Na zakręcie [Barbara Niedźwiedzka] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00035 002766 20670871 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Barbara Niedźwiedzka Liczba stron: 158\nISBN: 978-83-7859-210-5 Data wydania: 2014-06-21\nW książce poruszony jest problem buntu młodych – gniewnych przed pewnymi stereotypami, normami i zasadami z góry ustalonymi przez otoczenie (relatywizacja ogólnie przyjętych norm i wartości zw. nihilizmem, występowała w drugiej połowie XIX wieku w filozofii niemieckiej i rosyjskiej). Ostry sprzeciw młodzieży dotyczy miedzy innymi kierunku sztuki malarskiej – graffiti, tak bardzo nieakceptowany przez ludzi starszych. W tym momencie słowa Maurice Debessa, że: 'Wszelka działalność twórcza obca jest regułom i mechanizmowi... Ale trudność najbardziej istotna tkwi we wpływie środowiska kulturalnego i wychowawczego' są jak najbardziej trafne.\n© Copyright by Barbara Niedźwiedzka Projekt okładki: e-bookowo Ilustracja na okładce: Justyna Stankowska © copyright by wydawnictwo e-bookowo 2013 ISBN 978-83-7859-210-5 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione Wydanie I 2013 Konwersja do epub A3M Agencja Internetowa\nSpis treści Wstęp Rozdział pierwszy Rozdział drugi Rozdział trzeci Rozdział czwarty Rozdział piąty Rozdział szósty Rozdział siódmy Rozdział ósmy Rozdział dziewiąty Rozdział dziesiąty Rozdział jedenasty Rozdział dwunasty Rozdział trzynasty Rozdział czternasty Rozdział piętnasty Rozdział szesnasty Rozdział siedemnasty\nKiedyś myślał, że w życiu liczą się tylko przyjemności. Było tak do czasu tego strasznego wypadku. Wracali z pubu na rauszu po kilku drinkach – stanowczo za dużo wypili. Zatrzymali samochód nadjeżdżający z przeciwka. Szarpanina…. Popisywanie się w samochodzie. W pewnym momencie kierowca stracił panowanie nad kierownicą. Ułamek sekundy i... Już nic nie pamiętał. Kiedy po dwóch tygodniach Mateusz odzyskał przytomność i lekarz powiedział mu, co się stało, chciał popełnić samobójstwo. Wszyscy zginęli, on jako jedyny przeżył. Miał szczęście. Teraz wie, że do końca życia będzie na wózku. Ma do siebie żal, ma wyrzuty sumienia – za późno! Czasu nie można cofnąć – po prostu stało się! Po wielu miesiącach poznał życzliwych ludzi – przyjaciół. Mógł na nich liczyć w każdej sytuacji. Nabrał do nich zaufania i coraz bardziej akceptował swoją inność. Akceptował ją, jako rzecz normalną, ludzką. Myślę, że on naprawdę na swój niedoskonały sposób kochał życie. Przyjaciółka\nWstęp Noc przed wyjazdem na spotkanie integracyjne była bardzo trudna. Uważał, że takie wyjazdy nie są dla takich jak on! Są raczej dla młodzieży zdrowej, sprawnej, dla młodzieży samodzielnej, dla szczęśliwej młodzieży. Ile wtedy radości i gwaru, a ruch na powietrzu, spacer po lesie czy w parku z ulubioną dziewczyną, to wszystko sprawia, że jest się spełnionym człowiekiem. Słychać śpiew ptaków, drzewa zapraszają do tańca i wszystko dookoła pachnie radością. Kiedy był samodzielnym po raz ostatni? Kiedy miał piętnaście lat? Tak, to było dwa lata temu. Kiedyś myślał, że w życiu liczą się tylko przyjemności. Spotkania w pubach z kolegami i dziewczynami. Kilka drinków... Nie ma jak szpan!!! To, co robimy? Wy do mnie czy ja do was? To ja przyniosę blanty, a wy wyżerkę i coś jeszcze. Chociaż wolałbym, żebyście wy do mnie. Chata wolna!!! Oczywiście, że pójdziemy potem do pubu. Leżał bezsennie na dużej kanapie i próbował nie myśleć o tym nieszczęsnym dniu. Nie chciał pogodzić się ze światem, z niesprawiedliwością, że żyje on, a inni już dawno. Był po prostu nieszczęśliwy. Uporczywe bicie zegara w pokoju doprowadzało go do szału. Gdy wracali z pubu, gdzie wypili po kilka drinków zatrzymali jakiś samochód i wsiedli do niego. Droga była ich – w pełnym tego słowa znaczeniu. Paweł chwycił kierownicę samochodu. Szamotanina z kierowcą i stało się. Samochód wpadł wprost na drzewo stojące po przeciwnej stronie drogi. Kiedy obudził się pewnego ranka w szpitalu i lekarz opowiedział mu, co się stało, chciał ze sobą skończyć. Wszyscy zginęli. Kierowca samochodu, Joanna, Paweł, Andrzej i Piotr. A on? Przeżył! Ale diagnoza lekarska brzmiała jednoznacznie – stłuczenie mózgu i uraz rdzenia kręgowego z porażeniem kończyn dolnych. Pamiętał ogromny ból głowy, rąk, klatki piersiowej, który trwał bardzo długo Co jeszcze pamięta? Jaki smak miały blanty? Wóda? Koszmar! Nie! Tylko nie to! Już nigdy więcej! To było dawno, bardzo dawno. Gdyby mógł cofnąć czas, to, co wtedy? Podniósł się i z trudem usiadł na wózku inwalidzkim. Pokój był duży ze względu na wózek, na którym do końca życia będzie jeździł. Był miejscem przyjaznym. Wjechał do kuchni. Drzwi lodówki trzasnęły – jak zwykle, wtedy, gdy nie mógł spać. Sięgnął po maślankę. Delikatne światełko miniaturowej lampki rzuciło światło na jego rozwichrzoną, bujną czuprynę. Uwielbiał maślankę. Szklanka białego napoju uspokoi go z całą pewnością. Zawsze tak było, gdy wypijał maślankę lub kefir, a potem godzinami siedział przy komputerze i buszował po stronach internetowych, bądź wpatrywał się w gwiazdy na niebie. Koła wózka skrzypnęły. Usłyszał za drzwiami szept rodziców. On znowu je? To niemożliwe! Cicho bądź, bo jeszcze usłyszy! I co z tego! Nie powinien tyle jeść, w jego stanie! To dobrze, że zgodził się na wyjazd. Może zapomni, choć na chwilę. Martwię się o niego. Czy poradzi sobie w podróży? A jeśli nikt nie pomoże mu wysiąść z pociągu? To były słowa przestrogi, słowa przyjazne, słowa troskliwe, słowa ciepłe i czułe. A potem rodzice kazali mu się położyć i przespać trochę. Musiał przecież się trochę przespać. Za kilka godzin pojedzie na spotkanie integracyjne. Więc położył się na kanapie i patrzył w szarość za oknem. Okno pokoju dotykało drzewo, drzewo stare, które pamięta niejedno. Czy widzi to coś? On widział! Widział to, czego inni nie widzieli, bo widzieć nie chcieli. Kiedyś udało mu się zobaczyć spadającą gwiazdę. Kiedy to było? Już wie... Przed wypadkiem. Ta gwiazda spadała bardzo szybko, wprost na niego. Uśmiechnął się do siebie. To było piękne! Uwielbiał wpatrywać się w rozgwieżdżone niebo. Mała Niedźwiedzica, Wielka Niedźwiedzica.... Przedtem chodził do planetarium i obserwował gwiazdy na niebie. Przeciągnął się i zadrżał. Trzecia w nocy nie jest dobrą porą na rozmyślanie. Chciał spać, tylko spać, spać długo i tak mocno, że zapomni o wszystkim. Może na zawsze? Zamknął oczy i wtulił się w miękką kołdrę. Tylko nie myśleć! Nie myśleć o niczym i nad niczym się nie zastanawiać. Nie pamiętać o dniu tamtym, pechowym. Zapomnieć ich głosy, zapomnieć ich nawyki i twarze. Wszystko wymazać z pamięci. Nie pamiętać o przeszłości, bo to historia, tego po prostu nie ma! A jednak zanim zapadł w krótką drzemkę, pojawił się obraz tej dziewczyny – Joanny. Dziewczyny, którą kochał potajemnie. Dlaczego jej tego nie powiedział? A może nie miał odwagi wyznać jej miłości. Może obawiał się, że za późno! Wiedział, że już nigdy jej nie zobaczy, a mimo to łagodnie poddał się marzeniu.\nRozdział pierwszy I W przedziale dla osób niepełnosprawnych siedział Mateusz na wózku inwalidzkim. Silny i barczysty chłopak z czupryną rozwichrzoną. Kiedyś chodził na siłownię, ponieważ nie chciał, żeby koledzy śmiali się z jego postury. Jeszcze w podstawówce był niewielkim piegowatym chłopakiem, za chudym i za małym, żeby pozwalać sobie, na niewinne, co nieco wobec kolegów. Za to, od czasu do czasu, obrywał od koleżków i któregoś dnia po lekcjach, stając w obronie kolegi, strzelił chcący w Julka piłką oczywiście, największego zawadiakę we wsi. Julek zdziwiony, potraktował sprawę odpowiednio – stwierdził, że, należało mu się. Od tego czasu Mateusz wzbudził respekt wśród największych łobuzów i nikt już go nie zaczepiał. Tak zaczęło się jego nowe życie. Mateusz miał twarz owalną i brwi gęste jak szczecina, które sprawiały wrażenie starszego wiekiem niż w rzeczywistości miał. Żuł gumę – uwielbiał żuć gumę – i z zainteresowaniem przeglądał wiadomości sportowe w lokalnej gazecie. Trzask kół lokomotywy odwróciło uwagę chłopaka. Spojrzał w prawo i ujrzał postać krępego mężczyzny, który niezdarnie przesuwał się w kierunku przeciwnym do jazdy pociągu. Zniknął. Po chwili znów się pojawił. Otworzył drzwi przedziału. – Czy tu wolne? – Zajęte – mruknął Mateusz. – Jak to? – Tak to!!! – Gówniarz! Drzwi trzasnęły. Mateusz położył gazetę na kolanach i spojrzał w okno. Pociąg wjechał w tunel. Ciemność zupełna. Ta ciemność trwała całą wieczność. Zadrżał. No już! Kiedy to się skończy?! Szybciej!!! Szarpnęły wagony. Chłopak wtulił głowę w ramiona. Spuścił wzrok, powieki opadły. Wyspa „Pomocna Dłoń”? Co to za wyspa? Podniósł głowę. Nareszcie! Z wózka przesunął się powoli na miękkie siedzenie. Miejsce numer 11. Tuż przy oknie. Odsunął wózek. Jasność rozświetliła jego sylwetkę. Okrągła twarz wydała się w słońcu bardziej wyrazista. Brwi przysłoniły oczy. Oczy piwne, niewielkie. Tak się tylko wydawało. Spojrzał w okno i uchylił je trochę. Wiatr musnął spoconą twarz. Przymknął podkrążone oczy z niewyspania. Nie jest szczęśliwy. To był... To jest dla niego cios. Dlaczego wsiedli do samochodu? Kto ich namówił? Nikt!!! To oni sami zatrzymali ten samochód. Będzie szybciej – powiedział do nich! Co teraz?! Co teraz?! Jak żyć?! Czy to jest możliwe?! Potrząsnął głową. Powieki podniosły się. Złe myśli umknęły. Mateusz spojrzał na zegarek. Planowy przyjazd o 15. Jeszcze cztery godziny jazdy. Dyskretnie dał do zrozumienia, że dość ma podróży, że jest zmęczony. Drzwi przedziału szarpnęły. – Czy można? – usłyszał głos kobiety przyjazny, ciepły. Troskliwy jak głos matki. Matka.... Wiele ich łączy wspólnego. Była, jest i będzie jego najlepszą przyjaciółką. Pokazała mu to wszystko, co potrafi pokazać matczyne serce. Pomyślał: Znowu ktoś się wtrynia. Spojrzał w jej stronę. – Chcę być sam – odrzekł chłopak. – Zresztą wózek zajmuje więcej miejsca niż myślałem. Sorry!!! – Jak sobie życzysz młody człowieku? Przepraszam... Kobieta zamknęła drzwi przedziału. Mateusz zacisnął wargi. – A niech to!!! – szepnął. – Czy ona nie widzi, że to przedział dla kalekich? Takich jak ja? Wyciągnął mały notes i coś w nim zapisał. Po chwili schował go do torby podróżnej i oparł głowę o zagłówek. Złe myśli powróciły jak bumerang. Kiedy ostatni raz był naprawdę szczęśliwy? Kiedy, ostatni raz się uśmiechnął i rozmawiał z przyjaciółmi? Było to chyba... Tak, przed tym wypadkiem. Potem już nikt go nie odwiedzał, był sam, z rodzicami, którym wiele zawdzięcza. Przede wszystkim, że są z nim na dobre i złe. Mamo! Tato! Przepraszam. Nie chciałem. Przymknął powieki. Łzy spłynęły po policzkach. Po chwili zanurzył dłoń w płytkiej kieszeni spodni. Chusteczką wytarł oczy od łez i schował do kieszeni ponownie. Powieki opadły. Zasnął. II Łukasz siedział w wagonie drugiej klasy w przedziale z dwoma innymi pasażerami. Pociąg miał opóźnienie. Nie pamiętał, kiedy ostatni raz jechał pociągiem bez jakichkolwiek opóźnień. – To jest koszmarne! Ciągle jakieś opóźnienia – zagadnął mężczyzna w średnim wieku. – Ma pan rację! Z tymi pociągami jest jedno wielkie utrapienie – wtrącił ten drugi z łysiną na głowie. Mimo środka lata dzień był ponury, ale parny. Teraz dopiero Łukasz przypomniał sobie notatki, jakie ukazały się o wyspie w prasie. Wtedy go to w ogóle nie interesowało. Wyspa dla kalekich! Ćpunów! Alkoholików! Dla młodzieży normalnej, zdrowej również! Chwała Bogu! Czyja to własność? Forsiastego faceta? Najpierw wykupił wysepkę a potem wybudował zamek. Po co mu zamek? Prawdopodobnie to był następny kaprys. Pojawiły się też plotki, że miał to być ośrodek wypoczynkowy dla pracowników jego firmy. Co to za firma? Jakiś zakład stolarski? Łepski facet. Potem oddał go Fundacji „Pomocna Dłoń”. Dlaczego oddał? Nie wiadomo! Wyspa „Pomocna Dłoń” intrygowała nie tylko Łukasza, również mieszkańców miasteczka „Nadzieja”. Łukasz