Treść orzeczenia V Pa 116/16 - Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim\nSygn. VPa 116/16\nSędziowie: SSO Agnieszka Leżańska (spr.)\npo rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim\nsprawy z powództwa Z. Ć.\nprzeciwko (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R.\nz udziałem Interwenienta ubocznego – (...) Spółka Akcyjna V. (...) z siedzibą w W.\nna skutek apelacji powoda Z. Ć. od wyroku Sądu Rejonowego\nw Radomsku IV Wydziału Pracy z dnia 27 września 2016r. sygn. IV P 36/15\n2. nie obciąża powoda Z. Ć. na rzecz pozwanego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. i interwenienta ubocznego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. kosztami procesu za instancję odwoławczą.\nSygn. akt V Pa 116/16\nZaskarżonym wyrokiem z dnia 27 września 2016 roku, Sąd Rejonowy w Radomsku, IV Wydział Pracy w sprawie IV P 36/15 z powództwa Z. Ć. przeciwko (...) Sp. z o.o. w R. z udziałem Interwenienta ubocznego – (...) S.A. V. (...) z siedzibą w W. oddalił powództwo i nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.\npowód Z. Ć. urodzony (...) był zatrudniony u strony pozwanej w (...) Sp. z o.o. w R. na czas nieokreślony od 1 lipca 2005 r., na stanowisku magazynier. Z uwagi na długotrwałą chorobę pozwany rozwiązał umowę o pracę z powodem na podstawie art. 53 §1 k.p. Obecnie powód uzyskuje świadczenie przedemerytalne.\nW dniu 5 sierpnia 2013 roku powód doznał obrażeń ciała podczas wykonywania obowiązków służbowych na terenie pracy w hali (...). Powód wraz z Z. Ś. na polecenie Z. W., rozpoczął oczyszczanie odkurzaczem oraz szczotką, ściany i oświetlenie. Elementy, których nie można było oczyścić z podłoża, oczyszczał z drabiny, udostępnionej przez kierownika wydziału. Nie czekając na decyzję osoby przełożonej wszedł na drabinę, bez wcześniejszego polecenia "proszę wejść na drabinę", nie sprawdziwszy jej stabilności. Przy schodzeniu powód spadł z kilku metrów na plecy, uderzając na stojący na ziemi odkurzacz, doznał obrażeń kręgosłupa i ogólnych potłuczeń. Po zdarzeniu powód przebywał na zwolnieniu lekarskim i pobierał świadczenie rehabilitacyjne.\nW dniu zdarzenia powód, był pracownikiem chronionym w okresie przedemerytalnym.\nPowód w wyniku zdarzenia, któremu uległ w dniu 5 sierpnia 2013 roku, doznał złamania wyrostka kolczastego C6, skręcenie odcinka szyjnego kręgosłupa, zmiany zwyrodnieniowe odcinka szyjnego kręgosłupa, stan po zawale mięśnia sercowego. W szpitalu powód przebywał 3 dni, następnie leczył się w Przychodni (...), uczęszczał na rehabilitacje w szpitalu i prywatnie.\nOrzeczeniem lekarza orzecznika ZUS ustalono 10% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu powstałego w wyniku wypadku przy pracy w dniu 5 sierpnia 2016 r.\nPo zdarzeniu powód ma problemy ze wstawaniem, nie może dźwigać. Po wyjściu ze szpitala przyjmował leki przeciwbólowe.\nPowód zgłaszał kilkakrotnie chęć powrotu do pracy, jednakże nie otrzymał propozycji powrotu do pracy. Po kilku miesiącach uzyskał propozycję pracy u pozwanego, jednakże z niej zrezygnował z uwagi na podjęcie innej pracy.\nZ. Ć. po zdarzeniu nie uzyskał świadczenia rentowego, uzyskał odszkodowanie, które zostało przekazane na leczenie i rehabilitację.\nW protokole nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy stwierdzono, że Z. Ć. uległ w dniu 5 sierpnia 2013 roku wypadkowi przy pracy, bezpośrednią przyczyną tego wypadku mogło być zachwianie się drabiny podczas schodzenia. Drabina, na której pracował powód, była stabilna na równym podłożu, pod obciążeniem człowieka, na nierównym podłożu miała tendencję do niestabilności.\nZ. Ć. był przeszkolony w zakresie bhp i miał ważne badania lekarskie.\nZ opinii biegłego do spraw ortopedii i traumatologii wynika, iż dokumentacja medyczna powoda, wskazuje na dużą ilość zmian zwyrodnieniowych o charakterze chorobowym. Doznany uraz nie przyczynił się do zmian zwyrodnieniowych u powoda, gdyż są to zmiany samoistne. Ograniczenia ruchowe, które powód obecnie odczuwa mają podłoże mieszane tj. powstałe w wyniku urazu i choroby zwyrodnieniowej.\nUszczerbek na zdrowiu w wyniku zdarzenia, nie spowodował trwałych istotnych ograniczeń (ubytki ok. 10%) zniekształceń poza dyskretnym spłyceniem lordozy szyjnej. Biegły określił trwały urazowy uszczerbek na poziomie 2%, po zbilansowaniu zmian chorobowych. W ocenie biegłego, powrót do zdrowia po urazie, jakiego doznał powód, zajmuje kilka tygodni.\nPowód w wyniku zdarzenia doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 7%, który został pomniejszony do 4% w wyniku wcześniejszych, zaawansowanych samoistnych zmian zwyrodnieniowych - dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego. Zmiany te nie są następstwem przebytego wypadku. Zmiany zwyrodnieniowo - dyskopatyczne są związane z wiekiem, typowe dla wieku powoda.\nZgodnie z opinią biegłego z zakresu neurologii w wyniku zdarzenia powód nie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, jest zdolny do wykonywania zawodu magazyniera oraz innych prac, z zastrzeżeniem, iż nie powinny być to prace wymagające dźwigania większych ciężarów, pracy na wysokości. Bóle o charakterze korzeniowym i drętwienie kończyn górnych nie powodują ograniczenia zdolności do wykonywania czynności dnia codziennego.\nW okresie leczenia ortopedycznego parestezje kończyn górnych i objawy korzeniowe odnotowano przejściowo w listopadzie 2013 r. Objawy te nie powodowały istotnych ograniczeń w życiu codziennym powoda. Przebyty uraz odcinka szyjnego może być czynnikiem przyśpieszającym rozwój samoistnych zmian zwyrodnieniowych w przyszłości i narastania związanych z tymi dolegliwości bólowych.\nW wyniku upadku w dniu 5 sierpnia 2016 r., nie doszło do urazu głowy Z. Ć.. Pomimo wystąpienia u powoda symptomów dezadaptacji, nie ujawnia zaburzeń psychicznych, jest zdolny do pełnienia ról życiowych, w tym wykonywania pracy na stanowisku magazyniera i tym podobnych. Jego stan psychiczny jest dość stabilny i w ocenie psychiatryczno - psychologicznej nie daje podstaw do przyznania trwałego uszczerbku na zdrowiu, nie zostały spełnione kryteria ciężkich zaburzeń stresu pourazowego, zgodnie z obowiązującą ustawą o przyznawaniu uszczerbku na zdrowiu.\nPowyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o załączone do akt sprawy dowody z dokumentów, których autentyczność i prawdziwość nie była kwestionowana, zeznań świadków, oraz opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii i traumatologii, neurologii i rehabilitacji, psychiatry i psychologa klinicznego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – jest zdaniem Sądu – wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia.\nW wyniku analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że dochodzone przez powoda roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie.\nSąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie, powód wywodzi swoje roszczenia z przepisów prawa cywilnego, które w odmienny sposób określają reżim odpowiedzialności pracodawcy za wypadki przy pracy. Zgodnie z art. 445 § 1 kodeksu cywilnego w przypadku m. in. uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Krzywdę rozumianą tu jako cierpienie fizyczne, jak i cierpienie natury psychicznej.\nWedług Sądu Rejonowego, dopuszczalne jest dochodzenie przez pracownika od pracodawcy roszczeń uzupełniających z tytułu wypadku przy pracy, opartych na przepisach prawa cywilnego. Pracownik, występując z takim powództwem, nie może w postępowaniu sądowym powołać się jedynie na fakt wypadku przy pracy, który stwierdzony został protokołem powypadkowym, lecz musi wykazać wszystkie przesłanki prawne cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej.\nW niniejszej sprawie, w ocenie Sądu Rejonowego, nie ulega wątpliwości, iż Z. Ć., podczas wykonywania pracy, tj. oczyszczania oświetlenia w hali (...) w dniu 5 sierpnia 2013 r., uległ wypadkowi, spadł z drabiny na odkurzacz ustawiony na podłoży. W wyniku zdarzenia doznał złamania wyrostka kolczastego C6, skręcenie odcinka szyjnego kręgosłupa, przebywał na zwolnieniu lekarskim ponad wskazany w przepisach kodeksu pracy usprawiedliwiony czas nieobecności. Pomimo przeprowadzonych rehabilitacji jego stan zdrowia, uniemożliwia samodzielne wstawanie oraz podnoszenie rzeczy. Orzeczono w stosunku do niego 10 % utratę uszczerbku na zdrowiu. Sąd zauważył, że powód podnosił, iż pozwany specjalnie nakazywał wykonanie dodatkowych prac, mając na uwadze fakt, iż powód był wówczas w okresie ochrony przedemerytalnej, aby ten zwolnił się z pracy. Ponadto ze względu na swój stan zdrowia powód został zwolniony z pracy, gdyż przekroczył termin usprawiedliwionej nieobecności w pracy, chciał wrócić do pracy, jednakże w skutek zmniejszania liczby pracowników w przedsiębiorstwie (...) nie uzyskał pracy.\nSąd I instancji zważył, że ustalając zasadność zadośćuczynienia, Sąd powinien mieć na uwadze wszelkie okoliczności mające wpływ na rozmiar krzywdy rozumianej jako cierpienie fizyczne, jak i cierpienie natury psychicznej. Są nimi w szczególności: wiek poszkodowanego, rodzaj i rozmiar doznanych obrażeń rozmiar, nasilenie i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, ewentualnie stopień kalectwa, nieodwracalność następstw wypadku (zwłaszcza zeszpecenie, kalectwo), długotrwałość i przebieg procesu leczenia, rodzaj i czas trwania ograniczeń, jakie wywołują w dotychczasowym życiu poszkodowanego, w tym potrzebę stałej rehabilitacji, konieczność zażywania środków farmakologicznych, rodzaj wykonywanej pracy, prognozy na przyszłość - ( w tym zwłaszcza niemożność wykonywania zawodu, uprawiania sportów, pracy artystycznej, rozwijania swoich zainteresowań i pasji, zawarcia związku małżeńskiego, posiadania dzieci, utrata kontaktów towarzyskich, utrata możliwości chodzenia do teatru, kina, wyjazdu na wycieczki, niemożność kontynuowania nauki, zmiany w życiu osobistym, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiową, zmiany charakteru zatrudnienia, trybu życia, przyzwyczajeń, czy też sposobu spędzania wolnego czasu pozbawienie możliwości osobistego wychowywania dzieci i zajmowania się gospodarstwem domowym (wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2002 r., II CKN 605/00, LEX nr 484718).\nSąd Rejonowy przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy oparł się w główniej mierze na opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii i traumatologii, neurologii oraz psychologii i psychiatrii klinicznej, w celu określenia doznanego uszczerbku na zdrowiu, jego wpływ na zdolność do pracy i wykonywanie zawodu magazyniera oraz innych zawodów, a także wpływ doznanych urazów na wykonywanie czynności życia codziennego i ewentualnych ograniczeń w tym zakresie, a także rokowań na przyszłość. W ocenie Sądu, biegli powołani w sprawie, w sposób jasny i precyzyjny się odnieśli się do tezy dowodowej. Sąd I instancji wskazał, że z opinii biegłego do spraw ortopedii i traumatologii oraz neurologii wynika, iż u powoda przed wypadkiem powstały zmian zwyrodnieniowe o charakterze chorobowym, a doznany uraz nie przyczynił się do zmian zwyrodnieniowych u powoda, gdyż są to zmiany samoistne. Ograniczenia ruchowe, które powód obecnie odczuwa, mają podłoże mieszane tj. powstałe w wyniku urazu i choroby zwyrodnieniowej. Uszczerbek na zdrowiu w wyniku zdarzenia, nie spowodował trwałych istotnych ograniczeń, na poziomie na poziomie 2 - 4 % po zbilansowaniu zmian chorobowych, zaawansowanych samoistnych zmian zwyrodnieniowych - dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego. Zmiany te nie są następstwem przebytego wypadku, lecz są związane z wiekiem i typowe dla wieku powoda. W ocenie biegłych, powrót do stanu zdrowia po urazie takim, jakiego doznał powód, zajmuje kilka tygodni i wymaga częściowej pomocy osób trzecich. Ponadto Sąd Rejonowy wskazał także, że w wyniku zdarzenia powód nie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, jest zdolny do wykonywania zawodu magazyniera oraz innych prac, z zastrzeżeniem, iż nie powinny być to prace wymagające dźwigania większych ciężarów, pracy na wysokości. Bóle o charakterze korzeniowym i drętwienie kończyn górnych, nie powodują ograniczenia zdolności do wykonywania czynności dnia codziennego. Przebyty uraz odcinka szyjnego może być czynnikiem przyśpieszającym rozwój samoistnych zmian zwyrodnieniowych w przyszłości i narastania związanych z tymi dolegliwości bólowych. Nadto Sąd zauważył, że według biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii klinicznej w wyniku upadku z wysokości w dniu 5 sierpnia 2016 r., nie doszło do urazu głowy powoda. Pomimo wystąpienia u powoda symptomów dezadaptacji, nie ujawnia zaburzeń psychicznych, jest zdolny do pełnienia ról życiowych, w tym wykonywania pracy na stanowisku magazyniera i tym podobnych. Jego stan psychiczny jest dość stabilny i w ocenie psychiatryczno - psychologicznej nie daje podstaw do przyznania trwałego uszczerbku na zdrowiu, nie zostały spełnione kryteria ciężkich zaburzeń stresu pourazowego, zgodnie z obowiązującą ustawą o przyznawaniu uszczerbku na zdrowiu.