.05.2018 przez Bogdan12345\nOkolice Świdnicy i Marcinowic\ndodano 14.05.2018 przez Bogdan12345\nAlmatur - Uroczysko Kruczek - Ostoja Konika biłgorajskego - Almatur\ndodano 22.08.2018 przez Bogdan12345\nGniezno - szlak czerwony\n22.05.2014\t- Gniezno\ndodano 14.11.2012 przez jacekgalysa\n13.08.2011\t- Chorwacja, dubrovačko-neretvanska županija, Korčula\nPogórze Wałbrzyskie\tPrzedgórze Sudeckie\tSudety\tSudety Środkowe\tŚwidnica


Oferta na zastępstwo na 6 tygodni w okolicy Saarbrücken od 29.04.19 - Opieka Niemcy Praca. Opiekunka Osób Starszych - Pflegerin24\nOpieka Niemcy Praca. Opiekunka Osób Starszych - Pflegerin24 – Oferty pracy dla opiekunek – Oferta na zastępstwo na 6 tygodni w okolicy Saarbrücken od 29.04.19\nOferta na zastępstwo na 6 tygodni w okolicy Saarbrücken od 29.04.19\nDo opieki seniorka w wieku 88 lat. Podopieczna cierpi na demencję, ma problemy z nadciśnieniem, osteoporozą, oraz choruje na Parkinsona. Porusza się za pomocą rolatora, trzeba ją asekurować i pomagać podczas wstawania. Opiekunka pomaga w toalecie codziennej natomiast raz w tygodniu córka kąpie podopieczną. Codziennie rano przychodzi Pflegedienst zakładać pończochę przeciwuciskową, opiekunka ściąga ją wieczorem. Pani nosi pieluchomajtki ale mimo to korzysta z toalety, trzeba ją asekurować podczas siadania i wstawania z toalety. Nocki uzależnione są od tego ile pani wypije podczas dnia, w nocy chodzi wyłącznie do toalety. Opiekunka gotuje, syn robić zakupy – opiekunka daje mu listę, nie ma problemu z zakupami. Opiekunka prowadzi gospodarstwo domowe, ma osobny pokój z TV i dostępem do Internetu. Czas wolny codziennie.


Ślady - Jakub Małecki - Książka - Bonito\nKsięgarnia » Książki » Literatura piękna » Opowiadania » Ślady\nNumer ISBN: 978-83-7924-701-1\nKod paskowy (EAN): 9788379247011\nŚlady – opis wydawcy\nJakub Małecki (ur. 1982) – pisarz i tłumacz, autor ośmiu książek, w tym głośnego Dygotu. Publikował w „Newsweeku”, „Polityce”, „Angorze”, „Miesięczniku ZNAK”, „Nowej Fantastyce” i „Tygodniku Powszechnym”. Przełożył z języka angielskiego między innymi Brudne wojny Jeremy’ego Scahilla, Moją prawdę Mike’a Tysona, Paryż wyzwolony Antony’ego Beevora i dwa tomy Listów niezapomnianych. Laureat nagrody Książka Miesiąca „Magazynu Literackiego KSIŻKI”, i nagrody Śląkfa, nominowany również do Nagrody Literackiej Europy Środkowej „Angelus”, Poznańskiej Nagrody Literackiej, Nagrody im. Janusza A. Zajdla i Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego. Mieszka tu i ówdzie.\nOpinie czytelników o „Ślady”\nData: 05.09.2018 12:41\nDuszno, ciężko, brzydko i głęboko..\n„Ślady” Jakuba Małeckiego to genialna powieść, którą trudno skategoryzować, odnieść się do niej, czy ująć ją jednym zdaniem. Jest to moje pierwsze spotkanie z Małeckim, ale za to bardzo udane. Duszna atmosfera wsi, która łączy losy bohaterów przyciąga do siebie czytelnika niczym magnes. Małecki tytułowymi śladami, fragmentami prezentuje nam życie garstki osób mieszkających na wsi. Jednakże, nie jest to zawyła wieś, gdzie ludzie toczą sielankowe życie. To co mi przychodzi na myśl to to, że ta wieś jest brzydka, zamieszkiwana przez brzydotę.\nNa pierwszy rzut oka bohaterowie wydaj się być nudni, normalni, niewyróżniający się. Jednakże każdy z poznanych nam bohaterów ma swoją ciemną stronę, którą Małecki w fenomenalny sposób nam przedstawia. Czytając „Ślady” miałam wrażenie, że każda postać wykreowana przez autora ma symbolizować słabości człowieka – między innymi Bożena – która jest symbolem zdrady, Bartłomiej – agresji, Chwaścior – symbol uprzedzania, stereotypu. Małecki pokazuje nam, że życie nie jest idealne, że każdy człowiek swoimi czynami może wpływać na innych ludzi. Niektóre postacie świadomie były złe, inne były katami nie z własnej woli, niektórzy stali się ofiarami. Czasem wielkie tragedie mogą przerodzić się w niezwykłe rzeczy, a czasem małe tragedie mogą doprowadzić do obłędu.\n„Ślady” pokazują nam, że życie „jest bardziej jak zbiór opowiadań. Poszarpane i nieprzewidywalne…”. Jedna historia może być mało interesująca, jednakże poznając większą liczbę opowiadań zaczynamy dostrzegać punkty łączące, zaczynamy wdrażać się w historię coraz bardziej, tak aby dotrzeć całość obrazu.