Najczęściej zadawane pytania w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych\nNajczęściej zadawane pytania w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych - PFRON\n1. Kiedy powinienem traktować pracownika jako osobę z niepełnosprawnością w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (…)?\nOd 1 stycznia 1998 r. w świetle przepisów ustawy o rehabilitacji (…) możesz uznać pracownika za osobę z niepełnosprawnością i wliczać do staniu zatrudnienia osób niepełnosprawnych wyłącznie po otrzymaniu od pracownika orzeczenia wydanego przez miejski, powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności bądź orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Orzeczenia innych organów, wydane po 31 grudnia 1997 r. nie stanowią podstawy do uznania osoby za niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (…). Orzeczenia o zaliczeniu do grupy inwalidzkiej lub orzeczenia z KRUS, wydane przed 1 stycznia 1998 r., traktuje się na równi z odpowiednim orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności tylko, jeżeli są nadal ważne.\nWyroki sądów pracy i ubezpieczeń społecznych wydane w postępowaniu odwoławczym od:\n– stanowią również podstawę do zaliczenia danej osoby do osób niepełnosprawnych.\nW przypadku, gdy uzyskasz od pracownika wyrok sądowy, który w części modyfikuje orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, dokumentami potwierdzającymi status osoby niepełnosprawnej są: wyrok sądu oraz orzeczenie zespołu w części nie objętej rozstrzygnięciem sądu zawartym w wyroku. Jeżeli dysponujesz np. wyrokiem sądu o przyznaniu renty, to na jego podstawie możesz ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością, którego ten wyrok dotyczy. W takiej sytuacji dokumentami potwierdzającymi niepełnosprawność, honorowanymi przez PFRON są:\nkopia wyroku sądowego lub\ndecyzja ZUS o przyznaniu bądź kontynuacji renty (wydane na podstawie wyroku sądowego), lub\nPamiętaj – Wliczanie pracowników do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych następuje w oparciu o art. 2a ustawy o rehabilitacji (…). W świetle wskazanego przepisu wliczanie pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych zależy od kilku czynników/dat, a mianowicie:\nod dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności;\nod tego, czy jest to pierwsze czy kolejne orzeczenie przedłożone pracodawcy;\nod terminu, w jakim pracownik wystąpił z wnioskiem o wydanie kolejnego orzeczenia;\nod terminu ustalenia niepełnosprawności/stopnia niepełnosprawności wskazanego w orzeczeniu.\nWliczanie do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych nie jest jednoznaczne z możliwością ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, gdyż dla celu wliczania do stanu zatrudnienia wystarczające jest wyłącznie stwierdzenie niepełnosprawności w analizowanym okresie, w pierwszym lub w kolejnym orzeczeniu dostarczonym do pracodawcy, natomiast dla celu ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń konieczne jest stwierdzenie w badanym okresie, w pierwszym lub kolejnym orzeczeniu dostarczonym pracodawcy - jednego z trzech stopni niepełnosprawności oraz spełnienie wszystkich warunków wynikających z ustawy rehabilitacji.\n2. Czy dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością jest pomocą publiczną?\nOcena czy dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wypłacane na podstawie art. 26a ustawy o rehabilitacji (…) należy uznać za pomoc publiczną odbywa się w oparciu o art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w świetle, którego pomocą publiczną jest wsparcie udzielane przedsiębiorstwu, o ile jednocześnie spełnione są następujące warunki:\ngrozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi UE,\njest przyznawane przedsiębiorcy.\nAby wsparcie stanowiło dla Ciebie pomoc publiczną, wymienione powyżej warunki muszą zaistnieć łącznie. W przypadku, gdy którykolwiek z powyższych warunków nie jest spełniony, nie mamy do czynienia z pomocą publiczną. Przy dokonywaniu oceny wsparcia w kontekście spełniania przesłanek występowania pomocy publicznej, kwestią podstawową jest to, czy jesteś przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów unijnych. Pojęcie przedsiębiorcy w prawie unijnym jest rozumiane bardzo szeroko i obejmuje swym zakresem wszystkie kategorie podmiotów zaangażowanych w działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej tych podmiotów i źródeł ich finansowania. Co więcej, nie ma znaczenia fakt czy prawo krajowe nadaje danemu podmiotowi status przedsiębiorcy, ani czy są to podmioty nie nastawione na zysk. Zgodnie z orzecznictwem sądów Unii Europejskiej, przez działalność gospodarczą należy rozumieć oferowanie towarów i usług na rynku, przy czym pojęcie to dotyczy zarówno działalności produkcyjnej, dystrybucyjnej, jak i usługowej.\nDofinansowanie wypłacane jest pracodawcom bez względu na to, czy działalność przez nich prowadzona ma charakter gospodarczy, czy niegospodarczy. Pracodawca nie wykonujący działalności gospodarczej, dla którego dofinansowanie nie stanowi pomocy publicznej może otrzymać dofinansowanie z PFRON maksymalnie do 90% kosztów płacy, a ten który taką działalność wykonuje — maksymalnie do 75% kosztów płacy osoby niepełnosprawnej.\nJeżeli jesteś przedsiębiorcą i dofinansowanie do wynagrodzeń stanowi dla Ciebie pomoc publiczną, to dofinansowanie to jest wypłacane w formie subsydiów płacowych na zatrudnianie osób niepełnosprawnych, zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, a tym samym obowiązują Ciebie określone limity i dodatkowe warunki do spełnienia w celu otrzymania wsparcia. Aby ubiegać się o dofinansowanie, jesteś zobowiązany wówczas spełniać warunki dotyczące pomocy publicznej, tj. wykazać efekt zachęty indywidualnie na każdą osobę niepełnosprawną zgłoszoną do dofinansowania, znajdować się w dobrej sytuacji ekonomicznej, nie przekroczyć limitu pomocy publicznej ustalonego na poziomie 10 mln euro w skali roku.\nJeżeli natomiast nie prowadzisz działalności gospodarczej w świetle przepisów krajowych i unijnych jednocześnie, w wyniku czego dofinansowanie do wynagrodzeń nie stanowi dla Ciebie pomocy publicznej, możesz wystąpić o dofinansowanie do wynagrodzenia – bez obowiązku badania efektu zachęty, badania sytuacji ekonomicznej i ustalania limitu pomocy – jednak pozostałe warunki wynikające z ustawy o rehabilitacji nadal Ciebie obowiązują.\n3. Jakie warunki muszę spełnić, aby otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych?\nAby otrzymać dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego powinieneś:\nZatrudniać osobę niepełnosprawną zgodnie z przepisami prawa pracy (art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Uwaga – Miesięczne dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury (art. 26a ust. 1a¹ pkt 1 ustawy o rehabilitacji).\nW przypadku zatrudnienia co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, zatrudniać co najmniej 6 % osób niepełnosprawnych (art. 26a ust. 1a ustawy o rehabilitacji).\nPosiadać kopię dokumentu potwierdzającego status pracownika jako osoby niepełnosprawnej (art. 26a ust. 1 w powiązaniu z art. 1 ustawy o rehabilitacji).\nNie mieć zaległości wobec PFRON na więcej niż 100 zł (art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji).\nWypłacać wszystkie elementy kosztów płacy (wynagrodzenie, składki ZUS, zaliczka na podatek dochodowy) w terminie określonym w przepisach odrębnych bądź z uchybieniem terminu nieprzekraczającym 14 dni (dopuszczalna jest dopłata składek ZUS z uchybieniem terminu powyżej 14 dni, o ile nie przekroczy ona 2% należnych składek za dany okres sprawozdawczy) – art. 26a ust. 1a¹ pkt 3, art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji.\nZłożyć wniosek o dofinansowanie pracownika niepełnosprawnego dopiero po wypłacie wynagrodzenia tego pracownika (tj. z chwilą, gdy pracownik dysponuje wypłaconą kwotą) - art. 26a ust. 1a¹ pkt 1a ustawy o rehabilitacji.\nWypłacać wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego ze środków innych niż środki publiczne (art. 26b ust 7, art. 26b ust 8 ustawy o rehabilitacji). Wyjątek stanowi przypadek, gdy pracodawca sfinansował wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego ze środków publicznych z prowadzonej działalności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 lub z dochodów publicznych, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 (wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych) - ustawy o finansach publicznych.\nWypłacać wynagrodzenie pracownika na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot (art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji).\nZłożyć wniosek Wn-D wraz z informacją INF-D-P (oraz formularzem INF-O-PP lub INF-O-PR w przypadku, gdy dofinansowanie stanowi pomoc publiczną) w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą (§ 4 ust 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych).\nPracodawca, dla którego dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, powinien spełniać następujące, dodatkowe kryteria:\nNie znajdować się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w art. 2 ust. 18 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji).\nWykazać efekt zachęty (art. 26b ust. 4, 5, 6, 6a ustawy o rehabilitacji) i konieczność pomocy.\nSzczegółowe wyjaśnienia dotyczące efektu zachęty, w tym konieczności pomocy oraz innych warunków znajdziesz w kolejnych pytaniach i odpowiedziach.\n4. Jakie dokumenty należy złożyć, ubiegając się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych po raz pierwszy? Jakie dokumenty trzeba składać w kolejnych miesiącach?\nSkładając wniosek po raz pierwszy, przekaż osobiście lub pocztą (na adres Biura Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, al. Jana Pawła II 13, 00 – 828 Warszawa):\nformularz INF-D-P jest to miesięczna informacja o wynagrodzeniach, zatrudnieniu, stopniach i rodzaju niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (do wniosku Wn-D załączasz tyle formularzy INF-D-P na ilu pracowników ubiegasz się o dofinansowanie);\nformularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie (INF-O-PR) – w przypadku, gdy prowadzisz działalność gospodarczą w sektorze rybołówstwa i akwakultury lub w dziedzinie produkcji podstawowej produktów rolnych\nformularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (INF-O-PP) – w przypadku, gdy prowadzisz działalność gospodarczą w pozostałych sektorach;\noświadczenie o nieotrzymaniu pomocy publicznej - w sytuacji, gdy załączasz INF-O-PR i tylko w przypadku, gdy nie otrzymałeś w danym roku pomocy publicznej na te same koszty, na które ubiegasz się o dofinansowanie z Funduszu;\nsprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych lub oświadczenie o braku obowiązku sporządzania sprawozdań finansowych - obowiązek ten nie dotyczy Cię, jeśli prowadzisz działalność gospodarczą w sektorach rolnictwa i rybołówstwa (do wniosku załączasz wtedy formularz INF-O-PR) lub jeśli jesteś mikro- lub małym przedsiębiorcą;\npełnomocnictwo - jeżeli chcesz upoważnić inną osobę do podpisywania i przesyłania dokumentów w swoim imieniu.\nPełnomocnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. W celu ustanowienia pełnomocnika możesz skorzystać z wzoru proponowanego przez Fundusz. Pełnomocnictwo powinno być złożone w oryginale. Zamiast oryginału dokumentu możesz złożyć jego odpis, w sytuacji, gdy jego zgodność z oryginałem zostanie poświadczona przez notariusza albo przez pełnomocnika będącego jednocześnie adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane. W przypadku, kiedy nie chcesz, żeby osoba przez Ciebie upoważniona w dalszym ciągu mogła podpisywać i przesyłać dokumenty w Twoim imieniu, prześlij do Funduszu odwołanie pełnomocnictwa. Ponadto trzeba pamiętać, że pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci mocodawcy lub pełnomocnika.\nJeżeli jesteś pracodawcą i wsparcie nie stanowi dla Ciebie pomocy publicznej do wniosku o dofinansowanie nie załączasz dokumentów, o których mowa powyżej w punkcie 4, 5 i 6.\nW przypadku, gdy chcesz w kolejnych miesiącach składać wniosek o dofinansowanie w formie elektronicznej, zaznacz pole wybieram elektroniczną formę składania wniosków w części 'Oświadczenia' na wniosku Wn-D. Po złożeniu takiego oświadczenia otrzymasz od Funduszu identyfikator oraz hasło dostępu do programu informatycznego udostępnionego przez Fundusz. Jeżeli elektroniczne złożenie dokumentu w danym miesiącu jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, w celu zachowania terminu wyślij wniosek w formie papierowej.