cieszył się, że będzie na wyspie wśród młodzieży… Takiej młodzieży. Bo Łukasz ma już swoje lata. Nie za dużo, ale i nie za mało. W sam raz, żeby dogadać się z nieco starszymi od niego. Jak na ironię! Czy poradzi sobie z młodzieżą „inną” młodzieżą bądź, co bądź trudną? Otrzymanie stanowiska wychowawcy grupy w środku lata zakrawało na cud! Zajęcie fascynujące! Łukasz porządkuje świat!!! Na swój niedoskonały sposób. Tak przynajmniej oceniali inni! Ma w sobie to coś. To, co potrzebne jest wychowawcom. Ma osobowość. Czy sprosta zadaniu? Przeciągnął się i wyszedł na korytarz. Wtem usłyszał szarpaninę i ostre wymówki mężczyzny: – Wyrzucili mnie z pracy i z domu, bo mam HI…, wyrzucili ze sklepu, bo mam brudne i poszarpane ubranie, wyrzucili mnie z autobusu, bo śmierdzę, wyrzucili z przytułku, bo ćpam. Teraz wyrzucą z pociągu, bo marudzę. Wrócę na dworzec – tam wielu takich jak ja. Po chwili usłyszał dmuchanie nosa w chusteczkę. Spojrzał w jego stronę. Ujrzał postać chłopaka z sińcami pod oczyma i wychudzoną twarzą. Zamyślił się. – Hm, może mieć około dwudziestki. Biedny chłopak. Dlaczego?! Dlaczego tyle cierpienia?! Pan Jasio – kolega z pracy – powiedziałby w tym momencie: – To wina tamtego systemu! Starych też!!! Wszystko pod nos im podstawić! Nie potrafią myśleć o przyszłości. Nic dobrego z tego nie wyjdzie! Odwrócił głowę i spojrzał w okno. Drzewa mijały za oknem. Drzewa stare, które przetrwały wiele lat. I krzaki i paprocie wysokie i niskie. A tam dalej? Coś błysnęło w trawie. Butelka... Tak, z pewnością butelka. Dlaczego ludzie śmiecą? Otarł spocone czoło. Otworzył okno. Nikiel odprysł ze starości. Ręce oparł na krawędzi okna. Ulga! Przyjemny wiatr delikatnie muskał jego twarz. Powieki opadły. Pomyślał: To dobrze, że są wakacje. Potrzebuję tego. Zresztą i tak większość ludzi uważa, że nauczyciel ma się całkiem dobrze. Może i coś w tym jest. Jednak z drugiej strony, jeśli się zastanowić? Hm!! Bzdura, niech tam! Niektórych nie przekonam. Jego młoda twarz była zmęczona całoroczną pracą w szkole. To prawda, że zawód nauczyciela jest powołaniem. Praca trudna i mało płatna. Trudno z niej wyżyć. Ale i tak nie zamieniłby jej na inną, nawet na lepiej płatną pracę. To trzeba czuć! Gwizd lokomotywy przerwał zadumę Łukasza. Podparł głowę. Lewa dłoń z wolna opadła na kark. Palce zatopiły się w długich włosach, sięgających do ramion i ściągniętych w kucyk czarną gumką. Ziewnął. Ręce oparł na biodrach. Klatkę piersiową wypchnął gwałtownie do przodu i podniósł się na palcach. Chwilę tkwił w tej pozycji. Stanął na stopach. Zgrabna, szczupła sylwetka jego dokonała obrotu w tył. Jakaś młoda dziewczyna utknęła pomiędzy nim a drzwiami prowadzącymi do przedziału. Spojrzeli sobie w oczy. – Przepraszam – powiedziała – czy można? Chciałabym przejść. – Tak oczywiście – szepnął. Przesunął się w prawą stronę. – Piękna dziewczyna – pomyślał. Wagony szarpnęły. Ciało dziewczyny zachwiało się. – Przepraszam pana... – To nic – odpowiedział. Poszła dalej. Łukasz wrócił do przedziału i usiadł. Jego myśli powróciły do wsi, w której pracował, mieszkał. To tutaj poznał dziewczynę, którą pokochał potem. – Aniu, co teraz robisz? Gdzie jesteś? Ania jest narzeczoną Łukasza. Pobiorą się już niedługo. Znają się tyle lat. Miłość z lat szkolnych. Już w podstawówce nosił jej tornister, dzielił się z nią kanapką. Wszystko dla Ani. Zapamiętał studniówkę. Ania w białej atłasowej bluzeczce i czarnej długiej spódnicy. Buty na obcasie i długie włosy do ramion sięgające. Wyglądała czarująco. A on w granatowym garniturze i w modnych butach. To był jego pierwszy w życiu garnitur. Och, jak on się martwił, żeby przypadkiem go nie splamił jakimś sokiem. Przecież dla rodziców był to wydatek ogromny. Tańczyli poloneza w pierwszej parze. Wszyscy profesorowie na nich patrzyli. Wyglądali świetnie. I pasowali do siebie. – Łukasz! – zawołała wychowawczyni. – Ładna z was para. – Ma pani rację! – odezwali się przyjaciele chłopaka. A oni? Byli tacy młodzi. Pierwszy pocałunek... Gdzie pocałował Anię po raz pierwszy? W lesie na polanie wrzosowej! I zerwał dla niej kilka gałązek wrzosu. Pasowały do Ani. Delikatny kwiat, tak jak Ania jest delikatną dziewczyną. Nagle myśli się urwały. Spojrzał na mężczyznę, siedzącego po przeciwnej stronie. Był w średnim wieku, dobrze ubrany. Jego oczy wiele mówiły. Mógł się założyć, że również dużo widziały. Z pewnością były to rzeczy wesołe i dobre. – Daleko jeszcze – odezwał się ten drugi. – Jeszcze trochę – odparł Łukasz. – A pan, dokąd jedzie? Chłopak spojrzał na mężczyznę badawczo w jasnej polówce. Była trochę nieświeża. To z pewnością wina upału i długiej męczącej podróży – pomyślał. – Jadę do pracy – odparł. – Aha! – odrzekł mężczyzna. – Jestem na emeryturze. Swoje zrobiłem! III W następnym przedziale siedziała kobieta około trzydziestu lat i Ola, siedemnastoletnia dziewczyna. Siedziała prosto, we wdzięcznej pozie. Jej filigranowa postać i piękne rysy twarzy na pewno przyciągały wzrok niejednego młodzieńca. Dziewczyna patrzyła w dal. Nie przeszkadzał jej dym papierosowy, który kłębił się wokół niej, nie przeszkadzało jej stukanie palcami o drewniany blat umocowany pod oknem. Siedziała nieruchomo i bezwiednie wpatrywała się w mijane za oknem drzewa i domy. Dziewczęta w jej wieku malują usta. Smarują się balsamami i innymi pachnidłami. A ona? Oczy wyrażały ból i smutek. Jej dłonie zanurzyły się w głębokich kieszeniach dżinsowej spódnicy. Głowa opadła, a usta zacisnęły się bezwiednie. Przetrawiała tamte dni. Ola ocknęła się. Wyjęła z kieszeni kartkę, którą tyle razy czytała: Miło nam zawiadomić, że córka państwa została zakwalifikowana na spotkanie integracyjne, które trwać będzie od 18 lipca do... w miasteczku Nadzieja na wyspie Pomocna Dłoń w zamku otoczonym wodą i lasami. Gwarantujemy córce spokój i radość życia. Fundacja Pomocna Dłoń Podpis był czytelny. Ola przypomniała sobie osoby, które kiedyś były jej życzliwe. Kiedy to było? Nieważne! Wyspa „Pomocna Dłoń”?! Słyszała o niej wiele dobrego. Miała nadzieję, że spędzi udane wakacje i choć na chwilę o wszystkim zapomni. Tak bardzo pragnie zapomnieć o tamtych dniach. Wiele by dała za to! Będzie dobrze! Musi być tak, jak kiedyś! – powtarza w trudnych chwilach takich jak ta! Ola mało się odzywa do kogokolwiek, bo uważa, że wszystko, co powie, może być wykorzystane przeciwko niej. Na pytanie, „o czym myślisz” podnosi się i wychodzi do swojego pokoju. Kiedy matka, patrzy na nią zdziwiona, szepce: – Mam coś do zrobienia. Daj mi spokój! Ola jest samotna i dlatego Oli jest w życiu nielekko. Jednak wierzy, że będzie tak jak dawniej. IV Maria Magdalena – tak miała na imię młoda szesnastoletnia dziewczyna. Ma niewyparzony ozór i klnie. Krótko mówiąc nazywa rzeczy po imieniu. Maria Magdalena spoglądała przez okno pociągu, zbliżającego się do Marzydołów. Tu miała się przesiąść. – Niech to! Te przesiadki mnie wykończą!!! Zaklęła. Nie mogę sobie przypomnieć nazwy. Dokąd ja w ogóle jadę? Już wiem... na jakąś wyspę. Jaka to wyspa? „Dłoń”? Nie! Pomocna dłoń! Potem usiadła i pomyślała: „Nie będę sama, będą inni. Zapomnieć! O wszystkim zapomnę... Muszę!” Tak! Była zdrowa, była towarzyska, była zakochana. Przymknęła powieki. Maryśka! Chcesz gryza? Chcę! Ugryzła kawałek. Pyszne jabłko! Mam jeszcze jedno chcesz? Pewnie! Witek, tak miał na imię. Był starszy od niej o jeden rok. Na przerwach zerkali na siebie ukradkiem. To były spojrzenia niewinne. Wstydzili się, że ktoś zauważy, że ktoś powie chodzą ze sobą! Kiedyś, na ławce w parku przypadkowo się spotkali – chwycił ją za ramię. Speszyła się i uciekła. – Maryla, co się stało?! – zawołał Witek. – Nic! Przypomniałam sobie, że muszę pomóc mamie – odpowiedziała w oddali. Powieki podniosły się. – Ciekawe, co u niego? Dawno go nie widziałam. Zerwał ze mną, gdy się dowiedział, że... Kiedyś pożałuje tego!!! Wyjdę na ludzi! Mimo wszystko!!! Tak, jak radził znajomy moich starych – ksiądz Stasiu: „Weź się w garść, dziewczyno!!! Życie przed tobą!!!”. Więc Maria Magdalena posłuchała dobrych rad i już nie miała zamiaru grzeszyć więcej. Wie, że to, co wtedy zrobiła, było wielkim głupstwem. Jednak do tej pory nie odzyskała radości życia. Mimo dobrych i szczerych rad księdza Stasia i rodziców kochających ją nade wszystko. Czy uda się jej odzyskać radość życia? Czy odzyska ufność do ludzi? Wstała i podeszła do drzwi. Otworzyła je z trudem. Potem zatrzasnęła. Na korytarzu stały osoby i wpatrywały się w okno. Jeden mężczyzna palił papierosa. Strząsnął popiół na posadzkę. Maria Magdalena potrząsnęła głową. Krucze włosy ułożyły się w największym porządku. Włos przy włosku. Tak miało być. Mrugnęła powiekami. Wykonała głęboki oddech i ruszyła przed siebie. Stanęła. Spojrzała na papieros, który tkwił między dwoma brunatnymi palcami chłopaka. – Poczęstujesz fajką? Chłopak skrzywił się trochę. – Spadaj! Maria Magdalena mruknęła: – Gnojek!!! Poszła dalej. – Zaczekaj – zawołał. – Nie obrażaj się. Dziewczyna ponownie podeszła ku niemu. Chłopak wyjął z kieszeni złamanego na pół papierosa. – To ostatni – rzekł. – Odpal! – Nie masz spiczek? – Nie!!! Kilku podróżnych stojących na korytarzu bacznie obserwowali wychudzoną dziewczynę. Na ich twarzach rysowało się współczucie. Swawolna konwersacja chłopaka i dziewczyny nabierała tempa. Śmiech rozchodził się po wagonie. – Bez jakichkolwiek zahamowań!!! – szeptali podróżni. V Krystyna jechała pociągiem osobowym z Porkiewa. W przedziale znajdował się poza nią jeszcze jeden pasażer, jakiś robotnik ze spracowanymi dłońmi. W tej chwili spał. Krystyna pisała wspomnienia w niebieskim notesiku. Litery mało widoczne. Jednak ostatnie zdanie było napisane dużymi literami i podkreślone grubą kreską: W przyszłości zostanę nauczycielką. Bóg mi świadkiem! Zamknęła notes i włożyła do skórzanego plecaka. Ta dziewczyna ma dar pisania. Ma talent!!! – szeptali nauczyciele. A prócz tego Krystyna wprost pożerała książki. Szczególnie uwielbiała czytać książki przygodowe. Dla Krystyny rozmowa w języku niemieckim z kimś, kto zna również ten język to pestka. Swobodna konwersacja to dla niej przyjemność! Spojrzała na śpiącego w kącie mężczyznę. Miał około pięćdziesięciu lat – tak oceniła jego wiek. Zastanawiała się nad swoimi sprawami. Pomyślała: Mam nadzieję, że zapomnę o wszystkim. Przypatrywała się odbiciu swej twarzy w szybie. Twarz o regularnych, delikatnych rysach i kształtna głowa, z jasnymi kręconymi włosami do ramion. Miała w sobie coś, co kojarzyło się z uległością, ze strachem. Cechę tę podkreślały wystraszone oczy. Wyspa Pomocna Dłoń... Muszę zapomnieć... Marzę o tym! To kapitalny pomysł z tą wyspą! A potem nagle wspomnienia ożyły. Krystyna bardzo bała się dorosłych. W jej mniemaniu byli tyranami. Od swojej mamy nie otrzymała nic prócz bólu i cierpienia. Myśli, że kiedyś jej przebaczy. Bo nie zawsze tak było! Przedtem było miło, ciepło, tak, jak być powinno! Tak, jak jest w wielu domach. Po chwili spojrzała na mężczyznę. Obudził się. – Na pewno będzie padać. Czuję to! – Tak pan myśli? Mężczyzna syknął przez zęby: – Czuję po kościach! Wy młodzi macie inne sprawy na głowie. Kiedyś będzie tak jak ze mną teraz. Krystyna spojrzała w okno. Na peronie stał tłum ludzi oczekujących na pociąg. Pociąg zatrzymał się na stacji Nadzieja. – Wysiadam tutaj! Szczęśliwej podróży! Dziewczyna wzięła torbę podróżną do ręki i wyszła z przedziału. Na korytarzu z trudem przeciskała się między stojącymi pasażerami. Utknęła gdzieś pośrodku. Przepraszam, przepraszam, wysiadam tutaj! Proszę mnie przepuścić. Z trudem doszła do drzwi wyjściowych. Stanęła chwilę. Usłyszała głos troskliwy, głos czuły, kochający dzieci. – Odsuńcie się dzieci, ta pani chce wysiąść – pouczała kobieta. Głos z megafonu brzmiał donośnie i wyraźnie: – Uwaga! Opóźniony pociąg osobowy ze stacji Nadzieja odjedzie z toru I przy peronie III. Proszę zachować ostrożność. Jakiś mężczyzna chwycił ją za ramię. – Ostrożnie panienko! Krystyna zeskoczyła z ostatniego stopnia. Na peronie młody człowiek trzymał w ręku butelkę wina i użalał się: – Diabli wzięli całą forsę! Muszę zapić robaka... – Diabli wzięli interes! Spojrzał na Krystynę i rzekł z przestrogą: – Nie chodź tam! Będziesz gorzko żałować! Do ciebie mówię, dziewczyno! Może masz rację – pomyślała. Ale, jak wykazały późniejsze wypadki, nie miał racji!