Pracowity weekend mieli zawodnicy UKS Nukleon. Najpierw w sobotę we własnej hali w Zespole Szkół młodzik podejmował UKS Czarni Żagań, dzień później w Gorzowie młodzik młodszy walczył w turnieju ligowym. Bilans potyczek jest zdecydowanie dodatni a nastroje w klubie wyjątkowo dobre.\nSobotnie spotkanie naszych do tej pory niepokonanych młodzików przebiegało zgodnie z planem. Od początku meczu to my kontrolowaliśmy jego przebieg realizując swoje założenia przedmeczowe. W pierwszej minucie indywidualną akcją wynik otworzył Bartek Gołuch. Dwie minuty później po rozegraniu ataku pozycyjnego bramką popisał się Dastin Płowiak. I chociaż celnie na 2:1 trafił z dystansu zawodnik Czarnych Żagań to kolejnych 10 minut należało do nas.\nBardzo dobrą grą w obronie zatrzymaliśmy przeciwnika i konsekwentnie atakiem pozycyjnym zdobywaliśmy bramki. Kolejno rzucali Przemek Jastrzębski, Olek Orbach i Michał Papiernik, zdobywając łącznie 5 bramek. Dzięki temu już w 14 minucie odskoczyliśmy rywalowi na 7:1. Tak wysoka przewaga trochę nas uśpiła co wykorzystali zawodnicy Czarnych Żagań . Mecz się trochę wyrównał i na dwa nasze trafienia przeciwnik odpowiadał jednym. Po syrenie kończącej I połowę na tablicy widniał korzystny dla nas wynik 13: 6. Drugą odsłonę rozpoczęliśmy od 2 bramek lecz w 29 minucie dopadł nas mały przestój. W przeciągu 4 minut to przeciwnik celnie rzucił kolejno trzy razy doprowadzając do wyniku 16:9. Nasi chłopcy nie mogli sobie poradzić z wbiegnięciem drugiego obrotowego, który po otrzymaniu piłki skutecznie kończył akcję. Wystarczyło kilka korekt w obronie i do końca meczu było już dobrze. Praktycznie ostatnie 17 minut w wykonaniu naszej drużyny było bezbłędne. Przy bardzo dobrej obronie zaczęliśmy skutecznie grać kontry i atak szybki. Do bramki trafiali kolejni nasi zawodnicy: Piotrek Korman, Dominik Stańczak, Michał Piekutowski czy Miłosz Radziukiewicz. Popisywał się celnymi rzutami również kapitan drużyny Przemek Jastrzębski, Michał Papiernik i Dastin Płowiak. Przy tylko 3 bramkach przeciwnika my celnie trafiliśmy 15 razy ustalając wynik końcowy na 31:12. Po pięciu meczach w lidze mamy komplet 10 punków przy 183 bramkach zdobytych i tylko 89 straconych. Brawo.\nPapiernik Michał (7), Ślusarek Patryk , Gołuch Bartosz (1), Płowiak Dastin (4), Jastrzębski Przemysław (7), Radziukiewicz Miłosz (1), Lasocki Marcin, Górecki Patryk, Piekutowski Michał (2) , Moczulski Michał , Stańczak Dominik (4), Burzyński Krzysztof , Orbach Aleksander (1), Korman Piotr (4), Krysiński Szymon, trener – Marek Zatylny.\nW niedzielę w turnieju ligowym w Gorzowie walczyli nasi najmłodsi zawodnicy. Oni również spisali się bardzo dobrze. W trzech rozegranych meczach wywalczyli jedno zwycięstwo, raz zremisowali i ulegli drużynie gospodarzy. Z uwagi na to że w zdecydowanej większości gramy rocznikiem o rok młodszym i w tym składzie jest to nasz debiut w lidze, osiągnięte wyniki nabierają tym większego znaczenia. W pierwszym meczu zagraliśmy z silną drużyną z Żagania. Po bardzo dobrym meczu z obu stron i emocjach do końca, zremisowaliśmy 10:10. A mogło być jeszcze lepiej. Niestety nie wykorzystaliśmy dwóch karnych. Nasza młoda drużyna pokazała charakter. Zagraliśmy bardzo dobrze w obronie . W pierwszej połowie przy obronie każdy swego do ostatniej minuty graliśmy na remis. Niestety dwie ostatnie akcje zakończyły się trafieniami przeciwnika. Szczególnie ta ostatnia puszczona przez sędziów po ewidentnym faulu zakończona na 4 sekundy przed końcem bramką, najbardziej boli. Nasza drużyna stanęła do drugiej połowy przegrywając 6:4. Druga połowa to koncertowa gra naszego zespołu, szczególnie przy obronie strefą. Cała drużyna zagrała w tym elemencie bardzo dobrze. Zaczęliśmy doganiać przeciwnika a celne trafienia kapitana drużyny Sebastiana Jabłońskiego, Fabiana Gery, Filipa Ogorzałka i Konrada Wróbla doprowadziły w konsekwencji do remisu 10:10. Na uwagę zasługuje fakt gry naszego środkowego Jakuba Kościelskiego. Rewelacyjnie kierował grą w ataku pozycyjnym a jego współpraca z obrotowym Fabianem po której ten drugi rzucił 5 bramek była rewelacyjna. W kolejnym meczu z doświadczoną drużyną z Gorzowa również pokazaliśmy charakter. I chociaż mecz zakończył się przegraną 9:18 pokazaliśmy się z dobrej strony. Wszyscy walczyli do końca i żaden nie odpuszczał. Szczególnie dobrze zaprezentował się Szymon Grzelczak zdobywca 4 bramek. Tuż po meczu z Gorzowem przyszło się nam zmierzyć z drużyną z Zielonej Góry. Na boisko wyszli od początku zawodnicy najmniej doświadczeni, którzy w dwóch poprzednich meczach albo nie grali , albo grali niewiele. I ta drużyna również pokazała charakter i wolę walki. Grając całą pierwszą połowę osiągnęła bardzo korzystny wynik 11:3. Tutaj również wszystko zaczynało się od dobrej obrony. Każdy przechwyt to kontra, często zamieniana na bramkę. Chyba najbardziej z bramek cieszyli się nasi debiutanci , dla których były to pierwsze trafienia w lidze: Kuba Moczulski i Kacper Żylewski. Nie mniejsze powody do radości po zdobytych bramkach mieli Piotrek Baszyński, Mateusz Sulmiński , Filip Ogorzałek czy Piotre Biskowski. Na drugą połowę wyszedł skład z poprzedniego meczu i bramkami Sebastiana Jabłońskiego, Konrada Wróbla, Szymona Grzelczaka, Fabiana Gery i Kuby Kościelskiego zakończyli mecz wynikiem 17:6.\nDrużyna młodzika młodszego wystąpiła w składzie :\nSienkiewicz Damian, Tadla Patryk, Terażniewski Kacper, Grzelczak Szymon (6), Baszyński Piotr (3), Kościelski Jakub (1), Żylewski Kacper (1), Jabłoński Sebastian (6), Filipowski Mateusz, Wróbel Konrad (2), Moczulski Kuba (1), Sulmiński Mateusz (3), Ogorzałek Filip (6), Biskowski Piotr (1), Gera Fabian (6), Krajnik Paweł, trener – Marek Zatylny\nTrener UKS Nukleon, Marek Zatylny – „ Z postawy obu drużyn jestem bardzo zadowolony. Zawodnicy młodzika od początku ligi grają dojrzałą i konsekwentną piłkę ręczną. Skupiamy się na dobrej obronie która pozwala na wyprowadzanie kontr lub ataku szybkiego. Do tej pory przynosiło to zamierzony efekt. Po pięciu meczach w lidze z kompletem punktów jesteśmy w czubie tabeli. Przed nami jednak najważniejszy mecz na wyjeździe z drużyną z Gorzowa. Faworytem w styczniowym meczu nie będziemy, ale wierzę w swoją drużynę. Najmłodsi również zaprezentowali się w turnieju ligowym bardzo dobrze. Zagrali mądrze taktycznie i z dużym zaangażowaniem. Będąc drużyną młodszą musieli zniwelować różnicę warunków fizycznych i siły, wyszkoleniem technicznym. Zrobili to bardzo dobrze i to co najważniejsze zagrali zgodnie z założeniami taktycznymi. Wszyscy zostawili na boisku „serducho" i za to im dziękuję.\nZa okazałą pomoc dziękuję dla Burmistrza Kostrzyna nad Odrą Andrzeja Kunta ,oraz sponsorom : Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej S.A., Bricomarche Kostrzyn nad Odrą, Intermarche Kostrzyn nad Odrą , Arctic Paper Kostrzyn S.A., Firmie Budowlanej AMA .".


Alternatywa dla rosyjskich kanałów na 13°E - SATKurier.pl\ndodano: 2019-04-28 10:25\nautor: RO | źródło: tele-satinfo.ru/regnum.ru/satkurier.pl\nUkraiński kanał NewsOne od 29 kwietnia br. uruchamia rosyjskojęzyczne serwisy informacyjne. Wiadomości będą nadawane w dni powszednie o 17:00 i 23:00 czasu lokalnego oraz w weekendy o 17:00. Jak wyjaśnia nadawca, decyzja została podjęta po licznych prośbach telewidzów. NewsOne nadaje od 19 kwietnia br. z satelity Eutelsat Hot Bird 13B (13°E) dla wszystkich dzięki ogólnodostępnej transmisji FTA.\nAby kontynuować bycie najlepszymi, stawać na czele rankingów i stale zbierać przed ekrany miliony widzów, zespół NewsOne uwzględnia wasze opinie i życzenia. Szanujemy wasze prawa i bronimy ich, co stale potwierdzamy działaniami. Jednym z nich jest wprowadzenie wiadomości w języku rosyjskim\n- czytamy w oświadczeniu NewsOne.\nJak podawała wcześniej rosyjska agencja informacyjna Regnum, członek Narodowej Rady Ukrainy ds. telewizji i radia, Siergiej Kostinskij oświadczył, że dzięki licznym zakazom i limitom, ukraińska telewizja ustanowiła nowy rekord – udział języka ukraińskiego wyniósł 92%. Jednocześnie skarżył się, że prawo Ukrainy nie zabrania występującym gościom w studio mówić po rosyjsku.\nNewsOne staje się nowym źródłem informacji dla rosyjskojęzycznych widzów w Europie, którzy z pozycji 13°E odbierają bezpłatne kanały telewizyjne z Rosji (Pierwyj, RTR Planeta, Rossija 24, NTV Mir i inne). Szczególnie wpływ na rozszerzenie dystrybucji mogły mieć niedawne wybory prezydenckie na Ukrainie i duże zainteresowanie nimi rosyjskich nadawców. Na 13°E poza międzynarodowym UA|TV brakuje kanałów, które pokazują informacje z ukraińskiej perspektywy.