\nJakub Małecki w „Śladach” prezentuje nam niezwykły kunszt pisarski. Sposób pisania Małeckiego zachęca do czytania, skłania o refleksji i zadumy. Czytelnik z jednej strony ma ochotę rzucić książę w kąt, gdyż brzydota świata jest zbyt namacalna, z drugiej strony czytelnik nie może się oderwać, przerzuca kartkę za kartką chcąc ułożyć układankę. „Ślady” to pierwsza książka, która napisana fragmentami tworzy całość – każdy rozdział to odrębna historia danego człowieka. Jednakże, gdy poznajemy całość losy bohaterów nieustannie się przeplatają, spotykają i tworzą jedną spójną całość. Trzeba również przyznać, że „Ślady” to nie jest książka, którą czyta się bezmyślnie. Autor piszę bardzo ambitnie, szczegółowo, a zarazem zaskakująco i nawet szaleńczo. Mimo tego, że „Ślady” są trudną lekturą to zdecydowanie godną polecenia. Osobiście uważam, że każdy powinien dać się wciągnąć w tą gęstą atmosferę prowincji.\nData: 13.01.2018 03:07\nZawsze zaczynałam od opisu książki, ale tym razem nie wiem jak to zrobić, ponieważ ,,Ślady” są zbiorem opowiadań, opisem ludzkich życiorysów, które dopiero później zaczynają przeplatać się ze sobą tworząc spójną całość.\nPo zniewalającym ,,Dygocie” z ogromnym entuzjazmem podeszłam do ,,Śladów”. Nie zawiodłam się. W trakcie lektury utraciłam co prawda swoją pogodę ducha, ponieważ książka jest melancholijna i dotyka tematów trudnych. Pojawia się tu głównie motyw przemijania i śmierci, która może przyjść w najmniej oczekiwanym momencie. Na pewno skłania do refleksji, dla mnie ,,Ślady” były bodźcem do dokonania oceny własnego życia i wartości jakimi się w nim kieruję. Ponownie oczarował mnie język – z jednej strony prosty, a z drugiej na pewno nie pozbawiony oryginalności.\nUwielbiam książki, które wyzwalają w człowieku tyle emocji, dlatego polecam wszystkim, którzy mają podobne upodobania. Jestem oczarowana twórczością Jakuba Małeckiego, który prosto, a zarazem pięknie pisze o sprawach trudnych. Dziękuję portalowi czytampierwszy za możliwość przeczytania ,,Dygotu” i ,,Śladów”, a tym samym za możliwość odkrycia tego autora. Jeszcze raz polecam! Tymczasem, pędzę czytać ,,Rdzę”.\nData: 22.12.2017 11:56\nChciałam zacząć pisać tę recenzję, po bożemu, zaczynając od krótkiego opisu, ale nie mam pojęcia jak miałabym opisać fabułę "Śladów". Szczerze mówiąc, nawet nie potrafię do końca odnieść opisu znajdującego się z tyłu książki do jej treści. Jedyne co umiem o niej powiedzieć to to, że jest zbiorem opowiadań o życiach ludzi, którzy są ze sobą w różny sposób powiązani.\nNa początku zupełnie nie potrafiłam się odnaleźć w tej książce, ciężko było mi się zorientować o co chodzi. Jest to jedna z tych powieści, w której zostajemy od razu wrzuceni na głęboką wodę. Myślałam, że tak jak w innych tego typu książkach, później załapię już wszystko (albo przynajmniej większość). Jednak, niestety tak się nie stało. Do końca powieści Małeckiego nie wiedziałam o co chodzi. I chyba dalej nie wiem. Jedyne co z niej wyniosłam to to, że ludzie są jak tytułowe ślady, pojawiamy się na krótszy lub dłuższy moment, jak odciski w piasku, a chwilę później już nas nie ma, śmierć zmywa nas jak morska woda.\nCała książka obraca się wokół tematyki śmierci i jest bardzo przygnębiająca, szczególnie z powodu tego, że zostały pokazane w niej tylko te bardzo negatywne fragmenty ludzkich żyć, żadna z opisanych osób nie jest szczęśliwa, wszystkim przydarzyło się coś co ich zniszczyło. Większość bohaterów jest przez to zgorzkniałą, bez chęci do życia. Brakowało mi jakiejś pozytywnej iskierki, bez niej było zbyt przygnębiająco i męcząco, bo przecież ludzkie życie nie składa się z samych tylko porażek i zawodów.\nKończąc czytać "Ślady" towarzyszyło mi nieodparte wrażenie, że w ogóle nie zrozumiałam sensu tej książki. Możliwe, że wybrałam po prostu zły moment na jej czytanie. Bo jest to książka, w którą trzeba się zaangażować i na niej skupić, a ja w ostatnim czasie jestem bardzo rozkojarzona i do czytania potrzebuję raczej czegoś co mnie odstresuje, przy czym nie będę musiała dużo myśleć i co pozwoli mi odpocząć od studenckiej rzeczywistości. Może właśnie nie wstrzeliłam się z nią w odpowiedni moment, a może w innej sytuacji miałabym taką samą opinię. Nie wiem, ale jak na razie nie zamierzam sięgać po nią po raz drugi, chociaż nie odradzam jej innym, możliwe, że komuś przypadnie do gustu bardziej niż mi, a widząc oceny na Lubimy Czytać, jest takich ludzi całkiem sporo.\nData: 28.11.2017 08:56\nMam wrażenie, że o Jakubie Małeckim ostatnio wszędzie głośno. Świat blogów wrzuca notki i posty o jego starszych i nowszych książkach, w radiowej „Trójce” czytają „Rdzę”. Zakupiłam więc „Rdzę” i ja, z tym że musi poczekać w kolejce.