\nRozdział drugi I Młodzi ludzie wolno ruszyli ku sobie. – Na wyspę? – pytali jedni. – Tak, na wyspę. – odpowiadali inni. Myślałam, że będzie nas więcej – powiedziała półgłosem jedna z dziewcząt. – Ja również na wyspę – odezwał się mężczyzna wysoki, dobrze zbudowany, z jasnymi włosami ściągniętymi w kucyk i dużym plecakiem na ramieniu. Rozejrzał się wokoło. Wzrok zatrzymał na człowieku w starszym wieku, z biczem w dłoni. Z pewnością czekał na kogoś. – Kto na wyspę „Pomocna Dłoń” proszę ze mną! – chrząknął donośnym głosem stary człowiek. Po chwili zwrócił się do Łukasza jako do najstarszego z grupy: – Na wyspę? Łukasz skinął głową. Przez kilka sekund obserwował starego człowieka. Jego twarz była pomarszczona a policzki zapadnięte. Mówiąc krótko wyrażały cierpienie. – Tak. – odpowiedział Łukasz. – Wie pan, gdzie to jest? Mężczyzna uśmiechnął się tajemniczo. – Oczywiście! Zawiozę was tam... Za chwilę. Wtem usłyszeli głos chłopaka. – Bardzo dziękuję za pomoc. – Nie ma sprawy – odpowiedziało dwóch mężczyzn około trzydziestki stojących przy nim. Młodzież spojrzała w ich stronę. Po kilku sekundach Łukasz przybliżył się do niego: – Na wyspę? – spytał. – Tak! – odpowiedział chłopak na wózku. I zaraz podeszli do grupy młodzieży i starego człowieka z biczem w ręku. Po dwóch minutach wjechał na tor przy peronie III pociąg osobowy z Marzydołów. Pociąg zatrzymał się. Drzwi przedziału otworzyła drobna, kruczowłosa dziewczyna. Torbę wyrzuciła na peron i zeskoczyła zwinnie. Spojrzała na chłopaka w oknie. – Nie zapomnę cię! – krzyknął. – Serwus! Może się kiedyś spotkamy! – odpowiedziała roześmiana. – Rozejrzała się wokoło i kiwnęła głową. – Ej, wy! Też na wyspę? Mam na imię Maria Magdalena! Łukasz uważnie przyjrzał się dziewczynie. Twarz miała wychudzoną, a oczy zapadnięte. Pomyślał: Wiele przeszła! Chłopak na wózku nerwowo stukał palcami o metalowe koła. – Skąd ona się urwała? – ofuknął. – Przez nią straciliśmy trochę czasu. Pospiesz się! Nie widzisz, że marnujemy czas? – krzyknął do niej. Dziewczyna pierwszy raz nie wiedziała, co ma odpowiedzieć. Zamurowało ją. Przypomniała sobie, jak parę miesięcy temu w ośrodku była w podobnej sytuacji. Wtedy miała posprzątać ubikację. Starsi stażem, z ośrodka, zmusili ją. Jednak przyrzekła sobie, że to pierwszy i ostatni raz dała się wpuścić w maliny. Aż tu teraz... – Odczep się! – burknęła – to nie moja wina palancie!!! – Kim ona jest? – spytała jedna z dziewcząt. – Śmieszna jakaś! – Uspokójcie się i bez komentarzy! – chrząknął opiekun. Potem lekko zwrócił głowę w stronę kruczowłosej, szczupłej dziewczyny. – Czekamy na ciebie! – powiedział zniecierpliwionym tonem. Stary człowiek poprawił czapkę z daszkiem i przetarł spocone czoło: – No to jesteśmy wszyscy. Czas na nas! Grupa młodzieży podążyła za starym człowiekiem. Opiekun spojrzał za siebie. Przystanął i chwycił wózek. – Pomogę ci – szepnął, jakby celowo nie chciał, aby ktokolwiek usłyszał jego propozycję. Wiedział, że tacy, jak Mateusz nie lubią litości. Nie chcą pomocy. Ruszyli. Bał się, że ktoś niespodzianie odłączy się od grupy. Młodzież ma różne pomysły. Pamięta rok temu na wycieczce jedna z wychowanek poszła sobie do kawiarni na kawkę! Myślał, że ją… Mało tego! Urządziła mu pyskówkę: – Coś taki nerwowy! Wyluzuj stary, albo do chaty!!! Do dziś ją pamięta. Było minęło, to już historia! Na szczęście wszyscy w komplecie tym razem! Weszli w przejście podziemne. Na betonowych ścianach widniały plakaty reklamowe, rozkłady jazdy pociągów. Największe zainteresowanie wzbudziły graffiti. Przystanęli. – Super! Odlotowe! Dzieła sztuki! – szeptali półgłosem. – Pośpieszcie się! Nie zatrzymywać się! – ponaglał Łukasz. Stary człowiek przystanął. – Niszczą, co się da i gdzie się da! Ja bym takiego pociągnął po kieszeni. A raczej rodziców. Niech odnowią tynk za własne pieniądze! – oburzył się. Młodzież spojrzała na starego człowieka, który raz za razem wymachiwał biczem. – Święta racja, kuchnia panie!!! – przytaknął jeden z przechodniów. – To prawda! – dodała kobieta z farbowanymi na kasztan włosami. – Nie szanują cudzej własności. Za moich czasów... Szkoda gadać! – Szkoda na nich zdrowia. – odezwał się ktoś z tłumu. Gruby, męski głos wzbudził respekt wśród młodzieży. Zamilkli na chwilę. Kruczowłosa, dziewczyna przełożyła torbę do drugiej ręki. – Dobra, dobra!!! Lepsi nie byliście wapniaki!!! – szepnęła ze złością. Dziewczyna z wystraszonymi oczami i blond włosami skrzywiła się, a wargi zacisnęły się bezwiednie. Głowa opadła. Chwilę tak stała. Łzy spływały po policzkach, ustach, brodzie. Wtopiły się w bawełniany podkoszulek na zawsze. – Tylko nie to! Tylko nie krzyk!!!! Nie zniosę tego słyszycie?!!!! – pobiegła jak oszalała. Gdzieś daleko promień światła oznajmiał podróżnym o konieczności wyjścia na zewnątrz. Tu i teraz. – Tylko nie to! Koniec z przemocą... Nie zniosę tego!!! – słychać było w oddali. Zatrzymała się. Jej ciało przylgnęło do betonowej zimnej ściany. Chwilę stała w bezruchu. Wtem usłyszała przyjazny, ciepły głos. – Co z tobą, dziewczyno! – Nic takiego! – odpowiedziała ze łzami w oczach. Łukasz chwycił dziewczynę za rękę i podniósł palcem jej podbródek. – W porządku? – spytał serdecznie. – Tak jakby! – odpowiedziała niepewnie. Łukasz odwrócił głowę. Ujrzał młodzież skupioną wokół nich. Wykonał dziwny ruch mimiczny twarzy. – Wychodzimy! – powiedział. W głosie jego brzmiała nuta autorytetu. Stary człowiek wskazał dalszą drogę. Schody ciągnęły się w nieskończoność. Wózek sprawnie posuwał się po wyznaczonym torze specjalnie przygotowanym dla niepełnosprawnych. Wyszli na pierwszy peron, a potem prosto do dworcowego holu i na plac. Tam stała bryczka zaprzęgnięta w dwa konie i samochód. – Mateusz, na ciebie czeka samochód z windą. – powiedział opiekun. Potem spojrzał na pozostałych i rzekł: „Pomogę mu wsiąść. Poczekajcie na mnie chwilę”. Udał się z chłopakiem na wózku w kierunku samochodu. – Poradzisz sobie? Bo jeśli nie, to pojadę z tobą – rzekł z troską. – Spoko! – odrzekł Mateusz. Kierowca wyszedł z samochodu i nacisnął okrągły stalowy przycisk. Tylne drzwi otworzyły się, a wraz z nimi winda się wysunęła i opuściła w dół, tuż obok wózka inwalidzkiego. Łukasz delikatnie pchnął wózek na podjazd. Winda podniosła się na wysokość progu samochodu i wsunęła się do samochodu. Szeroko otwarte oczy i rozwarte usta Mateusza oznajmiły zdziwienie i lekkie przerażenie przed dalszą podróżą. – Wygodnie? – spytał kierowca samochodu. – To nowy nabytek dla takich jak ty na wózku. Mateusz spuścił głowę. Pomyślał, że dla takich, jak on szkoda zachodu i czasu. Łukasz chwycił chłopaka za ramię. – No, stary! Co się dzieje? – W porządku! Tak mi się zdaje! Po chwili dodał niezdecydowanie: „ Proszę się o mnie nie martwić!”. – Do zobaczenia na skraju lasu!!! Czekaj tam na nas! – dodał opiekun. Samochód ruszył wolno. Po kilku metrach skręcił w prawo. Znikł za zakrętem. Kierowca zerknął w lusterko. Chwilę przyglądał się chłopakowi. – Pierwszy raz jesteś w tych stronach? – spytał. – Pierwszy! I co z tego?! – Nic! Tylko pytam spokojnie! Kierowca domyślił się, że chłopak nie chce kontynuować rozmowy. Lekko przyhamował. Zmienił bieg i zmniejszył prędkość jazdy. Spojrzał ponownie na chłopaka. Był o wiele spokojniejszy. Pomyślał: O to chodzi! Samochód mijał drzewa stare i domy niewielkie. Domy raczej starsze niż chłopak na wózku. Jakaś kobieta w średnim wieku na rowerze podniosła rękę na dzień dobry. Kierowca odwzajemnił tym samym. Tymczasem pozostali uczestnicy turnusu integracyjnego skupili się wokół konnego pojazdu. Była to dla nich nie lada gratka. Łukasz podszedł ku nim. – Wsiadajcie! – powiedział opiekun. – Młodość ma swoje prawa! – kontynuował rozmowę stary człowiek – Korzystajcie z życia, póki możecie! A po chwili dodał: – Rozsądnie. I usiadł z przodu bryczki. Obok niego usiadł Łukasz. Obejrzał się za siebie i rzekł: – Mateusz poradzi sobie! Tym samym dał do zrozumienia, że wszystko jest pod kontrolą. Na tylnym siedzeniu bryczki usiadły dziewczyny. Stary człowiek szarpnął lejcami i lekko strzelił z bata. Konie ruszyły kłusem, aż dorożka zaterkotała na drodze. – Wio! – krzyknął stary człowiek lekko ochrypłym głosem. – Pojedziemy na skróty. Będzie szybciej! Tak mi się wydaje. I śmignął batem raz jeszcze: Wio, koniki!!! Powietrze uderzyło w końskie chrapy. Te z zadowoleniem zastrzygły uszami. Wszystkim udzieliło się przyjemne podniecenie. – Mam na imię Łukasz i będę waszym opiekunem – odwrócił się i dodał nieśmiało. – Jakby co pomogę! Bez krępacji! – Maria Magdalena – przedstawiła się dziewczyna. – Ola, miło mi. – Krystyna. – Zdaje się, że będzie ładna pogoda. Cały tydzień zapowiada się nieźle. – odezwał się stary człowiek. – Wydaje się, że tak – odparł od niechcenia opiekun i zamyślił się na chwilę: Kim jesteś? Na pewno siedzisz na wyspie i doglądasz zamku. Ktoś musi mieć nadzór nad gmaszyskiem. Zadumę Łukasza próbował przerwać stary człowiek. – Zna pan te strony? – spytał. Cisza. Stary człowiek ponowił pytanie: – Zna pan te strony? Łukasz wzdrygnął się. Dopiero teraz usłyszał pytanie starego człowieka. – Pierwszy raz w życiu jestem w tych okolicach. A pan? – Znam, jak własną kieszeń. Mieszkam niedaleko – odrzekł. – Mieszka pan w zamku? – spytał z zaciekawieniem Łukasz. – Nie! – odparł stanowczo woźnica. Dziewczyny z uwagą przysłuchiwały się rozmowie. Nie miały śmiałości włączyć się do tak poważnej dyskusji, gdy starszyzna rozmawiała. – Znacie te okolice? – spytał Łukasz. Krystyna uśmiechnęła się: – Osobiście jestem pierwszy raz. Tak w ogóle… Rzadko podróżuję. Zaraz też Ola wtrąciła: – Uwielbiam podróże. – Ale ja... – kontynuowała Krystyna. – Nie o to chodzi! Przez chwilę jechali w milczeniu. Zagłębili się w swoich myślach. Żyzne pola uprawne przeplatały się z łąkami kwitnących mleczów i jaskrów. – Słyszałam coś o tej wyspie. Czy zamku nie wybudował jakiś stolarz, a potem oddał go Fundacji? – zagadnęła Maria Magdalena. Stary człowiek śmignął batem. Ola spojrzała na Marię. Krystyna zastanowiła się chwilę. Pomyślała: Niezręczna sytuacja powtarzać zasłyszane plotki. – Prawdę powiedziawszy, jestem zachwycona, że zobaczę tę wyspę. Tyle o niej dobrego słyszałam – zagadnęła. Mężczyzna śmignął batem raz jeszcze. – Panie Łukaszu, a jeśli panu nie spodoba się ta praca? Łukasz uśmiechnął się. – Żartuje pan! Pracę się teraz „łapie”. Stałą mam, ale w wakacje zawsze dorabiam. Komputer chcę kupić. Stary człowiek uśmiechnął się dyskretnie. Wargi zacisnął. Łukasz zauważył jego wyraz twarzy. – Proszę się nie śmiać. Naprawdę tak jest! Z pensji nauczycielskiej nie kupię komputera. Zapadła cisza. Konie przy bryczce zwolniły. Zmęczone oczy starego człowieka spoczęły ponownie na Łukaszu. – Niech pan zmieni zawód! – zaproponował. – Komar siedzi panu na czole! Nie ruszaj się pan! – machnął ręką. – Odleciał. Komarów jest mnóstwo ze względu na pogodę i otoczenie. – Daleko jeszcze do wyspy? – spytał Łukasz, jakby chciał przerwać niezręczną pogawędkę odnośnie jego zawodu. Stary człowiek pokręcił głową. – Do wyspy nie! Ale do zamku jeszcze trochę... Klakson samochodu zwrócił uwagę jadących bryczką. Obejrzeli się za siebie. – To on! To ten chłopak na wózku! Świetna fura! – krzyknęła Maria Magdalena. – Jechali okrężną drogą. Nieco dłuższą – wyjaśnił stary człowiek. Chwilę potem samochód minął bryczkę i zniknął za zakrętem. Po trzystu metrach