\nZatem powołując się na opinie biegłych, Sąd I instancji uznał, iż nie doszło do trwałego uszkodzenia ciała powoda, zaś jego uszczerbek na zdrowiu w wyniku zdarzenia kształtował się na poziomie 2-4%. Powód jest zdolny do pełnienia ról życiowych, może podjąć pracę na stanowisku magazyniera, bądź osoby na innym stanowisku, jego stan emocjonalny jest dobry.\nWedług Sądu powód niewątpliwie zasadnie uskarża się na związane z trudności przy wstawaniu oraz dźwiganiu, a tym samym kłopoty z utrzymaniem takiej aktywności fizycznej, jaką przejawiał przed wypadkiem, jednakże należy wskazać, iż mogą one mieć podłoże psychologiczne, bądź związane z zwyrodnieniem, które jest spowodowane wiekiem powoda. Sąd wskazał, że powód podczas wykonywania odkurzania na drabinie nie zabezpieczył stabilności drabiny w należyty sposób, dlatego też doszło do wypadku, któremu uległ.\nW ocenie Sądu Rejonowego, uzyskane odszkodowanie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wyniku wypadku przy pracy na poziomie 10% utraty zdrowia, wystarczająco zrekompensowało, skutki zdarzenia. Zasądzenie zadośćuczynienia w wskazanej kwocie prowadziłoby do wzbogacenia powoda, co jest niezgodne z przepisami obowiązującego prawa.\nMając powyższe na względzie, Sąd I instancji nie znalazł w przedmiotowej sprawie podstaw do uznania roszczenia powoda Z. Ć. za uzasadnione, zatem zasadnym jest oddalenie powództwa.\nO kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie 102 k.p.c. i nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.\nPowyższy wyrok w całości zaskarżyła apelacją strona powodowa, zarzucając mu:\nnaruszenie prawa materialnego, w postaci: przepisu art. 435§1 k.c., poprzez jego niezastosowanie i oddalenie powództwa wskutek uznania, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe u powoda na skutek wypadku przy pracy – podczas, gdy pozwany prowadzi przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody, a w toku postępowania dowodowego nie została wykazana przez pozwanego żadna ze wskazanych w przepisie okoliczności egzoneracyjnych tj. wyłączających odpowiedzialność pozwanego, odpowiadającego na zasadzie ryzyka za wszelkie szkody na osobie i mieniu wywołane ruchem tego przedsiębiorstwa, (zarzut niniejszy formułowany jest wyłącznie z tej przyczyny, iż jakkolwiek pisemne motywy uzasadnienia skarżonego wyroku zaskakująco milczą na ten temat - ustne jego motywy sprowadzały się wyłącznie do zarzutu względem strony powodowej w postaci niewykazania winy po stronie pozwanego pracodawcy); przepisu art. 445 § 1 k.c. - poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że otrzymane przez powoda jednorazowe odszkodowanie z ZUS „wystarczająco zrekompensowało skutki zdarzenia ” - a zatem także poniesioną przez niego szkodę niemajątkową, w zakresie dochodzonego w niniejszej sprawie zadośćuczynienia, podczas gdy: kwota ta wypłacona została tytułem odszkodowania (niedochodzonego przez powoda w niniejszym postępowaniu) - a nadto w całości została skonsumowana na naprawę szkody majątkowej (leczenie i rehabilitację powoda) - co potwierdza materiał dowodowy w postaci zeznań powoda i świadka I. Ć.; zadośćuczynienie i odszkodowanie stanowią odrębne i niezaliczalne formy naprawienia szkody, (pierwsze - od strony niemajątkowej, doznanych krzywd i cierpień, drugie zaś - od strony majątkowej, materialnej), nadto przysługują na podstawie innych (niepodlegających konsumpcji) przesłanek zawartych w przepisach różnych reżimów prawnych; szkoda majątkowa, materialna (w tym jej wysokość) nie były w ogóle przedmiotem postępowania dowodowego bowiem powód nie dochodził w przedmiotowym postępowaniu odszkodowania (a jedynie ustalenia odpowiedzialności pozwanego na za ewentualne szkody mogące dopiero powstać); przepisu art. 94 pkt 4 k.p, poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem że to powoda (pracownika) obciążają skutki użycia do wykonania pracy sprzętu utrzymanego w nienależytym stanie technicznym i nieadekwatnego do wykonania zleconej mu pracy („powód nie sprawdzał stabilności drabiny..." „nikt powodowi nie kazał wejść na drabinę... ”) - w sytuacji, gdy stosowanie do zarzuconego przepisu to pozwany pracodawca obowiązany jest zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy;\n- fakt, że drabina była niestabilna potwierdzają spójne ze sobą dokumenty: protokół ustalenia okoliczności przyczyn wypadku nr (...) r., protokół oględzin miejsca wypadku, zeznania powoda i świadków;\n- fakt, że drabina była nieodpowiednia do tego typu prac potwierdzają zeznania pracownika pozwanej, inspektora bhp - pani D. K. (1). Na rozprawie w dniu 28.07.2015r.)\n2. naruszenie prawa procesowego, mającego wpływa na rozstrzygniecie sprawy, w postaci: przepisu art. 233 § 1 k.p.c. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące dowolną, a nie swobodną oceną materiału dowodowego i brakiem jego wszechstronnego rozważenia, a polegające na: sprzecznym z materiałem dowodowym ustaleniu, że powód „nie czekając na decyzją osoby przełożonej wszedł na drabinę ” i zaczął czyścić ściany i oświetlenie, przy czym „nie dostał szczególnego polecenia" oraz „nie sprawdzał stabilności drabiny ” - podczas gdy analiza jednolitego i materiału dowodowego w sprawie nie tylko nie potwierdza, ale powyższemu przeczy, wskazując, iż:\n- powód otrzymał polecenie „odkurzenia ścian i lamp odkurzaczem” bezpośrednio od kierownika wydziału (...), pana Z. W., na który to Wydział skierował go bezpośredni przełożony powoda - M. K., otrzymawszy uprzednio to polecenie od Kierownika całego zakładu - (...); potwierdzają to tak zeznania powoda jak i zeznania wszystkich świadków zeznających na tą okoliczność w dniu 28.07.2015r - tj. Z. Ś. oraz M. K.);\n- powód nie musiał czekać na „polecenia cząstkowe” - jak zdaje się tego wymagać uzasadnienie skarżonego orzeczenia - skoro opisane wyżej polecenie samo w sobie implikuje konieczność włączenia odkurzacza, uchwycenia odkurzacza w jedną rękę, wejście na drabinę trzymając się drugą ręką oraz przystąpienie do wykonywania ruchów rurą ssącą celem zebrania kurzu - których to poleceń istotnie przełożony na bieżąco już ani powodowi ani innym pracownikom wykonującym tą czynność nie wydawał; pozbawionym logiki, sprzecznym i wykluczającym się wzajemnie rozumowaniu polegającym z jednej strony na uznaniu, że „w wyniku zdarzenia powód nie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu ” (str. 8 uzasadnienia)” oraz „nie doszło do trwałego uszkodzenia ciała powoda” (str. 9 uzasadnienia) oraz z drugiej - że „ jego uszczerbek na zdrowiu w wyniku zdarzenia kształtował się na poziomie 2-4% "(str. 9 uzasadnienia to samo zdanie); sprzecznym z materiałem dowodowym ustaleniu, że odnośnie powoda - „uszczerbek na zdrowiu w wyniku zdarzenia kształtował się na poziomie 2- 4%” - podczas gdy z materiału dowodowego wynikają inne wartości - z samych opinii biegłych wynika łączny 5 % procentowy trwały uszczerbku na zdrowiu (biegły z zakresu neurologii i rehabilitacji med. - 3%, biegły z zakresu ortopedii i traumatologii - 2%), zaś z zalegającego w aktach sprawy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS ~ wynika - 10 % trwały uszczerbek na zdrowiu powoda; pominięciu przez Sąd I instancji, wskazanych dodatkowo przez biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii, że powód (mimo niedoznania trwałego uszczerbku na zdrowiu), miał i ma zaburzenia psychiczne, odczuwał stres i zaburzenia adaptacyjne, co wypływa niewątpliwie na zakres jego szkody niemajątkowej doznanej na skutek wypadku i samo przez się uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia również w tym zakresie, niezgodne z logiką doświadczeniem życiowym oraz samym materiałem dowodowym sprawy założenie, że kwota przyznanego odszkodowania z ZUS „wystarczająco zrekompensowała skutki zdarzenia” (a zatem również wynagrodziła też ból, cierpienia i krzywdy), podczas gdy odszkodowanie to w całości przeznaczone zostało na skutki majątkowe wypadku - tj. rehabilitację i leczenie powoda co potwierdziło przesłuchanie powoda oraz zeznania świadka I. Ć., nieustalenia kwoty odszkodowania od ZUS a tym samym bezpodstawne przyjęcie - że mogła ona w ogóle rekompensować skutki doznanego przez powoda wypadku; przepisu art. 328 § 2 k.p.c. - poprzez nieprawidłowe zastosowanie i sporządzenie wewnętrznie sprzecznego i niespełniającego ustawowych wymogów uzasadnienia wyroku polegającego na: braku wskazania przyczyn odmowy wiarygodności opinii biegłych ustalających trwały uszczerbek na zdrowiu powoda oraz określających stan powoda po wypadku (Sąd ustalił, że nie doszło do trwałego uszkodzenia ciała powoda, podczas gdy z opinii biegłych wynika zgoła odmienny wniosek oraz pominął wnioski biegłych sądowych), niewyjaśnieniu podstawy prawnej wyroku w pisemnym jego uzasadnieniu, sprzeczności pisemnego uzasadnienia, wyroku z ustnymi motywami rozstrzygnięcia, w których Sąd, jako przyczynę rozstrzygnięcie wskazał brak winy po stronie pozwanego, co uniemożliwia stronie powodowej jakiekolwiek ustosunkowanie się do wydanego rozstrzygnięcia i tym samym utrudnia kontrolę instancyjną wyroku, poprzez niemożliwość sformułowania jednoznacznych zarzutów w kierunku skarżonego wyroku i pozbawia powoda możliwości obrony jego praw i uzyskania zgodnego z prawem i sprawiedliwego wyroku; przepisu art. 189 kpc w zw. z art. 444 k.c., poprzez jego niezastosowanie oraz nieustalenie odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku przy pracy jakiemu uległ powód, a mogące nastąpić w przyszłości, pomimo, że konieczność oraz zasadność takiego ustalenia potwierdzona została w toku postępowania dowodowego - w szczególności dowodem z opinii biegłych lekarzy.\nWskazując na powyższe zarzuty apelacyjne strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 30.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania drugoinstancyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.\nW odpowiedzi strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w drugiej instancji, według norm prawem przepisanych.\npowód Z. Ć., urodzony (...), był zatrudniony u strony pozwanej w (...) Sp. z o.o. w R. na czas nieokreślony od dnia 1 lipca 2005 r., na stanowisku magazyniera. Z uwagi na długotrwałą chorobę pozwany rozwiązał umowę o pracę z powodem na podstawie art. 53 §1 k.p. Obecnie powód uzyskuje świadczenie przedemerytalne.\nZ. Ć. oraz pracownik Z. Ś. w dniu 5 sierpnia 2013 roku otrzymali od pozwanego pracodawcy polecenie wykonania prac porządkowych na hali (...) (dowód: zeznania świadka Z. Ś. k-94, M. K. k-94). Powód w celu odkurzenia lampy sufitowej wszedł na drabinę rozstawną i trzymając się jedną ręką drabiny, drugą odkurzał lampę odkurzaczem przemysłowym. Przy schodzeniu z drabiny powód spadł na plecy, uderzając o stojący na ziemi odkurzacz (dowód: zeznania świadka Z. Ś. k-94, protokół powypadkowy k-13). W trakcie wykonywania czynności na drabinie przez powoda, nie był on w żaden sposób asekurowany (okoliczność bezsporna). Pozwany zakład pracy posiadał na wyposażeniu podnośniki krzyżakowe, służące do czyszczenia lamp (dowód: zeznania świadka D. K. (2) k-95).