POLSKA WOBEC INTEGRACJI RYNKU FINANSOWEGO W UNII EUROPEJSKIEJ - PDF\nPOLSKA WOBEC INTEGRACJI RYNKU FINANSOWEGO W UNII EUROPEJSKIEJ\nDownload "POLSKA WOBEC INTEGRACJI RYNKU FINANSOWEGO W UNII EUROPEJSKIEJ"\nŁucja Agnieszka Kaczmarczyk\n1 POLSKA WOBEC INTEGRACJI RYNKU FINANSOWEGO W UNII EUROPEJSKIEJ redakcja naukowa Leszek Paw owicz Raport z bada finansowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy szego w latach w ramach projektu zarejestrowanego pod numerem 1 H02C Gda sk 2006\n2 REDAKTORZY SERII: dr Janusz Lewandowski dr Jan Szomburg RECENZENT: Prof. dr hab. Ryszard Wierzba Instytut Bada nad Gospodark Rynkow Gda sk, ul. Do Studzienki 63 tel. (058) fax (058) ISSN WYDANIE I NAK AD 500 egz. Sk ad komputerowy: ukasz Sitko\n3 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... I. Problemy integracji rynku finansowego w Unii Europejskiej 1. Eva Srejber Czy jesteśmy gotowi poradzić sobie z kryzysem bankowości transgranicznej w Europie David G. Mayes Rola systemu bezpieczeństwa przy rozwiązaniach dla dużych instytucji finansowych Małgorzata Iwanicz-Drozdowska Reforma rynku finansowego w Unii Europejskiej 4. Leszek Pawłowicz Nowa architektura nadzoru bankowego na jednolitym rynku Unii Europejskiej... II. Integracja rynku finansowego w Unii Europejskiej a polska racja stanu 1. Leszek Pawłowicz Od monobanku do jednolitego rynku finansowego transformacja polskiego systemu bankowego Małgorzata Iwanicz-Drozdowska Nadzór nad działalnością bankową w Unii Europejskiej Leszek Pawłowicz Architektura sieci bezpieczeństwa finansowego w Unii Europejskiej w świetle polskiej racji stanu... III. Ekonomiczne konsekwencje integracji rynku finansowego 1. Eugeniusz Gostomski, Hanna Wiecka Ocena wpływu integracji rynków finansowych na wzrost gospodarczy i poziom bezrobocia w Polsce Małgorzata Iwanicz-Drozdowska Wpływ nowych regulacji ostrożnościowych na dostęp do kapitału małych i średnich przedsiębiorstw Błażej Lepczyński Nowa Umowa Kapitałowa i jej konsekwencje dla konkurencyjności banków w Polsce... IV. Wpływ integracji rynku finansowego na strategie biznesowe banków krajowych 1. Błażej Lepczyński, Marta Penczar, Michał Szymański Wpływ Strategii Lizbońskiej na bankowość detaliczną w Polsce w perspektywie najbliższych lat Michał Przybyłowski, Maciej Dzierżanowski Wpływ Strategii Lizbońskiej na bankowość korporacyjną w Polsce w perspektywie najbliższych lat...\n5 Wprowadzenie W Unii Europejskiej toczy się ożywiona debata na temat bezpieczeństwa systemu finansowego, który sprostałby wymogom europejskiego jednolitego rynku finansowego. Jednolity rynek finansowy stanowi warunek konieczny realizacji Strategii Lizbońskiej, która stanowi odpowiedź Europy na wyzwania globalizacji. Program budowy jednolitego rynku finansowego określony był do roku 2005 w ramach planu FSAP (Financial Services Action Plan), dalsze kierunki jego integracji wyznacza obecnie Biała Księga w sprawie Polityki Usług Finansowych Korzyści płynące z jednolitego rynku finansowego są niekwestionowane. Beneficjentami są przedsiębiorcy, ponieważ w wyniku zwiększenia konkurencji między pośrednikami finansowymi obniżą się koszty pozyskiwania kapitału. Beneficjentami są inwestorzy ponieważ zwiększa się transparentność rynku a także wachlarz instrumentów finansowych, w które mogą inwestować. Beneficjentami są emitenci ponieważ zwiększa się łatwość dostępu do rynku i zmniejszają się koszty transakcyjne. Beneficjentami są również konsumenci, ponieważ zwiększa się ochrona ich praw, maleją koszty kredytów i koszty obsługi. Beneficjentami jednolitego rynku finansowego są wszystkie kraje Wspólnoty. Rozkład korzyści zależy od stopnia rozwoju sektora finansowego i jego otwarcia na konkurencję i współpracę międzynarodową. Można stwierdzić, że występuje swoistego rodzaju internacjonalizacja korzyści z tytułu integracji i liberalizacji rynku finansowego. Tak jest wówczas gdy system jest stabilny, tzn. bezpieczny, wówczas gdy nie mają miejsca poważne perturbacje, które nie tylko mogłyby niwelować korzyści z tytułu uczestnictwa w jednolitym rynku, ale powodować straty nie tylko dla uczestników rynku ale i dla podatników. W sytuacji bowiem gdy system nie jest stabilny, rozkład ryzyk nie jest symetryczny do rozkładu korzyści. Ekspozycja na ryzyko poszczególnych uczestników rynku, a także państw, nie jest adekwatna do korzyści, które mają miejsce w sytuacji stabilności systemu. Może zatem internacjonalizacji korzyści płynących z jednolitego rynku towarzyszyć nacjonalizacja strat w sytuacji destabilizacji systemu. Problemom bezpieczeństwa, niwelacji ryzyka systemowego i konsekwencjom ekonomicznym integracji rynku finansowego w Unii Europejskiej i w Polsce poświęcone są opracowania zawarte w tej pracy zbiorowej. Większość z nich przygotowana została w latach w ramach projektu badawczego Polska wobec integracji rynku finansowego w Unii Europejskiej 1. Celem projektu była analiza konsekwencji wynikających z realizacji Strategii Lizbońskiej w obszarze integracji rynków finansowych oraz sformułowanie rekomendacji dla polskiego stanowiska wobec reformy systemu finansowego w Unii Europejskiej. Realizacja projektu wymagała nie tylko badań własnych ale i debaty na krajowych i międzynarodowych seminariach, jak również konfrontacji wypracowanych stanowisk i rekomendacji z badaniami i poglądami osób zaangażowanych w budowę nowoczesnego i bezpiecznego systemu finansowego w Unii Europejskiej. W tym miejscu chciałbym szczególnie podziękować Pani Evie Srejber (wiceprezesowi 1 Realizacja projektu dofinansowana była przez KBN w ramach umowy 0716/H02/2004/26.\n6 6 Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Banku Centralnego Szwecji) oraz Panu Profesorowi Davidowi Mayesowi (doradcy Prezesa Banku Centralnego Finlandii) za to, że zgodzili się brać udział w organizowanych przez nas seminariach, że poświęcili swój czas na przygotowanie referatów i wystąpień, a także że zgodzili się na przetłumaczenie swoich opracowań i ich opublikowanie. Zarówno Pani Prezes Eva Srejber jak i Pan Profesor David Mayes znani są w debacie na temat przyszłej architektury sieci bezpieczeństwa UE, z interesujących propozycji związanych z zarządzaniem kryzysowym w bankowości transgranicznej, propozycji szczególnie istotnych z punktu widzenia krajów, których sektory bankowe zdominowane są przez kapitał zagraniczny, w których bank krajowe są spółkami zależnymi dużych banków międzynarodowych. Profesor David Mayes proponuje m.in. powołanie agencji decyzyjnej na szczeblu federalnym UE, która odpowiedzialna byłaby za zarządzanie kryzysowe w sytuacji niewypłacalności dużych banków, nawet gdyby nadzór oraz odpowiedzialność fiskalna miałyby charakter narodowy. Udowadnia, że sprawne zarządzanie kryzysowe w skali ponadnarodowej jest niemożliwe jeśli potencjalne zapotrzebowanie na środki publiczne nie zostanie zredukowane do minimum. Pani Eva Srejber przedstawia m.in. interesującą propozycję skonsolidowanego nadzoru nad kilkunastoma najważniejszymi bankami transgranicznymi, a także skonsolidowanie funduszu ubezpieczeniowego depozytów dla tych banków. Sugeruje aby nowy europejski federalny nadzór bankowy korzystał z doświadczeń Federal Deposit Insurance Corporation działającej w USA. Oba referaty stanowią wprowadzenie do innych prezentacji zawartych w niniejszym zeszycie odzwierciedlając ducha debaty europejskiej nad nowym systemem bezpieczeństwa na zintegrowanym rynku finansowym. Polskie spojrzenie na procesy integracji rynku finansowego w Unii Europejskiej dominuje w kolejnych częściach opracowania. Zastanawiamy się czy i dlaczego Polska powinna aktywnie wspierać proces budowy nowej architektury sieci bezpieczeństwa finansowego? Pani profesor Małgorzata Iwanicz-Drozdowska ze Szkoły Głównej Handlowej analizuje problemy integracji nadzoru bankowego a także wpływ nowych regulacji ostrożnościowych na dostęp do kapitału małych i średnich przedsiębiorstw. Pracownicy Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, a w szczególności Błażej Lepczyński i Marta Penczar analizują konsekwencje integracji rynków finansowych dla strategii krajowych banków komercyjnych. Cały zbiór opracowań oprócz walorów pracy naukowej ma również charakter praktycystyczny. Skierowany jest zarówno do polityków gospodarczych odpowiedzialnych za adaptację i realizację Strategii Lizbońskiej w kraju, jak i do kadry zarządzającej krajowymi instytucjami finansowymi. Mamy również nadzieję, że niniejszy zeszyt zostanie życzliwie przyjęty przez środowisko akademickie jako głos w europejskiej debacie dotyczącej stabilności rynków finansowych i wyzwań globalizacji. Leszek Pawłowicz\n7 I. PROBLEMY INTEGRACJI RYNKU FINANSOWEGO W UNII EUROPEJSKIEJ I.1. Czy jesteśmy gotowi poradzić sobie z kryzysem bankowości transgranicznej w Europie?* Eva Srejber Wstęp Na wstępie pragnę podziękować serdecznie za zaproszenie do Gdańska na seminarium dotyczące Zarządzania Wartością Instytucji Finansowych na zintegrowanym rynku w świetle Strategii Lizbońskiej. System finansowy odgrywa kluczową rolę w gospodarce. Dostarcza on gospodarstwom domowym oraz przedsiębiorstwom wielu istotnych narzędzi oraz infrastrukturę do przeznaczania oszczędności na finansowanie korzystnych projektów, zarządzania i alokacji różnego rodzaju ryzyka oraz ułatwiania sprawnego transferu płatności. Im bardziej efektywnie działa taki system tym lepiej funkcjonuje pozostała część gospodarki. Można powiedzieć że system finansowy jest swojego rodzaju olejem, który sprawia, że maszyna działa bez zakłóceń. Europejskie rynki finansowe są od dawna zdezintegrowane. Jednak odkąd gospodarki krajów europejskich stały się bardziej zintegrowane, wady zdezintegrowanego rynku finansowego stały się coraz bardziej oczywiste. Lepiej zintegrowany rynek usług finansowych mógłby na przykład doprowadzić do zwiększonej konkurencji transgranicznej oraz lepszych możliwości wykorzystania ekonomii skali i synergii. Wzmożona konkurencja powinna doprowadzić z kolei do zwiększenia asortymentu usług inwestycyjnych i finansowania oraz do efektywniejszej wyceny tych usług. W takiej sytuacji na przykład, rozwijające się przedsiębiorstwa z sektora MŚP mogłyby uzyskać łatwiejszy dostęp do kapitału podwyższonego ryzyka oraz do niższych kosztów finansowania, podobnie jak silniej rozwinięty i zintegrowany rynek obligacji przedsiębiorstw doprowadził do niższych kosztów kapitałowych w przypadku dużych przedsiębiorstw. Również konsumenci odnieśliby korzyści w postaci niższych kosztów pożyczek oraz dostępu do szerszego zakresu usług finansowych. Co więcej, zarówno przedsiębiorstwa jak i gospodarstwa Referat przygotowany na seminarium zorganizowane w Gdańsku przez Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 13 maja 2006.\n8 8 Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową domowe miałyby większe możliwości w zakresie dywersyfikacji ryzyka. Lepsze wykorzystanie ekonomii skali powinno również oznaczać tańsze i bezpieczniejsze sposoby płatności za towary i usługi. Tak więc, ze wszystkim tym co ta potencjalna wydajność osiąga, jest oczywiste, że dalsza integracja rynków w zakresie usług finansowych jest niezmiernie ważna, jeżeli rzeczywiście mamy zamiar skutecznie realizować założenia programu lizbońskiego oraz poprawić przyrost w Europie. Jest to również główna przyczyna wprowadzenia przed kilkoma laty Planu działania w zakresie usług finansowych (FSAP). Jednakże, system finansowy będąc jednocześnie ważnym dla przyrostu rzeczywistej gospodarki, jest z natury niestabilnym. Szczególnie banki mogą mieć skłonność do tzw. paniki bankowej ze względu na nierównowagę w płynności pomiędzy aktywami a pasywami. Ta nieodłączna niestabilność jest ważnym powodem istnienia regulacji finansowej, nadzoru oraz analizy i dozoru przedsiębiorstw finansowych w pierwszej kolejności. Koszty społeczne wynikające z fiaska banku mogą być olbrzymie ze względu na możliwość zarażenia innych przedsiębiorstw finansowych, w ten sposób stanowiąc zagrożenie dla całego systemu finansowego. Jeżeli w sytuację taką zaangażowane będą transgraniczne instytucje finansowe, zagrożenie dla systemu może być jeszcze trudniejsze do opanowania. Taka sytuacja stawia nowe wyzwania przed władzami zajmującymi się stabilnością finansową, np.: nadzorom finansowym, bankom centralnym oraz ministerstwom finansów. Część wyzwań, które będę omawiała podczas dzisiejszego seminarium, jest zainspirowanych dyskusją, która miała miejsce podczas warsztatu, który odbył się w lutym w Riksbanku w Sztokholmie i dotyczył przyszłych ram regulacyjnych nad bankami w UE. Podczas warsztatów w Sztokholmie zostały zaprezentowane ciekawe referaty przygotowane przez panów: Arnolda Boota, Davida Mayesa, Charlesa Goodharta, oraz Dirka Schoenmakera. Referaty te zostaną wkrótce opublikowane przez Riksbank s Economic Review i chciałabym serdecznie polecić je państwa uwadze jako inspirującą lekturę. Zmieniający się krajobraz bankowości Na dzień dzisiejszy w UE działa łącznie około 8300 instytucji kredytowych. Wśród nich przeważająca większość to małe, całkowicie narodowe instytucje, które nie wykazują żadnej lub prawie żadnej aktywności transgranicznej. Jednak bankowość transgraniczna zmierza w dobrym kierunku. Wzrasta liczba banków prowadzających chociaż jakąś działalność transgraniczną. Transgraniczna działalność detaliczna większości banków była dotychczas znacznie ograniczona i prowadzona zazwyczaj w filiach. Dodatkowo filie te były często