zatrzymał się. Kierowca otworzył drzwi samochodu. Winda wysunęła się i delikatnie opuściła na ziemię. Chłopak na wózku zsunął się na utwardzoną brukiem drogę. Winda ponownie wsunęła się do samochodu. Mateusz z niecierpliwością wypatrywał nadjeżdżającej bryczki. – Skwar okropny – zagadnął kierowca. Jego głos był donośny i niski. Oparł łokieć o uchylone drzwi samochodu. Sylwetka pochyliła się, dłoń lewej ręki spoczęła na wyłysiałej głowie z lekka przesuwając się do tyłu, spoczęła na karku. Mężczyzna przeciągnął się i ziewnął. Mateusz obserwował kierowcę. Jego okrągła twarz i wyłupiaste oczy sprawiały wrażenie dość nieprzyjemne: – Gdzie u licha oni są! – cedził przez zęby. Na horyzoncie ujrzeli dwa konie powożone przez starego człowieka. Po dwóch minutach bryczka zatrzymała się na skraju lasu. Konie zarżały. Tuman kurzu zawirował, jak trąba powietrzna. – Wstrętny kurz. Jestem alergikiem – oznajmił stary człowiek. Cisza. Po chwili odezwała się Krystyna celowo zmieniając temat. – Ta okolica jest bezludna, a ja wolę dużo ludzi wokół siebie – zauważyła krytycznie Ola wzruszyła ramionami. – Wszystko mi jedno. Obym tylko dojechała na wyspę! Wysiedli z powózki i z zaciekawieniem rozejrzeli się wokoło. Krajobraz wzbudził zainteresowanie. U kresu podróży czekało na nich inne przebudzenie. Przebudzenie dobrych wspomnień, uśpionych od miesięcy… lat. – Nareszcie! Już myślałem, że popłynę sam na wyspę – zażartował Mateusz. Rozpięta koszula kierowcy wprawiła dziewczyny w zakłopotanie. Odwróciły się w drugą stronę. Potem szybko zabrały bagaże i podeszły do chłopaka na wózku. – Jak się jedzie taką furą – zaciekawiła się Maria Magdalena. – Przyznam, że całkiem dobrze! Przede wszystkim bezpiecznie – odrzekł Mateusz. – To prawda – wtrącił kierowca – to świetny samochód. Potem wsiadł do samochodu, zamknął drzwi i przez uchylone okno zwrócił się do starego człowieka. – Jakby, co... Wie pan, gdzie mnie szukać. To powiedziawszy przekręcił kluczyk w stacyjce. Samochód zapalił. Stary człowiek jeszcze raz spojrzał na kierowcę i krzyknął: – Powiedz Julkowi, żeby zabrał konie i wprowadził je do stajni. Bryczkę niech postawi przy topoli. Muszę popłynąć na wyspę. To powiedziawszy stary człowiek przywiązał lejce do starej sosny. – Załatwione! – krzyknął kierowca samochodu. Po czym włączył kierunkowskaz i odjechał. II Weszli w gęsty las. Stare gałęzie drzew uginały się pod własnym ciężarem. Rozejrzeli się dookoła. – Pięknie tutaj – zagadnął Łukasz. Mateusz na wózku ruszył po ścieżce. Koła wolno ryszyły się po suchej, nierównej powierzchni. Gdy minęli kilka świerków, stary człowiek kichnął kilka razy. – Mam alergię, ale to nic, minie. – powiedział ze spokojem. Po chwili przystanął i odwrócił się. – Konie bezpieczne – szepnął do siebie. – Julek je zabrał. – Kurcze! Już myślałam, że jesteśmy na miejscu – zawołała Maria Magdalena. Dróżka wprowadziła ich nagle w skraj niebieskiego jeziora otaczającego wyspę. Na tle błękitnego nieba wznosił się potężny zamek z basztami i wieżami. Młodzież z opiekunem chwilę jeszcze przyglądali się pięknym widokom. W jeziorze pływały łabędzie i stado dzikich kaczek. Co chwila ptaki zanurzały łebki w wodzie i wyciągały w dziobach małe roślinki wodne. Jedna z kaczek zanurkowała raz jeszcze. Kółka na wodzie powiększały się, tworząc pierścienie o coraz większej średnicy. Po chwili kaczka wypłynęła na powierzchnię z rybą w dziobie. Zawrzało. Małe kaczuszki jedna przez drugą wyrywały pokarm matce z dzioba. Troskliwa matka. Dobra matka. A ojciec – kaczor? Co z nim? Stary człowiek zakasłał. Wzrok młodzieży spoczął na nim. – Na tratwę! – zawołał, wskazując na nią palcem. Ola stała nieruchomo. Nie usłyszała, co powiedział stary człowiek. Przyglądała się wyspie Pomocna Dłoń i zamkowi w oddali, który robił wrażenie twierdzy nie do zdobycia. – To jest coś fantastycznego, wspaniałego! – zachwyciła się. Było rzeczywiście w tej scenerii coś uroczego. Wtem odezwał się znajomy głos. Młody człowiek trzymał w dłoni brudną chusteczkę do nosa. – Jestem sam! Sam, jak palec! Łukasz rozpoznał chłopaka. Tak to ten z pociągu... Bezdomny. – A może popłyniesz z nami – spytał. – Znajdzie się dla ciebie pokój, jedzenie. Chłopak zawahał się. – Serio? Z dworca też mnie wyrzucili! – dodał. Potem uśmiechnął się i usiadł przy tratwie. Stary człowiek spojrzał na niego z litością. Miał minę, jak gdyby chciał uchylić mu nieba. Maria Magdalena nie była pewna, czy właściwie chciała jego towarzystwa, czy też nie. – Może ktoś z was ma ochotę na mały łyczek piwka. Mam w zapasie, tu niedaleko – kontynuował bezdomny. – Mam na imię Kamil. Łukasz i stary człowiek spojrzeli na niego ze wzgardą. Kamil domyślił się, o co chodzi. – Żartuję! – Mam nadzieję – odparł Łukasz. I podniósł rękę do góry: – Wsiadamy. Czekają na nas same miłe niespodzianki! Potem chwycił wózek inwalidzki i delikatnie pchnął na tratwę. Mateusz wzdrygnął się. – Będzie dobrze! Musi być dobrze – szepnął do siebie. Łukasz zauważył zakłopotanie młodzieży, jak gdyby wzmianka o niespodziankach była utopią. Zza krzaków wyłoniła się postać chłopaka z papierosem w ustach. Cedził przez zęby słowa, które budziły wśród pozostałych osłupienie: „Palić albo nie palić oto jest pytanie!”. Krystyna poznała chłopaka z dworca. Tego głosu nie zapomni, przestrogi nie zapomni. To ten sam chłopak, który odradzał jej przyjazd na wyspę. Jego twarz była szara, a piwne oczy unikały spojrzenia. – Jeśli chcecie, przewiozę was na wyspę, ale prosić się nie będę – ciągnął. Mam na imię Darek. – Znam się na tym. Spoko! Przewiozę bezpiecznie – zapewnił. Stary człowiek skinął głową i wszyscy weszli na tratwę. Tratwa odbiła od brzegu. Maria Magdalena usiadła na torbie i wtuliła głowę między kolana. Tkwiła chwilę w tej pozycji. Krystyna stanęła obok Łukasza i wpatrywała się w połyskujące lustro wody. – Ryby pluskają! – odezwała się nagle. Przykucnęła. Dostrzegła głębię jeziora i różne stworzenia w nim żyjące, rośliny przeróżne. I odbicie swojej twarzy. Twarzy zmęczonej, przestraszonej... Bojaźliwej. – Czy to ja jestem? – pomyślała. I strach ogarnął ją nagle. Mogłam zostać z babcią. Po co się zgodziłam na ten wyjazd. Tam przynajmniej byłam bezpieczna. Tutaj sama nie wiem! Zadzwonię potem do niej. – Mogę wiedzieć, o czym myślisz? – zapytała z troską Ola. Krystyna podniosła głowę. – Do mnie mówisz? – spytała. Ola kiwnęła głową twierdząco i ostrożnie przybliżyła się do Krystyny. Przykucnęła obok niej. – Tak o wszystkim. Czysta woda. Pięknie tutaj – odpowiedziała Krystyna i spojrzała na Darka. Chłopak dumny ze swej roli popisywał się umiejętnościami przewoźnika. Na tle wspaniałej scenerii miał w sobie coś z gondoliera. Plusk wody rozchodził się po jeziorze. Maria Magdalena spojrzała na tratwę. Stare belki wymyte przez wodę robiły wrażenie dość przygnębiające. – Stara ta tratwa – skomentowała Maria Magdalena. – Mam nadzieję, że dowieziesz nas do zamczyska. W jej głosie był niepokój. Darek skrzywił usta. Był niezadowolony. Wybredna dziewczyna – pomyślał. Po chwili namysłu krzyknął: – Stara, ale jara!!! Rozległ się szczery śmiech. To był pierwszy krok, jak się później okazało, ku radości. Fantastyczny moment. Tę chwilę wszyscy zapamiętali. III Darek obserwował młodzież. Zresztą, nie byli wiele starsi od niego. W dżinsach, w bawełnianych podkoszulkach. Ich twarze wyrażały, co prawda smutek, gorycz, niechęć do życia – tak jak ten na wózku. Ale było w nich coś, co zasługiwało na najwyższy szacunek i podziw. Wargi zacisnęły mu się, gdy pomyślał o sobie. Kiedy był ostatni raz radosny? Gdy chciał założyć własną firmę gastronomiczną? Kiedy był ostatni raz ufny? Czy odzyska wewnętrzny spokój? Właściwie nigdy przedtem się nad tym nie zastanawiał. Pomyślał: A gdyby pożyczyć forsę i rozkręcić interes? Mógłbym potem oddać! O czym tu myśleć! To mrzonki. Kto teraz pożycza forsę takim jak ja – bez pracy, co to lubią pociągać zdrowo? No dobra! Patrząc na nich, można by wysnuć całkiem inną teorię. Ten na wózku na pewno miał wypadek, mógłbym się założyć. Starzy z forsą, niczego nie odmawiali. Z pewnością był oczkiem w głowie. Ta czarna…! Ślady po igłach, co prawda, mało widoczne – było to jakiś czas temu, ale pozostały! Zresztą jest chuda jak szczapa. Ta filigranowa boi się. Co takiego wydarzyło się w jej życiu? A tamta? Dlaczego tak reaguje na wódę? Sympatyczna dziewczyna. Właściwie tylko jeden wygląda normalnie... Opiekun. Twarz ma zmęczoną, ale bez większych przeżyć. Dziwna sprawa z nimi. IV Tratwa leniwie przesuwała się w kierunku wyspy kołysząc się delikatnie. Maria siedziała niepewnie i co chwila chwytała koło wózka, na którym siedział Mateusz. – Zaraz puszczę pawia! Długo jeszcze – niecierpliwiła się. – Jak babcię kocham, nigdy w życiu nie wsiądę więcej na tę paskudę! Stary człowiek uśmiechnął się. – Dziewczyno! Wrócisz na nią! Obiecuję! – pomyślał. Mateusz odwrócił się za siebie. Dziewczyna była blada, jak pergamin. Jej duże oczy stawały się jeszcze większe. Co chwila połykała ślinę i dłonią zakrywała usta. – Nie wygłupiaj się! Zapaskudzisz tratwę! Nie zdążył jednak ostrzec Marii, gdy ta wysunęła głowę do przodu, tuż za belkę tratwy. – Nie mówiłem? Puszcza pawia!!! – zdenerwował się Mateusz. – Ryby strujesz! Łukasz przytrzymał jej głowę. – Spokojnie! Mogłaś nas uprzedzić o chorobie lokomocyjnej. Stary człowiek odezwał się: – I co by to dało? I tak musi dostać się na wyspę. Chyba, że przepłynęłaby jezioro. A na to nie zgodziłbym się za żadne skarby. Odpowiadam za wasze bezpieczeństwo. Tratwa dobiła do brzegu. Zamek wychodził frontem na południe. Z prawej strony zamku rosły ogromne połacie niebieskich i czerwonych hortensji. Z lewej strony okalała basztę ciemnozielona bujna winorośl. Darek poczuł ucisk w żołądku. Wzruszył się ogromnie. Widok był niezwykły. – Pachnie tajemnicą! – pomyślał Mateusz. Lekki dreszczyk przebiegł mu po plecach. Przypuszczał, że to skutek znalezienia się w tym niezwykłym miejscu. Zeszli z tratwy. Trójkątny żagiel przybrał wybrzuszony kształt. Darek przywiązał ją do drewnianego bala wbitego w ziemię. Mateusz i Łukasz pierwsi opuścili tratwę. Za nimi zeszli pozostali. – Odlotowo! – zachwyciła się Maria Magdalena. Chociaż przed kilkoma minutami wyglądała żałośnie. – Adrenalina rośnie mi! Ruszyli szeroką, krętą drogą, wyłożoną brukiem. Kamil został w tyle. Krystyna odwróciła się. – Co z tobą?! No, rusz się Kamilu! – Zostaję! Potem dołączę do was – powiedział głosem stanowczym. – Świeże powietrze dobrze mi zrobi. Nie martwcie się o mnie i poszedł w innym kierunku. Tam, gdzie rosły krzaki jałowców i drzewa iglaste. Wreszcie dotarli do bram zamku. Łukasz nacisnął klamkę i drzwi ogromnej, dębowej bramy w kształcie dłoni otworzyły się. Chłód musnął ich twarze. To było przyjemne. Przyjemne na tyle, by zapomnieć o trudach podróży i upale, jaki im towarzyszył. Na wschodniej ścianie wisiała pożółkła kartka: Pokoje na parterze, do komnat windą w górę. W długim wąskim korytarzu na bocznych ścianach wisiały kinkiety. Na końcu korytarza pod ścianą stał mahoniowy stolik a na nim leżał otwarty notes. Podeszli bliżej: Proszę rozgościć się w swych pokojach. Obiadokolacja o godzinie siódmej wieczorem w Komnacie Potraw Europejskich. Weszli do pokoi. Korytarz opustoszał. V Stary człowiek i Łukasz weszli do pierwszego po lewej stronie korytarza, przestronnego pokoju, z małym oknem wychodzącym na południe. Opiekun podszedł do okna i przeciągnął się. Spojrzał w dal. Na horyzoncie w promieniach słońca, lustro wody połyskiwało. Ptaki w chmurach wirowały. Drzewa na wietrze szumiały niedbale. Łukasz tkwił w bezruchu jakąś chwilę. Potem odwrócił się i spojrzał w oczy starego człowieka. Były to oczy mądre, przyjazne. Oczy niewesołe, ale dobre. Stary człowiek powiedział ze spokojem: – Gdybyś czegoś potrzebował wyślij e-maila na adres: filozof@ fundacja op.pl Łukasz dyskretnie