Wiadomości24 » Portfel » Biznes » Wmiksuj się w fundusze europejskie z AIP\nData dodania: 2007-12-17 09:37\nMłodzież to grupa społeczna, która jest w szczególnie trudniej sytuacji na rynku pracy. Zagrożona wyjazdem zagranicę w celach zarobkowych, bezrobociem lub często zaniechaniem realizacji swoich innowacyjnych pomysłów biznesowych, które w przyszłości mogłyby budować polską innowacyjną gospodarkę.\nW odpowiedzi na te problemy, w oparciu o doświadczenie Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości oraz wielkie możliwości oddziaływania wśród ludzi młodych, przygotowana została kompleksowa pod względem metod dotarcia kampania dla młodzieży „Wmiksuj się w Fundusze Europejskie”.\nProjekt „Wmiksuj się w fundusze europejskie” realizowany od 1 września 2007 roku do 30 czerwca 2008 r. jest pierwszą w Polsce kampanią informacyjną dotyczącą funduszów UE na tak wielką skalę, skierowaną do wszystkich grup młodzieży.\nGłówne cele tej kampanii:\n- zwiększenie świadomości społecznej młodzieży w zakresie możliwości wykorzystywania Funduszy Europejskich w Polsce w latach 2007-2013,\n- poinformowanie o roli Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, jako instytucji państwowej bezpośrednio odpowiedzialnej za proces absorpcji i wykorzystania Funduszy Europejskich,\n- promocję dobrych praktyk wykorzystania Funduszy Europejskich w latach 2004-2006.\nNajwiększą zaletą projektu jest podjęcie działań, mających na celu dotarcie do wszystkich grup młodzieży, niezależnie od pochodzenia, miejsca zamieszkania, itp. Kampania promocyjno-informacyjna zakłada udział w projekcie nie tylko ogólnopolskich mediów, ale również mniejszych, regionalnych oddziałujących na terenach wiejskich i w małych miastach.\nW ramach kampanii Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości będą korzystać z najskuteczniejszych form przekazu informacji. Organizator kampanii zdecydował się wykorzystać szeroki wachlarz mediów i form przekazu, żeby trafić do jak największej i jak najbardziej różnorodnych grup młodzieżowych.\nCzęścią kampanii będzie stworzenie i kolportaż bezpłatnej gazety dla młodzieży promującej fundusze europejskie. Gazeta będzie miała charakter niekomercyjny i wydawana będzie co 2 miesiące.\nW gazecie ukazywać się będą również artykuły zachęcające młodzież do zakładania własnej działalności gospodarczej przy wsparciu Funduszy UE, udzielanie wskazówek na wszelkich stadiach tworzenia biznesu, od powstania koncepcji – pomysłu na biznes, przez jego realizację, pozyskanie kapitału, aż do początków działania firmy oraz artykuły o przedsiębiorczości w Polsce i na świecie.\nWszystkie niezbędne informacje na temat kampanii „„Wmiksuj się w fundusze europejskie” odstępne są pod tym adresem www.polskaprzedsiebiorcza.pl\nFundusze europejskie kierowane są zarówno do osób fizycznych, przedsiębiorstw, jak również do instytucji samorządowych i organizacji non-profit. Fundusze strukturalne są instrumentami polityki strukturalnej Unii Europejskiej. Ich zadaniem jest wspieranie restrukturyzacji i modernizacji gospodarek krajów UE. W ten sposób wpływa się na zwiększenie spójności ekonomicznej i społecznej Unii. Fundusze kierowane są do tych sektorów gospodarki i regionów, które bez pomocy finansowej nie są w stanie dorównać do średniego poziomu ekonomicznego w UE. Polityka strukturalna i fundusze mają pomóc władzom centralnym i regionalnym słabiej rozwiniętych regionów w rozwiązaniu ich najważniejszych problemów gospodarczych.\nNa lata 2007-2013 zmieniła się unijna polityka regionalna. Nowe państwa członkowskie nie są już traktowane oddzielnie, procedury wdrażania funduszy są uproszczone, a największe środki zostaną przeznaczone dla najbiedniejszych regionów. Komisja zaproponowała budżet na politykę regionalną w wysokości 347 mld euro. Stanowi to ponad 35 proc. wszystkich wydatków UE w tym okresie. Polsce na realizację polityki spójności w nowym okresie programowania przypadła kwota 67 mld euro.\nStrony na których możesz znaleźć więcej informacji:\nBiznes wspiera młodzież\nTagi: młodzież pieniądze kampania biznes innowacje fundusze europejskie logo funduszy europejskich\noby akcja przyniosła skutek


STYPENDIUM REKTORA W ROKU AKADEMICKIM 2020/2021\nWnioski o stypendium Rektora składane na rok akad. 2020/21, z kompletem dokumentów potwierdzających uzyskane osiągnięcia, należy przesłać w postaci skanu na adres mailowy pracownika dziekanatu obsługującego dany kierunek w terminie od 28 października do 13 listopada 2020r.\nfilologia angielska, studia II stopnia\nfilologia włoska, studia II stopnia\nfilologia włoska, studia I stopnia\nlogopedia, studia II stopnia\nlogopedia z audiologią, studia I stopnia\nobcokrajowcy – wszystkie kierunki studiów , Erasmus, Mobility Direct\nCentrum Obsługi Studentów i Doktorantów – Sprawy Bytowe UŁ oraz Uczelniana Komisja Stypendialno–Socjalna Studentów UŁ uprzejmie informują, że w roku akademickim 2020/2021 wnioski będą przyjmowane przez platformę USOSweb w terminach:\n10-13.11.2020 r. – rejestracja i składanie zarejestrowanych wniosków w formie papierowej w dziekanacie swojego wydziału,\n16-20.11.2020 r. – tworzenie list rankingowych (lista alfabetyczna z podziałem na kierunki, bez podziału na lata, tryb i formę studiów),\n11.2020 r. – przesłanie gotowych list rankingowych do COSiD-SB,\n11.2020 r. – rozpoczęcie prac UKSS-S i UKSS-D\nStudent, aby otrzymać stypendium rektora w roku akademickim 2020/2021, powinien:\nStudent pierwszego roku studiów pierwszego stopnia, przyjęty jako finalista lub laureat olimpiady międzynarodowej albo laureatem lub finalistą olimpiady stopnia centralnego albo medalistą co najmniej współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski w danym sporcie, także może złożyć wniosek (w trakcie wypełniania wniosku zostanie skierowany do okna wyboru olimpiad, należy zaznaczyć odpowiednią). Uwaga! Przypominamy, że od 01.10.2016 r. profil olimpiady nie musi być zgodny z kierunkiem studiów!\nObowiązkiem Studenta jest weryfikacja danych osobowych zaciągniętych z systemu USOS. Jeżeli dane dotyczące zamieszkania są nieaktualne lub nieuzupełnione, powinien zgłosić się do Dziekanatu swojego Wydziału w celu ich uzupełnienia.\nStudent zobowiązany jest do podania numeru konta bankowego, na które ma być przelewane stypendium. Jeżeli numer konta zaciągnięty do formularza wniosku z systemu USOS jest prawidłowy, Student nie wykonuje żadnych kroków. Jeżeli numeru konta brakuje lub Student chce zmienić numer konta, zobowiązany jest do wpisania go przez zakładkę „Moje studia”-„Stypendia”- Konto bankowe studenta. Bez podania numeru konta Student nie zostanie przepuszczony przez system na kolejne ekrany formularza. Dodatkowo przypominamy, że wprowadzanie numerów kont w trakcie rejestracji wniosków będzie możliwe tylko w terminie do 20.11.2020 r. Wszystkie stypendia wypłacane z UŁ będą przelane na jedno konto podane przez studenta.\nStudent sam wpisuje średnią ważoną za rok akademicki 2019/2020, do 4 miejsc po przecinku np. 4,0000. Stypendium rektora może być przyznane studentowi, który otrzymał za rok studiów poprzedzających rok, na który złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora średnią ocen minimum 4,0000. Średnia wpisana przez studenta jest podstawą wnioskowania, jednak w ocenie wniosku pod uwagę brana będzie wyłącznie średnia wyliczona przez Dziekanat, już po złożeniu wniosku. Pole średniej we wniosku musi być wypełnione zgodnie z informacją na ekranie. Ważona średnia ocen jest wyliczana zgodnie z Regulaminem świadczeń stypendialnych (§30 ust. 3-5).\nStudent wybiera również dodatkowe osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe, pole „wysoka średnia ocen” jest automatycznie zaznaczone przez system. Dodawanie osiągnięć do wniosku odbywa się zgodnie z instrukcją zawartą na ekranie definiowania osiągnięć. Pod uwagę brane są tylko osiągnięcia z roku akademickiego poprzedzającego rok akademicki, na który student składa wniosek, tzn. za okres 01.10.2019 r. do 30.09.2020 r. W USOSweb dostępny jest załącznik nr 11 do Regulaminu, w którym są wpisane osiągnięcia, jakie są brane pod uwagę, oraz jakie dokumenty potwierdzające dane osiągnięcia należy dołączyć do wniosku (osiągnięcia lub dokumenty niezgodne z zał. nr 11 nie będą brane pod uwagę, Komisja będzie przyznawać 0 pkt). Student zobowiązany jest do poprawnego uzupełnienia pola „Opis” ( wzór opisu jest podany na Ekranie w USOSweb) oraz „Data” przy każdym osiągnięciu.\ndo 13.11.2020 r. w Dziekanacie swojego Wydziału składa wniosek i komplet dokumentów potwierdzających uzyskane osiągnięcia.\nZgodnie Regulaminem świadczeń stypendialnych, w przypadku złożenia wniosku o stypendium rektora w formie papierowej po 13.11.2020 r., wnioski będą rozpatrywane negatywnie w przypadku wyczerpania środków.\nNa Ekranie „0” Student zostanie poproszony o wpisanie wszystkich ukończonych wcześniej kierunków studiów z innych uczelni w kraju. Każde ukończone studia z UŁ zostaną automatycznie zaciągnięte przez system. Student, który nie będzie mógł ubiegać się o stypendium z tytułu ukończenia kierunku w stopniu tożsamym z tym, na którym aktualnie studiuje, nie zostanie przekierowany przez system na kolejne formularze wniosku.\nStypendia MNiSW na rok akademicki 2020/2021\ninformujemy, iż od dnia 1 października do dnia 20 października 2020 r., za pośrednictwem wydziału, można składać wnioski o przyznanie stypendium dla studentów wykazujących się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi, zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu MNiSW z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.\nW celu złożenia wniosku o stypendium MNiSW należy skontaktować się z koordynatorem wniosku w OSF Katarzyna Pawłowską adres mailowy: katarzyna.pawlowska@uni. lodz.pl w terminie do 20 października 2020r.


Mędrzec wśród bogaczy\nPoprawiono błędy źródła: kościelnego unieważnianie małżeństw > kościelnego unieważniania małżeństw; licznejszego > liczniejszego; potem > Potem (brał z nią ślub. Potem pokazało się, że).\nPolemizując ze mną, przeciwnicy uczynili mnie jakimś namiętnym propagatorem rozwodów. Zupełnie niesłusznie. Życzę ludziom, aby jak najmniej potrzebowali się uciekać do tego środka. Co innego jest propagować coś, a co innego widzieć, że coś jest faktem, że coś się dzieje i jak się dzieje; widzieć nierówność, widzieć krzywdę, widzieć nieszczęście, widzieć fałsz, nieuczciwość, widzieć bezduszność, zaciekłość i ślepotę tych, którzy powinni mieć „oczy ku patrzeniu i uszy ku słyszeniu”. Artysta, Literat, Sprawiedliwość, ObyczajeMówić o tym — w potrzebie nawet krzyczeć — jest obowiązkiem pisarza. PolitykaBo literatura jest sejmem narodu; ważniejszym może od tego, który tam w zacisznym półkolu wymyśla sobie wzajem przy ulicy Wiejskiej. Przez nią uświadamiają się potrzeby i zjawiska chwili; przez nią przychodzą do głosu żądania i krzywdy ludzkie. Pisarz, który by wciąż nie przykładał ucha do ziemi, aby wyczuwać jej tajemne drżenie, aby nadsłuchiwać tętentu przyszłości, źle spełniałby swoje zadanie. I nie powinien w żadnym wypadku liczyć się z głosami oburzeń — choćby skądinąd szanownymi — nawet kiedy chodzi o tak zwaną moralność, o tak zwany porządek społeczny. Popatrzmy na historię instytucji i wierzeń ludzkich. Trzeba by chyba być ślepym lub kłamcą, aby nie uznać, że porządek społeczny, że „moralność”, to coś, co zmienia się i musi zmieniać ciągle; coś, co przechodzi ciągłą ewolucję. Dzisiejszy bunt jest jutrzejszym prawem; dzisiejsze bluźnierstwo jutrzejszym komunałem. W imię porządku społecznego palono na stosie ludzi, których dziś wysyła się jako media na kongresy metapsychiczne. Mordowano się w imię Boga o wierzenia, które zgodnie dziś żyją obok siebie. Był czas, gdy torturowano obwinionych, aby wydobyć z nich zeznania. Był czas, gdy trzymano obłąkanych w lochu i w kajdanach. Był czas więzienia za długi, kiedy niewypłacalnego dłużnika więziono dożywotnio i żywiono na koszt państwa. Wszystko to, i wiele innych równie pięknych rzeczy było porządkiem społecznym; ktokolwiek przeciw