\nCzytaj PL to ogólnopolska akcja, która oferuje dostęp do bezpłatnych e-booków. Zadanie: promowanie czytelnictwa. Miałam kilka luźnych godzin, sięgnęłam po e-booka „Ślady” Małeckiego. Nie mam doświadczenia z formą elektroniczną książek, wolę przewracanie kartek, podczytywałam na smartfonie i… przepadłam.\nOkładka zapowiada: „Wielobarwny i zaskakujący kalejdoskop ludzkich życiorysów.” I tak jest od początku. Nie ma gorszej i lepszej części treści, cała jest genialna. W całej książce powtarza się stwierdzenie, że życie ludzkie nie jest powieścią i nie ma mowy o układaniu w logiczną całość. Z drugiej strony bohaterowie Małeckiego, choć każdy z nich ma swój rozdział, rozpychają się na inne. Praktycznie każde opowiadanie łączy się z poprzednim, czy to drobnym szczegółem, osobą, życiową katastrofą.\nZ pewnością sięgnę po inne książki Autora. „Ślady” to doskonała zachęta. Dla lubiących niebanalne – lektura obowiązkowa. Szczerze polecam.\nAutor: Idę czytać.\nData: 30.10.2017 20:54\nData: 12.10.2017 14:00\nŚlady to jedna z najdziwniejszych książek jakie przeczytałam w życiu (a trochę ich przeczytałam). Po skończeniu pierwszego rozdziału nie wiedziałam i nie rozumiałam nic. Po skończeniu ostatniego… to się jeszcze okaże.\nŚlady to poruszająca, wielowątkowa opowieść o przemijaniu. O tym, że na każdego z nas czeka nasz własny koniec świata. Choć wszyscy się go spodziewamy, najczęściej przychodzi nieoczekiwanie. Jedynym pocieszeniem jest to, że nie jest to śmierć ostateczna, taka „do końca”, dopóki żyjemy we wspomnieniach, myślach i rozmowach innych ludzi.\nData: 28.09.2017 12:45\nData: 19.09.2017 00:27\nWyjątkowa. Różnorodna. Ciekawie skonstruowana. Wciągająca.\nMiejscami wzruszająca, miejscami niewygodna.\nŚwietnie zarysowani bohaterowie.\nKsiążka, która zostawia ślad.\nI do której chce się wracać.\nData: 04.01.2017 17:01\nŚlady to wciągająca, krótka książka na jeden wspaniały wieczór. Pełna wielobarwnych opowieści, niezwykłych w swojej zwykłości ludzi i przesłań o śmierci. Nie dość, że autor wciąga nas swoim piórem, to dodatkowo świetnie dobrana okładka nie pozwala nam jej zamknąć. Nawiązuje bardzo dobrze do treści i wszelkiego rodzaju wskazówek. Czcionka umożliwia nam szybkie czytanie w pełnym relaksie. Jeżeli szukacie przyjemnej lektury, koniecznie sięgnijcie po książki tego autora - nie zawiedziecie się.\nData: 26.12.2016 16:51\n"Nie cierpiała w sobie tego, że nie potrafiła go nie cierpieć"\nPierwsze moje spotkanie z twórczością Małeckiego. Niesamowite, jak można zaczarować czytelnika, przy użyciu stałego zbioru liter. Wystarczy je tylko odpowiednio ułożyć, aby podbić czyjeś serce.\nTak właśnie było, w moim przypadku, po lekturze "Śladów".\nJeśli spodziewacie się książki, która ciągiem będzie przenosiła nas do życia jednego bohatera - mylicie się. Poznajemy tutaj historię wielu ludzi, których łączy tylko jedno - należą do bliższej lub dalszej rodziny Tadeusza Markiewicza, który ginie już na pierwszych stronach. Pozostaje jednak obecny w życiach pozostałych bohaterów, w pewien niesamowity sposób, łącząc się z ich historiami. Postacie, cały czas szukają sensu w życiu. Ukazują nam prawdę, której samy boimy się spojrzeć w oczy. Zdrady, zaniedbania, strach wobec całego rozgardiaszu jakie niesie nam życie. Odosobnienie, tłumy, żale... To wszystko sprawia, że pomimo chęci czytania dalej, musimy przerwać, żeby wszystko przemyśleć. Zastanowić się, ile tak naprawdę warte jest nasze życie oraz czy kiedykolwiek będziemy żałować tego, co było.\nData: 22.12.2016 20:31\n„Ślady” Jakuba Małeckiego to powieść urzekająca: pokazują siłę, jaką niosą ze sobą proste opowieści o prostych ludziach. Trudno się od tej lektury oderwać, zwłaszcza kiedy zaczynamy dostrzegać elementy łączące poszczególne opowieści.\nData: 17.11.2016 08:03\nData: 02.11.2016 06:59\nNiezwykły zbiór ludzkich życiorysów\nŚlady to zbiór opowiadań, które razem tworzą niezwykłą i przejmującą historię. Każde z nich poświęcone jest innej osobie, jednakże w taki, czy inny sposób zawsze łączą się ze sobą. Tadeusz, Andrzej, Bożena, Julia i Szymon, Chwaścior – z pozoru zwykli ludzie, ale pod maską zwyczajności świadkowie ludzkich tragedii, zagubione osoby, które w pewnym momencie życia zboczyły ze ścieżki i same nie wiedzą już, w jakim kierunku zmierza ich życie.