uśmiechnął się. Pochylił się nad torbą i podniósł ją. Ugiął się pod jej ciężarem Położył ją obok biurka, na którym stał komputer, z lewej strony otwarte drzwi prowadziły do łazienki wyłożonej kafelkami w kolorze piaskowym. – Jest nawet komputer! – powiedział z entuzjazmem i spojrzał na starego człowieka z zaciekawieniem. Pomyślał: Ten człowiek jest taki tajemniczy. Usta zaciśnięte, lekko ochrypły głos, ogrodniczki, drewniaki, czapka bawełniana z daszkiem. Tak! Z całą pewnością coś ukrywa. Jestem tego pewien. – Czy panu coś wiadomo na temat właściciela posiadłości? Czy to prawda, że był stolarzem? – spytał zaciekawiony. Broda starego człowieka się zatrzęsła, usta jeszcze bardziej zacisnęły. – Mam bryczkę, konie i to mi wystarczy! – Kim on może być? – pomyślał Łukasz. – Po chwili dodał: – Kto się tym zamczyskiem zajmuje? Jest tu jakaś służba? – Nie wiem! Przestań pytać do cholery! – krzyknął stary człowiek. Łukasz nie przypuszczał, że może wyprowadzić z równowagi tak dojrzałego człowieka. – Przepraszam, nie chciałem pana zdenerwować. Przepraszam, ja nie chciałem. Stary człowiek odwrócił się i wyszedł. Łukasz jeszcze przez chwilę słyszał jego ciężkie, powłóczyste kroki. Zmęczony podróżą i niefortunną rozmową ze starym człowiekiem Łukasz usiadł na kanapie. I po co poruszałem ten temat? – pomyślał. Raz jeszcze się rozejrzał wokoło. – Nie ma, co! Świetny pokój. Świetnie urządzony. Nie ma dywanu, no i po co! – pomyślał. Ściany pomalowane były na dyskretny pomarańczowy kolor, żółta kapa na tapczanie świetnie komponowała z kolorem ścian. Na jednej z nich wisiało duże lustro obramowane drewnem i halogenami i zegar w kształcie dłoni dorosłego człowieka. Łukasz zatrzymał wzrok na tekście wydrukowanym i oprawionym w złotej ramce: Nawiązuj kontakty koleżeńskie z młodzieżą, dobrze się odżywiaj. Pobyt na świeżym powietrzu z pewnością doda ci sił. Życzę ci sukcesów pedagogicznych. Pamiętaj o kolacji w Komnacie Potraw Europejskich!!! Filozof Łukasz włączył komputer. – Kim jest filozof? – zastanowił się. – Czy kiedykolwiek go poznam? Cmoknął. – Daje po oczach! Nie! Nie podoba mi się tapeta. Wybiorę inną. Łukasz siedział jeszcze chwilę przy komputerze. Wybrał zupełnie inną tapetę ekranu, taką z Czarodziejskim pokojem. Ta pasuje do miejsca, do tego otoczenia. Uśmiechnął się: – „Potrawy Europejskie?” Pociągnął nosem. – Co to za zapach?... – zastanowił się. – Tak! Z całą pewnością zapach cytryny. W tej chwili wstał od komputera. Pomyślał: „Mateusz na pewno potrzebuje mojej pomocy. Chcę zajrzeć do niego!”. VI Na drzwiach wisiał napis: „Pokój nr 2. Dla Mateusza”. Chłopak pokiwał w zamyśleniu głową. Jego wargi zacisnęły się. Pokój był przestronny, jakby specjalnie dla niego urządzony, wygodny tapczan i co ciekawe? Przy oknie stał teleskop. Będę obserwował gwiazdy na niebie – pomyślał. – Ale skąd u licha ten ktoś wiedział? Po chwili jego wzrok spoczął na małym stoliku. Stały tam zimne napoje. Podjechał i otworzył butelkę. Lekko przechylił. Tak! Tego mi trzeba było. Orzeźwiająca, woda. Smakuje wyśmienicie!!! Czyjeś kroki na korytarzu zwróciły uwagę Mateusza. Odstawił butelkę na stolik, spojrzał na torbę podróżną i zawołał: – Halo! Proszę mi pomóc! Przymknął oczy: Proszę mi pomóc – powtórzył głośniej. Drzwi skrzypnęły. – Potrzebujesz czegoś? – spytał Kamil. – Ta torba.... Czy mógłbyś rozpakować? – Nie ma sprawy – powiedział z zachwytem. – Rzadko, kto prosi mnie o pomoc. – Czy znasz ich? – spytał nieśmiało Mateusz. – Kogo? – Tych, co przyjechali tu. – Nie! Czy ma to jakieś znaczenie? – powiedział, wyjmując rzeczy z torby Mateusza układał je w komodzie. – Ważne, że są. Ty i ja i pozostali! – Masz rację – przytaknął Mateusz. – Dziękuję za pomoc. – Nie ma sprawy! – odrzekł. I dalej układał rzeczy. Włożył jeszcze golf i skarpetki i bawełniany podkoszulek. – Świetny! Podoba mi się – dodał Kamil. – Daję ci go – powiedział ze spokojem. – Mam więcej, podobnych. – No coś ty! – zmieszał się Kamil. Pomyślał: ”Dawno od nikogo nic nie dostałem. Ostatni raz od mamy na gwiazdkę dostałem pulower z owczej wełny. Ciepły był. Gryzł trochę” Kamil zrobił niezdecydowany ruch głową i wyszedł na korytarz z podkoszulkiem w ręku. Po chwili wsunął głowę do pokoju. – Dziękuję! Gdyby, co, możesz na mnie liczyć! Pomogę, jak będzie trzeba. Na pewno. Poszedł wzdłuż korytarza. Skręcił w prawo i wyszedł na zewnątrz. Mateusz rozpatrywał w myślach przyjazd na wyspę. Dziwna sprawa z tą wyspą. Kim jest stary człowiek? Dlaczego jest taki tajemniczy? Czy mieszka na wyspie? I ten ubiór! Trochę dziwny, jak na starego człowieka. Po chwili włączył komórkę i wybrał numer: – Mamo jestem na miejscu. Podróż miałem dobrą, jest ok! Nie martwcie się o mnie. Zadzwonię niebawem. Ktoś puka do drzwi, przepraszam. Pa! Podniósł głowę: – Proszę wejść – odpowiedział. W drzwiach stał stary człowiek. – Potrzebujesz czegoś? Mateusz spojrzał na niego zdumiony. – Nie proszę pana. Pomógł mi Kamil, ten bezdomny. Czy on z nami zamieszka? Stary człowiek uniósł brwi i powiedział: – Hm, może? Pamiętaj o kolacji! Wtem za plecami starego człowieka pojawił się Łukasz. – Może pomóc? – zapytał z troską opiekun. Stary człowiek lekko uśmiechnął się. – Proszę się nie martwić. Poradził sobie. A właściwie pomógł mu Kamil. Zaradny chłopak jest z niego. Mateusz uśmiechnął się. Pomyślał: „Gdyby wiedzieli, jaki jestem naprawdę” – Jestem w pokoju obok – oznajmił Łukasz. To powiedziawszy wyszli, zamykając ostrożnie drzwi. – Powodzenia panie Łukaszu! – powiedział stary człowiek. I poszedł wąskim korytarzem do wyjścia. Łukasz wszedł do pokoju. Położył się na kanapie. Jego myśli kłębiły się wokół Anny. Co teraz robi? Gdzie jest? Czy tęskni? On tęsknił! Tęsknił bardzo! VII Krystyna siedziała na tapczanie. Rzuciła wzrokiem na kartkę wiszącą na błękitnej ścianie: Życzę ci radości, ufności i pogody ducha. Spotkamy się w Komnacie Potraw Europejskich. Filozof To miłe! – pomyślała. – Kim ty jesteś? Czy to jest możliwe? Czy mogę być radosna i ufać ludziom? Nie, nie sądzę. A właściwie, skąd wie, że... To takie niesamowite! Tajemnicze, inne. Nie przypuszczałam, że będę kiedyś w takim miejscu. Komnata Potraw Europejskich... – szepnęła z uśmiechem na twarzy. – Dobrze jest czasem zmienić otoczenie. Wstała. Na podłodze obok stolika leżała jej torba. Otworzyła ją, wyjęła z niej rzeczy i położyła na tapczan. Wzrok jej spoczął na letniej, przewiewnej sukience. Może tę założę – zastanowiła się. Podeszła do okna i dokładnie przyjrzała się jej raz jeszcze. – Może być!!! – oznajmiła z ulgą. Krystyna włożyła sukienkę. Nigdy nie czuła się tak dobrze, jak teraz. Podeszła do lustra i dokładnie przyjrzała się sobie. Czy wyglądam w niej korzystnie? – zastanowiła się. – Przypuszczam, że tak. Podoba się sobie w tej niebieskiej sukience. Tak! Może być! – stwierdziła. I usiadła ponownie na tapczanie. – Wszyscy są tacy tajemniczy. Tacy mili? Żeby tylko nic nie sknocić”. Ciekawe, co z Marią. Pójdę do niej. Sympatyczna dziewczyna. Trochę śmieszna, ale... Wyszła na korytarz i zamknęła drzwi pokoju. VIII W pokoju po prawej stronie korytarza zamieszkała Maria Magdalena. Dziewczyna otworzyła drzwi do łazienki. W rogu łazienki, tuż obok kabiny prysznicowej wisiał duży ręcznik kąpielowy. Ręcznik przypomniał jej dom rodzinny. Weszła i wtuliła w niego twarz. Miły, delikatny, pachnący konwalią. Ten zapach kojarzył się jej z matką. – Mamo! Kocham Cię – powiedziała czule. Nie wstydziła się uczuć, wyznań. To było miłe. Pasta do zębów, szczoteczka i woda kolońska stojąca na półce odwróciły kłębiące się myśli. Z całą pewnością ktoś zostawił przypadkiem – dodała pewna swego. Odkręciła nakrętkę. Przyjemny, orzeźwiający zapach. Ten zapach przypomniał jej Witka. Była zakochana. Niestety, odszedł od niej, gdy dowiedział się, że… Zakręciła wodę po goleniu i wyszła z łazienki. Stanęła pośrodku pokoju. Przykucnęła. Wtuliła głowę między uda. W pozycji tej tkwiła chwilę. – Mam to gdzieś!!! – krzyknęła donośnie. Wstała i usiadła na tapczanie. – Niech to diabli! Wszystko to jest takie dziwne! Powinnam wrócić do domu. To taka dziecinada! Ciekawe, czy tratwa jest jeszcze na wyspie. Otworzyła okno. Firanka delikatnie muskała jej twarz. – A niech tam! Zostaję! Chcę zostać! – stwierdziła. – Mam nauczyć się przebaczać? Przecież wciągnęli mnie w to świństwo! Gdyby nie oni… Usiadła na tapczanie i głęboko odetchnęła. Spojrzała w lustro wiszące na ścianie. Wychudzona twarz. Blada twarz!!! Obca twarz, kompletnie zapadnięta twarz. To nie moja twarz! Chude ciało! Obrzydzenie! Wspomnienia wróciły. Słyszała głos matki: „Wychodź z tej łazienki! Słyszysz?! Prędzej!!!” Wróciłam do pokoju. Położyłam się i zapaliłam fajkę. Nie! Nie! Nie! Cisza... Otarła pot z czoła. Tylko nie myśleć o tym! Wstała i podeszła do okna. A niech tam. Zamierzam przyjemnie spędzić ten czas na wyspie. Tylko spokojnie, tylko spokojnie. Wtem ktoś zapukał do drzwi. – Wejść! – zawołała donośny m głosem. Do pokoju weszła Krystyna. – Co u ciebie? Wszystko w porządku? – spytała. – Dobrze, że jesteś. Miałam te potworne wspomnienia. Koszmar!!! Czy to się nigdy nie skończy?! – wybuchła Maria, Magdalena. Krystyna podeszła ku niej. Chwyciła ją za dłoń. – Kiedyś na pewno – zapewniła ją. Maria spojrzała na dziewczynę: – Wiesz? To świetny pomysł! Założę nowe dżinsy i różowy top. Lubię ten kolor! Potem jeszcze raz przyjrzała się Krystynie. – Ładnie ci w tym! – oznajmiła. – Usiądź, przebiorę się. Maria wolno zdjęła bawełniany podkoszulek i dżinsy. Wyjęła z torby nowe ciuchy i położyła na tapczanie obok Krystyny. – Brałaś? – spytała Krystyna. – Brałam! To już historia! Mam nadzieję – dodała po chwili. – Wiesz? Jak sobie przypomnę tamte dni, to ciarki przechodzą mi po plecach! Dilerzy są cały czas dostępni pod telefonami komórkowymi, gotowi są dowieść towar wszędzie, o każdej porze dnia i nocy. Mówią, że to ich interes, że oni też muszą z czegoś żyć! Ty sobie wyobrażasz, że po trzech, czterech miesiącach brania jest się już uzależnionym? Krystyna uważnie się jej przyjrzała. – Co... chuda jestem? Już przybrałam trzy kilo! Aha! Jeszcze ci powiem, że te cwaniaki zawsze wiosną i latem obniżają cenę. Wiesz, wakacje, przerwa świąteczna, no wiesz! Wtedy zwiększa się popyt! A ty? Co? Jak się tu znalazłaś i dlaczego tu jesteś? – Miałam problemy z matką. Piła i biła mnie! – Co ty mówisz! Matka cię biła? Dlaczego? Za co? – Że byłam. Nie chciałam iść pożyczyć pieniędzy na wódę! Bałam się jej. W końcu wzięła mnie do siebie babcia. Długo nie mogłam przyjść do siebie. Chociaż, nie zawsze tak było. Kiedyś, gdy żył ojciec czułam się bezpieczna i było mi dobrze. Oni mnie kochali. A potem… Rozmowę przerwano. Zapanowała cisza wokoło. Maria usiadła obok Krystyny. – A ja myślałam, że nic gorszego niż mnie nie może spotkać nikogo. – A teraz? – Spoko! Dobrze jest! Kochana staruszka. Muszę do niej zadzwonić, bo bardzo się o mnie martwi… Poczciwina! – stwierdziła Krystyna. Maria wstała i włożyła top. Podeszła do okna. Po chwili odwróciła się. – Masz chłopaka? – spytała. – Nie – odpowiedziała Krystyna. – A ty? – Już nie! Był taki jeden. Witek miał na imię. Dowiedział się, że biorę i dał dyla! Ale, że ty nie masz chłopaka, to nie wierzę! Zza ściany dochodziły dźwięki muzyki klasycznej. – To z pokoju obok – stwierdziła Maria, Magdalena. – Jak ma na imię ta blondyna? Ola? – No chyba! – odpowiedziała niepewnie Krystyna. IX Ola siedziała w swoim pokoju, ubrana do kolacji w zieloną sukienkę. Muzyka docierała do każdego zakątka pokoju. Lubiła słuchać muzyki klasycznej. Szczególnie Bizeta, Rossiniego. Trzymała w dłoni kartkę. Jej usta poruszały się w takt czytanych słów: Baw się dobrze. Nabieraj ufności do ludzi. Delektuj się spokojem. Niech radość przywróci ci sens życia. Obiad w Komnacie Potraw Europejskich na piętrze. Filozof Zacisnąwszy wargi, odłożyła kartkę na stolik. Ziewnęła. Boże! Pomóż