Fajne, poważne życzenia walentynkowe dla rodziny i przyjaciół | iWoman.pl\niWoman.pl Życzenia Życzenia Walentynkowe Poważne\nW dniu Miłości wiele radości. Niech nasza miłość się raduje i nigdy smutku nie posmakuje. Kocham Cię szczerze i tylko w naszą miłość wierzę. Bo ona jest piękna, szczera, cudowna, pełna dobroci. I dzięki tej miłości wszystko co złe przepadnie. Miłość nasza na wieki wieków zostanie, bo jest głęboka, szalona, po prostu nieskończona.\nWalentynki dzień Amora, który bram do szczęścia strzeże, chcę napisać o uczuciu , którego pragnę i w które wierzę. Dziś gdy wena mnie dopadła, jak jesienny w lesie wiatr, chciałbym mówić o miłości, która długo będzie trwać, która wzbija się, rozkwita, jak na wiosnę kwiatu pąk, by ponownie móc się cieszyć, gdy go weźmie ktoś do rąk. Kocham Ciebie i pożądam, Twego ciała w dzień i noc, oczy duszy krążą wokół, by dotykać Cię wciąż móc. A gdy zrobię jakiś błąd, przebacz – wspomnij chwile te, wróć myślami wstecz, do tyłu, rzadko było wtedy źle. Miłość moja przetrwa wszystko i cierpienia, głód i lęk, zawsze będę kochać Ciebie, możesz wierzyć mi lub nie…\nNoc ciemnością świat pochłania, czerwień aury z mgły wynurza. Dziś nie dojdzie do rozstania, dziś miłosna tętni burza. Magia wyznań zakochanych, chwile wzruszeń, łez radości, w szczęściu chwil nie planowanych. Marzeń wiele dziś spełnionych, romantyczna gwiezdna noc, strzał miłosnych wystrzelonych, w których płonie wielka moc. Taką strzałą też dostałem, wypaliła imię Twe.. Wiersz ten po to napisałem, by powiedzieć KOCHAM CIĘ.\nW tym wyjątkowym dniu chcę Ci podziękować, za każdą wspólnie sprzędzoną chwilę, za Twój każdy uśmiech, każde słowo i gest.\nZ okazji Walentynek życzę Ci, abyś nigdy nie zwątpiła w szczerość miłości i zawsze miała u swojego boku kogoś niezwykłego.\nAbyś zawsze miała obok siebie kogoś, z kim będziesz mogła dzielić swoje radości i smutki, a także w kim znajdziesz oparcie na całe życie.\nW tym pięknym dniu pragnę Ci życzyć, byś nigdy nie straciła swojego piękna, zawsze kochała z tym samym oddaniem i nigdy nie wątpiła w drugiego człowieka.\nChoć w takim dniu jak dziś to innym powinniśmy życzyć wszystkiego co najlepsze, ja chcę życzyć sobie, aby zawsze mieć Cię przy sobie.\nZ okazji Święta Zakochanych chciałbym Ci podziękować za to, że nawet w czasie gorszych dni nigdy nie tracę nadziei, a gdy jestem daleko, wiem że mam do kogo wracać.\nChoć czasem złe emocje biorą górę, pamiętaj, że to dzięki Tobie nauczyłem się doceniać piękno nawet najmniejszych rzeczy i odkrywać świat wciąż na nowo.\nW Dniu Zakochanych chciałbym życzyć Ci, abyś nigdy nie zapominała o tym, co w życiu najważniejsze i przenigdy nie wątpiła w to, że łatwiej jest iść przez życie we dwoje.\nZ okazji Dnia Świętego Walentego, życzę Ci, abyś nigdy nie czuła się samotna, a każdy kolejny dzień był tylko potwierdzeniem tego, że naprawdę warto żyć.\nZ okazji Walentynek życzę Ci, abyś zawsze miała u swego boku osobę, która nie tylko Cię kocha, ale również rozumie i będzie w stanie dla Ciebie zdobyć się na największe poświęcenia.\nAbyś zawsze miała z kim dzielić się uśmiechem, budziła się rano przy tej samej osobie i czuła, że życie we dwoje rzeczywiście potrafi być niezapomnianą przygodą.


Ortofan | Klinika stomatologiczna, Ortodontyczna Warszawa\nWypełnij formularz i umów się na wizytę! Nasi konsultanci oddzwonią do Ciebie\nZobacz z jakimi wadami potrafią poradzić sobie nasi specjaliści.\nSprawdź różnorodność dostępnych aparatów ortodontycznych!\nSkupiamy się nie tylko na leczeniu wad zgryzu, lecz także na indywidualnym traktowaniu każdego pacjenta.\nLeczenie ortodontyczne to nie wszystko, ale nie martw się! We wszystkim Ci pomożemy.\nTylko do 15 sierpnia bezpłatny prz...\nRekrutacja pracowników do zespołu...\nMoja córka jest pacjentką dr Wyszomirskiej od ok. 3 lat. Przyszłyśmy z problemem, którego leczenia nie zdecydował się podjąć żaden z wcześniej odwiedzonych lekarzy ortodontów: Tosi nie wyrosły górne jedynki. Pani doktor już po pierwszej wizycie uspokoiła nas, że przeprowadzenie leczenia i, w efekcie, „wyciągnięcie” zębów będzie możliwe. I rzeczywiście: 2 tygodnie temu, po prawie 3 latach noszenia aparatu, mojej córce nareszcie go zdjęto, a jej zęby są śliczne, równiutkie – po prostu super!\nPrzez dwa lata leczyłam się u Pani Doktor Barbary Wyszomirskiej. Jestem bardzo zadowolona z przebiegu terapii i efektu końcowego. Wszystko działało sprawnie i szybko - wizyty były czystą przyjemnością, a obsługa kliniki była sympatyczna i profesjonalna. Pani Doktor jest wybitną specjalistką w swojej dziedzinie, jej fachowość, kompetencja i doświadczenie pozwoliły mi w końcu osiągnąć pełny komfort. Teraz mogę uśmiechać się szeroko, bo mam piękne i proste zęby - gorąco polecam!\nDoktor Wyszomirska? Specjalista przez wielkie "S", dokładna, cierpliwa, z ludzkim a nie typowo lekarskim podejściem... świetny kontakt ortodonta - pacjent, cudowny człowiek, spokój jakim emanuje jest wręcz zaraźliwy! Tydzień temu zdjęłam aparat po roku i 7 miesiącach, efekt zaskoczył mnie samą :-) Mam zęby jak gwiazda!!! Jeszcze w ramach niespodzianki dostałam zniżkę na wybielanie, takie niespodzianki lubię bardzo :-) Panią Dr. Wyszomirską poleciłam już trzem koleżankom, wszystkie zadowolone, polecam wszystkim!!!!\nProfesjonalna, kompleksowa i bardzo miła obsługa. Jestem przykładem na to, że niezależnie od skomplikowania leczenia i wieku, Pani dr Barbara Wyszomirska może dokonać przysłowiowego cudu. Bardzo polecam cały zespół pracujący w Ortofan i Smile Design Clinic. Szczególnie chcę podziękować Pani dr Aleksandrze Maciejewskiej, dla której pacjent i jego komfort jest najważniejszy.\nPani dr Paulina Kuźnicka w moim mniemaniu jest w 100% profesjonalna i godna polecenia. Każda wizyta przebiega w miłej atmosferze, a czas spędzony na fotelu zaliczam do formy "relaksu".


Czy znajdzie sie jakis kozak??????? - Norwegia\nKrzysztof Michal Thor\nTaki ze mnie cwaniak, nie ma kozaka na tego cwaniaka....wiec tak to wyszlo, ze wkoncu ktos znalazl dane Imperatorka, grubaska z Skien.....pracownika Fylkesmannen, ktory wczesniej pracowal w Navie\naa bogaty jestem!!!!! hohoho\n82 402 82 402\n282 622 282 622\n247 235 247 235\n232 827 232 827\n226 485 226 485\nNo i adres oczywiscie tez.......\na tak generalnie o co ci chodzi?? jakis kompleks masz??\nniepodobny do Słowianina\nci co maja wiedziec to wiedza.......\nPsia kość, to jakie to imię nie odpowiadało norweskim standarda? Michał czy Krzysiek?\nteraz mowi sie Kristoff nie Krzysztof\nooooo QQQQrrrwa Czy to ten cwaniak od A8 mamusi i kupą szmalu na koncie? Ten co tak szaleje w polsce i szasta pieniedzmi? Sorry ale w moich stronach jakby sie pokazał i tak cwaniakował to by zarobił w ten rudy tłusty łeb\nJak sie boisz pokazac www.facebook.com/bozydar.grzeszczak\nAle duzo pisac umiesz:\nCiekawe tylko czy bedziesz szczesliwy jak cie w Polsce znajda. I twoja proletariuszke od wyludzania profili (ktora ci dala linka) pozdrow. "gruzinowi" profilerowi z TOR neta kiedys sie bedzie nudzilo to pokaze jak sie zdobywa dane bez wyludzania ich\nAnders nie badz taki madry bo jestem ciekaw jakbys cwaniakowal w Polsce patrzac na conajmniej 30+ osob dookola ktore by byly odmiennego niz twoje zdanie. Moze sie pochwalisz czy jak kolega tego ktory sie odwazyl napisac tez sie obawiasz?


Co to jest Canva? Sprawdź możliwości tego programu graficznego - Blog - KotRabatowy.pl\nKotRabatowy.pl > Promocje > Co to jest Canva? Sprawdź możliwości tego programu graficznego\nChcesz zrobić CV, ale nie możesz znaleźć odpowiedniego wzoru? A może potrzebujesz plakatu, dyplomu czy innej grafiki? W tym momencie pojawia się Canva i daje Ci wiele możliwości. Zupełnie za darmo! Sprawdź wszystkie dostępne projekty, korzystaj, baw się, ucz i eksperymentuj.\nCanva pozwala tworzyć grafiki na podstawie prostych szablonów. Możesz dowoli zmieniać układ, kolory, czcionkę, przesuwać elementy, przesyłam pliki z komputera lub korzystać z tych, które znajdują się w bogatym zbiorze programu.\nW podstawowej wersji jak najbardziej. Ale to nie jest taka podstawowa wersja, którą znamy z innych programów. To prawdziwa bestia, która skrywa kilkadziesiąt kilkaset darmowych szablonów w wielu kategoriach. Oczywiście wersja Pro – płatna 445 złotych za rok (dla max. 5 osób) – daje o wiele więcej możliwości, ale jest przeznaczona już dla bardziej zaawansowanych użytkowników. Jeśli potrzebujesz przygotować coś dla użytku własnego, to wersja bezpłatna będzie jak najbardziej wystarczająca.\nMożesz również wybrać najbogatszy plan cenowy, czyli firmowy. Wtedy ceny wahają się od 120 do nawet 6000 złotych za rok. Wszystko zależy, jak wiele osób ma korzystać z konta. Polecamy także sprawdzać na bieżąco (np. na naszym portalu), czy nie ma akurat kodów rabatowych czy promocji Canva. Wtedy – przy większym pakiecie – możesz liczyć na spore oszczędności. Rocznie nawet kilkaset złotych, a w dużej agencji marketingowej czy reklamowej nawet… kilka tysięcy. Gra warta świeczki. A wystarczy kilka kliknięć. Prawda, że warto? Sam często korzystam z takich okazji.\nA jeśli nie jesteś przekonany, czy warto wydawać jakiekolwiek pieniądze na konto Canva, to skorzystaj z okresu próbnego Pro. 30 dni to wystarczający okres, aby móc sobie wyrobić opinię, czy to jest dla Ciebie, a może się okazać, że darmowa wersja wystarczy. W każdej chwili możesz przejść na wyższy lun niższy plan cenowy. Nic straconego.\nPlakat, zaproszenie ślubne, a może CV? Zobacz możliwości programu Canva\nKiedy pierwszy raz korzystałem z tego programu, wszystko wydawało się skomplikowane. No jednak Paint czy Gimp to nie jest. Możesz tutaj zrobić dużo ładniejsze rzeczy, bardziej dostosowane do współczesnych wymogów. No i Canva cały czas się rozwija. Co chwilę dochodzą kolejne szablony. Prezentacje, wizytówki, ulotki, video, infografiki, zaproszenia ślubne. Zmieniają się rozmiary dla poszczególnych kanałów Social Media.\nMożesz pobierać kolory, korzystać z bogatego zbioru grafik, animacji, a nawet filmów. Canva nadąża za galopującym marketingiem czy reklamą. W dzisiejszym świecie już nie ma czasu na skomplikowane grafiki. Liczy się tu i teraz. I Canva to rozumie, dlatego przygotowuje proste szablony. Wymiana kilku elementów, poprawa kolorów, wgranie zdjęcia i gotowe. Dzisiaj bardziej przeglądamy materiały w Internecie niż je czytamy. Graficy mogą czuć się zagrożeni\nMożesz dzisiaj nawet przygotować prezentację, aby później ją wyeksportować do PowerPoint. Wybieraj format, który najbardziej Ci się podoba.\nLogowanie w Canva – dlaczego warto?\nNiespecjalnie lubimy dzisiaj różnego rodzaju rejestracje, logowanie, podawania danych, wiązanie się na dłużej. W programie graficznym Canva to wygląda nieco inaczej. Przede wszystkim doceniana jest lojalność. Przy płatności z góry na cały rok, zawsze możesz liczyć na atrakcyjną promocję. No i masz pewność, że cena nagle nie podskoczy. Inflacja Ci niestraszna.\nA posiadanie konta i późniejsze logowanie pozwala zapisywać projekt w trakcie i powrót do niego w każdej chwili. Nie musisz od razu pobierać. Poczekaj, przemyśl, eksperymentuj i dopiero wtedy – nawet po kilku tygodniach – wróć do niego. Możesz także korzystać z projektów, które stworzyłeś bardzo dawno temu. Jako inspirację. W pakiecie Canva Pro możesz także zmieniać w trakcie rozmiar grafiki, mieć dostęp do wszystkich czcionek, różnych elementów czy grafik. Stosunek ceny do jakości? Pierwsza klasa!


Szkolenie – z asertywnością łatwiej\nStrona główna » Szkolenie – z asertywnością łatwiej Szkolenie – z asertywnością łatwiej\nCzasami by by spełnić marzenie – coś dostać, trzeba wiedzieć, jak po to wyciągnąć rękę. Na drodze do celu może stać wiele przeszkód – ludzi, którzy będą chcieli zmienić Twoją drogę. Z asertywnością jest łatwiej być na najlepszej drodze...\nSzkolenie przerosło moje oczekiwania. Materiał został przekazany jasno. Doceniam możliwość zadań praktycznych i ćwiczeń przeprowadzonych na szkoleniu, które bardzo pomogły mi przyswoić zdobytą wiedzę. Wiem, że po tym szkoleniu zdobytą wiedzę będę mogła wykorzystać w życiu.


