Wysokie Średnie Niskie. Wysoka Średnia Niska - PDF Free Download\nWysokie Średnie Niskie. Wysoka Średnia Niska\nDownload "Wysokie Średnie Niskie. Wysoka Średnia Niska"\n1 Podsumowanie Analizy Zagrożenia Agrofagiem (Ekspres PRA) dla Dothistroma pini Obszar PRA: Rzeczpospolita Polska Opis obszaru zagrożenia: tereny lesiste oraz wszelkie ze zbiorowiskami roślin żywicielskich (w szczególności sosny i świerki) Główne wnioski Dothistroma pini to patogen porażający drzewa iglaste, w szczególności gatunki z rodzajów Pinus i Picea. W Polsce występuje szeroki zakres roślin żywicielskich, które stanowią istotny procent składu gatunkowego krajowych lasów. Istnieje ryzyko wniknięcia patogena na obszar PRA, jednakże z uwagi na podejmowane środki fitosanitarne i kontrolne jest ono niskie. W przypadku wystąpienia D. pini na stanowiskach, gdzie nie był on dotychczas notowany, może dojść do porażenia drzewostanów z wysokim udziałem roślin żywicielskich. Szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę w kontekście drzew z rodzaju Pinus (głównie P. sylvestris), które stanowią gatunki drzew najczęściej uprawianych w leśnictwie. W przypadku wniknięcia, a dalej zasiedlenia, istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się patogena z uwagi na powszechną dostępność żywicieli. Zaleca się monitorowanie plantacji, a po stwierdzeniu objawów wskazujących na obecność patogena konieczne jest przeprowadzenie oprysków fungicydowych lub zniszczenie porażonych roślin i ich resztek. Młode drzewka z importu powinny być wolne od objawów chorobowych i poddane kontrolom. Ryzyko fitosanitarne dla zagrożonego obszaru (indywidualna ranga prawdopodobieństwa wejścia, zadomowienia, rozprzestrzenienia oraz wpływu w tekście dokumentu) Poziom niepewności oceny: (uzasadnienie rangi w punkcie 18. Indywidualne rangi niepewności dla prawdopodobieństwa wejścia, zadomowienia, rozprzestrzenienia oraz wpływu w tekście) Inne rekomendacje: Wysokie Średnie Niskie Wysoka Średnia Niska 1\n2 Ekspresowa Analiza Zagrożenia Agrofagiem: Dothistroma pini Przygotowana przez: mgr inż. Weronika Zenelt, dr Katarzyna Sadowska, mgr Magdalena Gawlak, mgr Daria Rzepecka, mgr Agata Pruciak, dr Tomasz Kałuski Data: Raport został wykonany w ramach Programu Wieloletniego : Ochrona roślin uprawnych z uwzględnieniem bezpieczeństwa żywności oraz ograniczenia strat w plonach i zagrożeń dla zdrowia ludzi, zwierząt domowych i środowiska, finansowanego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Etap 1 Wstęp Powód wykonania PRA: Dothistroma pini jest jednym ze sprawców czerwonej plamistości igieł, która poraża drzewa iglaste, w szczególności z rodzaju Pinus i Picea. Są to drzewa powszechnie występujące na terenie Polski, w szczególności w uprawach leśnych, gdzie dominują w składzie drzewostanowym. Występowanie D. pini zostało stwierdzone w wielu krajach europejskich, w tym sąsiadujących z Polską. Istnieje ryzyko wniknięcia i rozprzestrzenienia się patogena w kraju, zarówno w lasach, szkółkach, roślinności miejskiej jak i w nasadzeniach przydomowych. Obszar PRA: Rzeczpospolita Polska Etap 2 Ocena zagrożenia agrofagiem 1. sonomia: Królestwo: Fungi Gromada: Ascomycota Klasa: Dothideomycetes Podklasa: Dothideomycetidae Rząd: Mycosphaerellales Rodzina: Mycosphaerellaceae Rodzaj: Dothistroma (anamorfa) Gatunek: Dothistroma pini Hulbary Synonimy: Dothistroma septosporum Nazwa powszechna: czerwona plamistość igieł (sosny), Inne nazwy powszechne: dothistroma septosporum lineage II (ang.), North American red-band needle blight (ang.), Dothistroma needle blight (ang.), Red band needle blight (ang.), Banda roja (hiszp.) Kod EPPO: DOTSPI 2\n3 2. Informacje ogólne o agrofagu Cykl życiowy Czerwona plamistość igieł jest ważną chorobą grzybową dotykającą drzewa iglaste, która występuje na całym świecie. Na