\nDo zbiorów opowiadań podchodzę raczej z dystansem i rzadko po nie sięgam. Niejednokrotnie jest tak, że historia, która nas zaciekawi, nagle się urywa. Bohaterowie, których dopiero zaczęliśmy poznawać, znikają z kart powieści. Czujemy pewien niedosyt, domagamy się kontynuacji, a tu się okazuje, że musimy pożegnać się z czymś, co w taki sposób nami zawładnęło. Ze Śladami z jednej strony jest podobnie, a z drugiej nie. Bo mimo, że po ich przeczytaniu zapragnęłam od razu przeczytać książkę drugi raz, albo sięgnąć po dalszy ciąg każdej historii tutaj opisanej, to jednocześnie czuję, że autor w kilku stronach przekazał nam więcej, niż byłoby to dane przez kilkuset stronnicową powieść.\nJakub Małecki pozostawił czytelnikowi duże pole do własnej interpretacji. Nie podaje wszystkiego na tacy, pozwala nam dopowiedzieć sobie pewne elementy historii, której fundament on postawił. Bardzo spodobał mi się fakt, że w Śladach wiele rzeczy jest nieoczywistych, możemy domyślać się, wysnuwać własne przypuszczenia, wyobrażać sobie, a nie być jedynie biernym czytelnikiem.\nJeszcze nigdy nie byłam tak zafascynowana odkrywaniem ludzkich życiorysów. Każde opowiadanie chłonęłam będąc najbardziej ciekawa zachowań bohaterów. Te wszystkie postacie wydają się bardzo zwyczajne, z pozoru niczym się nie wyróżniające, nie mające nic ciekawego do powiedzenia o sobie. Dopiero, gdy odkryjemy jakiś zalążek ich charakteru, zobaczymy, że są to nieraz osoby, które zmagają się z wieloma problemami, były świadkami tragedii lub same jej doświadczyły. Małecki jest mistrzem w opisywaniu ludzkich emocji. To naprawdę coś niezwykłego, aby książka, która jest raczej uboga pod względem fabularnym, potrafiła tak zafascynować czytelnika, aby ten nie mógł się od niej oderwać. W opowiadaniach autor często cofa się w głąb przeszłości bohaterów, ujawnia zakamarki ich życia, przedstawia wstrząsające i przejmujące momenty, które przeżyli. Opisuje to w sposób bardzo emocjonalny i miejscami nawet metaforyczny, dzięki czemu czytając tę książkę, czułam się, jakbym sama była w skórze bohaterów i przechodziła przez to, co oni przechodzą.\nPozostańmy jeszcze na chwilę przy bohaterach. Każde opowiadanie dotyczy innej osoby, ale bardzo często bohaterowie w jakiś sposób są ze sobą powiązani, czy to jako rodzina, czy znajomi. Nie jestem w stanie zapamiętać wszystkich ich imion, aczkolwiek kilka postaci w szczególności zapadło mi w pamięć. Każde opowiadanie utrzymane jest na bardzo wysokim poziomie, ale przyznaję, że kilka z nich wywarło na mnie szczególne wrażenie. Jako przykład podam „Julę”, czyli historię rodzeństwa, Julii i Szymona. Ich relacja niejednokrotnie bywała burzliwa, ciepłe, przepełnione miłością wspomnienia przeplatały się z tymi, o których chciałoby się jedynie zapomnieć. Mimo wszystko, sądzę, że całokształt ma pozytywny wydźwięk, a autor nie tylko podkreśla jak ważne są relacje rodzinne, ale też pokazuje, że pewne rzeczy pozostają niezmienne, mimo wszelkich trudności, jakie napotykają na drodze.\nJakub Małecki w swojej książce stworzył postacie wyraziste, bardzo ludzkie, chciałoby się powiedzieć zwyczajne, ale to określenie byłoby raczej umniejszające. On z przeciętności uczynił coś godnego podziwu, zmuszającego do chwili refleksji i oddziałującego na emocje czytelnika. Nie osiągnął by jednak takiego efektu, gdyby nie jego wyjątkowy styl pisania, dogłębne opisy przeżyć wewnętrznych bohaterów, bogaty język i liczne metafory. Można powiedzieć, że pod tym względem, jest to powieść, którą się kontempluje, a każde słowo w niej zawarte nie pozostaje bez znaczenia.\nJest wiele kilkusetstronnicowych książek, które okazują się mocno przeciętne, mimo tego, jaki miały potencjał. W tym przypadku, te kilkustronowe opowiadania trafiają w sedno i przemawiają wprost do czytelnika, jednocześnie angażując go w rozgrywające się tu historie. Ślady to powieść bardzo uniwersalna, a Małecki wplótł w jej treść ponadczasowe wartości, których już sami możemy się doszukać. To jedna z tych książek, które czyta się powoli, rozważając każde zdanie, a kiedy już przewróci się ostatnią stronę, wtedy uderza nas świadomość, jak prawdziwa jest to książka. Polecam każdemu bez wyjątku, a sama już czekam na okazję, aby sięgnąć po dalszą twórczość autora.\nData: 24.10.2016 19:18\nData: 22.10.2016 10:19\nKsiążka zawieszona między opowiadaniem, a powieścią.\n„Boże, gdybyś istniał, tobyś nas wszystkich w jednej chwili wymordował, jestem tego pewna - tak mówi do siebie w myślach. ”\nData: 21.10.2016 15:22\nData: 18.10.2016 20:14\nOpinia o "Ślady"\nData: 14.10.2016 13:16\nJakub Małecki potrafi pozostawić po sobie ślady...