jednostkami niezależnymi i nie w pełni zintegrowanymi z działalnością banku macierzystego. Jest to typ banku, dla którego został stworzony obecny system zakładający kontrolę państwa macierzystego, i który jest najlepiej dopasowany do jego obsługi. Obecny system funkcjonuje do-\n9 Transformacja 9 tychczas relatywnie dobrze dla tych banków i oczekuje się, że tak będzie również w przyszłości. Co najmniej tak długo jak ich działania transgraniczne będą stosunkowo ograniczone w stosunku do ich całkowitego rozmiaru. Jednak oprócz tego istnieje w Europie kategoria grup bankowych które prowadzą znaczną działalność transgraniczną, i dla której obecny system może nie być najlepiej dopasowany. Na przykład, niektóre grupy bankowe prowadza szeroką działalność w kilku krajach. Włoska Unicredit Group, po połączeniu z niemieckim HypoVereinsbank (HBV), będzie znaczącą grupą bankową nie tylko tutaj w Polsce ale również na przykład w Austrii, w Republice Czeskiej, w Niemczech, na Węgrzech oraz we Włoszech. Co więcej, brytyjska grupa Barclays prowadzi rozległe operacje w Hiszpanii, natomiast hiszpańska Grupo Santander prowadzi pokaźną działalność na terenach Zjednoczonego Królestwa. Fortis i Dexia są porównywalnie ważne w krajach Beneluksu. Niektóre grupy bankowe mają znaczenie systemowe w państwach, w których działają. Przykładowo w państwach takich jak Republika Czeska, Finlandia, Węgry, Litwa, Polska czy też Słowacja, zagraniczne grupy bankowe zajmują dominującą pozycje na krajowych rynkach bankowych. Ogólnie mówiąc, zagraniczna penetracja rynku bankowego ma duże znaczenie w nowych Państwach Członkowskich. Według raportu Europejskiego Banku Centralnego około 70% sektora bankowego w nowych Państwach Członkowskich jest kontrolowana przez kapitał zagraniczny, pochodzący w większości z pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Mówiąc z perspektywy Skandynawii i krajów nadbałtyckich, ponad 90% kredytów udzielonych w Estonii przyznawanych jest przez szwedzkie i fińskie grupy bankowe. Przytoczę państwu również inny przykład, pochodzący z okolic mojej ojczyzny: duński Danske Bank prowadzi znaczną działalność w wielu rejonach Europy Północnej. Z własną siecią oddziałów, jest obecnie piątym pod względem wielkości bankiem w Szwecji i jest u progu osiągnięcia znaczenia systemowego, co najmniej według niektórych standardów. Istnieją również niektóre grupy bankowe, które prowadzą znaczną część swych operacji poza swoim krajem macierzystym. Co ciekawe, banki z niektórych małych państw, takich jak Belgia i Austria są odpowiedzialne za znaczną część bankowych inwestycji transgranicznych. Są to banki, które mogą mieć znaczenie systemowe w kilku krajach, lub mają takie znaczenie w jednym kraju ale w innym już nie, lub też takie, które są po prostu bardzo dużymi i złożonymi bankami, realizującymi operacje o dużym zasięgu geograficznym, które stanowią największe wyzwanie dla władz. Na szczęście jednak, nie ma obecnie w Europie zbyt wielu takich krytycznych grup bankowych. Według badań EBC istnieją 43 banki prowadzące działalność na trenie trzech lub więcej państw. Tylko 9 z nich to prawdziwie banki paneuropejskie. Niemniej jednak scenariusz kryzysowy w którymkolwiek z nich może spowodować trudne do rozwiązania problemy. W obecnym systemie struktura organizacyjna banku transgranicznego w szczególności kiedy jest to struktura oparta na modelu jednostek zależnych czy też na modelu\n10 10 Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową jednostek oddziałowych wpływa na podział obowiązków pomiędzy władze państwa macierzystego a władze państwa goszczącego. Co więcej, wpływ na relacje pomiędzy władzami państwa macierzystego i państwa goszczącego może być różny w zależności od tego, która funkcja władzy zaangażowana jest przez dane państwo, np. czy jest to nadzór, pomoc w sytuacji zagrożenia płynności czy gwarancje depozytowe. Ciekawym jest jednak, że rozróżnienie pomiędzy jednostkami podległymi (filiami) i oddziałami staje się coraz bardziej niejasne. Banki coraz bardziej koncentrują różne funkcje, takie jak finansowanie, zarządzanie płynnością, zarządzanie ryzykiem i podejmowanie decyzji kredytowych w określonych ośrodkach kompetencji w celu czerpania korzyści ze specjalizacji oraz ekonomii skali. Wraz z integracją finansową w UE specjalizacja taka pojawia się również w sferze transgranicznej. W rezultacie zagraniczne jednostki podległe (i oddziały) stają się mniej niezależne. Nie należy zakładać że nawet duża filia będzie w stanie kontynuować swoją działalność jeśli bank macierzysty nie wywiąże się ze swoich zobowiązań bynajmniej na krótszą metę. Ja osobiście uważam, iż koncepcja, że istnieje możliwość skutecznego wyodrębnienia filii w kraju, w którym prowadzi ona działalność jest już dzisiaj jedynie historią, ponieważ rachunki mogą być z łatwością przenoszone z kraju do kraju przez naciśnięcia jednego przycisku. Jeśli nawet wiele przykładów, którymi się dzisiaj posłużę formalnie odnosi się raczej do banków transgranicznych o strukturze oddziałowej, z punktu widzenia ekonomicznego jak i praktycznego, często można je również zastosować do banków transgranicznych o strukturze jednostek zależnych. Przyszłe wyzwania Pomimo, że zwiększająca się integracja transgraniczna sektora finansowego jest zasadniczo pozytywnym, a nawet niezbędnym rozwojem w kierunku zwiększenia potencjału gospodarczego obszaru UE, oznacza to również nowe wyzwania dla zaangażowanych w ten proces władz. Pierwszy wymiar tych wyzwań dotyczy wydajności. Do chwili obecnej zrobiono już bardzo wiele w celu stworzenia zharmonizowanych ram regulacyjnych zapewniających wyrównanie szans i redukcję obciążeń regulacyjnych wobec instytucji finansowych, poprzez stworzenie paszportów europejskich dla usług finansowych oraz poprawę kooperacji i zbieżności w sferze nadzoru. Drugi wymiar, nad którym chciałabym się dzisiaj skoncentrować, dotyczy stabilności finansowej. Dokładniej mówiąc skupię się na wyzwaniach dotyczących naszych możliwości zarządzania kryzysami finansowymi w Europie. Wzmożone ryzyko transgranicznego zarażania oznacza, że zatrzymanie się kolejnego kryzysu finansowego w Europie w obrębie granic narodowych wydaje się mniej prawdopodobne, natomiast dużo bardziej prawdopodobne jest, że kryzys taki spowoduje daleko idące konsekwencje w wielu krajach. Zasadniczo oznacza to, że istnieje większa potrzeba koordynowania informacji i podejmowania decyzji pomiędzy władzami poszczególnych państw. Ważne jest aby w sytuacji kryzysowej wiedzieć kto, co i kiedy ma zrobić. Sprawy mogą się poważnie skomplikować ze względu na\n11 Transformacja 11 istnienie pewnej ilości potencjalnych konfliktów interesów pomiędzy państwami zaangażowanymi. Co więcej, ponieważ działania władz jednego państwa mogą mieć wpływ na systemy finansowe innych państw pojawiają się oczywiste kwestie dotyczące odpowiedzialności. Władze państwowe ponoszą odpowiedzialność jedynie wobec rządu własnego państwa a ostatecznie wobec własnego elektoratu. Fakt względnie wczesnego rozpoczęcia integracji sektora bankowego w rejonie Skandynawii i krajów nadbałtyckich, oznacza że doświadczyliśmy kilku takich wyzwań być może trochę wcześniej aniżeli wiele innych krajów Europejskich. Ponieważ mamy swój udział w doświadczeniach ciągle jeszcze żywych w naszych wspomnieniach dotyczących większych kryzysów bankowych w krajach Skandynawskich, mamy być może przewagę w sprawach reorganizacji oraz prób podjęcia tych wyzwań na poziomie Skandynawii, nawet jeżeli dużo pracy ciągle jeszcze musi być wykonanej. W tym momencie chciałabym dodać, że integracja na poziomie panskandynawskim także zaszła daleko w sferze giełdy papierów wartościowych, udogodnień rozliczeniowych i regulacyjnych. Oczywiście integracja infrastruktury finansowej stanowi podobne wyzwania dla władz w zakresie bankowości transgranicznej oraz pewnych dodatkowych komplikacji. Jednak dzisiaj chciałabym się skupić na wyzwaniach jakie stawiają banki transgraniczne. Muszę podkreślić, że wyzwania takie nie stanowią problemu jedynie na poziomie regionalnym. Na skutek dynamicznych zmian w pejzażu bankowym, będą one w rzeczywistości wymagać rozwiązań na poziomie europejskim. Moim głównym przesłaniem w dniu dzisiejszym jest twierdzenie, że wzmożona koordynacja jest koniecznością, a w tym najistotniejsze jest, by przyszłe ustalenia dotyczące nadzoru, zarządzania kryzysowego oraz postanowień kryzysowych w zakresie bankowości transgranicznej były traktowane całościowo, nie zaś w oderwaniu od siebie nawzajem. Oczywisty wydaje się fakt, że rozwiązania wprowadzane w jakimkolwiek ze wspomnianych obszarów będą zależne od rozwiązań wprowadzanych w innym obszarze. W szczególności, koniecznością stanie się ukierunkowanie kwestii postanowień dotyczących wspólnej odpowiedzialności w przypadku niewypłacalności banku transgranicznego. W przeciwnym wypadku, istnieje duże prawdopodobieństwo, że zarządzanie kryzysem się nie powiedzie i czas zostanie zaprzepaszczony. Osiągnięcie potrzebnej koordynacji nie będzie łatwe, ani też zapanowanie nad pewnymi potencjalnie komplikującym konfliktami interesów, i potrzeba będzie znacznie więcej analizy. Zagadnienia dotyczące koordynacji Aby przybliżyć mój sposób spojrzenia, myślę, że najlepiej będzie jeśli posłużę się scenariuszem kryzysowym. Za przykład niech posłuży nam duży bank transgraniczny napotykający pewne problemy finansowe, załóżmy również, że bank posiada znaczenie systemowe w co najmniej jednym z państw, w których prowadzi działalność. Powodem do niepokoju numer jeden dla władz powinno być ograniczenie kosztów społecznych potencjalnego upadku oraz powstrzymanie rozprzestrzeniania się na pozostałe części\n12 12 Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową systemu finansowego. W tym przypadku kluczową sprawą powinno być skuteczne zarządzanie kryzysowe. Skuteczne zarządzanie kryzysem jest z kolei w dużym stopniu zależne od kilku czynników, takich jak np.: koordynacja informacji i procesu podejmowania decyzji, które z kolei zależą od tego w jakim stopniu zapanowano nad konfliktami interesów. Informacja Przede wszystkim, potrzebny jest dostęp do odpowiednich informacji, na których będzie można oprzeć podejmowane decyzje. Nieustanny nadzór okazuje się również niezbędny w wykrywaniu słabości, wrażliwych punktów oraz ryzyka, które mogłyby wywołać lub wzmocnić kryzys systemowy. Ale jest on również kluczowym źródłem informacji w sytuacji kryzysowej. Mocno skomplikowana natura niektórych banków transgranicznych sprawia, że stają się one nieprzejrzyste i tym samym trudne do zanalizowania. Pomimo istnienia regulacji unijnych w zakresie skonsolidowanego nadzoru, zawsze istnieje ryzyko, że żadna z instytucji nadzorczych nie uzyska skutecznego nadzoru oraz wglądu we wszystkie części grupy bankowej. Nadzór jest również skomplikowany przez wyspecjalizowanie funkcyjne wewnątrz banków, które nie zawsze pozostaje zgodne z podziałami narodowymi i prawnymi. Jeżeli przykładowo grupa bankowa działająca w dwóch krajach skoncentrowała całość zarządzania swoim ryzykiem kredytowym w kraju macierzystym, najprawdopodobniej trudno będzie instytucjom nadzoru drugiego państwa ocenić całkowite ryzyko jednostki podległej. Poza problemem uzyskania prawdziwego obrazu całości, pojawia się również problem koordynowania informacji. W przypadku zaangażowania kilku instytucji nadzorczych w różnych krajach, przepływ informacji może zostać znacznie spowolniony. Porozumienie o współpracy i wymianie informacji pomiędzy instytucjami nadzoru bankowego, bankami centralnymi oraz ministerstwami finansów w Unii Europejskiej w sytuacji kryzysu finansowego, zawarte niedawno pomiędzy 25 państwami członkowskimi, zapewnia korzystną strukturę do wzajemnego dzielenia się informacjami w sytuacji kryzysu. Procesy decyzyjne W czasie kryzysu niezbędna jest możliwość podejmowania błyskawicznych decyzji. Przykładowo banki centralne mogą rozważać awaryjne wsparcie płynnościowe. W niektórych przypadkach mogą zaistnieć przesłanki do rozważenia możliwości szybkiego przejęcia banku i czasowego zarządzania nim przez administrację publiczną. Dla decyzji takich jak te idealna byłaby przejrzysta linia dowodzenia. Samo zorganizowanie efektywnego zarządzania kryzysem narodowym jest już wystarczająco trudne. Myślę, że możecie sobie wszyscy wyobrazić jak skomplikowane byłoby ustalenie czegoś takiego jak przejrzysta linia dowodzenia w przypadku gdy istnieje duża liczba państw zaangażowanych w procesy decyzyjne, a do tego kilka instytucji nadzorujących w każdym\n13 Transformacja 13 z tych państw. W tym przypadku musi być zaangażowany nie tylko nadzór finansowy, ministerstwo finansów i bank centralny jednego państwa, lecz wszystkie te władze w kilku państwach naraz. Jeżeli nie zostały wcześniej zawarte żadne porozumienia w zakresie podziału obowiązków pomiędzy bankami centralnymi oraz innymi właściwymi władzami odpowiedzialnymi za zarządzanie kryzysem oraz w kwestii sposobu koordynacji decyzji w przypadku kryzysu, pojawia się olbrzymie ryzyko, że jakakolwiek próba opanowania kryzysu zakończy się wielkim niepowodzeniem. Różnice językowe oraz różnice struktur prawnych mogą często wzmocnić problemy. Poza tym istnieje jeszcze wyraźna transgraniczna wzajemna zależność, która oznacza, że żadne władze poszczególnego państwa nie są całkowicie niezależne we wdrażaniu rozwiązań kryzysowych bez zaistnienia ryzyka znacznych reperkusji w innych państwach. Ostatnio