\nDokumenty zgłoszeniowe dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych składasz w formie pisemnej do Biura Funduszu mieszczącego się pod adresem:\nNatomiast kolejne wnioski o dofinansowanie składasz do właściwego terytorialnie oddziału PFRON. W kolejnych miesiącach ubiegania się o dofinansowanie składasz:\nINF-D-P - miesięczna informacja o wynagrodzeniach, zatrudnieniu, stopniach i rodzaju niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (formularz INF-D-P składasz na każdego pracownika, na którego ubiegasz się o dofinansowanie w danym miesiącu);\nINF-O-PR - Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie – w zależności od sektora prowadzonej przez Ciebie działalności;\noświadczenie o nieotrzymaniu pomocy - w sytuacji, gdy załączasz INF-O-PR i tylko w przypadku, gdy nie otrzymałeś w danym roku pomocy publicznej na te same koszty, na które ubiegasz się o dofinansowanie z Funduszu.\nWzory dokumentów, o których mowa powyżej znajdziesz w zakładce Formularze dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.\n5. Czy warunkiem otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością jest wykazanie efektu zachęty? Co to jest efekt zachęty?\nJednym z warunków, jakie musisz spełnić – jako podmiot wnioskujący o pomoc publiczną w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego – jest wykazanie efektu zachęty w związku z zatrudnieniem tego pracownika. Efekt zachęty ustalasz jednokrotnie na moment podjęcia pracy przez osobę z niepełnosprawnością. Efekt zachęty trwa do momentu rozwiązania stosunku pracy bądź utraty przez pracownika statusu osoby niepełnosprawnej. W świetle wyjaśnień Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych efekt zachęty istnieje, gdy:\nw momencie zatrudniania pracownika wiesz o jego niepełnosprawności;\nw miesiącu zatrudnienia pracownika z niepełnosprawnością wykazałeś efekt zachęty metodą ilościową lub metodą jakościową;\ndofinansowanie jest pomocą konieczną, a więc bez możliwości uzyskania dofinansowania nie prowadziłbyś wspieranego działania (zatrudnienia osoby\nz niepełnosprawnością) i w związku z tym wniosek o dofinansowanie pracodawca złożył w pierwszym możliwym momencie po spełnieniu wszystkich warunków określonych przepisami prawa do otrzymania dofinansowania.\nw przypadku utraty ciągłości zatrudnienia;\nJeżeli z co najmniej jednodniową przerwą po wygaśnięciu poprzedniej umowy – ponownie zatrudniasz tę samą osobę niepełnosprawną, wówczas efekt zachęty należy zbadać w miesiącu ponownego zatrudnienia.\nw przypadku utraty statusu pracownika jako osoby niepełnosprawnej (upłynięcie ważności orzeczenia).\nW takiej sytuacji efekt zachęty zostaje zachowany wyłącznie po przedstawieniu kolejnego orzeczenia. Z nowego orzeczenia powinno wynikać, że niepełnosprawność istniała w okresie między pierwszym i drugim orzeczeniem, a pracownik w tym okresie pozostawał w zatrudnieniu.\nWiedza o niepełnosprawności\nWarunek, o którym mowa w pkt 1 jest spełniony w przypadku, gdy w momencie rekrutacji wiesz, że rekrutujesz osobę niepełnosprawną i najpóźniej w dniu podpisania umowy lub w dniu rozpoczęcia pracy, jeżeli w umowie została wykazana data rozpoczęcia pracy inna niż data podpisania umowy – dysponujesz jakimkolwiek dokumentem (i niekoniecznie orzeczeniem, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji) poświadczającym, że byłeś świadomy, iż zatrudniasz osobę z niepełnosprawnością np. otrzymałeś od pracownika:\ndecyzję o przyznaniu renty lub\norzeczenie niepotwierdzające niepełnosprawności w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (orzeczenie rolnicze KRUS) lub resortowe (MON, MSWiA)), lub\norzeczenie wydane na podstawie prawa innych państw, lub\noświadczenie pracownika, iż jest osobą niepełnosprawną albo\nsporządziłeś własne oświadczenie, iż niepełnosprawność zatrudnianej osoby jest widoczna np. osoba korzystająca z wózka inwalidzkiego.\nBrak orzeczenia, o którym mowa w art. 1 ustawy o rehabilitacji (...), w dniu podpisania umowy (gdy jest to jednocześnie data rozpoczęcia pracy) lub w dniu rozpoczęcia pracy, jeżeli w umowie została wykazana data rozpoczęcia pracy inna niż data podpisania umowy - nie wyklucza możliwości ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń w późniejszym terminie po przedstawieniu tego orzeczenia. Jeżeli posiadałeś udokumentowaną wiedzę o niepełnosprawności pracownika w dniu podpisania umowy (lub rozpoczęcia pracy, gdy daty się różnią), to możesz wliczać tego pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych wg przepisu art. 2a ustawy o rehabilitacji (...) i ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia tej osoby dopiero za okres od daty otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 1 ustawy o rehabilitacji (...). W przypadku, gdy takowe orzeczenie otrzymasz po kilku miesiącach od daty zatrudnienia, to efekt zachęty metodą ilościową lub jakościową badasz na miesiąc zatrudnienia, natomiast wniosek składasz po spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów prawa począwszy od miesiąca, w którym pracownik dostarczył orzeczenie o niepełnosprawności.\nEfekt zachęty badany metodą ilościową lub jakościową\nEfekt zachęty spełnisz co do zasady w przypadku, gdy zatrudnienie pracownika z niepełnosprawnością powoduje w miesiącu rozpoczęcia pracy przez tego pracownika wzrost zatrudnienia ogółem w stosunku do średniego stanu zatrudnienia z 12 miesięcy poprzedzających ten miesiąc (metoda ilościowa). Istnieje wyjątek, kiedy możesz wykazać efekt zachęty mimo braku wzrostu zatrudnienia. Będzie nim przypadek, gdy zatrudnisz pracownika niepełnosprawnego na wakat zwolniony w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem (metoda jakościowa):\nEfekt zachęty metodą jakościową będzie spełniony także w przypadku, gdy miejsce pracy pracownika z niepełnosprawnością powstało:\nEfekt zachęty ustalasz jednokrotnie w związku z okresem zatrudnienia pracownika do czasu ustania zatrudnienia lub zmiany statusu tego pracownika. Oznacza to, że jeżeli efekt zachęty wykazałeś w miesiącu rozpoczęcia pracy przez osobę z niepełnosprawnością, to trwa on przez cały okres jej zatrudnienia (jako osoby niepełnosprawnej). W przypadku przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na podstawie art. 231 Kodeksu pracy, efekt zachęty należy zbadać na miesiąc jego przejęcia.\nPamiętaj, iż w myśl art. 26 Kodeksu Pracy stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a gdy go nie określono, w dniu zawarcia umowy. Wobec tego datą wyznaczającą nawiązanie stosunku pracy może być data rozpoczęcia pracy, gdy taką podano w umowie o pracę bądź też data zawarcia umowy, gdy w umowie nie wskazano daty rozpoczęcia pracy lub pokrywa się ona z dniem zawarcia umowy o pracę. W przypadku, gdy data podpisania umowy przypada w innym miesiącu niż data rozpoczęcia pracy – efekt zachęty metodą ilościową lub jakościową badasz na miesiąc rozpoczęcia pracy przez osobę niepełnosprawną, przy czym najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy, jeżeli w umowie została wykazana data rozpoczęcia pracy inna niż data podpisania umowy powinieneś dysponować dokumentem poświadczającym, że byłeś świadomy, iż zatrudniasz osobę z niepełnosprawnością, bo jedynie wtedy jesteś w stanie wykazać, że osiągasz cel pomocy publicznej w formie subsydiów płacowych, tj. zachęcanie do zwiększenia poziomu zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnością.\nAnalizując wystąpienie efektu zachęty pamiętaj, że – zgodnie z motywami 18 i 54 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu – pomoc publiczna w formie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia ma na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia osób z niepełnosprawnością, a warunkiem jej otrzymania jest uznanie pomocy za konieczną. Komisja Europejska stwierdziła w motywie 18, że „aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by prowadził, nawet w przypadku braku pomocy”. Jeśli więc miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością stanowi dla Ciebie pomoc publiczną, wniosek o jej otrzymanie powinieneś złożyć w pierwszym możliwym momencie (terminie do złożenia wniosku Wn-D za pierwszy okres sprawozdawczy, za który mógłbyś uzyskać dofinansowanie do wynagrodzenia danej osoby). Złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania po pierwszym miesiącu zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością wskazuje na osiągnięcie celu pomocy publicznej w formie subsydiów płacowych, a mianowicie zachęcenie (stąd określenie efekt zachęty) do zatrudnienia osoby niepełnosprawnej wyrażonego poprzez konieczność pomocy. Wnioskowanie o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych po upływie kilku miesięcy czy lat (za które mógłbyś uzyskać tę pomoc) wskazuje, że pomoc w formie dofinansowania nie była konieczna do zatrudnienia lub dalszego zatrudniania osoby niepełnosprawnej, dlatego można wysnuć wniosek, że efekt zachęty nie został osiągnięty. Wobec czego, w celu wykazania, że pomoc była konieczna powinieneś wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością niezwłocznie po nabyciu takiego prawa, a mianowicie:\nw przypadku nowo zatrudnionych osób z niepełnosprawnością wniosek złóż za pierwszy miesiąc zatrudniania osoby z niepełnosprawnością,\nw przypadku pracowników, których niepełnosprawność została stwierdzona w trakcie zatrudnienia u Ciebie - pierwszy wniosek powinieneś złożyć już za lipiec 2016 r. (jeżeli pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności pracownik dostarczył przed 1 lipca 2016 r.) lub za miesiąc, w którym otrzymałeś orzeczenie o niepełnosprawności, o ile nastąpiło to już w trakcie obowiązywania art. 26b ust. 6a ustawy o rehabilitacji (...), czyli po 1 lipca 2016 r.,\nw przypadku wystąpienia przeszkód formalnych (niespełnienia krajowych lub wspólnotowych warunków do uzyskania dofinansowania) – wniosek o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością złóż za pierwszy miesiąc, w którym przeszkody te ustąpiły.\n6. Czy mogę wykazać efekt zachęty metodą jakościową przy zatrudnieniu nowego pracownika z niepełnosprawnością w związku z innym pracownikiem, któremu umowa wygasła rok temu?\nTak, o ile zwolniony rok temu wakat nie został dotychczas zapełniony, a jednocześnie zakres obowiązków pracownika, któremu wygasła umowa i pracownika nowozatrudnionego jest tożsamy. Efekt zachęty metodą jakościową wykazujesz w sytuacji, gdy zatrudniasz pracownika z niepełnosprawnością na wakacie zwolnionym w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem:\nW przypadku, gdy nie możesz wykazać na miesiąc zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością efektu zachęty metodą ilościową (wzrost zatrudnienia osób ogółem w porównaniu do średniej z poprzednich 12 miesięcy) powinieneś wykazać efekt zachęty metodą jakościową. Badanie efektu zachęty metodą jakościową odnosi się do sytuacji, w której „zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem” (pełnosprawnym bądź niepełnosprawnym).\nW związku z powyższym, nie możesz zastosować tej metody do przypadku, kiedy pracownik zostaje ponownie przyjęty na własne miejsce, tj. na stanowisko pracy, na którym wcześniej pracował.\nPamiętaj – spełnisz warunek efektu zachęty metodą jakościową, jeśli zatrudnisz pracownika z niepełnosprawnością na miejsce innego pracownika o tym samym zakresie obowiązków – zwolnionego w warunkach określonych powyżej. Ustawa o rehabilitacji (…) nie ogranicza okresu, w jakim dane stanowisko pracy powinno zostać zwolnione przez innego pracownika, nie określa też wymogu, aby pracownik został przyjęty na stanowisko pracy zwolnione najpóźniej. Z tego względu Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w swoich wyjaśnieniach kierowanych do pracodawców rekomenduje stworzenie tzw. siatki etatów, z której będzie jasno wynikać na czyje stanowisko przyjęto nowego pracownika. Jeżeli w zakładzie pracy wakuje kilka takich samych stanowisk pracy, to pracodawca dokonuje wyboru, na jakie miejsce zatrudnia osobę niepełnosprawną. Pracodawca ma w obrębie tych samych zakresów obowiązków pełną dowolność we wskazywaniu, na czyje miejsce zatrudnia nową osobę z niepełnosprawnością. Istotne jest jedynie, aby wakat z tym samym zakresem obowiązków nie był zajęty przez inną osobę.\n7. Czy przysługuje dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika, który nabył niepełnosprawność w trakcie zatrudnienia u pracodawcy? Czy wówczas należy wykazać efekt zachęty metodą ilościową lub jakościową?\nJeżeli zatrudnisz pracownika pełnosprawnego (tj. pracownika, który w dniu zatrudnienia nie dysponował ważnym orzeczeniem), a niepełnosprawność zostanie potwierdzona formalnie dopiero w trakcie zatrudnienia u Ciebie (tj. orzeczenie zostało wydane po dacie zatrudnienia), to możesz wliczać pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia tej osoby (bez obowiązku wykazywania efektu zachęty metodą ilościową lub jakościową – w poz. 48 załącznika INF-D-P należy wówczas zaznaczyć odpowiedź TAK) od dnia otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności, po spełnieniu pozostałych warunków określonych przepisami ustawy o rehabilitacji.