Związek Sybiraków Koło Terenowe w Lubaczowie: 2017\n.... to niepowtarzalny czas...\nRodzi się Miłość,\nRodzi się Nadzieja,\nRodzi się Wiara,\nNiech miłość i pokój, które płyną z Bożego żłóbka zagoszczą w Waszych sercach i domach.\nNiech światło zaczerpnięte z betlejemskiej stajenki rozprasza wszelkie ciemności, przywraca wiarę i nadzieję, a atmosfera radości i pokoju Świąt Bożego Narodzenia towarzyszy Wam przez cały Nowy Rok 2018.\nZ wdzięczności za wszystkie okazane dowody życzliwości i wyrozumiałości, za dar najpiękniejszy, za SERCE -\nAutor: sybiracylubaczow o grudnia 20, 2017\nAutor: sybiracylubaczow o grudnia 14, 2017\nWycieczka w stepy kirgiskie - Adam Suzin\n♦Wycieczka w stepy kirgiskie - Adam Suzin♦\nAdam Suzin urodził się w 1800 roku z powiecie Kobryń (dzisiejsza Białoruś). Biografowie jako miejsce jego urodzenia podają Zaleszany lub Kulinowszczyznę w tymże powiecie. Rodzina jego legitymowała się szlachectwem, a dom rodzinny prowadzony był zgodnie z przynależnymi rodom szlacheckim atencjami do kształcenia dzieci i wychowywania ich w duchu patriotycznym. Mając 19 lat A. Suzin rozpoczął studia na Wydziale Fizyczno-Matematycznym (1819) Uniwersytetu Wileńskiego. Tam związał się z młodzieżą filarecką i podobnie jak inni z tego kręgu został aresztowany. Zesłano go do twierdzy Kizył niedaleko Orenburga. Na zesłaniu spotkał się z Tomaszem Zanem i obaj prowadzili badania przyrodnicze Kraju Orenburskiego.\nW 1834 roku odbył podróż na teren Kazachstanu i poczynił interesujące obserwacje dotyczące życia i historii Kazachów. W roku 1837 został zwolniony z zesłania, przez jakiś czas przebywał w Petersburgu, potem w Kijowie. Ostatnie pięć lat życia spędził w Warszawie, gdzie zmarł w 1879 roku.\nPublikowana poniżej relacja to wielowątkowy obraz życia Kazachów, stanowiący dzisiaj ważne źródło do rekonstrukcji katalogu faktów kulturowych tego stepowego narodu, wielowiekowego dziedzica przestrzeni kazachskich stepów. Współcześni uczeni kazachscy są zdania, iż opisy A. Suzina to ważny dokument pozwalający na spojrzenie wstecz uświadamiające wielorakość kultury kazachskiej w czasach mnionych.1\nPrzewóz przez Ural zatrzymał mię dość długo, nędzne konie baszkirskie ledwie co nie uwięzły w błocie i całą drogę wiorst 26, aż do Dołgownego wlokły się powoli kulejąc, tak że już dość późno w nocy stanąłem na noclegu. Znalazła się izba osobna i czysta dla przejeżdżających, gospodarze z samowarem i ze wszelką usługą gotowi, przez generała Struków umyślnie na ten cel osadzeni. Mimo to zasnąć prawie całą noc nie mogłem, bo bolała mnie głowa od całodziennego trudu. Nazajutrz dość jeszcze rano przybyłem do Ileckiej Zaszczyty, gdzie na prośbę F. chciałem się u nich zatrzymać na kwaterze, ale wkrótce pomiarkowałem, że tam ani jednej minuty nie miałbym spokojnej, tak dla szczupłości mieszkania, jak\nPamiętamy...Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny\n♦Pamiętamy...Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny♦\nDzień zmarłych jest okazją do zadumy, do przemyśleń o tym co było; o przemijaniu. Poddając się wspomnieniom, myślami jesteśmy ze swoimi bliskimi , którzy odeszli; zastanawiamy się , kim byli dla nas, ile znaczyli w naszym życiu i jacy byli za życia; czego dokonali, a co nie zdążyli zrobić…\nOdwiedzając cmentarze czcimy pamięć spoczywających tam bliskich i znajomych.\nW swoich modlitwach wspomnijmy także Matki Sybiraczki, które musiały odnaleźć się w syberyjskim upodleniu i jednocześnie zapewnić przetrwanie dzieciom, zmarłych Sybiraków pozostałych na Syberii i zmarłych w Ojczyźnie oraz żołnierzy, którzy oddali życie na wszystkich frontach świata.\nŚWIĘTO ZMARŁYCH - wiersz z sieci\nAutor: sybiracylubaczow o października 29, 2017\nWspomnienie o Witoldzie lub Wiktorze Skwarczewskim, synu ziemi podlaskiej,ur. w 1870 r., który za działalność patriotyczną w 1902 r.został skazany na katorgę i zesłany na Sybir bez prawa powrotu do Ojczyzny- Tadeusz Konopacki\nPo zawarciu umowy między emigracyjnym rządem gen. Władysława Sikorskiego, a rządem Związku Radzieckiego w 1941 r. Polacy – zesłańcy Sybiru otrzymali zezwolenie na opuszczenie Syberii, prawo do wstępowania do tworzącej się armii gen. W. Andersa, a tym samym na wyjazd do azjatyckich republik Związku Radzieckiego, gdzie istniały znośniejsze warunki do poprawy nędznego bytu. Na południu było cieplej, a natura mogła sprzyjać w zdobywaniu żywności na rozległych stepach.\nSyberyjski posiołek 1 (osadę) o nazwie Jużno Wagriańskij Wostok 98\nw obłasti 2 Swierdłowsk po 2 latach pobytu, opuściliśmy pod koniec lutego w 1942 r. Pociągiem towarowym (już bez straży NKWD) przejechaliśmy kilku-tysięczną trasę wiodącą przez: Swierdłowsk, Czelabińsk, Karagandę, Ałma Atę,\n1 Ros. поселок – osada, osiedle.\n2 Ros. область – obwód (jednostka podziału administracyjnego, odpowiednik województwa).\nFrunze3, Taszkent, Ferganę, Samarkandę i Bucharę dojechaliśmy do Aszchabadu. Następnie już wozami dowieziono nas do stepowej osady oddalonej od Aszchabadu ponad 70 kilometrów, a leżącej blisko granicy z Iranem. Po upływie 10 dni powróciliśmy do Aszchabadu i pociągiem przez kilka dni jechaliśmy na wschód i o poranku dojechaliśmy do Frunze stolicy Kirgizji.\nNa stepowym placu przylegającym do kolejowego dworca stały 4 grupy jedno i dwuosiowych wozów zaprzężonych w woły, wielbłądy i konie oraz luźno stojące osły i wielbłądy. Z bratem Józkiem, wiedzeni chłopięcą ciekawościa weszliśmy w te grupy ludzi, wozów i zwierząt. Tu z narastającą obawą zauważyliśmy, że Kirgizi spoglądają na nas z pogardą, niektórzy z nich mówili do nas „Ursjaman” 4. Dopiero po upływie kilku tygodni dowiedzieliśmy się, że te słowa znaczą: Rosjanin jest złym człowiekiem, a nawet wrednym.\nPo skromnym posiłku wydanym przez Polską Służbę Sanitarną odbyło się spotkanie przedstawicieli każdego wagonu z urzędnikiem polskiego konsulatu, których poinformowano o dalszej podróży. Około 1500 Polaków podzielono na 4 grupy i kolejno kierowano do już [k. 1] gotowych do drogi zaprzęgów i zwierząt. Nasi rodzice i liczne grono znajomych i sąsiadów z Polski zostali przydzieleni do pierwszej grupy\nPowiedzcie o tym blogu … - Barbara Janczura\nRozgłoście wszem i wobec,\nże taki blog istnieje,\nbo tutaj historia się tworzy o ludziach,\nktórzy przeżyli tragedię..\nPowiedzcie o tym blogu:\nsąsiadom, kolegom, znajomym,\ni przyjaciołom swoim.\nniech zobaczą prawdziwą\nspisaną wierszem przez tych,\nktórzy to piekło przeżyli.\nWiersze są obrazowe,\ni nie trzeba zbyt wiele,\n"Opowiem wam..." - Barbara Bielawiec\n♦Polecam książkę Barbary Bielawiec:"Opowiem wam...♦\nKsiążka "Opowiem wam..." przedstawia historię nauczycieli - Heleny i Waleriana Węglewskich oraz ich dwóch córek, mieszkających przed wybuchem II wojny światowej na Kresach Wschodnich Polski - w Mołodecznie.\nPo wkroczeniu wojsk sowieckich na te tereny, we wrześniu 1939 r., ojciec rodziny - inspektor szkolny, został aresztowany i osadzony w więzieniu. Po wielomiesięcznym śledztwie otrzymał wyrok 5 lat sowieckiego łagru w Komi ASSR. Matce jeszcze przed deportacją do Kazachstanu udało się uratować córki i wysyłać je na wieś pod opiekę krewnych.\nPo zawarciu przez Polskę i ZSRR paktu Sikorski-Majski, małżonkowie odnaleźli się i wstąpili w szeregi armii gen. Władysława Andersa, by wraz z nią przemierzać szlak poprzez Iran, Irak, Palestynę. Pracowali w szkolnictwie ucząc polską młodzież w Szkole Junaków i Szkole Młodszych Ochotniczek. Do Polski wracają w 1947 r. i osiedlają się w Białymstoku.\nKsiążkę napisała i zilustrowała wnuczka- Barbarę Bielawiec. Narracja prowadzona jest poprzez obraz, z minimalnym wykorzystaniem tekstu. W grafikę zostały wkomponowane zdjęcia pamiątek, zarówno przedwojennych, jak i przywiezionych ze "Szlaku Andersa". Autorka\nAutor: sybiracylubaczow o września 29, 2017\nDzień Sybiraka 2017 w Lubaczowie\n♦Dzień Sybiraka 2017 w Lubaczowie♦\n„Nie o zemstę lecz o pamięć wołają ofiary”- to motto uroczystości upamiętniającej bolesne wydarzenia z 1939 roku – Sowiecką napaść na Polskę.\nUroczystości w ramach Światowego Dnia Sybiraka tradycyjnie rozpoczęły się mszą świętą w lubaczowskiej konkatedrze o godz. 11:00, w niedzielę, 17 września 2017 r.\nW uroczystej Mszy Świętej przewodniczył ks. ppłk Eugeniusz Łabisz – kapelan wojskowy w asyście ks. kan. mgr Andrzeja Stopyry – Proboszcza Parafii Konkatedralnej Dziekana Dekanatu Lubaczowskiego oraz ks. mgr Tomasza Szady.\nKs. ppłk Eugeniusz Łabisz wygłosił okolicznościowe kazanie. Przypomniał historię najazdu wschodniego agresora na Polskę. Mówił o wywózce rodaków na Syberię, która zapoczątkowana została w lutym 1940 roku. Dzisiejsza uroczystość - zaznaczył ks. ppłk Eugeniusz Łabisz - to dzień pamięci o Polakach wywiezionych na "nieludzką ziemię" celem biologicznego wyniszczenia a nawet całkowitej zagłady. Dziś modlimy się za tych, którzy zmarli na nieludzkiej ziemi i często nie ma ich grobów i za tych, którzy wrócili ale już nie żyją oraz za tych, którzy jeszcze są wśród nas.\nWe Mszy św. wzięli udział Burmistrz Miasta p. Krzysztof Szpyt, Wicestarosta p. Wiesław Huk, przedstawiciele kombatantów, Sybiracy z rodzinami, mieszkańcy Lubaczowa.\nNastępnie uroczystości przeniesione zostały pod tablicę sybiracką i katyńską. Tam złożone zostały wiązanki kwiatów.\nSłowa uznania padły pod adresem pocztu sztandarowego harcerzy\nAutor: sybiracylubaczow o września 17, 2017\n17 września 1939- Zbigniew Turek\nO słońce jasne , wodzu Stalinie\nJest taka data - Marian Jonkajtys\nPomyślcie jak nam w Polsce\nWspaniale dziś się wiedzie.\nMożemy nawet prawdę\nJuż mówić o sąsiedzie...\nO tym naszym Wspaniałym\nI Wielkim Wschodnim Bracie...\nTylko jakoś zbyt rzadko\nMówimy o tej dacie:\nO 17-tym września!\nA to jest data taka,\nKtóra winna w pamięci\nUtrwalić się na zawsze\nTa historyczna rana!\nEtykiety: Poezja Mariana Jonkajtysa, Poezja Sybiraków\n17-go WRZEŚNIA NIE ZNAJĄ ROCZNICY...- Marian Jonkajtys\nO Czerwonej Inwazji\nNie wiedzą nic\nNie wiedzą O Rocznicy „Wbicia w plecy noża",\nW dziejach naszej Ojczyzny Rozbiorze.\nPani Marii Sobieckiej z Kątów Wrocławskich\nSyberia upomniała się o swoją ofiarę\nZgasła w nocy\nna dalekim Dolnym Śląsku\ndziewczyna co w tajdze przebywała\nw nowe krainy\ndorosłości i starości\nCiepła, dla ludzi życzliwa\nPełna ufności i nadziei\nAutor: sybiracylubaczow o sierpnia 24, 2017\nMoje wspomnienia z Dżezkazganu -Bolesław Figacz\n♦Moje wspomnienia z Dżezkazganu-Bolesław Figacz♦\n/tekst za pozwoleniem syna Stanisława/\nNazywam się Bolesław Figacz. Urodziłem się 28.10.1928 roku.w Grodnie.Nasz ojciec z urodzenia Warszawiak, Był ochotnikiem w Legionach Piłsudskiego i po wojnie został na Kresach,a konkretnie w Grodnie,gdzie się ożenił i pozostał.\nByła nas czwórka dzieci siostra Marysia 1922 rocznik. brat Stach,1926r. ja 1928 r i brat Wojtek 1931 r.\nPo wybuchu wojny w 1939 r. i zajęciu Grodna przez Armię Czerwona,wyprowadziliśmy się do pobliskiej wioski w obawie przed wywiezieniem na Sybir co spotkało moja Ciocię Lewandowską z mężem i dwoma synami.\nW marcu 1940 roku zmarła nasza Mama.Ojciec zatrudnił się przy kopaniu torfu.a my trochę pomagaliśmy.\nJesienią 1940 roku wyjechaliśmy do wsi Stryjówka, żeby uniknąć wywózki. Po jakimś czasie przeprowadziliśmy się do gajówki w pobliskich lasach..W 1941 roku wybuchła wojna niemiecko-sowiecka.Po zajęciu tych terenów przez Niemców nasz ojciec został tam gajowym..W 1942 roku rozeszliśmy się do pobliskich wiosek na zarobek.\nBrat Stach trafił do wsi Orechwicze, a ja do Obuchowicz. Właściwie to nie były wioski a tak nazywane Okolice,bo tam mieszkała szlachta. Później i Wojtek też trafił do Orechwicz.Latem 1944 roku przyszli z powrotem Sowieci.\nMojego brata Stacha wzięli do wojska Polskiego i przeszedł szlak bojowy do samego Berlina..\nZapomniałem napisać, ze Ojca i siostrę zabrali Niemcy i znaleźli się na Mazurach w miejscowości Korsze.\nBrat Stach po demobilizacji w 1947 roku ,też do nich dołączył. Ja nadal byłem w Obuchowiczach , a Wojtek w Orechwiczach.\nW Obuchowiczach mieszkałem nielegalnie na lewych zaświadczeniach z miejsca zamieszkania.\nByła nas czwórka kolegów,którym marzyła się Wolna Polska. Nie mieliśmy możliwości brania bezpośredniego udziału w walce,więc czekaliśmy na swój czas.Trójka kolegów to byli Obuchowicze Zdzisiek, Kazik i Franek najmłodszy z naszej paczki.\nW 1950 roku zaczęły się aresztowania.Zatrzymywali na kilka dni i wypuszczali i brali następnych, W końcu zatrzymali moich kolegów, a 23 listopada 1950 roku zostałem zatrzymany przez agenta KGB . Po dwóch tygodniach pobytu w tymczasowym areszcie w Skidlu zostałem przewieziony do Grodna i osadzony w w Areszcie Śledczym\nAutor: sybiracylubaczow o sierpnia 22, 2017\nZ kresów Wschodnich do Kazachstanu - Tadeusz Kaźmierczak\n♦Z kresów Wschodnich do Kazachstanu - Tadeusz Kaźmierczak♦\nW pierwszych dniach września pożegnaliśmy się z naszym tatusiem, który zapakował nas wraz z całym dobytkiem na dwa drabiniaste wozy, pocałował matkę, mnie i siostrę. Tak rozstaliśmy się i pojechaliśmy do rodzinnego Borszczowa, On zaś został na posterunku w Horożance, powiat Podhajce, w województwie stanisławowskim, dokąd cztery lata wcześniej przyjechaliśmy z Borszczowa. Z żalem opuszczałem Horożankę.\nW Borszczowie poszedłem do drugiej klasy szkoły podstawowej. W domu zaciemnialiśmy wtedy okna kocami. Pamiętam, że odwiedzali nas znajomi, którzy wrócili z frontu z lżejszymi ranami rąk i nóg.\nAutor: sybiracylubaczow o sierpnia 19, 2017\nWspomnienia- Maria Sobiecka\n♦Wspomnienia - Maria Sobiecka ♦\nza zgodą w wnuka Macieja Bernatowicza\nMaria Sobiecka-zdjecie przesłane przez Macieja Bernatowicza\nPrzyszli do nas o trzeciej w nocy, 13 kwietnia 1940 roku uzbrojeni Rosjanie. Kazali wziąć trochę rzeczy, ubrać się, zabrać suchy prowiant. Wzięłam książkę, której nie zdążyłam przeczytać. Było w niej moje świadectwo ukończenia czwartej klasy, na szczęście, bowiem jak się później okazało , był to jedyny dokument z kraju. Dwie godziny później , o świcie wyruszyliśmy na punkt zborny. Moja 28 letnia Mama, ja dwunastoletnia, siostra dziesięcioletnia i siedmioletni brat żegnani przez zrozpaczonych dziadków i ciocię. Drewnianą furą jechaliśmy do odległego o 12 kilometrów Radziechowa w woj tarnopolskim. Kazano nam stawić się na stacji kolejowej .\nOjciec mój, komendant policji w Czortkowie, na dwie godziny przed wkroczeniem Armii Czerwonej 17 września 1939 roku zdążył wyjechać do Rumunii. Nas wyrzucono z magistratu, w którym zajmowaliśmy służbowe mieszkanie. Mama, nie mając gdzie się podziać z trójką dzieci, wzięła nas do swoich rodziców na wieś.\nAutor: sybiracylubaczow o sierpnia 17, 2017\nI właśnie wróciłam... -Stanisława Wiatr-Partyka\nI właśnie wróciłam...-Stanisława Wiatr-Partyka\nProszę, byście przyjęły mnie,\nW Wasze harcerskie szeregi,\nChoć po polsku mówię źle,\nDo was szłam przez stepy i śniegi.\nMówi źle po polsku,\nA jeszcze gorzej pisze.\nAutor: sybiracylubaczow o sierpnia 06, 2017\nBez tytułu - Stanisława Wiatr - Partyka\nSybiracy boja się śniegu. Maja ogromny lęk\nprzed otwartą przestrzenią, zwłaszcza białą\ni pustą... Robią sobie suchary z chleba\ni trzymają gdzieś pod ręką ... na wszelki wypadek\n- dr Wanda Monne - Dzikowska\nPrzechodzimy obok siebie w milczeniu,\nObojętni na tętno miasta,\nChętnie kryjąc się w jego cieniu,\nByle szept do alarmu urasta...\nRyszard Antolak ze Szkocji\nRyszard Antolak ze Szkocji napisał: :\nw ciągu ostatnich kilku lat, też przeszukiwałem ślady rodziny po drugiej wojnie światowej.\nByłem w Persji (gdzie odwiedziłem polskie cmentarze wojenne) i w Tanzanii, gdzie były polskie obozy. Trzy lata temu miałem odwagę odwiedzić Ukrainę, gdzie członkowie mojej rodziny, ci którzy nie zostali wysłani na Syberię, zostali zamordowani przez ukraińskich nacjonalistów. To było bardzo wstrząsające doświadczenie. Płakałem całymi dniami chyba!\nTylko zostało mi już odwiedzić Uzbekistan, gdzie dziadek mój umarł już przy samej granicy Persji (Kermine) w 1942- im roku. Może kiedyś mi się uda.\nStrony internetowe, takie jak Sybiracy Lubaczow, dają głos tym, którzy już ich nie mają.\nAutor: sybiracylubaczow o sierpnia 04, 2017\nPan Janusz Urbaniak z tygodnika : Rzecz Krotoszyńska\nPan Janusz Urbaniak z tygodnika : Rzecz Krotoszyńska napisał: :\nCieszę się, że mogłem pomóc.Pozdrawiam Panią i życzę spokojnych dni świątecznych. Proszę dobrze mysleć o "Rzeczy Krotoszyńskiej" - jedynym w naszym powiecie do końca polskim tygodniku lokalnym\n- Janusz Urbaniak\nPan Bronisław Lech\nPan Bronisław Lech napisał: :\nPani Basiu bardzo dziękuję za świąteczne życzenia, zatem nieco spóźnione, ale szczere życzenia proszę przyjąć, gdyż kartka z życzeniami świątecznymi wysłana na adres ,,sybiracy lubaczów" właśnie wróciła z powrotem, bardzo mi przykro z tego powodu.\nPS. Chciałem się pochwalić, że udało mi się ustalić w jakich jednostkach wojskowych mój dziadek służył, ale konkretnego obozu jenieckiego nie udało się ustalić, zatem przyjąłem intuicyjnie obóz w rejonie ołonieckim w Karelii, gdyż miałem okazję być za kręgiem polarnym w 1995 roku. Jestem bardzo zadowolony z uzyskanych informacji na temat mojego dziadka, a to wszystko dzięki Pani, gdyż wskazana droga poszukiwań i wlana beczka optymizmu w moje serce zaowocowała pełnym sukcesem. Pani Basiu jestem\nPani dozgonnie wdzięczny i jeszcze raz bardzo dziękuję za ofiarowaną pomoc.\nZ poważaniem. Bronisław Lech\nPani Stanisława Wiatr Partyka\nPani Stanisława Wiatr Partyka napisała: :\nEureka! Zaadresowana koperta leży na stole. Posyłam dwie książki - pierwszą i ostatnią. Myślę, że coś wykorzystasz do swoich prezentacji i ciesze się, bo dostaję listy, że do niektórych wierszy ludzie się przywiązują, to znaczy, że się utożsamiają, że dotknęłam ich " struny"... Twoje działanie jest znane, wykorzystywane, dziś słyszałam o Lubaczowskim apelu. Tarnów robi co może. Tegoroczna pielgrzymka jest przygotowywana ( bardzo pieczołowicie ) właśnie przez nasz Oddział, a radością napawa fakt, że Drogę krzyżową i Modlitwę Wiernych poprowadzą autentyczni wnukowie Sybiraków. Natomiast program artystyczny Koło Terenowe z Dębicy - zespół "Safo" z Domu Kultury. Mam nadzieję, że staniemy na wysokości zadania... Jak zwykle życzę sił i natchnienia i serdecznie pozdrawiam. swp.\nPani Maria Golczyk\nPani Maria Golczyk napisała: :\nMoi Kochani ! Mój Tato urodził się w Busku k. Lwowa. Dowiedziałam się, ze wiele wspomnień czy dokumentów jest w posoiadaniu waszego Zwiazku., Mam konkretne pytanie, a dotyczy p. Gumińskiej -Szałajdewicz. Czy ktoś moze sprawdzi, czy w jej książce Kroniki sokolnictwa polskiego w Busku do r. 1909 występuje nazwisko Lubin jackowski? wogóle Jackowski? moze Dyonizy? bardzo zalezy mi na tej informacji. Gorąco pozdrawiam.\nMaria z Jackowskich Golczyk...\nPan Tomasz Miklusz\nPan Tomasz Miklusz napisał: :\nDzień dobry. Piszę do Państwa z zapytaniem czy istnieją gdzieś listy osób wywiezionych na Syberię bądź zamordowanych przez UPA z okolicy Krowicy gdyż stamtąd pochodzi moja rodzina. Prowadzę drzewo genealogiczne mojej rodziny i część jej członków znika po drugiej wojnie światowej. Z góry dziekuje za odpowiedź.\nPani Barbara Figurniak\nPani Barbara Figurniak napisała: :\nJestem córką Sybiraka, moi dziadkowie zostali zamęczeni na\nsyberyjskiej ziemi, nie mają mogiły.Przyjażnię się z Sybiraczką -\npanią profesor Stanisławą Wiatr-Partyka.\nŚpiewam piosenki do jej wierszy z muzyką Mateusza\nKrzysztofa Jarosza - kompozytora z Krakowa.\nOto jedna z nich - może Pańswa zainteresuje.\nNapisałam też artykuł:\nStarałam się napisać o Sybirakach gdyż wciąż zbyt mało się\no tym mówi.Występuję publicznie w kraju i zagranicą.\nSpiewam także piosenki do słów Powstańców Warszawskich\nw tym K.K.Baczyńskiego i prof. Witolda Kieżuna.\nJeśli chcieliby Państwo zorganizować jakiś koncert\npatriotyczny z moim udziałem to będzie mi bardzo miło.\nWystępowałam kiedyś w Lubaczowie w Domu Kultury -\nrazem z Piotrem Szczepanikiem.Potem stworzyłam kilka\nartykułów i galerii o tym ciekawym regionie na łamach Wiadomości24.\nTy tylko dwa z nich :\nJestem patriotką i kocham swój kraj.\nSerdecznie Państwu dziękuję za tę działalność.\nDziękuję także (z góry) za odpowiedź.