pojawiło się wiele inicjatyw, zarówno na poziomie regionalnym jak i europejskim, których celem jest wzmocnienie koordynacji. Wiele dwu- jak i wielostronnych porozumień w zakresie współpracy i wymiany informacji (tzw. Memomranda of Understanding, MoU) zostało opracowanych i zawartych, kolejne MoU są w drodze. Takie memoranda szczegółowo określają zasady i sposób postępowania dotyczący współpracy, wymiany ocen i informacji między władzami, oraz pewne aspekty dotyczące określenia zakresu odpowiedzialności. Niektóre memoranda skupiają się głównie na kwestii nadzoru podczas kiedy inne obejmują również kierowanie sytuacją kryzysową. W szczególności, nie są one prawnie wiążące i zapewniają władzy państwowej znaczną dyskrecję. Chociaż pojawienie się MoU jest bardzo pozytywnym zjawiskiem, nie gwarantuje jednak ono efektywnego zarządzania kryzysem. Najprawdopodobniej MoU będą funkcjonować właściwie w warunkach normalnych. Będą również najbardziej pomocne w ułatwianiu koordynacji niektórych kryzysów finansowych. Jednak, w przypadku bardziej rozległego kryzysu, pod którego wpływem znajdzie się duży bank transgraniczny same MoU prawdopodobnie będą niewystarczające. Weźmy przykładowo kwestię ocen. Zgodziliśmy się w zasadzie w Europie dzielić wzajemnie opiniami i ocenami w przypadku krytycznego położenia. Jednakże, aby móc działać zdecydowanie w sytuacji kryzysu, w którym zaangażowany jest duży bank transgraniczny, najbardziej potrzebna byłaby wspólna ocena przeprowadzona przez państwa zaangażowane. Myślę, że założenie, iż każde państwo w sytuacji problemowej będzie w strategii negocjacyjnej wykazywało skłonności do oceny wspierającej własne interesy narodowe, nie jest przesadną spekulacją. Próba osiągnięcia wspólnej oceny może się więc okazać trudna, a co więcej, może pochłonąć zbyt wiele cennego czasu przeznaczonego na zarządzanie kryzysem. Aby móc skutecznie działać w sytuacji kryzysu, pomocnym jest, na ile jest to możliwe, zajęcie się z góry konfliktami interesów. Do tego jednak potrzeba czegoś więcej niż tylko MoU, które dotychczas widzieliśmy. Osobiście wierzę że ćwiczenie symulacji kryzysowych z udziałem instytucji nadzorujących, banków centralnych oraz ministerstw finansów we wszystkich krajach UE mogłoby dostarczyć cennych pomysłów dotyczących sposobu rozwoju i poprawy współpracy oraz koordynacji kryzysów finansowych. Poza oczywistą potrzebą koordynacji\n14 14 Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową w zakresie informacji i podejmowania decyzji, istnieje również, jak już wspominałam, dodatkowy element sprzecznych interesów, który może okazać się jeszcze poważniejszą przeszkodą w skutecznym zarządzaniu sytuacją kryzysową. Aby nie tracić cennego czasu w sytuacjach zagrożenia potrzebne są sposoby ich skutecznego, na ile to jest możliwe, określania na miejscu. Według mnie szczególnie potrzebne są wcześniejsze międzypaństwowe ustalenia dotyczące podziału współodpowiedzialności w przezwyciężaniu trudności. Zarządzanie konfliktami interesów Konflikty interesów mogą ujawniać się na wiele sposobów, przykładowo, kiedy transgraniczny bank staje się niewypłacalny i powoduje koszty społeczne, które w jakiś sposób muszą być dzielone przez zaangażowane państwa. Problem współodpowiedzialności w przezwyciężaniu trudności staje się szczególnie niebezpieczny kiedy, na przykład, bank zajmuje ważną pozycję w systemie bankowym jednego kraju a nie ma takiego znaczenia w innych krajach, lub jeśli istnieją duże rozbieżności w stosunku rozmiaru banku do PKB różnych krajów zaangażowanych. Koszty społeczne wymagające współodpowiedzialności w przezwyciężaniu trudności mogą przyjmować różne formy. Na przykład mogą powstać sytuacje kiedy podatnicy jednego państwa mogą stanąć przed perspektywą wspomagania finansowego deponentów oddziału w innym państwie za pośrednictwem narodowego systemu gwarancji depozytowych. Nawiasem mówiąc, mogę tu przytoczyć przykład pochodzący z mojego kraju, (chociaż formalnie rzecz biorąc nie dotyczy on dofinansowania w zakresie systemu gwarancji depozytowych lecz sytemu rekompensat dla inwestorów). Po przeprowadzeniu długotrwałego i skomplikowanego dochodzenia szwedzki Urząd Gwarancji Depozytowych, około dwa tygodnie temu, zdecydował rozpocząć wypłaty dla grupy w większości włoskich inwestorów, którzy byli niefortunnymi klientami wyjątkowo fatalnie zarządzanej spółki akcyjnej CTA, która zbankrutowała w 2004 roku. Na szczęście, CTA nie była jednym z większych graczy tak naprawdę nigdy nie słyszałam o tej spółce zanim stała się ona obiektem zainteresowań Urzędu Gwarancji Depozytowych fundusz będzie w stanie pokryć wypłatę rekompensat dla około 1200 klientów, wynoszących w sumie około 10 milionów euro. Jednakże, gdyby większa instytucja odnotowała plajtę, fundusz sam niekoniecznie byłby w stanie dofinansować inwestorów. Wszystkie systemy gwarancji depozytowych jak również systemy rekompensat dla inwestorów są zwykle niedofinansowane i nie mogą poradzić sobie z niepowodzeniami dużych transgranicznych instytucji finansowych. W takich przypadkach potrzebne będzie dodatkowe finansowanie rządowe. Lub, jeśli na pewnym etapie kryzysu udzielono awaryjnego wsparcia płynnościowego (bazując na błędnym przekonaniu o wypłacalności banku) straty związane z pożyczką mogą dotknąć narodowy bank centralny, który występował w roli ostatecznego pożyczkodawcy. Oczywiście udzielając awaryjnego wsparcia płynnościowego dla banku,\n15 Transformacja 15 który prowadzi swoją działalność transgraniczną w wielu państwach, nigdy nie można być całkowicie pewnym pod jaką jurysdykcją skończą nasze pieniądze. W przypadku struktury oddziałowej mogą się one znaleźć w którymkolwiek z państw w jakich działa bank, a wyodrębnienie filii może okazać się równie trudne w praktyce. Ponadto, w niektórych sytuacjach przeznaczenie środków publicznych na odbudowę upadłego banku może okazać się optymalnym rozwiązaniem ze społecznego punktu widzenia. Jeżeli odbudowa przyniesie dobry skutek, wydane środki mogą zostać w końcu przez społeczeństwo odzyskane. Jednak zanim tak się stanie może upłynąć znaczna ilość czasu i będzie to uwarunkowane tym czy obstawiany jest właściwy koń. Podatnicy danego państwa mogą niechętnie chcieć podejmować takie ryzyko istniejące w innym państwie. Oprócz kosztów podatkowych mogą oczywiście powstać spore społeczne koszty pośrednie w postaci obniżającego się PKB, które mogą pojawić się jeśli system finansowy cierpi z powodu strat natury wydajnościowej, lub też jest czasowo niesprawny w wyniku kryzysu finansowego. Takie koszty pośrednie są zasadniczo funkcją znaczenia systemowego danych instytucji finansowych. Według badań przeprowadzonych przez Hoggartha i in., średni spadek wartości PKB w następstwie kryzysu finansowego wynosi 15 20%. Koszt społeczny bankructwa banku może więc być znaczny i może w różnym stopniu dotyczyć wielu państw. Sytuacja taka z kolei będzie z pewnością miała wpływ na trudne negocjacje dotyczące sposobu podziału obciążeń pomiędzy zaangażowane państwa. Im większa grupa bankowa, tym więcej państw zaangażowanych w jej działalność transgraniczną, tym większe będzie znaczenie banku dla funkcjonowania systemu finansowego w danym państwie, zaangażowanie poszczególnych państw, i tym bardziej podchwytliwe i ciężkie będą negocjacje. Ale dlaczego jest to istotne z perspektywy zarządzania kryzysem? Czy nie moglibyśmy najpierw uporać się z najbardziej naglącą fazą kryzysu a o wspólnym naprawianiu szkód pomyśleć później, kiedy już będziemy znali fakty? Według mnie, nie możemy pozwolić sobie aby czekać tak długo. Niepewność dotycząca rozłożenia kosztów społecznych w przypadku bankructwa w bankowości transgranicznej może poważnie utrudnić możliwość działania w sytuacji awaryjnej. Szczególnie istnieje ryzyko wstrzymania zarządzania kryzysowego przez rozgrywki negocjacyjne pomiędzy narodami, o ile nie istnieją wcześniejsze ustalenia dotyczące wspólnego naprawiania szkód. Jeśli gra toczy się o wysokie stawki, zaangażowane państwa będą odczuwały silną pokusę aby nie odsłaniać kart aż do ostatniej chwili, natomiast decydujące działania niezbędne w sytuacjach kryzysowych mogłyby zostać podjęte zbyt późno lub wcale. W najgorszym wypadku sytuacja taka mogłaby doprowadzić do niepowstrzymania dalszego rozwoju kryzysu ze skutkiem większych wspólnych kosztów społecznych. Poza takim dylematem więźnia, sprawy mogą stać się bardziej skomplikowane poprzez fakt, że banki będą poszukiwały najkorzystniejszego wsparcia wśród zaangażowanych państw.\n16 16 Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Postaram się teraz wyjaśnić to dokładniej. Weźmy przykładowo pod uwagę awaryjne wsparcie płynnościowe. Bank centralny może zdecydować się na występowanie w charakterze ostatecznego pożyczkodawcy i zapewnić wsparcie awaryjne finansowej, pozbawionej płynności lecz wypłacalnej, instytucji. Rzecz w tym, że w ferworze kryzysu, ustalenie faktów dotyczących tego czy bank ma jedynie problemy z utrzymaniem płynności czy także poważne problemy w zakresie wypłacalności jest prawie niemożliwe. Informacje będą z dużą pewnością niekompletne. Dlatego zapewnienie awaryjnego wsparcia płynnościowego może w zasadzie doprowadzić do strat banku centralnego, a więc ostateczny koszt wsparcia nie jest znany od samego początku. (Jeśli bank byłby w stanie z całą pewnością spłacić zadłużenie, awaryjne wsparcie płynnościowe nie byłoby potrzebne, natomiast rynek mógłby poradzić sobie z brakiem płynności.). Tak oto bank, który zapewnia awaryjne wsparcie płynnościowe, podejmując decyzje musi brać pod uwagę możliwość straty. Biorąc pod uwagę niepewność ostatecznego kosztu awaryjnego wsparcia płynnościowego oraz narodowe upoważnienia banku centralnego, podejmowanie decyzji dotyczącej przyznania awaryjnego wsparcia płynnościowego dla banku z działalnością głównie transgraniczną wywoła najprawdopodobniej konflikty interesów. Nie trudno dostrzec w jaki sposób konflikty te mogą skomplikować zarządzanie kryzysem, zwłaszcza jeśli bank odgrywa znaczącą rolę w systemie finansowym jakiegokolwiek z krajów, w którym bank prowadzi działalność. W obecnej sytuacji władze państwa macierzystego ponosiłyby prawdopodobnie zasadniczą odpowiedzialność, zwłaszcza w przypadku banku opartego o strukturę oddziałową. Jeśli bank odgrywa istotną rolę systemową w państwie macierzystym, wówczas decyzja dotycząca udzielenia awaryjnego wsparcia płynnościowego nie będzie zbyt trudna, ryzyko poniesienia straty może być tego warte ze względu na możliwość uniknięcia kryzysu systemowego w państwie macierzystym. Jeśli bank nie odgrywa istotnej roli systemowej w państwie macierzystym, jednak odgrywa taką rolę w państwie, w którym prowadzi działalność, wówczas władze państwa macierzystego mogą wahać się w kwestii udzielenia awaryjnego wsparcia płynnościowego. Jeśli mamy do czynienia z bankiem, którego struktura opiera się na oddziałach, upadek banku oznacza również upadek zagranicznego oddziału, a ponieważ ma on znaczenie systemowe w kraju goszczącym stwarza on zagrożenie dla stabilności finansowej i powoduje większe koszty społeczne w tym właśnie kraju w porównaniu z krajem macierzystym. Jeśli jest to filia, która ma znaczenie dla systemu finansowego kraju, w którym prowadzi działalność rozwiązaniem dla banku centralnego tego kraju może być udzielenie filii awaryjnego wsparcia płynnościowego. Jednak może się okazać, że skuteczne odseparowanie jej jest niemożliwe, środki zostaną stracone, a misja ratunkowa zakończy się niepowodzeniem. Podobnie, decyzje podejmowane w sytuacji awaryjnej mogą zostać zniekształcone przez konflikty interesów dotyczące systemu gwarancji depozytowych oraz pozostałych kryzysowych środków zaradczych. Poprzez systemy gwarancji depozytowych depozyty\n17 Transformacja 17 bankowe są częściowo ubezpieczone na wypadek nie wywiązywania się banku ze swoich zobowiązań, chroniąc w ten sposób deponentów przed stratami (do pewnej kwoty maksymalnej), co z kolei redukuje ryzyko tzw. paniki bankowej, która może stanowić zagrożenie dla stabilności finansowej. Systemy gwarancji depozytowych są więc niezbędnym elementem systemu bezpieczeństwa banków funkcjonującymi niezależnie od możliwości przyznawania przez banki centralne awaryjnego wsparcia bankowego. Wszystkie kraje UE są zobowiązane do posiadania systemów gwarancji depozytowych finansowanych przez sektor finansowy, np. poprzez wpłaty na fundusze. W typowym ujęciu fundusze takie powinny być zaprojektowane w taki sposób, aby jakikolwiek deficyt w funduszu był finansowany przez banki ze środków pochodzących z przyszłych opłat. Jednak założenie, że finansowanie takie będzie wystarczające we wszystkich przypadkach wydaje się wątpliwe. W przypadku nie wywiązywania się przez duży bank ze swoich zobowiązań, konieczność interwencji rządowej wydaje się bardziej prawdopodobna. Fundusz gwarancji depozytowych musiałby pożyczyć środki od rządu, lub też rząd włączyłby się bezpośrednio w sytuację nakładając karę na deponentów w imieniu funduszu gwarancji depozytowych. W obydwu przypadkach wzrasta zadłużenie rządu. Dlatego, ostateczny koszt znacznego kryzysu bankowości prawdopodobnie uderzy w podatników w taki czy inny sposób. Tak więc, każdy system gwarancji depozytowych w praktyce zawierać będzie element bezpośredniej lub też pośredniej gwarancji rządowej. W przypadku banku transgranicznego posiadającego oddziały w innych krajach, ważnym pytaniem będzie jak dalece podatnicy w kraju macierzystym byliby chętni posunąć się by dofinansować deponentów w państwie goszczącym. Taka sytuacja wiązałaby się ze znacznymi transferami transgranicznymi, co z kolei jest postrzegane przez polityków z dużą dozą sceptycyzmu. Potencjalna odbudowa upadającego banku także stawia pewne wyzwania. Odbudowa banku transgranicznego może w znacznym stopniu wpłynąć na system finansowy państw, w których bank prowadził swoją główną działalność. Aby odbudowa była udana niezbędna jest koordynacja działań władz różnych państw. Dodatkowo w przypadku transgranicznego połączenia banków, niektóre z nich mają tendencje do rozrastania się w takim stopniu, że cała grupa może być dla małego państwa trudna do uratowania. Tradycyjnie już panują opinie, że banki stają się zbyt duże by upaść ze względu na swoje krytyczne znaczenie dla stabilności systemu finansowego. W przypadku małych państw będących państwami macierzystymi dla dużego banku z rozległą siecią oddziałów zagranicznych, istnieje jednak duże ryzyko, że bank będzie raczej zbyt wielki aby go uratować. Widzimy więc, że sprawa współodpowiedzialności z tytułu obciążeń może być również jednym z aspektów odbudowy. Scenariusze które nakreśliłam sugerują, że negocjacje mogą być bardzo skomplikowane i wstrzymać cały proces zarządzania kryzysem wiem do jakiego stopnia sprawy mogą stać się ekstremalnie skomplikowane, nawet jeśli kryzys nie rozprzestrzenia się poza granice kraju. Jest oczywistym, że organizowanie nadzoru, zarządzania kryzysowego i rozwiązań kryzysowych dla banków transgranicznych jest ściśle ze sobą powiązane.