\nPowód przyczynił się do zaistniałego wypadku, poprzez wykonywanie czynności na drabienie bez wyraźnego polecenia pracodawcy w powyższym zakresie, bez asekuracji innej osoby, w sposób narażający go na upadek z wysokości .\nW wyniku przedmiotowego zdarzenia powód doznał urazu odcinka szyjnego kręgosłupa ze złamaniem wyrostka kolczastego C6 kręgu szyjnego bez przemieszczenia, co skutkuje istnieniem długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z utrzymującym się pourazowym zespołem bólowym kręgosłupa szyjnego, przejściowo z parestezjami kończyn górnych i objawami korzeniowymi w wysokości 3 % (pkt 94c) oraz w wysokości 2% z tytułu ubytków ruchowych kręgosłupa szyjnego, łącznie 5% . U powoda stwierdzono zaawansowane samoistne zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego, które narastałyby nawet w przypadku nie doznania przez niego urazu. Ograniczenia ruchowe, które powód obecnie odczuwa mają podłoże mieszane tj. powstałe w wyniku urazu i choroby zwyrodnieniowej. W przyszłości w związku ze skutkami urazu powód nie wymaga leczenia ortopedycznego, rokowania są pomyślne, nie należy spodziewać się istotnych powikłań i pogorszenia stanu zdrowia w związku z urazem. Przebyty uraz może, ale nie musi stać się czynnikiem przyśpieszającym narastanie zmian zwyrodnieniowych, albowiem są to bardzo indywidualne, osobnicze reakcje. Powód nie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu z punktu widzenia neurologa, jest zdolny do wykonywania zawodu magazyniera oraz innych prac, z zastrzeżeniem, iż nie powinny być to prace wymagające dźwigania większych ciężarów, pracy na wysokości. Bóle o charakterze korzeniowym i drętwienie kończyn górnych nie powodują ograniczenia zdolności do wykonywania czynności dnia codziennego (dowód: opinia biegłego ortopedy R. E. k-107-108 oraz opinia uzupełniająca k- 145, opina biegłego neurologa B. S. k-160-162, opinia uzupełniająca k-197).\nW wyniku upadku w dniu 5 sierpnia 2016 r., nie doszło do urazu głowy Z. Ć.. Pomimo wystąpienia u powoda symptomów dezadaptacji, nie ujawnia zaburzeń psychicznych, jest zdolny do pełnienia ról życiowych. Jego stan psychiczny jest dość stabilny i w ocenie psychiatryczno - psychologicznej nie daje podstaw do przyznania trwałego uszczerbku na zdrowiu, albowiem nie zostały spełnione kryteria ciężkich zaburzeń stresu pourazowego, choć wypadek i czas leczenia był dla powoda źródłem stresu (dowód: opinia biegłego psychiatry B. J. oraz psychologa M. M. k-178-181, opinia uzupełniająca k-212-213).\nW związku z wypadkiem powód 3 dni przebywał w szpitalu, a następnie leczył się w Przychodni (...), uczęszczał na rehabilitacje w szpitalu i prywatnie. Po wyjściu ze szpitala powód przyjmował leki przeciwbólowe (dowód: zeznania świadka I. Ć. k-93, zeznania powoda Z. Ć. k-222).\nOrzeczeniem lekarza orzecznika ZUS ustalono, iż w wyniku wypadku przy pracy w dniu 5 sierpnia 2016 r. powód doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 10 % i wypłacono w związku z powyższym kwotę 7.300 złotych tytułem jednorazowego odszkodowania (okoliczność bezsporna).\nW protokole powypadkowym nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy stwierdzono, że Z. Ć. uległ w dniu 5 sierpnia 2013 roku wypadkowi przy pracy, którego bezpośrednią przyczyną mogło być zachwianie się drabiny podczas schodzenia. Drabina, na której pracował powód, była stabilna na równym podłożu, pod obciążeniem człowieka, na nierównym podłożu miała tendencję do niestabilności (dowód; protokół powypadkowy k-13,14).\nZ. Ć. był przeszkolony w zakresie bhp i posiadał ważne badania lekarskie (dowód: zeznania świadka D. K. (2) k-95).\nPowód w chwili wypadku miał 62 lata, po wypadku otrzymał propozycje pracy od pozwanego, ale ją odrzucił, z uwagi na podjęcie innego zatrudnienia (dowód: zeznania powoda k-222-223).\nZasadniczym zarzutem wywiedzionej przez stronę powodową apelacji był zarzut dokonania przez Sąd Rejonowy błędnych ustaleń faktycznych, na skutek błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w zakresie pełnej odpowiedzialności pozwanego pracodawcy za szkodę, jakiej doznał powód w wyniku wypadku przy pracy zaistniałego w dniu 5 sierpnia 2013 roku, wysokości uzyskanego odszkodowania oraz wysokości doznanego uszczerbku na zdrowiu. Spowodowało to konieczność poczynienia przez Sąd Okręgowy własnych ustaleń faktycznych.\nPrzystępując do oceny zasadności apelacji powoda stwierdzić należy, iż odpowiedzialność pozwanego, jak słusznie podnosi apelujący, wynika z przepisu art. 435§ 1 k.c., którego Sąd Rejonowy nie przytoczył w uzasadnieniu, statuującego zasadę odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, zgodnie z którym prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Ocena, czy przedsiębiorstwo należy do kategorii wskazywanej w art.435 k.c., musi być dokonywana in casu z uwzględnieniem faktycznego znaczenia określonych technologii w działalności przedsiębiorstwa oraz na podstawie ustalenia, czy możliwe byłoby osiągnięcie zakładanych celów produkcyjnych bez użycia sił przyrody. O uznaniu danego kompleksu za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 435 KC decyduje rodzaj wykorzystywanej technologii i metod działalności. Czynnikiem dominującym, który warunkuje jego prowadzenie, muszą być środki wykorzystujące rodzaje energii przykładowo wymienione w tym przepisie (para, gaz, elektryczność, paliwa płynne). "Ruch przedsiębiorstwa" w rozumieniu przepisu art. 435 § 1 KC, to każdy przejaw jego działalności, wynikający z określonej struktury organizacyjnej i funkcji usługowo-produkcyjnej przedsiębiorstwa. Oznacza to praktycznie, że wyrządzenie szkody przez "ruch przedsiębiorstwa lub zakładu" ma miejsce zarówno wtedy, gdy szkoda jest bezpośrednim skutkiem użycia sił przyrody i pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z niebezpieczeństwem wynikającym z zastosowania tych sił, jak i wtedy, gdy pozostaje w związku z samym tylko ruchem przedsiębiorstwa lub zakładu, jako całości. Przesłankami odpowiedzialności, co do których ciężar dowodu obciąża poszkodowanego, są następujące: ruch przedsiębiorstwa, szkoda oraz związek przyczynowy pomiędzy ruchem a szkodą. Poszkodowany nie musi natomiast wykazywać konkretnej przyczyny powodującej szkodę. Zaostrzony reżim odpowiedzialności na zasadzie ryzyka w świetle art. 435 § 1 KC rozszerza odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo, nakładając na niego odpowiedzialność tak za zawinione wyrządzenie szkody, jak i w sytuacji braku takiego zawinienia, a przesłanką jego odpowiedzialności jest normalny (adekwatny) związek przyczynowy pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa a szkodą, nie zaś zawinionym działaniem (zaniechaniem) przedsiębiorcy a szkodą. Odpowiedzialność z art. 435 powstaje bez względu na winę (w znaczeniu subiektywnym) prowadzącego przedsiębiorstwo, jak również bez względu na to, czy szkoda nastąpiła w warunkach zachowania bezprawnego. Zob. też wyr. SN z 12.12.2008 r. (II CSK 367/08, Legalis). Wyłączenie odpowiedzialności może nastąpić tylko wtedy, gdy prowadzący przedsiębiorstwo wykaże, że szkoda nastąpiła z powodu wystąpienia jednej z trzech okoliczności: wskutek siły wyższej,\nPowyższe rozważania należy odnieść do charakteru i specyfiki pracy Zakładu pozwanych, który swój cel realizował za pomocą m.in. urządzeń wprawianych w ruch za pomocą energii elektrycznej oraz oleju napędowego, co niewątpliwie skutkuje przyjęciem odpowiedzialności na podstawie art. 435 KC.\nPrzechodząc do kwestii odpowiedzialności pozwanego za szkodę wyrządzoną powodowi uznać należy, że okolicznością niekwestionowaną przez nich było uznanie, iż uraz, jakiego doznał Z. Ć. nastąpił na skutek wypadku przy pracy w dniu 5 sierpnia 2013 roku. Powód w momencie zdarzenia wykonywał pracę na rzecz pozwanego i w związku z powyższym, zaistniałe zdarzenie miało charakter wypadku przy pracy w rozumieniu art.3 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zgodnie z którym za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:\n2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia; 3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.\nPrzenosząc powyższe uregulowanie na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż powód otrzymał co prawda od pozwanego pracodawcy polecenie wykonania prac porządkowych na hali, jednakże jak słusznie uznał Sąd Rejonowy, polecenie to nie obejmowało pracy na drabinie. Wbrew bowiem stanowisku apelanta, przeprowadzone przez Sąd I instancji postępowanie dowodowe nie wykazało, aby pracodawca takowe polecenie wydał, w szczególności zaś w zebranym w sprawie materiale dowodowym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie pełnomocnika zawarte w apelacji, iż powód otrzymał polecenie: „odkurzenia ścian i lamp odkurzaczem” bezpośrednio od kierownika wydziału, pana Z. W.”. Wszak świadek Z. Ś. zeznał jedynie, iż: „ dostaliśmy polecenie przejścia na inną halę wykonać prace porządkowe.” Świadek nie wskazuje w żadnym razie, aby polecenie obejmowało dokonanie pracy czyszczenia lamp sufitowych, która wymagała wejścia na drabinę. Podobnie świadek M. K., który zeznał, iż dostał jedynie polecenie oddelegowania dwóch pracowników na wydział, natomiast nie miał żadnej wiedzy na temat zakresu prac zleconych powodowi oraz okoliczności wypadku. Wobec konsekwentnego w toku procesu stanowiska strony pozwanej, która kwestionowała wersję zdarzeń powoda twierdząc, iż powód otrzymał polecenie wykonania prac porządkowych z pozycji podłoża (takie stanowisko pozwany zaprezentował już w odpowiedzi na pozew, jak również podtrzymał je w piśmie procesowym interwenient uboczny), powód winien udowodnić, że to jego wersja zdarzeń odpowiada prawdzie, w szczególności zaś, że wykonywał polecenie pracodawcy w sposób przez niego wskazany i w żaden sposób nie przyczynił się do zaistniałej szkody. Wszak zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zgodnie zaś z art. 473 § 1 KPC w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się żadnych ograniczeń dowodowych, a zatem ten wyjątek od ogólnych zasad wynikających z art. 247 KPC sprawia, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane a ich dopuszczenie za celowe. Ciężar dowodu spoczywa więc na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Na powyższe wskazuje przepis art. 3 KPC, który wskazuje, że to na stronach ciąży obowiązek dawania wyjaśnień , co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i przedstawiania dowodów na ich poparcie; a nadto przepis art. 232 KPC, zgodnie z którym strony obowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Nie jest rzeczą sądu wyszukiwanie dowodów w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron, a dopuszczenie dowodu z urzędu jest dobrowolne i nie może naruszać zasady bezstronności, tym bardziej jeżeli strona reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika. Ewentualne ujemne skutki nieprzedstawienia dowodu lub też zaoferowania dowodów nie pozwalających poczynić kategorycznych ustaleń lub budzących istotne wątpliwości obciążają więc stronę. Stąd też, to na powodzie spoczywała powinność przedstawienia takich dowodów, które w niebudzący wątpliwości sposób, potwierdziłyby zasadność jego stanowiska. Tymczasem wskazani przez powoda świadkowie nie potwierdzili podnoszonych przez powoda okoliczności, dotyczących wydania mu polecenia użycia drabiny, w żadnym razie takich stwierdzeń nie zawierają protokoły ich zeznań. Wszak nie mogą stanowić wyłącznego dowodu w sprawie zeznania powoda. Wszak dowód z przesłuchania stron ma charakter subsydiarny, uzupełniający i winien być przeprowadzony wówczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z różnych przyczyn może okazać się niewystarczający dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie bowiem z treścią z art. 299 KPC, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron. Jest to zatem dowód, którego celem jest przede wszystkim uzupełnienie materiału dowodowego, jeśli z przyczyn obiektywnych taka potrzeba występuje. W tej sytuacji oparcie się przez stronę powodową jedynie na twierdzeniach apelującego, co do okoliczności i przebiegu wypadku pracy, nie jest wystarczające, bowiem jego zeznania mogą mieć jedynie charakter pomocniczy, ale nie mogą stanowić jednego dowodu w tym zakresie (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lutego 2013 r. III AUa 998/12).