Strzelające świece - Wersja do druku\n+--- Wątek: Strzelające świece (/showthread.php?tid=7625)\nStrzelające świece - marianna000 - 20-03-2016\nZastanawiam się jakie jest Wasze odczucie co do strzelających świec.\nPrzypadek z dzisiejszego dnia, a właściwie z wczorajszego:\nPodczas rytuału świeca puszczała iskry, nie ukrywam, że sprawdzałam w rożnych źródłach znaczenie takiego zdarzenia i w zależności od owego źródła podawano bardzo różne powody oraz znaczenia takiego zjawiska.\nŹródła jak to źródła, jedne są mniej a inne bardziej wiarygodne ale zależy mi na Waszej opinii.\nJako, że tutaj, na tym forum mam wrażenie,że jest cały tzw. "beef" czyli konkretne informacje i takie mega ścisłe i konkretne dane na tematy które nas wszystkich interesują to pozwalam sobie na kontakt z Wami, niezwykłymi zjadaczami zwykłego chleba o pomoc i rozjaśnienie owego tematu i własne spostrzeżenia, które wynikają z obserwacji i własnego doświadczenia - nie tylko to co gdzieś wyczytaliście - if you know what i mean.\nZ góry dziękuję, pozdrawiam i dobranoc.\nRE: strzelające świece - Kamis - 20-03-2016\nNo Hej. Powiem Ci że to raczej dobry znak ,,te strzelanie,,. Kojarzy mi się z energią.. energią użytą w konkretnym celu, czy to urok czy klątwa czy coś do polepszenia bytu ale... ale słyszałem o przypadkach kiedy to świeca ledwo się pali i kadzidło i właśnie strzela wiążąc koniec z końcem. Powiem że zdarzają się świece które strzelają bo mają np sporo wody w sobie lub tym podobne. Mi ostatnio kadzidełko (w patyczkach) strzelało non toper, ale zorientowałem się że tak jest w przypadku każdej sztuki akurat taki sort kupiłem trafny. Szukanie wyjaśnienia w nadprzyrodzonych siłach to też nie wyjście... Faktem jest że zdarzyło się to podczas rytuału... ale sprawdź jeśli możesz czy np bliźniacza świeca też nie strzela. Jeśli nie to w takim przypadku najlepiej polegać na intuicji. Jeśli czujesz że świeca wiąże koniec z końcem strzelając iskrami to odpowiedz będzie negatywna, a jeśli strzela energicznie to pozytywna.\nRE: strzelające świece - marianna000 - 20-03-2016\nPrzyznam, że nie bardzo wiem co masz na myśli pisząc o tym wiązaniu końca z końcem.. czy chodzi o to że słabo strzela?\nŚwieca nie strzelała cały czas ale tak okazjonalnie i szły wtedy iskry. Nie jest to też kwestia partii świec bo pozostałe tak nie miały.\nTrudno mi powiedzieć cz było to energiczne strzelanie czy nie jako ze wystrzał iskry sam w sobie jest spowodowany jakąś siłą ergo jest to z natury energiczne zjawisko - tak mi się wydaje...\nRE: Strzelające świece - Shadow - 20-03-2016\nKamisowi chodziło chyba o to, że wiąże koniec z końcem bo jest na skraju zgaśnięcie, nie domaga i te iskry wyglądają jak ostatnie agonalne zipanie.\nAa możliwe, ale świeca strzelała gdy było jej jeszcze sporo, a i ogień był dobry.\nRE: Strzelające świece - Magnus - 28-08-2016\nGdy świeca pali sie równo i nie strzela, to znak, że proces przechodzi prawidłowo, gdy strzela to oznaka spalania wydzielających się negatywnych energii.