\n18 18 Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Możliwości, które wybierzemy wśród jednej z tych funkcji będą miały wpływ na efektywność innych. Dlatego też nie możemy postrzegać nadzoru, zarządzania kryzysowego oraz rozwiązań i uchwał kryzysowych osobno. Sukces zarządzania kryzysowego oraz rozwiązań kryzysowych uzależniony jest od skoordynowanych ustaleń dotyczących współodpowiedzialności w procesie likwidacji następstw z uwzględnieniem systemów gwarancji depozytowych, awaryjnego wsparcia likwidacyjnego oraz środków publicznych wydanych w następstwie kryzysu bankowego. Jeśli niemożliwe jest zmniejszenie niepewności dotyczących współodpowiedzialności w procesie likwidacji następstw, istnieje olbrzymie zagrożenie, że próby zarządzania bankiem w krytycznym położeniu zakończą się porażką, a całkowite następstwa kryzysu, które będziemy musieli ponieść będą jeszcze większe dla wszystkich. Wydaje mi się jasne, że niektóre wcześniejsze ustalenia nakreślające zakres odpowiedzialności w procesie decyzyjnym oraz w zakresie podziału potencjalnych strat są konieczne. Pozostaje jeszcze, oczywiście, sprawa odpowiedzialności. W przypadku władz państwa goszczącego istnieje ryzyko, że krajowa opinia społeczna uzna, iż władze państwa macierzystego nie zrobiły wystarczająco by uratować bank lub grupę i vice versa. Podstawowym wyzwaniem dla władz zajmujących się bankami transgranicznymi jest znalezienie właściwego sposobu na współponoszenie ciężaru i kosztów kryzysu. Goodhart i Schoenmaker zasugerowali w swoich pracach kilka rozwiązań, które można zgłębić w celu stworzenia takiego sposobu, przykładowo relatywny rozmiar PKB, stosunek jednostkowy EBC oraz relatywna kwota aktywów bankowych w danym państwie. Jak wskazują Goodhart i Schoenmaker, pierwsze pytanie, które należy zadać dotyczy tego czy powinno się wybrać ogólne rozwiązanie zakładające udział wszystkich krajów według ustalonego klucza, czy raczej bardziej szczegółowe ustalenia zakładające udział krajów bezpośrednio zaangażowanych według bardziej elastycznego klucza, przypuszczalnie biorąc pod uwagę rozmieszczenie geograficzne działalności banku. Chcąc osiągnąć drugie z podanych wyżej rozwiązań, konieczne jest ustalenie powszechnie podzielanego kryterium oceny znaczenia banku dla systemu finansowego danego kraju. Przyjęcie udziałów w rynku jako jedynego kryterium nie byłoby prawdopodobnie adekwatne w porównaniu z innymi aspektami takimi jak znaczenie banku w systemie płatniczym, rozliczeniowym i regulacyjnym, zaangażowanie w międzybankowy rynek wierzytelności i tym podobne kwestie, które miałyby istotny wpływ w tej sprawie. Jednocześnie w stale zmieniającym się krajobrazie bankowym trudno byłoby znaleźć kryteria, które byłyby na tyle jasne, że nie poddano by ich pod dyskusję w sytuacji ostrego kryzysu. Osobiście uważam, że w celu uniknięcia sytuacji, w której kwestia konfliktów interesów zbyt mocno utrudnia zarządzanie kryzysowe, najskuteczniejsze jest przyjęcie ogólnej procedury działania, która będzie sposobem działania preferowanym z wyboru raz i na zawsze.\n19 Transformacja 19 Możliwe rozwiązania Tytułem niniejszego przemówienia jest pytanie: Czy jesteśmy gotowi poradzić sobie z kryzysem bankowości transgranicznej w Europie? Niestety odpowiedź brzmi nie! Zanim powiemy, że jesteśmy już gdzieś blisko musimy sprostać kilku poważnym wyzwaniom. W szczególności musimy rozwiązać problem jak zorganizować nadzór, zarządzanie kryzysowe oraz postanowienia kryzysowe dla banków transgranicznych. Biorąc pod uwagę dużą złożoność sprawy, osiągnięcie praktycznego rozwiązania nie będzie łatwym zadaniem, a rozwiązanie całkowicie idealne nie istnieje. Ilość pracy jaką przygotowano dla nas w Europejskim terminarzu regulacyjnym jest i tak wystarczająco oszałamiająca, co sugeruje, że nie wszystko będzie można zrealizować w ciągu następnych kilku lat. Jednak nie możemy wykorzystywać tego jako pretekstu aby nie zacząć zajmować się tymi ważnymi sprawami. Możemy chociaż rozpocząć proces analizy, przyjrzeć się problemom i zbadać co przemawia za, a co przeciw różnym rozwiązaniom. Im dłużej będziemy zwlekać z rozpoczęciem tego procesu, tym większe jest ryzyko, że skończy się na poważnym bałaganie. Ja, po pierwsze, oczywiście mam nadzieję, że uda nam się opracować jakieś rozwiązania zanim nastąpi w Europie kolejna poważna katastrofa finansowa. Nie umiałabym spojrzeć w oczy obywatelom Europy i powiedzieć im, że wiedzieliśmy, że coś takiego może się zdarzyć ale byliśmy zbyt zajęci aby coś z tym zrobić. W trwających międzynarodowych dyskusjach, różne rozwiązania zostały naszkicowane. Dotychczas, dyskusje prowadzone w UE skupiały się wokół prewencji kryzysowej realizowanej w postaci reform regulacyjnych oraz różnych struktur nadzorczych. Jednakże, podobne kwestie istnieją zarówno w kontekście zarządzania kryzysowego, jak i w kontekście następujących rozwiązań kryzysowych. Jednym z sugerowanych rozwiązań jest pozwolenie państwu macierzystemu przyjęcie pozycji lidera w bardziej stanowczy sposób. W takim przypadku nadzór kraju macierzystego jest odpowiedzialny za nadzorowanie całej grupy a w sytuacji kryzysu władze kraju macierzystego ponoszą odpowiedzialność za zarządzanie i rozwiązywanie kryzysu w stosunku do banku jako całości. Europa zdaje się obecnie zmierzać w kierunku zwiększonego nacisku na skonsolidowany nadzór. Podchodzi do problemu przede wszystkim z perspektywy banku transgranicznego dotyczącej minimalizacji obciążeń regulacyjnych. Oczywiście jest to cenne, jednak nie rozwiązuje wszystkich problemów. Wraz z wprowadzeniem nowej Dyrektywy w Sprawie Wymogów Kapitałowych, skonsolidowany nadzór grupy bankowej będzie miał na przykład główną odpowiedzialność za uprawomocnienie oraz zaakceptowanie modeli ryzyka dla całej grupy bankowej wraz z jej filiami. Jednak w większości przypadków reguły, które mają być wykorzystane powinny być ustalane na drodze negocjacji pomiędzy jednostkami nadzoru. I tak np., austriacka filia niemieckiego banku będzie podlegać mieszanym przepisom, tj., częściowo austriackim, a częściowo niemieckim. Jeśli austriacka filia posiada oddział powiedzmy\n20 20 Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową w Polsce, wówczas austriacka instytucja nadzorująca będzie miała główną odpowiedzialność za nadzór nad oddziałem polskim, podczas gdy polskie władze pozostaną odpowiedzialne za stabilność finansową. Tak więc, oddział polski podlegałby przepisom mieszanym: częściowo niemieckim, austriackim i polskim, podczas gdy niemiecki nadzór byłby nadzorem skonsolidowanym dla całej grupy, ale nadzór austriacki byłby jednostką macierzystą dla oddziału polskiego. Zagraniczny oddział będzie częścią systemu gwarancji depozytowych w kraju macierzystym, ale mógłby wybrać uzupełnienie tego poprzez dołączenie również do systemu gwarancji depozytowych w kraju, w którym prowadzi swoją działalność, jeśli taki wybór byłby korzystny. Jednocześnie narodowa jurysdykcja krajów, w których prowadzona jest działalność będzie miała zastosowanie w stosunku do innych operacji bankowych w zakresie ochrony konsumenta, bez względu na to czy jest to bank czy też filia. A jeśli przykładowo niemiecki bank byłby kupiony przez dajmy na to włoski bank jurysdykcja i nadzór znowu zostałaby całkowicie zmieniona czy państwo nadążacie jeszcze za moim tokiem myślenia? Jeśli wydaje się to zawiłe to tylko dlatego, że to rzeczywiście jest zawiłe, nawet w tym prostym przypadku biorącym pod uwagę nadzór w sprzyjającyh warunkach pogodowych. Teraz proszę sobie wyobrazić co mogłoby się zdarzyć gdybyśmy dodali do tego scenariusz kryzysu finansowego kilku dużych grup bankowych. W takiej sytuacji komplikacje mogłyby się mnożyć całkiem szybko. Przykładowo, dodatkowe zamieszanie mogłoby wynikać z faktu, że w sytuację zaangażowany byłoby więcej niż jeden nadzorca konsolidujący. Do tego wszystkiego należałoby jeszcze dodać kilka konsolidujących banków centralnych i kilka konsolidujących ministerstw finansów. Dlatego też, uważam, że model zakładający władzę przewodnią nie byłby wystarczający do uporania się z kryzysem w przypadku dużych banków transgranicznych. W szczególności nie rozwiązuje to podstawowego dylematu przekazania jednemu państwu pełnomocnictwa i możliwości działania, przy jednoczesnym zezwoleniu państwu, w którym prowadzona jest działalność na utrzymanie odpowiedzialności za stabilność finansową. Pozostaje również kwestia przewidywalności. Zgodnie z moim wyobrażeniem model zakładający władzę przewodnią to taki, który sprawdzałby się najlepiej w ograniczonej działalności transgranicznej, nieistotnej dla państwa, w którym jednostka prowadzi swoją działalność. Jednak w przypadku dużych banków transgranicznych model ten sprawdzałby się jedynie w sytuacji płynnego działania w dobrych warunkach. Inną sugerowaną drogą jest formalne upoważnienie władz państwa macierzystego do występowania w interesie państw zainteresowanych, albo poprzez upoważnienie europejskie lub inne wiążące porozumienie pomiędzy zainteresowanymi państwami. Przewodni nadzór posiadający europejskie pełnomocnictwo wydaje się być czymś niezłym w teorii, ukierunkowanym na rozwiązywanie konfliktów interesów poprzez stworzenie centralnego organu podejmującego decyzje. W praktyce jednak mógłby się on łatwo stać czymś bardzo zbiurokratyzowanym i niewydajnym. Jeśli i tak ustanawiamy centralny organ decyzyjny dlaczego mielibyśmy do tego działać za pośrednictwem władz 25 różnych państw? Być może ilość zaangażowanych władz mogłaby w jakiś sposób zostać


Nawozy granulowane - wszystko, co powinieneś wiedzieć - Ogród, zwierzęta i cała reszta\nPosted by Bernadetta Meleszyńska on 23 kwietnia 2021 14 maja 2021\nJeśli od dłuższego czasu zastanawiasz się nad tym, co zrobić, aby wybrać dla siebie najlepsze rozwiązanie w postaci nawozów granulowanych? Jeśli tak to doskonale się składa, bo przygotowaliśmy dla Ciebie odpowiednie propozycje najwyższej jakości. Z przyjemnością możemy pomóc znaleźć każdej zainteresowanej osobie odpowiednie nawozy granulowane. Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z naszym tekstem, na łamach którego dowiesz się odpowiednich propozycji, dopasowanych w pełni do właściwych elementów. Wszystko, co powinieneś wiedzieć, możesz znaleźć dla siebie na łamach odpowiedniego sklepu internetowego i bez większego problemu dowiedzieć się, jakie nawozy stosować, aby cieszyć się z odpowiednich efektów. Do tej pory wiele osób zastanawia się nad tym, na co się zdecydować. Wybranie właściwych nawozów granulowanych pozwala na pełne skorzystanie z tego, do czego od lat mamy stały dostęp. W ten sposób korzystanie z właściwych rozwiązań doskonale sprawdzą się w wielu różnorodnych sytuacjach.\nJakie nawozy granulowane warto wybrać?\nJeśli zastanawiasz się nad tym, do czego możesz wykorzystać odpowiedniej jakości nawozy granulowane, już odpowiadamy. Przede wszystkim tego rodzaju produkty są doskonałym rozwiązaniem, które pozwala na zasilanie warzyw, drzew, krzewów owocowych i ozdobnych. Oprócz tego warto zwrócić uwagę na możliwość wykorzystania granulowanych nawozów organicznych przy uprawie truskawek, winorośli, roślin balkonowych i pokojowych. Z wykorzystaniem właściwej jakości nawozów granulowanych, warto zwrócić uwagę na to, że dzięki nim możemy uzyskać dorodne rośliny, które obficie kwitną i doskonale plonują. Mamy nadzieję, że bez większego problemu jesteśmy w stanie wybrać dla Ciebie i Twoich najbliższych najlepsze z dostępnych rozwiązań. Skorzystaj już dziś z właściwych propozycji. Granulowane nawozy organiczne to idealne produkty, które charakteryzują się najwyższą jakością, konkurencyjną ceną i pozwala na uzyskanie wyjątkowych plonów w swoim ogrodzie, czy na balkonie.\nNawozy granulowanenawozy sztuczneSprzedaż nawozów\nPrevious Post Co wyróżnia Hotel Nasze Koty?\nNext Post Biopreparaty – co to jest?