mi! Dłonie przylgnęły do uszu. Zapomnieć, zapomnieć, zapomnieć! Zgięła ręce w łokciach, skrzyżowała. Położyła na piersiach. Poczuła mrowienie. Nie, nie! Nie dotykać!!! Wzdrygnęła się. To wstrętneeee!!!!! Ojej, coś słyszałam! Co to? Nie wydawało mi się. Przetarła spocone czoło. Na plecach poczuła chłód. Zawsze, gdy jest sama w pokoju boi się. Boi się samotności. Pomyślała: „A jeśli wejdzie ktoś, kogo nie znam? Co wtedy?” Przykucnęła. Głowę wtuliła między kolana. Oddech stał się szybki, nierówny. Wstała, zawiązała w pośpiechu apaszkę na szyi i wyszła z pokoju. Drzwi zamknęła na klucz. Skręciła w lewo. Schody prowadziły do Komnaty Potraw Europejskich. X Kamil długo jeszcze spacerował po wyspie, prawie do zachodu słońca. Pobyt na niej ma w sobie coś tajemniczego, magicznego, coś ze świata fantazji. To inny świat, bajkowy, z którego nie chciał odejść, bo czuł się odciętym od tamtej rzeczywistości. Bał się wejść do zamku. Bał się, że nie będzie dla niego miejsca. Usiadł pod jałowcem i poddał się zadumie. Gdybym mógł cofnąć czas to, co wtedy? Był zmęczony, śpiący i mimo ciepłego wieczora miał dreszcze. Wyciągnął z kieszeni ostatnią tabletkę tę na odporność, zamknął bezwiednie oczy. Cisza, absolutna cisza. Tego potrzebował. Powinien naprawdę się porządnie wyspać. Kiedy spał spokojnie, bez dreszczy po raz ostatni? Kiedy po raz ostatni zjadł ciepły posiłek? Nie mógł sobie na to pozwolić z braku pieniędzy. – Wszystko jedno, dzisiejszego wieczora mam pewność, że nie wrócę tam. Zrywam z tamtym światem i z wszystkimi tamtymi ludźmi – wycedził przez zęby Kamil. I tak jestem sam. Sam jak palec. Dlaczego ja? Jestem jeszcze młody. Miałem wspaniałe plany. Chciałem zwiedzić Europę. I nagle wszystko trysnęło jak bańka mydlana. Nic to! Jest jeszcze jakaś nadzieja? Kto to wie!? Potem marzył, że zostawił za sobą tamto życie. Że jest zdrowy, ma dom, rodzinę. Śmiejąc się do siebie, wstał i podszedł do okna. Zobaczył siedzącego przy komputerze Łukasza, który buszował po stronach internetowych. Jego palce biegały szybko po klawiaturze, robił notatki, wpatrywał się w ekran, całkowicie pochłonięty pracą. Jego twarz miała w sobie coś z posągu, głowa z długimi jasnymi włosami ściągniętymi w kucyk osadzona była sztywno na karku, tułów pochylony. I te przenikliwe, mądre oczy! Odsunął się od okna i poszedł do głównego wejścia. Miał zamiar dołączyć do uczestników spotkania integracyjnego. Był jednak pełen obaw czy zostanie zaakceptowany przez nich. Tymczasem opiekun wstał i wyszedł na korytarz zamykając drzwi. Na korytarzu spotkał Darka, Olę, Krystynę i Marię. Wszyscy udali się do windy. Stamtąd do Komnaty Potraw Europejskich na kolację.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Na_zakrecie-ebookRO/p0203744i020" target="_blank" title="Na zakręcie [Barbara Niedźwiedzka] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Na zakręcie [Barbara Niedźwiedzka] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Podkategoria: Opakowania - strona 1 - Katalog stron Ekostim\nmaszyny rozlewnicze, opakowania drewniane, Taśmy pakowe Poznań, folia bąbelkowa, przepakowywanie towarów Warszawa, opakowania, torby reklamowe, konfekcjonowanie Warszawa, opakowania jednorazowe, pudełka automatyczne, opakowania eksluzywne, zamykarki, producent opakowań foliowych, kartony do przeprowadzki, Opakowania Poznań, etykieciarki przemysłowe, etykieciarki, zakręcarki butelek, torby papierowe, tektura falista, opakowania z folii, producent pudełek kartonowych, pudełka na pendrive, pudełka wysyłkowe, maszyny pakujące, owijarki palet, etykieciarki rotacyjne\nSkrzynki do wina jakie odszukają Państwo w zasobnym asortymencie naszego profesjonalnego przedsiębiorstwa charakteryzują się nadzwyczaj skrupulatnym wykonaniem, dzięki czemu starczają na o wiele dłuże ...\n- folia bąbe ...\nCzy myśleliście jak powinno się zapakować rzeczy przed transportem? A może, opakowanie, które wykorzystaliście do zapakowania prezentu wygniotło się zanim trafiło do adresata? Jeśli tak to mamy dla wa ...\nModicup.com - Foam cup\nNasze przedsiębiorstwo trudni się systemowymi usługami połączonymi z fabrykacją i sprzedażą produktów jednorazowego użytku dedykowanych do kontaktu z żywnością. Możesz u nas zamówić między innymi kubk ...\nOchoczo zapraszamy do zapoznania się z ofertą firmy BUSTER, jaka proponuje między innymi nadzwyczajne, jak także jedyne w swoim rodzaju Prezenty świąteczne. W związku z tym, że firma BUSTER od wielu l ...\nUltrapak to renomowany salon maszyn pakujących, w którym prezentujemy wysokiej jakości aplikatory etykiet i banderolownice. Oferowane przez nas urządzenia tworzone są przez doceniane na całym świecie ...\nDecydując się na produkty sklepu Neopak klienci będą mogli w bezpieczny sposób zabezpieczyć w większości każdą rzecz. W sklepie online przedsiębiorstwa dostępnych jest bowiem mnóstwo odmian opakowań d ...\nEtykieciarka – lepsza wydajność Twojej linii. Korzystanie z innowacji jest bardzo ważnym czynnikiem rozrostu każdego przedsiębiorstwa. Urządzenia, które proponujemy w naszym sklepie łączą bezkompromis ...\nW dużych przedsiębiorstwach przemysłowych ogromny nacisk kładzie się na rozwój innowacyjnych technologii. Obecnie możemy zaobserwować początek nowej epoki, w której maszyny wykonują ciężkie procesy pr ...\nŻadna firma nie będzie w stanie działać bez przestrzeni magazynowych, w jakich będą przechowywane części i towary. Nie można doszukać się niczego gorszego, jak bałagan panujący na hali produkcyjnej. N ...\nOferowane przez naszą firmę zakręcarki do butelek firmy Zalkin, jednego z czołowych światowych producentów maszyn, to urządzenia, które biegną z duchem czasu. Zakręcarki, podobnie jak inne maszyny pak ...\nBenmar to producent profesjonalnych opakowań przemysłowych. W naszej ofercie posiadamy trwałe worki do węgla z nadrukiem. Produkty te projektowane są z myślą o składowaniu węgla i innych produktów opa ...\nProducent Opakowań Tekturowych Viki Family z Warszawy, woj. mazowieckie, oferuje opakowania kartonowe - klapowe, fasonowe i ozdobne, z tektury litej i falistej, z nadrukiem fleksograficznym lub offset ...\nJednostka Ampak specjalizuje się w zaopatrzeniu firm gastronomicznych na terenie całego Dolnego Śląska. W bogatej ofercie opisywanej na stronie ampak.pl, posiada opakowania jednorazowe o różnych kszta ...\nJesteśmy firmą, która od sporej ilości lat zajmuje się usługami pakowania oraz konfekcjonowania. Siedziba naszej firmy jest w Warszawie, niemniej jednak obsługujemy klientów na o wiele większym obszar ...\nPrezent zakupiony, ale nie masz pomysłu jak go zapakować? Nie posiadasz zdolności manualnych ani poczucia estetyki? Nic nie szkodzi. Na stronie promis.com.pl znajdziesz odpowiednie pudełka prezentowe. ...


Bransoletka z kryształami Endless Grey\nKod produktu: BEND3HRG\nBransoletka wykonana z szarej Alcantary® oraz ekskluzywnych kryształów crystals w kolorze Rose Gold.\nDługość bransoletki: 18.5 cm. Szerokość bransoletki: 3.2 cm.\nBransoletka wykonana z szarej Alcantary® oraz ekskluzywnych kryształów w kolorze Rose Gold.Długość bransoletki: 18 cm. Szerokość bransoletki: 1.1 cm.\nBransoletka Tangled Grey\nBransoletka wykonana z szarej Alcantary® oraz ekskluzywnych kryształów crystals w kolorze Rose Gold.Długość bransoletki: 18.5 cm. Szerokość bransoletki: 2 cm.\nKolczyki Pear Drop Rose Gold\nKolczyki wykonane ze srebra próby 925 oraz ekskluzywnych kryształów crystals w kolorze Rose Gold.Długość kolczyków: 2 cm.Eleganckie kolczyki z kryształami w kolorze różowego złota. Stworzą niesamowity zestaw z kreacjami w stylu glamour, w których rządzi czerń, złoto i róż. Polecane na szczególne okazje, które wymagają wyjątkowej oprawy jak wesela,...


Jak uruchomić system Windows 10 w trybie awaryjnym / awaryjnym - szczęśliwy Android\nWcześniej można było uruchomić system Windows w trybie awaryjnym lub awaryjnym, naciskając klawisz F8 podczas uruchamiania. Niestety, ze względu na szybkość ładowania systemu operacyjnego i nowy UEFI BIOS, zarówno Windows 8, jak i nowy Windows 10 nie pozwalają na taką funkcjonalność.\nW każdym razie uważaj, jeśli twój komputer ma Windows 10, ale nie używa UEFI, nadal możesz uruchomić system w trybie awaryjnym za pomocą klawisza F8, jeśli jesteś wystarczająco szybki, tak (masz 200 ms, zanim menedżer systemu Windows zacznie się ładować system w standardzie).\nAby uruchomić system Windows 10 w trybie awaryjnym, wykonaj następujące czynności:\nPrzejdź do przycisku Start i kliknij „ Start / Zamknij ” i naciśnij „ Uruchom ponownie ”, przytrzymując klawisz „ Shift ”.\nWybierz „ Rozwiązywanie problemów ” z menu obrazu .\nWybierz „ Opcje zaawansowane ”, aby uzyskać dostęp do menu rozruchu i ustawień systemu Windows.\nKliknij «Opcje zaawansowane»\nW tej małej oazie konfiguracji możesz od załadowania obrazu systemu do wykonania przywracania , przechodzenia przez konfiguracje startowe , co nas w tym przypadku interesuje. Wybierz „ Ustawienia uruchamiania ”.\nKliknij „Ustawienia uruchamiania”\nNastępny ekran pokazuje nam listę zmian, które możemy wprowadzić po ponownym uruchomieniu komputera. Kliknij „ Uruchom ponownie ”.\nNa koniec po ponownym uruchomieniu komputera automatycznie dotrzemy do ekranu, na którym możemy skutecznie włączyć tryb awaryjny. Po prostu kliknij F4 (tryb offline) lub F5 (tryb bezpieczny z obsługą sieci), aby załadować system Windows 10 i tym razem w trybie awaryjnym.\nZrób perfekcję za pomocą F4 lub F5\nJak widać, jeśli byłeś przyzwyczajony do uruchamiania trybu awaryjnego od samego początku komputera, w systemie Windows 10 musisz pamiętać, że musisz być w systemie, aby móc wykonać tę prostą operację.\nCo jeśli system Windows nie działa?\nW takim przypadku potrzebujesz instalacyjnego dysku DVD lub obrazu ISO systemu Windows 10. Następnie uruchom komputer, aby załadować dysk instalacyjny, a następnie wybierz rozruch w trybie awaryjnym.\nInną opcją, jeśli nie masz dysku instalacyjnego systemu Windows 10, jest wielokrotne ponowne uruchamianie systemu , nagłe zamknięcie go i ponowne włączenie. Przy trzecim lub czwartym gorącym rozruchu system załaduje usługę automatycznej naprawy i powinien umożliwić wejście do menu opcji zaawansowanych, z którego można wybrać rozruch w trybie awaryjnym.


Kościelne zyski z porno - Świat - rp.pl\nAktualizacja: 10.11.2011, 02:37\nPrzyjmując nowego ambasadora RFN w Watykanie Reinharda Schweppe, papież wyraził swoją dezaprobatę dla wydawnictwa Weltbild Verlag\nBenedykt XVI oburzony. Katolickie wydawnictwo zarabia na erotyce\nNależy energicznie ograniczyć rozprzestrzenianie w sieci treści pornograficznych oraz erotycznych – to zdanie Benedykta XVI wypowiedziane w czasie audiencji udzielonej nowemu ambasadorowi RFN w Watykanie wywołało konsternację w niemieckim Kościele katolickim. Nikt nie ma wątpliwości, że papież nawiązał do działalności jednego z niemieckich wydawnictw wysyłkowych Weltbild Verlag. Poniżej dalsza część artykułu\nJest ono własnością niemieckiego Kościoła i sprzedaje z wielkim powodzeniem drogą wysyłkową literaturę erotyczną. W błyskawicznej sondzie dziennika "Welt Online" trzy czwarte respondentów uznało taką praktykę za karygodną. Media trąbią o skandalu. Burzą się środowiska katolickie.\n– Nie mamy w naszej ofercie literatury pornograficznej i wbrew rozpowszechnianym opiniom nie zarabiamy milionów na tego rodzaju książkach – zapewnia w specjalnym oświadczeniu Eva Grosskinsky, rzeczniczka wydawnictwa. Jednak w ofercie internetowej Weltbild, obejmującej 2,5 tys. pozycji, znajdują się tak jednoznacznie brzmiące tytuły jak "Dziwka adwokata", "Bar, w którym się pie..." czy "Internat wywłok". Nieco bardziej konkretnie brzmią tytuły pozycji z innego wydawnictwa należącego do spółki Weltbild, gdzie w ciągu jednej doby można wejść w posiadanie "Hrabiego porno" czy "Erotyki młodych dziewcząt".