Czy Polska może obronić się przed Rosją? - ECPP\nutworzone przez ecpp_kokpit | Lis 20, 2020 | aktualności, Bez kategorii, raporty ecpp | 0 komentarzy\nBezpośrednia odpowiedź na postawione w tytule pytanie jest w zasadzie tak krótka, że ten tekst mógłby liczyć zaledwie jedno zdanie. Polska obecnie nie jest w stanie obronić się przed Rosją ze względu na niski poziom zdolności polskich sił zbrojnych. i jest to opinia podzielana przez znakomitą większość cywilnych i wojskowych ekspertów wypowiadających się w tej kwestii. Pojęcie zdolności jest tu przy tym kluczowe, gdyż nawet dostawy nowego sprzętu nie tworzą jeszcze złożonego z wielu elementów kompleksowego systemu, jaki konieczny jest do wykonywania zadań na polu walki.\nBłędem byłoby jednak poprzestanie na powyższej lapidarnej konkluzji. Powyższe pytanie stawia bowiem problem, który jest stale aktualny i ma kluczowe znaczenie zarówno w kontekście kolektywnej obrony w ramach sojuszy, jak i z punktu widzenia czarnego scenariusza w postaci konieczności samodzielnej obrony kraju. Z pewnością więc warto mu poświęcić więcej uwagi.\nPierwszym i podstawowym krokiem w rozpatrywaniu problemu samodzielnej obrony przez Rosją jest przyjecie pewnych założeń, określających pole analizy. Jeśli bierze się pod uwagę wszelkie teoretycznie wykonalne militarnie scenariusze, w tym strategiczny atak nuklearny na nasz kraj, to oczywiście trudno jest mówić o szansach na skuteczną obronę. To samo raczej też dotyczy hipotetycznej wielkiej agresji konwencjonalnej, na skalę porównywalną z niemieckim atakiem w 1939 r.\nKiedy się jednak bierze pod uwagę interesy polityczne współczesnej Rosji i jej politykę, a także wiedzę wynikającą z historii wojen, skala zagrożeń wchodzących w grę jest zupełnie inna. Wówczas można w uproszczeniu przyjąć, że możliwość skutecznej samodzielnej obrony przed rosyjskim atakiem jest funkcją trzech czynników: polskich zdolności obronnych, rosyjskiego potencjału ofensywnego oraz stopnia determinacji Rosji do pokonania Polski. Ten ostatni czynnik zależy od wagi rosyjskich interesów leżących na szali. Im mniej kluczowe interesy, tym mniejsza skłonność do angażowania wielkich sił i ponoszenia dużych strat, co bezpośrednio będzie się przekładać na szanse Polski w wojnie.\nPrzyjmując ta ostatnia perspektywę, na kwestię zdolności Polski do obrony przed Rosją warto spojrzeć z perspektywy długoterminowej, w oderwaniu od obecnego układu sił i stanu armii, przyjmując przy tym założenie, że rozwój polskiego potencjału obronnego mógłby być bez przeszkód realizowany w oparciu o możliwie optymalną strategię obronną, a jego ograniczeniami byłyby głównie dwa parametry – wielkość gospodarki oraz liczba ludności. Poziom technologiczny nie ma tu już większego znaczenia, gdyż Polska może kupować niemal każdą nowoczesną broń konwencjonalną jakiej potrzebuje na Zachodzie, o ile oczywiście ma na nią środki finansowe. Patrząc z tej perspektywy szanse na budowę narodowego potencjału obronnego, który byłby w stanie przynajmniej uczynić każdą rosyjską inwazję zbrojną niezwykle kosztowną, nie wyglądają już tak źle.\nPolska ma zdecydowanie mniejszy potencjał gospodarczy i ludnościowy od Rosji, ale różnica nie jest aż tak dramatyczna. W 2019 r. według danych MFW polski PKB wyniósł 592 mld dolarów, a przy uwzględnieniu parytetu siły nabywczej (PPP) 1.309 mld dolarów, ludność kraju zaś liczyła prawie 38 mln. Dla porównania, analogiczne wielkości dla Rosji to 1.702 mld PKB liczonego po bieżącym kursie dolara, 4.135 mld według PPP, oraz populacja licząca 146 mln. Prześledzenie tych wskaźników począwszy od roku 1991 pokazuje, że o ile liczba mieszkańców w przypadku Polski utrzymywała się na poziomie nieco ponad jednej czwartej populacji Rosji, to relacja wielkości PKB obu krajów zmieniała się już wyraźnie. Niemnie, jeśli wziąć pod uwagę bardziej miarodajne w tym wypadku wielkości PKB liczone z uwzględnieniem siły nabywczej, to średnio kształtowała się ona w przedziale od 1:3 do 1:4 na korzyść Rosji.\nHistoryczne doświadczenia wyraźnie wskazują, że tego rzędu dysproporcja potencjałów nie przekreśla szans na możliwość skutecznej obrony. Znane są przypadki, w których państwa potrafiły jeśli nie wygrać wojnę, to przynajmniej stawić bardzo zacięty i częściowo skuteczny opór agresorom posiadającym gospodarkę i populację kilkanaście czy kilkadziesiąt razy większą od nich. ZSRR w momencie agresji na Finlandię posiadał przewagę wręcz gigantyczną, bo aż 34 większy PKB oraz 52 razy większą liczbę ludności. Z kolej Wietnam był w stanie w 1979 r. skutecznie podjąć walkę z chińską inwazją pomimo tego, że Chiny posiadały 24-krotną przewagę pod względem wielkości gospodarki oraz ponad 18-krotną pod względem wielkości populacji. Oczywiście, wspólną cechą obu tych wojen, poza bardzo ważnym aspektem w postaci nieprzygotowania wojsk inwazyjnych, był brak determinacji agresora, aby osiągnąć pełne zwycięstwo bez względu na koszty. Taka sytuacja jest jednak historycznie rzecz biorąc czymś typowym, a nie wyjątkowym. Ogromna większość międzypaństwowych konfliktów zbrojnych toczy się o cele ograniczone.\nJeśli jednak spojrzeć na wydatki obronne Polski i Rosji, to sytuacja wygląda już wyraźnie gorzej. Według danych SIPRI w 2019 r. Polska wydała na obronność 11,9 mld dolarów, podczas gdy nakłady Rosji wyniosły ponad 65 mld dolarów. Co więcej, gdyby wziąć pod uwagę realną wartość nabywczą tych nakładów, to różnica ta byłaby jeszcze większa.\nObecnie wielu ekspertów i instytucji skłania się do wniosku, że branie w międzynarodowych porównaniach pod uwagę rosyjskich wydatków obronnych wyrażonych w dolarach po aktualnym kursie dolara mija się z celem, gdyż dane te zupełnie nie oddają tego, co Rosja jest w stanie pozyskać za te kwoty w porównaniu z innymi państwami. Wynika to z głównie faktu, że modernizując i utrzymując swoje siły zbrojne praktycznie za nic nie płaci w dolarach, a kurs rubla do tej waluty jest obecnie niski. W istocie nigdy nie byłoby jej stać na utrzymanie, modernizacje i intensywne szkolenie tak wielkich sił konwencjonalnych i nuklearnych, gdyby jej wydatki na obronność faktycznie były porównywalne z wydatkami Niemiec, Francji czy Wielkiej Brytanii, tak jak na to wskazują najczęściej przywoływane dane.\nNie ma obecnie dobrego wskaźnika, który oddawałby rzeczywistą wartość rosyjskich nakładów obronnych i nadawał się do porównań z innymi państwami, niemniej za stosunkowo najbardziej miarodajne coraz częściej uważa się określanie tychże wydatków w dolarach amerykańskich, ale z uwzględnieniem siły nabywczej (PPP). Stosując ten wskaźnik M. Kofman, ekspert specjalizujący się w rosyjskiej polityce wojskowej, oceniał wartość rosyjskich nakładów na obronność w 2019 r. na rzędu 150-180 mld USD, co stawiało Rosję na trzecim miejscu na świecie. Z kolei uznany londyński International Institute for Strategic Studies szacował, że wyniosły one według tej metody 164 mld dolarów. Wprawdzie również polskie wydatki liczone przy użyciu tego wskaźnika są zdecydowanie wyższe, ale znajdują się one na razie w granicach 30 miliardów dolarów.\nIstnieje wszakże realna szansa, że powyższa dysproporcja zmniejszy się w ciągu najbliższej dekady, a przemawiają za tym dwie przesłanki. Po pierwsze, przyczyną tak dużej obecnej różnicy jest w dużej mierze to, że Rosja zdecydowanie większą część swojego PKB przeznacza na zbrojenia niż nasz kraj. Jeśli jednak rosyjskie nakłady ulegną stagnacji, a w relacji do PKB spadną, co w świetle już obserwowanych tendencji jest prawdopodobne, podczas gdy polskie zgodnie z ustawą wzrosną do 2,5% PKB w 2030 r., to istniejąca luka dość znacząco by się zmniejszyła. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na jej redukcję może stać się też mniejsza niż obecnie różnica w wielkości gospodarek obu państw. Polska od blisko dekady rozwija się wyraźnie szybciej od Rosji i jak dotąd nic nie wskazuje, aby trend ten miał się odwrócić w nadchodzącej dekadzie.\nW końcu jeśli spojrzymy na szanse Polski w starciu z Rosją ze strategiczno-operacyjnego punktu widzenia, to warunki do obrony są z pewnością daleki od optymalnych, ale też nie wyglądają one źle, a przynajmniej nieporównanie lepiej niż w roku 1939. Prowadzone z dużym rozmachem uderzenia Rosja mogłaby wyprowadzić praktycznie jedynie z terytorium Białorusi, przy czym za najdogodniejszy do działań zaczepnych na dużą skalę potencjalny kierunek ataku uważa się oś Brześć – Warszawa.\nZ pewnością Rosja mogłaby wykorzystać do potencjalnej inwazji jedynie część swoich sił zbrojnych. Jak wielką, trudno jest z wyprzedzeniem bardziej precyzyjnie określić, niemniej jako orientacyjną wielkość można przyjąć, odwołując się do często cytowanego szwedzkiego raportu, że Rosja byłaby w stanie w stosunkowo krótkim czasie zaangażować do napaści na Polskę ugrupowanie liczące maksymalnie 250-300 tysięcy żołnierzy. Można założyć, że Polsce jako stronie broniącej powinny wystarczyć siły istotnie mniejsze, o ile byłyby one przynajmniej porównywalne jakościowo z rosyjskimi. Często przyjmuje się, że na kierunku natarcia dobrze przygotowane do obrony wojska mogą być trzy razy mniej liczne od wojsk atakujących, choć niekiedy ten przelicznik stosuje się również do ogólnego stosunku sił obu stron.\nPowyższe spojrzenie na ogólne warunki określające możliwości Polski w zakresie obrony przed Rosją jest ważne, gdyż pozwala ustalić realny poziom ambicji obronnych. Niemniej jednak, w długofalowym podejściu do obrony kraju należy koncentrować się bardziej na możliwie najskuteczniejszej strategii obronnej i stworzonych na potrzeby jej realizacji kluczowych zdolnościach wojskowych, niż na określonych scenariuszach rosyjskiej agresji. Nieznany jest bowiem ani jej charakter ani skala, gdyż kwestie te zależą od politycznych motywów agresora, aktualnego stanu rosyjskich sił zbrojnych oraz innych czynników, których nie da się przewidzieć z większym wyprzedzeniem.\nCo więcej, choć polski potencjał militarny powinien być dostosowany do wielkości zagrożenia, to i tak trzeba przyjąć, że autonomiczne zdolności Polski do obrony przed Rosją są sprawą relatywną, a ich poziom będzie zmieniać się w czasie, do pewnego stopnia niezależnie od naszych starań. W 2006 r. Rosja stanowiła dla Polski przypuszczalnie mniejsze zagrożenie militarne niż dziś, ale nie ze względu na ówczesną siłę polskiej armii, ale na fakt, że była wówczas w stanie, według słów prezydenta Putina, w krótkim czasie wystawić do walki jedynie 55 tysięcy żołnierzy, parokrotnie mniej niż obecnie.\nW wymiarze militarnym, o obronie Polski w dłuższej perspektywie najlepiej jest myśleć w kategoriach szerokich, ogólnych zdolności (generic capabilities), takich jak np. zwalczanie zagrożeń na lądzie czy w powietrzu, na wzór programu „zwalczanie zagrożeń na morzu”, uwzględniając przy tym postęp techniki wojskowej w każdym z tych obszarów, nie zaś przez pryzmat konkretnych scenariuszy agresji bądź konkretnych systemów uzbrojenia. Są bowiem takie zdolności, jak np. zwalczanie wrogich pojazdów lądowych czy żywotność własnych wojsk, które zachowują dużą wartości obronną i odstraszającą przez kilka dekad, niezależnie od rozwoju sytuacji. Niestety w ciągu minionych trzech dekad nie zrobiono zbyt wiele, aby tego rodzaju zdolności stworzyć, z przyczyn, o których będzie mowa w poniższym podrozdziale.\nJak już wskazano na wstępie, poziom zdolności militarnych Polski, nawet po paru latach znaczącego wzrostu wydatków obronnych, można uznać za niski. Tak w stosunku do demograficznego i zwłaszcza ekonomicznego potencjału państwa, nie mówiąc o strategicznych potrzebach. Jedną z głównych przyczyn tego stanu rzeczy jest fakt, że proces ich systematycznej budowy pod kątem obrony kraju na większą skalę rozpoczął się dopiero w minionej dekadzie, a jego postęp od tej pory wciąż spowalniają takie czynniki jak nierealne plany, niewydolność instytucjonalna, częste zmiany kadrowe, czy ograniczone środki finansowe.\nPrzez ponad dwie dekady od momentu odzyskania niepodległości polskie władze nie tylko potrafiły nakreślić wizji narodowego potencjału odstraszania i obrony, ale też czasem nie dostrzegały nawet potrzeby jego budowy. W oficjalnych dokumentach strategicznych z lat 1992-2014 zajmowano się, generalnie rzecz biorąc, przede wszystkim aktualnymi lub możliwymi w niedalekiej przyszłości wyzwaniami w sferze bezpieczeństwa, i pod tym kątem podchodzono do zdolności wojskowych. Z poważniejszych zagrożeń militarnych dla Polski brano niezmiennie pod uwagę dwa scenariusze: atak zbrojny na niewielką skalę, który Polska byłaby w stanie odeprzeć własnymi siłami, oraz pełnoskalową inwazję, w przypadku której nasz kraj mógłby jedynie starać się możliwie długo stawiać zbrojny opór i liczyć na pomoc z zewnątrz. Żaden z nich nie motywował do budowy potencjału militarnego, który maksymalizowałby skuteczność ewentualnej operacji obronnej. O ile pierwszy był bardzo mało wymagający, to drugi, dla kontrastu, stawiał poprzeczkę niezwykle wysoko, a zarazem był określany jako bardzo mało prawdopodobny. Jednocześnie poważnym błędem było również niedostrzeganie lub niedocenianie problemu, jaki była możliwość powrotu Rosji na ścieżkę neoimperialną.\nW konsekwencji dominowała polityka obronna o charakterze doraźnym. Taka polityka zaś z definicji nie jest w stanie, szczególnie w przypadku państwa o takim potencjale i położeniu jak Polska, zapewnić niezbędnych zdolności obronnych. Te muszą bowiem być budowane przez dekady, czyli przez okres obejmujący liczne kadencje parlamentarne oraz wykraczający daleko poza możliwości prognozowania sytuacji międzynarodowej.\nOptymalnie rzecz biorąc, pierwszym krokiem zmierzającym do budowy narodowego potencjału odstraszania powinno być wypracowanie długofalowej i cieszącej się możliwie szeroką akceptacją politycznych i wojskowych elit strategii obronnej. Jednak pomimo pojawiania się takich postulatów, ostatecznie nigdy w Polsce do tego nie doszło. Jak to wytknął jeden z zachodnich ekspertów w roku wstąpienia Polski do NATO, nie podjęto w kraju nawet poważniejszych wysiłków na rzecz wprowadzenia nowej doktryny operacyjnej w siłach zbrojnych. Pochodną braku wspólnej wizji obrony kraju były też inne problemy, jak nierozwiązany praktycznie do tej pory dylemat „stosunku ilości do jakości” czy też patrzenie na siły zbrojne przez pryzmat przedsięwzięć rzeczowych, a nie osiągnięcia zdolności do realizacji określonych zadań. Skoro nie było wiadomo, jak ma wyglądać polska obrona, to niemal dowolne zakupy czy posunięcia organizacyjne można przedstawiać jako wzmacniające bezpieczeństwo kraju.\nProblematyczne okazały się również niektóre aspekty polskiego podejścia do sojuszy. Liczba mnoga jest tu nieprzypadkowa, gdyż bilateralne relacje w sferze bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi warto traktować po części niezależnie od członkostwa w NATO. Unię Europejską, która też posiada już pewne atrybuty sojuszu, pozostawimy tu na boku, gdyż w sferze „twardego” bezpieczeństwa nie odgrywa ona większej roli.\nGeneralnie rzecz biorąc, w polskiej polityce bezpieczeństwa oraz toczącej się wokół niej debacie publicznej koncentrowano się na wybranych i niewątpliwie ważnych aspektach (np. pozycja polityczna Polski, zasada wzajemności, dokumenty NATO), ale przy jednoczesnym niedocenianiu znaczenia innych istotnych kwestii. Przede wszystkim dotyczy to faktycznych możliwości wypełnienia przez sojuszników Polski ich zobowiązań wynikających z artykułu 5, skali kosztów, jakie musieliby ponieść z tego tytułu, oraz ściśle związanej z tymi sprawami roli narodowych zdolności militarnych, tak w samym zapewnieniu sojuszniczego wsparcia, jak i skuteczności późniejszej kolektywnej obrony.\nSzczególnie ważna w tym kontekście jest pierwsza dekada obecnego stulecia, kiedy to Polska, silnie angażując się w operacje międzynarodowe, traktowała udział w nich przede wszystkim jako inwestycję mającą na celu wzmacnianie sojuszniczej solidarności, która dodatkowo przyniesie też korzyści w postaci silniejszej pozycji w strukturach euroatlantyckich. Polscy decydenci zakładali, że pomoc sojusznikom w zwalczaniu ważnych dla nich zagrożeń zaowocuje podobną gotowością z ich strony do wsparcia Polski, kiedy ta znajdzie się w sytuacji zagrożenia. Jak pisali O. Onyszkiewicz i O. Osica, „skala i czas odpowiedzi sojuszników na wezwanie Polski jest funkcją skali i czasu reakcji Polskich Sił Zbrojnych na prośby o wsparcie pozostałych sojuszników.” Równolegle w odniesieniu do rozwoju Sił Zbrojnych RP coraz większy nacisk kładziono na ich zdolność do udziału w operacjach typu out of area, co znalazło wyraz zarówno w publikacjach z tego okresu jak i faktycznej polityce obronnej państwa, w tym decyzjach dotyczących pozyskiwania uzbrojenia i sprzętu wojskowego.\nTego rodzaju podejście, zakładające w istocie kumulowanie „kapitału wdzięczności” u sojuszników, miało jednak pewne negatywne aspekty, z których najważniejsze były dwa. Po pierwsze, choć jest to konkluzja banalna, z samej natury sojuszy wynika iż w przypadku sojuszniczych gwarancji bezpieczeństwa nigdy nie występuje pewność, jedynie można mówić o stopniu prawdopodobieństwa. Państwo, które buduje swoje siły zbrojne w dużej mierze pod kątem sojuszniczych potrzeb, automatycznie godzi się na ryzyko, że w najczarniejszym scenariuszu nie będzie mogło liczyć ani na wojska sojusznicze, ani na własne.\nPo drugie, z teorii odstraszania i teorii sojuszy jednoznacznie wynika, że jednym z najważniejszych czynników decydujących o udzieleniu zagrożonemu sojusznikowi militarnego wsparcia jest lokalny stosunek sił wojskowych. Innymi słowy, prawdopodobieństwo wypełnienia sojuszniczych gwarancji gwałtownie maleje, jeśli szanse na militarną skuteczność ewentualnej pomocy wydają się bardzo znikome. Trzeba też jednocześnie brać pod uwagę bardzo istotną sprawę kosztów takiej pomocy, gdyż z punktu widzenia USA i mocarstw europejskich odzyskanie kawałka polskiego czy estońskiego terytorium niekoniecznie byłoby warte każdej ceny.\nPowyższe nie oznacza w żadnym razie, iż udział Polski w operacjach sojuszniczych był błędem. Przeciwnie, z punktu widzenia wiarygodności Polski jako sojusznika był on konieczny. Problem leżał w rozłożeniu akcentów. Zbyt duży nacisk położono na inwestycje w sojuszniczą solidarność i zasadę wzajemności, zbyt mały na własne zdolności obronne jako jeden z absolutnie kluczowych czynników warunkujących sojusznicze wsparcie, o ewentualnej konieczności samodzielnej obrony nie wspominając. Udział w operacjach stabilizacyjnych należało traktować raczej jako spełnienie koniecznego warunku, aby nie zyskać u sojuszników reputacji państwa, które konsekwentnie odmawia udzielania wsparcia innym i przez to same na obronę nie zasługuje. Natomiast jeśli chodzi o kwestię „wdzięczności”, to zapewne bliski prawdy jest Jacek Bartosiak mówiąc, że nie jest ona „walutą” w stosunkach międzynarodowych. Oczywiście, poczucie wdzięczności może naszemu państwu kiedyś pomóc, ale nie powinno się go traktować jako zbyt istotnego czynnika.\nObecnie kierunek polskiej polityki zagranicznej powinny wyznaczać trzy wyzwania: charakter i możliwa skala militarnych zagrożeń ze strony Rosji, dostosowanie do sojuszniczych możliwości i strategii oraz dostosowanie do wymogów nowoczesnego pola walki. Warto na każde z nich spojrzeć oddzielnie, jednak pomiędzy działaniami koniecznymi w każdym z tych obszarów nimi występuje tak duży stopień synergii, że w istocie wytyczają one jeden strategiczny kurs.\nRosja jest jedynym źródłem militarnych zagrożeń dla Polski. Obecnie ryzyko agresji zbrojnej z jej strony można uznać za bardzo niewielkie, ale sytuacja ta może się zmienić w relatywnie krótkim czasie. Wydaje się, że szczególnie trzy rodzaje okoliczności zwiększałyby niebezpieczeństwo rosyjskiego ataku na Polskę, a także państwa bałtyckie bądź Norwegię.\nPierwszą sytuacją jest stan podwyższonego poczucia zagrożenia na Kremlu. Zwłaszcza, jeśli wynikałby z działań Zachodu, które potencjalnie zagrażałyby przetrwaniu aktualnego reżymu albo też naruszałyby strategiczne interesy Rosji, na przykład w postaci próby wyrwania Białorusi z jej strefy wpływów lub wprowadzenia drakońskich sankcji gospodarczych. W przypadku poważnego kryzysu na linii Zachód-Rosja lub USA-Rosja, Moskwa mogłaby zdecydować się na agresywne kroki wobec państw granicznych NATO, na przykład w celu zajęcia określonych terytoriów i potraktowania ich następnie jako karty przetargowej. Obawy przed tego rodzaju zagrożeniem widoczne są w państwach bałtyckich i Norwegii. Drugi niebezpieczny scenariusz wiąże się z kolei z szansą, jaka może pojawić się przed Rosją w związku z czasową utratą przez Zachód zdolności do reakcji na jej ekspansywne kroki. Tak może się stać np. w wyniku kolejnego kryzysu ekonomicznego w państwach zachodnich bądź zaangażowania Stanów Zjednoczonych w poważny kryzys polityczno-wojskowy lub wręcz konflikt zbrojny z Chinami. Trzecia ewentualność, raczej najmniej prawdopodobna, to poważny kryzys w relacjach pomiędzy Rosją a jednym z jej zachodnich sąsiadów. Jako możliwy powód, a w istocie raczej pretekst, takiej sytuacji podaje się często w tym kontekście zatarg o prawa rosyjskiej mniejszości na Łotwie i w Estonii.\nMożna przyjąć, że celem militarnych działań Moskwy nie byłoby zdobycie nowych terytoriów, albo też zdobycze terytorialne ograniczone byłyby do przyłączenia do Rosji jedynie wschodnich rejonów Estonii i Łotwy zamieszkałych głównie przez ludność rosyjską. Mniej prawdopodobne jest już stworzenie lądowego korytarza łączącego Obwód Kaliningradzki z Białorusią, choć i takiego scenariusza nie da się wykluczyć. Przypuszczalnie jednak celami rosyjskiej inwazji byłoby wykazanie bezsilności NATO oraz Stanów Zjednoczonych i w konsekwencji pozbawienie tych podmiotów wiarygodności jako gwarantów bezpieczeństwa oraz wymuszenie określonych ustępstw. Te ostatnie mogłyby dotyczyć między innymi zmiany statusu państw na wschodniej flance NATO, polegającej np. na ich częściowej demilitaryzacji i faktycznym wyjęciu spod polityczno-militarnego parasola ochronnego sojuszu.\nZ militarnego punktu widzenia, zagrożenie stwarzane przez Rosję wiąże się zwłaszcza z jej zdolnością do przeprowadzenia zaskakującej, a jednocześnie zmasowanej i przygniatającej siłą rażenia inwazji na swoich zachodnich peryferiach. Potrzebne do niej siły jest ona w stanie zmobilizować w czasie szacowanym przez różne zachodnie źródła na od kilku dni do kilku tygodni. Nie ma przy tym aż tak dużego znaczenia, że w pobliżu granic państw NATO nie stacjonuje zbyt wiele rosyjskich jednostek. Na przykład według rosyjskich mediów, np. zajęcie pozycji wyjściowych na Białorusi w celu ataku na przesmyk suwalski, zajęłoby bazującej w okolicach Moskwy 4 Kantemirowskiej Dywizji Pancernej pięć dni. Do kluczowych atutów Rosji w kontekście tego rodzaju scenariusza zalicza się: jednolite kierownictwo polityczne, zdolność do ukrywania własnych zamierzeń, między innymi poprzez wykonywanie licznych ruchów pozornych, doktrynę wojskową kładącą bardzo duży nacisk na początkową fazę wojny, siły zbrojne o wysokiej gotowości bojowej, przewagę militarną nad wojskami NATO w regionie bałtyckim, systemy antydostępową oraz korzystną geografię.\nW przypadku Polski, do bardziej realnych scenariuszy wojny z Rosją można zaliczyć: 1) rosyjską inwazję na znaczną skalę, której jednym z głównych militarnych celów byłoby otoczenie lub zagrożenie stolicy państwa, a najsilniejsze uderzenie wyszłoby z okolic Brześcia, 2) zajęcie przesmyku suwalskiego, być może wraz z szerokim pasem ziemi wzdłuż granicy z Obwodem Kaliningradzkim, oraz 3) odcięcie wojsk polskich biorących udział w operacji wsparcia państw bałtyckich. We wszystkich tych wariantach należy się liczyć z próbą strategicznego zaskoczenia oraz porażenia polskich zdolności obronnych na samym początku konfliktu zmasowanymi atakami powietrznymi, w spektrum elektromagnetycznym i cyberprzestrzeni.\nMożliwe są też inne zagrożenia militarne, w tym polityczno-militarna presja, agresja zbrojna ograniczona jedynie do ataków powietrznych na szczególnie wartościowe cele na terytorium Polski lub działania nękające, np. w postaci rajdów grup dywersyjnych. Są one jednak mniej niebezpieczne niż wskazane wyżej, a po części również mniej prawdopodobne. Jeśli chodzi natomiast o najpoważniejsze konwencjonalne zagrożenia militarne, jakim jest inwazja na pełną skalę z zamiarem zawojowania lub pozbawienia suwerenności państwa, to jego prawdopodobieństwo w obecnej erze i przy obecnej Rosji jest niezwykle małe. Co więcej, niemal na pewno narastałoby przez dłuższy czas, w którym nie brakowałoby wyraźnych znaków ostrzegawczych. Dlatego też obecnie nie należy koncentrować na nim nadmiernej uwagi i większych środków.\nSojusze to nie przyznane raz na zawsze żelazne gwarancje bezpieczeństwa, ale dynamiczna relacja, zmieniająca się w czasie pod wpływem rozmaitych czynników. Wymagają one cyklicznej ewaluacji, tak aby móc z jednej strony maksymalnie wykorzystać te korzyści, które mogą one zaoferować, z drugiej zaś uniknąć tworzenia oczekiwań, które realistycznie nie będą mogły zostać spełnione.