\nOgromną rolę odegrało Wydawnictwo. Książka została opatrzona schludnymi mapami, które otwierają każdy rozdział. Opracowanie zachwyca podwójnie - jest przejrzyste i urzeka barwną okładką oraz pięknie skonstruowaną zawartością. To jest M U S T H A V E dla każdego książkowego mola!\nData: 13.10.2016 19:27\nKażdy zostawia w naszym życiu swoje ślady\nJakub Małecki to autor, któremu talentu odmówić nie można. Jego powieść "Dygot" zbiera mnóstwo pozytywnych recenzji. Osobiście jeszcze nie czytałam tej książki, ale obiecuję, że kiedyś to nadrobię. Niemniej za sprawą genialnego tłumaczenia dwóch tomów "Listów niezapomnianych", bez którego obydwie te książki nie byłyby tak cudowne, już się na talencie Jakuba Małeckiego poznałam. Przyszedł czas, by sięgnąć po coś, co jest tylko jego. Tak oto w moje ręce trafiła jego najnowsze książka, "Ślady".\n"Ślady" to zbiór dziewiętnastu opowiadań. Każde z nich przedstawia losy innej osoby. Historie żołnierzy, grajków, aktorek, nauczycieli, zwykłych robotników. Pozornie niezwiązane ze sobą, a jednak, im dalej zagłębiamy się w lekturę, tym więcej odkrywamy powiązań między nimi. Początkowo bardzo subtelnych, z czasem trochę bardziej wyraźnych. Obecność jednych pozostawia tytułowe ślady w życiu drugich. Książka przepełniona jest smutkiem, ludzkimi dramatami, chorobami, śmiercią, bólem straty. Ot, proza życia – rodzimy się, żyjemy, umieramy. Jeszcze nigdy nie czytałam książki, która byłaby tak przygnębiająca.\nJak już wspomniałam, "Ślady" to najbardziej przygnębiająca książka, jaką kiedykolwiek czytałam. Zwykle, gdy czytam powieść, której tematyką jest śmierć i ból straty, w pewnym momencie emocji jest tak dużo, że wzruszam się do łez. Taki płacz ma oczyszczającą moc, bo wraz z nim spływają wszystkie negatywne emocje. Mimo iż opowiadania Małeckiego przepełnione są smutkiem, podczas ich lektury nie uroniłam żadnej łzy. Zabrakło mi tych łez, tego oczyszczenia. "Ślady" spowiły mój nastrój smutkiem, który nie mógł znaleźć sobie ujścia po lekturze. Pozostały tylko refleksje nad kruchością życia i przemijaniem.\nKomu mogłabym polecić lekturę "Śladów"? Każdemu, kto chce poznać talent Jakuba Małeckiego oraz każdemu, kto chce zmierzyć się z kwestiami egzystencjalnymi, których w tej książce nie brakuje. Nie poleciłabym jej natomiast tym osobom, które nie lubią czytać przygnębiających rzeczy.\nData: 12.10.2016 16:00\nKażdy pozostawia po sobie ślad...\nSą takie książki, które wywołują sprzeczne uczucia. Z jednej strony fascynują cię i skłaniają do przemyśleń, zaś z drugiej zdarzenia w nich wydają się oderwanymi kartkami z zaniedbanego zeszytu, które plączą się i wywołują mętlik. Takie właśnie są Ślady. Jedyne w swoim rodzaju.\nCzłowiek ma pewien początek jak i koniec. Narodziny i śmierć. Czy zastanawialiśmy się, co jest pomiędzy? Pewne etapy życia, które nas kształtują, zostawiają swe piętno, kreują nas na takich, jakimi jesteśmy. O tym właśnie jest ta powieść.\nKażdego dnia przeżywamy miliony emocji; radość, złość, rozczarowanie, smutek, żal, przygnębienie, a to wszystko w otoczce naszej marnej egzystencji. Niektórzy potrafią wszystko wyciszyć, usuwając to w kąt, żyjąc inaczej. Inni zaś dzięki swojemu temperamentowi są żywiołowi, lekkomyślni, nie myślą o konsekwencjach.\nW Śladach przeżyjemy to wszystko, a nawet więcej. Wyrządzane krzywdy, znikające wspomnienia, bolesna prawda, odrzucenie, chwilowa radość i uniesienie, romanse i znajdowanie drugiej połówki. Wszystko leci po kolei, tworząc obrazy ludzi o różnych charakterach, jednak nadal podobnych do siebie. Bo wszystko kończy się śmiercią, wcześniejszą czy późniejszą, nieprawdaż?\nBardzo trudno scharakteryzować tę książkę, jest ona dość nietypowa, a przecież porusza takie podstawowe kwestie jak życie człowieka. Każdy rozdział opowiada historię innej osoby, jej życie, uczucia, lęki, myśli, a także nieuchronną śmierć. To kiedy przyjdzie, nie jest wcale takie przewidywalne i proste. Niekiedy możemy ją wyczuć, że zbliża się wielkimi krokami, zaś niekiedy zaskakuje i w jednej chwili zjawia się nieoczekiwanie.\nWielowątkowość to coś, co wyróżnia tę pozycję, a także krótkie rozdziały. Pomimo że nie są rozwlekłe, przekazują więcej niż mogłabym się spodziewać. To właśnie przez to, tę powieść czytało mi się naprawdę szybko i przyjemnie. Akcja nie pędzi, ale jednocześnie wszystko wydaje się dynamiczne jak i głębokie.\nKażda z postaci jest na swój sposób indywidualna, ale przez przeplatające się losy w książce, można dojść do wniosku że są zbliżone do siebie postępowaniem i charakterem, przez co cała powieść jest napisana ze smakiem i tworzy spójną całość.