nim działał, był wrogiem porządku społecznego. Czy wyobraża kto sobie, że wiele z dzisiejszych „porządków” nie będzie się przedstawiać naszym wnukom tak samo, jak nam tamte dziwolągi; że nie będą się nam dziwili, że nie będą się litowali nad nami? Powiada Goethe w Fauście:\nKondycja ludzka, LiteratCiągła wojna z przeżytkami wczorajszych pojęć, wczorajszych potrzeb, wczorajszych obyczajów, to najważniejsze pozycje walki o szczęście ludzkości. W tej walce pisarze zawsze szli na czele; oni są przyrodzonym instrumentem wyczuwania jutra, wyczuwania okrucieństwa czy komizmu konfliktów między upartym i tępym Wczoraj a domagającym się życia Dziś. I można powiedzieć, że najpiękniejszym tytułem pisarza jest jego nieporozumienie z porządkiem społecznym. Mnie osobiście, jeżeli zdarza się mieć kiedy wyrzut sumienia, to że zanadto bywam z nim pogodzony…\nMógłbym się tu powołać na iluż i jakże wielkich poprzedników… Ale, mój Boże, po co przyzywać nadaremno zbyt wielkie imiona! PolskaNie jestem tak naiwny, aby porównywać te nasze lokalne utarczki z ich bohaterskimi walkami o przyszłość ludzkości. To wszystko, o czym my tu mówimy, to jest wybijanie dawno otwartych drzwi; to są walki o rzeczy dawno w świecie załatwione. Ale cóż; każdy żyje u siebie; cóż nam z tego, że te rzeczy są załatwione gdzie indziej, jeśli nie są załatwione u nas; Świętoszekco nam z tego, choćbyśmy ideowo uporali się z nimi dawno, jeżeli w praktyce ludzie od nich cierpią, duszą się i giną… I nie tylko ludzie, ale uczciwość, ale moralność: ta prawdziwa, wieczna, a nie ta, którą handlują w swoich kramikach dzierżawcy jej monopolu. Nie zapominajmy, że nawet Chrystus wypędził przekupniów ze świątyni. I trzeba to powiedzieć: przemoc Świętoszka w odrodzonej Polsce zaczyna być zastraszająca. Bardzo być może, że ta walka o praworządność, o uczciwość, o dzisiejszość w jednej dziedzinie, jest tylko epizodem wielkiej rozgrywki, która nas czeka na progu nowego naszego życia. Któż wie zresztą, co nas czeka? Życie gna dziś tak zawrotnym pędem…\nW jednym z listów, jakie dostałem, uderzył mnie pewien rys — też zapewne banalny, ale który mnie zainteresował. Przysięga, Grzech, SpowiedźChodzi o normalny prawie tok kościelnego unieważniania małżeństw za pomocą fałszywych świadectw i krzywoprzysięstwa. „Co do tych krzywoprzysięstw (pisze mi ktoś z kresów), to mówił mi jeden adwokat, iż nawet jest tak utarte, że świadek krzywoprzysięga, a później tenże ksiądz spowiada go i rozgrzesza, nakazując przy tym odpowiednie zadośćuczynienie, tj. pokutę…”\nObyczaje, Religia, ŚlubZnałem blisko pewnego kanonika-filozofa, który mawiał, że najlepiej już przy ślubie dać w łapę zakrystianowi, aby popełnił jaką nieformalność, zapalił o jedną świeczkę mniej niż trzeba, czy coś podobnego, a w potrzebie można mieć za to unieważnienie małżeństwa. Tenże kanonik mawiał, iż akta takich spraw mają to do siebie, że każda kartka powinna być przekładana grubym banknotem.\nJak w tylu sprawach obyczajowych, tak i tu wojna stała się przełomem. Zamęt, jaki nastał w stosunkach ludzkich przez masowe rozłączenia, przez zmianę warunków, pojęć, nastrojów, wymagał regulowania tych spraw również niemal masowego. Znaleziono jedyne wyjście w gromadnych zmianach religii. To, co dawniej było wyjątkiem, stało się rzeczą potoczną; nikt się nie wahał. Religia, RozstanieWśród kłopotów i trudności, jakie pociągała sprawa rozwodowa, zmiana religii odgrywała najmniejszą rolę: symptom niewątpliwie poważny! Wędrówka ta od jednej religii do drugiej była tak powszechna, że ambitni pastorowie protestanccy — nie chcąc widzieć, że owieczki, które im przybywają niespodziewanie, mogą być już w drugim pokoleniu wcale rzetelną zdobyczą — uważali sobie za ujmę pomnażanie reformowanego kościoła takim materiałem i branie udziału w komedii „nawrócenia”; trzeba było wyszukiwać gminy, gdzie pastor był pobłażliwszy na tym punkcie. Wyrobiły się specjalne miejscowości, okręgi, znane z tego, że tam można się wślizgnąć na łono kościoła reformowanego.\nStosunki zatem dążą do pewnej ludzkości: wojewodzina Amelia z Mazepy mogłaby dziś otrzymać kościelne unieważnienie małżeństwa, przedstawiwszy odpowiedni list do przyjaciółki, no i mogłaby nawet wyjść szczęśliwie za swego pasierba. TeatrO trzy trupy mniej; czysty zysk dla życia, strata dla teatru. Ale każdy też przyzna, że ma to i słabe strony. Opieranie tak poważnej, a coraz częstszej sprawy na formalistyce i fałszu, z drugiej zaś stwarzanie jaskrawej nierówności w prawach wobec sakramentu, nie jest ideałem. Walka klas, Pozycja społecznaBo nierówność ta akcentuje się dziś tym więcej przez większe zbliżenie i rozpowszechnienie sprawy: dawniej rozwód katolicki był rzadki, odbywał się przeważnie w tak wysokich sferach, że chudopachołkowi nie przyszło na myśl przymierzać go do siebie; obecnie rzecz układa się tak, że najbogatsi mogą zostać przy wierze ojców, średniaczki muszą zmienić wiarę (bo taniej i prędzej), a biedacy mogą sobie żyć „na wiarę”. Trzy klasy, jak na kolei żelaznej.\nI może trzeba odkryć wreszcie tę Amerykę: w debatach, które się toczą na temat rozwodów, świętoszki bronią „nierozerwalności małżeństwa”; ależ o tej nierozerwalności dawno już mowy nie ma; może tedy chodzić jedynie o utrzymanie przywileju rozwodu dla bogatych. W sto kilkadziesiąt lat po zrównaniu ludzi w prawach świeckich, tak jaskrawa nierówność jest trochę rażąca, zwłaszcza w religii, którą przyniesiono na świat głównie dla ubogich.\nAle wyznaję, że najbardziej wstrząsnęło mnie co innego. Ludzie żywi zawsze sobie jakoś dadzą radę, mogą się bronić, walczyć, szamotać. Małżeństwo, Ślub, ObyczajePomyślałem o tych, których już nie ma, których życie się skończyło; o tych niezliczonych naszych babkach i prababkach, które wszak wszystkie wychodziły za mąż z namowy lub rozkazu rodziców, w zbożnym posłuszeństwie, ani śmiejąc pytać swego serca o zdanie. Myślały bidulki, że Bóg wie jakie zasługi sobie zaskarbią, tymczasem dziś okazuje się, że wszystkie te małżeństwa były wobec Kościoła nieważne, że dziś, gdyby babule dożyły, mogłyby te ich związki być unieważnione; a wszak unieważnienie nie jest niczym innym, niż stwierdzeniem nieważności. Tyle łez ludzkich, tyle zmarnowanych egzystencji, tyle złamanych serc, zdławionych pragnień, i wszystko na darmo, dla nikogo, dla niczego. Biedne babuleńki! I jeszcze inna, straszniejsza myśl: jeżeli te małżeństwa z posłuszeństwa były nieważne — a wszak inaczej prawie ich nie zawierano — w takim razie my wszyscy jesteśmy bękartami, i to do sześcianu, z pokolenia na pokolenie. Ładnych rzeczy dowiaduje się Polska na swoją dziesiątą rocznicę!\nJak było do przewidzenia, zaatakował mnie Polak-Katolik z powodu mojego artykułu pt. Biedne prababki, poruszającego sprawę techniki unieważniania małżeństw. Ale dziwnie to miękki atak jak na tak doniosłą sprawę!\nP. Boy-mędrzec w „Kurierze Porannym” uprawia zawodową propagandę rozwodów. Operując anegdotami, stara się wmówić w czytelników, że Kościół katolicki, aczkolwiek nie uznaje rozwodów, to jednakże toleruje je pod firmą unieważnienia małżeństw pod byle pozorem. Wystarczyć może czasem list do przyjaciółki, świadczący, że narzeczona nie kochała swego przyszłego męża. Dziać się mają również i nadużycia, przekupstwa i krzywoprzysięstwa świadków.\nJak się w istocie zapatruje Kościół na sprawę rozwodów, pana Boya nic nie obchodzi; woli przytaczać anegdoty z mętnego źródła… A pisze się to wszystko jedynie w celu skompromitowania nieprzejednanego stanowiska Kościoła w sprawie rozwodów i małżeństw cywilnych, i pouczenia wątpiących, że rozwody to rzekoma konieczność życiowa i sprawiedliwość społeczno-moralna…\nP. Boy-mędrzec i jemu podobni mędrcy Syjonu i spod znaków masońskich chcą Polskę przerobić na swoją modłę, a podstawę moralności ludzkiej zwalczają bronią niewybredną: plotką i oszczerstwem.\nPolak-Katolik się myli. Bardzo mnie obchodzi, jak się Kościół na sprawę rozwodów zapatruje. I właśnie dlatego uderza mnie, jak daleko codzienna praktyka od tych zapatrywań odbiega. A co do „nieprzejednanego stanowiska”, to pozwolę sobie dodać małe uzupełnienie praktyczne, mianowicie: nieprzejednanego dla biedaków.\nPolaku-Katoliku! i ja jestem Polak i Katolik. Mówmy jak swój do swego, przymrużywszy lewe oko: kogo wy chcecie tumanić? Co to znaczy: „anegdoty z mętnego źródła”? Czy my jesteśmy ślepi? Czy nie widzimy, co się dzieje naokoło? Czy każdy z nas nie ma tuzina znajomych rozwiedzionych? Czy nie wiemy, jak i po czemu? Czy o tych rzeczach głośno się nie mówi? Czy nie znamy np. z imienia i nazwiska ojca czworga dorosłych dzieci, który otrzymał unieważnienie małżeństwa, i czy nie wiemy ściśle, ile to kosztowało? Czy nie dyskutuje się techniki rozwodów, procederu fałszywych świadków etc.? Ale co tu gadać! skoro Polaka-Katolika tak rażą moje „plotki”, niechże posłucha, jak o tych rzeczach mówi się potocznie w organie augurów, w piśmie, na którego szpaltach raz po raz cywilni kaznodzieje grzmią o nierozerwalności małżeństwa. Oto jeden z czytelników przysyła mi wycinek z „Kuriera Warszawskiego” z dn. 12.XI.1926, który zachował na wieczną pamiątkę. Pisze „Kurier Warszawski”, donosząc o zaręczynach słynnego Marconiego:\nNa przeszkodzie małżeństwu stoi na razie fakt, że Marconi nie ma dotychczas rozwodu z pierwszą żoną. Jak wiadomo, rozwód we Włoszech (!) nie istnieje, przeto Marconi zwrócił się do Watykanu o unieważnienie małżeństwa. Prawdopodobnie wobec wysokich wpływów narzeczonej (ojciec jej należy do gwardii papieskiej) prośba zostanie uwzględniona. Ślub zapowiadają na wiosnę.\nOto z jakiego tonu gadają augurowie, skoro zapomną usiąść na trójnogu. I to jest ton właściwy; tak się o tych rzeczach na co dzień mówi i tak się one dzieją. Można powiedzieć wręcz: każde małżeństwo może być unieważnione; z czego szatan, który jest piekielny logik, mógłby wyciągnąć wniosek, że wszystkie są nieważne… Każde małżeństwo może być unieważnione; pozytywny warunek jest tylko jeden: cenzus majątkowy, bo oczywiście nie każdy ma szczęście być córką papieskiego gwardzisty. Choć i w Warszawie znają siostrzenicę rektora rzymskiego kolegium, która odwrotną pocztą otrzymała unieważnienie małżeństwa.\nA jak się to dzieje w codziennej praktyce, czyż ja mam opowiadać Polakowi-Katolikowi? Raczej od niego mógłbym się wiele dowiedzieć… Zatem, skoro ktoś ma odpowiednie środki finansowe (z biedakiem w ogóle się nie gada), oddają go w ręce specjalistów; ci badają jego wypadek, z której strony rzecz zahaczyć. Drogi są najrozmaitsze; są nawet okresy, w których pewne środki modniejsze są od innych. Niedawno pewna hrabina otrzymała unieważnienie małżeństwa, ponieważ miała wspomnieć jakiejś przyjaciółce, że nie chciałaby mieć dzieci. Którejż młodej kobiecie, dziś, w epoce szczupłych talii, nie zdarzy się wspomnieć czegoś podobnego? — chodzi tylko o świadków, a na szczęście „nie brak świadków na tym świecie”, jak już zauważył Fredro, zwłaszcza jeśli grozi im w najgorszym razie lekka pokuta kościelna. W innym znowuż wypadku, inna droga okaże się lepszą. Znam — jak wspomniałem — wypadek świadectwa lekarskiego niezdolności do „skonsumowania” małżeństwa, wystawionego ślicznej pani po to, aby natychmiast zawarła drugie małżeństwo, które skonsumowała niczym kanapkę z kawiorem. Znam unieważnienie małżeństwa z powodu takiejże niezdolności „skonsumowania”, udzielone… matce dwojga dzieci z tymże właśnie małżonkiem. Polaku-Katoliku! ja jestem, a przynajmniej byłem, lekarzem; i w tym charakterze wiem niejedno: lekarze mówią dość szczerze między sobą. Ale wystarczy po prostu widzieć i słyszeć, co się naokoło dzieje. Byłem świadkiem w miejscu kąpielowym, jak przy bridżu ksiądz, i nie byle jaki, dowiedziawszy się, że jego świeżo poznana partnerka zamierza się rozwodzić, ofiarował jej swoją pomoc i umówił z nią konferencję celem wtajemniczenia jej w najlepsze sposoby. Wszystko bardzo na wesoło, w tonie rozgrywki bridżowej.