\nNadto zauważyć należy, iż strona powodowa powołując się na odpowiedzialność pracodawcy za zaistniałą szkodę, pominęła całkowicie fakt istnienia podstawowych obowiązków ciążących na pracowniku, do przestrzegania których, w myśl art. 211 k.p., jest on bezwzględnie zobowiązany. W szczególności pracownik jest obowiązany do wykonywania pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosowania się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych, nadto pracownik jest zobowiązany do niezwłocznego zawiadomienia przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników oraz współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Podkreslić przy tym nalezy, iz zgodnie z treścią art.210 k.p. w razie, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Pracownik nie może przy tym ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w powyższych przypadkach. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Nadto pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób. W tej sytuacji uznać należy, iż powód nie udowodnił, że wykonywał prace na drabienie na polecenie pozwanego pracodawcy, przy czym nawet w razie wydania mu takowego polecenia, winien powstrzymać sie od jego wykonania. Wszak powód miał świadomość, iż nie został przeszkolony w zakresie przepisów b.h.p. do pracy na drabienie, a pomietać należy, iż praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi, jest pracą na wysokośći w rozumieniu § 105 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia 26 września 1997 r. (Dz.U. Nr 129, poz. 844) tj. z dnia 28 sierpnia 2003 r. (Dz.U. Nr 169, poz. 1650) i wiąże się z koniecznością dochowania warunków określonych w Rozporządzeniu. Ponadto sposób wykonywania czynności przez powoda, który stojąc na drabinie bez asekuracji innej osoby, jedną ręką trzymał sie trabiny, a drugą odkurzał lampy odkurzaczem, wskazuje na rażące niedbalstwo z jego strony, albowiem przeciętny człowiek, posiada wiedzę, wynikającą z doświadczenia życiowego, iż takie postępowanie może grozić upadkiem. Nadto podnieść należy, iż pozwany zakład pracy posiadał na wyposażeniu podnośniki krzyżakowe, służące do czyszczenia lamp, którą to okoliczność potwierdził świadek D. K. (2), a której powód w toku postępowania nie zakwestionował. Powyższe postępowanie powoda pozwala przyjąć, jak podnosił w toku procesu pozwany, przyczynienie sie powoda do zaistniałej szkody w 99%, albowiem strona powodowa nie udowodniła swojego stanowiska w sprawie. Wszak, gdyby powód wykonywał czynności porządkowe z poziomu podłoża lub z podnośnika krzyżakowego, do wypadku w ogóle by nie doszło.\nOdnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 445 § 1 k.c., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że otrzymane przez powoda jednorazowe odszkodowanie z ZUS „wystarczająco zrekompensowało skutki zdarzenia ” - a zatem także poniesioną przez niego szkodę niemajątkową, wskazać należy, iż według poglądu ukształtowanego w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednorazowe odszkodowanie wypłacone z ubezpieczenia społecznego nie podlega odliczeniu od zadośćuczynienia pieniężnego przysługującemu na podstawie art. 445 § 1 k.c. , jednakże odszkodowanie to powinno być wzięte pod uwagę – tak jak to uczynił Sąd pierwszej instancji – przy określaniu wysokości zadośćuczynienia, co nie oznacza oczywiście mechanicznego zmniejszenia sumy zadośćuczynienia o kwotę tego odszkodowania (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 października 2003 r., I CK 410/02, LEX nr 82269). Sąd pierwszej instancji rozważając wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia miał na uwadze fakt, iż powodowi wypłacone zostało już odszkodowanie jednorazowe z tytułu wypadku przy pracy w kwocie 7.300 złotych za stwierdzony wówczas 10 % uszczerbek na zdrowiu. Wskazał przy tym, że w przepisie art. 445 § 1 k.c. chodzi o krzywdę ujmowaną jako cierpienie (ból i inne dolegliwości), jak i cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniem fizycznym i następstwem uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). Przyjmuje się, że krzywda jako niematerialna szkoda na osobie jest ze swej natury trudna do oszacowania w wartościach wymiernych ekonomicznie wobec braku możność precyzyjnego - matematycznego wyliczenia jego wysokości. Z przepisu art. 445 § 2 k.c. wynika, że zadośćuczynienie winno być "odpowiednie". Ma ono zatem wybitnie ocenny charakter i określenie kwoty zadośćuczynienia jest ze swej istoty objęte sferą swobodnej oceny sędziowskiej, gdyż ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest "odpowiednia" należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego. Przyjęty przez Sąd Rejonowy pogląd, że wysokość wypłaconego powodowi jednorazowego odszkodowania w pełni rekompensuje powodowi doznaną przez niego krzywdę należy podzielić, przy uwzględnieniu oczywiście przyczynienia się powoda do zaistniałej szkody. Podkreślić przy tym należy, że jeżeli chodzi o rozmiar krzywdy to powołani w sprawie biegli zgodnie stwierdzili istnienie trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda w wysokości 5 % (jak słusznie podniósł skarżący), a powód otrzymał już wcześniej jednorazowe odszkodowanie za 10 % trwałego uszczerbku na zdrowiu. Stwierdzić również należy, że co prawda sąd pierwszej instancji nie wskazał konkretnej wysokości należnego powodowi zadośćuczynienia, jednakże z okoliczności sprawy wynika, iż uznał, że nie jest ono wyższe od wypłaconego jednorazowego odszkodowania i w całości wynagradza doznaną przez powoda krzywdę. Ustalając więc nawet wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia na poziomie kwoty 15.000 złotych, przy uwzględnieniu jego przyczynienia się do zaistniałej szkody w 99% oraz zaliczeniu wypłaconego jednorazowego odszkodowania, Sąd Okręgowy stwierdza, iż wyrok Sądu Rejonowego, jest prawidłowy, aczkolwiek jego uzasadnienie jest dotknięte pewnymi mankamentami, które Sąd Okręgowy zauważa i podlegały one stosownej weryfikacji.\nOddaleniu podlegało również roszczenie o ustalenie, że pozwany pracodawca ponosić będzie odpowiedzialność za szkody mogące powstać w przyszłości, będące następstwem wypadku, jakiemu uległ powód. Dokonując oceny zgłoszonego przez powoda roszczenie przypomnieć należy uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1970 r., III PZP 34/69, mającą moc zasady prawnej, w sprawie o naprawienie szkody wynikłej z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia zasądzenie określonego świadczenia nie wyłącza jednoczesnego ustalenia w sentencji wyroku odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości z tego samego zdarzenia. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał, że wykładnia funkcjonalna art. 189 KPC przemawia za przyjęciem interesu prawnego w ustaleniu, jeżeli istnieje jakaś obiektywna niepewność stanu prawnego. Przykładowo, interes taki może istnieć mimo możliwości dochodzenia świadczenia z danego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają dalsze skutki, których dochodzenie w drodze powództwa o świadczenie nie jest możliwe lub nie jest na razie aktualne. Sąd Najwyższy - dopuszczając możliwość ustalenia w sentencji wyroku odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości - przytoczył dwa podstawowe argumenty przemawiające za przyjęciem takiego stanowiska: po pierwsze, przerwanie biegu przedawnienia, i po drugie, złagodzenie trudności dowodowych powodowanych upływem czasu między wystąpieniem zdarzenia wywołującego szkodę a dochodzeniem jej naprawienia. Obowiązujący w dacie podjęcia uchwały art. 442 § 1 KC stanowił, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Przytoczony przepis dotyczył wszelkich roszczeń majątkowych o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, a więc zarówno roszczeń o naprawienie szkody w mieniu, jak i roszczeń o naprawienie szkody na osobie. Przewidziany w zdaniu drugim dziesięcioletni termin przedawnienia utrudniał dochodzenie naprawienia szkód na osobie ujawniających się w późniejszym czasie niż zdarzenie, które je wywołało, ze względu na możliwość upływu przedawnienia roszczeń o naprawienie tych szkód jeszcze przed ich powstaniem. Dostrzegł to Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05 (OSNC 2006, nr 7-8, poz. 114), w której wyjaśnił, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (art. 442 § 1 zdanie drugie KC), bez względu na to, kiedy szkoda powstała lub się ujawniła. Z dniem 10 sierpnia 2007 r. weszła w życie ustawa nowelizująca, którą uchylono art. 442 KC i dodano nowy art. 442 1 KC. Zgodnie z § 1 dodanego art. 442 1 KC, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W § 3 ustawodawca wprowadził regulację, zgodnie z którą w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W świetle przytoczonych, nowych regulacji zawartych w art. 442 1 KC wskazać należy, iż wyeliminowane zostało niebezpieczeństwo upływu terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody na osobie wcześniej niż szkoda ta się ujawniła. W tej sytuacji utracił znaczenie przytoczony w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1970 r., III PZP 34/69, argument, że interes prawny w ustaleniu może polegać na złagodzeniu skutków upływu terminu przedawnienia.\nDlatego też, Sąd Rejonowy prawidłowo oddalił roszczenie powoda w powyższym zakresie, albowiem nie pozbawienia to powoda możliwości dochodzenia ewentualnych roszczeń w przyszłości, tym bardziej, że w świetle opinii biegłych powód w przyszłości w\nzwiązku ze skutkami urazu nie wymaga leczenia ortopedycznego, rokowania są pomyślne, nie należy spodziewać się istotnych powikłań i pogorszenia stanu zdrowia w związku z urazem. Przebyty uraz może, ale nie musi stać się czynnikiem przyśpieszającym narastanie zmian zwyrodnieniowych, albowiem są to bardzo indywidualne, osobnicze reakcje.\nApelacja powoda nie jest uzasadniona także w zakresie zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 328 § 2 KPC. Cytowany przepis określa, jakie elementy sąd jest zobowiązany ująć w uzasadnieniu wyroku. Powinno ono zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Braki mogą dotyczyć zarówno podstawy faktycznej, jak i prawnej. Niedostatecznie jasno ustalony stan faktyczny może uniemożliwiać dokonanie oceny wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II UK 346/10), a tym samym uzasadniać zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż o jego prawidłowym zastosowaniu można mówić dopiero wówczas, gdy ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku pozwalają na ocenę tego zastosowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt V CK 92/04). Wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku polega natomiast na wskazaniu nie tylko przepisów prawa, ale także na wyjaśnieniu, w jaki sposób wpływają one na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I CSK 581/10). W orzecznictwie wyraźnie wskazuje się, iż zarzut naruszenia art. 328 § 2 KPC powinien być uznany za uzasadniony jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy treść uzasadnienia całkowicie uniemożliwia sądowi drugiej instancji dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I UK 325/10). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.\nW tym stanie rzeczy apelacja z wyżej przytoczonych względów podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.\nJednocześnie, na podstawie art. 102 k.p.c., odstąpiono od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.