\nW takim przypadku powinieneś jednak pamiętać o wykazaniu konieczności pomocy, czyli wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie wynagrodzenia tego pracownika niezwłocznie po nabyciu takiego prawa tj. pierwszy wniosek złożyć terminowo za lipiec 2016 r. (jeżeli pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności pracownik dostarczył przed 1 lipca 2016 r.) lub za miesiąc, w którym otrzymałeś orzeczenie o niepełnosprawności, o ile nastąpiło to już w trakcie obowiązywania art. 26b ust. 6a ustawy o rehabilitacji (...), czyli po 1 lipca 2016 r. W przypadku wystąpienia przeszkód formalnych (niespełnienia krajowych lub wspólnotowych warunków do uzyskania dofinansowania) wniosek za pracownika, który nabył formalną niepełnosprawność w trakcie zatrudnienia u Ciebie – należy złożyć terminowo za pierwszy miesiąc, w którym przeszkody te ustąpiły.\n8. Jak ustalić efekt zachęty dla pracownika zatrudnionego przed 1 stycznia 2009 r.?\nNa pracowników zatrudnionych przed 1 stycznia 2009 r. efektu zachęty nie da się ustalić. Są natomiast wyjątki, kiedy nie musisz go ustalać i uznajesz za istniejący. Są to przypadki, gdy przed 1 stycznia 2009 r. pracodawca korzystał z pomocy publicznej (w oparciu o przepisy wówczas obowiązujące) na zatrudnienie osób niepełnosprawnych, które obecnie zgłasza do dofinansowania. Jeżeli taka pomoc nie była przyznana pracodawcy, a zatrudnienie pracowników z niepełnosprawnością trwa nieprzerwanie od okresu sprzed 2009 r., to dofinansowanie do wynagrodzeń tych pracowników nie będzie przysługiwało.\nPomoc ta mogła być udzielana:\njako pomoc na zatrudnienie osób niepełnosprawnych indywidualnie notyfikowana - przede wszystkim, gdy dotyczyła wynagrodzeń.\n9. Jeżeli pracodawca nie może wykazać efektu zachęty żadną metodą: ani ilościową, ani jakościową, to już nie będzie mógł ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia zatrudnionego pracownika?\nW przypadku pracodawcy ubiegającego się o pomoc publiczną nieistnienie efektu zachęty lub konieczności pomocy – w odniesieniu do pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę – skutkuje w odniesieniu do całego okresu obowiązywania danej umowy. Nowa analiza spełnienia tych warunków może zostać przeprowadzona przez pracodawcę przy zawarciu nowej umowy o pracę (choćby do jej zawarcia dochodziło dnia następującego po dniu wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę). Jest to ważne, ponieważ wraz z zakończeniem obowiązywania dotychczasowej umowy pracodawca może zawrzeć kolejną umowę lub nie uczynić tego.\n10. Czy zawsze muszę badać efektu zachęty metodą ilościową lub jakościową?\nEfekt zachęty badasz w miesiącu zatrudnienia dla każdego pracownika zatrudnionego jako osoba niepełnosprawna od 1 stycznia 2009 r. Efektu zachęty metodą ilościową lub jakościową nie badasz, gdy:\ndofinansowanie do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego nie stanowi dla Ciebie pomocy publicznej (wówczas nie wypełniasz pozycji 48 w INF-D-P danego pracownika);\njest to informacja INF-D-P za okres sprawozdawczy nie wcześniejszy niż lipiec 2016 r. dotycząca pracownika, którego niepełnosprawność powstała w trakcie zatrudnienia u Ciebie, bez względu na datę zatrudnienia;\nubiegasz się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością, na którego otrzymywałeś pomoc przed 1 stycznia 2009 r. w oparciu o ówcześnie obowiązujące przepisy krajowe lub wspólnotowe. Pomoc ta mogła być udzielana:\nW przypadkach braku obowiązku badania efektu zachęty – w sytuacjach określonych powyżej w pkt 2 i 3 – zaznacz odpowiedź TAK w poz. 48 INF-D-P.\nJeśli ubiegasz się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika, który nabył niepełnosprawność w trakcie zatrudnienia u Ciebie, to nie badasz efektu zachęty metodą ilościową lub jakościową na miesiąc jego zatrudnienia, ale musisz wykazać konieczność pomocy.\n11. W pierwszym wniosku zgłoszeniowym zaznaczyłem przez pomyłkę, że pracownik nie został zatrudniony w ramach efektu zachęty. Czy to oznacza, że nie dostanę dofinansowania do wynagrodzenia pracownika?\nW przypadku, gdy oświadczysz, że nie spełniasz warunku efektu zachęty lub Fundusz ustali na podstawie zgromadzonych dokumentów, że Twój pracownik nie był zatrudniony w warunkach efektu zachęty — to bieżące i kolejne wnioski za tę osobę niepełnosprawną, której dotyczy dane oświadczenie (ustalenie), mogą mieć ustaloną kwotę do wypłaty w wysokości 0 zł. W takiej sytuacji masz możliwość w terminie 14 dni od otrzymania pisemnej informacji o zmniejszeniu salda każdorazowo po jej otrzymaniu, odrębnie dla każdego okresu sprawozdawczego, wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej kwoty przysługującego dofinansowania. We wniosku o wydanie decyzji opisujesz, dlaczego Twoim zdaniem efekt zachęty został spełniony lub, że nie było obowiązku go wykazywać oraz dostarczasz ku temu ewentualne dowody.\nJeśli w toku postępowania wyniknie, że efekt zachęty jest jednak spełniony, to Fundusz przywróci pierwotną/wnioskowaną przez Ciebie kwotę dofinansowania, ale tylko dla tych okresów, w stosunku do których złożysz we właściwym terminie wniosek o wydanie decyzji, dotyczącej kwoty przysługującego dofinansowania oraz nie będzie już zmniejszać z tego tytułu kwoty dofinansowania na kolejno otrzymywane od Ciebie wnioski o dofinansowanie wynagrodzenia danego pracownika (aż do czasu ustania zatrudnienia).\nW sytuacji, gdy ustalona przez Fundusz kwota dofinansowania jest inna niż kwota dofinansowania wykazana we wniosku pracodawcy z tytułu innych nieprawidłowości, Prezes Zarządu Funduszu również wydaje decyzję o wysokości dofinansowania, ale tylko na wniosek pracodawcy złożony w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o ustaleniu wysokości przysługującego dofinansowania do wynagrodzenia. Wzór wniosku o wydanie decyzji znajdziesz w zakładce Formularze dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.\n12. Czy mogę ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia na pracownika, który ma ustalone prawo do emerytury?\nDofinansowanie do wynagrodzeń nie przysługuje na pracowników z ustalonym prawem do emerytury, którzy posiadają lekki lub umiarkowany stopień niepełnosprawności. W związku z powyższym, dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z ustalonym prawem do emerytury będzie Tobie przysługiwać tylko w sytuacji, gdy zatrudniony przez Ciebie pracownik z ustalonym prawem do emerytury legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.\nKryterium wyłączenia pracownika z kręgu pracowników, na których przysługuje dofinansowanie jest wyłącznie fakt ustalenia prawa do emerytury. Niezależnie od wieku pracownika, znaczenie ma co do zasady wydanie odpowiedniego aktu (np. decyzji emerytalnej ZUS lub innego organu emerytalnego). Z reguły akt ten ustala status danej osoby jako osoby o ustalonym prawie do emerytury - ze skutkiem od teraz. Jednak nie jest tak w każdym przypadku. Dlatego treść tego aktu ma znaczenie dla ustalenia okresu, w odniesieniu, do którego pracownik był osobą z ustalonym na bieżąco lub wcześniej prawem do emerytury. Należy brać pod uwagę datę przyznania uprawnień emerytalnych, a nie datę wydania aktu. Decyzja wydana przez organ emerytalny funkcjonuje w obrocie prawnym mimo zawieszenia pobierania świadczenia emerytalnego. Dodatkowo należy wskazać, że ustalone prawo do emerytury może być przyznane z urzędu - zamiast pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy - osobie, która osiągnęła wiek emerytalny oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. O zmianie statusu z rencisty na emeryta informuje osobę ubezpieczoną Zakład Ubezpieczeń Społecznych.\nWobec powyższego kluczowa w tej sytuacji jest data przyznania uprawnień emerytalnych, a nie osiągniecie wieku emerytalnego. Należy pamiętać, że prawo do emerytury może przyznać także inny organ emerytalno-rentowy niż ZUS. Niekiedy mamy do czynienia z emeryturą przyznaną przez KRUS lub tzw. resortową – wojskową lub policyjną (w tym przypadku może być ona przyznana osobie młodszej niż wynika z przepisów dotyczących emerytury z ZUS).\nWeryfikacja faktu, czy pracownik ma ustalone prawo do emerytury powinna nastąpić pomiędzy pracodawcą, pracownikiem, a stosownym organem emerytalnym. Pracodawca nie może pozyskać informacji o ustalonym bądź nie ustalonym prawie do emerytury swoich pracowników bezpośrednio z organu emerytalnego, ale sam pracownik może na prośbę pracodawcy wystąpić do organu emerytalnego z wnioskiem o uzyskanie zaświadczenia, które potwierdzi brak uprawnień emerytalnych lub ich nabycie (oraz datę), zwłaszcza w przypadku, gdy dany pracownik niepełnosprawny w stopniu lekkim lub umiarkowanym osiąga wiek emerytalny, a jednocześnie nie orientuje się czy już ma prawo do emerytury (bo np. zgubił decyzję lub wydaje Mu się, że ma tylko uprawnienia do renty). Osiągnięcie wieku emerytalnego, zgodnego z powszechnie obowiązującymi przepisami może zasygnalizować pracodawcy konieczność weryfikacji czy dana osoba jest już uprawniona do świadczenia emerytalnego.\n13. Czy mogę ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia na pracownika, który pobiera rentę?\nŚwiadczenie rentowe nie wyklucza możliwości ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Wobec czego, jeżeli spełniasz warunki do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika pobierającego rentę, to możesz ubiegać się o tą pomoc.\n14. Czy prawdą jest, że warunkiem otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego jest przekazanie jego pensji na konto?\nTak. Dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. Wobec czego, jeżeli pracodawca chce wnioskować o dofinansowanie, to wynagrodzenie pracownika z niepełnosprawnością nie może być wypłacone gotówką. Przepis ten obowiązuje począwszy od wniosków za 12/2012 r.\nOd 1 lipca 2016 r. można złożyć wniosek o dofinansowanie pracownika niepełnosprawnego dopiero po wypłacie wynagrodzenia tego pracownika (tj. z chwilą, gdy pracownik dysponuje wypłacona kwotą) - z zachowaniem wszystkich terminów określonych w ustawie i aktach wykonawczych.\n15. Czy rachunek bankowy, na który pracodawca będzie przekazywał wynagrodzenie niepełnosprawnego pracownika, musi należeć do tego pracownika?\nTak. W przypadkach, gdy pracodawca będzie przekazywać wynagrodzenie na konto pracownika, powinien być to rachunek bankowy wskazany przez tego pracownika, np. w oświadczeniu. Pracownik powinien być właścicielem lub współwłaścicielem wskazanego numeru konta.\nW wyjątkowych przypadkach, gdy osoby niepełnosprawne mają trudności w codziennej egzystencji, może to być również rachunek innej osoby (np. opiekuna, pełnomocnika). Pełnomocnictwo udzielone przez pracownika osobie trzeciej do odebrania wynagrodzenia nie może być uznane za przeniesienie prawa do wynagrodzenia na tę osobę. Pełnomocnictwo do odbioru wynagrodzenia powinno być udzielone na piśmie.\n16. W jakich terminach należy złożyć wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych? Co dzieje się w przypadku, gdy ostatni dzień na złożenie wniosku przypada na sobotę lub niedzielę?\nWniosek składasz w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy.\nPamiętaj - że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Sobota została uznana za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy, w związku z tym w przypadku, gdy ostatni dzień terminu na złożenie wniosku przypada w sobotę lub w niedzielę, termin ten ulega przesunięciu na najbliższy dzień powszedni.\nTerminy złożenia wniosku Wn-D w 2022 r.\ndo 25 kwietnia 2022\ndo 25 lipca 2022\ndo 25 sierpnia 2022\ndo 26 września 2022\ndo 25 października 2022\ndo 25 listopada 2022\ndo 27 grudnia 2022\ndo 25 stycznia 2023\nOd 1 lipca 2016 r. możesz złożyć wniosek o dofinansowanie pracownika niepełnosprawnego dopiero po wypłacie wynagrodzenia tego pracownika (tj. z chwilą, gdy pracownik dysponuje wypłaconą kwotą) - z zachowaniem wszystkich terminów określonych w ustawie i aktach wykonawczych.\n17. W jakim terminie Fundusz wypłaca dofinansowanie pracodawcy?\nFundusz przekazuje na rachunek bankowy pracodawcy miesięczne dofinansowanie w terminie 25 dni od dnia otrzymania kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania – w kwocie ustalonej na podstawie art. 26a i art. 26b ustawy o rehabilitacji (…) – oraz informuje pracodawcę o sposobie jej ustalenia, jeżeli kwota ta różni się od kwoty wskazanej we wniosku. W przypadku podjęcia przez Fundusz postępowania sprawdzającego, dotyczącego złożonego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, termin wypłaty dofinansowania (25 dni) ulega przedłużeniu o okres niezbędny do przeprowadzenia tego postępowania, nie dłużej jednak niż o 14 dni.