\nWszystko to idzie jak z płatka; ma — jak powtarzam — tylko jedną ujemną stronę: jest diablo drogie. I stąd wynika paradoks, który, sądzę, jest specjalnością naszego kraju. Niech Polak-Katolik sporządzi sobie listę współpracowników naszych pism bogobojnych, klerykalnych, prawicowych, czy jak je nazywają: niech się przekona, śród tych, którzy najdzielniej szermują zawodowym piórem w obronie katolicyzmu i nierozerwalności małżeństwa, ilu jest ewangelików; zmienili wiarę dla celów rozwodowych.\nChcesz, Polaku-Katoliku, „anegdotek”? Opowiem ci jeszcze jedną: mam ją wprost od kobiety, która ją nader boleśnie przeżyła. Obyczaje, ReligiaMłodą osobę, pragnącą rozwodu, zwrócono do konsystorskiego adwokata, znanego i szanowanego prawnika. Ten oznajmił jej, że trzeba się będzie udać do zaufanego lekarza, który, za pomocą niewielkiej operacji, stworzy jej sztuczne dziewictwo, które znów świadkowie stwierdzą i przed konsystorzem zaprzysięgną. Kiedy młoda kobieta, zawstydzona i zgorszona, wahała się, konsystorski adwokat powiedział jej, że trzeba się decydować i że lepszy taki sposób, niż gubić duszę przejściem na protestantyzm. Klientka podziękowała i… przeszła na protestantyzm.\nCóż rozpusta obłudy! Konsystorz posyła do adwokata, adwokat do lekarza, lekarz sprowadza świadków, którzy świadczą przed konsystorzem. Dosłownie circulus vitiosus, bardzo vitiosus…\nNie, Polaku-Katoliku! na nic się nie zda nazywać oszczerstwami faktów, o których wróble na dachach świergocą. Gdyby ci, którzy wiedzą, zechcieli mówić, włosy by wam na głowie powstały. Nie, nie mogą najpoważniejsze i coraz częstsze sprawy w życiu opierać się wyłącznie na fałszu i świętokradztwie. Kto broni tego stanu rzeczy, kto śmie go nazwać — jak Polak-Katolik — „podstawą moralności ludzkiej” — ten jest wrogiem religii.\nHandelKościół katolicki jest wielki i potężny, ja jestem tylko skromny mędrzec. Ale powiem oto rzecz godną uwagi: Jedno z największych przesileń, jakie Kościół od czasu swego istnienia przeżył, wynikło z handlu odpustami; otóż czeka niechybnie Kościół jeszcze jedno ciężkie przejście, mianowicie z powodu handlu rozwodami. Bo wszelki handel ma to do siebie, że podlega nieubłaganym prawom wolnej konkurencji handlowej.\nW końcu ostatnie wyjaśnienie: nie jestem masonem. Była chwila, że miałem ochotę nim zostać; tak mnie szarpano z prawa i z lewa, że myślałem sobie, iż trzeba do kogoś należeć, gdzieś głowę skłonić. Ale ani rusz nie mogłem trafić do miejsca, gdzie się wstępuje na masona. Dowiedziałem się o tym dopiero niedawno w Paryżu, skąd wróciłem uzbrojony w poważne rekomendacje francuskiej loży: i nasze masony nie chciały mnie za swego! Nie jestem dla nich dość poważny; u masonów, jak w Bracie marnotrawnym Wilde'a, też trzeba mieć na imię Ernest… To zatem, co mówię, mówię jedynie z własnej potrzeby: chciałbym, aby w stosunkach ludzkich, w odrodzonej Polsce, było trochę mniej nierówności, trochę mniej ucisku, trochę mniej kłamstwa i obłudy. Czyżby te ideały były Polakowi-Katolikowi tak nienawistne?\nPoza niezręcznym jak zawsze Polakiem-Katolikiem, i poza niewiarygodnym wręcz jako poziom artykulikiem w „Głosie Narodu”, o którym powiem osobno, nie odpowiedział na moje rozważania rozwodowe nikt. Istotnie, co można powiedzieć? — ani zaprzeczyć faktom, ani ich bronić! A liczne głosy, jakie mnie dochodzą, świadczą, jak sprawa była dojrzała. I nie bardzo widzę, aby się kto zgorszył! Najwyżej ten i ów powiada mi: „To wszystko pięknie, ale ty nie chcesz rozumieć, że Kościół znajduje się w bardzo trudnym i delikatnym położeniu. Nie ma sposobu ruszyć dogmatu nierozerwalności małżeństwa; to mógłby zrobić chyba jaki sobór powszechny, a i to nie wiadomo! Z drugiej strony — fakty i konieczności życiowe, przemiany społeczne, z którymi Kościół musi się liczyć! Położenie jest bez wyjścia, a raczej jest tylko jedno: furtka »nieformalności« i unieważniania. Ładne to nie jest, i sam Kościół się tym martwi, ale co ma robić? Nie sztuka krytykować, znajdź coś, poradź coś, kiedyś taki mędrzec”.\nDobrze więc, niech nie będzie powiedziane, że mędrzec nic nie chce poradzić w tak ciężkiej potrzebie. Znów będę mówił po prostu i naiwnie, a może znajdę radę. Poszukam jej w zasadzie, którą mi dał ksiądz Wacław kapucyn, przezacny człowiek i męczennik narodowy, kiedy mnie przygotowywał do pierwszej spowiedzi. „Moje dziecko, mówił mi, trzeba się zawsze w życiu rządzić uczciwością i prawdą”. I płakał; ten święty człowiek zaraz płakał. Otóż, trudno przypuścić, aby to, co obowiązywało małego berbecia, miało być nie obowiązujące jedynie w najważniejszych sprawach Kościoła, tyczących sakramentu.\nKościół nie zna rozwodu; wiem; ale uznaje i stosuje coraz częściej unieważnienie małżeństwa. Otóż, ta rama wydaje mi się dość szeroka, aby w nią uczciwość i prawda mogły się zmieścić. Dziś praktyka jest taka: dwoje ludzi, którzy, z takich czy innych powodów żyć z sobą nie chcą lub nie mogą, postanawiają się rozejść; idą do kapłanów z prośbą o pomoc i uzyskują (gdy mają odpowiednie fundusze) unieważnienie małżeństwa. Ale jak, na jakiej zasadzie? Kościół nie powiada: „to małżeństwo jest złe, jest nieszczęśliwe, jest gorszące, więc je rozwiązujemy”; ale sięga wstecz — stara się znaleźć w nim od początku pozór nieważności, szuka niezapalonej świeczki przy ołtarzu, stwierdza, wbrew prawdzie, że małżeństwo „nie było dokonane”, szuka świadków, przyjmuje fałszywe przysięgi, słowem, szerzy (mimo woli i z bólem w sercu zapewne) fałsz i zgorszenie. Otóż, pozostając na gruncie nie rozwodu, ale unieważnienia, nie widzę, dlaczego Kościół, po gruntownym zbadaniu, nie miałby powiedzieć tak: „To małżeństwo jest złe: wydało, zamiast cnót, obrazę boską; było widocznie omyłką, nie było nad nim błogosławieństwa Bożego, zatem Kościół unieważnia je, uznaje je za niebyłe”. Czy nie ma prawa tego zrobić? Ma prawo. Wszak powiedziane jest: „Cokolwiek rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane w niebie”. A jeżeli wolno jest rozwiązać i uznać nieważność najlegalniejszego w świecie małżeństwa dla lada wykrętnej formalności, tym bardziej wolno chyba to uczynić dla braku błogosławieństwa Bożego. Czy może być ważniejszy powód?\nNie pojmuję, ja, mędrzec, czemu Kościół tak mało ma wiary w swoją olbrzymią siłę; czemu się dobrowolnie pęta formalnościami, woląc w tak doniosłej rzeczy oszukiwać sam siebie, szukać wyjścia w kruczkach procedury, niż spojrzeć w oczy faktom? Historia, Religia, Obyczaje, WierzeniaWiem, takie są tradycje Kościoła; taką drogę wskazuje mu wiekowa praktyka: głosić swą niezmienność i niewzruszoność, pracę zaś przystosowania się do zmiany pojęć i obyczajów prowadzić nieznacznie, powoli, bez rozgłosu. Trzysta lat upłynęło, zanim Kościół po cichu uznał naukę o obrocie ziemi koło słońca, potępioną bardzo głośno. Ale to było co innego: ziemia kręciła się tymczasem koło słońca swoim trybem i kręciła się bezpłatnie, więc nie krzyczała. Inna rzecz, gdy chodzi o żywych ludzi: zaczynają krzyczeć…\nJeżeli Kościół tego nie czuje, to znaczy, że zanadto się odciął od społeczeństwa, od życia; że zanadto się zasklepił w scholastycznych formułkach, tak mało licujących z dzisiejszym dniem! Zostawcie talmudystom głoszenie nieubłaganych przepisów przy równoczesnym szukaniu sposobu ich obejścia! Widzimy inne symptomy tego odcięcia. Tak na przykład przed kilku laty wyszła niewiarygodna ustawa, zabraniająca księżom chodzić do teatru. Jak to! Więc ten, który ma być pasterzem i doradcą dusz, ma być zupełnie nieświadomy i naiwny w tym, czym te dusze się karmią? Za moich szkolnych czasów najpopularniejszym spowiednikiem wśród młodzieży był jezuita, ksiądz Załęski, dlatego, że dysputował z nami przy konfesjonale o najnowszych powieściach Zoli. Toteż, wyznaję, że ten zakaz chodzenia do teatru zdumiewa mnie. Nie żądam, aby biskup w infule chodził na Kokotki z towarzystwa; ale aby ksiądz, bodaj w cywilnym stroju, tak jak się to dzieje za granicą, nie miał prawa iść do teatru, to mi się wydaje zupełną omyłką. Sądzę, że olbrzymia większość księży będzie w tym mojego zdania.\nJako przykład, jak daleko władze kościelne są od życia, przytoczę fakt ze świeżego procesu wileńskiego. Jak wiadomo, chodziło o to, że superintendent ks. Jastrzębski, zgodnie z zasadami swojej religii, dał ślub byłemu księdzu katolickiemu Ch., który go o to błagał i który żył w konkubinacie. Ten ksiądz Ch. to był wielki zdobywca serc: kiedy wziął ślub, przyznał się żonie, że ma mnogie dzieci, od których musi płacić alimenta; liczył na żonę, że mu ze swojej pensyjki w tym dopomoże. To się nie spodobało pani Ch. i małżeństwo rychło się rozbiło. Wówczas Ch. zwrócił się do władzy duchownej z prośbą, aby go przyjęła z powrotem na swoje łono; poczynił zeznania, obciążające jego dobroczyńcę, ks. Jastrzębskiego, i prosił, aby, po naznaczeniu kościelnej pokuty, dano mu jaką posadę. I wiecie, jaką posadę obmyśliła mu władza duchowna? Posadę… katechety w szkole żeńskiej w Trokach. Ale kuratoria — władza świecka — stojąc na straży moralności, nie zatwierdziła tej nominacji; wówczas Ch. przeszedł na łono Kościoła Narodowego.\nWracam do kwestii, która nas zajmuje. Uważam tedy, że ze strony Kościoła ta nieśmiałość w rozstrzyganiu tak ważnego zagadnienia, to szukanie czysto formalnych wykrętów i wybiegów tam, gdzie ma od Boga nieograniczone pełnomocnictwa do regulowania sprawy, jest jakąś dziwną małodusznością. Jest w tym też niezrozumienie przewrotu, który przechodzimy, zawrotnego biegu, który sprawia, że jeden rok nie jest podobny do drugiego. Tu musi przyjść jakieś słowo zasadnicze. A jeśli to jest niemożliwe, jeżeli Kościół tak się zamotał we własne formułki, że nic nie może tu zrobić, w takim razie nie pozostaje mu nic innego, jak oddać tę sprawę w inne, mniej poświęcane, a tym samym mniej spętane ręce, i po prostu ustąpić tej dziedziny władzom państwowym, tak jak się to stało w innych krajach.\nZresztą, róbcie, co chcecie. Powiedziałem swoje, reszta nie należy do mnie. Ale, jeżeli będę widział, że ludzkość zanadto się męczy, wówczas nie zaręczam, czy nie wezmę tego w swoje ręce. Czy myślicie, że bym nie mógł, że nie mam kwalifikacji po temu, że nie mógłbym założyć swojego kościółka? Gdybyście wiedzieli, co ja za listy dostaję! „Niechże pan długo żyje! Kto wie, może się panu uda zmienić zasady moralności. Oby!” — tak pisze do mnie żona profesora uniwersytetu z Krakowa, człowieka bardzo bliskiego sfer klerykalnych. A oto podobizna dziękczynnego listu, jaki dostałem kilka lat temu od nieznajomej pary Juliusza S. i Zochy N. Podpisano: „Warszawa, w dniu trzecim naszego wspólnego pożycia”. Oto związek, który, nic o tym nie wiedząc, skojarzyłem. Trzy doby był szczęśliwy, to jest pewne. Czy wszystkie uświęcone związki mogą się tym poszczycić?\nNareszcie wyruszyły klerykalne pisma i pisemka z polemiką. Pokazało każde, co umie: jakie pismo, taka i polemika. Więc krakowski „Głos Narodu” wysmażył artykulik pt. Jędrek-mędrek zielono-balonikowy:\n…Jeden tylko ze współczesnych polskich pisarzy został przez część prasy nazwany mędrcem (skarży się „Głos Narodu”). Nie Rostworowski, który… nie Berent, który… nie Staff, który… ale właśnie, on, Boy, tłumacz francuskich Diderotów…\nI za co! (lamentuje dalej „Głos Narodu”). Boy-Żeleński nie ma warunków do tej swojej nowej roli… To, co napisał dotąd oryginalnego, było wodą; nic dziwnego, że „tomy Boya” urosły do cyfry setki… Ani więc głęboki, ani poważny pisarz; i taki człowiek został nazwany „Mędrcem”. Drugi Staśko, tylko Staśko obznajmiony z Diderotem w oryginale.\nTak biada „Głos Narodu”. A ja też mam ochotę pobiadać, mianowicie nad strasznym poziomem tej „polemiki”. Czy to pisane przez matołków czy dla matołków? Dlaczego w naszych klerykalnych pisemkach stale mówią o rzeczach literackich analfabeci? Ten „Boy, nazwany przez część prasy mędrcem”! Tych sto tomów (!) mojej oryginalnej wody; ten Staśko z Diderotem w oryginale! Oto poziom, do jakiego świętoszki sprowadziłyby naszą publicystykę, gdybyśmy im pozwolili rządzić się w Polsce jak na swoim folwarku.