Zorganizować pokaz tańca dobrze?Jak dbać o siebie? Kilka słów o zabiegach pielęgnacyjnychPasja do krzewów ozdobnychJak czyścić dywan?Nowoczesne metody w stomatologii - o implantachDentysta ZabrzeDlaczego warto zostać geodetąCoraz droższa energia. Czy warto produkować ją na własnym dachuPo prostu o gotowaniuNie lej wody - oszczędzaj?Jak oszczędzać wodę naprawdę wydajnie?O oczyszczalniach i ekologiiJak działają tłumaczeniaPulsar BHPKursy bhp onlineU dentystyDobre i smaczne jedzenie. O restauracjachLubisz psy? To poczytajKilka ciekawostek dotyczących ogrzewaniaDruk i drukarnie, coś na tematPrzy budowie i tworzeniu mapek- czyli rola geodetyAuta i ciężarówki - serwisowanieWielozadaniowe zwyżki z operatoremOdnośnie odszkodowańPlumbing issuesSmoke - oil problems?Zanim pojedziesz do HiszpaniaSmoking car - big issueBadania statystyczne- marketingJak odbyć kurs bhp - Nowe informacjeMyjnie samochodoweAuto nad kanałem - czyli naprawa od podszewki


„Tolerancja”, zachwyty nad „różnorodnością”, „poznawanie innych kultur” – to dzisiaj postawy bardzo modne. Można dzięki nim zdobyć lepszą posadę, zrobić karierę medialną, zasłużyć na pochwały, w najgorszym razie spędzić czas na niezobowiązującym kolekcjonowaniu wrażeń. Niewiele ma to jednak zazwyczaj wspólnego z faktyczną troską o owych „Innych”, a jeszcze mniej z dbałością o wspólną przestrzeń, w której żyjemy zarówno „my”, jak i „oni”.\nWe współczesnym świecie nie ma mowy o izolacjonizmie. Sprawny transport, masowe media, globalizacja gospodarki, ponadnarodowe struktury polityczne – wszystko to skutkuje przenikaniem się kultur na ogromną skalę, ale także migracjami ludności. Czy będzie to „drenaż mózgów” przez zachodnie firmy, czy próba wyrwania się z biedy poprzez ucieczkę do lepszego świata, jest to proces, który w takich realiach będzie trwał niezależnie od woli jednostek.\nDotyczy on niemal wszystkich. Gdy 10 czy 15 lat temu ksenofobowie lub prawicowi doktrynerzy alarmowali, że „starą Europę” „zalewają” przybysze z krajów arabskich czy w ogóle z Trzeciego Świata, nie przewidzieli, że już wkrótce w tym samym kierunku ruszą za chlebem i euro setki tysięcy ich rodaków. Tak działa ten mechanizm, niezależnie od ideologicznych zaklęć. Częściowo – ale tylko częściowo – mogłaby go ograniczyć zmiana samych fundamentów obecnego systemu gospodarczego, bazującego na tanich surowcach, taniej produkcji i taniej sile roboczej, wędrujących nieodmiennie w jednym kierunku, z krajów biedniejszych do bogatszych. Wówczas imigrantów byłoby w krajach zamożnych nieco mniej – mniej byłoby tam również tzw. dobrobytu.\nNawet jednak w przypadku realizacji takiego, mało wszak prawdopodobnego scenariusza, proces „mieszania się” ras, narodów, stylów życia i wartości będzie postępował w zglobalizowanej gospodarce i w kulturze bazującej na masowych mediach. Musimy się nauczyć żyć obok siebie, a raczej – żyć razem. Tym bardziej, że na przestrzeni zaledwie 200 lat populacja globu wzrosła niemal siedmiokrotnie, a rozmaite „ziemie niczyje” zostały zasiedlone i zagospodarowane.\nCo jednak znaczy „razem”? Dotychczasowa polityka wobec imigrantów i ich zbiorowości cechuje się swoistą schizofrenią. Z jednej strony nierzadko wręcz zachęcano obcokrajowców do przybywania – gdy brakowało rąk do pracy, zwłaszcza do pracy „brudnej” i gorzej płatnej – natomiast z drugiej mnoży się zakazy i nakazy, wciąż traktując ich jak obywateli drugiej kategorii. Swoje zrobiły też rozmaite obawy i tabu kulturowe. Imigrantów „rozpieszczano”, obawiając się oskarżeń o rasizm i kultywując – całkiem słuszne – poczucie winy za czasy kolonializmu, a jednocześnie, mimo deklaratywnej afirmacji ich postaw i kultury traktowano jak duże dzieci, które nie obejdą się bez paternalistycznej opieki. Skutkowało to nierzadko brakiem choćby minimalnej integracji ze społeczeństwem, do którego przybyli, a ze strony „tubylców” podskórnym brakiem wiary w to, że przybysze naprawdę mogą „być tacy jak my”.\nW przypadku środowisk szeroko pojętej liberalnej lewicy przybrało to postać coraz bardziej tandetnych zachwytów nad wszystkim, co zrobi „Inny”, przy rezygnacji wobec owego „Innego” z wymagań nawet w tych kwestiach, które stanowiły sedno tradycji emancypacyjnej. Gdy „odwieczny” lub „większościowy” mieszkaniec wspomni o ojczyźnie lub odmienności kobiet i mężczyzn, wówczas oskarża się go o ciągoty wręcz faszystowskie lub o karygodny seksizm i zacofanie. Wychwala się natomiast „ekspresję kulturową” murzyńskich wykonawców hip-hopu wykrzykujących jawnie rasistowskie plugastwa pod adresem białych. Albo imigrantów z krajów arabskich, którzy ideę równości kobiet wybijają swoim małżonkom i córkom z głowy, nierzadko dosłownie. Tego rodzaju liberalizm i lewicowość oznaczają wywrócenie do góry nogami – o czym będzie jeszcze mowa – całej tradycji owych obozów.\nNa takim podłożu bujnie krzewi się rasizm i dawno, zdawałoby się, skompromitowane postawy ksenofobiczne. Obsesyjnie kultywowane prawo do odmienności i „życia po swojemu” skutkuje tym, że na jednej ziemi żyją ludzie kompletnie sobie obcy, nie mający kulturowego wspólnego mianownika. Co gorsza, mniejszości oraz imigranci, jako zazwyczaj znajdujący się w gorszej sytuacji ekonomicznej (której zresztą brak integracji jest jedną z przyczyn), częściej szukają ratunku i wsparcia w tożsamości etnicznej czy religijnej, jeszcze bardziej okopując się na pozycjach swojej „inności”. I tak oto przepaść stale rośnie. Gdy w dodatku sytuacja ekonomiczna pogarsza się dla jednych i drugich – dla większości i mniejszości – wówczas jeszcze trudniej o wzajemne zrozumienie, współpracę i faktyczną tolerancję. „Inność”, która w czasach dobrobytu mogła być sympatyczną egzotyką, zaczyna być piętnem i źródłem obustronnych obaw.\nŻerują na tym różne siły. Ksenofobiczna prawica roztacza wizje, wedle których gdyby nie „obcy”, wszystko byłoby piękne jak w „starych, dobrych czasach”. Oczywiście ani słowem nie wspominając, że „stare, dobre czasy” zostały rozmontowane nie przez samorzutny napływ „imigranckich hord”, lecz przez splot różnych czynników, z których jednym z głównych były poczynania wielkiego kapitału. A tym bardziej o tym, że „stare, dobre czasy” były czasami niesprawiedliwymi – skoro Zachód chce mieć tanią arabską ropę naftową, to dlaczego nie miałby w pakiecie dostać muzułmańskiej społeczności religijnej, z meczetem i muezinem, którzy tak drażnią „statecznych mieszczan” z pełnymi bakami?\nZ kolei współczesna lewica jedyne, co potrafi robić, to miotać oskarżenia o rasizm i nienawiść etniczną. Tyle że takie zaklęcia nie zmniejszają rosnącego poparcia dla haseł antyimigranckich czy antymniejszościowych, okazując się wobec nich bezradnymi. A przede wszystkim nie rozwiązują istniejących problemów – „Inny” nadal pozostaje „Innym”, którym można się czasem zachwycić, np. w „etnicznej” restauracji czy na folklorystycznym festynie, ale na co dzień pozostaje on na ogół w swoim getcie, będąc łatwym do wskazania kozłem ofiarnym.\nWszystko to zmierza w coraz gorszym kierunku. Na garstkę imigrantów, która potwierdza prawicowe stereotypy i sprawnie żeruje na „socjalu”, przypada ogromna większość tej zbiorowości, zasilająca szeregi najuboższych mimo ciężkiej pracy. Zamiast integracji, mamy erupcję frustracji w postaci zamieszek i palonych samochodów z jednej, a jawnie rasistowskie ustawodawstwo z drugiej strony. Głośna niedawno była sprawa deportacji Romów z Francji, mimo teoretycznego istnienia „otwartych granic” w ramach Europy. W Szwajcarii demokratyczne referenda – czyli coś zgoła innego niż decyzja urzędnika lub polityka – przesądziły o zakazie budowy minaretów, a następnie o tym, że osoby nie posiadające obywatelstwa, nawet mieszkające w tym kraju od dawna, będą zeń wydalane po odbyciu kary więzienia nie tylko w przypadku ciężkich przestępstw, ale i drobnych wykroczeń, np. nieuprawnionego pobierania świadczeń socjalnych. Typowa kwadratura koła – im więcej utyskiwań na rasizm i ksenofobię, zastępujących wysiłki na rzecz integracji mniejszości z większością, tym więcej faktycznego rasizmu i ksenofobii.\nW takiej sytuacji chcemy przypomnieć perspektywę zupełnie inną, perspektywę zarazem „starej” lewicy, jak i propaństwowo-obywatelską. Jak wspomniałem, dzisiejsza lewica wobec mniejszości i imigrantów prezentuje stanowisko mające niewiele wspólnego ze swoimi odpowiednikami sprzed lat. Zachwyca się i pochyla ona nad takimi środowiskami ze względu na ich „inność”, akcentując odmienność kulturową, domagając się specjalnych uprawnień i odmiennego traktowania, tym samym utwierdzając ów „innościowy” status. Dawniej natomiast lewica widziała w mniejszościach nie „Innych”, lecz przede wszystkim „takich samych”. Owszem, dostrzegała i brała pod uwagę swoiste cechy kulturowe czy religijne danej zbiorowości, ale akcentowała nie różnice, lecz podobieństwa. „Inny” był taki jak my: tak samo wyzyskiwany jako robotnik, tak samo głodny jako bezrobotny, tak samo stłoczony w małych izbach i suterenach, mający podobne człowiecze marzenia, analogiczne powody do niepokoju, a także identyczny status obywatelski. Nie chodziło o to, że wszyscy są dokładnie tacy sami lub być takimi powinni, lecz o to, aby umieć wznieść się ponad różnice i dostrzec klasowe czy ogólnoludzkie podobieństwa, a także nauczyć się żyć razem na tym samym terytorium.\nZ takiej postawy wynikały dwie zasady. Pierwsza to traktowanie mniejszości jako prawdziwego partnera, zdolnego do sprostania tym samym wyzwaniom i zadaniom, co większość, nie zaś jak dziecko, które trzeba traktować ulgowo i nie pozwalać na zbytnią samodzielność. Po drugie, mniejszościom należy przyznać równe prawa, ale jednocześnie można od nich wymagać tego wszystkiego, czego wymaga się od pozostałych obywateli. Równość – nie „inność”, podobieństwo – nie eskalowanie różnic w imię „różnorodności”, wspólna sprawa – nie „tolerancja” i nie „getto”.\nPierwszy tekst jest autorstwa Stanisława Thugutta (1873-1941) – wybitnego działacza i teoretyka spółdzielczego, żołnierza Legionów i wojny polsko-bolszewickiej, lidera lewego skrzydła ruchu ludowego, ministra trzech rządów w II RP. W jego przemówieniu sejmowym mamy modelowy przykład, jak umiejętnie dokonać syntezy troski o ochronę praw mniejszości narodowych z dbałością o interes państwa jako wspólnej przestrzeni, w której bytuje większość i mniejszości. Zamiast przeciągania liny, co grozi jej rozerwaniem, wskazuje Thugutt na konieczność powściągania wzajemnych roszczeń jako niezbędny warunek jeśli nie harmonijnego, to przynajmniej stosunkowo mało konfliktowego współistnienia.\nKolejny tekst wyszedł spod pióra Leona Wasilewskiego (1870-1936). Autor to wieloletni działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, jeden z bliskich współpracowników Józefa Piłsudskiego, minister spraw zagranicznych, uczestnik polskiej delegacji w rokowaniach pokojowych po I wojnie światowej. Choć specjalizował się w polityce wschodniej i sytuacji słowiańskich mniejszości narodowych, przypominamy jego tekst poświęcony polskim Żydom. Wasilewski w powstałej jeszcze pod zaborami broszurze, której prezentujemy tylko niewielkie fragmenty, pisze o relacjach polsko-żydowskich zarówno bez fobii, jak i bez tabu. Stojąc na stanowisku tolerancji i pełnych praw obywatelskich dla Żydów, nie przemilcza pól konfliktu z „etnicznymi” Polakami. Obala rozmaite antysemickie stereotypy, wskazuje na rolę władz carskich w podsycaniu wzajemnej niechęci obu zbiorowości, ale także analizuje negatywne zjawiska w łonie społeczności żydowskiej. I przekonuje, że waśnie niczego nie rozwiążą – poprawę nie najlepszej sytuacji przyniosą procesy ekonomiczne, swobodny rozwój polityczny we własnym państwie oraz asymilacja Żydów. Asymilacja nie tyle kulturowa, tutaj bowiem istnieje sporo głębokich różnic, ile państwowa, uznanie niepodległego państwa polskiego za fundament współpracy i wzajemnego „ucierania się” obu grup.\nOstatni z tekstów napisał Tadeusz Hołówko (1889-1931). Działacz niepodległościowy i socjalistyczny, piłsudczyk, współtwórca BBWR, zwolennik daleko posuniętej współpracy ze „wschodnimi” mniejszościami narodowymi, zamordowany w zamachu zorganizowanym przez nacjonalistów ukraińskich. Fragmenty jego obszernego artykułu wskazują konkretne rozwiązania w relacjach z mniejszościami na terenach „niełatwych”, bowiem takich, gdzie to „rdzenni” Polacy znajdują się w mniejszości. Wizja Hołówki zawiera wiele propozycji ustępstw na rzecz grup mniejszościowych, a zarazem wskazuje granice takich postaw, wyznaczane interesem państwa i dbałością o większość. Jakże odmienne jest to stanowisko od dzisiejszych enuncjacji, w których teoretycznej bezgranicznej tolerancji towarzyszy umacnianie podrzędnego położenia mniejszości. Ważnym elementem tych rozważań są szeroko zakrojone inicjatywy o charakterze gospodarczym, mające na celu ogólną poprawę kondycji regionów zamieszkiwanych przez mniejszości, aby w taki sposób związać je z państwem polskim i unaocznić troskę o grupy nierzadko marginalizowane.\nOczywiście publikowane rozważania nie stanowią programu działania „tutaj i teraz”. Powstały one w sytuacji zupełnie odmiennej niż obecna, a ówczesnych realiów nie ma sensu porównywać ani z dzisiejszą Polską, ani tym bardziej z sytuacją mniejszości w którymkolwiek z pozostałych współczesnych krajów europejskich. To nie recepta – to inspiracja. To wskazanie takich dróg działania, które wykraczają poza jałowy spór „tolerancji” i „multikulturalizmu” z „rasizmem” i „ksenofobią”. Zamiast epatowania prostymi, a raczej prostackimi rozwiązaniami, mówią one, że trudne problemy można rozwiązać tylko niełatwą, lecz niezbędną wspólną pracą na rzecz wspólnego dobra.