\nPoczynając od NATO, do jego mocnych stron, mimo wszystkich znanych słabości, można zaliczyć potencjał militarny, choć na większą skalę mógłby on zostać wykorzystany po długim, wielomiesięcznym okresie mobilizacji, rosnącą zdolność do w miarę szybkiego reagowania na relatywnie niewielkie lub narastające stopniowo kryzysy polityczno-militarne, oraz coraz większe możliwości odpowiedzi na zagrożenia niewojskowe, takie jak ataki cybernetyczne. Kolejny ważny atut to integracyjna funkcja NATO, wspomagana pod tym względem przez aktywną politykę USA, w zakresie polityki odstraszania i obrony w skali całego regionu sąsiadującego z Rosją, włączając to szereg państw spoza sojuszu. Przypuszczalnie jednak największą wartością dodaną wnoszoną przez sojusz jest to, że wraz z Unią Europejską zapewnia on polityczną konsolidację Zachodu wobec agresywnych działań Rosji. Oczywiście można wskazać, że konsolidacja ta jest wysoce niepełna i dotyczy jedynie wybranych obszarów, niemniej łatwo sobie wyobrazić sytuację, i wszystkie tego negatywne konsekwencje, w której takiej wspólnej linii by nie było.\nZ kolei za podstawową słabość NATO należy uznać zdolność do wypełnienia jego podstawowej misji, jaką jest kolektywna obrona, w sytuacji, w której miałaby miejsce rosyjska agresja na jednego lub kilku członków, dokonana z zaskoczenia lub po krótkim okresie ostrzegawczym. Przyjęta i stopniowo rozwijana przez NATO po 2014 r. strategia odstraszania i obrony na wschodniej flance, nazywana niekiedy strategią „odstraszania poprzez wzmocnienie” (deterrence by reinforcement), opiera się na dwóch komponentach: bardzo niewielkich siłach dyslokowanych w regionie oraz zdolności do mobilizacji i przerzutu dużo większych sił w razie zagrożenia. Koncepcja ta, choć przypuszczalnie i tak najlepsza biorąc pod uwagę istniejące sojuszu polityczne, wojskowe, finansowe i logistyczne ograniczenia, jest jednak zdecydowanie daleka od optymalnej z militarnego punktu widzenia.\nSojusz nie posiada zdolności do szybkiego przerzutu dużych sił z zachodu na wschód i sytuacja ta niemal na pewno nie zmieni się w przewidywalnej przyszłości w sposób zasadniczy. Wynika to z co najmniej trzech powodów: braku większych sił o odpowiednim stanie gotowości, barier administracyjno-infrastrukturalnych utrudniających transport wojsk oraz, po rozpoczęciu działań wojennych, oddziaływania rosyjskich systemów antydostępowych. Oczywiście przeszkody te można starać się ograniczać i do pewnego stopnia tak się już dzieje, jednak podejmowane w tym zakresie wysiłki niemal na pewno nie zdołają w sposób zasadniczy zredukować „luki czasowej”, pomiędzy rosyjskimi działaniami zaczepnymi a poważniejszą reakcją militarną NATO. Sojusz w początkowej fazie konfliktu obok zdolności w zakresie wywiadu, obserwacji i rozpoznania mógłby użyć głównie lotnictwa, jednak jego wykorzystanie byłoby przynajmniej przez pierwsze tygodnie walk istotnie ograniczone z uwagi na oddziaływanie bardzo rozbudowanej, wielowarstwowej rosyjskiej obrony powietrznej.\nDla Polski najważniejsze jednak znaczenie ma zmiana amerykańskiej strategii obrony sojuszników i partnerów, jaka miała miejsce wraz z przyjęciem Strategii Bezpieczeństwa Narodowego (National Security Strategy, NSS) z grudnia 2017 r. oraz Narodowej Strategii Obronnej (National Defence Strategy, NDS) z 2018 r. Jest to tym bardziej istotne, że tzw. scenariusz fait accompli, czyli niespodziewanej inwazji dokonanej przez Rosję lub Chiny na kraj związany politycznie z USA, uznany został przez USA za najważniejsze konwencjonalne zagrożenie militarne, definiujące w dużej mierze ich politykę obronną. Jako potencjalne cele tego rodzaju chińskiej lub rosyjskiej agresji brane są pod uwagę „Tajwan, kraje bałtyckie i wschodnia Polska”.\nJak stwierdził przed komisją Kongresu E. Colby, wówczas odpowiedzialny za opracowanie wspomnianej strategii obronnej wyższy urzędnik Pentagonu, administracja Trumpa zdecydowała się odejść od „modelu Pustynnej Burzy”, zakładającego zgromadzenie w rejonie operacji ogromnej masy wojsk („góry żelaza”) i następnie zbrojne oswobodzenie podbitego kraju, na rzecz strategii odstraszania i obrony, której celem jest niedopuszczenie, aby w ogóle doszło do takiego podboju w wyniku zakończonej szybkim zwycięstwem inwazji. Innymi słowy, oznacza to konieczność skutecznej obrony amerykańskich sojuszników, nawet w obliczu zaskakującej i potężnej inwazji. Powodem tej zmiany są nowe uwarunkowania strategiczne. Współcześnie operacja wyzwolenia zajętego kraju z rąk takich mocarstw jak Rosja czy Chiny byłaby niezwykle ryzykowna i kosztowna, a przez to „politycznie nieakceptowana dla Waszyngtonu i jego sojuszników”.\nW odpowiedzi na powyższe zagrożenie NDS oferuje „nowy model operacyjny”, zakładający, że w początkowej fazie konfliktu siły agresora zostaną w jakimś stopniu powstrzymane przez wojska amerykańskie będące już w rejonie działań oraz te przerzucone z USA tuż przed samym konfliktem lub już w jego trakcie, natomiast korzystne rozstrzygnięcie wojny będzie możliwe po mobilizacji i przybyciu większych sił z terytorium Stanów Zjednoczonych. W obu tych fazach, co zresztą w pełni zrozumiałe, bardzo ważna rola przypisana jest wojskom sojuszniczym, w tym siłom zbrojnym zaatakowanego państwa. Możliwości realizacji tej strategii rodzą jednak pewne wątpliwości, dotyczące głównie, podobne jak w przypadku NATO, zdolności do szybkiego przerzutu większej ilości wojsk.\nPowyższe strategie NATO i USA, które zresztą po części nakładają się na siebie z uwagi na przewidywane w nich wykorzystanie tych samych zdolności, mają z oczywistych względów zasadnicze znaczenie dla Polski.\nZ jednej strony są one korzystne, gdyż stawiają na skuteczną obronę i powstrzymanie potencjalnej inwazji już na samym jej początku. Biorąc pod uwagę konwencjonalny i nuklearny potencjał Rosji oraz jej rosnącą niezależność od Zachodu w innych obszarach, strategia zakładająca pozbawienie jej szans na szybkie zwycięstwo militarne poprzez gotowość do podjęcia szybkiej i skutecznej obrony, jest zdecydowanie najlepsza. Inne rozwiązania, jak horyzontalna eskalacja, drakońskie sankcje (cost imposition) czy też strategiczna operacja zbrojnego oswobodzenia zajętego terytorium, są z rozmaitych przyczyn, w tym politycznych, zdecydowanie gorsze. Mogłyby one zresztą z tego powodu nigdy nie zostać wobec agresora podjęte.\nZ drugiej możliwości realizacji tych strategii są ograniczone. Zwłaszcza w przypadku strategicznego zaskoczenia zaatakowany kraj musiałby przynajmniej w pierwszej fazie, liczonej być może w tygodniach, polegać głównie na własnej obronie. Co więcej, biorąc pod uwagę skalę i liczbę wewnętrznych i zewnętrznych wyzwań stojących przed głównymi sojusznikami Polski w nadchodzącej dekadzie, trzeba brać pod uwagę podwyższone ryzyko, że nie będą oni w stanie, indywidualnie lub w ramach NATO, udzielić Polsce nawet ograniczonego wsparcia.\nRodzi to oczywistą konieczność rozwoju przez Polskę własnych zdolności do obrony kraju, ale wyzwanie to ma też szerszy, regionalno-sojuszniczy wymiar. Według opublikowanego w 2020 r. raportu, którego współautorem jest b. dowódca wojsk amerykańskich w Europie, polskie dywizje niemal na pewno byłyby pierwszymi wojskami NATO, jakie miałyby odpowiedzieć na zagrożenie w regionie Bałtyku. Pięć lat wcześniej uznany ekspert E. Lucas wspomniał, że pierwszy plan ewentualnościowy NATO dla państw bałtyckich przewidywał w razie zagrożenia rozmieszczenie ok. jednej trzeciej polskich wojsk lądowych na ich terytorium. Można przyjąć za pewnik, iż niezależnie od polskich preferencji strategicznych, w ramach NATO będą formułowane wobec Polski pewne oczekiwania.\nTeoretycznie rzecz biorąc Polska mogłaby je odrzucić, jednak taki krok osłabiłby ogólny poziom odstraszania i obrony na wschodniej flance NATO, choćby jako czynnik zniechęcający inne kraje do zaangażowania w realizację tej misji, a to nie leży w polskim interesie. Co ważniejsze jednak, nie branie pod uwagę bezpieczeństwa militarnego sojuszników nie pomagałoby z pewnością w zabiegach o kontynuację amerykańskich czy natowskich działań na rzecz wzmacniania bezpieczeństwa Polski.\nDostosowanie do wymogów współczesnego pola walki\nKolejne konflikty zbrojne, a także liczne manewry i testy, wskazują na istotne zmiany zachodzące na współczesnym polu walki. Generalnie jednak mamy do czynienia nie tyle z nowym zjawiskiem w zakresie sztuki wojennej, co przyspieszeniem procesu, który rozpoczął się już w latach 70. ubiegłego wieku, i który z czasem nazwano Rewolucją w Sprawach Wojskowych (RMA). Rdzeń tej koncepcji stanowi ścisłe współdziałanie i synergia trzech elementów: systemów obserwacji i rozpoznania (ISR), systemów łączności i dowodzenia oraz broni precyzyjnej. Celem jest zdolność do wykrywania wszelkich obiektów czy jednostek nieprzyjaciela z coraz większej odległości, na coraz większych przestrzeniach, przetwarzania uzyskanych informacji i ich dystrybucji w jak najkrótszym czasie oraz precyzyjnego rażenia z coraz większego dystansu, i pozostaje on zasadniczo niezmienny. Natomiast na skutek szybkiego rozwoju wielu technologii, zarówno tych wykorzystywanych już od dekad (np. radiolokacja, łączność radiowa, termowizja, technologie informacyjne) jak i tych dopiero wchodzących do użytku w siłach zbrojnych (sztuczna inteligencja, broń hipersoniczna, lasery większej mocy etc.), można je teraz realizować szybciej, skuteczniej i na większych dystansach.\nWedług przeważającej dziś wizji lądowego pola walki, konieczne będzie operowanie na nim niewielkimi, ale samodzielnymi i łączącymi różne rodzaje broni i różne zdolności jednostkami, walczącymi w rozproszeniu na dużych obszarach, bez ciągłych linii zaopatrzenia, zabezpieczonych flanek oraz możliwości nieskrępowanego wykorzystania komunikacji radiowej. Oprócz rozśrodkowania, konieczne staną się też inne działania ograniczające możliwość wykrycia własnych wojsk, takie jak zwalczanie środków rozpoznania przeciwnika, walka elektroniczna, manewr, maskowanie, mylenie (pozoracja), ograniczenie komunikacji radiowej i szereg innych działań minimalizujących sygnaturę w rożnych spektrach etc. Ponadto, według wielu analiz, potrzebne będzie również zwiększenie aktywnej i pasywnej ochrony własnych wojsk, w tym pojazdów bojowych. Wielkim wyzwaniem będzie też ochrona i obrona baz, w tym zwłaszcza baz lotniczych, oraz systemu zaopatrzenia wojsk.\nPowyższe trendy mają zasadnicze znaczenie dla sił zbrojnych RP. Przede wszystkim ze względu na charakter militarnego zagrożenie za strony Rosji. Wprowadzenie w życie własnej wersji RMA, zwłaszcza w postaci stale doskonalonych kompleksów rozpoznawczo-uderzeniowych i rozpoznawczo-ogniowych, stanowi jeden z najważniejszych priorytetów rozwoju rosyjskich sił zbrojnych, co przekłada się na wyraźny wzrost ich wartości bojowej. Bez unowocześnienia polskiej armii trudno oczekiwać, że zdoła się ona oprzeć rosyjskim natarciom w bardzo intensywnych starciach toczonych już od samego początku wojny.\nDrugim powodem przemawiającym za dostosowaniem polskich sił zbrojnych do wymogów nowoczesnego pola walki jest fakt, że zamierza ona walczyć u boku amerykańskich sił zbrojnych, które należą do liderów lub wręcz pionierów powyższych zmian. Ścisłe współdziałanie z wojskami USA w ewentualnej operacji obronnej powinno być traktowane jako scenariusz podstawowy, choć oczywiście nie jedyny.\nNiestety dotychczasowy przebieg tego procesu w Siłach Zbrojnych RP jest zdecydowanie zbyt wolny i ograniczony, praktycznie zresztą we wszystkich jego ważniejszych wymiarach. Dlatego też konieczne jest jego wyraźne przyspieszenie, nawet za cenę rezygnacji lub opóźnienia innych planów.\nPolityczny wymiar bezpieczeństwa militarnego Polski\nStopień militarnego zagrożenia Polski zależy nie od polskich, natowskich czy amerykańskich wysiłków wojskowych wzmacniających wschodnią flankę NATO, ale również, i to może w jeszcze większym stopniu, od ogólnego międzynarodowego i być może również po części wewnętrznego kontekstu, jaki wpływa na kalkulacje Moskwy. Można przyjąć, że najważniejszym źródłem obecnego konfliktu na linii Rosja-Zachód jest strategiczna konkurencja pomiędzy nimi na obszarze zachodniej i południowej części obszaru poradzieckiego, z kluczową rolą odgrywaną przez Ukrainę. Jeśli wierzyć rosyjskim politykom i ekspertom, nie tylko tym otwarcie prokremlowskim, dla Rosji nie ma większego geopolitycznego koszmaru niż natowskie wojska i rakiety ulokowane na wschodniej Ukrainie, mniej niż 500 km od Moskwy.\nWydaje się, że realnie rzecz biorąc do korzystnego z punktu widzenia Polski zakończenia trwającego od 2014 r. stanu napięcia wiodą dwie główne ścieżki, choć możliwe są też scenariusze pośrednie. Pierwszą jest czekanie, aż problemy wewnętrzne Rosji bądź zmiany władzy umożliwią pozytywne przeobrażenia w rosyjskim sąsiedztwie i w relacjach Moskwy ze światem zachodnim. Drugą drogę stanowi jakaś forma porozumienia Zachodu z Rosją.\nPierwszy scenariusz potencjalnie oferuje największe korzyści, gdyż nie musiałyby być one kompensowane żadnymi ustępstwami na rzecz Rosji. Można mieć jednak wątpliwości co do jego prawdopodobieństwa w stosunkowo nieodległej przyszłości. Rosja wprawdzie boryka się z licznymi problemami, jednak jej siłę należy też oceniać w relacji zarówno do takich państw jak Ukraina czy Białoruś, jak i do Zachodu. W pierwszym przypadku raczej trudno oczekiwać, że układ sił zmieni się istotnie na niekorzyść Moskwy. Znacznie bardziej prawdopodobny, niezależnie od wszelkich różnic dzielących sytuacje wewnętrzne na Białorusi czy Ukrainie, jest scenariusz odwrotny. Jeśli chodzi o Zachód, to patrząc na podstawowe wskaźniki dotyczące m. in. tempa wzrostu gospodarczego, dzietności, długu publicznego czy wydatków wojskowych, trudno uznać, że Rosja jest bardziej schyłkowym aktorem niż wiele państw europejskich. Co ważniejsze, w rosyjskiej percepcji Zachód jawi się jako pogrążony w licznych kryzysach i w skali globalnej relatywnie coraz słabszy i niekoniecznie jest to diagnoza jedynie na użytek zewnętrzny.\nJeśli chodzi o wewnętrzną sytuację polityczną, to reżym W. Putina stoi w obliczu narastającego niezadowolenia społecznego, które zresztą znajduje coraz częściej wyraz w ulicznych protestach. Nie musi to jednak oznaczać, iż kres obecnych rządów autorytarnych jest już sprawą kilku czy najdalej kilkunastu lat. Doświadczenia innych państw pokazują, że w oparciu o represje można rządzić długo. Po za tym to, czy ewentualne nowe władze Rosji, nawet posiadające w pełni demokratyczny mandat, byłyby bardziej ugodowe w kwestiach najbardziej dzielących to państwo i Zachód, również mówiąc ostrożnie jest sprawą otwartą.\nAlternatywną ścieżkę stanowi potencjalne porozumienie Zachodu z Rosją, dotyczące państw leżących w strefie pomiędzy tą ostatnią a wschodnimi granicami UE i NATO. Perspektywa jego zawarcia wydaje się dziś odległa, jednak w przyszłości nie można go wykluczyć. Nie tyle nawet ze względu na dość liczne postulaty i propozycje takiego kompromisu, ale przede wszystkimi z uwagi na fakt, że w pewnym momencie obie strony mogą dojść do wniosku, że jest to dla nich korzystniejsze rozwiązanie niż stan obecny.\nDla Polski możliwość zawarcia takiego układu wiąże się zarówno z istotnym ryzykiem, jak i pewnymi potencjalnymi korzyściami. Ryzyko dotyczy przede wszystkim tego, że mógłby on zawierać postanowienia niekorzystne z punktu widzenia państw Europy Wschodniej, sankcjonujące w mniejszym lub większym stopniu ich podporządkowanie interesom Rosji. Potencjalną korzyścią byłoby natomiast obniżenie obecnego stanu geopolitycznego napięcia, a przez to również ryzyka użycia siły zbrojnej. Z teorii odstraszania wiadomo, że jego skuteczność zależy nie tylko od wiarygodności militarnych zdolności strony odstraszającej, ale również od poziomu determinacji państwa odstraszanego do podważenia istniejącego status quo. Co więcej, prawdopodobnym warunkiem zawarcia takiego porozumienia postawionym Moskwie mogłoby być wstrzymanie przez nią działań destabilizacyjnych, w tym zwłaszcza wobec Ukrainy, co również dla Polski, jako jej sąsiada i partnera, byłoby korzystne.\nZ drugiej strony można założyć, że dla Moskwy warunkami sine qua non takiego porozumienia byłoby de facto (raczej nie de iure) uznanie przez Zachód aneksji Krymu oraz zakończenie dalszego rozszerzania NATO na wschód. Akceptacja ich oznaczałoby odejście niewątpliwie od ważnych z punktu widzenia zachodnich wartości i międzynarodowego porządku zasad. Z drugiej jednak strony stanowiłoby to usankcjonowanie stanu obecnego, który przynajmniej w realnej perspektywie czasowej ma zupełnie minimalne szanse na zmianę. Rosja ze względów historycznych, prestiżowych i strategicznych nie zrezygnuje z Krymu, zaś sprawa przyjęcia do NATO Ukrainy czy Gruzji jest dziś głęboko zamrożona, o ile nie całkiem martwa. Z jednej strony mocarstwa zachodnie nie mają ani zdolności militarnych, ani dostatecznej woli politycznej, by walczyć z Rosją w obronie tych państw, z drugiej zaś Rosja jednoznacznie pokazała w 2008 i 2014 r., że samo przybliżenie się perspektywy integracji tych państw z Zachodem stanowi dla niej powód do wojny prewencyjnej.\nZ punktu widzenia Warszawy najlepszym rozwiązaniem jest obecnie przyjęcie postawy wyczekującej. Perspektywa zawarcia wspomnianego porozumienia jest raczej dość odległa. Jeśli jednak stałoby się ono przedmiotem rzeczywistych negocjacji pomiędzy głównymi zachodnimi graczami a Rosją, to celem polskiej polityki zagranicznej powinno być dążenie, aby mieć wpływ na ich wynik. Błędem byłoby odrzucanie tej idei już na starcie.\nJest ona niewątpliwie sprzeczna z popularną w Polsce wizją przemian na wschodzie, w której Ukraina i Gruzja, a być może kiedyś w przyszłości i Białoruś, stają się członkami NATO, ale wizja ta może być jedynie zrealizowana w warunkach albo całkowitej przemiany Rosji, albo jej strategicznej kapitulacji. Żadna z tych ewentualności nie wydaje się rysować na horyzoncie, nawet bardzo odległym. Dlatego tez lepszą alternatywą dla bardzo odległego członkostwa w NATO wydaje się pomoc wojskowa dla Ukrainy, w celu wzmocnienia jej potencjału obronnego, z jednoczesnym ograniczeniem motywów Rosji do działania przeciwko niej.\nBezpieczeństwo militarne Polski można rozpatrywać jako dynamiczny układ składający się z trzech elementów: rosyjskiego zagrożenia, polskiego potencjału obronnego oraz stanu sojuszy. Jednak przy szerszym spojrzeniu można dostrzec cały szereg czynników – od politycznych, ekonomicznych, społecznych i demograficznych zmian zachodzących wewnątrz państw po cale spektrum procesów, zjawisk i zagrożeń transnarodowych, które mają wpływ na każdy z powyższych elementów, a także na inne niż militarny wymiary bezpieczeństwa Polski. Dlatego też bardzo ważnym jest, aby zagrożenie ze strony Rosji, w pełni doceniając jego znaczenie, rozpatrywać również w kontekście innych zasadniczych wyzwań stojących przed polskim państwem i społeczeństwem.\nW obszarze obronności najważniejszym aktualnym wyzwaniem jest przygotowanie polskich sił zbrojnych i całego systemu obronnego państwa na zaskakujące działania militarne ze strony Rosji o najwyżej średniej skali. Kluczowym zadaniem jest przede wszystkim niedopuszczenie, tak w odniesieniu do Polski jak i całej wschodniej flanki NATO, do ustanowienia przez Rosję przy pomocy militarnej siły faktów dokonanych, które mogłaby później wykorzystać w grze politycznej. Jednocześnie konieczne jest systematyczne ogólne wzmacnianie narodowego potencjału odstraszania i obrony, w tym poszerzanie jego zdolności do autonomicznego działania.\n World Economic Outlook Database, October 2020,\n Można też wskazać inne przykłady, w których strona teoretycznie silniejsza przegrywała bądź nie była w stanie wygrać. W wojnie Jom Kippur, Egipt i Syria miały łącznie nad Izraelem ponad dwukrotną przewagę w wielkości gospodarki i przeszło 13-krotną w liczbie ludności.\n M. Kofman, Russian defense spending is much larger, and more sustainable than it seems, “Defense News”, May 3, 2019\n D. Barrie et al., European defence policy in an era of renewed great-power competition, International Institute for Strategic Studies, London, February 2020, s. 4-5. Zob. też R. Connolly, Russian Military Expenditure in Comparative Perspective: A Purchasing Power Parity Estimate, CNA, Washington D.C., October 2019, s. 15, 22\n G. Persson (red.), Russian military capabilities in a ten-year perspective – 2016, Swedish Defence Research Agency (FOI), Stockholm 2016, s. 192-193\n J.J. Mearsheimer, Assessing the conventional balance: the 3:1 rule and its critics, “International Security”, Vol. 13, No. 4 (Spring, 1989), pp. 54-89\n K. Mazitans, Russian armed forces’ military reforms and capability development (2008-2012), “Baltic Security & Defence Review”, Vol 16, Issue 1, 2014, s. 5\n Strategia taka mogłaby zresztą powstać z udziałem specjalistów zagranicznych, posiadających kompetencje, których w kraju brakowało. Sprawami obronności Polski interesowali się od samego początku lat 90. eksperci RAND Corporation, którzy zresztą przedstawili w 1994 r. ciekawą analizę dotyczącą czterech możliwych wariantów obrony Polski przed agresją ze strony Rosji. C.T. Kelley Jr., D.B. Fox, B.A. Wilson, A first look at options for Poland, (w:) P.K. Davis (red.) New challenges for defense planning: rethinking how much is enough, RAND Corporation, Santa Monica 1994; Zob. też m. in. T.S. Szayna, The military in the Post-Communist Poland, RAND Corporation, Santa Monica 1991, Kansas 1991\n S.E. Johnson, Force planning challenges for NATO’s new members, (w:) R.K. Huber, H.W. Hofmann (red.) Defense analysis for the 21st century: issues, approaches, models, Nomos Verlagsgesellschaft, Baden-Baden 1999, s. 98\n R. Kupiecki, NATO w polskiej perspektywie 1989-2019, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa 2019, s. 180; R. Sikorski, Anticipating Putin’s next war, “Washington Post”, July 17, 2018\n J. Onyszkiewicz, O. Osica, W stronę Nowego NATO, Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa 2002, s. 14\n Wizja Sił Zbrojnych RP, Ministerstwo Obrony Narodowej, Warszawa, maj 2008\n Na ten aspekt zwrócił uwagę w kontekście państw bałtyckich znany australijski strateg Hugh White, H. White, Deterring Russia, “The Strategist”, Australian Strategic Policy Institute, 26 Jun 2018. W USA już pojawiają się głosy, że nie powinny one zbyt zdecydowanie reagować na zajęcie paru bezludnych wysepek przez Chiny, czy jak coś się wydarzy z udziałem Rosji w państwach bałtyckich, gdyż to grozi wybuchem konfliktu na dużą skalę. M. O’Hanlon, Russia, China, and the risks of war: my conversation with General Milley, “National Interest”, December 23, 2020\n Ta właśnie możliwość szybkiego przejścia od stanu pokoju do działań wojennych budzi duże obawy w państwach skandynawskich i bałtyckich. Russia of power, Finnish Ministry of Defence, Helsinki, 2020, s. 75; National Threat Assessment 2020, Second Investigation Department under the Ministry of National Defence, State Security Department of the Republic of Lithuania, Vilnius 2020, s. 9, 20; J. Pyykönen, S. Forss, Deterrence in the Nordic-Baltic region: the role of the Nordic countries together with the U.S. Army, Strategic Studies Institute, U.S. Army War College Press, Carlisle, June 2019, s. 18-19.\n I. Sutyagin, House of Commons Defence Committee, Russia: Implications for UK defence and security. First Report of Session 2016–17, House of Commons, 28 June 2016, s. 13 G. Persson, (red.), Russian military capability in a ten-year perspective―2016, Swedish Defence Research Agency (FOI), Stockholm 2016, s. 56; R.D. Hooker, Jr. How to defend the Baltic states, The Jamestown Foundation, Washington DC., October 2019, s. 4; J.W. Nicholson, NATO’s Land Forces Strength and Speed Matter, PRISM, Vol 6, No. 2 (2016), s. 35.\n J. Pyykönen, S. Forss, Deterrence in the Nordic-Baltic region: the role of the Nordic countries together with the U.S. Army, Strategic Studies Institute, U.S. Army War College Press, Carlisle, June 2019, s. 52\n Z. Śliwa, Baltic security net assessment, introduction (w:) P.A. Petersen, N. Myers (eds.), Baltic security net assessment, Baltic Defence College, Potomac Foundation, Tartu, January 2018, s. ii\n Ta współpraca w obliczu wspólnego zagrożenia jest w pełni zasadna i potrzebna, co dobrze ilustruje fakt, iż na przykład niedopuszczenie do zbrojnego opanowania przez Rosję Svalbardu, Gotlandii i paru innych strategicznie położonych wysp na Bałtyku czy przesmyku suwalskiego ma znaczenie dla obrony co najmniej kilku państw regionu. Uważa się również, że współpraca z Finlandią i Szwecją byłaby konieczna w przypadku obrony przez NATO państw bałtyckich.\n E. Hagström Frisell (red.), R. Dalsjö, J. Gustafsson, J. Rydqvist, Deterrence by Reinforcement, The strengths and weaknesses of NATO’s evolving defence strategy, Swedish Defence Research Agency (FOI), Stockholm, November 2019.\n Zob. m. in. B. Hodges, T. Lawrence, R. Wojcik, Until something moves: reinforcing the Baltic region in crisis and war, Center for European Policy Analysis and International Center for Defence and Security, Tallinn, April 2020; C.M. Scaparrotti, C.B. Bell, Moving out: a comprehensive assessment of European military mobility, Atlantic Council Washington D.C., April 2020.\n National Security Strategy of the United States of America, White House, Washington D.C., December 2017, s. 28. NDS jest dokumentem tajnym, jednak opublikowane zostało jedynie jego streszczenie. U.S. Department of Defense, Sharpening the American military’s competitive edge. The summary of the 2018 National Defense Strategy of the United States of America, Washington D.C.\n E.A. Colby, Testimony before the Senate Armed Services Committee. Hearing on implementation of the National Defense Strategy, Director of the Defense Program, Center for a New American Security, January 29, 2019.