Odbieranie prawa jazdy za zbyt szybką jazdę niezgodne z konstytucją? | Express Ilustrowany\nOdbieranie prawa jazdy za zbyt szybką jazdę niezgodne z konstytucją?\nAIP 8 czerwca 2015, 13:21\nNie dość, że za dwukrotne złamanie przepisów w terenie zabudowanym kierujący płaci 500 zł i otrzymuje 10 punktów karnych, to dodatkowo odbierane jest mu prawo jazdy na trzy miesiące. Ale to nie wszystko. Zdaniem dr. Piotra Kładocznego, eksperta HFPC, wątpliwości budzi też brak możliwości odwołania się od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.\n- Jeżeli zatrzymamy kogoś, kto jedzie o 50 km/h więcej niż dopuszczają przepisy, to nie uniknie kary. Może wprawdzie odmówić przyjęcia mandatu i sprawa trafi do sądu, ale dopóki nie zostanie ona rozstrzygnięta, to i tak nie może prowadzić samochodu - mówi komisarz Tomasz Seweryn, zastępca naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego krakowskiej policji.\nJeżeli Trybunał Konstytucyjny potwierdziłby wątpliwości HFPC, to przepisy umożliwiające odbieranie praw jazdy przestałyby obowiązywać. Trybunał nie zajmie się jednak sprawą wcześniej niż w przyszłym roku. W najbliższych czasie kierowcy muszą więc nadal mieć się na baczności. W pierwszych dwóch tygodniach funkcjonariusze odebrali uprawnienia ponad 1,2 tys. kierującym w całym kraju. Tylko w Małopolsce uprawnienia straciło ponad 80 osób.\nCo ciekawe, wprowadzenie restrykcyjnych przepisów wpłynęło dyscyplinująco na kierowców. Pisalismy o tym szeroko w ubiegłym tygodniu. - Widać, że wyraźnie zwolnili i bardziej uważają na drodze. Choć nadal jeszcze znajdują się tacy, którzy przepisy mają za nic - potwierdza posterunkowy Grzegorz Świtka z krakowskiej drogówki, który tylko w ubiegłym tygodniu zatrzymał prawo jazdy dwóm kierowcom. Policja przekonuje też, że surowe przepisy wpłynęły już na poprawę bezpieczeństwa na naszych drogach.\nAndrzej 09.06.2015 09:39:44\nprzed wyborami poszaleli. Od 2 lat na trasie mam Yanosika i jak do tej pory jestem zadowolony z jego funkcjonalności.\nherman bruner 08.06.2015 21:26:17\npo co zabierać prawko, lepiej rozstrzeliwać, będzie niekonstytucyjnie ale poprawa bezpieczeństwa murowana, a propos ze bez sadu to nie szkodzi tak juz było za okupacji\nwachmistrz 08.06.2015 21:20:48\nSeweryn sfiksował, zatrzymanie dokumentu nie jest równoznaczne z cofnieciem uprawnień, prawo jazdy to to nie blankiecik tylko decyzja administracyjna ,niech zerknie w stosowne przepisy i dopiero potem sie mądrze wypowiada albo niech abdykuje z tego naczelnikowania, sierzant na drodze wiekszy fachowiec jak malinowy oficer za biurkiem, heh\nmarianek 08.06.2015 21:12:29\nlodzi odebrano po urodzeniu rozum i takie byle co teraz żyje\nPiter 08.06.2015 19:38:06\nty chyba jestes niedorobiony ja jak niebede szybko jezdzic to do domu wogole niewróce a ty niebedziesz mial co jest bo dostawy sie opoznia\ndo 44 08.06.2015 19:14:23\nWalnij się w pusty garnek co piszesz\nx-men 08.06.2015 19:11:51\nTak q*** wpłyneło dyscyplinująco na kierowców a 1619 złapanych po pijaku do dyscyplina pomogła taki dzwon\ncb 08.06.2015 18:05:10\nJest wiele sytuacji w których przekracza sie prędkość, i zadem krawężnik nie będzie decydował czy zabiera prawo jazdy czy nie bo od tego jest sąd. Ciekawe czy jak zmierzy cie radar iskra, albo zona będzie rodzic to będziesz taki kozak. Dwa przykłady z życia wzięte nie wspominając o wytycznych ministerstwa dotyczących mandatów.\nkuballa1 08.06.2015 16:26:57\nNiech się fundacja zajmie innymi rzeczami a nie tym co w koncu jest skuteczne na "ciężką nogę"niektórych kierowców\n44 08.06.2015 15:07:10\nA co lepiej pozwolić wariatom zasuwać niż zabrać prawo jazdy - ja bym takim zabierał nie tylko na 3 miesiące ale 10 lat - grzywnę nałożył 50 000 zł\nGość 08.06.2015 13:37:53\nze dochodzilo do wypadkow gdzie np. uczestniczyly cztery pojazdy a wszyscy ich kierowcy byli pijani. Teraz to najbezpieczniejsze miejsce w Europie\nskipper 08.06.2015 13:09:42\ncałe to odbieranie praw jazdy to jedna wielka bzdura gdyż brakuje przepisów wykonawczych. jeśli nawet policjant zatrzyma blankiet PJ, to dopóki sąd nie wyda decyzji o zabraniu uprawnień, można normalnie jeździć, ryzykuje się jedynie mandat 50 zł za brak dokumentu. ażeby zostały zabrane uprawnienia, musi być przeprowadzone postępowanie sądowe i jak wiadomo na każdym jego etapie przysługuje odwołanie, więc cała sprawa może przeciągnąć się powyżej tych 3 miesięcy, i nawet jesli sąd klepnie zatrzymanie PJ, to liczy się termin od daty odebrania blankietu. a najlepsze że jeśli złapią was na wykroczeniu za które grozi zatrzymanie PJ, a wy powiecie że nie macie przy sobie dokumentu, to policjant nie może go wam zatrzymać, gdyz przepis mówi "za pokwitowaniem", a policjant nie może pokwitować czegoś czego fizycznie nie zabiera. jeśli to zrobi popełnia przestępstwo poświadczenia nieprawdy i przekroczenia uprawnień.


Ujawniono tajemnicę rosyjskiej karetki w Sztokholmie - Sputnik Polska\n15:59 06 Sierpień 2020\n19:07 08.12.2017 Krótki link\n„Byłem po prostu ciekaw, bo nigdy nie widziałem tu obcej karetki pogotowia. To nie przykład szwedzkiej rusofobii. Lubię wódkę. I Alfreda Sznitke” – napisał Jonasson.\n— Måns Jonasson (@mansj) 7 grudnia 2017\nWczoraj Szwed zamieścił na Twitterze fotografię lekarzy, którzy pomagali leżącemu na chodniku mężczyźnie. Autor zdjęcia był zaskoczony tym, że na wezwanie w centrum Sztokholmu przyjechała rosyjska karetka pogotowia.\nW komentarzach internauci zaczęli spekulować, skąd w szwedzkiej stolicy pojawił się ambulans na obcych numerach rejestracyjnych. Ostatecznie doszli do wniosku, że lekarze mogli zostać wezwani do rosyjskiej ambasady. Jednak placówka dyplomatyczna poinformowała, że nie posiada informacji o takim pojeździe.\nTajemnicę ujawnił główny lekarz pierwszej pomocy „Petersburskie Pogotowie" Michaił Dżalagonia. W rozmowie z Ria Novosti lekarz wyjaśnił, że karetka przyjechała do stolicy Szwecji, żeby zabrać do kraju Rosjanina, który w czasie podróży służbowej w Sztokholmie doznał kontuzji.\n„Kiedy karetka jechała ulicami Sztokholmu, została zatrzymana przez przechodniów, bo jakaś osoba na ulicy zasłabła. Nasi lekarze udzielili jej pierwszej pomocy do momentu przyjazdu szwedzkich lekarzy" — powiedział Dżalagonia.\nkaretka pogotowia, Russia, Szwecja, Rosja


Zima jest tu - Panský Dům a Pyramida\nObchody dnia sw. Anny 23.7. 2022\nAktualizacja 3.3.2022 Tory są obecnie w świetnym stanie, wciąż mamy mnóstwo śniegu! Głębokość śniegu wynosi od 79 do 111 cm. Warunki do uprawiania narciarstwa są doskonałe również dzięki temu, że jest tu wiele słonecznych dni.\nAktualizacja 16.2.2022 Dziś rano skorygowano ponad 200 km tras. Głębokość śniegu wynosi od 70 do 100 cm. Obecnie spodziewamy się lekkiego ocieplenia.\nAktualizacja 2.2.2022 W zeszłym tygodniu spadł znaczny śnieg, dlatego obecnie głębokość pokrywy śnieżnej w Górach Izerskich wynosi od 70 do 100 cm. Stoki są przygotowywane, więc warunki są idealne, trzeba tylko uważać na silne wiatry.\nAktualizacja 23.1.2022 Aktualna głębokość pokrywy śnieżnej wynosi od 40 do 55 cm. Warunki do uprawiania narciarstwa biegowego są idealne, trasy są świeżo przygotowane.Aktualizacja 18.1.2022 Po wczorajszych opadach śniegu warunki są bardzo dobre. Obecnie przygotowanych jest ponad 200 km tras.\nAktualizacja 12.1.2022 Jest około 30 cm śniegu, trasy są ładnie wyjeżdżone. Idealne warunki do uprawiania narciarstwa biegowego.\nAktualizacja 6.1.2022 Wczoraj spadło około 12 cm śniegu. Ślady są jak na razie zmodyfikowane tylko od ludzi. W nocy nieźle przymroziło i dziś zapowiada się więcej śniegu.\nAkutalizacja 29.12.2021 Trasy narciarskie są przygotowywane, a warunki do jazdy na nartach są w miarę możliwości dobre. Jutro rano będzie jeszcze dobrze, a potem pewnie przyjdzie potop.\nAkutalizacja 18.12.2021: Śniegu znacznie ubyło, ale na Promenádní i Jezdecké jest jeszcze dobrze. Ostrożnie od Bunkra w dół w kierunku Panského domu, jest tam kilka miejsc bez śniegu. Nie polecamy również schodzenia z Mořiny pod drutami. Licz się z tym, że śnieg będzie bardzo zmrożony. Należy jechać ostrożnie.\nAktualizacja 8.12.2021: Trasy do narciarstwa biegowego są przygotowywane. Aktualna wysokość pokrywy śnieżnej wynosi około 28 cm.Prawie cała trasa Jizerská 50 jest gotowa, z wyjątkiem odcinka wokół Olivetské hory. Śnieg jest lekko zmatowiały, a zjazdy wolniejsze, co na początku sezonu na pewno nie jest problemem.\nRekomendacje dla klasyków. Uważajcie na Promenádní na szlaku, w kierunku od Kiosku do Jizerki, z powodu mniejszej pokrywy śnieżnej, czasami na szlak zaglądają wierzchołki małych świerków, więc uważajcie, żeby nie zniszczyć sobie ślizgu.\naktualizacja: 3.12.0 Spadło kolejne 10 cm, śniegu wystarczy, czekamy, aż ratrak zacznie ślizgać się\nNadeszły długo oczekiwane opady śniegu i już wyruszają pierwsi narciarze. Na pewno polecamy starsze narty. Obecna wysokość śniegu wynosi około 10 cm.\nVoucher prezentowy Żonkile w Jizerce


Wpisy24 | Strona 3 z 15 | Ciekawe wpisy na każdy temat...\nOpublikowane w 28 grudnia 2016 23 lutego 2017\nCzytaj dalej Fitness-moje życie\nCzy masz już swój kolor włosów na święta?\nJak wiadomo miesiąc grudzień jak co roku to niezwykle intensywny okres bo okres przed świąteczny. Gonimy za wszystkim za prezentami, zakupami spożywczymi za choinką itp. Ale bywa również tak że zapominamy o sobie…. chodzi mi tutaj głównie o to że wszystko jest ważne ale też musimy pomyśleć o swoim wyglądzie swoich włosach czy paznokciach…\nA propos włosów. Bazując na wpisie bloga Fryzjer Mokotów zauważamy że włosy a raczej ich stylizacja czy koloryzacja odgrywają u kobiet bardzo znacząca rolę a mianowicie jest bardzo ważny dodatek do ich stroju czy całego wyglądu. Ale wracając do pytania „czy masz już swój kolor włosów na święta?” Jest to bardzo ważne pytanie ponieważ właśnie już teraz nie czekając na ostatni moment warto zapoznać się z ofertą i terminarzem salonów fryzjerskich np. takich jak salon Pani joli na Mokotowie. Nie czekajmy na ostatni moment tylko bezstresowo sprawmy sobie miłą niespodziankę na święta w postaci nowego i zaskakującego koloru na włosy.\nKolor włosów jak ich długość czy stylizacja to sprawa indywidualna każdej kobiety ponieważ to od niej zależy co chce sobą reprezentować i nosić na swojej głowie. Koloryzację warto przemyśleć przed świętami dlaczego? a to dla tego ze za chwilę będzie sylwester na którą to okazję będziemy mieli gotowy kolor pasujący do naszej kreacji.\nZ racji zbliżających się świąt Bożego Narodzenia składamy najlepsze życzenia\nBezprzewodowy Sterownik Kotła Gazowego w Kawalerce 30m2 10 listopada 2017