\nW sytuacji, gdy ustalona przez Fundusz kwota dofinansowania jest inna niż kwota dofinansowania wykazana we wniosku pracodawcy, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o wysokości dofinansowania, ale tylko na wniosek pracodawcy złożony w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o ustaleniu wysokości przysługującego dofinansowania do wynagrodzenia. Ponadto w sytuacji zidentyfikowania nieprawidłowości Fundusz prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty środków i rozstrzyga na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy pracodawca spełnił przesłanki uprawniające do wypłaty dofinansowania. Wypłata dofinansowania może nastąpić wówczas po zakończonym postępowaniu w terminie wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego.\nWzór wniosku o wydanie decyzji znajdziesz w zakładce Formularze dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.\n18. Jakie koszty finansuje w ramach dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych PFRON? Jak wyliczyć kwotę przysługującego dofinansowania za danego pracownika?\nZe środków PFRON możesz się ubiegać o dofinansowanie do poniesionych na pracowników niepełnosprawnych kosztów płacy.\nPrzez koszty te należy rozumieć:\nDo kosztów płacy nie wliczasz świadczeń tj.:\nDodatkowo kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć:\n1 200 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności (w sumie kwota dofinansowania wynosi 3 150 zł),\n900 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (w sumie kwota dofinansowania wynosi 2 100 zł),\nFundusz wypłaca miesięczne dofinansowanie w wysokości proporcjonalnej do wymiaru etatu pracownika. Kwoty dofinansowania podane powyżej są kwotami maksymalnego dofinansowania, jakie możesz otrzymać na pracownika zatrudnionego na pełen etat. W przypadku, gdy pracownik zatrudniony jest na część etatu, kwoty te należy przeliczyć proporcjonalnie do części etatu, jaką pracownik przepracował w danym miesiącu.\nPocząwszy od okresu sprawozdawczego 03/2011 r. dofinansowanie nie przysługuje na pracowników z umiarkowanym lub lekkim stopniem niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury.\nOstateczne wyliczenie kwoty miesięcznego dofinansowania odbywa się zgodnie z przypisem numer 17 do formularza INF-D-P. Należy wybrać najniższą kwotę spośród:\nmaksymalnej kwoty dofinansowania przypisanej do danego stopnia niepełnosprawności, obliczonej proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (druk INF-D-P - poz. 51),\nkwoty kosztów płacy ustalonych w danym okresie sprawozdawczym, pomniejszonej o wartość pomocy otrzymanej do tych samych kosztów z innych źródeł (druk INF-D-P - poz. 52 pomniejszona o kwotę z poz. 53),\nkwoty limitu kosztów płacy, która stanowi 75% lub 90% kosztów płacy w zależności od typu pracodawcy (druk INF-D-P - poz. 54).\nKwota „Do wypłaty” jest równa 0 zł w przypadku jednoczesnego zaznaczenia pola 1 w poz. 46 ('Dofinansowanie stanowi pomoc publiczną') i pola 2 w pozycji 48 ('Pracownik zatrudniony w warunkach efektu zachęty').\nZa okresy sprawozdawcze, począwszy od lipca 2016 r., jeżeli nie wypłaciłeś wynagrodzenia do dnia złożenia wniosku Wn-D, to poz. 53 = poz. 52, a kwota dofinansowania do wypłaty wyniesie wówczas 0 zł (poz. 55 w formularzu INF-D-P).\n19. Czy prawdą jest, że warunkiem otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, jest terminowe poniesienie kosztów płacy?\nTak. Jednym z podstawowych warunków ubiegania się o dofinansowanie jest terminowe ponoszenie kosztów płacy. Pracodawca musi wypłacać wszystkie elementy kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego w terminie bądź z uchybieniem terminu nieprzekraczającym 14 dni. Dopuszczalna jest dopłata składek ZUS z uchybieniem terminu powyżej 14 dni, o ile nie przekroczy ona 2% należnych składek za dany okres sprawozdawczy.\nskładki na ubezpieczenia społeczne - ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;\nZa okresy sprawozdawcze począwszy od lipca 2016 r., jeżeli nie wypłaciłeś wynagrodzenia do dnia złożenia wniosku Wn-D, to poz. 53 INF-D-P = poz. 52 INF-D-P, a kwota dofinansowania do wypłaty wyniesie wówczas 0 zł (poz. 55 w formularzu INF-D-P).\n20. Gdy podmiot został zobowiązany do faktycznego i terminowego ponoszenia kosztów płacy, czy istnieje możliwość dokonywania potrąceń od wynagrodzenia przekazywanego pracownikowi?\nMożesz dokonywać potrąceń od wynagrodzenia pracownika np. z tytułu:\nspłaty raty pożyczki z ZFRON,\nspłaty pożyczek z Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej,\nobciążeń pracowniczych - kar i niedoborów,\nudziałów członkowskich w spółdzielniach,\npotrąceń komorniczych lub sądowych itd.\nPotrącenie takie musi jednak wynikać z umowy zawartej pomiędzy pracodawcą a pracownikiem bądź z innych podstaw prawnych możliwych do udowodnienia.\nW takich przypadkach uznaje się, że pracodawca poniósł koszty wynagrodzenia, a część wypłaty pracownika została potrącona na poczet jego zobowiązań.\nW przypadku prowadzenia przez Fundusz postępowania sprawdzającego, będziesz zobowiązany do przedstawienia wszelkich dokumentów potwierdzających zasadność wypłaty pomniejszonego wynagrodzenia.\n21. Zatrudniam pracownika z niepełnosprawnością, który będzie zatrudniony równocześnie od kolejnego miesiąca u innego pracodawcy. Czy nadal mogę ubiegać się o dofinansowanie do jego wynagrodzenia?\nW przypadku, gdy osoba niepełnosprawna jest zatrudniona u więcej niż jednego pracodawcy w wymiarze czasu pracy:\nprzekraczającym ogółem pełny wymiar czasu pracy – miesięczne dofinansowanie przyznaje się na tę osobę w wysokości nieprzekraczającej kwoty miesięcznego dofinansowania przyznawanego na osobę zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy. Miesięczne dofinansowanie w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy tej osoby w pierwszej kolejności przyznaje się pracodawcy, który wcześniej zatrudnił tę osobę.\nWobec czego, jeżeli zatrudniłeś tego pracownika jako pierwszy to, w obu przypadkach otrzymasz pełną kwotę należnego Tobie dofinansowania.\n22. Zatrudniam pracownika z niepełnosprawnością, który w ZUS jest traktowany jako osoba współpracująca. Czy mogę ubiegać się o dofinansowanie do jego wynagrodzenia?\nTak, możesz ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia tego pracownika.\nNa możliwość wnioskowania o dofinansowanie nie wpływa status tej osoby na gruncie przepisów o ubezpieczeniu społecznym. Dlatego dofinansowanie może być udzielone na osobę uznawaną w ZUS za osobę współpracującą, z którą zawarłeś umowę o pracę. Osoba ta jest bowiem pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. Należy jednak zwrócić uwagę na kwotę kosztów płacy wykazywanych w 52 informacji INF-D-P. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o rehabilitacji (…) na koszty płacy składają się: wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy.\nW przypadku pracownika, z którym zawarłeś umowę o pracę, a jednocześnie w ZUS jest to osoba uznana za osobę współpracującą - może być tak, że składki ZUS będą naliczone od innej podstawy wymiaru niż wynagrodzenie brutto. Koszty płacy w opisanej sytuacji należy ustalić w wysokości równej sumie:\nrzeczywistej kwoty naliczanych składek na FP, FGŚP i FS,\nskładek na ubezpieczenie społeczne w wysokości rzeczywiście naliczanej na gruncie przepisów ubezpieczeniowych, jednak nie wyższej niż kwota składek po stronie pracodawcy, która byłaby naliczana od kwoty wynagrodzenia brutto tej osoby, gdyby osoba ta była ubezpieczona jako pracownik.\n23. Dlaczego we wniosku Wn-D podaję dwukrotnie stan zatrudnienia ‘ogółem’?\nGdy ubiegasz się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wykazujesz stan zatrudnia we wniosku Wn-D w dwóch celach:\nw pozycji 37 ‘Ogółem’ i 38 ‘Osoby niepełnosprawne’ w celu sprawdzenia, czy zatrudniasz 25 lub więcej etatów, a jeżeli tak, czy osiągasz sześcioprocentowy (6%) wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych;\nw pozycji 39 ‘Ogółem’ w części ‘Bieżący stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym’ oraz w pozycji 41 ‘Ogółem’ w części ‘Średni stan zatrudnienia za 12 miesięcy poprzedzających okres sprawozdawczy’ (i w przypadku wniosków składanych do grudnia 2014 r. również w pozycji 40 i 42 ‘Osoby niepełnosprawne’) w celu ustalenia efektu zachęty metodą ilościową.\nKonieczność wykazywania tych danych dwukrotnie we wniosku Wn-D wynika z różnych sposobów ich ustalania. W pierwszym przypadku — wskaźnik 6% — stany zatrudnienia ustalane są w oparciu o przepisy krajowe, natomiast w drugim przypadku — efekt zachęty — stany zatrudnienia ustalane są w oparciu o przepisy wspólnotowe.\nSzczegółowe wyjaśnienia dotyczące zasad ustalania stanu zatrudnienia wykazywanego w części D.5 we wniosku Wn-D znajdziesz w artykule Pytania i odpowiedzi z zakresu wypełniania wniosku Wn-D i INF-D-P.\nWażne! Jeżeli jesteś pracodawcą, który nie prowadzi działalności gospodarczej i dla którego dofinansowanie nie stanowi pomocy publicznej, to nie uzupełniasz we wniosku Wn-D pozycji od 39 do 42.\n24. Zatrudniam 35 pracowników ogółem w przeliczeniu na pełne etaty. Jaki muszę wykazać wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, aby móc ubiegać się o dofinansowanie do ich wynagrodzeń?\nJeżeli przekroczyłeś pułap zatrudnienia 25 etatów ogółem lub zatrudniasz równo 25 etatów ogółem, to musisz zatrudniać co najmniej 6% osób niepełnosprawnych.\nDofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie przysługuje pracodawcy zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, który nie osiąga wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6%. Przy wyliczaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych bierzemy pod uwagę definicję zawartą w art. 2 ust. 6 ustawy o rehabilitacji (...), zgodnie z którą jest to przeciętny miesięczny udział procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Przy ustalaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych dla celów dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie ma zastosowania art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, który służy wyłącznie do pomniejszenia ustawowego wskaźnika osób niepełnosprawnych, warunkującego zwolnienie z wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych dla celów dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, weryfikowane jest przez Fundusz przy pomocy wartości wykazanych przez pracodawcę (zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) we wniosku Wn-D, w pozycjach 37 ('Stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym — ogółem') oraz 38 ('Stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym — osoby niepełnosprawne'), przy użyciu równania: wskaźnik = (poz. 38/poz. 37) x 100.\nWobec powyższego, jeżeli zatrudniasz 35 etatów ogółem, to musisz zatrudniać co najmniej 2,1 etatu osób z niepełnosprawnością.\n25. Jakie dokumenty pozwalają udokumentować od 2011 r. schorzenie szczególne, aby móc ubiegać się o zwiększone dofinansowanie do wynagrodzeń?\nPocząwszy od stycznia 2011 r. osobami o szczególnych schorzeniach – w związku z zatrudnieniem których przysługuje wyższa kwota dofinansowania – są osoby, w odniesieniu do których orzeczono:\nosoby niewidome (04-O) - w stopniu znacznym i umiarkowanym.\nW przypadku osób niewidomych (tj. osób z chorobami narządu wzroku w stopniu umiarkowanym i znacznym 04-O) schorzenie to można dokumentować:\norzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (…),\ninnym orzeczeniem (np. w formie wypisu, czy orzeczenia w pełnej treści, co ma znaczenie w przypadku orzeczeń określonych w art. 5 i 62 ustawy o rehabilitacji),\nwyrokiem sądu lub\nChoroby psychiczne (02-P) można dokumentować:\nzaświadczeniem o podstawie zaliczenia do stopnia niepełnosprawności wydanym na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 2018 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w kontekście choroby psychicznej, której symbolu nie uwzględniano na orzeczeniu wydawanym przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności w okresie od 27 czerwca do dnia 22 października 2018 r. ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2018 r. (szczegółowe informacje w tej sprawie zawierał komunikat Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, w którym jest również dostępny wzór takiego zaświadczenia).\nPozostałe schorzenia tj. upośledzenie umysłowe (01-U), całościowe zaburzenia rozwojowe (12-C), epilepsję (06-E) można dokumentować wyłącznie:\nNie każde orzeczenie zawiera w swojej treści symbol przyczyny niepełnosprawności, wobec czego Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych wskazuje, że jeżeli z sentencji, rozpoznania, uzasadnienia lub wskazań wydanych w związku z danym orzeczeniem wynika, że u danej osoby stwierdzono wymienione w art. 26a ust. 1b schorzenia, to dokument ten jest wystarczający do potwierdzenia tej okoliczności. Jeżeli pracodawca dysponuje orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w pełnej treści tj. rozpoznaniem zawartym w opinii lekarskiej wystawionej w związku z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, to pracodawca może wnioskować o dofinansowanie w wysokości przewidzianej dla danego stopnia ze schorzeniem szczególnym od dnia dysponowania kompletem dokumentów tj. orzeczeniem i opinią lekarską wydaną w związku z tym orzeczeniem do dnia upływu ważności przedmiotowego orzeczenia.