\nA poziom argumentów! Polak-Katolik odpowiada na moje uwagi tryumfalną statystyką rozwodów, stwierdzając, że u protestantów jest ich więcej, niż u katolików. Zważywszy, że w kościele katolickim rozwód nie istnieje, a u protestantów istnieje, zestawienie to jest czymś w tym rodzaju, co gdyby ktoś przeprowadził statystykę porównawczą bigamii u nas a w dawnej Turcji i tryumfował, że u nas była rzadsza. Nie mówiąc o tym, że większość owych rozwodów protestanckich — niemal wszystkie — to są właśnie rozwody katolików, zmuszonych do zmiany religii.\nAle czego żądać od Polaka-Katolika, kiedy sam ksiądz Kozubski w cyrkularzu Katolickiej Agencji Prasowej nie lepszymi walczy argumentami… Uregulowanie prawa małżeńskiego w duchu europejskim grozi, jego zdaniem, „ruiną społeczeństwa”… Ksiądz Kozubski jest profesorem uniwersytetu, a mówi do nas jak do dzieci. Księże profesorze, ja też byłem przez 24 godzin profesorem uniwersytetu; nie zlęknę się. „Ne zdurisz aptekara szajdewasserom”, powiada stare ukraińskie przysłowie. Ruina społeczeństwa! W takim razie społeczeństwa Anglii, Niemiec, Szwajcarii, etc., etc., musiałyby dawno być ruiną. Tymczasem prosperują wcale dobrze, a nawet, o dziwo, cnoty rodzinne stoją tam dość wysoko. Lepiej nie tykajmy tych kwestii, bo jaki mason gotów by szepnąć, że podczas tych paru wieków, przez które kraje protestanckie rosły w potęgę i rozwijały się na wszystkich polach, kraje najprawowierniej katolickie jak Polska, Hiszpania, doszły do ostatecznego upadku. To drażliwy temat, księże profesorze…\nNo a Poznańskie, wasze ukochane Poznańskie? Czy i to jest „ruina społeczeństwa”?\nZ argumentami zatem jest słabo. Nic dziwnego. Sfery duchowne nie przywykły do argumentów; przywykły działać w ciemnościach i po cichu; przywykły u nas do tego, że im nikt nie patrzy na ręce i nie przyciska ich do muru. Cześć i milczenie!\nAle, kiedy się przerwało to milczenie, nie da się już ust zamknąć. Listy, rewelacje jakie otrzymuję, to jeden krzyk ludzkiej niedoli, na której żerują ci, którzy z urzędu swojego powinni goić rany ludzkości. Oto na przykład ustęp z listu, podpisanego imieniem i nazwiskiem; pisze go kobieta, która, jako młodziutka dziewczyna, wyszedłszy za człowieka niegodnego jej uczuć, postanowiła się z nim rozejść. Znów ten klasyczny konsystorski proceder:\nNie chcąc zmieniać religii, zwróciłam się do adwokata konsystorza katolickiego (tu nazwisko znanego adwokata), który oświadczył mi, że choć podane przeze mnie przyczyny są „wyjątkowe”, jednak na tych zasadach unieważnienia w kościele katolickim nie uzyskam. Jeżeli więc chcę pozostać wierną wierze „ojców moich”, to muszę ukryć dziecko, przekupić lekarza i udać dziewicę, a ręczy za skutek!\nMłoda kobieta wychodzi od adwokata — tak samo jak tamta wprzódy cytowana przeze mnie — oburzona, zmienia religię i przeprowadza rozwód. Z czasem wychodzi powtórnie za mąż. Drugi mąż, korzystając z jej niedoświadczenia i nie dość chronionej prawem pozycji, wyzuwa ją z majątku, przeprowadza w sekrecie w konsystorzu katolickim unieważnienie małżeństwa (przy czym konsystorz nie zawiadomił jej ani o sprawie, ani o wyroku), po czym żeni się z inną, ograbiwszy tamtą ze wszystkiego, nawet z mieszkania. I nie ma wobec niej żadnych obowiązków: małżeństwo jego jest, wedle Kościoła, niebyłe.\nNa skargę moją, skierowaną do Konsystorza Katolickiego, odpowiedziano osobie z mojej rodziny, że unieważniono małżeństwo na podstawie bulli papieskiej Ne temere, upoważniającej do rozwiązywania związków mieszanych, których ślub nie był powtórzony w kościele katolickim.\nA nie zawiadomiono mnie za karę, żem religię zmieniła.\nCzyta się to jak bajkę! To są istne dziwy, aby w praworządnym kraju można było kogoś oszukać i ograbić na podstawie — bulli papieskiej! Obecnie żona ta zaskarżyła męża o oszustwo przy zawieraniu małżeństwa (410 art. K. K.) i o bigamię (412 art. K. K.). Ładne historie. Oto, jaki chaos prawny stwarza istnienie tego państwa w państwie, w zakresie spraw, które są wszak nie tylko sakramentem, ale i kontraktem. I ksiądz Kozubski twierdzi, że uregulowanie tych dzikich stosunków byłoby „ruiną społeczeństwa”! Świetny żart, księże profesorze.\nPrzed 30 laty, młody 18-letni chłopiec ożenił się z namowy rodziny z 20-letnią dziewczyną; niebawem rozstał się z nią, wyjechał i nie było go lat trzydzieści. Po trzydziestu latach przysłał do Warszawy swoją nieślubną żonę, aby wraz z tamtą ślubną nie-żoną wspólnymi siłami doszły do unieważnienia małżeństwa i uregulowania życia czworga ludzi. Ponieważ ci ludzie są biedni, ograniczyli się na serdecznych prośbach podanych na piśmie do Kurii Diecezjalnej. Prośby zostały bez odpowiedzi, a małżonka ślubna została wezwana przez miejscowego duszpasterza i otrzymała polecenie pod groźbą prześladowania kościelnego, to jest odmowy pociech i sakramentów w trakcie życia oraz przy skonaniu, aby zaraz porzuciła człowieka, z którym żyje i który usynowił dziecko urodzone z tego związku.\nProboszcz oprócz tego napisał list do władzy człowieka żyjącego na wiarę, że ponieważ pożycie takie daje zły przykład innym, prosi o wyrzucenie tego człowieka z posady…\nZestawmy ten wypadek, w którym Kościół istotnie jest „nieprzejednany” — i więcej niż nieprzejednany — z doskonałym „przejednaniem” codziennych praktyk konsystorskich, a dojdziemy do smutnych wniosków…\nMam jeszcze i inne fakty, z nader wiarogodnego, niemal urzędowego źródła, ale te już doprawdy zbyt brzydkie są, aby je tu przytoczyć.\nNa zakończenie coś weselszego. „Głos Narodu” przejął się bardzo moją groźbą. „Boy (wykrzykuje) — jako założyciel nowego kościółka, nowej sekty! Diabeł ubrał się w ornat”.\nSzkoda, że jeszcze nie dodał, że do mszy mi służą Staśko z Diderotem… Oj, głuptasy, głuptasy, jakże łatwo jest na waszym tle wydać się „mędrcem”…\nSpołecznik, KonfliktPo każdym moim felietonie „rozwodowym” powiadam sobie: „No, to już ostatni! Już za dużo o tym temacie: trzeba przejść do czego innego”.\nListy! Między innymi, bardzo ciekawy list od urzędnika państwowego w byłej dzielnicy pruskiej, wybitnego prawnika. Zaczyna się od komplementu, który dla „dobra sprawy” z rumieńcem skromności przytaczam:\nUwagi pana na temat „unieważnienia małżeństwa” są tak wnikliwe i słuszne, że wyrażenie ich autorowi kilku słów szczerego uznania i zarazem podziwu dla — odwagi cywilnej, staje się po prostu potrzebą serca. Dając mu folgę, pozwalam sobie przy tej sposobności dorzucić parę spostrzeżeń.\nOto w sejmie i w prasie narodowo-demokratycznej szermuje się argumentem o wyższości kulturalnej dzielnic zachodnich. Czyby nie było prościej, zanim nastąpi „kleszczowy poród” prawa małżeńskiego w Komisji Kodyfikacyjnej, podnieść nieco resztę zacofanych dzielnic na poziom zachodniego ustawodawstwa, obejmującego przepisy o ślubach cywilnych i urzędach stanu cywilnego? Wiemy, że ludność tamtejsza pogodziła się z tym dawno, a jaka jest siła przyzwyczajenia, przytoczę przykład z własnego doświadczenia:\nKiedy, przed kilku laty, przeniesiono mnie tutaj, tutejsze służące (stuprocentowe katoliczki) wyrażały wobec żony poważne wątpliwości, czy nasze małżeństwo, zawarte tylko w kościele (w Krakowie) jest ważne, skoro nie byliśmy w urzędzie stanu cywilnego. Słowem, podejrzewano nas o konkubinat… (Tak by było wedle obowiązującego tu prawa). Z czasem, wobec coraz liczniejszego napływu ludzi z Galicji, z podobnymi konkubinatami oswojono się…\nList ten jest niezmiernie interesujący. Podwójnie. Raz dlatego, że, jak już zwróciłem na to uwagę, szermierze małżeńskiego monopolu Kościoła, twierdząc, że uregulowanie cywilne tych spraw groziłoby „ruiną społeczeństwa”, przemilczają dyskretnie były zabór pruski, gdzie właśnie ustawodawstwo cywilne w sprawach małżeńskich istnieje. Nie tylko dzielnice te nie trącą „ruiną”, ale są w dodatku podobno najsilniejszą ostoją religii i rodziny.\nAle jest i rzecz druga. Te służące, patrzące podejrzliwie na ślub wyłącznie kościelny, jako na… konkubinat, mogą nie być tak naiwne i śmieszne, jak by się zdawało! Mogą istnieć wypadki, w których te służące miałyby zupełną słuszność… Oto przed paru dniami otrzymałem od znanego adwokata warszawskiego zajmującą relację z procesu, który niedawno temu, przez wzgląd na osoby wchodzące w grę, narobił sporo hałasu w Warszawie.\nKatolik ożenił się z protestantką. Zgodnie z naszą obowiązującą ustawą, ślub odbył się w kościele obrządku narzeczonej, zatem w świątyni ewangelickiej. Po pewnym czasie, mężowi sprzykrzył się ten związek; cóż tedy robi? Udaje się po prostu do konsystorza katolickiego, który skwapliwie ślub ten unieważnił (bez zgody i bodaj bez wiadomości drugiej strony) i pobłogosławił nowy związek tego samego męża z inną. Pierwszą żonę, po unieważnieniu małżeństwa, mąż zostawił bez żadnego zaopatrzenia, pozbawił ją nawet mieszkania. Kościół, uznając małżeństwo za niebyłe, zwolnił go miłosiernie ze wszystkich obowiązków. Pokrzywdzona żona wytoczyła proces przed sądem; otóż, sąd, wyrokiem swoim skazującym męża na płacenie alimentów, stwierdził, że pierwsze małżeństwo jest legalne i ważne, a tym samym drugie, zawarte prawidłowo z punktu kościelnego i w kościele katolickim, stało się wobec prawa konkubinatem. Gdyby sąd miał odwagę być konsekwentny, wytoczyłby temu mężowi proces o bigamię, księdzu zaś o to, że dał ślub człowiekowi żonatemu; ten ostatni proces byłby z punktu prawnego niewątpliwie bardziej uzasadniony niż proces superintendenta Jastrzębskiego.\nWidzimy tedy, że są okoliczności (a jest to wypadek typowy i wcale nie odosobniony), w których katolickie małżeństwo kościelne może być — o zgrozo! — konkubinatem, przynajmniej wobec prawa; a ostatecznie, prawo jest… prawem. Oto, jakie stosunki wytwarza dzika gospodarka małżeńska konsystorzy katolickich, depcąca nie tylko prawa państwowe, ale i wszelkie poczucia ludzkie. I nie wiem, doprawdy, czy przyczyniają się do powagi któregokolwiek Kościoła te wędrówki od wyznania do wyznania, przy czym religia i jej zmiana służą nieraz jedynie za narzędzie do oszukania i ograbienia bezbronnej istoty. Tego rodzaju stosunki czynią pożycie małżeńskie czymś nad wyraz niepewnym; ów rzekomo nierozerwalny związek staje się w istocie nierzetelną spółką, w której jeden ze wspólników może, przy pomocy władzy duchownej, w każdej chwili oszwabić drugiego. Tylko ujednostajnienie cywilne prawa małżeńskiego mogłoby temu zapobiec. Ale to uregulowanie grozi, wedle księdza profesora Kozubskiego, ruiną społeczeństwa! Trudno o wymowniejszy dowód, że Kościół — a raczej konsystorz — w swoim oporze zabrnął w jakiś zaułek, w którym każde słowo i każde pojęcie jest przeciwieństwem tego, co zwykły one oznaczać w języku uczciwych ludzi.\nAle, skoro pp. duchowni lubią formalistykę i dialektykę, mogę i tym służyć. U mnie jest wszystko, jak w sklepie; życzliwi czytelnicy dostarczają mi wszystkiego. Oto, co pisze do mnie jeden z najznakomitszych naszych uczonych:\nMoże ci się przyda pewien pomysł kościelnego rozwiązania sprawy rozwodów i unieważnień małżeństw; pomysł podany przed paroma laty w broszurze pewnego autora, którego nazwiska, niestety, nie pamiętam.\nWśród impedimenta matrimonii, okoliczności uniemożliwiających prawomocność małżeństwa, wyliczają kanony error in persona, pomyłkę w osobie. Komentarze z końca starożytności objaśniają, że jeśli kto na przykład poślubił jakąś dziewczynę jako wolno urodzoną obywatelkę, a po ślubie pokazało się, że była pochodzenia niewolniczego. Kościół, liczący się z rzymskim i greckim ius conubii, umarzał takie małżeństwo jako nieistniejące z powodu error in persona.\nAlbo np. w wiekach średnich ktoś prosił przez swatów ojca o rękę młodszej córki i sam czy per procuram brał z nią ślub. Potem pokazało się, że ojciec dał mu za żonę córkę starszą, czy w ogóle inną niż tę, o którą on prosił (tak postąpił już Laban, dając Jakubowi Lię zamiast Racheli). Na reklamację oszukanego, Kościół unieważniał małżeństwo z powodu error in persona.\nTego rodzaju pomyłki dziś się już nie zdarzają, ale paragraf w Kanonach został. Otóż autor zwraca uwagę na możliwość wyzyskania go dla celów współczesnych.