Junta przedłużyła o rok areszt Suu Kyi - RMF 24\nJunta przedłużyła o rok areszt Suu Kyi\nNiedziela, 27 listopada 2005 (07:44)\nBirmańska junta wciąż boi się drobnej 60-letniej kobiety. Wojskowe władze Myanmaru, dawniej Birma, przedłużyły o kolejny rok areszt domowy wobec przywódczyni opozycji i laureatki Pokojowej Nagrody Nobla, Aung San Suu Kyi.\nPrzedstawiciele władz wojskowych odwiedzili panią Suu Kyi w jej domu w mieście Yangon i odczytali jej decyzję w sprawie aresztu. Podjęto ją dokładnie w rok po poprzednim przedłużeniu aresztu domowego, również o 12 miesięcy.\nNarodowa Liga na rzecz Demokracji, której przewodzi pani Suu Kyi wygrała w 1990 roku wybory w całym kraju i zaraz po tym została odsunięta od władzy przez armię. 60-letnia Suu Kyi spędziła od tego czasu ponad 10 lat w więzieniu albo w areszcie domowym.\nPo raz ostatni zamknięto ją 30 maja 2003 roku, kiedy to zwolennicy junty zaatakowali na północ od stolicy konwój samochodów, w którym podróżowała po kraju. Od tego czasu prawie bez przerwy pozbawiona jest możliwości swobodnego działania.\nNewsNoblistka z Birmy w areszcie domowym