\nŚlady to opowieść o życiu i o tym, co nam towarzyszy podczas tej wędrówki ku końcowi. Znajdziemy tu postacie i ich myśli, przez które możemy zastanowić się nad własną egzystencją. Każdy z nas jest inny, każdy ma inne marzenia i troski, cele. To, czy im sprostamy zależy wyłącznie od nas. Niekiedy są to wybory, które wyjdą nam na dobre, zaś czasami może być odwrotnie. Jeśli szukacie książki z głębszym przesłaniem, która może w pewien sposób wpłynąć na sposób postrzegania życia, ta pozycja jest dla Was. Przez liczne portrety ludzi, każdy odnajdzie tu cząstkę siebie; choćby najmniejszą.\nAutor: Kac Killer\nData: 11.10.2016 17:42\nŚlady są idealnym przykładem na to, że Małecki potrafi zachwycać i robi to, no bo czemu miałby tego nie robić, skoro potrafi? Ten gość na stałe zasiadł między czołówką najlepszych polskich pisarzy młodego pokolenia i jeśli będzie nadal trzymał taki poziom, to może być pewny, że za jakiś czas będzie polskim numerem jeden. Bo moim prywatnym, to chyba już jest.\nData: 11.10.2016 15:36\nNiepokojące "Ślady" Jakuba Małeckiego\nPrzeczytałam tę książkę kilka dni temu i naprawdę wywarła na mnie spore wrażenie. Zwlekałam trochę z opisaniem wrażeń po lekturze, ale zrobiłam to świadomie, chciałam się przekonać, czy ta historia pozostanie ze mną na dłużej, czy też zapomnę o niej po przewróceniu ostatniej strony. Ominęła mnie trochę euforia związana z głośnym "Dygotem" Jakuba Małeckiego, ale na pewno nadrobię zaległości, bo "Ślady" potwierdzają niebywały talent prozatorski autora.\nJakub Małecki tym razem zaproponował wielowątkową mozaikę ludzkich losów, krótkie opowiadania, które tylko pozornie stanowią odrębne części, bo mają wiele punktów wspólnych. "Ślady" to surowa, cierpka i niepokojąca proza, historia, która nie daje o sobie zapomnieć, to wreszcie opowieść o kruchości ludzkiego życia, nieuchronności losu i śladach, które zostawiamy po sobie w kolejnych pokoleniach.\nBohaterami są ludzie w różnym wieku i różnym statusie społecznym, mniej i bardziej wrażliwi, dobrzy i źli, połączeni rodzinnymi więzami lub zupełnie sobie obcy. Próżno szukać w tej opowieści sielankowej atmosfery, bo nawet krótkie chwile szczęścia są zwykle zapowiedzią czegoś strasznego. "Ślady" to w dużej mierze książka o umieraniu, prywatnym końcu świata, który czeka każdego z nas. Przez całą lekturę przypominał mi się wiersz "Piosenka o końcu świata" Czesława Miłosza i czytając ostatnie zdanie tej książki przekonałam się, że oba utwory mają wiele wspólnego. Rodzimy się i umieramy, to nasz początek i koniec świata, nic nie trwa wiecznie.\n"Ślady" Jakuba Małeckiego to niezwykle sugestywna opowieść, doskonała proza i jedna z lepszych książek, które przeczytałam.\nAutor: tanayah czyta\nData: 10.10.2016 21:37\nJakub Małecki bada życie człowieka pod lupą i mistrzowsko przedstawia nam jego mikrokosmos, boleśnie nam przy tym uświadamiając, że nasze życie też jest takie: zwyczajne, choć dla nas oczywiście najważniejsze. Jego narrator patrzy z zewnątrz, oczyma istoty wyższej: może Śmierci, a może jeszcze kogoś innego? Tej książce zaszkodziłyby sztywne ramy, więc nie będę jej w nich zamykać. Niech „Ślady” rozchodzą się swobodnie jak kręgi na wodzie. Polecam Wam lekturę: to jedna z tych książek, której wielkości nie oddadzą opisy – to trzeba sprawdzić samemu.\nAutor: Dorota Ka\nData: 10.10.2016 20:44\nNa pierwszy rzut oka Ślady są zbiorem opowieści, które można czytać osobno. W moim odczuciu jest to jedna powieść o losach ludzi, które autor w subtelny ale bardzo istotny sposób splótł ze sobą, dlatego czytanie tej książki na wyrywki odbierze jej w znacznej mierze sens. Koniec świata dla każdego będzie oznaczał coś innego. Nawet świat będzie czymś zupełnie innym dla mnie i dla Ciebie. Autor skupił się na losach zwyczajnych ludzi i opisał je w sposób, który dobitnie ukazuje czytelnikowi czym jest rzeczywistość bohatera, do której możemy zaglądnąć na kartach tej książki. Każdy ludzki los, nieważne czy to światowej sławy modelki, czy pospolity i przeciętny dla postronnego obserwatora, jest czyimś światem, który ma początek i koniec.