My fairy book world : Idealna książka na prezent.\nMy fairy book world 11/27/2017 08:30:00 AM książka idealna na prezent , polecajki\nHej Kochani! Mikołajki i Święta Bożego Narodzenia już wkrótce, pomyślałam więc, że zapytam kilka osób o polecenie idealnej, według nich, książki na prezent. Być może ktoś z Was skorzysta z polecajek i kupi dla bliskiej osoby książkę.\nZ całą pewnością jedną z tych książek, które mogę polecić jako prezent dla drugiej osoby jest "Jutro będziemy szczęśliwi" Anny Dąbrowskiej. Jest to niezwykle ciepła opowieść o pięknej i trudnej miłości z wyjątkowym, bo świątecznym tłem. Jednak spośród wszystkich świątecznych książek, tę wyróżnia jej uniwersalność, prawdy, które dotyczą każdego z nas przez cały rok. Historia ta daje nadzieję na lepsze jutro, sprawia, że poruszają naszym sercem emocje, momentami kręci się w oku łezka, ale znacznie częściej pojawia się na twarzy również uśmiech, który tak bardzo pragniemy zobaczyć u kogoś, kogo obdarowujemy prezentem. Polecam gorąco!\nByło wiadomo, że TYCH dwoje napisze kiedyś coś razem, ale kiedy dowiedziałam się, że jest to książka świąteczna nie kryłam zdumienia. Musiałam ją przeczytać, by sprawdzić czy połączenie humoru Alka Rogozińskiego i królowej happy endów Magdy Witkiewicz daje podwójną moc. Nie myliłam się. „Pudełko z marzeniami” to idealny prezent pod choinkę dla każdego. Daje nadzieję, ukazuje ludzką dobroć, a co najważniejsze pozwala nam marzyć, że wszystko, co najlepsze jest dopiero przed nami.\nźródło zdjęcia - Fanpage Wydawnictwa Filia\nHotel pod jemiołą – Richarda Paula Evansa, to zdecydowanie idealna książka na prezent. Historia bardzo głęboka, ciepła, mądra, refleksyjna i z przesłaniem. Ponadto historia bardzo inspirująca i motywująca odbiorcę, do realizowania swoich marzeń.\nGłównej bohaterce – Kimberly, wydawało się, iż już nigdy nie będzie szczęśliwa. Śmierć mamy, dwukrotnie zerwane zaręczyny i nieudane małżeństwo utwierdziły ją w przekonaniu, iż nie ma dla niej szans na wspólne życie u boku jakiegoś mężczyzny. W związku z tym, pozwala sobie tylko na jedno marzenie. Pragnie napisać i wydać powieść o miłości. Czy jej się to uda? Decyduje się na udział w kursie dla początkujących pisarzy, który jest organizowany w urokliwym hotelu Pod Jemiołą. A tam całkiem przypadkiem poznaje tajemniczego, przystojnego Zeke'a, z którym nawiązuje wyjątkową, bliską, piękną więź. Czy to przypadkowe spotkanie odmieni życie Kim? Czy kobieta doświadczy w końcu bezbrzeżnej radości?\nEvans posiada niesamowity talent do budowania intensywnego napięcia, cudownych plastycznych opisów, czaruje słowem, pięknymi inspirującymi myślami, cytatami, pięknym obrazem miłości. Evans, zgrabnie mną zmanipulował. W pewnym momencie zaczęłam coś podejrzewać, później zostałam wyprowadzona z mojego przekonania, ale w rezultacie i tak moje przypuszczenia się sprawdziły. Wówczas zaczęłam czytać książkę z ogromnym uśmiechem na twarzy, bowiem Autorowi i tak udało się mnie zaskoczyć, zgrabnie poprowadzoną fabułą i niebanalnością.\nTo nie jest historia o tylko i wyłącznie o miłości. To historia o marzeniach, wierze w lepsze jutro. To także historia o głębokiej miłości ojca do córki i córki do ojca. To historia wyjątkowo inspirująca. Sądzę, iż osoby, które pragną napisać i co za tym idzie wydać swoją książkę, powinny przeczytać Hotel pod jemiołą. Autor za pomocą swoich bohaterów, udziela wiele istotnych informacji, odnoszących się do tego, jak napisać dobrą powieść, która wzbudzi zainteresowanie odbiorcy.\nKończąc czytać Hotel pod jemiołą poczułam pewnego rodzaju spustoszenie, bowiem książka bardzo mnie zaabsorbowała i pochłonęła do tego stopnia, iż cały czas jestem pod imponującym wrażeniem. Jest to prostu piękna. Napisana od serca. To czuć. Wszystko jest dopracowane, przemyślane, tworzy piękną, wyrazistą, ujmującą całość. Jedna z najpiękniejszych historii, jakie przeczytałam w tym roku. Musicie ją poznać, albo podarować komuś na prezent! Koniecznie!\nW czasach technologii, komputerow i wszystkiego nowoczesnego ciężko jest trafić we właściwą książkę na prezent. W końcu chcemy wzbudzić w osobie obdarowanej zaskoczenie i radość. Ja sama nie kolekcjonuje książek, a przecież prezentów się nie oddaje innym. Najbardziej jednak bym się ucieszyła z „Mitologii Greków i Rzymian” albo z „Opowieści z Narni". Pierwsza ze względu na czyste zainteresowanie wszelkimi mitami, baśniami o bogach i herosach.\nDruga to powrót do lat dzieciństwa. Przemijanie czasu jest nieuniknione. Jako dziecko „Narnia” była dla mnie piękną baśnią. Wspominam dzień, gdy oglądałam bajkę w telewizji. Wywarła na mnie wielkie wrażenie.\nTrudno nie wspomnieć o następnej książce, a raczej serii „Władca pierścieni". Nie muszę jej czytać ciągle, wystarczy, że ja mam. Najpiękniejsze, najbardziej wartościowe książki na prezent ze względów osobistych i sentymentalnych. Natomiast prezent dla kogoś? Myślę, że książka psychologiczna.\nIdealna książka na prezent? Ważne, że książka 😊 Jednak gdy nic mnie nie ogranicza, staram się zawsze trafić w gust obdarowanej osoby. W tym roku jestem pewna, że w paczkach ode mnie ktoś znajdzie „Psiego najlepszego”, które roztopiło moje serce i dało pierwszą dawkę magii świąt. Piękna i ciepła opowieść dla każdego. A jeśli chcecie więcej miłości, zapachu igliwia i cynamonu „Jutro będziemy szczęśliwi” da wam wszystko w pakiecie. Obie książki są idealnym pomysłem na prezent.\nDla mnie osobiście książka sama w sobie jest już idealnym prezentem. Często też sięgam po książki polecane przez blogerki/blogerów, czasem są to trafione pozycje warte przeczytania i polecenia innym, a czasem jest zupełnie odwrotnie. Moim zdaniem powinniśmy sięgać po różne powieści, znanych i tych mniej znanych autorów. Każdy z nas lubi inne książki, a oto kilka moich propozycji na idealny książkowy prezent. Dla wielbicieli reportażu i książek na faktach polecam twórczość Justyny Kopalińskiej “Polska odwraca oczy”, a także “Czy Bog uwierzy siostrze Bernadetcie?”. Pewnego wieczoru mój mąż słuchał audiobooka “Polska odwraca oczy” i po pierwszej historii stwierdziłam, że koniecznie muszę to przeczytać, a była to historia o żonie Mariusza Trynkiewicza i jej wiekim uwielbieniu do niego. Druga książka Justyny Kopalinskiej opisuje sytuacje sierocińca, którym zajmowaly się siostry zakonne, a miłosierne niebyly i tu nachodzi mnie pytanie jak siostry zakonne mogły bez jakiegokolwiek przygotowania zajmować sie dziećmi?! To co tam jest opisane mrozi krew w żyłach. Godne polecenia sa też historie fabularyzowane wydawnictwa Od deski do deski. Czytałam wszystkie, ale najbardziej polecam “Ostatnią wizytę” autorstwa Jacka Ostrowskiego, ponieważ żona, drugoplanowa postać jest moją ulubioną bohaterką tego dramatu, wystarczyłaby jedna decyzja, a ta wizyta nie byłaby ostatnia. Kolejna książka na faktach, ktora zrobiła na mnie ogromne wrażenie i wzbogaciła moją historyczną wiedzę o specjanych domach dziecka i adpocji polskich dzieci przez Niemców jest “Brunatna kolysanka” Anny Malinowskiej. Po lekturze tej książki naszły mnie wątpliwości czy po wojnie byłoby lepiej dla tych dzieci zostać i dorastać u nowch niemieckich rodzin, czy jednak powrót do ojczyzny był tym lepszym rozwiązaniem. Na sam koniec moich przygód z reportażem i książkami autobiograficznymi i bigraficznymi polecam cos lekkiego i prawdziwego czyli Maria Czubaszek “Nienachalna z urody” i Robert Biedroń “Pod prąd”. Przeczytałam te książki jednym tchem. Maria Czubaszek opisuje swoją miłość do męża, psów, a także przedstawiła wiele anegdotek ze swojego prywatnego i zawodowego życia, a jej zycie było ciekawe (przynajmniej dla mnie). Robert Biedroń w swoim wywiadzie rzece, bo taki jest właśnie character książki na zasadzie wywiadu, opisuje ciekawą sytuację, która przywołała mi na myśl serial “Ranczo”. Otóż poprzedni prezydent miasta Słupsk miał w swoim biurze barek pelen alkoholu i specjalną szafke zamykana na klucz, a tej tajemniczej szafce stał telewizor z dekoderem z pakietem kanałów erotycznych, za który płacił urząd czyli mieszkańcy i Państwo. O tym się nie mówi głośno. Dla tych co lubią historię i powroty do przeszłości polecam książkę Magdaleny Witkiewicz “Czeresnie zawsze musza byc dwie". Jest to bardzo dopracowana powieść, od opisów miejsc, po historie rodzinne i historie miejsca i wspanialych, prawdziwych bohaterów. Podkreślę, że dopracowana, bo kolejna powieść tej autorki pt. “Osmy cud świata” ukazała się krótko po “Czeresniach” i z całą pewnością nie jest to cud wydawniczy, czegoś w tej książce brakuje. Na mojej czytelniczej drodze napotkalam książki Elżbiety Rodzeń, każdą polecam ,a najbardziej “Dziewczynę o kruchym sercu”. Pierwsze strony czytało się dziwnie, bo myślałam, że to będzie jakaś nudna powieść o dziwnych aniołach, ale po przebrnięciu przez pierwszych 40 stron było coraz lepiej. Jest to książka o młodzieńczej miłości, więc jeśli ktoś lubi książki w stylu new adult to gorąco polecam jak i inne książki autorstwa Elżbiety Rodzeń. W jednej z powieści spotkałam bardzo ciekawą bohaterkę o imieniu Matylda, każda z nas znajdzie w niej cząstkę siebie, a babcia Matyldy sypie życiowymi madrościami jak z rękawa. Polecam z całego serca powieść Anny Harlukowicz – Niemczynow “W maratonie zycia” na idealny prezent zwłaszcza dla osoby, ktora jest na życiowym rozdrożu i próbuje podjąć ważne decyzje dla siebie i swoich bliskich. A jeśli chcemy komuś zafundować dawkę dobrego humoru to nie może zabraknąć na mojej liście powieści autorstwa Małgorzaty Falkowskiej “Mąż potrzebny na już” jest to wesoła i pełna dobrego humoru opowieść, która na pewno oderwie czytającego od problemów i trosk dnia codziennego. Ogromnym zaskoczeniem była dla mnie trylogia Sylwii Trojanowskiej (“Szkoła latania”, “Blisko chmur”, “Szept wiatru”), a zwłaszcza dlatego, że po przeczytaniu wielu książek nigdy jeszcze nie spotkałam się z tym, że to czytelnik wybiera sobie zakończenie, a zakończenia są dwa. Na początku główna bohaterka jest naiwna i glupiutka, ale później przeobraża się w prawdziwą kobiete. Jeśli ktoś z twojego otoczenia musi odzyskać wiarę w siebie i polubić siebie samego to jest to idealna książka na prezent. Dla fanów mocniejszych wrażeń polecam dwie serie i uczciwie ostrzegam, że zanim zaczniemy czytać pierwszą część, to te kolejne powinny już na nas czekać na półce, a jest to seria “Pan Mercedes” Stephena Kinga i trylogia Adriana Bednarka zaczynająca się od “Pamiętnika diabła”. Jeśli ktoś lubi psychopatyczne zachowania i niesamowite zwroty akcji, a także realistyczne sceny morderstw (Adrian Bednarek-mistrz) to szczerze polecam na prezent. Na koniec dodam piękna opowieść świąteczną “Wieczór taki jak ten” Gabrieli Gargaś. Jak dla mnie jest to prawdziwa historia i prawdziwi bohaterowie o ciekawych życiorysach. Do dziś przeczytałam cztery nowości polegające się na świąteczny prezent i to jest mój tegoroczny numer jeden póki co.