Rola katechetów i świeckich wychowawców - Dominik Kustra - Portal OPOKA\nKatecheza – fundament dialogu powołaniowego - to temat orędzia papieskiego na XXVIII Światowy Dzień Modlitw o Powołania. Praktycznie tylko tekst tego orędzia mógłby służyć mojej refleksji na temat roli katechezy (także katechetów) w duszpasterstwie powołań. Orędzie zawiera bowiem wiele cennych uwag i nadaje katechezie wymiar powołaniowy. Ojciec Święty już w pierwszych słowach orędzia pisze:\n„W tym roku pragnę zwrócić waszą uwagę na ten podstawowy element religijnego doświadczenia każdego chrześcijanina, jakim jest katecheza: stanowi ona bowiem fundament autentycznego dialogu powołaniowego z Ojcem niebieskim. (...) Katecheza jawi się zatem jako konkretna droga prowadząca do odkrycia nie tylko ogólnego zbawczego planu Boga i ostatecznego sensu istnienia i historii człowieka, ale także owego szczególnego planu, który ma On wobec każdej osoby w perspektywie nadejścia Jego królestwa na świecie. (...) Szczególnie istotnym osiągnięciem katechezy będzie czynienie z niej szkoły modlitwy, czyli formacji do osobistej rozmowy z Bogiem, Stwórcą i Ojcem; z Chrystusem, Nauczycielem i Zbawcą; z Duchem Świętym ożywicielem. Dzięki owej rozmowie to, czego człowiek słucha i czego się uczy, nie pozostaje tylko w umyśle, ale ogarnia serce i dąży do wyrażenia się w życiu. Katecheza bowiem nie może się zadowalać głoszeniem prawd wiary, ale musi skłaniać człowieka do odpowiedzi, po to by każdy przyjął rolę wyznaczoną mu w planie zbawienia i był gotów poświęcić swoje życie dla misji Kościoła, także poprzez doskonalsze naśladowanie Chrystusa w kapłaństwie służebnym lub w życiu konsekrowanym”1.\nNie sposób ocenić pozytywnych wartości powołaniowych, jakie niesie za sobą katecheza. Jest ona miejscem formacji, pogłębiania wiary i spotkania z Bogiem, ale jednocześnie miejscem rzetelnej informacji o życiu kapłańskim i konsekrowanym.\nAby katecheza miała właściwy sobie charakter i była pozytywnie przyjęta przez katechizowanych, nie możemy pominąć osoby katechizującego. Jego postawa ma zasadniczy wpływ na to, co głosi w imieniu Chrystusa i Jego Kościoła.\n„Dobry katecheta to człowiek rozmiłowany w swoim powołaniu, identyfikujący się z otrzymaną misją, do której czuje się przez Boga posłany sługa Słowa. Ona wypełnia jego serce, świadomość i wyobraźnię; jest źródłem radości oraz mobilizacją do coraz większego zaangażowania się. Powołanie to staje się najważniejszą sprawą życia i jej zostają podporządkowane inne sprawy. (...) Jeśli katecheta nie będzie człowiekiem żywej i mocnej wiary, nie będzie mógł rozpalić jej w sercach tych, których katechizuje. W postawie nie wystarczą wypowiedziane słowa, ważne jest to, jak on sam zawierza swoje życie Bogu, jak liczy się z Nim w podejmowaniu różnych decyzji życiowych. (...) Każdy katecheta świadom swojego posłannictwa, ale i swoich braków wnosi w katechezę samego siebie wraz z wartościami własnej osobowości i świadectwem żywej wiary. jako świadek Chrystusa winien przekazywać Jego naukę poprzez przykład własnego życia”2.\nDo tych cech „dobrego katechety” możemy dodać jeszcze jedną – umiłowanie młodych, wspomina o niej Jan Paweł II:\n„Pamiętajcie: służyć młodym znaczy służyć Kościołowi! Jest to pierwszoplanowe zadanie, któremu często trzeba podporządkować inne zadania, obowiązki, interesy.\nKochajcie młodych tak jak kocha ich Chrystus. Starajcie się ich poznać i postępujcie tak, aby oni was poznali. Idźcie do nich, gdyż często oni sami do was nie przyjdą. Stańcie się przede wszystkim odważnym narzędziem wezwania, jakie Pan kieruje do młodych”3.\nTylko taki katecheta może być osobą, która ma „siłę przebicia” do serca młodego człowieka. Tylko taki katecheta jest w stanie ukazać pozytywny obraz życia poświęconego Bogu i wartość powołania kapłańskiego i zakonnego.\nPowinien on w programie katechetycznym uwzględnić tematy, które mają ścisły związek z powołaniami, kapłaństwem i życiem konsekrowanym, wzbudzać u młodych poczucie odpowiedzialności za wzrost i rozwój powołań, zwłaszcza w aspekcie modlitewnym.\nJan Paweł II apeluje: „Drodzy katecheci, wasza misja jest ważna i wymaga wielkiej subtelności. Od waszej posługi zależy wzrost i chrześcijańskie dojrzewanie powierzonych wam dzieci i młodzieży. W Kościele potrzebna jest katecheza szerząca znajomość słowa Bożego, wiedzę o sakramentach, liturgii i powinnościach życia chrześcijańskiego. czasem jednak, szczególnie w pewnych momentach okresu dojrzewania, potrzebna jest katecheza ułatwiająca wybór drogi życiowej. Tylko w świetle wiary i modlitwy można zrozumieć sens i siłę Bożego wezwania.\nSpełniajcie z wiarą waszą posługę katechetów, szukajcie dla niej sił w modlitwie, potwierdzajcie ją konsekwentnym życiem chrześcijańskim. Uczcie się przemawiać do współczesnej młodzieży, bądźcie autentycznymi i wiarygodnymi wychowawcami ukazującymi ewangeliczny ideał jako powszechne powołanie i wyjaśniającymi, na czym polega sens i wartość różnych powołań do życia konsekrowanego”4.\nPozytywną rolę w odkrywaniu i realizacji powołania wychowanków do życia w miłości i prawdzie może odegrać szkoła. Nie chodzi tu wyłącznie o szkoły katolickie (choć ich rola w tym względzie jest większa) lecz o wszystkie szkoły, w których wychowawcy w odpowiedzialny sposób podejmują swoje zadania. Rola szkoły w wychowaniu powołaniowym wzrosła w Polsce głównie w latach 90-tych, kiedy katecheza wróciła do szkół na wszystkich poziomach, zwłaszcza gimnazjalnym i średnim. W tym wieku bowiem młodzi częściej niż dotychczas zadają sobie pytania o własną przyszłość, cel i sens własnego życia.\nSzkoła wywiera silne piętno na każdym wychowanku. Uczy go patrzenia na świat oraz wprowadza w określony tryb relacji międzyludzkich i więzi społecznych. Głównym zadaniem szkoły jest pomaganie wychowankom, by zrozumieli rzeczywistość, która ich otacza a także by zrozumieli samych siebie. Niestety, ulegając modnym także w pedagogice prądom laickiego humanizmu, który zakłada, że nie ma obiektywnych prawd o człowieku, że wszystko jest subiektywne i że samorealizacja polega na spontanicznym kierowaniu się ciałem i emocjami, coraz częściej szkoła staje się miejscem pomieszania pojęć i promowania iluzji o istnieniu łatwego szczęścia, opartego na subiektywizmie i doraźnej przyjemności.\nZadaniem zaś odpowiedzialnej szkoły jest wprowadzanie wychowanków w świat kultury, w której jest miejsce na pogłębione rozumienie wszystkich wymiarów tajemnicy człowieka: nie tylko jego cielesności, emocjonalności czy zdolności do myślenia, lecz także jego zdolności do wartościowania moralnego, do świadomego podejmowania decyzji, do rozwoju duchowego i religijnego. Wypełniając uczciwie i obiektywnie te zadania, szkoła staje się miejscem promowania życia opartego na prawdzie i odpowiedzialności a przez to spełnia ważne zadanie w trosce o powołanych.\nZadania te powinny realizować zwłaszcza szkoły katolickie, o których Ojciec Święty mówi: „(...) Kościół powierza szkole katolickiej misję uczestniczenia w integralnej formacji osoby i chrześcijanina, winna więc ona pielęgnować ziarna powołania zasiane w duszach młodzieży przez Ducha Świętego. (...) Wychowanie w szkole katolickiej, zmierzające do ukształtowania chrześcijańskich postaw życiowych, nie może pomijać sprawy wyboru powołania. Czymże jest przygotowanie do życia, jak nie przychodzeniem z pomocą w uświadomieniu sobie planu, który Bóg wpisał w serce każdego człowieka? Wychowywać znaczy pomagać w odkrywaniu swojego powołania w Kościele i w społeczeństwie ludzkim. Szkoła, która wychowuje, winna nie tylko mówić o nim w sposób ogólny, ale również ukazywać rozmaite konkretne formy, w jakich urzeczywistnia się podstawowe powołanie do złożenia daru z siebie, a więc także możliwość całkowitego poświęcenia się sprawie Królestwa Bożego”5.\nAby szkoła mogła realizować powyższe zadania i kształtować w wychowankach wartości ludzkie i chrześcijańskie potrzebni są jej (obok katechetów) odpowiedzialni wychowawcy pragnący dobra, szczęścia i zbawienia dla swoich podopiecznych. Paweł VI pisał: „Zwracamy się do szlachetnych szeregów wychowawców katolickich, do profesorów i nauczycieli wszelkiego rodzaju, aby potrafili pielęgnować delikatne, z miłością i troską, przyszłe dobra Kościoła: zalążki, które będą rozkwitać w duszach szlachetniejszych i wrażliwszych uczniów”6.\nZnaczącej roli świeckich wychowawców w kształtowaniu powołań duchownych dopatruje się Jan Paweł II, kiedy stwierdza: „Zadaniem wychowawców, spełniających właściwe sobie funkcje, jest wspomaganie rozwoju różnych powołań, przy czym szczególną uwagę należy poświęcać powołaniom do kapłaństwa i życia konsekrowanego. Nawet jeśli ich działalność nie wywołuje bezpośrednio pożądanej odpowiedzi, może ją ułatwić, a czasem wręcz uczynić ją w ogóle możliwą. Owoc ich pracy jest zawsze rzeczywistością nową, niepowtarzalną i w zasadzie niezasłużoną: rzeczywistością, której ostateczny kształt pozostaje do końca niepewny, tak jak niepewny jest plon każdej uprawy. Należy zatem oddalić wszelkie pokusy przyspieszenia jej wzrostu, wszelką niecierpliwość i niepokój o los i tempo dojrzewania zasianego ziarna.\nKażdy wychowawca zostaje powołany, aby obficie i mądrze zasiewać, a potem wypełniać swoje zadania, nie przyspieszając rytmów rozwoju. Jego największą ambicją powinno być tworzenie programów wychowawczych zdolnych ukazać młodemu człowiekowi Serce Boga, tak aby wypełniając Jego wolę mógł dostrzec, jak wielką radością jest dar życia oraz życie, które staje się darem”7.\nSzkoła wraz z katechetami i wychowawcami może i powinna stworzyć klimat sprzyjający chrześcijańskiemu wychowaniu, a przez pozwolić wychowankom podjąć właściwe wybory na dalsze życie zgodne z Bożymi planami.\n1 Jan Paweł II, Orędzie na XXVIII Światowy Dzień Modlitw o Powołania, Watykan, 4 października 1990 r.\n2 Jan Szpet, Dydaktyka katechezy, Poznań 1999, s. 271\n3 Jan Paweł II, Orędzie na XXII Światowy Dzień Modlitw o Powołania, Watykan, 25 stycznia 1985 r.\n4 Jan Paweł II, Orędzie na XXVIII Światowy Dzień Modlitw o Powołania, Watykan, 4 października 1990 r.\n5 Jan Paweł II, Orędzie na XXVI Światowy Dzień Modlitw o Powołania, Watykan, 2 lutego 1989 r.\n6 Paweł VI, Orędzie na VI Światowy Dzień Modlitw o Powołania, Watykan, 19 marca 1969 r.\nKliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: odpowiedzialność kultura wychowanie szkoła powołanie kapłan kapłaństwo duszpasterz katecheta wychowawca zakonnik duszpasterstwo powołań modlitwa o powołania szkoła modlitwy


Nocna lampka służy do dyskretnego oświetlenia mieszkania. Pobór mocy to jedynie 1W, dzięki czemu lampka staje się niezwykle funkcjonalnym i energooszczędnym dodatkiem w naszym mieszkaniu.Dyskretne światło znakomicie spełnia swoją rolę w dziecięcym pokoju, salonie oraz sypialni jako całonocne oświetlenie. Lampka jest również doskonałym gadżetem reklamowym lub drobnym upominkiem.\nKod produktu: LN/0097\nKod produktu LN/0097\nLampka nocna w kontakt z...\nMini lampka wtykana bezpośrednio do gniazda 230V. Zapewnia dyskretne i przyjemne światło. Idealna na romantyczną kolację we dwoje, gdzie zapewni...\nLampka nocna LED iskierka...\nMini lampka wtykana bezpośrednio do gniazdka 230V. Zapewnia dyskretne i przyjemne światło. Idealna na romantyczną kolację we dwoje, gdzie zapewni...\nLampka nocna mini pozioma...\nNocna lampka służy do dyskretnego oświetlenia mieszkania. Pobór mocy to jedynie 1W, dzięki czemu lampka staje się niezwykle funkcjonalnym i...\nLampka nocna LED mini...\nNocna lampka służy do dyskretnego oświetlenia mieszkania. Pobór mocy to jedyne 1W, dzięki czemu lampka staje się niezwykle funkcjonalnym i...\nLampka nocna mini kwadrat...\nMini lampka LED, wtykana bezpośrednio do gniazda 230V. Zapewnia dyskretne i przyjemne światło. Idealna na romantyczną kolację we dwoje, gdzie...\nLampka LBW-07 bateryjna LED...\nNocna lampka służy do dyskretnego oświetlania mieszkania. Dzięki niskiemu poborowi mocy staje się niezwykle funkcjonalnym i energooszczędnym...\nLampka LBW-04 bateryjna LED...\nNocna lampka służy do dyskretnego oświetlenia mieszkania. Dzięki niskiemu poborowi mocy staje się niezwykle funkcjonalnym i energooszczędnym...\nLampka LBS-03 bateryjna LED...\nNocna lampka służy do dyskretnego oświetlenia mieszkania. Dzięki niskiemu poborowi mocy i czujnikowi zmierzchu staje się niezwykle funkcjonalnym i...\nLampka nocna do gniazdka...\nLampka nocna neonowa mini...\nNocna lampka neonowa/tląca służy do dyskretnego oświetlenia mieszkania. Dzięki niskiemu poborowi mocy 1W staje się niezwykle funkcjonalnym i...\nLampka z czujnikiem ruchu i...\nMini lampka LED wtykana bezpośrednio do gniazdka 230V. Zapewnia dyskretne i przyjemne światło w każdym pomieszczeniu: na korytarzu, w przedpokoju,...\nLampka nocna do gniazdka z...\nLampka nocna mini muszla...


Darmowe granie w Śródziemie: Cień Mordoru przez cały weekend\nDarmowe granie w tolkienowską grę akcji przez cały weekend\n7 lipca 2017 7 lipca 2017 Darek Madejski 0 Comments Śródziemie: Cień Mordoru\nNie mieliście okazji pobawić się przy Śródziemie: Cień Mordoru? Przez nadchodzące dni możecie pobrać tytuł i ograć go za darmo w wersji PC. Steam ogłosił bowiem darmowy weekend z produkcją, który już wystartował i zakończy się w niedzielę, 9 lipca o godzinie 21:00.\nJeśli gra przypadnie Wam do gustu, będziecie mogli również skorzystać z ogromnej promocji na wydanie Game of the Year. Do 10 lipca Śródziemie: Cień Mordoru w takiej edycji kupimy w promocji, gdzie cena została ścięta o 80 proc., do równych 4 euro, czyli około 17 zł.\nŚródziemie: Cień Mordoru jest oceniane na Steam bardzo pozytywnie, zatem szkoda nie skorzystać z darmowego grania!\n← Duży gameplay prezentujący nową grę Ubisoftu na konsoli Xbox One X\nKoniec frustracji ze skrzyniami? Blizzard planuje zmiany w swojej strzelaninie →


Audi S5 Sportback oficjalnie!\nMotoryzacja » Samochody » Audi S5 Sportback oficjalnie!\n2009.08.28// Kajetan Spychalski\nTagi: Audi Samochody sportowe Audi A5 Audi A5 Sportback Audi S5 Audi S5 Sportback\nA5 Sportback doczekał się sportowej odmiany ze znaczkiem „S”. Model S5 Sportback – bo o nim mowa – zostanie pokazany światu w przyszłym miesiącu, jednak już teraz wiemy, jak wygląda i co drzemie pod jego maską!\nAuto otrzymało jednostkę napędową z 4-drzwiowego modelu S4. 3-litrowy, turbodoładowany silnik V6 TFSI rozwija 333 KM oraz 440 Nm. Moc przekazywana jest na cztery koła (układ Quattro) za pośrednictwem 7-stopniowej, dwu-sprzęgłowej przekładni S tronic.\nProducent zapewnia, że nowe auto z serii „S” umożliwia przyspieszenie do pierwszej „setki” w 5,4 sekundy oraz rozpędzenie się do ograniczonych elektronicznie 250 km/h. Średnie spalanie ustalono na 9,7 l/100 km.\nNadwozie samochodu zyskało subtelny body-kit nadwozia, zmienione lusterka, nowe progi boczne, zmodyfikowana atrapa chłodnicy, delikatny spoiler umieszczony na pokrywie bagażnika, a także 18-calowe obręcze zaopatrzone w ogumienie o rozmiarze 245/40 R18.\nW kabinie znajdziemy natomiast trójramienną kierownicę z kontrastowymi szwami, nowe wykończenia aluminiowe, szare tarcze zegarów oraz oczywiście sportowe fotele. Te ostatnie zostały obszyte skórą Silk Nappa przygotowaną specjalnie dla wersji S5 Sportback.\nAudi A5/S5 Kabriolet - stylowy model w...\nAudi niedawno pokazało odświeżoną linię modeli A5. Teraz przyszła pora na...\nAudi S5 Sportback poprawione przez Senner Tuning\nCzterodrzwiowe coupe rosną w siłę. Szczególnie upodobali sobie ten typ...\nAudi A5 Sportback - zestaw oficjalnych faktów i...\nAudi opublikowało właśnie pakiet oficjalnych faktów i pełno-wymiarowych zdjęć...\nAudi A5 DTM Selection - specjalna wersja...\nAudi jest od lat obecne w wyścigach DTM, ale ostatnimi czasy rzadko...\nAudi A5 Sportback po zabiegach stylistycznych...\nWald International to japońska firma tuningowa, która uwielbia przerabiać...\nAudi A5 Sportback - alternatywa dla Panamery Audi A5 Sportback i S5 Sportback w najnowszej odsłonie\nAudi R17 A5 DTM 2012 - nowa broń wyścigowa niemieckiego producenta Audi RS5 - agresja i luksus w jednym od Senner Tuning\nDo góry // Motoryzacja » Samochody » Audi S5 Sportback oficjalnie!