\n26. Co oznaczają symbole przyczyn niepełnosprawności występujące na orzeczeniach o niepełnosprawności?\nSymbole przyczyny niepełnosprawności podane na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności:\n27. Zatrudniam pracownika o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Na dostarczonym przez pracownika orzeczeniu widnieje znak 04-O. Czy na takiego pracownika mogę ubiegać się o zwiększone dofinansowanie?\nTak. W odniesieniu do okresów sprawozdawczych, począwszy od stycznia 2011 r. osobami o szczególnych schorzeniach są m. in. osoby niewidome. Zgodnie z wyjaśnieniami Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnoprawnych za osobę niewidomą należy uznać osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności z tytułu chorób narządu wzroku – w stopniu znacznym i umiarkowanym.\nW związku z powyższym, jeżeli zatrudniasz osobę legitymującą się orzeczeniem o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z symbolem 04-O, możesz ubiegać się o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia zwiększone o 900 zł.\nW kontekście dofinansowania do wynagrodzeń – schorzenie szczególne w zakresie narządu wzroku w przypadku pracownika niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym lub znacznym – może być potwierdzone również zaświadczeniem lekarza specjalisty.\n28. Jakie są zasady wliczania pracownika niepełnosprawnego do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych na podstawie art. 2a ustawy o rehabilitacji?\nSposób wliczania pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych może zależeć od kilku czynników, a mianowicie:\nod terminu ustalenia niepełnosprawności/stopnia niepełnosprawności, wskazanego w orzeczeniu.\nW przypadku, gdy pracownik przedstawił Ci pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności, wtedy wliczasz tę osobę do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od dnia przedstawienia orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Powyższa zasada obowiązuje również w odniesieniu do dokumentów potwierdzających wystąpienie u pracownika schorzeń szczególnych.\nPracownik nabywa niepełnosprawność w trakcie zatrudnienia u danego pracodawcy i otrzymuje pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności wydane w dniu 30.06.2020 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Orzeczenie to dostarcza pracodawcy w dniu 17.08.2020 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:\nOrzeczenie o niepełnosprawności wydane na podstawie wniosku osoby niepełnosprawnej z dnia 01.06.2020 r.\nStopień niepełnosprawności — lekki.\nSymbol przyczyny niepełnosprawności — 07-S.\nOrzeczenie wydaje się do 30.06.2022 r.\nUstalony stopień niepełnosprawności datuje się od 01.06.2020 r.\n— stosuje art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, tj. wlicza pracownika niepełnosprawnego do stanu zatrudnienia w stopniu lekkim i ubiega się o dofinansowanie w wysokości przewidzianej dla stopnia lekkiego (o ile spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do kosztów płacy tego pracownika) od daty otrzymania orzeczenia (w tym przypadku pierwszego orzeczenia), czyli od 17.08.2020 r.\nKolejne orzeczenie o niepełnosprawności\nW przypadku gdy pracownik przedstawił Ci kolejne orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność:\nWliczasz tę osobę do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia, jeżeli z orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była niepełnosprawna, a wniosek o wydanie orzeczenia został złożony nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.\nPracownik niepełnosprawny dostarczył pracodawcy w dniu zatrudnienia, tj. 01.08.2018 r. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydane w dniu 5.07.2018 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:\nOrzeczenie wydaje się do 31.01.2020 r.\nUstalony stopień niepełnosprawności datuje się od 01.06.2014 r.\nW dniu 24.06.2020 r. pracownik dostarcza pracodawcy kolejne orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (dalej PZON) w dniu 03.03.2020 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:\nOrzeczenie o niepełnosprawności wydane na podstawie wniosku osoby niepełnosprawnej z dnia 30.12.2019 r.\nStopień niepełnosprawności — umiarkowany.\nUstalony stopień niepełnosprawności datuje się od 30.12.2019 r.\n— stosuje art. 2a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, tj. wlicza pracownika niepełnosprawnego do stanu zatrudnienia w stopniu umiarkowanym i ubiega się o dofinansowanie w wysokości przewidzianej dla stopnia umiarkowanego/sporządza korekty wniosku Wn-D (o ile spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do kosztów płacy tego pracownika) od dnia złożenia przez pracownika do PZON wniosku o wydanie nowego orzeczenia, czyli od 30.12.2019 r.\nWliczasz tę osobę do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia, jeżeli z treści tego orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była niepełnosprawna bez względu na datę złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Tym samym wliczasz pracownika do stanu zatrudnienia na bieżąco od dnia przedstawienia przez niego nowego orzeczenia, a wstecznie w okresie do trzech miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia orzeczenia.\nOrzeczenie wydaje się do 31.01.2019 r.\nW dniu 10.08.2019 r. pracownik dostarcza kolejne orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 3.08.2019 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:\nOrzeczenie o niepełnosprawności wydane na podstawie wniosku osoby niepełnosprawnej z dnia 01.06.2019 r.\nUstalony stopień niepełnosprawności datuje się od 01.06.2019 r.\n— stosuje art. 2a ust. 3 ustawy o rehabilitacji, tj. wlicza pracownika niepełnosprawnego do stanu zatrudnienia w stopniu umiarkowanym bez schorzenia szczególnego i ubiega się o dofinansowanie w wysokości przewidzianej dla stopnia umiarkowanego/sporządza korekty wniosku Wn-D (o ile spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do kosztów płacy tego pracownika) w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia, czyli od dnia 01.06.2019 r.\nPonadto wliczanie do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych nie jest jednoznaczne z możliwością ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, gdyż dla celu wliczania do stanu zatrudnienia wystarczające jest wyłącznie stwierdzenie niepełnosprawności w analizowanym okresie, w pierwszym lub w kolejnym orzeczeniu dostarczonym do pracodawcy, natomiast dla celu ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń konieczne jest stwierdzenie w badanym okresie, w pierwszym lub kolejnym orzeczeniu dostarczonym pracodawcy - jednego z trzech stopni niepełnosprawności oraz spełnienie warunków wynikających z ustawy o rehabilitacji.\nPracodawca powinien przechowywać w aktach pracownika wszystkie dokumenty w danej sprawie, na podstawie których będzie mógł wykazać, w jakim stopniu dana osoba jest niepełnosprawna, od kiedy datuje się jej niepełnosprawność i do kiedy ona trwa, czy występuje schorzenie szczególne, na podstawie którego pracodawca może uzyskać wyższe dofinansowanie. Pracodawca, który otrzymał od pracownika orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (dalej WZON), a wcześniej posługiwał się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (dalej PZON), od którego - jak się okazało później - pracownik się odwołał, powinien w tej sytuacji wywodzić skutki prawne z rozstrzygnięcia prawomocnego tj. orzeczenia WZON. Natomiast w przypadku, gdy pracodawca otrzyma wyrok sądu będący następstwem zaskarżenia orzeczenia WZON, to powinien w tej sytuacji wywodzić skutki prawne z wyroku sądowego w powiązaniu z orzeczeniami wydanymi w toku postępowania odwoławczego. Schorzenie szczególne, o którym mowa w art. 26a ust. 1b ustawy o rehabilitacji (…) orzeczone w toku postępowania odwoławczego, należy uwzględniać od daty otrzymania pierwszego dokumentu w danej sprawie, o ile ostateczne rozstrzygnięcie w toku postępowania odwoławczego obejmie okres począwszy od tej daty.\n29. Zatrudniłem na pełen etat w trakcie miesiąca pracownika z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z tytułu choroby psychicznej (schorzenie wynika z orzeczenia). Jak wyliczyć etat?\nPracownik zatrudniony był od 15 marca 2021 r. i w tym dniu dostarczył mi orzeczenie o niepełnosprawności. Chcę złożyć wniosek o dofinansowanie za marzec 2021 r. W jaki sposób wyliczyć przeciętny miesięczny wymiar czasu pracy tego pracownika za okres sprawozdawczy? W którą pozycję (21-44) na załączniku INF-D-P wpisać wyliczony wymiar czasu pracy?\nPrzeciętny miesięczny wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego wpisujesz w pozycjach 21-44 na INF-D-P w zależności od:\nstopnia jego niepełnosprawności,\ntypu pracodawcy (rynek otwarty bądź chroniony),\nposiadania przez pracownika schorzeń szczególnych,\nustalonego prawa do emerytury.\nPrzeciętny miesięczny wymiar czasu pracy ustalasz jako iloczyn wymiaru czasu pracy pracownika oraz iloraz liczby dni wliczania do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i liczby dni w okresie sprawozdawczym.\nPracownik zatrudniony na 1 etat, zatrudnienie od 15 marca 2021 r., wliczasz go do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od 15 marca 2021 r.\n1 etat X 17/31 = 0,548\nDane wykazywane w pozycjach 21-44 podajesz stosując zaokrąglenie w dół, jeżeli pierwsza odrzucona cyfra należy do przedziału od 0 do 4 albo w górę, jeżeli pierwsza odrzucona cyfra należy do przedziału od 5 do 9.\nW związku z powyższym, zatrudniając pracownika legitymującego się orzeczeniem o stopniu umiarkowanym z symbolem niepełnoprawności 02-P, wyliczony wymiar etatu dla otwartego rynku pracy wpisz w poz. 34, natomiast dla rynku chronionego w poz. 22. W przypadku, gdy pracownik posiadał we wskazanym okresie zatrudnienia ustalone prawo do emerytury, stosowny wymiar czasu pracy wpisz także w pozycje 28 lub 40 (w zależności, czy jest to ZPCHR, czy otwarty rynek pracy).\n30. Zatrudniany pracownik nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, tylko orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy. Czy to wystarczy, żeby ubiegać się o dofinansowanie?\ncałkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji – traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;\nniezdolności do samodzielnej egzystencji – traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;\ncałkowitej niezdolności do pracy – traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;\ncałkowitej niezdolności do pracy wydane w okresie od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r. – traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;\nczęściowej niezdolności do pracy – traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności;\nczęściowej niezdolności do pracy wydane w okresie od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r. – traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.\n31. Pracownik nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, tylko orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów wydane bezterminowo w 1992 r. Czy to wystarczy, żeby ubiegać się o dofinansowanie?\nTak. Osoby, które przed dniem 01.01.1998 r. zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, zachowują uprawnienia należne osobom niepełnosprawnym na czas, na jaki zostało wydane orzeczenie.\nI grupy inwalidów, traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;\nII grupy inwalidów, traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;\nIII grupy inwalidów, traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.\nWyjątek stanowi orzeczenie III grupy inwalidztwa, wydane przez organy orzecznicze Ministerstwa Obrony Narodowej i organy orzecznicze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Traktowane jest ono jako orzeczenie o braku niepełnosprawności, ponieważ dotyczy osób zdolnych do pracy poza służbą. Zakwalifikowanie do lekkiego stopnia niepełnosprawności, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy orzeczenie o III grupie inwalidztwa z tytułu niezdolności do służby mundurowej zawiera równocześnie orzeczenie III grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.\n32. Czy decyzja o przyznaniu lub kontynuacji renty wydana przez ZUS jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność, aby można było ubiegać się na jej podstawie o dofinansowanie do wynagrodzeń pracownika?\nDecyzja o przyznaniu lub kontynuacji renty nie jest podstawą do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Za osobę niepełnosprawną uznaje się bowiem osobę, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:\no lekkim, umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności;\n33. Czy wyrok sądu o przyznaniu renty jest dokumentem, na podstawie którego pracodawca może ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych?\nTak. W przypadku, gdy niepełnosprawność zostaje orzeczona wyrokiem sądowym dokumentami potwierdzającymi niepełnosprawność, uznawanymi przez PFRON są:\nPrawomocny wyrok sądowy zmieniający decyzję ZUS i przyznający prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, ma powagę rzeczy osądzonej i daje podstawę do traktowania osoby jako osoby niepełnosprawnej. Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydaje, lecz również inne sądy oraz organy państwowe i organy administracji publicznej.\n34. Czy mogę otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń przekazem pocztowym?\nNie. Środki z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przekazywane są wyłącznie na rachunek bankowy pracodawcy wskazany na wniosku Wn-D (poz. 15). Fundusz nie przekazuje dofinansowania przekazem pocztowym.\n35. Czy o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego może ubiegać się pracodawca, który ma zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON przekraczające ogółem 100 zł?\nTak, pracodawca może ubiegać się o dofinansowanie w takiej sytuacji, ale Fundusz wstrzyma wypłatę dofinansowania do czasu uregulowania zaległości wobec PFRON.\nTożsame w skutkach ze spłatą zaległości będzie umorzenie lub rozłożenie zaległości na raty lub jej odroczenie, pod warunkiem, że decyzja ta zostanie wydana a umowa podpisana przez pracodawcę i przedstawiciela Funduszu do 31 stycznia roku następnego.\n36. Czy pracodawca nieprowadzący działalności gospodarczej ubiegający się o dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników jest zobligowany do składania informacji o pomocy publicznej?\nJeżeli jesteś pracodawcą, który nie prowadzi działalności gospodarczej nie składasz informacji o pomocy publicznej (formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – INF-O-PP/ formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – INF-O-PR), gdyż dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników nie stanowi dla Ciebie pomocy publicznej. Informacja, czy wnioskowana pomoc stanowi dla pracodawcy pomoc publiczną określana jest na formularzu INF-D-P w poz. 46.\n37. Czy osoba niepełnosprawna, która w orzeczeniu ma wpisaną pracę w warunkach chronionych, może podejmować pracę u pracodawcy nie posiadającego statusu zakładu pracy chronionej?\nZaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby z naruszoną sprawnością organizmu – niezdolnej do pracy albo zdolnej do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej – nie wyklucza możliwości zatrudnienia takiej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach:\nPrzepisy regulujące kwestię obowiązkowego przystosowania miejsca pracy dla osoby niepełnosprawnej mówią o dostosowaniu do możliwości pracownika, mając na uwadze jego indywidualne potrzeby. Zgodnie z ustawą o rehabilitacji (...), rozpoznanie potrzeb osób niepełnosprawnych w kontekście przystosowania stanowisk pracy, adaptacji pomieszczeń zakładu, nabycia urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej funkcjonowanie w zakładzie pracy, dokonywane jest przez służby medycyny pracy. To lekarz medycyny pracy decyduje, czy osoba niepełnosprawna może być zatrudniona u danego pracodawcy, dlatego przed dopuszczeniem do pracy powinna być ona przebadana w przychodni medycyny pracy, do której pracodawca ma obowiązek ją skierować, uwzględniając w skierowaniu orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Kontrolę w zakresie przystosowania stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy.\n38. Czy pracownik ma obowiązek przedstawienia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności?\nUstawa o rehabilitacji (...) nie nakłada na osobę niepełnosprawną obowiązku informowania pracodawcy o posiadaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Korzystanie przez osobę niepełnosprawną z uprawnień pracowniczych przewidzianych w ww. ustawie jest prawem, a nie obowiązkiem danego pracownika.\nPracodawca ma prawo żądać od pracownika podania danych osobowych, jeżeli ich podanie jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy. W tej kategorii mieści się również informacja o stopniu niepełnosprawności. Zgłoszenie pracodawcy faktu posiadania przez pracownika dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność zależy wyłącznie od decyzji tego pracownika. Osoba niepełnosprawna nie zgłaszając tego faktu, nie ponosi z tego tytułu żadnych konsekwencji.\n39. Jak długo pracodawca otrzymujący dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych powinien przechowywać dokumentację związaną z w/w pomocą?\nJeżeli korzystałeś z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, masz obowiązek przechowywać dokumentację pozwalającą na sprawdzenie zgodności przyznanej pomocy z obowiązującymi w tym zakresie przepisami przez okres 10 lat od dnia jej przyznania.\n40. Na jaki numer rachunku bankowego mam dokonać zwrotu nienależnie otrzymanego dofinansowania?\nKwotę nienależnie otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami należy zwrócić na numer rachunku bankowego BGK 66 1130 1017 0019 9361 9020 0041.\nW celu usprawnienia przepływu informacji oraz wzajemnych rozliczeń finansowych, dokonaj właściwego opisu takich przelewów np.\nnr PFRON, zwrot SODiR za okres MM/RRRR\nnr PFRON, zwrot SODiR za okresy od MM/RRRR do MM/RRRR\nnr PFRON, nota(y) odsetkowa(e) nr ...........................\nUmieszczanie w tytule przelewu unikalnego numeru nadanego przez PFRON oraz precyzyjnych informacji o okresach, których wpłata dotyczy przyczyni się do szybszej identyfikacji dokumentów i przyspieszenia procesów decyzyjnych dotyczących dofinansowań i refundacji. Uwaga – zwrot co do zasady powinien być poprzedzony korektą wniosku za okres sprawozdawczy (okresy sprawozdawcze), którego ten zwrot dotyczy.\n41. Czy pracodawca, który otrzymywał w danym roku dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych powinien złożyć rozliczenie roczne z otrzymanych kwot?\nNie. Pracodawcy nie mają obowiązku składania do PFRON rozliczeń rocznych z pomocy uzyskanej w ramach dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.\n42. Nie złożyłem wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń w terminie - czy mogę się ubiegać o przywrócenie terminu na złożenie tego dokumentu?\nPracodawca ubiegający się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych składa wniosek o dofinansowanie w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy wniosek. Jeżeli nie złożyłeś wniosku w obowiązującym Cię terminie, możesz zwrócić się z prośbą o przywrócenie terminu na złożenie w/w dokumentu. Aby termin został przywrócony musisz spełnić trzy poniższe warunki:\nDopełnić czynności, dla której termin został przekroczony - czyli złożyć wniosek o dofinansowanie wraz z wymaganymi załącznikami za dany miesiąc;\nProśbę o przywrócenie terminu prześlij na adres Funduszu w Warszawie: al. Jana Pawła II 13, 00-828 Warszawa. Możesz skorzystać z wzoru wniosku o przywrócenie terminu udostępnionego przez Fundusz. Wzór wniosku o przywrócenie terminu znajdziesz w zakładce Formularze dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.\n43. Czy można elektronicznie składać wnioski Wn-D? Co należy zrobić, żeby uzyskać taką możliwość?\nAby złożyć wnioski Wn-D w formie elektronicznej, zaznacz pole wybieram elektroniczną formę składania wniosków w części Oświadczenia na wniosku Wn-D/ korekcie wniosku Wn-D. Po złożeniu takiego oświadczenia, otrzymasz listownie identyfikator oraz hasło dostępu do programu informatycznego udostępnionego przez Fundusz. Powyższa korespondencja zawierać będzie również instrukcję pierwszego logowania w systemie. W kolejnych miesiącach ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń, będziesz miał możliwość składania wniosków Wn-D wraz z wymaganymi załącznikami oraz ich korygowania w formie elektronicznej. Jeżeli elektroniczne złożenie dokumentu w danym miesiącu jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, w celu zachowania terminu musisz wysłać wniosek w formie papierowej do właściwego terytorialnie oddziału PFRON.\nInformacje na temat elektronicznego składania wniosków oraz korekt wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zawarte są w artykule Przygotowywanie i wysyłanie dokumentów.\n44. Co zrobić, żeby odzyskać dostęp do Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji w przypadku zapomnienia lub zagubienia loginu i/ lub hasła do logowania?\nDodatkowo ww. prośba powinna być podpisana przez Ciebie lub osobę upoważnioną, dla której przedłożyłeś w Funduszu stosowne pełnomocnictwo. Prośbę o nadanie nowych danych do logowania zawierającą wyżej wskazane informacje prześlij w formie maila lub pisma tradycyjnego do właściwego terytorialnie oddziału PFRON. Odpowiedź na poprawnie sformułowaną prośbę otrzymasz pisemnie za pośrednictwem poczty.\nW sytuacji, gdy nie otrzymałeś jeszcze korespondencji z loginem i hasłem jednorazowym i nie masz możliwości złożenia wniosku elektronicznie – a zbliża się termin na jego złożenie – powinieneś przesłać dokumenty w formie papierowej do właściwego terytorialnie oddziału PFRON celem zachowania terminu.\n45. Kiedy mogę skorzystać z rozłożenia na raty/odroczenia terminu płatności nienależnie pobranych należności?\nREFUNDACJA - należności pieniężne dotyczące zwrotu środków przyznanych osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą lub niepełnosprawnemu rolnikowi lub rolnikowi zobowiązanemu do opłacania składek za niepełnosprawnego domownika na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;\nDOFINANSOWANIE - należności pieniężne dotyczące zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przyznanego na podstawie art. 26a ustawy o rehabilitacji.\nnależności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą lub niepełnosprawnemu rolnikowi lub rolnikowi zobowiązanemu do opłacenia składek za niepełnosprawnego domownika na podstawie art. 25a (art. 49f ust. 3a);\nRozłożenie na raty/odroczenie terminu płatności może nastąpić ze względu na ważny interes dłużnika, interes publiczny, względy gospodarcze i społeczne. Przez ważny interes dłużnika należy rozumieć wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od wnioskodawcy, które uniemożliwiają jednorazową spłatę zadłużenia. Rozłożenie na raty bądź odroczenie terminu płatności należności będzie możliwe w przypadku:\ngdy jednorazowe opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;\nPrzez względy społeczne i gospodarcze należy rozumieć m.in. zagrożenie likwidacją pracodawcy lub likwidacją działalności gospodarczej.\nDłużnik ubiegający się o zastosowanie ulgi musi złożyć wniosek. Wniosek powinien spełnić wymogi formalne określone w art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r., poz. 735, ze zm.), w szczególności:\nZłożenie wniosku o rozłożenie należności na raty/odroczenie terminu płatności nie wstrzymuje działań windykacyjnych oraz nie powoduje zniesienia zaległości wobec PFRON.\nOrgan ustala dodatkową opłatę równą sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2%, z tym, że stawka ta nie może być niższa niż 8% ani od stopy oprocentowania kredytu, który dłużnik mógłby uzyskać na zasadach rynkowych. Wysokość opłaty dodatkowej jest zależna od wartości stopy referencyjnej ustalonej przez Komisję Europejską na podstawie obiektywnych kryteriów. Ustalenie stopy referencyjnej następuje w wyniku zsumowania stopy bazowej i marży ustalonej na poziomie 1000 punktów bazowych, tj. 10%.\n46. Kiedy mogę skorzystać z umorzenia nienależnie pobranych należności?\nDOFINANSOWANIE - odsetki od nienależnie pobranych kwot na podstawie art. 26a, pod warunkiem spłaty kwoty głównej należności nie później niż w terminie określonym w art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji.\nKwota główna nienależnie pobranego dofinansowania nie może być umorzona.\nprzyczyny ubiegania się o ulgę powinny być potwierdzone stosowną dokumentacją określającą zasadność umorzenia, w tym dokumentacją odzwierciedlającą sytuację finansową oraz możliwości płatnicze wnioskodawcy;\nWszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis lub zaświadczenia o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jakie strona otrzymała w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat kalendarzowych albo oświadczenia o wielkości pomocy otrzymanej w tym okresie lub oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy lub nieotrzymaniu pomocy powinny być podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania strony (dofinansowanie, refundacja);\nFormularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis – INF-O-PdM lub Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – INF-O-PdR (dofinansowanie, refundacja).\nZłożenie wniosku o umorzenie należności nie wstrzymuje działań windykacyjnych oraz nie powoduje zniesienia zaległości wobec PFRON.