\nWedług nauki Kościoła, w osobie (persona) ważniejsza jest dusza (za której odkupienie Chrystus poniósł śmierć krzyżową), niż ciało. Error in persona można więc brać jako pomyłkę co do duszy, charakteru osoby. Ktoś poślubia pannę, w przekonaniu, że to osoba pobożna, łagodna itp. Po pewnym czasie, przekonywa się, że to bezbożnica, gwałtowna itp. Prawodawstwo cywilne uznaje niezgodność charakterów uniemożliwiających współżycie małżeńskie. Obecnie, może Kościół przeprowadzić ten punkt widzenia na podstawie paragrafu o error in persona.\nNie trzeba do tego żadnych soborów. Wystarczy zwykłe wyjaśnienie kurii papieskiej. Przecież w tej drodze ogłoszono przed paru miesiącami, że w rocie przysięgi ślubnej u kobiet opuszcza się „posłuszeństwo małżeńskie”.\nPosyłając ci cudze uwagi o error in persona, proszę, byś przy ich ewentualnym uwzględnieniu nie powoływał się na mnie. Serdeczne pozdrowienia, z wyrazem podziwu i sympatii.\nŚwiętoszek, Kobieta "upadła"Wyrazy sympatii. Owszem. Zewsząd płyną ku mnie wyrazy sympatii po cichu, a gromy oburzenia padają głośno. Jestem wciąż jak ta dziwka, którą się szczypie w udo w gabinecie, a nie poznaje się jej na ulicy.\nNo i „polemika”. Ach! Och! Walka, Nienawiść, MiłośćAbonuję się w Informacji Prasowej Polskiej, więc co dzień lub co drugi dzień otrzymuję paczkę obelg, porcję nienawiści wyzianą przez ludzi skupionych pod sztandarem miłości bliźniego. Przywykłem do tego jak do rannego masażu. Radzę wam, abonujcie się w Informacji Prasowej Polskiej. Obiecałem jej reklamę pięć lat temu, dopełniam obietnicy.\nZa to listy bywają bardzo pokrzepiające. Nie ma dla pisarza milszej rzeczy niż ten kontakt z Nieznanym, niż te sygnały dochodzące z mroku, z nowych lądów. Oto, co pisze mi nieznajomy starzec:\nOdczytałem w „Przeglądzie katolickim” wymyślanie na pana z powodu jego recenzji dramatu Jadwiga.\nMiał pan rację w tym, co pisał, lecz Boy mędrzec byłby twórcą nie lada, gdyby oprócz sceptycznego mądrowania pisał i mówił wreszcie otwarcie i śmiało, że podłość i głupota współczesnego ustroju polega na patriarchacie.\nTo, że pan i ja jesteśmy dzieckiem naszych matek, to fakt przyrodzony; ojcostwo — zawsze niepewne.\nKobieta wolna i wolna miłość, i maternitet, to jest matriarchat (nazwisko po matce), to zdrowe stosunki społeczne — gdy tymczasem zmiana nazwiska kobiety na przynależność męża, to fałsz i obłuda.\nKobieta od XV wieku, poprzez emancypację towarzyską, aż do XIX wieku przez emancypację ekonomiczną, powoli, stopniowo dochodzi w XIX wieku do emancypacji płci, i całą naszą cywilizację, zakłamanie i oszustwa w religii katolickiej rychło diabli wezmą, gdy urodzi się wielka kobieta i kilku dzielnych publicystów sekundować jej będzie w pracy ideałów pangynizmu.\nMam lat 60 z górą i dość doświadczenia na to, że przyczyną rozwodów, trójkątów małżeńskich, zdrad, tragedii, fałszu itd. jest to patriarchalne małżeństwo, jakie cywilizacja judeo-chrześcijańska uprawia. I publicysta ośmieszający to wszystko, to mało; dopiero publicysta-twórca, wskazujący nowe horyzonty, to twórca życia nowego.\nPiszę w skrócie, bo nie wiem, czy ten list Pana dojdzie, lecz powtarzam, że mam żal do publicystów za ich małostkowość i brak silnej twórczej inicjatywy obyczajowo-społecznej.\nKpiną, krytyką i sceptycyzmem masy się nie zdobywa; dopiero nowe myśli, życie nowe — masy mobilizują.\nUpaja to tłum, i publicysta nie mający mocy tego nastroju, to snob tylko i polsko-katolicka trąba.\nMogę o tym z panem prowadzić korespondencję, by pana zapłodnić myślą Nową dla wydania jakiego bądź utworu myśli Nowej.\nTak mówi starzec. A ja odpowiadam w pokorze: Mocne są jak grom twoje słowa, o starcze, którego oczy witały zieleń wielu wiosen i którego włosy przyprószył śnieg wielu zim. Prowadź ze mną korespondencję, bracie mój, i zapłodnij mnie Nową Myślą, bo sam czuję najlepiej, że, mimo pozorów zuchwalstwa i odwagi, jestem — może nie snobem — ale „polsko-katolicką trąbą” na pewno. I bodaj za to jedno wyrażenie, którym wzbogaciłeś mowę naszą, przyjm, starcze, podziękę od tego, który chciałby zostać uczniem twoim i który zaledwie śmie w twojej obecności podpisać się:\nBogactwo, UcztaMędrzec zbiera ziarno mądrości, gdzie się zdarzy. I tak, zdarzyło mi się niedawno być na obiedzie u jednego z wielkich finansistów warszawskich. Ślicznie tam było: kryształy, srebra, dzieła sztuki, służba żółwiowa, zupa stylowa (to jest, przepraszam, odwrotnie: służba stylowa, zupa żółwiowa), trufel na truflu jedzie i truflem pogania, talerze ciepłe, kobiety chłodne, słowem wielki świat aż miło.\nPonieważ było to już po moich pierwszych felietonach tzw. „rozwodowych”, sąsiadka zaczęła ze mną rozmowę na ten temat. Przykład sypał się po przykładzie, anegdota po anegdocie, z imionami, z nazwiskami, wszystko arcy-katolickie, wszystko dobrze znane z koła jej rodziny i bliskich. Ale szczególnie został mi w pamięci i ubawił mnie jeden przypadek.\nW pewnym małżeństwie, rozdzielonym przez wojnę, mąż utkwił dla interesów w Konstantynopolu, utrzymując zresztą korespondencję z żoną. Wśród tego, żona, zakochawszy się w innym, uzyskała jednostronnie, bez wiedzy męża, unieważnienie małżeństwa, z powodu że mąż zaginął. Do stwierdzenia tego może wystarczyć dwukrotne ogłoszenie w pismach, przy czym wybiera się pisma najmniej czytane i druczek najmniejszy. Ale co jest zabawne, że, przez cały czas procesu, żona pisywała serdeczne listy do „zaginionego” a nie wiedzącego o niczym męża, tak, iż ten dostał od niej list z nagłówkiem: „Kochany Jasiu” czy „najmilszy Franiu”, prawie tego samego dnia, w którym konsystorz podpisywał unieważnienie małżeństwa z „zaginionym”.\nI co mnie oburza, to zuchwalstwo klerykalnych świstków w rodzaju „Głosu Narodu”, które chcą wmówić w naiwnych, że „masony” atakują Kościół za jego nieprzejednanie. Całkiem przeciwnie, powtarzam, stwierdza się aż nazbyt daleko idącą ustępliwość… Ironizując w artykuliku Boy-egzegeta mój cytat: „Cokolwiek rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane w niebie”, pisarek powołuje się na słowa Chrystusa: „Co Bóg złączył, człowiek niech nie rozłącza” i woła patetycznie: „Przypuszczamy, że Boy-mędrzec zna to miejsce z Ewangelii!” Owszem, znam; i dlatego dziwi mnie, że przy każdym konsystorzu wisi armia zaufanych adwokatów, których fachem, specjalnością jest rozłączać to, co Bóg złączył. Oczywiście nie każdemu. Bo codzienna praktyka, obserwując pilnie te słowa Zbawiciela, dodała do nich maleńkie słówko: „Co Bóg złączył, niech człowiek nie rozłącza gratis”.\nA teraz, dla kontrastu, drugi obraz. Zmiana dekoracji: chata ubogiego rolnika, który bez swojej winy znalazłszy się w fałszywym położeniu i w grzechu, chce z niego wyjść i, pragnąc dać dzieciom uczciwą egzystencję, zwraca się z naiwną ufnością do matki-Kościoła. Oto odpis jego podania do Sądu Arcybiskupiego, przesłany mi przez jednego z czytelników:\nDo Sądu Arcybiskupiego w…\nSkarga powoda N. N. w sprawie przeciwko… o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód.\nW roku 1912, w rzymsko-katolickim kościele parafialnym w X., zawarty został związek małżeński pomiędzy mną a pozwaną. W krótkim czasie po ślubie zauważyłem, że jawnie jestem zdradzany przez żonę, która zaczęła prowadzić życie rozpustne, nawiązując coraz to nowe znajomości z rozmaitymi podejrzanymi osobnikami. W roku 1914, b. władze rosyjskie powołali mnie do czynnej armii wojennej jako zapasowego szeregowca. Wówczas pozwana, korzystając z mojej nieobecności, nadal uprawiała stale orgię pijacką i rozpustę, żyjąc na zmiany coraz to z kim innym. Taki stan rzeczy trwał do roku 1918. Zaś po powrocie moim z wojny w tymże 1918 roku, zastałem pozwaną w zażyłych lubieżnych stosunkach z nieznanym mi osobnikiem, razem zamieszkałych do dnia dzisiejszego. Żadne perswazje, tak ze strony mojej, jak i rodziny jej oraz znajomych, ażeby powróciła do życia legalnego, skutku nie odniosły. Będąc złamany moralnie i duchowo, od roku 1918 rozpocząłem prowadzić życie osobne, a nabywszy własny domek i cokolwiek ziemi, siłą rzeczy zmuszony byłem przyjąć obcą kobietę dla zajęcia się domowym gospodarstwem, gdyż sam od 8 rano do 5 po południu każdego dnia pracuję w fabryce i przez to nie jestem obecny w domu. Z powodu pożycia ze swą gospodynią pod jednym dachem, zostało zrodzonych troje dzieci, które obecnie w wieku od 3 do 9 lat. Mając obowiązek wychowania tych dzieci i ich uojcowienia, pragnę zatem zaślubić gospodynię swą, a z pierwszą żoną, pozwaną w sprawie niniejszej, otrzymać rozwód przez rozwiązanie małżeństwa z winy pozwanej. Wobec powyższego, upraszam Sąd Arcybiskupi o łaskawe rozwiązanie małżeństwa przez udzielenie rozwodu.\nW charakterze świadków proszę wezwać… (tu nazwiska i adresy).\nOsoba która przesłała mi kopię tej prośby, pisze mi,\nże na nią otrzymano odpowiedź, iż Sąd Arcybiskupi rozwodu nie udzieli, że żona powoda może prowadzić życie rozpustne i że Sądu dzieci powoda nic nie obchodzą. „Taką odpowiedź wydało dwóch kościelnych mędrców: (nazwiska). A zatem dzieci pozostaną bękartami, pośmiewiskiem wsi, rodzice ich żyć będą na wiarę”, pisze z rozżaleniem mój korespondent.\nOczywiście, podanie to było naiwne; każdy odpowie, że na takie podanie Sąd Arcybiskupi nie mógł dać innej odpowiedzi, jak tylko odmowną, ponieważ rozwód nie istnieje. Ale mimo woli nasuwają się porównania i refleksje, że, gdyby chodziło o możnych tego świata, znalazłby się sposób, i dla błahszej przyczyny, i bez przyczyny… Rozwodu nie ma; oczywiście: „Co Bóg złączył” etc.; ale znalazłby się kruczek do unieważnienia. Czasem nawet dość dziwny kruczek. Niedawno rozmawiała ze mną pewna zamożna ziemianka i opowiadała mi dzieje swego niedoszłego rozwodu. Ni mniej ni więcej, tylko adwokat konsystorski zaproponował jej, aby się podała za lesbijkę (widać z przywróceniem dziewictwa były trudności), po czym mąż zezna, iż z powodu jej przewrotnych gustów zmuszony był ją opuścić. — Jakże ja mogę o sobie takie rzeczy opowiadać! okrzyknęła się dama. — Przecież to poza konsystorz nie wyjdzie, a księża i tak wiedzą, że to nieprawda; to się często praktykuje, odparł najspokojniej adwokat.\nPowiedzą na to: przypuśćmy, że istnieją nadużycia, ludzie są ułomni, ale to nie obciąża w niczym zasady. Cóż, kiedy codzienna praktyka poucza, że nadużycie stało się tu zasadą, systemem, instytucją… Aż mi wstyd, że muszę tyle razy powtarzać jedno i to samo; ale kto by przeczytał parę numerów klerykalnych pisemek, ten by zrozumiał, dlaczego trzeba powtarzać to samo, wciąż i do skutku. Wciąż, gdy mowa o „nieprzejednaniu”, trzeba się dziwić, że konsystorz wybiera sobie dla swego „nieprzejednania” wypadki istotnie poważne, i biedaków, dla których to jest klęską życia; że ma rękę stalową dla jednych, aksamitną dla drugich. I ostatecznie musi taki biedak pomyśleć: na co zda się religia, skoro w najcięższych próbach życia nic nie pomoże, i nie tylko nie poradzi sama, ale zazdrośnie czuwa, aby władze świeckie nie mogły ulżyć ludzkiej doli. Czyż funkcje religii mają się ograniczać jedynie do grzebania człowieka? Po śmierci i za życia?\nKsiądz profesor Kozubski i inni twierdzą, że to właśnie jest idealnie, że nic się tu reformować nie da i nie trzeba i że wszelka zmiana byłaby „ruiną społeczeństwa”. Ba, więcej: nie wolno się tymi rzeczami zajmować, o nich mówić; kto je poruszy, ten jest natychmiast — jak ja — obsypany stekiem obelg. Doprawdy, można by przypuszczać, że ci ludzie zupełnie stracili poczucie rzeczywistości! Miałbym ochotę przytoczyć cały list, który od jednego z czytelników otrzymałem, a który kończy się tak:\nŚmiem wyrazić zdanie, że obecnie stosunki są nie do wytrzymania; ludzie w tej atmosferze duszą się i szukają powietrza, ale nie w Kościele Katolickim. Doprowadzić to może u nas do „Meksyku” — tylko oby sprawcy tego nie uważali się w krytycznej chwili za ofiary, jak to się zwykle dzieje; należy ich o tym uprzedzić…\nPorzućmy te ponure obrazy; przejrzyjmy dla rozweselenia parę klerykalnych pisemek i ich „polemikę”. Jedno przepowiada mi straszny koniec w sanatorium dla zboczeńców; w drugim jakiś głuptas kreśli taki ponury obraz przyszłości Boya:\nObawiać się musi także, że go na progu starości, kiedy mu zbraknie wrodzonej werwy i sarkazmu, a krzypoty wieku sędziwego tamować będą skrzący się wylew natchnienia, że go wtedy opuszczą gęstym dziś zbici wkoło niego kołem, i nie szczędzący poklasku Koplery i Stiglitze… i zostanie Boy sam, biedny lubieżny egotyczny staruszek, ze wspomnieniami dawnych sukcesów, które jakżeż drogo okupił zaparciem się tego wszystkiego, co go wiązać mogło z tradycjami wczesnej młodości!