Można dostać pięć uli z rodzinami i bezpłatne szkolenie pszczelarskie. Nabór już ruszył | Strefa Agro\nMożna dostać pięć…\nMożna dostać pięć uli z rodzinami i bezpłatne szkolenie pszczelarskie. Nabór już ruszył\nAgnieszka Romanowicz 13 maja 2022, 12:49\nTa oferta jest dla małych pszczelarzy, którzy mają 9 uli i mniej lub w ogóle. Otrzymane rodziny razem z własnymi nie mogą przekroczyć 10 sztuk. Kto ma od zera do pięciu rodzin, może otrzymać pięć rodzin, kto ma siedem rodzin, może otrzymać maksymalnie trzy rodziny. Pixabay\nDo 25 maja 2022 r. Pomorsko-Kujawski Związek Pszczelarski w Bydgoszczy przyjmuje zgłoszenia od osób, które chcą dostać ule z pszczołami. Dzięki temu projektowi w naszym regionie będzie więcej pszczół.\nProgram „Ochrona bioróżnorodności poprzez zwiększenie populacji pszczoły miodnej na terenie województwa kujawsko-pomorskiego” uruchomił Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu. Przystąpił do niego m. in. Pomorsko-Kujawski Związek Pszczelarzy w Bydgoszczy. Właśnie ogłosił nabór do tego programu.\n- Do 25 maja przyjmujemy karty zgłoszenia od pszczelarzy. Formularz znajduje się na naszej stronie internetowej – informuje Jacek Paul, prezes PKZP. - Osoby, które mają już pasieki, oprócz zgłoszenia muszą też dostarczyć zaświadczenie od Powiatowego Lekarza Weterynarii o liczbie posiadanych rodzin na 31 grudnia 2021 r.\nBo ta oferta jest dla małych pszczelarzy, którzy mają 9 uli i mniej lub w ogóle.\n- Otrzymane rodziny razem z własnymi nie mogą przekroczyć 10 sztuk – wyjaśnia Jacek Paul. - Kto ma od zera do pięciu rodzin, może otrzymać pięć rodzin, kto ma siedem rodzin, może otrzymać maksymalnie trzy rodziny.\nŻółty pył na samochodach w regionie. - To siarka? - obawiają się mieszkańcy\nStare traktory, alpaki, wielki kiermasz roślin. Targi "Lato na wsi" już 14 i 15 maja\nZgłoszenia i zaświadczenia z weterynarii należy przesyłać mailem do biura PKZP w Bydgoszczy pod adres: pkzp.bydgoszcz@interia.pl do 25 maja.\nZgłoszenia przesłane przed 11 maja br. nie będą honorowane.\nŁączny koszt zakupu pszczół i uli przekazanych jednemu pszczelarzowi nie może być większy niż 3000 zł, a koszt jednej rodziny i ula to 600 zł.\n- 90 procent otrzymanych środków nasz związek przeznaczy dla kandydatów z naszych kół pszczelarzy, a 10 procent dla pozostałych – uściśla prezes. - W pierwszej kolejności pomoc otrzymają członkowie naszej organizacji.\nKandydaci przed otrzymaniem pszczół muszą odbyć 16 godzin szkolenia na temat chowu i hodowli pszczół, które zakończone będzie egzaminem. Szkolenie odbędzie się na koszt związku. Szczegóły zostaną podane później.\nMateriał oryginalny: Można dostać pięć uli z rodzinami i bezpłatne szkolenie pszczelarskie. Nabór już ruszył - Gazeta Pomorska


\tDeklaracja dostępności - BIP w JST - Gmina Lniano\nUrząd Gminy Lniano zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do podmiotowej strony internetowej http://www.bip.lniano.pl/index.php\nUrząd Gminy Lniano zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do podmiotowej strony internetowej BIP - Urząd Gminy Lniano.\nData publikacji strony internetowej: 2003-03-03.\nW przypadku problemów z dostępnością strony internetowej prosimy o kontakt. Osobą kontaktową jest Paweł Nowicki, informatyk@lniano.pl. Kontaktować można się także dzwoniąc na numer telefonu 52 33 23 752. Tą samą drogą można składać wnioski o udostępnienie informacji niedostępnej oraz składać żądania zapewnienia dostępności.\nWstęp na teren Urzędu Gminy w Lnianie możliwy jest schodami z poziomu chodnika od ul. Wyzwolenia - od frontu budynku (wejściem głównym) oraz schodami z poziomu chodnika od ul. Wyzwolenia - od strony budynku GBP (wejściem bocznym).\nIstnieje możliwość podjazdu samochodem z boku budynku Urzędu Gminy w Lnianie, gdzie zlokalizowany jest parking.\nOsoby na wózkach mogą dostać się do budynku wejściem głównym. Przy schodach zamontowany jest dzwonek dla osób niepełnosprawnych, po użyciu którego wychodzi do petenta pracownik, który wprowadza osobę niepełnosprawną na wózku za pomocą schodołazu gąsienicowego.\nDla osób na wózkach dostępny jest tylko korytarz i pomieszczenie na parterze.\nSekretariat Urzędu Gminy znajduje się po lewej stronie korytarza zaraz po wejściu do budynku.\nBudynek Urzędu Gminy w Lnianie nie zapewnia dostępu dla osób niepełnosprawnych do wszystkich pomieszczeń. Wejście do biur na piętrze po schodach, brak windy. W sytuacjach, gdy obsługa petenta niepełnosprawnego nie może zostać zrealizowana w wyznaczonym pomieszczeniu na parterze, istnieje możliwość wprowadzenia do części biur na piętrze za pomocą schodołazu gąsienicowego.\nW budynku nie ma oznaczeń w alfabecie Braillé a ani oznaczeń kontrastowych lub w druku powiększonym dla osób niewidomych i słabo widzących.\nDo obsługi osób ze szczególnymi potrzebami w Urzędzie Gminy w Lnianie wyznaczono:\nPracownika Sekretariatu Urzędu Gminy w Lnianie – parter pok. nr 1, tel. 52 3323740.\nWytworzył: Paweł Nowicki\nOpublikował: Paweł Nowicki


Morze Egejskie (90) Miejscowość\nGeorgioupolis (95) pokaż wszystkie miejscowości\nAchlia (7) Adelianos Kampos (37) Aghia Fotia (11) Aghia Marina (78) Aghios Syllas (2) Agia Galini (60) Agia Irini (5) Agia Paraskevi (7) Agia Pelagia (64) Agia Roumeli (9) Agii Apostoli (19) Agii Pantes (2) Agioi Apostoloi (28) Agios Georgios (4) Agios Myronas (3) Agios Nikolaos (94) Agios Pavlos (2) Agios Vasilios (6) Akoùmia (7) Alikambos (2) Almirida (32) Amnissos (5) Amoudara (68) Amoudara Lasithiou (8) Amári (3) Analipsi (28) Anissaras (48) Ano Vouves (5) Anogia (2) Archanes (8) Argiroupoli (11) Arkadi (7) Armeni (6) Arolithos (2) Arvi (1) Asimi (1) Askifou (4) Asteri (9) Astiraki (3) Atsipopoulos (8) Avdou (3) Axos (5) Ayía Fothiá (7) Bali (50) Chania (320) Cherethiana (7) Chersónisos / Hersonissos (199) Chora Sfakion (8) Chorafakia (10) Choudetsi (1) Chrissi Akti (1) Damasta (2) Damnoni (9) Daratsos (20) Dhionísion (1) Douliana (4) Elafonissi (3) Elos (1) Elounda (55) Episkopi (11) Exandis (1) Exopolis (14) Ferma (5) Fodele (2) Fourfouras (1) Frangokastelo (27) Gavalochori (14) Gavdos (2) Georgioupolis (95) Gerani (21) Gournes (9) Gouves (74) Gramvousa (1) Heraklion (52) Ierapetra (55) Istron (21) Kalamaki (35) Kalathas (8) Kalives (30) Kaliviani (7) Kalo Chorio (3) Kaloniktis (2) Kamilari (15) Kare (1) Karoti (3) Kastelli (1) Katalagari (5) Kathania (2) Kato Symi (1) Kato Zakros (13) Kerames (4) Keratokambos (12) Khania (7) Kissamos (90) Kokkini Hani (29) Kokkino Chorio (3) Kolymvari (32) Korfes (1) Kounoupidhianá (4) Koutouloufari (45) Koutsounari (6) Kritsa (1) Kroussonas (6) Káto Asítai (4) Lefkogeia (4) Lentas (19) Ligaria (7) Listaros (5) Liwadia (6) Loutra (13) Loutro (11) Macheri (3) Makri Gialos (43) Maleme (29) Males (6) Malevizi (7) Malia (136) Maroulas (5) Matala (35) Megala Chorafia (11) Melidoni (5) Milatos (5) Milia (3) Mires (1) Mohlos (15) Mourniaí (3) Myrtos (16) Mírthios (8) Neapoli (3) Neo Chorio (1) Omalós (4) Paleochora (68) Paleokastro (34) Pano Stalos (7) Panormos (34) Perama (20) Petrokefalo (2) Philippou (9) Piskopiano (15) Pitsidia (26) Plaka (11) Plakias (91) Platanes (38) Platanias (101) Plokamiana (1) Prines (17) Psari Forada (1) Rapanianá (6) Rethymnon (247) Rodakino (16) Roumeli (5) Roupes (1) Roussospiti (23) Samonás (1) Sarchos (1) Schinokapsala (1) Sfakaki (20) Sfáka (1) Siteía (7) Sitia (30) Sivas (9) Skaleta (23) Skouloúfia (2) Souda (9) Sougia (10) Spili (6) Spilia (3) Sssi (37) Stalis (116) Stalos (35) Stavromenos (10) Stavros (19) Tavronitis (9) Tersanas (6) Tertsa (2) Theriso (1) Tsoutsouros (3) Tylissos (2) Tympaki (3) Tzermiadon (1) Vamos (17) Vlachiana (3) Vori (4) Vryses (8) Xerokampos (4) Zaros (7) Zoniana (1) Wszystkie miejscowości\ni więcej (4) (16) (30) i mniej (45) Najlepsze oceny\nRekomendacja powyżej 85% (38) Ocena od 5 do 6 słoneczek (36) Polecony przez\npary (29) Dla rodzin (22) single i przyjaciele (18) Idealny na\nNa plaży (31) Zwiedzanie miast (3) Wellness i wędrówka (8) Sporty zimowe (2) Bardzo dobrze ocenione\nPlaża (19) Wycieczki fakultatywne (21) Zakupy i shopping (17) Bary i restauracje (18) Spędzanie wolnego czasu (8) Wyjątkowa czystość (20) Uprzejmość i personel (18) dobre wyposażenie pokoju (18) Duży pokój (17) przystosowanie dla rodzin z dziećmi (16) przystosowanie dla osób niepełnosprawnych (7) Smaczne jedzenie (13) piękny basen (18) Sport i atrakcje (4) Atrakcje dla dzieci (8) więcej\nWinda (53) Bar (59) Biblioteka (7) Sale konferencyjne i bankietowe (36) Ogród (19) Bankomat (7) Przechowalnia bagażu (16) Sklepy w hotelu (13) Sejf hotelowy (64) Internet (77) Parking (61) Strefa dla palących (6) Restauracja (23) Taras (17) więcej\nDodatkowe łóżko dla dziecka (8) Łazienka (78) Balkon/Taras (57) Sprzęt AGD (57) Klimatyzacja (60) Możliwość gotowania (16) Minibar (6) Multimedia (5) Akcesoria łazienkowe (25) Sejf (32) Biurko (20) Kącik wypoczynkowy (5) Telefon (10) TV (25) więcej\n24-godzinna recepcja (49) Wynajem samochodów (56) Prasowanie (2) Kantor (10) Transfer z lotniska (3) Informacja o wycieczkach (25) Szybkie check-in i check-out (13) Sprzedaż biletów (6) Pranie i czyszczenie (33) Gazeta w Lobby (32) Obsługa pokojowa (66) więcej\nAnimacje i rozrywka (16) Centrum fitness (17) Golf (30) Oferta sportowa (47) Oferta sportowa (70) Basen (20) Sauna (16) Oferta wellness i masaże (13) Tenis (6) Sporty wodne (12) więcej\nPokój dla osób niepełnosprawnych (9) Hotel designerski (3) Gay Friendly (6) Miejsce do grillowania (3) Zwierzęta domowe są akceptowane (9) Dzieci mile widziane (17) Hotel dla niepalących (4) więcej\nHotele Chania Hotele Ateny Hotele Skiathos Hotele Rethymnon Hotele Mykonos Hotele Rodos Hotele Chersónisos / Hersonissos Hotele Naxos City Hotele Fira Hotele Syros-Ermoupoli Hotele Parikia Hotele Kamari Hotele Oia Hotele Faliraki Hotele Perissa Hotele Parga Hotele Naoussa Hotele Malia Hotele Imerovigli Hotele Paralia pokaż więcej\nHotele: Georgioupolis, 95 obiektów noclegowych\n5.8Słońca Rekomendacja 99% 278 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Cooee Corissia Harmony\nGeorgioupolis Mapa B\n5.7Słońca Rekomendacja 98% 316 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Hotel Annas House\nGeorgioupolis Mapa C\n5.7Słońca Rekomendacja 99% 228 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Hotel Paradise\nGeorgioupolis Mapa D\n5.6Słońca Rekomendacja 99% 2085 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Hotel Corissia Princess\nGeorgioupolis Mapa E\n5.7Słońca Rekomendacja 96% 202 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Anemos Luxury Grand Resort\nGeorgioupolis Mapa F\n5.6Słońca Rekomendacja 99% 2199 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Hotel Corissia Beach\nGeorgioupolis Mapa G\n5.5Słońca Rekomendacja 97% 2003 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Hotel Pilot Beach\nGeorgioupolis Mapa H\n5.3Słońca Rekomendacja 94% 675 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Vantaris Beach Hotel\nGeorgioupolis Mapa I\n5.3Słońca Rekomendacja 93% 701 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Hotel Orpheas Resort\nGeorgioupolis Mapa J\n5.3Słońca Rekomendacja 93% 762 opinie o hotelach Niestety hotelu nie ma obecnie w naszej ofercie online. Hydramis Palace Beach Resort\nGeorgioupolis Dodaj opinie i zdjęcia\nOceń hotel Dodaj zdjęcia z tej miejscowości Dodaj film z tej miejscowości Oceń atrakcję turystyczną Ważne informacje: Georgioupolis\nKlimat i pogoda Obserwuj nowe wpisy o tej miejscowości Najnowsze opinie Najnowsze zdjęcia Najnowsze filmy Najnowsze opinie o atrakcjach turystycznych Informacje wizowo-paszportowe Informacje i porady praktyczne - Georgioupolis Przed podróżą\nOstatnia wersja została edytowana przez administrator\tGeorgioupolis to urokliwy kurort turystyczny, urzekający turystów długą, kilkukilometrową piaszczystą plażą i lazurowym morzem. Miasteczko jest odpowiednim miejscem dla podróżnych, ceniących sobie\ncichy i spokojny odpoczynek. Spacerując po tradycyjnym, zacisznym rynku poczujemy niezwykłą atmosferę tego miejsca.