Pozycje seksualne w ciąży | parenting.pl\nPozycje seksualne w ciążyStartCiążaSeks w ciążyPozycje seksualne w ciąży Kobiety spodziewające się dziecka często powtarzają, że ciąża to nie choroba. W ciele przyszłej mamy rozwija się płód, ale nie oznacza to, że nagle stała się innym człowiekiem. Nadal ma swoje zainteresowania, preferencje i... ochotę na seks. Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, nie ma przeciwwskazań do seksu w ciąży. Należy jednak zachować ostrożność w doborze pozycji seksualnych.\nBezpieczne uprawianie seksu w czasie ciąży\nPowrót do seksu po ciążySeks po ciąży, kiedy jesteś zmęczona i wyczerpana, jest z pewnością ostatnią rzeczą, o której myślisz.\nAktywność seksualna w ciąży jest niewskazana lub wręcz zakazana w następujących sytuacjach:\nwcześniejsza ciąża zakończyła się poronieniem,\nwcześniejsza ciąża kobiety zakończyła się porodem przedwczesnym,\nchoroba weneryczna u jednego z partnerów,\nGdy nie ma przeciwwskazań do uprawiania seksu w trakcie ciąży, niejedna para odkrywa nowy wymiar bliskości. Świadomość zbudowania silnej więzi, której ukoronowaniem będzie pojawienie się wspólnego dziecka, sprawia, że oboje partnerzy czują się zrelaksowani i jeszcze intensywniej odbierają bodźce podczas zbliżenia. Najlepszy czas na seks w ciąży to zwykle końcówka trymestru pierwszego i drugi trymestr, gdy brzuszek ciążowy jest jeszcze niewielki. W trzecim trymestrze ochota na seks zwykle maleje, a coraz większy obwód brzucha utrudnia kontakty intymne. Warto jednak kontynuować zbliżenia, zwłaszcza po 36. tygodniu ciąży, by przygotować szyjkę macicy do porodu (prostaglandyny zawarte w nasieniu rozmiękczają szyjkę).\nCzasami ginekolodzy zalecają stosunek płciowy jako sposób na indukcję porodu przy ciąży przenoszonej.\nW pierwszym trymestrze obwód brzucha i waga kobiety różnią się tylko nieznacznie od stanu sprzed ciąży, dzięki czemu wybór pozycji seksualnej nie nastręcza kłopotów. Wystarczy unikać pozycji uciskających brzuch i powodujących głęboką penetrację. Stymulacja pochwy powinna być raczej płytka i przedsionkowa.\nOd drugiego trymestru do końca ciąży należy wybierać pozycje, które nie wymagają leżenia na plecach, a co za tym idzie – nie powodują ucisku żyły głównej dolnej i aorty (stan ten utrudnia odpływ krwi do serca, może powodować dyskomfort, duszności i omdlenia). W drugim trymestrze wskazane jest współżycie z prezerwatywą, by prostaglandyny nie przyczyniły się do przyspieszenia porodu. Należy również zrezygnować z dążenia do orgazmu, ponieważ skurcze macicy mogą stanowić zagrożenie dla ciąży.\nW trzecim trymestrze ciąży wzrost masy ciała i obwodu brzucha kobiety jest wyraźny, a utrudnienia podczas zbliżeń – liczne. Dobrym wyborem są wówczas pozycje tylne, boczne oraz pozycja na jeźdźca. Należy unikać pozycji obejmujących głęboką penetrację, ostrożność należy zachować również w kwestii pieszczot piersi, które powodują uwalnianie oksytocyny. Hormon ten wywołuje bowiem skurcze macicy i skutkuje rozpoczęciem porodu.\nW okresie ciąży za bezpieczne uchodzą następujące pozycje seksualne:\nPozycja boczna – kobieta leży na boku, jej partner leży za nią, także na boku. Penetrując partnerkę od tyłu, może masować jej piersi, całować szyję i pieścić plecy. Jeśli udo mężczyzny jest wsunięte między uda partnerki, dodatkowo stymuluje łechtaczkę. Pozycja boczna jest bezpieczna przez całą ciążę.\nPozycja na jeźdźca – mężczyzna leży na plecach, partnerka siedzi na nim okrakiem, twarzą do niego. Kobieta ma możliwość kontrolowania głębokości penetracji, a sama pozycja nie uciska brzucha ciężarnej.\nPozycja na jeźdźca odwrócona – partner leży na plecach, partnerka siedzi tyłem do niego, okrakiem. To kobieta kontroluje penetrację, a mężczyzna pieści plecy i pośladki partnerki. Pozycja jest szczególnie komfortowa w końcowym etapie ciąży.\nPozycja tylna – partnerka przyjmuje pozycję na czworaka, a mężczyzna wchodzi w nią od tyłu, kontrolując penetrację. Kobieta może oprzeć się na łokciach lub na wyprostowanych rękach.\nPozycja klasyczna – partner opiera się na łokciach, by wejść w partnerkę, nie uciskając tym samym jej brzucha.\nPozycja „kąt prosty” – partnerka leży na plecach z lekko ugiętymi nogami, opiera stopy za pośladkami mężczyzny. Partner osłania pośladki kobiety zgiętymi nogami i wprowadza członek łagodnie do przedsionka pochwy, pieszcząc uda i piersi partnerki.\nPozycja „miłosny fotel” – partnerka siedzi na kolanach partnera, ocierając się o jego biodra pośladkami. Mężczyzna pieści plecy, uda i piersi kobiety. W tej pozycji należy uważać na nadmiernie głęboką penetrację.\nBól podczas stosunku i plamienie powinny skłonić parę do przerwania stosunku i skonsultowania się z ginekologiem. Warto również podkreślić, że czas ciąży jest nieodpowiedni na eksperymenty z akcesoriami erotycznymi, wprowadzanymi do pochwy kobiety.\nJoanna Krocz, Joanna Brodziak,\nKomentarze Polecane dla CiebieChoroby i dolegliwości maluchaNadmiar szczepień i chemia w jedzeniu. Skutek? Choroby seniorów atakują najmłodszychRozwój uczniaNa konkursie szkolnym uczniowie będą poszukiwać prawdy o SmoleńskuZdrowie dzieciMłode matki nie wierzą w przesądy, ale dla świętego spokoju ciągle to robiąZwierzętaChcesz kupić dziecku psa? Ten wybór będzie najlepszySen niemowlęciaKoniec z nieprzespanymi nocami. Gadżety dla młodych rodziców Kiedy można rozpocząć współżycie po porodzie?OBALAMY MITYPoznaj najpopularniejsze mity na temat seksu w ciążySEKS PO PORODZIEJakie problemy z seksem mogą pojawić się po porodzie?MUSISZ TO WIEDZIEĆUpewnij się, czy seks w ciąży jest bezpiecznyCzy można uprawiać seks analny w trakcie ciąży? DYSKUSJE NA FORUM


Alkohol na wesele - Ostrów Wielkopolski - lista sklepów z tanim alkoholem\nPlanowanieWesela.pl » Alkohol na wesele » Wielkopolskie » Ostrów Wielkopolski\nAlkohol na wesele - Ostrów Wielkopolski\nAlkohol na wesele w Ostrowie Wielkopolskim\nAlkohol na wesele w pobliżu Ostrowa Wielkopolskiego\nKraków, Cholerzyn 233, 32-060 Cholerzyn (w odległości ok. 276 km od Ostrowa Wielkopolskiego)\nRzeszów, ul. Podwisłocze 29 (do Ostrowa Wielkopolskiego około 412 km)\nAlkohol na wesele Szczęsna\nAlkohole na wesele z Ostrowa Wielkopolskiego oraz regionu w pobliżu. Im więcej kupisz, tym tańsze koszty wesela. Sprzedajesz alkohol w Ostrowie Wielkopolskim? Zamieść w tym miejscu swoje ogłoszenie. Setki Par Młodych też tu trafia!


Ukraińscy pracownicy chcą uczyć się języka polskiego. Pracodawcy jednak niechętnie chcą finansować kursy językowe | Gazeta Pomorska\nUkraińscy pracownicy chcą uczyć się języka polskiego. Pracodawcy jednak niechętnie chcą finansować kursy językowe\nAgnieszka Halman 23 września 2019, 14:59\nCoraz więcej osób z Ukrainy znajduje zatrudnienie w Polsce. W ubiegłym roku, w samym Gdańsku mieszkało prawie 35 tys. obywateli z tego wschodniego kraju. Najczęściej przyjeżdżają do nas bez znajomości języka polskiego, więc dużym ułatwieniem byłoby finansowanie kursów językowych przez pracodawców. Ci jednak nie są do tego chętni.\nPonad połowa Ukraińców (67 proc.), która przyjeżdża do pracy nad Wisłę, nie zna języka polskiego. Jedynie 30 proc. zna go na tyle, by się porozumieć, a zaledwie 3 proc. zna go biegle – tak wynika z badań zleconych przez Gdański Urząd Pracy, które przeprowadzili Pracodawcy Pomorza we współpracy z Grupą Progres.\nNieznajomość języka nie wpływa jednak na brak chęci do jego poznania. Znaczna część ankietowanych Ukraińców (74 proc.) stwierdziła, że chciałaby rozpocząć kurs lub szkolenie języka polskiego.\n– Do tej pory pracodawcy nie zachęcali Ukraińców do nauki polskiego. Ci, którzy go nie znali, pracowali w zespołach rosyjskojęzycznych lub ukraińskojęzycznych. Ambitniejsi rozmawiali z Polakami, próbując nauczyć się ich języka – mówi Yuliia Novytska, Kierownik Działu Legalizacji Zatrudnienia w Grupie Progres. – Ukraińcy zrozumieli jednak, że jeśli chcą dobrze zarabiać i rozwijać się zawodowo w Polsce, muszą znać ojczysty język swojego pracodawcy. Coraz częściej pytają o możliwość sponsorowania kursu językowego przez pracodawcę. Korzystają też z programów Unii Europejskiej finansujących lub współfinansujących naukę polskiego – dodaje.\nFirmy nie są jednak chętne do finansowania takich inicjatyw. Jedynie 3% pracodawców zadeklarowało, że planują inwestować w naukę języka polskiego swoich pracowników ze wschodu.\n– Uważam, że takie szkolenia są w interesie pracodawcy. Pracownik powinien nauczyć się języka przynajmniej w takim stopniu, aby bez problemu porozumieć się z szefem i innymi osobami w firmie – mówi Vladyslav Yarovoi, mieszkaniec Trójmiasta – Jest to też duże ułatwienie dla pracownika, aby wyrazić swoje myśli. Jeśli coś mu nie odpowiada w miejscu zatrudnienia, to przynajmniej wie się, jak to zakomunikować.\nPracodawcy są jednak innego zdania. Oczekują znajomości języka tylko w przypadku kandydatów aplikujących na stanowiska wymagające wysokich kwalifikacji. W przypadku pozostałych etatów wystarczy im, aby pracownicy byli uczciwi, odpowiedzialni, zdyscyplinowani i chętni do pracy.\nZatem na razie, mimo zapotrzebowania na pracowników z Ukrainy, nauka języka będzie musiała wyjść z ich inicjatywy i być opłacana z ich własnej kieszeni.\nMateriał oryginalny: Ukraińscy pracownicy chcą uczyć się języka polskiego. Pracodawcy jednak niechętnie chcą finansować kursy językowe - Dziennik Bałtycki\nWaffen SS Gaizien 24.09.2019 11:04:24\nNas Polaków w Galicji, nie uczyli jeżyka ukraińskiego, jeno Rezali Lachów pod patronatem szkopów.\nZoja 23.09.2019 16:08:07\n...niech się uczą , byle nie za moje pieniądze !