\nMylisz się, głuptasku. Jeżeli dożyjesz, będziesz mnie mógł oglądać w roku 1964, jak owacyjnie przyjmowany, zdrów, czerstwy i uśmiechnięty, będę siedział w loży Teatru Narodowego, w dniu uroczystego trzechsetlecia premiery Świętoszka. I do tej pory, miejmy nadzieję, że dobroduszny polski Orgon strząśnie z siebie dławiącego go Tartufa.\nDochodzę do końca moich rozważań. Rozumiano je przeważnie dość opacznie. Imputowano mi zaciekłą walkę o rozwody. Omyłka. Nie o rozwody walczę, ani o „wolną miłość”, jak to dudki chcą wmówić innym dudkom, ale o coś innego, o coś więcej. W trakcie tych utarczek, nasunął mi się pod pióro termin, który już stał się niemal obiegowy: „konsystorskie dziewice”. I stopniowo te „konsystorskie dziewice” urastały mi w symbol złych sił, zatruwających nasze życie. „Konsystorskie dziewice” — to symbol fałszu, obłudy, które zaczynają panoszyć się dokoła coraz zuchwalej.\nRola duchowieństwa była zawsze w Polsce olbrzymia. Niepodobna mi w tych szczupłych ramach pokusić się o rozważenie, w jakim stopniu kler, który, uporawszy się z „heretykami”, położył w dawnej Polsce rękę na wszystkim, przyczynił się do pogrążenia narodu w owej straszliwej ciemnocie, w jakiej tkwiliśmy przez cały wiek siedemnasty i trzy czwarte osiemnastego, wówczas gdy inne narody spełniały największą pracę myśli. To pewna, że, jeżeli Polska z tej ciemnoty spróbowała się wydźwignąć, jeśli, częściowo bodaj — niestety za późno — to się jej udało, zawdzięczała to przede wszystkim owym do dziś jakże znienawidzonym w pewnych sferach „Diderotom”, Wolterom i Monteskiuszom, których wpływ wyraził się w pięknym dziele Konstytucji Trzeciego Maja. Ale już było za późno: Polska upadła. I wówczas, dzięki warunkom, w jakich naród się znalazł, zaczął się ów proces, który trudno określić lepiej, niż słowami najszlachetniejszej i głęboko wierzącej pisarki, Narcyzy Żmichowskiej:\n…między grozą schizmy rosyjskiej a protestantyzmu niemieckiego, duchowieństwo katolickie znalazło grunt wybornie przygotowany pod siejbę swych życzeń i zamiarów; — wszystko, co polskie, przedzierzgnęli na katolickie, wszystko, co katolickie, udali za szczeropolskie, i tak dziś tymi dwuznacznikami zręcznie szermierzą, że odrobili już prawie wszystko, co od początku XVIII w. w sumieniu ogólnym ludzkości uczeni i bohaterowie, rozumni i poczciwi, kosztem krwi, życia i ciężkiej pracy, wypracowali na koniec…\nKamień grobowy odwalono, Polska zaczęła żyć własnym życiem. Natychmiast kler wyciągnął rękę po nią, niby po swoje prawe dziedzictwo. Umocniony w potędze przez naszą ordynację wyborczą, świadom swego wpływu na masę włościańską i na kobiety, oparł się przede wszystkim na tych czynnikach. Kwestia cywilnego ustawodawstwa małżeńskiego jest, z tej perspektywy, punktem bardzo drażliwym, bo odbiera klerowi supremację w najbardziej powszechnej i życiowej sprawie. Nie tyle o dogmat tu chodzi, nie tyle o niebo („z Niebem zawsze poradzić jakoś sobie można”… powiada Molier) — ile o ziemię. Ta walka o władzę tłumaczy „podwójną buchalterię” konsystorzy wobec tłumu a wobec uprzywilejowanych: tłum trzymać siłą, a możnych tego świata ustępliwością. Stąd pobłażliwość dla jednych, nieprzejednanie dla drugich; stąd armia konsystorskich adwokatów, która się stała zorganizowaną instytucją fałszu i świętokradztwa. Stąd wynalazek nad wynalazki: „konsystorskie dziewice”.\nAle metody te oddziaływują pośrednio na całe nasze życie. Będę mówił o tym, co znam najbliżej. Klerykalizm pokumał się z nacjonalizmem; oba obozy potrzebowały „ostrych piór”; poszukały ich, gdzie mogły. Toteż, kiedy przeniosłem się kilka lat temu do Warszawy, z uśmiechem patrzałem, jak wszystkich największych wygów i cyników, jakich znałem, skupiono w „Okopach świętej Trójcy”, w rzędzie obrońców wiary i cnót staropolskich. Ale kiedy przyjrzałem się bliżej, rychło przestało mi to być zabawne, a stało się obmierzłe: widziałem zastraszające znieprawienie charakterów.\nWspomniałem już o zjawisku, które nie istnieje chyba w żadnym innym kraju; to, że znaczna część szermierzy katolicyzmu w naszych dziennikach, to ewangelicy! Nie przerywając pracy w klerykalnym piśmie, zmienia się wiarę dla celów małżeńskich i, przeprowadziwszy własny rozwód, pyskuje się dalej o nierozerwalności małżeństwa! I nikomu tam nawet na myśl nie przyjdzie pytać, jakiego kto wyznania: katolik z zawodu — to wystarczy. Czy potrzeba lepszego dowodu na to, że tu nie o dogmaty chodzi ani nie o wiarę; że inny tu jest cel, który — jak wiadomo — uświęca środki… Dochodzi do bardzo zabawnych paradoksów: jeden z naszych najtęższych kondotierów katolicyzmu (oczywiście ewangelik) został przez Towarzystwo imienia Piotra Skargi uroczyście potępiony za swą działalność pisarską, co nie przeszkadza klerykalnym pismom gloryfikować go na wszystkich polach jako „swojego człowieka”, jako obrońcę wiary i ołtarza, pogromcę heretyków i masonów.\nAle zauważmy, iż w naszym młodym państwie jedni i ci sami pełnią rozmaite funkcje: publicystów, polityków, nawet doktorów Kościoła, a równocześnie literatów, krytyków… Czego spodziewać się po takich ludziach? Gdy ktoś szalbierzy w rzeczach religii, czegoż żądać od niego w sprawach literatury? I tu przede wszystkim trzeba szukać przyczyn zatrucia naszego życia literackiego. Można by humorystyczne pismo wydawać, zapełniając je enuncjacjami tych samych pisarzy o tych samych sprawach na przestrzeni lat kilku. Parę dni temu ubawiłem literacką Warszawę, cytując stary felieton tzw. Ojca Miłaszewskiego, w którym wysławia Boya za to, że „iskrzącym się dowcipem wypala bigoterię zarówno patriotyczną jak pseudoreligijną”…\nW trakcie tych moich rozważań, jeden z czytelników przesłał mi dla zabawy numer pisemka „Odrodzenie” z r. 1906, z artykulikiem pt. Przestańcie, bo się źle bawicie. Ach, co za rzeczy tam czytamy:\n…Istotnym wrogiem pokoju, zarzewiem waśni domowych i podnietą Kainowych zbrodni okazują się nie niewiara, lecz fanatyzm religijny; nie świecka nauka… przewrotowe idee współczesne, lecz średniowieczna ciemnota i zabobon, wstecznictwo starannie pielęgnowane przez Kościół katolicki w jego własnym interesie… Adoracja dla najświętszego Sakramentu i Matki Boskiej nieustającej pomocy, handel szkaplerzami i obrazkami świętymi, posty i dobrowolne umartwienia, częste komunie… Ile to cudownych obrazów i miejsc przez Matkę Boską nawiedzanych istnieje w naszym kraju…\n…Naiwna, szczera, gorąca wiara ciemnego i w ciemnocie utrzymanego ludu, póty była duchowieństwu na rękę, póki lud odciągała od wieców politycznych a gromadziła w kościele; póki hamowała pragnienie dobrobytu, a zapełniała kościelne skarbony…\n…Nie, nie, nie! Niechaj się księża między sobą suspendują, wyklinają, niech zanoszą do Watykanu skargi, repliki, protesty, kontrprotesty, niech apelują do papieża, gubią się w teologicznych zawiłościach i subtelnościach — lecz niech się nie ważą posługiwać ludem jako narzędziem swoich waśni”…\nW tym — i jeszcze jaskrawszym — tonie paręset wierszy. A wiecie kto to pisał? Podpisano pełnym imieniem i nazwiskiem: pani Iza Moszczeńska. Izia, Iziula, Ziuta, dziś zatrudniona w lewentalowskim handelku dewocjonaliami markietanka armii świętoszków. A przecież kiedy pani Iza Moszczeńska pisała te słowa, nie była już dzieckiem… Ewolucja? — Zapewne…\nMniejsza o panią Izię. Ale są ludzie, do których mam żal, kiedy widzę, co się z nich zrobiło w tej służbie. I drugi mam jeszcze żal, to jest o obniżanie poziomu umysłowego w Polsce. W „kąciku polemicznym” tych felietonów miałem sposobność cytować to i owo, i pokazać, że, gdyby zostawić „rząd dusz” pewnym sferom, rychło doprowadziłyby nas do ciemnoty iście z czasów saskich. I kiedy się widzi to absolutne liczenie na bezkrytyczność, powiedzmy na… głupotę czytelnika; kiedy się widzi złą wiarę argumentów, zaparcie się elementarnej rzetelności i logiki, doprawdy ogarnia smutek i zniechęcenie.\nWszystko to, powtarzam, wytwarza zatrutą atmosferę. Przez swoją politykę rozwodową doprowadził Kościół do tego, że zmiana wiary jest niczym, obojętną formalnością. W kraju, gdzie wiara odgrywa rzekomo taką rolę, gdzie tyle się o niej gada, tylu ludzi wodzi nią na pasku, taki stan to rzecz groźna. Wytwarza to wrażenie jakiegoś powszechnego szalbierstwa. „Prawo nie może zmuszać obywatela do kłamstwa”, pisze w dyskusji o ustawodawstwie małżeńskim prof. Wł. L. Jaworski, gorliwy katolik. Widzimy znamienne symptomy: jeden z dostojników państwa, sam katolik, dał syna ochrzcić w kościele ewangelickim, iżby ten syn mógł przejść przez życie jako uczciwy człowiek i korzystać z pełni praw obywatelskich. I takich jest wielu, coraz więcej… Ludzie przechodzą na prawosławie, na mahometanizm! Niechby wreszcie przechodzili; ale rzecz w tym, że wszystko razem, to jest wielka szkoła fałszu dla całego społeczeństwa. I trzeba w końcu spytać: dla kogo ta cała olbrzymia komedia?\nZrozumiałe jest tedy, że walka o uzdrowienie ustawodawstwa małżeńskiego staje się wyrazem walki o ogólniejsze cele. O czystość atmosfery, o wyrugowanie fałszu z naszego młodego życia; o to, by nas nie straszyła na każdym kroku upiorna twarz Świętoszka. To jego oblicze, które wyziera z ciemnych pism klerykalnych — a nawet niektórych świeckich — jest tak nieapetyczne, że dreszcz przechodzi na myśl, że on miałby rządzić Polską.\nA wreszcie, jest to walka o praworządność. Ciągłe kolizje między sądami arcybiskupimi a sądami państwowymi, walki, w których kler chce narzucić sądom państwowym swoją supremację i swoją nietykalność; codzienne ograbianie wdów i sierot na zasadzie starych bulli papieskich, to są rzeczy nie do utrzymania. Nie żyjemy dziś w czasach Bolesława Śmiałego, ale też przez prostą delikatność episkopat nie powinien by nadużywać okoliczności, że prezydent Mościcki nie nosi miecza przy boku. Szanujemy duchowieństwo; ale z chwilą kiedy ono występuje jawnie przeciw naszym ustawom, przeciw naszemu wymiarowi prawa, wówczas staje się czynnikiem przeciwpaństwowym, staje się szkodnikiem. Szanujemy kanony religii, dopóki pokrywają się z ludzką uczciwością; z chwilą gdy stają się jej zaprzeczeniem, gdy stają się źródłem demoralizacji, gdy utrwalają pojęcie nierówności ludzi wobec prawa, wobec Sakramentu, gdy stają się ustępliwym służką wobec bogaczy, nieubłaganym katem dla maluczkich, wówczas jesteśmy pewni, że ktoś źle te kanony interpretuje, że ich piastunowie i tłumacze zeszli na bezdroża.\n„Musimy dbać o to, aby Kościół nie przeciwdziałał kulturze społecznej i obyczajowej, by nie cofał ludu wstecz, w epokę barbarzyństwa, by go nie gubił i nie zatracał; a jeśli tego przeprowadzić nie zdołamy, musimy celowo i świadomie zdążać do osłabiania i neutralizowania wpływów Kościoła”… To nie ja mówię: to mówi… pani Iza Moszczeńska w dalszym ciągu cytowanego artykułu. I tym cytatem kończę: czy można było skończyć efektowniej?\nWarszawa, luty 1929\nnarów — tu: zły nawyk. [przypis edytorski]\nMimo iż w ramach recenzji teatralnej nie uważałem za potrzebne strzelać ciężkimi armatami do mariażów bolszewickich — Flirt z Melpomeną, Wieczór ósmy. [przypis autorski]\npo czemu — tu: za ile, za jakie pieniądze. [przypis edytorski]\nbridż — dziś raczej: brydż. [przypis edytorski]\nalimenta — dziś popr.: alimenty. [przypis edytorski]\nwiarogodny — dziś: wiarygodny. [przypis edytorski]\nprzekonywa — dziś raczej: przekonuje. [przypis edytorski]\nprzyjm — dziś popr.: przyjmij. [przypis edytorski]\ntrufel — dziś: trufla. [przypis edytorski]\nZasób opracowany na podstawie: Tadeusz Boy-Żeleński, Dziewice konsystorskie, wyd. Księgarnia Robotnicza, Warszawa 1929\nOpracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Dorota Kowalska, Marta Niedziałkowska, Mieczysław Trautzel.\nIlustracja na okładce: Dave Heuts@Flickr, CC BY-SA 2.0.