Świat z mojej perspektywy: grudnia 2014\nZ okazji Świąt Bożego Narodzenia chciałbym Wam, drodzy czytelnicy, złożyć najszczersze życzenia: dużo zdrowia, szczęścia, pieniędzy, sukcesów. Żeby wasze blogi nadal były tak samo rewelacyjne jak teraz i żeby Wasze wszelkie pasje nadal się rozwijały. I przy okazji: Szczęśliwego Nowego Roku! :)\nJa niestety nie mam czasu na prowadzenie bloga, ale akurat w tych zawirowaniach związanych z tworzeniem wigilijnej wieczerzy postanowiłem Wam coś napisać. :)\nNa razie nie mam czasu na prowadzenie bloga, więc chyba długo się nie zobaczymy.


Wiadomości: Kolejne zmiany w Centrostalu\nStrona Główna > Aktualności > Liga Siatkówki Kobiet > Kolejne zmiany w Centrostalu\nKolejne zmiany w Centrostalu\n3 czerwca 2006 09:06\nPo odejściu Magdaleny Godos, także Katarzyna Mróz opuszcza Centrostal/Focus Park Bydgoszcz. Siostra reprezentacyjnej środkowej bloku Agaty, zagra w Wiśle Kraków. W zespole powinny zostać Ewa Kowalkowska i Dominika Leśniewicz.\n– Kasia była u nas 3 lata i prawdę mówiąc niewiele grała – wyjaśnia Waldemar Sagan, wiceprezes KS Pałac. – Chcemy żeby się rozwijała i dlatego po wspólnych rozmowach daliśmy jej wolną rękę. Miała kilka propozycji m.in. z Mielca, Myślenic i Polic, a nas poinformowała, że jedzie na testy do Krakowa .\n– W sobotę wracam do Bydgoszczy i będę z zespołem Centrostalu trenowała do końca czerwca – potwierdza informacje Katarzyna Mróz, której kontrakt skończył się 31 maja. – Doszliśmy do porozumienia zarówno w Centrostalu, jak i w Wiśle, gdzie trener widzi we mnie wzmocnienie zespołu. Ważnym argumentem było też, że mieszkam w Tarnowie i będę miała blisko do domu. A kto wie, może za rok, dwa wrócę do Bydgoszczy .\nZespół Wisły (27 medali MP, w tym 6 złotych występuje w I lidze. By wrócić do elity pozyskano nowego sponsora, firmę energetyczną Enion SA i przede wszystkim Magdalenę Śliwę, mistrzynię Europy z 2003 roku, byłą zresztą przed laty zawodniczkę Wisły (w 1990 roku zdobyła ostatni swój z nim medal, srebrny). W tym roku grała w Vicenzy, ale po konflikcie z trenerką została odsunięta od składu i wróciła do Polski. W Wiśle będzie pełniła rolę II grającego trenera.\nEwa i Domino zostają\nWiele wskazuje na to, że w kolejnym sezonie w Centrostalu pozostaną Dominika Leśniewicz, która przyjechała wczoraj do Bydgoszczy na rozmowy i Ewa Kowalkowska.\n– Nie chcę jeszcze rezygnować z siatkówki – mówiła wczoraj Leśniewicz – Jestem konkretna i postawiłam sprawę otwarcie. I wcale nie chodzi o finanse. Na razie nie trenuję, mam inne priorytety czyli moją córeczkę Wiktorię .\n– Ja z Bydgoszczą teraz i na zawsze – śmieje się Kowalkowska, wychowanka KS Pałac. – Mam ważny kontrakt do 30 czerwca i po tym terminie wszystkie sprawy związane z nowym sezonem się wyjaśnią .\nWiceprezes Sagan nie chciał komentować tych informacji, zapowiadając jednocześnie konferencję prasową na poniedziałek. Z nieoficjalnych źródeł wiemy, że w klubie powinny zostać Karolina Ciaszkiewicz, Alicja Szajek, Aleksandra Liniarska czy Joanna Kuligowska (ta miała podobno ofertę z Muszynianki). Być może z zespołem pożegnają się jeszcze dwie zawodniczki, a wróci siatkarka, która już w Centrostalu grała. Potwierdziły się również informacje, że klub prowadzi rozmowy z Rafałem Gąsiorem z Piły, który od 9 bm. miały zastąpić Wojciecha Lalka na stanowisku trenera II-ligowego Pałacu/WSG.