\nJedną z wielu atrakcji w najbliższej okolicy jest jezioro Kournas, jedyne na wyspie jezioro ze słodką wodą. To miejsce przyciąga dużą uwagę turystów. Można tu wypożyczyć kajaki, rowery wodne,\nzorganizować piknik lub udać się na spacer wzdłuż brzegu.\nWarto także wybrać się do Chanii, Rethymno oraz do wąwozu Imbros.\tZgłoś nadużycie\nJeorjupoli jest miasteczkiem z bardzo bogatą historią. Wykopaliska archeologiczne znalezione w Jeorjupoli , sugerują, że miasto zaczęło swe istnienie około 1580-1100 lat p.n.e. Największy rozkwit\nprzypada na okres Cesarstwa Rzymskiego.\nDo tradycji Jeorjupoli należy przeprowadzanie różnych festiwalów i uroczystości. Najważniejszym świętem religijnym jest Wielkanoc. Podczas tego święta ludzi masowo niosą zapalone świece. To wygląda\n1 stycznia Grecy świętują Nowy Rok, Chrzest – 6 stycznia, a 8 stycznia obchodzi się święto Gynaikratia, 25 marca miejscowa ludność obchodzi Dzień Niepodległości. Najważniejszym świętem jest\nWielkanoc, którą się obchodzi w marcu/kwietniu. Międzynarodowy dzień pracownika – 1 maja, 15 sierpnia jest święto Feast of the Assumption, katolickie Boże Narodzenie – 25 grudnia.\nDla Georgioupolis nie istnieje jeszcze żaden wpis. Podziel się z innymi urlopowiczami informacjami, które posiadasz na temat tego miasta i zabaw się w przewodnika! Napisz post Wydarzenia/atrakcje\nPreferowane są łatwe do przygotowania dania, w skład których koniecznie muszą wchodzić przyprawy, warzywa i oliwa z oliwek. Pomimo tego, że kuchnię grecką miały wpływ kuchni arabska, turecka i\nwłoska, to jednak grecka kuchnia nie straciła swojej specyficzności.\nJeorjupoli jest wioską rybaków. Bez względu na mały rozmiar jest ona obowiązkowym przystankiem dla wszystkich wycieczek. W miasteczku są kilka niezłych tawern, w których wieczorami gra żywa muzyka,\nrównież są współczesne bary. Miasteczko jest odpowiednim miejscem dla ludzi, którzy wolą cichy i spokojny odpoczynek. Piasek na plażach jest miękki i czysty, a co najważniejsze, plaże są tu\nmałoludne, pozwala spokojnie odpocząć za niewielkie pieniądze.\nAtrakcją jest jezioro Kurnas. Jest to jedyne jezioro, które ma słodką wodę i jest dużych rozmiarów. Jego obwód wynosi 3,5 km. Jezioro jest pochodzenia wulkanicznego i znajduje się 25 km nad poziomem\nmorza. To miejsce przyciąga dużą uwagę turystów. To jest bardzo dobre miejsce na piknik. Nadzwyczajne górskiej scenerii pomogą się zrelaksować i przyniosą pokój wewnętrzny. W tym jeziorze można\npływać, można wynająć katamaran i zjeść w tawernach na jego brzegu.\nJezioro Kurnas i otaczająca go przyroda są w ramach ochrony sieci ekologicznej "Natura-2000".\tZgłoś nadużycie\nWersje wpisów Edytuj post Georgioupolis Najbardziej popularne atrakcje turystyczne i porady Fast food Mikes O... Bar Panorama (Cor... Park Corissia w ... Fast food Sun Kis... Wszystkie atrakcje turystyczne\nOpinie Georgioupolis Udany urlopGeorgioupolis Resort Aquapark & SPA, Georgioupolis, Kreta\n... Georgioupolis Resort Aquapark & SPA bardzo ladny hotel niska zabudowa, piekna roslinnosc, piekne ... oswietlenie.ladna restauracja,mila obsluga,szef sali ok.ladna plaza,zadbane baseny.fajne animacje i ... super animatorzy!jedyny minus-bardzo czuc z kanalizacji-ogolnie b.fajnie ... Czytaj dalej opinię\nMagda, Wiek 46-50, para\nGeorgioupolis Resort Aquapark & SPAGeorgioupolis Resort Aquapark & SPA, Georgioupolis, Kreta\n... Georgioupolis Resort Aquapark & SPA Szczerze polecany hotel, bardzo mila obsluga, swietna kuchnia ... , super czystosc. Bardzo dobre polozenie, piekna i szeroka plaza, bezplatny serwis plazowy. wartovtu ... przyjechac! ... Czytaj dalej opinię\nJarek, Wiek 46-50, para\nJedynym problemem jest ogólna klimatyzacjaGeorgioupolis Resort Aquapark & SPA, Georgioupolis, Kreta\n... Georgioupolis Resort Aquapark & SPA hotel jeśli chodzi o pokój zasluguje na kategoryzacje 5 ... *, lazienka niestety nie spelnia tego standardu. ogólnie problem z kanalizacja, zarówno w pokojowej ... toalecie, jak i przykry zapach na hotelu. jedzenie bardzo dobre, wielki plus za organizacje posilków ... . wszyscy przyjaźni i uśmiechnieci. bardzo dziekujemy. ... Czytaj dalej opinię\nHotel na wsiGeorgioupolis Resort Aquapark & SPA, Georgioupolis, Kreta\n... Georgioupolis Resort Aquapark & SPA Wszędzie czysto, bardzo uprzejma obsługa hotelowa. Pościel wraz ... z recznikami zmieniana codziennie. Animacje calym hotelu rewelacyjne. Goraco polecam. Animatorzy ... niesamowici tyle by w nich energii i zawsze można było porozmawiać, zachęcali do zabawy, ćwiczeń ... . Szeroki wybor jedzenia , zdrowa kuchnia. Dużo potraw, gdzie samemu można je doprawić. Bardzo ta ... Czytaj dalej opinię\nRenata, Wiek 19-25, samemuPotwierdzono dowodem rezerwacjiOceniający jest klientem HolidayCheck lub przedstawił dowód swojego pobytu\nDobry hotel, ładna plaża, czysto i miłoGeorgioupolis Resort Aquapark & SPA, Georgioupolis, Kreta\n... Georgioupolis Resort Aquapark & SPA Bardzo czysto, dwa baseny-cichy i głosny:) jedzenie ok, obsługa ... ok, bliskość do plaży ok. do centrum daleko, cos koło 3km-w zasięguręki nie ma sklepów; potzreba ... dłuższej przechadzki lub taxi/bus. Kelnerzy i barmani bardzo sympatyczn i i uśmiechnięci, szybko ... pracują, ich praca jest cicha i nie męczy. jedzenie smaczne, ilośc wystarczająca, ale przepychu nie ma ... Czytaj dalej opinię\nBarbara, Wiek 36-40, wczasy rodzinne\nPolecamy podróże Georgioupolis, wakacje Georgioupolis, urlop Georgioupolis ferie Georgioupolis, hotel Georgioupolis oraz wycieczki Georgioupolis. Najświeższe informacje i najlepsze hotele oraz ich oceny, a wszystko po to, aby Wasz urlop był piękny i niezapomniany\tHolidayCheck.pl jest


Jan Nowicki był gazetową gwiazdą | Gazeta Krakowska\nJan Nowicki był gazetową gwiazdą\nJanusz Kozioł 22.02.2015 Zaktualizowano 22.04.2015\nJan Nowicki jako felietonista porywał serca i głowy czytelników. I jeszcze mówił, że mu dobrze płacą Fot. Dariusz Gdesz\nJubileusz mojej "Gazety Krakowskiej" to zbyt fajna rzecz, by tracić miejsce na zapisy zdarzeń, które być może udowodniłyby, jak trudny był ten czas "zmian dla samych zmian", ale przecież zarówno moi poprzednicy, jak i następcy też trafiali na jakiś specyficzny czas w historii firmy. Wspomina Janusz Kozioł, redaktor naczelny 2006-2007.\nKażdy z nas miał swój ból głowy. Ja ze swoim szefowaniem w "Krakowskiej" trafiłem "oczko", chociażby z racji tego, że jak wynika z wyliczeń Józi Piotrowskiej-Strigl, byłem jej 21. redaktorem naczelnym. I to takim, który w ciągu 23 lat przeszedł drogę od praktykanta do zarządzającego firmą.\nW tym czasie spotkałem w redakcji wielu wspaniałych ludzi, a jeżeli mniej wspaniałych też trochę było - jak to w życiu - to gdzieś zatarli mi się w pamięci. Więc chyba ich nie było. Za to na pewno był Władek Penar, sekretarz redakcji, który z wielu z nas zrobił dziennikarzy, a nie tylko zbieraczy informacji. I oczywiście był Maciej Szumowski. Tyle przynajmniej udało mi się zrobić, że wspólnie z jednym z moich poprzedników - Tadkiem Pikulickim - i Staszkiem Handzlikiem uruchomiliśmy konkurs na reportaż imieniem najsłynniejszego naczelnego "Krakowskiej".\nA, i jeszcze chyba miałem wpływ na sposób myślenia o dziennikarstwie co najmniej kilku osób. Fajnie jest mieć świadomość, że dzięki temu czytelnicy żywią dla nich szacunek. Ale to byłem winien Władkowi.\nSiła przekonywania tkwiła w reklamówce\nAle teraz już mniej oficjalnie, z niektórych tych historii albo się wciąż śmieję, albo zostawiłem je sobie w głowie ku pokrzepieniu serc (przynajmniej swojego).\nSpecyficzną grupą autorów tekstów w "GK" byli zewnętrzni felietoniści. Prawdziwe gwiazdy. Każda z tych osób wymagała osobnego traktowania. No, może z jednym łączącym ich mimo wszystko wyjątkiem, odrobina dopieszczenia u każdego zawsze była mile widziana.\nFelietonistą nieprzewidywalnym był Janek Nowicki, którego zaprosiłem na łamy, zanim jeszcze zacząłem szefować gazecie. Znaliśmy się wcześniej z racji futbolowych zainteresowań, a tym samym przynależności do grupy ludzi, której Janek nigdy nie oszczędzał, głosząc, że kibic z natury rzeczy jest głupi, bo wierzy w rzeczy niemożliwe, czyli wygrane zespołu, któremu kibicuje.\nJako że sam stał na czele tej grupy, nikt z nas przeciwko takiemu słownemu sponiewieraniu się nie opierał. Za to on sam opierał się, acz krótko, przeciwko poddaniu się felietonowym rygorom, czyli obowiązkowi napisania jednego tekstu w tygodniu. Chcąc ograniczyć jego wolność, wziąłem sobie do pomocy byłego napastnika Wisły, a zarazem przyjaciela Janka, Ryśka Sarnata.\n- Janusz, jak się dobrze przygotujemy do wizyty, to Janek na pewno nie odmówi - optymizm Ryśka podbudowaliśmy odwiedzinami w sklepie monopolowym.\nO ile mnie pamięć nie myli, zakupy były udane i z dwoma pełnymi reklamówkami zawitaliśmy na aleję Focha, gdzie wówczas mieszkał aktor. Początkowe "nie" słabło z każdą godziną, a negocjacje finansowe skończyły się tak, że po kilku latach, podczas spotkania autorskiego Janka w Piwnicy pod Baranami, padło przed publicznością jego oświadczenie: - Nawet w Krakowie zdarzali się naczelni, którzy dobrze płacili. Witam cię, Janusz...\nJanek, jak to sam napisał, spędził ze mną w "Krakowskiej" wiosnę i lato, tworząc małe dzieła. To były felietony, które porywały serca i głowy - jak niezapomniane słowa skierowane do Otylii Jędrzejczak po jej tragicznym wypadku. Nie znaczy to, że Janek nie wnerwiał i nie sprawiał kłopotów. Wnerwiał, i to nie tylko mnie, gdy rozczulał się nad swoim wiekiem.\nDlaczego kwiaty zachowują świeżość?\nByły i kłopoty... Jechałem samochodem do Warszawy, odbieram telefon i słyszę przerażony głos Lucyny Walas: - Wiesz, Nowicki napisał taki felieton, że chyba wszyscy wylecimy. Sponiewierał w nim Jeana-Michela Jarre'a za koncert w Gdańsku, a tak się składa, że jednym ze sponsorów koncertu jest nasze wydawnictwo.\nPotem długa cisza w telefonie i błagalne pytanie: - Zadzwonisz do niego? Zadzwoniłem, pierwsze jego słowa były mniej więcej takie: - Co, chcesz mnie wyp... Zaskoczył mnie tym, bo mieliśmy umowę, że nikt nie ma prawa ingerować w jego felietony i raczej się spodziewałem, że natychmiast mi to przypomni.\nSkończyło się na tym, że ja nie wpływam na jego ocenę muzyki i samej osoby Francuza, a on wyrzuca zdania, które ktoś mógłby uznać za powszechnie obraźliwe.\nNie, to nie skończyło się wcale tak łagodnie. Za jakiś czas spotkaliśmy się na Kazimierzu, dołączył do nas m.in. Leszek Rafalski, a Janek gdzieś przy drugiej karafce nalewki zrzucił mi na głowę sporą część złośliwości, jakie miał zarezerwowane dla Jarre'a. A za tydzień czy dwa, jak gdyby nigdy nic dzwoni i mówi, mamy coś do nadrobienia. Po czym już mocno po dzienniku telewizyjnym spotkaliśmy się w Rynku i niemal do świtu przedstawiał mnie zaprzyjaźnionym kwiaciarkom. Od tego czasu wiem, dzięki jakim miksturom kwiaty tak długo zachowują świeżość.