\nTeraz pora na moją polecajkę. Wybór był trudny, bo przeczytałam wiele wspaniałych książek i mogłabym wymienić tutaj książkę Ani Dąbrowskiej, ale wspomniały o niej Daria i Marta, mogłabym napisać o książkach Adriana Bednarka, ale zrobiła to Gosia. Chętnie poleciłabym wam książki Małgosi Falkowskiej, ale wierzę, że większość z Was już je zna, a jeśli nie, to koniecznie to nadróbcie. O książkach Melissy Darwood pisałam już tyle razy, że na pewno wiecie, że je uwielbiam i polecam na każdą okazję.\nPolecę wam za to dwa pakiety książek, jeden dla romantycznych duszyczek, a drugi dla tych, którzy lubią książki mroczne i niepokojące.\nPierwszy pakiet to seria Consolation duet, Corinne Michaels. Historia Liama i Natalie trafi prosto w wasze serca. Piękna historia o niezwykłej miłości i przyjaźni. Nie sposób przejść obok tych książek obojętnie. Drugi pakiet to książki K. C. Hiddenstorm — Władczyni Mroku i Po złej stronie lustra. Obie książki ciężko zaklasyfikować do konkretnego gatunku, są o różnej tematyce, łączy je jednak mrok i uczucie niepokoju podczas czytania. Myślę, że te książki zaskoczą osobę obdarowaną.\nZapytacie, dlaczego akurat te książki? Dlaczego nie te o tematyce typowo świątecznej? Otóż dlatego, że w tym roku mamy ich wyjątkowy wysyp i jestem pewna, że większość z was słyszała przynajmniej o części z nich. Poleciłam wam książki uniwersalne, które przyniosą niesamowitą radość z czytania, niezależnie od pory roku.\nKoniecznie dajcie znać czy planujecie podarować komuś książkowy prezent i czy nasze polecajki okazały się pomocne.\nAgnieszka Kaniuk 27 listopada 2017 10:44\nU mnie nikt niestety nie czyta poza mną, więc zrobię sobie.:) z waszych propozycji wybrałam kilka tytułów. Dzięki za pomoc.:)\nKarolajna 27 listopada 2017 12:46\nSama chętnie przeczytałabym kilka książek z tej listy, więc może zrobię sobie prezent. ;)\nMałgorzata Sk. 27 listopada 2017 15:51\nU mnie w rodzinie, czy wśród znajomych prezentów nigdy się nie dawało i nie daje, więc z pewnością nikomu nie nic nie kupię - szczególnie jeśli nikt nie czyta książek. Ale sama mam ochotę na "Jutro będziemy szczęśliwi" :)\nMaria Kasperczak (mamopoczytajsobie) 30 listopada 2017 06:59\nJest w czym wybierać, dzisiaj siostra zaskoczyła mnie pytaniem jaką ksiażkę chcę na Gwiazdkę? postawiłam na Julia zaczyna od nowa Katarzyny Misiołek, bardzo jestem ciekawa tej ksiażki\nJudyta Z 30 listopada 2017 18:37\nSama nie kupuje książkowych prezentów, ani ich nie otrzymuje, bo w moim otoczeniu niewiele osób czyta z takim zamiłowaniem jak ja i wiem, że woleliby dostać coś innego, a oni z kolei są przekonani, że mam za dużo książek i lepiej kupić mi coś innego. W sumie nie narzekam, a nawet podziwiam, bo z książkowym prezentem niewątpliwie mieliby ułatwione zadanie :) W każdy razie sama na pewno sobie coś sprezentuje ;)\nPaula 30 listopada 2017 19:36\n"Jutro będziemy szczęśliwi" oraz "Hotel pod jemiołą" już czytałam, a "Pudełko z marzeniami" mam w polanach na najbliższe kilka tygodni :D Świetny psot ^^


Programy zdrowotne dla mieszkańców kujawsko-pomorskiego - Włocławek Portal Informacyjny\nSamorząd naszego województwa zaprasza wszystkich mieszkańców Kujawsko-Pomorskiego do korzystania z bezpłatnych badań profilaktycznych. Część z nich współfinansowana jest ze środków samorządowych.\nBadaniami profilaktycznymi w ramach programu mogą być objęci pacjenci w wieku 40-65 lat, u których obecne są czynniki podwyższonego ryzyka rozwoju nowotworów głowy i szyi, takie jak: palenie papierosów, spożywanie wysokoprocentowego alkoholu, czy podejmowanie zachowań seksualnych związanych z ryzykiem zakażenia wirusem HPV.\nProgram skierowany jest do aktywnych zawodowo pacjentów między 16 a 67 rokiem życia, które cierpią z powodu obrzęku stawów. Profilaktyka reumatoidalna obejmuje dwie wizyty: Pierwsza, czyli wywiad, badanie ogólne i skierowane na badania krwi oraz druga: analiza wyników badań, powtórne badanie układu ruchu, w przypadku podejrzenia RZS pacjent otrzymuje skierowanie do Ośrodka Wczesnej Diagnostyki w Kościerzynie. Badania można wykonać w Miejskim Centrum Lekarskim przy ul. Świeckiej 27 w Tucholi i Przychodni KEMED przy ul. Matejki 20c we Wąbrzeźnie.\nProgram skierowany jest do aktywnych zawodowo osób w wieku 40–65 lat. Profilaktyka obejmuje badanie internistyczne i diagnostyczne (w tym EKG, poziom glukozy, lipidogram) oraz wizytę kontrolną i wskazanie dalszej diagnostyki lub leczenia. Program realizowany jest przez placówki w Szubinie, Rynarzewie, Sępólnie Krajeńskim, Więcborku, Sośnie, Wąwelnie, Mroczy, Turze i Nakle nad Notecią. Koordynatorem programu jest 107. Szpital Wojskowy w Wałczu. Więcej informacji pod numerem telefonu 67 258 24 42.\nProgram skierowany do kobiet między 50 a 69 rokiem życia, które nie wykonywały mammografi w ciągu ostatnich dwóch lat\nProjektem objęci są palący papierosy mężczyźni między 65. a 74 rokiem życia, zamieszkali na terenie naszego województwa. Badanie przesiewowe USG jest bezinwazyjne i nie wiąże się z żadnymi powikłaniami dla zdrowia pacjenta. Seniorzy, u których badanie wykryje odcinek poszerzonej aorty będą kierowani na kolejne badania kontrolne lub do specjalisty chirurgii naczyniowej. Więcej informacji pod numerem telefonu 56 652 18 22.\nZ przesiewowych badań kolonoskopowych mogą skorzystać osoby z grup podwyższonego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego – w wieku 50-65 lat. Stosownie do wskazań medycznych, niektóre z tych badań zostaną przeprowadzone w znieczuleniu ogólnym. W razie potrzeby podczas kolonoskopii zostanie wykonana niewielka interwencja chirurgiczna (polipektomia - usuwanie niedużych niezłośliwych zmian) lub pobrane zostaną wycinki tkanek do badania histopatologicznego. Więcej informacji pod numerem telefonu 56 621 87 43.\nProfilaktyka zakażeń pneumokokowych wśród osób dorosłych\n15:38, 7 października 2019


Centrum Protetyki - Oferta\nStawiamy na wiedzę i doświadczenie - Protetyka Tarnów\nStawiamy na wysoko wykwalifikowany zespół jak i na zaawansowane technologie w protetyce stomatologicznej. Ostatnio firma zakupiła wysoce wyspecjalizowany sprzęt do wykonywwania uzupełnień stałych w technologii CAD/CAM firmy AMANNGIRBACH. Komputerowe projektowanie i wykonanie prac protetycznych pozwala na wysoką dokładność pracy protetycznej rzędu 0,05 mm. Stały rozwój firmy pod względem edukacyjnym jak i techniczno-technologicznym zapewnia uslugi na wysokim poziomie ku zadowoleniu pacjentów i lekarzy stomatologów.\nLaboratorium Protetyczne pracuje na najlepszej jakości certyfikowanych materiałach. Ostatnio wprowadziliśmy technologie CAD CAM do codziennego projektowania i wytwarzania złożonych uzupełnień protetycznych w postaci koron i mostów na podbudowie cyrkonowej jak i metalowej.\nDo prac wykonanych na podbudowie cyrkonowej dołączamy certyfikat jakości, a na inne prace dołączamy gwarancje. Pracujemy również na w pełni ustawialnych artykulatorach do współpracy z łukami twarzowymi stosowanymi przez lekarzy stomatologów.\nUzupełnienia ruchome w naszej ofercie\nszyna wybielająca i antybruksizmowa\nUzupełnienia stałe w naszej ofercie\nkorony i mosty ceramiczne na metalu\nkorony i mosty ceramiczne podbudowa cyrkonowa technologia CAD CAM\nComputer Aided Manufacturing i Computer Aided Design\nCentrum stomatologiczno-Protetyczne Focus oferuje wysoko wyspecjalizowane uzupełnienia protetyczne wykonane w technologii CAD/CAM.\nCAD/CAM z angielskiego Computer Aided Design (komputerowe wspomaganie projektowania) i Computer Aided Manufacturing (komputerowe wspomaganie wytwarzania) to bardzo zaawansowana technologia wykorzystywana m.in. w protetyce stomatologicznej w celu wytworzenia stałego lub ruchomego uzupełnienia protetycznego z dokładnością do 0,05 mm.\nCentrum Focus wykorzystuję tą technologię głównie do wykonywania z najlepszej, certyfikowanej jakości materiałów koron i mostów na podbudowie metalowej i cyrkonowej dając kilkuletnią gwarancję na wykonaną pracę.\nProtetyka dentystyczna jest nie tylko moim zawodem ale i pasją. Każde zamówienie traktuje indywidualnie i do każdego podchodze z należytą starannością. Pragnę aby moje produkty służyły potrzebującym przez długie lata. Serdecznie zapraszam


Jak objawia się autyzm u dorosłych? - Psychoterapia Skawińska\nAutyzm u osób dorosłych diagnozuje się rzadko. Zazwyczaj zaburzenie to jest wykrywane i diagnozowane w wieku dziecięcym, stąd bardzo często słyszymy o autyzmie dziecięcym czy wczesnodziecięcym. Pięciolatek czy sześciolatek z objawami autystycznymi diagnozowany jest już pod kątem autyzmu atypowego. W takim razie co z diagnozami autyzmu u osób dorosłych? Dlaczego są one tak rzadkie? Dzieje się tak dlatego, iż często osoby z objawami autystycznymi potrafią funkcjonować w społeczeństwie bez większych trudności. Nie zmienia to faktu, że często dorośli autyści uznawani są za odmieńców i dziwaków, mających kłopoty w komunikowaniu się i relacjach społecznych. Ponadto należy pamiętać, że dzieci ze zdiagnozowanym spektrum autystycznym dorastają i stają się dorosłymi autykami. Jak zachowuje się dorosły z autyzmem?\nJak wygląda życie dorosłych autyków?\nTo trudne pytanie, na które niełatwo udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Autyzm jest chorobą tajemniczą i skomplikowaną. Daje tak różnorodne objawy, że trudno spotkać dwóch takich samych autyków. Osoba z objawami autystycznymi ma przede wszystkim trudności w kontaktach międzyludzkich, przejawiające się problemami w porozumiewaniu się z innymi, z budowaniem więzi i okazywaniem uczuć. Autyk nie dosyć, że nie potrafi określić i nazwać własnych emocji, to ma również problem z rozpoznaniem uczuć i emocji u innych. Ponadto osoby autystyczne wykazują zaburzenia percepcji: w odmienny sposób odczuwają dotyk, inaczej postrzegają dźwięki i obrazy. Są wrażliwi na dźwięki, hałas, zapachy i światło. Wszystko to powoduje trudności w postrzeganiu świata. Autyzm to inny sposób myślenia i przetwarzania informacji. Autyk ma trudności w dostosowaniu się do norm obyczajowych, niechętny jest wszelkim zmianom, bo lubi funkcjonować w utartych schematach. Każda nowość zaburza jego rytm, jego własny, poukładany na swój sposób wewnętrzny świat.\nJak dorośli z autyzmem radzą sobie w codziennym życiu?\nCodzienne funkcjonowanie na pewno utrudniają specyficzne zaburzenia mowy, gdyż autyk wszystkie wypowiedzi odbiera w sposób bardzo dosłowny, a jego wypowiedzi często są nieadekwatne do sytuacji i otoczenia. Oziębłość w kontaktach, niepodejmowanie kontaktu wzrokowego czy oficjalnie formułowane zdania – wszystko to utrudnia codzienne funkcjonowanie autyka. W zależności od postaci autyzmu, z jaką mamy do czynienia, dorosłe osoby cierpiące na autyzm mogą mieć problemy z codzienną aktywnością, ale również mogą założyć rodziny i funkcjonować bez większych trudności.