\nDla mnie najbardziej uderzająca była historia Teresy, opowiadającej przypadkowym nieznajomym historię swojego mogłoby się zdawać bardzo nudnego życia. Bo czy wakacje przez trzydzieści lat spędzane w jednej miejscowości są oznaką czegoś innego? A jednak to historia jej małżeństwa i oczekiwania całe życie "aż coś się wydarzy" choć przecież cały czas coś się właśnie zdarzało wywołała we mnie najwięcej emocji. Wspomnienie latawca puszczanego przez męża z dziećmi i widok już na zawsze pustego nieba dobitnie ukazuje tę prostą prawdę. W zasadzie każde z tych opowiadań sprowadza się do tego samego - uzmysławiania człowiekowi, że życie trwa właśnie w tym momencie, nie ma co czekać aż w jakiś spektakularny sposób się rozpocznie.\nŻycie z powieścią nie ma nic wspólnego (...) Ono się nie układa w jedną całość.\nNa przekór tym słowom które padają w trakcie lektury kilkukrotnie, autor ułożył historie swoich bohaterów w jedną mozaikę, której motywem przewodnim najprędzej można by określić samotność i stratę. Bardzo wyraźnie przebija się z kart powieści właśnie uczucie braku czegoś - miłości, ukochanej osoby, zdrowia, czasu, szczęścia. Nie brakuje za to lęku, choroby, krzywdy wyrządzonej innym. Nad tym wszystkim rozciąga się to, co nieuniknione. Pojawia się znienacka, przechadza między bohaterami, zabiera głos. Śmierć nie daje o sobie zapomnieć. Lektura ma swój własny, niespieszny rytm. Wczytywałam się w kolejne opowiadania powoli, mimo to książkę przeczytałam stosunkowo szybko. Urzekający jest jej język - piękny, bogaty, czytanie tej pozycji jest krótko mówiąc olbrzymią przyjemnością obcowania z literaturą. Od pierwszych zdań dałam się wciągnąć w świat wykreowany przez autora i nie opuściłam go dopóki nie przeczytałam ostatniej strony.\nWszyscy doczekamy własnego końca świata, dlatego tak naprawdę liczy się tylko to, jakie ślady po sobie zostawimy. Nie ważne, jakie życie wiedziemy - przykład Chwaściora, który poza fujarką nie miał tak naprawdę niczego a zapadł w pamięci tylu osób dowodzi tego doskonale. Ważne jest co zrobimy z tym co mamy w rękach. Lektura zostawiła po sobie niezatarty ślad, podobnie jak autor którego książek będę od teraz wypatrywać z niecierpliwością.\nData: 10.10.2016 17:18\nBiorąc się za ten zbiorek miałam przy sobie znaczniki. Wiecie, te małe, samoprzylepne karteczki, którymi można zaznaczać różne miejsca w książkach nie bazgrząc po nich długopisem. Był plan - zielone do długich cytatów, czerwone do krótszych. Zaznaczałam wszystko, co spodobało mi się szczególnie, w wyniku czego pod koniec lektury mój egzemplarz "Śladów" przypominał zielono-czerwonego jeżyka.\nO czym to właściwie jest? Trudno powiedzieć, bo "Ślady" to zbiór dziewiętnastu krótkich opowiadań, a skoro opowiadań to wiadomo, że tematyka każdego będzie nieco inna. Ale nie są też zupełnie od siebie różne, łączą je dwie rzeczy. Pierwsza to sieć powiązań między bohaterami poszczególnych tekstów - a to ktoś jest czyimś dzieckiem, a to czyimś przyjacielem, a to sprawcą czyjegoś nieszczęścia. Powiązania nie są nachalne - opowiadania czytane osobno są zrozumiałe, fabularnie zamknięte i niczego im nie brakuje, ale uważny czytelnik po kawałku ułoży z nich niezwykłą mapę ludzkich losów. Druga z tych klamer spinających zbiór to motyw końca świata. Nie, nie tego końca z 2012, nie walących się mostów, nie zapadającej się ziemi. Tych jak z "Piosenki o końcu świata" Miłosza – małych, prywatnych, pozornie nieistotnych, a dla kogoś najważniejszych. Jest więc z początku Tadeusz, który ginie na wojnie – od jego losów, opisanych z dość nietypowej i ciekawej perspektywy (ale jakiej, tego Wam już nie wyjaśnię, coby nie psuć przyjemności z lektury) rozpoczyna się korowód postaci, niektórych barwnych i niezwykłych, jak choćby szalonego Chwaściora z jego fujarką, a niektórych na pierwszy rzut oka zwyczajnych, lecz przedstawionych w taki sposób, że ich losy nie dość, że nie wydają się ani trochę mniej interesujące, a wręcz są nam bliższe i częstokroć ważniejsze.\n"Przez pierwsze dwanaście lat życia Oskar Wilhelm Czerski miał wszystko: rodziców, dom, siostrę i dwie połowy twarzy."\n"Czyta z prostych, tych jest chyba najwięcej. Czyta z łukowatych. Z blednących czyta i z tych gwałtownie urwanych. Z krótkich, dynamicznych. I z długich, zbliżających się do barierki – te lubi najbardziej. Dają wiele możliwości."\nNie jest to także zbiór o sprawach prostych – autor nie ucieka od tematów ciężkich i nieprzyjemnych, jak choćby pojawiający się parokrotnie wątek alkoholizmu. Ale – i za to mu chwała – nie moralizuje przy tym, nie próbuje oceniać opisywanych przez siebie zjawisk, a jedynie przedstawia je z perspektywy jednostkowego dramatu. Spojrzenie na jednostkę, tak ważne w "Śladach", każe nam wcielić się w rolę uważnych obserwatorów czyjegoś życia i odbiera łatwość sądzenia. Wszystkie zawarte w tym zbiorku historie, choć dotykają różnych płaszczyzn życia i są osadzone w innych czasach łączy to, że budzą wrażliwość, każą myśleć. A myślenia raz włączonego nie da się już wyłączyć.