Autor Wątek: [Przygarnij Królika] TAIKO szuka domku (Przeczytany 31577 razy)\n« Odpowiedź #40 dnia: Luty 05, 2015, 20:53:20 pm »\nKasiu, ja słyszałam, że można w ten sposób zachęcić królika do jedzenia siana. W praktyce nie stosowałam, ale jeżeli do królika nie przemawia żaden rodzaj siana, to można spróbować.\nOczywiście nie wprowadzać na stałe miodu, jest kaloryczny, ale nie jest trujący\n« Odpowiedź #41 dnia: Luty 05, 2015, 20:55:59 pm »\nTen sposób na zachęcenie królika do jedzenia sianka był już kilkakrotnie na forum przedstawiany i jak do tej pory nie spotkał się z negacją.\nPisałyśmy w tym samym momencie Magda.\nTaiko jest u mnie od ponad tygodnia i przez cały ten czas nie tknął siana. Podawałam mu różne rodzaje z nadzieją, że mu zasmakują, jednak uparcie odmawia.\nZęby trzonowe zostały już skorygowane.\n« Ostatnia zmiana: Luty 05, 2015, 21:01:09 pm wysłana przez Olga »\n« Odpowiedź #42 dnia: Luty 05, 2015, 20:58:19 pm »\nCzłowiek ponad 10 lat ma króliki, a wciąż się uczy i czegoś nowego się dowiaduje.\nA jakiś konkretny miód?\n« Odpowiedź #43 dnia: Luty 05, 2015, 21:04:45 pm »\nJa mam akurat wielokwiatowy.\n« Odpowiedź #44 dnia: Luty 05, 2015, 21:30:52 pm »\nJa podaję królikom miód manuka na odporność, wymieszany z propolisem. Silna kuracja immunostymulująca\n« Odpowiedź #45 dnia: Luty 05, 2015, 23:37:24 pm »\nCytat: Olga w Luty 05, 2015, 20:43:52 pm\nI jak, smakuje mu już? Ja miodu nie lubię, chyba że miód pitny, ale obawiam się, że nie spotkałby się z uznaniem jako zachęta dla królika.. .\nCytat: joac w Luty 05, 2015, 21:30:52 pm\nDostawałam kiedyś od rodziców propolis na łyżce wymieszany z cukrem.... Fuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu (Rodzice pszczelarze)\n« Odpowiedź #46 dnia: Luty 06, 2015, 07:29:51 am »\nNo wczoraj rano trochę podjadł ale w ciągu dnia podchodził kilka razy do paśnika i skubał. Ja to uważam za mega postęp bo wcześniej jedynie brudkował siano\nMiodzik z mlekiem, miodzik na toście z masełkiem... Pychota\n« Odpowiedź #47 dnia: Luty 06, 2015, 09:22:46 am »\nMiodzik - pycha, a miód manuka to już w ogóle czyni cuda. Martan, masz rodziców pszczelarzy? Interesting\nSkrapianie siana miodowaną wodą to dobry patent na zachętę uszaka - cukru w tym mało, a uszak nabiera dobrych nawyków\n« Odpowiedź #48 dnia: Luty 06, 2015, 13:43:12 pm »\nCytat: Olga w Luty 06, 2015, 07:29:51 am\nMega się cieszę To jest naprawdę postęp!!\nDżemik rozumiem, ale do miodu nigdy się nie mogłam przekonać Przyznam, że żałuję, bo zawsze stały u nas kadzie z miodem...\nCytat: joac w Luty 06, 2015, 09:22:46 am\nTak, są pszczelarzami od kilkunastu lat już chyba Głównie tata. Zalety takiej sytuacji odkryłam dopiero niedawno, kiedy tata obdarował mnie trzema litrami miodu, żebym zrobiła z nich wersję alkoholową. Wyszła wyśmienita W tym roku też dostałam, i robimy z tatą miody na próbę - on z jednej receptury, ja z drugiej\n« Odpowiedź #49 dnia: Luty 06, 2015, 14:54:15 pm »\nA propo dobrych nawyków - wczoraj wymieniłam kuwete i dywanik pod kuwetą. Niestety nie dołożyłam do nowego żwirku starego "materiału" toniemy w siuśkach...\nDzisiaj mamy sianko żurawinowe. Przełożyłam sianko z woreczka do paśnika i dałam Tajowi jedną żurawinkę. Siedzi nerwowy pod paśnikiem, wącha to siano, przegryza je i zostawia i namiętnie szuka żurawiny. Mały nerwus\nOj chyba foszka strzelił. Usiadł omykiem w moją stronę i nie reaguje jak do niego mówię\nMiodzik z % musi być przepyszny\n« Odpowiedź #50 dnia: Luty 06, 2015, 15:11:16 pm »\nCytat: Olga w Luty 06, 2015, 14:54:15 pm\nO kurcze, to pewnie wszystko macie biedaki zasikane na amen A co do żurawinki to pewnie się obraził, bo myśli, że w ten sposób Cię złamie i dasz mu jej więcej\nNa miodzik kiedyś zaproszę całe królicze grono! Tylko musi się zrobić\n« Odpowiedź #51 dnia: Luty 06, 2015, 15:23:48 pm »\nCytat: martan w Luty 06, 2015, 15:11:16 pm\nO kurcze, to pewnie wszystko macie biedaki zasikane na amen\nTylko dookoła kuwety. On ma swoje 2 miejsca na siusianie no ale z zagrody "wylewało" się po nocy na pokój.\nWłaśnie buszował pod moim łóżkiem, pobiegł do zagrody, natupał i wrócił pod łóżko\n« Odpowiedź #52 dnia: Luty 15, 2015, 13:23:09 pm »\nTaiko je siano!\n« Odpowiedź #53 dnia: Luty 15, 2015, 15:48:27 pm »\nCytat: martan w Luty 15, 2015, 13:23:09 pm\nJe bo nie ma wyboru\nTaiko przestał także wszystko przekopywać i gryźć no poza ludzkimi palcami... mimo tego bardzo lubi głaski\nJeżeli macie jakieś pomysły jak sobie poradzić z tym problemem to jestem otwarta na rady\n« Odpowiedź #54 dnia: Marzec 11, 2015, 12:54:07 pm »\nTaiko (vel Tajutek) wczoraj był na kontroli, gdzie zachował się wspaniale i dał zbadać sobie ząbki. Są w bardzo dobrej kondycji, nie kaleczą mu już języczka i wymagają kontroli jedynie co kilka miesięcy. Od jakiegoś czasu ładnie je sianko. Poza tym nieprawdopodobnie złagodniał! Nie znaczy już terenu, uspokoił się, cała złość z niego zeszła. Jedynie czasem - chyba z przyzwyczajenia - próbuje złapać za rękę, ale jest to nawyk do zwalczenia.\nPoza tym daje się głaskać. Miał już też pierwsze kontakty z innymi królikami, które wypadły nawet nieźle - raz jedynie został ugryziony w pyszczek, za co później się odwdzięczył Szukamy dla niego domu najchętniej z samiczką, która weźmie go pod pantofel\n« Odpowiedź #55 dnia: Marzec 21, 2015, 22:32:06 pm »\nDawno już się nie odzywaliśmy…\nA tyle u nas pozytywnych zmian!\nOd tygodnia Taiko mieszka w kuchni i uważam to za mega trafioną decyzję. Po tym jak mnie naprawdę boleśnie ugryzł w palec postanowiliśmy spróbować innych metod „socjalizacji”. A więc od tygodnia Tajut bierze udział w naszym życiu kuchennym - z zaciekawieniem ogląda jak pranie kręci się w pralce, robi z nami wyścigi po wszelkie okruszki czy kawałki jedzenia, które spadną na podłogę, kręci się pomiędzy nogami, podczas zmywania czy gotowania zaczepia nas, trąca noskiem, obwąchuje, czasem delikatnie skubnie ząbkami, dzisiaj lizał moje legginsy a wszystko po to żeby wygłaskać jego śliczną główkę. Ja staję na palcach żeby wyjąć coś z szafki a Taiko w tym czasie podkłada głowę pod moją piętę Szok! sam podkłada głowę do miziania, domaga się kontaktu\nOd dawna już nie przekopuje koców, dywaników. Nie zauważyłam, żeby obgryzał meble… Jest spokojny i kochany Siusia TYLKO do kuwety, bobczy też aczkolwiek zawsze jest kilka bobków rozrzuconych przy kuwecie. Myślę, że mógłby by królikiem bez klatkowym, dobrze na niego działa obecny kontakt z ludźmi – jesteśmy obok, nic nas nie oddziela, jeżeli ma ochotę to do nas podchodzi, jeśli nie to zajmuje się sobą.\nSiano je bo je, ale je codziennie. Włączyliśmy do diety warzywka, maluch zrobił się coś kościsty… Szaleje za siemieniem lnianym a przy jedzeniu banana śmiesznie rusza mu się dupka Muszę to kiedyś nagrać . Uwielbia babkę, mniszka i pokrzywę. Często biega za kulą smakulą.\nwięc dla świętego spokoju wrzucam w jakości staro aparatowej „Dużo w jednym – siemię, siemię, siemię! Troszkę głaskania i turlania” NUUUDA! / radzę przyciszyć - pralka tłucze się w tle /\ni jeszcze trzy podobne zdjęcia…\nJutro mam prawie cały dzień wolny więc może pstryknę coś lepszego\n« Ostatnia zmiana: Marzec 21, 2015, 22:35:29 pm wysłana przez Olga »\n« Odpowiedź #56 dnia: Marzec 21, 2015, 22:53:11 pm »\nOlga robisz dobrą robotę będziesz naszym socjalizacyjnym DT Martan Cię męczy o zdjęcia, bo wiesz jak to się mówi "reklama dźwignią handlu"\n« Odpowiedź #57 dnia: Marzec 21, 2015, 22:55:21 pm »\nA no wiem, trza go w końcu wypromować i sprzedać\nSocjalizacyjne DT... Poproszę po Taiko łatwiejszy przypadek! Trochę nam zajęło dogadanie się...\n« Odpowiedź #58 dnia: Marzec 21, 2015, 23:00:50 pm »\n« Odpowiedź #59 dnia: Marzec 21, 2015, 23:06:39 pm »\nMam nadzieję, że teraz Taiko znajdzie już wspaniały domek


NAJLEPSZE ośrodki wypoczynkowe w pobliżu atrakcji Hirosaki Castle — Tripadvisor\nOśrodki wypoczynkowe w pobliżu lokalizacji Hirosaki Park\nOśrodki wypoczynkowe w pobliżu lokalizacji Hirosaki Castle\nNajlepsze ośrodki wypoczynkowe w pobliżu lokalizacji Hirosaki Castle, Japonia\nPrzeczytaj recenzje lokalizacji Hirosaki Castle\n50 km od lokalizacji Hirosaki Castle\n1 z 712 obiektów jest dostępny i spełnia Twoje kryteria. Wyczyść wszystkie filtry\n1 z 712 obiektów jest dostępny w Hirosaki\n44,1 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\nNr 1 pod względem stosunku ceny do jakości spośród 712 obiektów noclegowych w Hirosaki\nNie ma już więcej obiektów, które spełniałyby wszystkie wybrane przez Ciebie kryteria. Wyczyść wszystkie filtry lub zobacz obiekty sugerowane przez stronę Tripadvisor. Mogą znajdować się w Hirosaki Castle lub w jej pobliżu.\n0,6 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n0,8 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n0,9 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n1,1 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n1,2 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n1,4 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n1,5 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n1,9 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n2,0 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\nNr 20 z 47 hoteli/ryokanów w lokalizacji Hirosaki\n2,7 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n3,0 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n5,3 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n7,4 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n11,0 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n13,5 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\nNr 6 z 12 hoteli/ryokanów w lokalizacji Owani-machi\n13,6 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n14,1 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n60-1 Kanda Tashiro, Nishimeya-mura, Nakatsugaru-gun 036-1411, Aomori Prefecture\n14,4 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\nNr 1 wśród 1 pensjonatów/zajazdów w lokalizacji Nishimeya-mura\n15,7 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n16,4 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n16,7 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle\n17,1 km od następującego obiektu: Hirosaki Castle


Nowe autosany już w Tychach - gospodarkaPodkarpacka.pl\nStrona główna » Firmy » Nowe autosany już w Tychach\nNowe autosany już w Tychach\nOpublikowano: 2020-01-10 11:05:01, przez: admin, w kategorii: Firmy\nSANOK. Trzeba przyznać, że z tym kontraktem sanocka fabryka uwinęła się błyskawicznie.\nDwadzieścia gazowych Sancity 12 LF CNG dotarło do Tychów jeszcze przed świętami. A przecież umowa na dostawę autobusów dla śląskiego miasta została podpisana w sierpniu ubiegłego roku.\nTychy dwukrotnie organizowały przetarg na zakup 20 autobusów gazowych. Sanocka fabryka startowała w obu. W pierwszym bynajmniej nie została zwycięzcą, ale dzięki problemom proceduralnym postępowanie zostało unieważnione.\nW drugim przetargu Autosan pokonał dwóch konkurentów Scanię i SOR Libchavy (choć ten drugi producent ostatecznie został wykluczony z postępowania). Jego oferta wyceniona została na 24,8 mln zł brutto (1,244 mln zł za autobus z systemem zliczania i 1,232 mln zł za pojazd bez tego systemu). To więcej niż limit wyznaczony przez Tychy (22,8 mln zł), ale pozostałe oferty też go przekraczały.\nOstatecznie oferta Autosanu została uznana za najkorzystniejszą, choć była nieco droższa od Scanii.\nNiskopodłogowe, gazowe autobusy z Sanoka, przeznaczone dla PKM Tychy wyposażone zostały w silniki CUMMINS i automatyczne skrzynie biegów VOITH. Bezpieczeństwo i komfort podróżowania pasażerom zapewni m. in. system detekcji i gaszenia pożaru w komorze silnika, klimatyzacja, system informacji pasażerskiej, system monitoringu, gniazdka z portami USB, WiFi.\nAutosan tak się rozpędził z realizacją zamówień, że 30 grudnia udało mu się też sfinalizować kontrakt na dostawę pięciu autobusów dla Wałcza - trzech 10 m i dwóch 12 m.\nWięcej o: Autosan, autobusy


Opublikowano 27 maja 2021 13:14\nPlayStation 5 wkrótce może otrzymać nowy model. Sony opatentowało nowy moduł komunikacji dla konsoli. Niedawno pojawiły się plotki jakoby nowy model PS5 miał być odpowiedzią na globalne braki w częściach elektronicznych. Jednak jego produkcja miałaby się rozpocząć w marcu 2022 roku.\nNatomiast najnowszy patent zakłada jedynie wymianę modułu komunikacji bezprzewodowej. Obecny teraz w sprzedaży model PS5 posiada oznaczenie CFI-1015A. Natomiast nowa wersja, opatentowana przez Sony ma nosić znak CFI-1115A.\nJest to powszechna praktyka wśród producentów sprzętu. Specyfikacja oraz wygląd PlayStation 5 w nowym modelu nie powinien się różnić od tego, który możemy teraz zobaczyć w sklepach (lub nie, biorąc pod uwagę problemy z dostępnością).\nNie wiadomo jeszcze czy na pewno nowy model wejdzie do sprzedaży, a jeśli tak to kiedy.