4 stycznia 2022 - Gazeta Kołobrzeska\nZaginął Marcel Korolczuk\nKomenda Powiatowa Policji w Kołobrzegu prowadzi poszukiwania za zaginionym Marcelem KOROLCZUKIEM. 23-latek ostatni raz widziany był 14 grudnia 2021r. w Koszalinie. Rysopis zaginionego: około 188 cm wzrostu, waga około 70 kg, włosy jasne blond, krótkie; ubiór: dresy koloru ciemnego, kurtka sportowa, buty sportowe koloru ciemnego. Wszelkie informacje dotyczące zaginionego i jego obecnego miejsca pobytu, […]\nJakie imiona rodzice nadawali dzieciom najczęściej w 2021 roku?\nNajczęściej nadawane imiona dla dziewczynek w 2021 roku to: Zofia, Zuzanna, Pola, Julia, a dla chłopców: Aleksander, Jan i Franciszek. Na pierwszego kołobrzeżanina w 2022 roku, jak informuje Regionalny Szpital w Kołobrzegu, musimy jeszcze poczekać. Co więcej, Urząd Stanu Cywilnego podaje, iż w roku 2021 roku zarejestrował: urodzenia: 707 małżeństwa: 349 zgony: 1029 Dla porównania […]\nPracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społeczny będą pomagać przy składaniu elektronicznych wniosków o świadczenie “Rodzina 500 plus” i o Rodzinny Kapitał Opiekuńczy (RKO). – Chcemy pomóc wszystkim rodzicom i opiekunom, które potrzebują informacji na temat możliwości złożenia wniosków o 500 plus a także o Rodzinny Kapitał Opiekuńczy. Nasi klienci zawsze mogą zadzwonić na naszą specjalną infolinię 22 […]\nSpektakl “Klimakterium… i już” to przyjemny wieczorek z kobietami i dla kobiet, a jego wiodącym tematem jest słowo, którego na co dzień się nie wymawia. Cztery przyjaciółki, spotkawszy się w butiku prowadzonym przez jedną z nich, przekuwają drażliwy problem menopauzy na pioseneczki i tańce. O trapiących je dolegliwościach śpiewają do dobrze znanych melodii, np. o […]\nWielkie święto morsów już w ten weekend [program]\nDługo wyczekiwane święto morsowania – X Światowy Festiwal Morsowania – zbliża się wielkimi krokami. Wydarzenie odbędzie się w ten weekend (7-9 stycznia). – Kołobrzeg to niezwykłe miejsce, niezwykłe muszą być też doznania z pierwszej morskiej kąpieli przy kołobrzeskim molo, które to piątkowego wieczoru specjalnie dla miłośników morsowania, będzie mienić się wieloma barwami – mówią organizatorzy. […]


Określa się, że właśnie w Polsce żyje siedem tysięcy ludzi głuchoniemych. Pomimo tych statystyk, wciąż niewielu ludzi posiada posługiwać się językiem migowym. Co dużo, tłumaczenia migowe tekstu jest potrzebne też w telewizji, by dać ludziom głuchoniemym w takim samym stopniu możliwość mienie z planów telewizyjnych czy i Internetu, jako jednostkom w szerocy sprawnym. A tak ważne jest, aby korzystać spośród usług tłumaczenia migowego.\nTłumaczenia migowe z języka dźwiękowego są łączone w technice symultanicznej, tak samo kiedy i konsekutywnej. Ale najbardziej znanymi są tłumaczenia migowe w telewizji. Podczas specjalnych audycji dla pań niesłyszących w odpowiednim dolnym ekranie pojawia się tłumacz, który dokonuje przekładu na język migowy wypowiadanego w otoczeniu tekstu. Tego rodzaju środek jest przeważnie łączony w przekładzie wiadomości. Sprowadzają się filmy i układy przystosowane do życia postrzeganymi przez kobiety niesłyszące.\nTłumacze migowi pracują zarówno dla zlecenie innego typie władz a instytucji. Ukazuje się rynek jeszcze na kobiety nie w pełni sprawne, jak i więcej w sądach w charakterze tłumaczy przysięgłych. Jeżeli chcemy skorzystać z usług tłumaczenia migowego musimy mieć o tym, że przede wszystkim chodzi zwrócić uwagę na ocenę danego tłumacza. Dobry wybór osoby wykwalifikowanej a daleko wykonanej do tego rodzaju pracy oszczędzi nam błędów i nieporozumień, których produktem potrafią być wyjątkowe konsekwencje. Najskuteczniejszym systemem na znalezienie dobrze wykwalifikowanego tłumacza języka migowego będzie poszukanie na częściach internetowych usług tłumaczy, którzy specjalizują się jedynie w tego gatunku przekładach. Istnieją toż ciągle organizacje zrzeszające osoby władające język migowy, tak samo postrzegające jak również głuchonieme czy te niedosłyszące.


Boswellia Serrata extract, kapsułki, 120 szt. - Portal DOZ.pl\nStrona główna Zamów leki Boswellia Serrata extract, kapsułki, 120 szt. - cena 50.99 zł\nBoswellia Serrata extract - suplement diety zawierający ekstrakt Boswelli Serrata. Produkt przeznaczony dla osób dorosłych.\nBoswellia serrata, otoczka kapsułki: żelatyna, substancja wypełniająca: mikrokrystaliczna celuloza, substancje przeciwzbrylające: sole wapniowe kwasów tłuszczowych i dwutlenek krzemu, maltodekstryna.\nBoswellin Boswellia Serrata ekstrakt\n(standaryzowany do 70% organicznych aminokwasów i 20% kwasu boswoliowego


Ręczniki dla twojego hotelu! - szlak ikon\nHome » Sklepy internetowe » Odzież » Ręczniki dla twojego hotelu!\n2019-03-04|Kategoria: Sklepy internetowe / Odzież\nWłaściciele hotelów z pewnością skorzystają z ciekawej i szerokiej oferty firmy Tekstyliowo. Produkty dostępne w szerokiej ofercie to przede wszystkim tekstylia hotelowe, które świetnie zdadzą swój egzamin. Wszystko ze względu na wykonanie ich z najlepszych dostępnych materiałów. Tekstylia będą wytrzymałe, odporne na eksploatację oraz miłe w dotyku. Jednym z produktów, jakie klienci mogą zakupić w sklepie Tekstyliowo są ręczniki z logo firmy lub hotelu. Jest to oprócz świetnego produktu super okazja na zareklamowanie swojego hotelu oraz pokazanie gościom profesjonalizmu. Oczywiście oferowane ręczniki z logo przez sklep Tekstyliowo to nie wszystko, z czego klienci sklepu będą mogli skorzystać. Nie zabrakło bowiem innego rodzaju asortymentu, takiego jak szlafroki, kapcie kąpielowe, czapki do sauny oraz wielu innych produktów wykonanych z najlepszej jakości materiałów w super atrakcyjnych cenach!


VW T5 po tuningu prezetuje się nieźle! | przyspieszenie.pl VW T5 po tuningu prezetuje się nieźle! | przyspieszenie.pl\nYou are here: Home / Premiery / VW T5 po tuningu prezetuje się nieźle!\nGłówną cechą odświeżonego T5 jest nowe podwozie (w cenie 2 500 euro), które zostało całkowicie przerobione i umożliwiło wykonanie dodatkowych ulepszeń.\nVW T5 dzięki temu, że został obniżony o 70 mm, nadaje się teraz jeszcze bardziej do załadunku i nie będą mu straszne podziemne garaże. Z drugiej strony nadaje się również do jazdy w cięższym terenie – możliwy do uzyskania prześwit to 90 mm.\nCo jeszcze zawiera „pakiet tuningowych ulepszeń”? Nowy układ wydechowy w cenie 950 euro oraz 20-calowe felgi umieszczone w opony 275/35.\nTunerzy pomyśleli też o ulepszeniu jednostki napędowej – kit dla poprawy osiągów kosztuje od 599 euro i zawiera uaktualnienie dla wydajności silnika, który teraz wygeneruje moc 200 KM.\nTakim T5 to można poszaleć… i po zmianach (zresztą podobnie, jak po poprzednich tuningach) nie jest już tylko tym zwykłym „dostawczakiem”, którego spotyka się na naszych drogach.\nTagi: 200 km, dostawcze, grupa vw, PO, SI, t5, tunning, użytkowe, Volkswagen, vw\nTest: Isuzu D-max 2.5D – pickup nie tylko do pracy! Orlando – nowy van od Chevroleta


Fabryka PZO zyska nowego najemcę - Biura\nFabryka PZO zyska nowego najemcę\nInwestycja firm Cain International oraz White Star Real Estate przywraca świetność dawnej fabryce PZO. mat.pras..\nDodano: 16 cze 2021 10:21\nPod koniec 2021 roku do nowego biura, zlokalizowanego na warszawskiej Pradze Południe, przeniesie się Zarząd Transportu Miejskiego, który zajmie powierzchnię biurową budynku oraz towarzyszące powierzchnie usługowe i magazynowe.\nPrawa strona Wisły, jest stale aktywizowana przez nowe podmioty.\nRosnąca aktywność deweloperów mieszkaniowych dopełnia trendu, który rozwija się od kilku lat w tym rejonie miasta.\nInwestycja firm Cain International oraz White Star Real Estate przywraca świetność dawnej fabryce.\nPZO ALERT RSS biura komercjalizacja ALERT RSS Cain International ALERT RSS White Star Real Estate ALERT RSS