\nI na sam już koniec, przyszedł czas na fundamentalny zarzut, który najczęściej stawiam książkom, które mi się spodobają: ZA KRÓTKA. Bo wszystko co dobre, (za) szybko się kończy, więc ja te 320 stron pochłonęłam zachłannie na jeden raz i zostałam z tą w pewien sposób nawet przyjemną pustką, która towarzyszy mi zawsze, kiedy skończę czytać coś bardzo dobrego. Panie Jakubie, pisz Pan tego dobra więcej! A ja uciekam nadrobić "Dygot", bo wstyd mi coraz bardziej, że jeszcze nie czytałam.\n"Życie jest bardziej jak zbiór opowiadań. Poszarpane, nieprzewidywalne. Uwierz mi, mojego czy twojego życia nikomu by się nie chciało czytać."\nwięcej recenzji na czymkolwiek.blogspot.com\nData: 06.10.2016 21:30\nData: 04.10.2016 23:07\nData: 04.10.2016 15:09\nCzy zostawiamy ślady?\nData: 30.09.2016 18:37\nData: 27.09.2016 06:57\nData: 25.09.2016 01:15\nMałecki w szczytowej formie.\nOd Dygotu miałam duże oczekiwania względem twórczości Jakuba Małeckiego, ale już po samym skrócie fabularnym na tyle okładki wiedziałam, że to nie będzie zła książka. To książka o przemijaniu, szukaniu siebie i walki z szaleństwem, tęsknocie, miłości. To portret wielopłaszczyznowy, który na długo pozostaje w człowieku po jego przeczytaniu. W zasadzie nie da się napisać niczego złego o Śladach. Jest tu wszystko. Po prostu. Takie książki chce się czytać.\nData: 23.09.2016 15:19\nRecenzja pojawiła się również na blogu: http://amandaasays.blogspot.com/2016/09/slady-jakub-maecki.html\nPojedyncze opowiastki, skrawki czyjegoś życia. Niby tak odmienne, a jednak historie wypełniają się wzajemnie i dopiero razem stanowią spójną całość. Czytelniku, nie uświadczysz tu pędzącej akcji, nagłych zwrotów i szybciej bijącego serca. Poznasz życie ludzi, którzy może istnieją gdzieś obok Ciebie, których historie powtarzają między sobą starsi ludzie. Dowiesz się, co dzieje się w tym mieszkaniu kilka bloków obok. Usłyszysz myśli tej, która kiedyś była na ustach wszystkich, a dziś to wszystko zlewa się w jej pamięci. Tu nie spotkasz ścisłej fabuły i jednego głównego bohatera, który zwycięża zło na samym końcu. Tutaj poznasz prozę życia i jego szarą stronę. Bo nie wszystko kończy się szczęśliwie. Jedna historia będzie tylko strzępkiem życia, jednym momentem, inna - kalejdoskopem wspomnień i przekrojem całego życia. Czasy wojny i współczesność - opowiadania z biegiem czasu będą coraz bliższe naszej teraźniejszości.\nJulita Mańczak, Jakub Małecki, 22,50 zł\nJakub Małecki, 25,74 zł\nJakub Małecki, 22,19 zł\nJakub Małecki, 29,94 zł\nKlienci, którzy kupili Ślady, wybrali również:\nJakub Małecki, 9,00 zł


Polscy piłkarze mogą trenować w Polsce przed Euro 2020. Nie będzie to Arłamów! Reprezentacja Polski\nDS, SportoweFakty.pl 18.10.2019 20:50\nPrzed mistrzostwami świata w Rosji polscy piłkarze trenowali w Arłamowie. - Przed przyszłorocznym Euro mogą ćwiczyć w Opalenicy - informuje portal Sportowe Fakty.\nPZPN szuka ośrodka dla naszej reprezentacji przed mistrzostwami Europy 2020. W czwartek na zjeździe związku okazało się, że wykluczony został Arłamów, w którym Polacy trenowali w zeszłym roku przed mistrzostwami świata i przed Euro 2016.\nZobacz, który piłkarz wkurzył wiceprezesa PZPN:\nSportowe Fakty informują, że biało-czerwoni przed najbliższym Euro mogą ćwiczyć w Opalenicy. Mieliby wówczas mieszkać w hotelu Remes, obok którego znadują się boiska treningowe. W ośrodku tym podczas Euro 2012 mieszkała reprezentacja Portugalii.\nGdzie będą trenować nasi piłkarze przed Euro 2020?\nHotel Remes ma ważny atut dla naszych piłkarzy - jest zaledwie 30 km od lotniska w Poznaniu. To istotne, bo Euro 2020 będzie odbywać się w 12 europejskich miastach. Nie znany jest jeszcze terminarz mistrzostw, ale Polacy mogą zagrać np w Baku, Rzymie i w Dublinie.\n- Możemy mieszkać w kraju, w którym będziemy rozgrywać mecze. Albo w kraju, w którym nie będziemy grać. Możemy mieszkać też w Polsce. I dziś każda z opcji ma 33 procent szans - powiedział Jakub Kwiatkowski, rzecznik prasowy PZPN, w rozmowie z portalem Sportowe Fakty.\nPolski związek nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji dotyczącej lokalizacji ośrodka dla kadry. Ta zapadnie po losowaniu grup mistrzostw Europy, które odbędzie się 30 listopada w Bukareszcie.