Wycieczka do Sankt Petersburga. Wycieczki do Rosji.\nPosted on 6 marca 2014 28 grudnia 2020 by Trendy Travel\nZespół Trendy Travel Kraków zaprasza na imprezę objazdową Wycieczka do Sankt Petersburga. Przelot samolotem. Proponujemy 7 terminów z wylotami z Warszawy. Cena first minute. Świetny organizator wycieczek objazdowych.\nShare the post "Wycieczka do Sankt Petersburga"\nCena nie obejmuje (płatne na miejscu): transferów lotnisko-hotel-lotnisko, biletów wstępu do zwiedzanych obiektów, miejscowych przewodników, autokaru podczas zwiedzania, rejsu statkiem po Newie, słuchawek, city tax i innych obligatoryjnych opłat - ok. 220 euro.\nRosyjskie urzędy konsularne w Polsce przyjmują wnioski wizowe wypełnione wyłącznie elektronicznie w języku rosyjskim bądź angielskim i wydrukowane za pomocą specjalnej strony internetowej Departamentu Konsularnego MSZ Rosji: http://evisa.kdmid.ru.\nDokładne informacje dotyczące uzyskania wizy zostaną przekazane Państwu na miesiąc przed rozpoczęciem imprezy, a także zostaną zamieszczona na stronie www.sol-tours.pl przy prezentacji oferty imprezy „Odlotowy Sankt Petersburg”. Mogą Państwo również skorzystać z pośrednictwa BP SOL-TOURS w załatwieniu wizy. Opłata za pośrednictwo wynosi 30 zł/osobę.\nTermin 3. 08 wrzesień 2021 - 12 wrzesień 2021 - 5 dni\ncena od: 3100 zł/os ceny promocyjne już wkrótce\nW kategorii: Wycieczki weekendowe\tTagi: rosja wycieczki, wycieczki do petersburga, zwiedzanie sankt petersburga


Olympus OM-D E-M10 + M.Zuiko Digital ED 14-42mm f/3,5-5,6 EZ - Fotonica\n> Aparaty cyfrowe>Aparaty systemowe>Olympus>Olympus OM-D E-M10 + M.Zuiko Digital ED 14-42mm f/3,5-5,6 EZ\nOlympus OM-D E-M10 + M.Zuiko Digital ED 14-42mm f/3,5-5,6 EZ\nNowy E-M10 to supersmukły, pięknie zaprojektowany, lekki i najbardziej wydajny aparat systemowy w swojej klasie. Aparat Mikro Cztery Trzecie został wyposażony w mnóstwo zaawansowanych technologii: duży wizjer elektroniczny, niezwykle wydajną, 3-osiową stabilizację obrazu, szybki autofokus, a także wbudowaną lampę oraz WiFi. E-M10 przewyższa lustrzanki cyfrowe zarówno pod względem gabarytów, jak i doskonałej jakości obrazu.\nDzięki szerokiej gamie obiektywów OM-D wykażesz się swoją kreatywnością. Olympus oferuje jedną z największych gam obiektywów, która spełni Twoje wymagania bez względu na okoliczności, w jakich będziesz fotografować! Możesz wybierać m.in. spośród standardowych, ultrasmukłych zoomów oraz niezwykle wydajnych obiektywów stałoogniskowych – każdy obiektyw doda nowego wymiaru Twoim zdjęciom.


Środek chwastobójczy na perz w zbożach - Środki ochrony roślin - Agrofoto.pl Forum Rolnicze i Galeria Rolnicza\n, kwi 14 2009 12:31\nNapisany 14 kwiecień 2009 - 12:31\nPanowie mam taki problem: Na niedawno wziętej dzierżawie ziemi jest trochę perzu. I teraz mam takie pytanie >> czy znacie jakiś środek aby wykonać oprysk na perz w szpilkującej pszenicy jarej?? Jakbyście mogli to podajcie ceny środków\nNapisany 14 kwiecień 2009 - 17:18\nNapisany 15 kwiecień 2009 - 12:28\nAttribut 70 WG: http://www.bip.minro...px?item_id=6741Przy dawce 60 g ograniczy Ci perz, przydałaby się optymalna wilgotność gleby, ponieważ ten środek ma głównie działanie doglebowe. Cena za opakowanie 300 g ok. 380 zł. Po zastosowaniu jeśli będzie susza to można się przejechać siejąc na polu wcześniej traktowanym Attributem rzepak. Najbezpieczniej po tym będzie zasiać pszenicę ozimą.Poza tym oba środki można stosować w czasie krzewienia pszenicy, w szpilkującej nie. Przy Apyrosie etykietka podaje do 2-go kolanka.\nCzy ktoś stosował Apyros w jęczmieniu jarym? W opisie jest tylko pszenica i pszenżyto, więc jęczmienia chyba się nie da?\nNapisany 17 kwiecień 2009 - 07:06\nPonawiam pytanie kolegi,czy jest wogóle jakiś środek który zwalcza perz w jęczmieniu.\nNapisany 18 kwiecień 2009 - 17:42\nMoim zdaniem, kolego Szczepek2 nie radzę Ci stosować Apyrosu w jęczmieniu jarym. A co do perzu w tym jęczmieniu to lepiej dać sobie teraz spokój a zabieg zacząć po żniwach, prysnąć Roundapem i po sprawie. Jak pole mocno zachwaszczone to najwyższa dawka i efekt to czyste pole a tak to stracicie kasę i tak nic z tego nie da.\nNapisany 18 kwiecień 2009 - 20:28\nNie mam konieczności stosowania Apyrosu w jęczmieniu jarym - po prostu zostało mi trochę i chciałem go wykorzystać, ale to nic - zostania na przyszły rok Uznałeś za fajne 0\nNapisany 09 kwiecień 2011 - 15:54\nWitam ,pytanie dokładnie takie jak w wyżej w temacie posta . Mam od niedawna ziemie w dzierżawie ,ziemia nie była uprawiana wcześniej - występuje więc problem z perzem , zasiany został owies - jaki polecacie środek w zaistniałej sytuacji. Pozdrawiam i z góry dziękuje za odpowiedzi , nie znalazłem nigdzie na forum informacji na ten temat , jestem tutaj nowy - i jeżeli coś jest nie na swoim miejscu , przepraszam i proszę o wyrozumiałość.\nNapisany 09 kwiecień 2011 - 15:59\nszczerze mówiąc będziesz miał problem ze skutecznym zwalczeniem perzu w owsie. Chyba trudno będzie naleźć herbicyd, który zniszczy perz w zasiewach zbóż Uznałeś za fajne 0\nNapisany 09 kwiecień 2011 - 16:32\nja słyszałem o artibucie ze on bierze perz ale trzeba go łączyć jeszcze z jakimś ale nie wiem czy nie spali owsa.\nwiem ze pszenicy nie rusza ale już jęczmień wyginie po oprysku\nKurcze, a chciałem pryskac od perzy mieszanke jeczmienia z owsem Zna ktos jeszcze jakies środki na perz ?\nNapisany 09 kwiecień 2011 - 19:04\nJa pierwsze słysze, że są jakieś środki na perz w zbożach, jak są to na pewno przerażająco drogie.\nNapisany 09 kwiecień 2011 - 19:33\nTrzeba było myśleć przed zasiewem,teraz to chyba nic nie znajdziesz.\nNapisany 09 kwiecień 2011 - 19:43\nWg mnie nie ma lepszego sposobu na perz jak glifosat. Tylko oczywiście zastosować po zbiorze. 3 lata temu miałem taka sytuacje. Słoma bardziej przypominała siano, krowy chętnie jadły Uznałeś za fajne 0\nNapisany 10 kwiecień 2011 - 14:55\nNapisany 10 kwiecień 2011 - 15:19\nmam identyczna sytuacje ale nie ma zadnego srodka do zwalczania perzu w owsie.do zwalczania perzu w zbozach jest dopuszczony attribut ale tylko w pszenicy.ja z mojego zboza zrobie sianokiszonke.\nNapisany 10 kwiecień 2011 - 15:57\nWg mnie nie ma lepszego sposobu na perz jak glifosat. Tylko oczywiście zastosować po zbiorze. 3 lata temu miałem taka sytuacje. Słoma bardziej przypominała siano, krowy chętnie jadły Jeżeli owies nie na nasiona to na 2 tygodnie przed zbiorem glifosat, orka, rzepak - w nim łatwiej niszczyć chwasty uciążliwe w zbożach, po rzepaku podorywka aby ładnie wszystko ruszyło i po 4-5 tygodniach jak pole się zazieleni znowu glifosat i późny siew pszenicy ozimej.\nNapisany 17 kwiecień 2011 - 22:21\nktoś wie czy jest jakiś środek na perz w pszenicy po którym można posiać później buraki ?\nWięc tak jak w temacie nie wiem jaki środek mam wybrać żeby pryskać na perz. Chwastox, Glyfos, Gallup czy może coś innego dodam jeszcze że jest to jęczmień jary.\nNapisany 08 maj 2011 - 07:58\nChwastox perzu nie bierze Glyfos, Gallup a to ci wypali jęczmień


Wywóz szamba Lis\nMapa firm z miejscowości Lis\nFirmy z miejscowości Lis\nNasza witryna jest stworzona specjalnie po to by ułatwić Ci Znaleźć szambiarkę która zajmuje się opróżnianiem zbiorników na szamba w mieście Lis - niestety skoro widzisz tą wiadomość oznacza to ze żadna firma jeszcze się nie reklamuje w tej miejscowości - Dodaj firmę asenizacyjnej\nZawiadomienie dla mieszkańców miejscowości Lis\nPosiadacze gospodarstw domowych jeżeli nie mają dostępu do kanalizacji miejskiej muszą podłączyć się do kanalizacji do bezodpływowych pojemników na nieczystości sanitarne. Najważniejszą rzeczą jest aby zbiornik posiadał ważną aprobatę Instytutu Technologi Budownictwa(ITB) także atest Państwowego Zakładu Higieny (PZH). Rekomendowane firmy które instalują w rejonie miejscowości Lis to ABC Szamba Betonowe, Eurobet, BetoneX.\nUwaga w tym roku coraz częstsze odbywają się przeglądy szczelności bezodpływowych zbiorników na szamba, badane po pierwsze czy ścieki nie są wylewane do rowów czy na pola dodatkowo czy zbiorniki są atestowane i mają aprobatę Instytutu Technologi Budownictwa(ITB) także atest Państwowego Zakładu Higieny (PZH).\nDodaj do tej strony szambiarkę z miejscowości Lis kliknij\nWywóz szamba Lis, Opróżnianie szamba Lis, usługi asenizacyjne Lis, Szambiarka Lis, Szambowóz Lis.\n© Wywóz szamba Lis


Stracił prawojazdy za przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym - video - Aktualności - KPP Grodzisk Wielkopolski\nStracił prawojazdy za przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym - video\nPolicjanci z grodziskiej drogówki zatrzymali do kontroli samochód osobowy marki VW Passat, którego kierowca przekroczył dozwoloną prędkość osiągając 105 km/h w terenie zabudowanym. Mieszkaniec powiatu wolsztyńskiego został zatrzymany do kontroli drogowej. Młody kierowca został ukarany kilkuset złotowym mandatem karnym kredytowanym, a jego konto zasiliło niechlubne 10 punktów karnych. Dodatkowo kierowca stracił prawo jazdy na okres 3 miesięcy.\n4 kwietnia około godz. 16:50 przy ulicy Nowotomyskiej w miejscowości Rakoniewice policjanci z grodziskiego Ogniwa Ruchu Drogowego zatrzymali do kontroli drogowej kierującego pojazdem osobowym marki VW Passat. Powodem tej kontroli było przekroczenie prędkości osiągając ponad 105 km/h w terenie zabudowanym. Grodziscy funkcjonariusze w tym rejonie pełnili służbę nieoznakowanym radiowozem wyposażonym w wideorejestrator. Zgodnie z przepisami w obszarach zabudowanych obowiązuje prędkość do 50 km/h. Kierowca volkswagena złamał tym samym przepisy o 55 km/h.\nMieszkaniec powiatu wolsztyńskiego został ukarany kilkuset złotowym mandatem karnym notując jednocześnie 10 punktów karnych. Policjanci w takiej sytuacji zostali zmuszeni do obligatoryjnego zatrzymania kierowcy prawa jazdy na okres 3 miesięcy.\nPrzekroczenie prędkości to jedna z głównych przyczyn wypadków śmiertelnych w naszym kraju. W sytuacji nadmiernej prędkości w obszarze zabudowanym, gdzie siłą rzeczy odbywa się zwiększony ruch pieszych szanse na przeżycie w tego typu wypadkach spadają niemal do zera. Warto o tym pamiętać i mieć to w świadomości...\nOpis filmu: nagranie z wideorejstratora, pojazd w ruchu przekracza prędkość osiągając 105 km/h\nPobierz plik Videorejestrator (format mp4 - rozmiar 5.15 MB)


Wielka bitwa na pączki. DJe z zagranicy świętują tłusty czwartek\n10 lutego 2018 10 lutego 2018 starspolska\nOd poniedziałku w Krakowie można spotkać 40 DJów z całego świata, a to za sprawą globalnego finału zawodów Red Bull 3Style. Goście z 24 krajów są oczarowani polską kuchnią, kulturą i tradycjami. Postanowili świętować tłusty czwartek na charakterystyczny dla siebie sposób – łącząc zabawę z rywalizacją. Ich areną był stół, a orężem pączek. Klip uwieczniający ich pączkową rywalizację można obejrzeć na: http://win.gs/2BOvV1J\nTłusty Czwartek to jedno z najbardziej popularnych świąt w Polsce. Co roku miliony pączków i innych słodkości znikają z półek cukierni w niezwykle szybkim tempie. W tym roku Tłusty Czwartek wypadł 8 lutego, zatem w samym środku VIII Światowego Finału Red Bull 3Style. Ta znakomita okazja przybliżyła międzynarodowym gościom kulturę oraz polską kuchnię od jej najlepszej, bo najsłodszej strony.\nRed Bull 3Style to wyjątkowe zawody skupiające wokół siebie pozytywnych i kreatywnych ludzi. Nic więc dziwnego, że celebracja Tłustego Czwartku w ich wykonaniu była niezwykle wyjątkowa i ze szczyptą rywalizacji. Do wielkiej bitwy pączkowej stanęło 7 DJów. DJ Puffy, Dj Mojaxx ,Steppa -T, Kevin Njoy, DJ Onigiri, Damianito i Beast Mode. Zobaczcie jak poradzili sobie z niekończącą się ilością pączków.\nWideo zobaczyć można pod tym linkiem: http://win.gs/2BOvV1J\nPoprzedni Wiosna z marką Promod\nNastępny Nowa kolekcja na nowoczesnej stronie