Olimp Cynkovir Immuno 30 tabletek do ssania - odporność - Odporność - Sezonowo - Apteka Internetowa Corax\nTabletki do ssania z cynkiem, w przeciwieństwie do cynku w kapsułkach i tabletkach, działają miejscowo w jamie ustnej, uwalniając jony cynku. Cynk chroni również komórki przed stresem oksydacyjnym. Tabletki o smaku owocowo-miętowym.\nSuplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Zawiera cukry i substancje słodzące.\nAcerola C bio 1000 28 tabletek do ssania\nKlienci, którzy kupili: Olimp Cynkovir Immuno 30 tabletek do ssania - odporność, kupili również:\nPreventic D3 60 kapsulek\nEVELINE Hialuron Clinic B5 200 ml


Storm 20.02.2009, 13:06 #31\nW odpowiedzi na post ID 42418\nPerthro Twoja postac prawdopodobnie ma za niskie skile + PP w statsach wynikajace z lvlu postaci. Sprobuj jednak pokombinowac z odpowiednim zestawem defow, bizuterii i taktyki, bo to wazne.\nKiedy Hamza probowal przejsc przez Leona uzywajac taktyki xxx Nie mogl sobie poradzic ale gdy zmienil taktyke na yyy to pokonal go w pierwszej czy drugiej walce. Dalszy ciag przygody jest latwiejszy.\nIkelibro 23.10.2009, 13:45 #32\n# Uniki 92 (115) +75%\n# Magia 26 (32) +77%\n# Miecz 113 (106) +36%\n# Parowanie 79 (77) +27%\n# Rozbrojenie 36 (36) +48%\n# Pułapki 16 (20) +48%\n10-28 (może być też 10-29)\nDefy: Ryk Lwa, Szczęściarz, Magiczna Szmata lub Siła (z Siłą AC 82, ale dmg większe)\nJak na razie mój najlepszy wynik w walce z Leonem to skrojenie go do bodajże 77 HP. Ten koleś jest totalnie nieskłonny do współpracy, wyprowadza całe serie krytyków. Czy ja naprawdę jestem taki słaby? Wiem że są Twardziele z gorszymi umiejętnościami niż moje (dane pochodzące od wiedźmy i agenta Tomka ). Czego mi brakuje? Może levelu (mam 50 poziom). Doradźcie coś.\nperthro 23.10.2009, 14:09 #33\nZłapanie Leona w pułapkę to przy przeciętnej kuszy 60-100 hp mniej.\nTo tyle, ile Ci brakuje\nMożesz też spróbować więcej defów: u mojej postaci (a skile miała nieporównywalnie gorsze, tyle że na 56 levelu i + kusza) podziałał zestaw: Celność, Ryk Lwa, Moc Wilka + Szczęściarz.\nStorm 23.10.2009, 14:11 #34\nCzeka Cie duzo pracy...\nNa poczatek, za slabe skile. Glownie magia i rozbrajanie. Pulapki tez slabo. Miecz i uniki niezle ale mogloby byc lepiej. Parry tez slabo.\nNie wiem czy postac strzela z kuszy i czy wogole uzywa... Lepiej by bylo miec przy sobie najlepsza kusze na jaka mozesz sobie pozwolic i miecz.\nNie wiem jaka masz zbroje ale uwazam, ze za duzo ac, ktore wiecej przeszkadza niz pomaga.\nDefy... Powinienes miec przynajmniej 4. Najlepiej rozmazanie, celnosc, moc wilka, szczescie, i sile. Do wyboru...Wigor za wiele sie nie przyda.\nSila tej profesji jest szybkosc w ataku i obronie. Trzeba tez inaczej ustawic taktyke na walke w pierwszej czesci zadania i w drugiej...\nIkelibro 23.10.2009, 15:34 #35\nKuszy używam, ale tylko okazjonalnie. Mam jej 73. Rozbrajanie i pułapki może rzeczywiście słabe, ale czy ich poprawienie faktycznie pomoże? W końcu to generalnie skille pomocnicze, a nie kluczowe. Nawet przy obecnym poziomie pułapek jestem w stanie pochwycić Leona. Jakie jest optymalne parry (to czyste pytanie)? Z takim jak obecnie jestem 5 wśród brigów. Co do magii to dotąd budziło we mnie niesmak jej (nad)używanie przez profesje zgoła niemagiczne. Chyba jednak zmienię zdanie.\nTen post ostatnio był zmieniany przez Ikelibro o 23.10.2009, 15:36.\nStorm 23.10.2009, 16:58 #36\nParry dobrze byloby miec tak kolo 90. Zastanawiam sie tez jak rozdales pp...\nA rozbrajanie tak kolo 70 Bardzo wazny skil dla tej profesji. Wazniejszy niz parowanie.\nIkelibro 23.10.2009, 17:42 #37\nOK moje rozdawnictwo pp skopiuję i wyślę Ci przez posłańca żebyś ocenił. Publicznie nie chcę tego pokazywać.\nTen post ostatnio był zmieniany przez Ikelibro o 23.10.2009, 18:13.\nelOlivard 28.04.2010, 22:31 #38\ncoś dawno się nikt nie wypowiadał.\nW sumie wyszło mi ubić Leona - niemniej tu jak widzę ludzie uskarżali się idąc drogą miecza, w moim wypadku pójście maczugą dało dobry rezultat - strategia taka sama jak na Szezelu była czyli leć kup mocniejszą mackę i kuszę.\nDokładniejsze staty podam później/jutro coby ewentualni inni mogli mieć jakieś porównanie.\nNo nie mniej zaczyna się szkopuł z ostatnią częścią związaną z poszukiwaniem, wyszła mi wycieczka krajoznawcza z tego acz wróciłem teraz do punktu wyjścia z jedyną informacją z innego miasta że tu szukać mam.\nNiestety nie mam wtyków do tego jak to ma zaskoczyć ale mam nadzieje że sposób szukania jaki obrałem da rezultat.\nOto i parametry może komuś się przydadzą:\nTrafienie Wr: 153\nTrafienie Dys: 129\nObraż. wr 9-24\nUnik wr 152\nObraż. ds 27-53\nTen post ostatnio był zmieniany przez elOlivard o 29.04.2010, 17:57.\nAmsun 18.09.2010, 11:27 #39\n* Amsun Thales Hp: 92 Mana: 54 Stamina: 179 Pozycja: [1,2]\n* Leon Hp: 5 Mana: 386 Stamina: 429 Pozycja: [1,2]\n* Leon regeneruje sobie 4 punkty życia!\n* Uderzenie Amsun Thales rani przeciwnika na 17 punktów! Leon otrzymuje 9 ran.\nLeon zostaje pokonany!!!\nJE JE JE JE JEEE!!\nChłopak tak długo walczył, że w końcu się zdenerwował i wsadził Leona w pułapkę, dał mu pięć krytyków wręcz\nNo, mój 'drugi trzeci awans' zrobiony na 50 lvl\nTak mniej więcej wygląda Amsun\nUniki 101 (104) +97%\nMagia 38 (41) +50%\nMaczuga 97 (94) +56%\nKusza 67 (72) +80%\nParowanie 69 (59) +50%\nRozbrojenie 35 (35) +87%\nPułapki 27 (29) +33%\nTrafienie wr 153\nObraż. wr 8-19\nUnik wr 169\nTrafienie ds 119\nObraż. ds 26-48\nUnik ds 96\nPancerz 52 [4-7]\nRozmazanie, Celność, Moc Wilka, Wigor, Szczęściarz\nEDIT: Aha, pomyłeczka... Jeszcze trzeba się będzie trochę nachodzić do tego awansu...\nTen post ostatnio był zmieniany przez Amsun o 18.09.2010, 11:33.\nElAdamo 18.09.2010, 18:36 #40\nVandhall (Administrator) 18.09.2010, 19:09 #41\nAmsun 26.09.2010, 18:10 #42\nAbstrahując od niesamowicie wyczerpującej podróży po karczmach całej krainy, których karczmarze wcale nie są tak pomocni, za jakich bym ich uważał... jest chyba błąd w Gildii w samej misji od Beznosego. Jeszcze nie potwierdziłem lokacji gildii Krogulca, a chciałem z Beznosym pogadać, coby odświeżyć niektóre fakty...\nKrótko mówiąc od momentu dostania właściwej misji na awans, gdy idzie się do Beznosego wyskakuje ekran "Gdzie się tu szwendasz" i tym podobne.\nTo błąd prawda? Powiedzcie, że to błąd i że będę mógł z nim jeszcze pogadać...\nIkelibro 26.09.2010, 18:19 #43\nBeznosy nie daje drugiej szansy... Pozostaje PM.\nElAdamo 27.09.2010, 08:18 #44\nTwardzielem zachciało się być, co? Hehehe... to już nie poziom wątpliwie pachnących kanałów...\nChoć muszę przyznać, że ja na tym etapie też się potknąłem...\nelOlivard 27.09.2010, 09:02 #45\nba - chyba większość się potknęła - a starczyło by zapisać to co mówił Beznosy - potem przeczytać to ze 30 razy i łapnąć się za głowę, że to łatwe było.\nStrona wygenerowana w 193,3 ms (129 ms) · 144 zapytań do bazy danych w czasie 16 ms\nBieżący czas: 24.01.2019, 03:23:47 (UTC +01:00)


Przydasie / Zielnik | wkformaty\npt., 27 kwi\nPrzydasie / Zielnik\nKtóż z nas nie lubi zapachu świeżych ziół? Kwiecień to idealny okres na zasadzenie swojej ulubionej kompozycji. A o to jak to zrobić tak, żeby urosło i było ozdobą domu lub ogródka, zadba Zielona Wrona.\n27 kwi 2018, 18:00\nW kwietniu znowu sadzimy :) Tym razem zioła. Czymże była by nasza kuchnia bez tych naturalnych, uzdrawiających i aromatycznych roślin ?\nW drewnianych skrzyneczkach, które będzie można samodzielnie pomalować, podpisać, udekorować Zielona Wrona pomoże posadzić 3-4 rodzaje rodzaje przypraw, które uczestnicy samodzielnie wybiorą. Bazylia, rozmaryn, estragon, tymianek, mięta, kolendra.... Opowie przyprawach i o preferencjach przypraw, jak o nie dbać i jak korzystać z przyprawnika.\nKażdy uczestnik Przydasiów wykona samodzielnie własny Zielnik, który będzie mógł postawić w swojej kuchni, na parapecie lub podarować w prezencie bliskiej osobie. Przygotujemy skrzynkę do sadzenia wybierając najlepsze podłoże, odpowiednio dobierzemy przyprawy i całość udekorujemy keramzytem, kamieniami, mchem lub korą.\nSkrzyneczka ma wymiary 15 cm szer., 30 cm dł., 14 cm wys.\nWszystkie materiały będą zapewnione.\nNa warsztat obowiązują zapisy telefoniczne, liczba miejsc ograniczona.\nKoszt 65 zł.