Skończyła 100 lat. Teraz będzie dostawać od ZUSu duże pieniądze | Gazeta Współczesna\nSkończyła 100 lat.…\nSkończyła 100 lat. Teraz będzie dostawać od ZUSu duże pieniądze\nAleksandra Charkiewicz [email protected] 6 lutego 2012, 17:00\nJubilatkę odwiedził prezydent miasta, Mieczysław Czerniawski. Przekazał jej bukiet kwiatów i moc życzeń. UM Łomża\nMieszkanka Łomży w piątek skończyła sto lat. To był dla niej dzień pełen szczęścia i niespodzianek.\nJeszcze nigdy nie byłam tak szczęśliwa jak teraz - mówi pani Helena Mazguła z Łomży, która setną rocznicę urodzin obchodziła w ostatni piątek .\nW swoim życiu nie miała lekko\nPani Helena całe życie spędziła w Łomży.\n- Pracowałam w barze mlecznym. Sprzedawałam lody i ciepłe posiłki - wyjaśnia pani Helena.\nDzień setnych urodziny był dla niej bardzo radosny dzień. Spędziła go w gronie rodziny i najbliższych. To także czas wspomnień, a jak sama podkreśla, życie nie zawsze było dla niej łaskawe.\n- Bardzo dużo przeżyłam. Cały czas pamiętam wojnę. W 1944 roku zabrali mi męża i zostałam sama z małymi dziećmi. Musiałam sama sobie ze wszystkim radzić - opowiada.\nJak mówi, trudy życia tylko ją wzmocniły i pozwoliły dożyć tak pięknego wieku. Ważna jest także rodzina, która zawsze wspiera i pomaga. Pani Helena ma troje dzieci, siedmioro wnuków i piętnaścioro prawnuków, a także praprawnuczki.\n- Cały czas się nią opiekujemy. Wiele jej zawdzięczamy. Dzięki niej wszyscy jesteśmy wykształceni - mówi Krystyna Danowska, córka pani Heleny.\nW dniu urodzin, panią Helenę z życzeniami i kwiatami oprócz rodziny odwiedzili także przedstawiciele władzy i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łomży.\n- W imieniu własnym i mieszkańców Łomży z wielkim wzruszeniem dziękuję za dar pani życia - mówił na spotkaniu z jubilatką prezydent Łomży, Mieczysław Czerniawski.\nDbaj o siebie i żyj dłużej\n- Nie ma jednego przepisu na długie i zdrowe życie - mówi doktor Krystyna Kamińska-Nizik, kierownik przychodni "Lekarze Rodzinni 3" w Łomży - Bardzo dużo zależy od tego, co mamy w genach. Są oczywiście rodziny długowieczne.\nJednak geny, nawet jeśli dobre, mogą nie wystarczyć.\n- Trzeba prowadzić higieniczne życie - twierdzi doktor Nizik.\nW odstawkę powinny pójść przede wszystkim papierosy. Trzeba też ograniczyć spożywanie kawy i alkoholu.\nW dożyciu stu lat może nam także pomóc zdrowe odżywianie. Lekarze zalecają, by wybierać tylko produkty naturalne i nieprzetworzone oraz odżywiać się w prosty sposób.\nWażne jest również nasze nastawienie do życia. Pamiętajmy: Nadmierny stres może nam poważnie zaszkodzić.\nKażdy powinien też pamiętać o badaniach profilaktycznych i obserwowaniu zmian zachodzących w naszym organizmie.\n- Nie można też lekceważyć żadnych symptomów - radzi Krystyna Kamińska-Nizik.\nPo setce prawie 3 tys. zł renty\nNie każdy wie, że dla stulatków w Polsce Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma specjalny prezent. Każda osoba, która skończyła sto lat, do końca życia, co miesiąc będzie dostawała 2 822 zł brutto. Jest to świadczenie honorowe.\nKwota ta jest traktowana jako dochód i opodatkowana. Aby ją otrzymywać nie trzeba składać żadnych wniosków do ZUS.\nczacha 06.02.2012 23:00:06\nmysle ze lody mialy tu duze znaczenie w dozyciu takiego wieku\nWojtek 06.02.2012 21:35:00\nWstyd, pobierać jeszcze podatki od 100 latki\nrr 06.02.2012 21:19:23\n"Duże pieniądze?" - cyniczne słowa


Śmigłowce w ogniu poselskiej krytyki - Przemysł Obronny - rp.pl\nAktualizacja: 14.05.2015, 07:16\nCaracal Airbus Helicopters nie podoba się sejmowej opozycji\nDecyzja MON o wygranej Airbus Helicopters w wartym 13 mld złotych przetargu śmigłowcowym dla armii pod ostrzałem sejmowej opozycji.\nPrzedstawiciele zakładów PZL Mielec/Sikorsky Aircraft obecni w Sejmie uprzedzali posłów, że są już konsekwencje przegranej podkarpackich black hawków w wojskowym postępowaniu. W tym tygodniu, w związku z niekorzystnym obrotem spraw, do Mielca ściąga kierownictwo koncernu Sikorsky Aircraft, aby po trwających już analizach centrali w Stratford zaplanować restrukturyzację mieleckiej fabryki. Nie ma wątpliwości, że rozwojowe możliwości firmy się skurczą, aby dostosować potencjał zakładów zatrudniających 2,2 tys. pracowników do aktualnych rynkowych potrzeb.\nTakże zarząd PZL Świdnik twierdzi, że niekorzystne rozstrzygnięcie MON podcina skrzydła fabryki z kilkudziesięcioletnimi tradycjami. Szansą na inwestycyjne przyspieszenie miało być ulokowanie w podlubelskiej spółce centrum produkcji najnowocześniejszego dziś modelu wojskowego helikoptera AW 149 dla całego koncernu AgustaWestland. Teraz, w związku z przegranym przetargiem, na rozwojowe przyspieszenie i ekspo...\nMeksyk chce kupić caracale\nPosłowie PIS kierują śmigłowcowy przetarg do prokuratury\nRozpoczęły się próby śmigłowca karakal Airbus Helicopters\nCzy wielkie kontrakty zbrojeniowe przyniosą amerykańskie technologie


Sony pobije kolejny rekord? Xperia 1R podobno z ekranem... 5K! - Tabletowo\nNiewprawione oko ma już problem z dostrzeżeniem różnicy pomiędzy Full HD i WQHD, a co dopiero powiedzieć o docenieniu rozdzielczości 4K. Wygląda jednak na to, że Sony chce pobić kolejny rekord, gdyż szykuje smartfon z ekranem 5K!\nJapończycy jako pierwsi wypuścili na rynek inteligentny telefon z wyświetlaczem o rozdzielczości 4K – była nim Sony Xperia Z5 Premium. Kolejny model z dopiskiem „Premium”, Sony Xperia XZ Premium, mogła się już pochwalić ekranem 4K HDR. Oba smartfony były jednak „wyjątkowymi” edycjami, skierowanymi do najbardziej wymagających klientów. Podobnie sytuacja wyglądała z Sony Xperią XZ2 Premium.\nPierwszym inteligentnym telefonem dla masowego klienta jest wprowadzona niedawno na rynek Sony Xperia 1. Jest to pierwszy smartfon w portfolio marki z OLED-owym wyświetlaczem 4K HDR, w dodatku o innych proporcjach (21:9 vs 16:9 we wszystkich dotychczasowych modelach z dopiskiem „Premium”). Widać więc, że producent cały czas idzie do przodu. I wygląda na to, że nie obawia się zrobić kolejnego, nie mniej odważnego kroku.\nSony Xperia 1R z ekranem 5K\nJuż rozdzielczość 4K w smartfonie to dla większości coś zbędnego, gdyż przeciętnemu użytkownikowi wystarczy Full HD, a bardziej wymagającemu WQHD. Sony – jak widać na przytoczonych powyżej przykładach – stawia jednak na 4K, ale wkrótce Japończycy mogą je zastąpić 5K.\nBrzmi absurdalnie? Cóż, są dowody na to, że w przygotowaniu jest smartfon z ekranem o takiej rozdzielczości. W bazie UA Prof dostrzeżono bowiem urządzenie o oznaczeniu kodowym J8220, które wskazuje, iż mamy tu do czynienia z inteligentnym telefonem.\nPotwierdza to fakt, że sprzęt wyposażono w wyświetlacz o rozdzielczości 5040×2160 pikseli – taki ekran może znaleźć się tylko w smartfonie. Tym bardziej, że ma on proporcje 21:9, jak flagowa Sony Xperia 1. Nieoficjalnie mówi się, że nadchodząca nowość może się nazywać Sony Xperia 1R, ale to tylko przypuszczenia, nic potwierdzonego.\nBez względu na to, jest jednak niemal przesądzone, że Sony w niedalekiej przyszłości wypuści na rynek smartfon z wyświetlaczem o rozdzielczości 5K.\nŹródło: UA Prof przez 91mobiles


← Korzyści z zakupu nowego pojazdu\nOdpowiednio dopasowane części do samochodów w korzystnych cenach →\nJeśli chce się korzystać z nieco mniejszych cen przy zakupach części zamiennych najważniejsze jest przede wszystkim znalezienie odpowiedniego miejsca sprzedaży części zamiennych, które z jednej strony jest sprawdzone pod kątem oferowania odpowiedniej jakości części zamiennych a jednocześnie jest w stanie zapewnić również korzystne warunki cenowe. Korzystać można w tym względzie między innymi z zakupów realizowanych za pośrednictwem hurtowni samochodowych, gdzie można liczyć na najmniejsze, oferowane ceny. Innym rozwiązaniem jest postawienie na sklepy internetowe. O ile w hurtowniach samochodowych części zamienne sprzedawane są w cenach, które nie obejmują marż pośredników, o tyle w sklepach internetowych można liczyć na znacznie mniejsze marże nakładane na ceny poszczególnych części zamiennych czy akcesoriów. W ten sposób nawet średnie ceny części zamiennych dostępnych w sklepach internetowych są znacznie mniejsze od średnich cen, które obowiązują na rynku. Pozwala to na pozyskanie nawet nowych oraz oryginalnych części zamiennych w znacznie bardziej korzystnych warunkach cenowych, co ma bardzo duże znaczenie przede wszystkim z punktu widzenia długoterminowych kosztów użytkowania samochodu.


Obchody Narodowego Święta Niepodległości w Opolu (video) - Służba Więzienna\nObchody Narodowego Święta Niepodległo...\nObchody Narodowego Święta Niepodległości w Opolu (video)\n11 listopada br. delegacja okręgu opolskiego w składzie: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Opolu ppłk Leszek Czereba, Dyrektor Aresztu Śledczego w Opolu mjr Artur Malczyk oraz por. Jakub Graczyk, uczestniczyła w wojewódzkich uroczystościach z okazji 99. rocznicy odzyskania niepodległości przez państwo polskie.\nUroczystości uświetnił poczet sztandarowy Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Opolu. Służba Więzienna wystawiła też posterunek honorowy pod pomnikiem Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego.\nUroczystości rozpoczęła msza św. w intencji Ojczyzny, która odbyła się w opolskiej katedrze pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Uczestniczyli w niej opolscy parlamentarzyści, przedstawiciele władz państwowych, wojewódzkich, samorządowych, wojska i służb mundurowych, organizacji kombatanckich oraz mieszkańcy Opolszczyzny. Po jej zakończeniu nastąpił przemarsz Kompanii Reprezentacyjnej 10 Opolskiej Brygady Logistycznej, pocztów sztandarowych oraz pozostałych uczestników obchodów pod pomnik Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego.\nPo uroczystych przemówieniach, odzytaniu Apelu Pamięci oraz oddaniu salwy honorowej, przedstawiciele władz lokalnych, opolscy parlamentarzyści oraz delegacje poszczególnych formacji mundurowych, w tym Służby Więziennej, poprzez złożenie kwiatów pod pomnikiem, oddali hołd wszystkim obrońcom naszego kraju. Wszystkim tym, którzy ponieśli ogromne poświęcenie, oddając życie za naszą wolność i niepodległość. Zwieńczeniem obchodów była uroczysta sesja Rady Miasta Opola, która odbyła się w ratuszu.\nFilm - Obchody Narodowego Święta Niepodległości - dostępny w załączniku poniżej\nObchody Narodowego Święta Niepodległości.mp4\nOpracowanie: por. Katarzyna Idziorek (na podstawie materiałów przekazanych przez jednostki okręgu opolskiego Służby Więziennej) Rozmiar: 78.0 MB


Nowy pomnik w miejscu spoczynku Jacka Kerouaca : Booklips.pl\nChoć Jack Kerouac, najsłynniejszy z beatników, zmarł w St. Petersburgu na Florydzie, jego ciało spoczęło w rodzinnym Lowell, gdzie dwadzieścia jeden lat później pochowano również trzecią i ostatnią żonę pisarza, Stellę Sampas. Do niedawna miejsce pochówku trudno było z daleka zauważyć, ponieważ nagrobek wykonano w tradycyjnym amerykańskim stylu ? ginąca w trawie skromna tablica z napisem. Z racji tego, że niemal każdego dnia zjawiało się tam kilka osób poszukujących grobu, władze cmentarza zdecydowały się na wydruk ulotek z mapką. Teraz mapka nie będzie już nikomu potrzebna, ponieważ obok tablicy postawiono nowy, dobrze widoczny pomnik.\nNowy pomnik zrobiony został z granitu. Ma prawie dwa metry szerokości, metr wysokości, dwadzieścia centymetrów grubości i waży ponad tonę. Wykonał go i zainstalował Dave Calkins i jego załoga z firmy Colmer Monument Works. Na kamieniu widnieje napis, który chyba najlepiej oddaje beatnikowskiego ducha Kerouaca. To cytat z z jego najsłynniejszej powieści (wiadomo której!): „Droga to życie”. „Jest wiele cytatów, które mogłem wykorzystać, ale pomyślałem, że ten jest szczególnie trafny” ? powiedział w rozmowie z ?Lowell Sun? brat Stelli i spadkobierca spuścizny pisarza, John Sampas. „Myślę, że Jackowi by się to podobało”. Na pomniku wyryty jest również podpis Kerouaca. Zaś z tyłu umieszczono listę zmarłych członków rodziny Sampas, w którą autor się wżenił.\n82-letni John Sampas wciąż mieszka w tym samym wiktoriańskim domu w Lowell, gdzie wraz z rodzeństwem dorastał i gdzie w młodości przychodził Kerouac, aby spotkać się z jego bratem Sebastianem. „Mieliśmy gramofon i Jack z Sebastianem wciąż puszczali Billie Holiday. Tak dowiedziałem się o jazzie” – wspomina Sampas w rozmowie z ?Boston Globe?. „To były pełne energii chłopaki. Nazywali siebie Prometeuszami”.\nZe względu na buntowniczy i kontrkulturowy charakter działalności Kerouaca przez długi czas w Lowell bardziej się wstydzono jego pochodzenia niż doceniano. Dopiero w latach 80. ubiegłego wieku włodarze miasta zdali sobie sprawę, że Jack Kerouac jest właściwie najwybitniejszym mieszkańcem w historii miejscowości, dlatego dedykowano mu park przy Bridge Street. Dziś do Lowell na grób pisarza przyjeżdżają ludzie z całego świata. Urzędniczka cmentarna Jade Bernis twierdzi, że nie groźny jest im nawet mróz. Wielokrotnie na cmentarzu pojawia się Bob Dylan. Fani zostawiają na grobie pisarza liczne pamiątki: papierosy, puste butelki po alkoholu, prezerwatywy czy liściki. Pewnego razu ktoś położył nawet pantofla, by Jack nie musiał iść boso, gdyby powstał i chciał pójść się napić.\nTematy: Beat Generation, featured, full-image, grobowiec, Jack Kerouac, pomnik, proza światowa\n« W polskich podstawówkach żadnych książek nie czyta ok. 5% dzieci, w gimnazjach już 14%\nWygraj egzemplarze książki „Księżyc zaszedł, W niepewnym boju” Johna Steinbecka [ZAKOŃCZONY] »