\nCzy ktoś potrafił zdyscyplinować Janka? Przez długi czas myślałem, że była to Marta Meszaros, która parzyła świetną herbatę i wprowadzała podczas spotkań w ich domu atmosferę błogiego spokoju. Ale w końcu okazało się, że tak naprawdę władzę nad Jankiem ma mój pies rasy wiejskiej, o wdzięcznym imieniu Kaziu. Tym bardziej że to nie jest pies, tylko suczka, której imię nadał ktoś słabo rozpoznający płeć, a nam po przejęciu Kazia nie chciało się już nic zmieniać w jego, przepraszam, jej życiu.\nJanek przyjechał kiedyś do mnie do domu na mecz i poczęstunek i tak jak zasiadł w fotelu, tak zastygł w nim na czas całej wizyty. Nie wiadomo, dlaczego Kaziu usadowił się na wprost Janka i przy każdym jego ruchu szczerzył zęby i groźnie warczał. Chyba tylko kieliszek pozwalał naszemu gościowi podnosić bez straszenia go atakiem co najmniej na kostki. Chociaż od tego czasu minęło wiele lat, kiedy Janek spotkał na jakimś wieczorze autorskim moją córkę, pierwsze pytanie, jakie zadał, brzmiało: - Czy macie jeszcze Kazia? Mamy, może dlatego Janek mnie nie odwiedza.\n"Krakowską" zaczynały się Wiadomości TVP\nGazeta żyje jeden dzień. Dobrze jest, gdy w ten dzień nikt nie zrzuca na głowę redakcji gromów i piorunów, ale źle, gdy wszyscy redaktorzy chowają się po kątach, bo nawet najtęższe głowy nie są w stanie wymyślić dziennikarskiego prochu.\nMieliśmy dziennikarskie "strzały", z których można być dumnym. Były to teksty, o których autentycznie mówiła cała Polska, żyły z nich wszystkie telewizje i to przez kilka dni z rzędu, a - co najważniejsze - były to teksty niepodważalnie prawdziwe.\nPo tekście o tym jak rozdziela się pieniądze w polskim rolnictwie, powstałym w oparciu o wypowiedź pani wiceminister Stanisławy Okularczyk i jej podsumowaniu, że na koniec i tak wszystkie decyzje zatwierdza się u księdza w Toruniu, zniknęło z mojego pola widzenia całe zwierzchnictwo. Z gabinetów prezesów w Krakowie i Warszawie pojawiały się tylko kontrolowane przecieki o tym, kto pierwszy "poleci". Przez tydzień byłem niekwestionowanym liderem tej grupy.\nAle kiedy TVP1 bodaj już trzeci dzień z rzędu główny dziennik zaczynała od tekstu "Gazety Krakowskiej", wszystko nagle nabrało nowego, lepszego dla nas wymiaru. Staliśmy się gwiazdami koncernu.\nDla mnie o wiele milsze od spóźnionych gratulacji było spotkanie z panią minister. Przyjechała do redakcji ze swoją książką, a w niej fajną dedykacją dla mnie. I jeszcze była rozmowa. Nie zacytuję jej wprost, ale sens pamiętam. ,,Dzięki wam wracam do tego, na czym się znam i gdzie mogę być pożyteczna. Nikt nie będzie mnie rozliczał z tego, że nie potrafię i nie chcę kłamać". To spotkanie miało miejsce, kiedy ministerstwo zamknęło już przed nią drzwi.\nOstrzeżenia dostałem od polityka i gangstera\nJeszcze większą sensacją były dwie przedwyborcze opinie Jana Marii Rokity o Ryszardzie Terleckim, który chciał zostać prezydentem Krakowa. Opinie były skrajnie różne, wyśmienita na potrzeby zdobycia wyborców i druzgocąca podczas wewnątrzpartyjnej debaty.\nObie udokumentowane trafiły na nasze łamy mimo redakcyjnej opozycji i nacisku ze strony znanego polityka-moralizatora. Posłaniec, który ostrzeżenie mi przyniósł - i to skierowane bezpośrednio pod moim adresem z mało fajnymi następstwami - dalej jest dziennikarzem, a moralizator dalej politykiem z pierwszych stron gazet.\nBardziej konkretny był tylko znany małopolski gangster, który chciał zainteresować mnie swoją wersją wydarzeń na temat jego więziennej kariery. - Musimy porozmawiać, a swoją drogą wiem, gdzie pan mieszka, do jakich szkół chodzą pana dzieci i gdzie gabinet stomatologiczny ma żona.\nMimo że musiałem, to nie porozmawiałem. Natomiast o tym, że jest pierwszym człowiekiem z półświatka, który zaskarżył polskie państwo do Strasburga, oczywiście napisaliśmy, bo to był hitowy tekst. I prawdziwy.\nBardziej skutecznie o zawarcie znajomości postarał się senator Stanisław Kogut, z którym rzeczywiście po dziś dzień mamy świetny kontakt. Wpadł kiedyś do gabinetu z dwoma innymi osobami, od drzwi zdecydowanym głosem zawołał: - Cześć, Janusz, cieszę się, że cię widzę. Jest sprawa do załatwienia i musisz nam pomóc.\nWidzieliśmy się wtedy pierwszy raz, nigdy w życiu wcześniej nie rozmawialiśmy. Ale ta sprawa do załatwienia to była pomoc w budowie hospicjum, które miało być przeznaczone na potrzeby dzieci. Jasne, że w takich sytuacjach nie ma potrzeby pukania do drzwi, bo "Gazeta Krakowska" jest również po to, żeby pomóc załatwić takie sprawy. Czytelnicy tego chcą, bardziej niż plotek czy sensacji.


Dodano: 7 grudnia 2011, 15:13 / Zmieniono: 7 grudnia 2011, 15:13 0\nMistrzowie świata Brazylijczycy, Kanadyjczycy oraz prowadzeni przez Daniela Castellaniego Finowie będą grupowymi rywalami polskich siatkarzy, fot. Wikipedia\nMistrzowie świata Brazylijczycy, Kanadyjczycy oraz prowadzeni przez Daniela Castellaniego Finowie będą grupowymi rywalami polskich siatkarzy w przyszłorocznej Lidze Światowej. Turniej finałowy odbędzie się 4-8 lipca w Sofii. Biało-czerwoni w 2011 roku zajęli trzecie miejsce w tych elitarnych rozgrywkach i po raz pierwszy w historii stanęli na podium. Wygrali Rosjanie przed Brazylijczykami.\nDla biało-czerwonych Liga Światowa będzie próbą generalną przed igrzyskami olimpijskimi w Londynie, do których zakwalifikowali się w Japonii, zajmując drugie miejsce w Pucharze Świata. Z Brazylią brązowi medaliści mistrzostw Europy nie potrafią wygrać od 2002 roku. Bardzo blisko byli w Kraju Kwitnące Wiśni, ale wygrywając 2:0 w setach i prowadząc 13:8 w trzecim, ulegli 2:3. Kanadyjczycy to zespół mało znany. Po raz ostatni Polacy zmierzyli się z nimi w mistrzostwach świata we Włoszech i wygrali 3:0. Do Ligi Światowej zakwalifikowali się eliminując w kwalifikacjach Portoryko. Z Finami biało-czerwoni zmierzyli się w LŚ już w 2009 roku. Nie był to wygodny rywal. Z czterech spotkań zwyciężyli tylko w jednym, i to w tie-breaku. Wówczas prowadzeni byli przez Daniela Castellaniego, który teraz jest szkoleniowcem... Finów.


Kolejarze blokowali tory w Motyczu - NaszeMiasto.pl\nKolejarze blokowali tory w Motyczu\nNerwy pasażerów, gwizdki kolejarzy i zablokowane tory na stacji w Motyczu. Tak wyglądał dzisiejszy protest związkowców z lubelskiego Oddziału Polskich Linii Kolejowych. W wyniku ich akcji opóźnienia zanotowały cztery połączenia.\n- Ten protest tak naprawdę uderza w pasażerów. Trzeba rozmawiać a nie blokować tory - mówił na dworcu PKP w Lublinie Łukasz Jaroniec, jeden z pasażerów. Początkowo akcja związkowców miała odbyć się w tym miejscu. Wczoraj zapadła jednak decyzja o przeniesieniu jej do Motycza. Tutaj zablokowano tory. Tuż przed stacją stanął pociąg relacji Lublin-Bydgoszcz. Pasażerowie stali na peronach i przyglądali się blokadzie. - Nie wiem czy to im cokolwiek pomoże, poza tym, że zdenerwują wszystkich podróżujących - powątpiewał w skuteczność protestu Paweł Czeżuch, który jechał do Wrocławia.\nTymczasem przedstawiciele związków przekonywali, że celowo wybrali tę porę aby utrudnień było jak najmniej. - Gdybyśmy zaprotestowali wczoraj, kiedy wiele osób wracało ze Świąt albo dzisiaj rano, to zablokowalibyśmy o wiele więcej pociągów - mówił Marek Kołodziejczyk, przewodniczący Związku Zawodowego Kolejarzy LZK w Lublinie. - Tych, których dotknęła nasza akcja za pośrednictwem mediów jednak przepraszamy.\nZwiązkowcy walczą o podwyżkę 150 zł brutto na osobę. Zarząd Polskich Linii Kolejowych zaproponował im 106 zł. Do tej pory prowadzone rozmowy nie przyniosły porozumienia. - W obliczu niestabilnej sytuacji gospodarczej, a co za tym idzie niepewnej wysokości przychodów spółki, Zarząd stoi na stanowisku, że podwyżka wynagrodzeń może być dokonana tylko w takiej kwocie, jakiej regularne wypłacanie będzie możliwe. Możliwa do realizacji to 106 zł na jednego pracownika - przedstawił stanowisko zarządu PLK Krzysztof Łańcucki, rzecznik prasowy PLK. I tłumaczy, że spełnienie żądań związkowców wymagałoby wygospodarowania 30 mln zł, a to byłoby możliwe tylko wtedy gdyby w grę wchodziły zwolnienia.\nOd godziny 12 trwa kolejna tura rozmów. - Mamy nadzieję, że doprowadzą do uzgodnienia wspólnego stanowiska - mówi Łańcucki.\nWobec braku porozumienia, związkowcy zapowiadają podjęcie dalszych kroków protestacyjnych - Kolejnym będzie strajk generalny na jednym z węzłów komunikacyjnych w Warszawie - zapowiedział Marek Kołodziejczyk.\nDzisiaj podobna jak w Motyczu akcja odbyła się we Włoszczowie oraz w Gdańsku.\nPasażerowie mogą starać się o odszkodowanie\nJeżeli w wyniku protestu kolejarzy pasażer poniósł szkody, może domagać się odszkodowania. Jak dowiedzieliśmy się wczoraj w biurze prasowym PKP Intercity, który jest przewoźnikiem na trasach międzywojewódzkich, istnieje możliwość ubiegania się o odszkodowanie. Kamil Migała z PKP Intercity tłumaczy jednak, że cała procedura może okazać się zawiła. - Jeżeli trafią do nas wnioski o odszkodowanie, to oczywiście będziemy musieli się nimi zająć. Ale to nie my ponosimy odpowiedzialność za środowe opóźnienia. Wynikły one na skutek działania osób trzecich - tłumaczy Kamil Migała.\nTo z kolei oznacza, że jeśli do PKP Intercity napłyną wnioski o odszkodowanie, to przewoźnik zwróci się z tą sprawą do spółki Polskie Linie Kolejowe, bo to jej pracownicy są odpowiedzialni za wczorajsze opóźnienia.\nŻeby ubiegać się o odszkodowanie trzeba ściągnąć i wypełnić pismo, które znajduje się na stronie internetowej www.intercity.pl. Do niego trzeba koniecznie dołączyć oryginalny bilet zakupiony na opóźniony przejazd. Jeśli dołączymy jego kopię, to nasz wniosek nie zostanie rozpatrzony. Pismo wraz z takim załącznikiem można wysłać pocztą albo złożyć w centrum obsługi klienta PKP Intercity.\naktualizacja: 08.04.2010 08:58\nKolory Muzyki 2018 w Chełmie. Sprawdź, kto wystąpi w tym roku\nW tym roku na Festiwalu Kolory Muzyki wystąpią Sarsa, Cleo oraz Kasia Kowalska. Wydarzenie zaplanowano, tak jak w poprzednim roku, na przeło...


rozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. ... Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Pabianice Pabianice\t 2019-12-02 Pabianice\nrozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. dolnośląskie dolnoslaskie\t 2019-12-03 dolnośląskie\nrozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. śląskie slaskie\t 2019-12-03 śląskie\nrozwiń\tCieśla / Murarz AMB GmbH Szalowanie systemowe i tradycyjne (szalunki typu: PERI, DOKA, BAUMA, NOE, TITAN) Zbrojenie Murowanie - klej, zaprawa, minikrany Cieśla / Murarz AMB GmbH zagranica zagranica\t 2019-12-05 zagranica\nrozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. łódzkie lodzkie\t 2019-12-03 łódzkie\nrozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. zachodniopomorskie zachodniopomorskie\t 2019-12-03 zachodniopomorskie\nrozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. podkarpackie podkarpackie\t 2019-12-03 podkarpackie\nrozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. mazowieckie mazowieckie\t 2019-12-03 mazowieckie\nrozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. opolskie opolskie\t 2019-12-03 opolskie\nrozwiń\tMurarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. Wykonywanie prac ciesielskich, dekarskich oraz murarskich. Murarz, dekarz, cieśla ZUE S.A. warmińsko-mazurskie warminsko-mazurskie\t 2019-12-03 warmińsko-mazurskie