podstawie badań molekularnych i morfologicznych fazy anamorficznej Barnes i wsp. (2011) wykazali, iż za chorobę odpowiadają dwa blisko spokrewnione ze sobą gatunki: Dothistroma septosporum oraz Dothistroma pini Hulbary (Piou i Ioos, 2014). Binominalna nazwa grzyba zaproponowana przez Hulbary w 1941, Dothistroma pini, została zaakceptowana w środowisku fitopatologii leśnej jako poprawna nazwa niedoskonałego (stadium konidialne) grzyba (Fungi imperfecti) powodującego plamistość igieł. Niektórzy autorzy jednak uznają wyższość gatunku D. septosporum w ogólnym ujęciu sprawców plamistości igieł drzew iglastych (Bulman i wsp., 2004). D. pini jest zatem jednym ze sprawców tej choroby. Po raz pierwszy patogen został odnotowany w Nowej Zelandii w roku 1962, a zidentyfikowany pozytywnie w 1964 roku (Gilmour, 1967). Konidia grzyba są hialinowe o gładkich i cienkich ścianach, wydzielane w postaci białawej mazi (przy dużej wilgotności powietrza), cechują się występowaniem od 1 do 5 przegród, o zaokrąglonych końcach i ściętej podstawie (PIORIN, 2020). Zarodniki bezpłciowe D. pini, wytwarzane w owocnikach znajdujących się na igłach, są uwalniane po kontakcie z wodą, która spływając z igieł zabiera je ze sobą. Krople wody w kontakcie z innymi gałęziami rozpryskują się uwalniając przy tym zarodniki do powietrza. Zwykle nie są one zdolne do rozprzestrzeniania się na długie dystanse, a infekcja w drzewostanie przebiega tylko w obrębie sąsiadujących ze sobą drzew. Przypuszcza się, iż rozprzestrzenianie na większe dystanse zachodzi prawdopodobnie w wyniku przechwycenia zarodników przez mgłę bądź chmurę. Konidia mogą być także przenoszone przez sprzęt używany w gospodarce leśnej, w szczególności za pośrednictwem pił do drewna, co przyczynia się do roznoszenia choroby w obrębie danej plantacji. Zarodniki mogą być także przenoszone przez owady, jednakże zdarza się to stosunkowo rzadko z uwagi na ich dużą wrażliwość na czynniki zewnętrzne. Przy sprzyjających warunkach, tj C i zwilżeniu powierzchni igieł, zarodnik lądujący na igliwiu wrażliwego żywiciela jest w stanie wykiełkować i wniknąć przez aparaty szparkowe do gospodarza w ciągu 2 3 dni. Co prawda boczne rozprzestrzenianie się na igłach infekcji jest ograniczone do kilku milimetrów od punktu penetracji, jednakże większa część igły zostaje zaatakowana i dochodzi do jej obumarcia w wyniku działania pośredniego i bezpośredniego toksyny zwanej dothistrominą, wytwarzaną przez patogena. Wraz z dalszym rozwojem infekcji grzyb tworzy owocniki, z których pod wpływem wysokiej wilgotności i odpowiedniej temperatury wydostają się ponownie zarodniki, zdolne do kontynuacji infekcji (Gadgil i Bulman, 2008; CAB International, 1992). Rośliny żywicielskie Głównymi żywicielami Dothistroma pini są drzewa z rodzaju Pinus: P. albicaulis, P. cembra, P. flexilis, P. nigra subsp. pallasiana (EPPO 2020), P. mugo, P. nigra, P. ponderosa (EPPO, 2020; Bradshaw i wsp., 2000), P. bungeana (Murray i Batko, 1962), P. radiata (EPPO, 2020; GIBSON i wsp., 1964; Bradshaw i wsp., 2000) P. contorta var. latifolia, P. coulteri, P. tecumumanii, P. sylvestris (Bradshaw i wsp., 2000), P. palliasiana P. peuce P. wallichiana (Barnes i wsp., 2008), P. jeffreyi, P. hartwegii, P. elliotti, P. pinaster, P. canariensis, P. lambertiana, P. muricata, P. monticola (Gadgil, 2008), z rodzaju Picea: P. omorica, P. sitchensis (Gadgil, 2008), P. abies (Lang, 1987). Odnotowano także wystąpienie na Larix decidua i Pseudostuga menziesii (Gadgil, 2008). Symptomy Pierwsze objawy często występują na igłach gałęzi znajdujących się w pobliżu ziemi, przy czym najbardziej widoczne stają się od czerwca do początku października. Najbardziej charakterystycznym objawem tej choroby są pojawiające się na igłach ceglastoczerwone pasma o szerokości 1 3 mm, 3\n4 które utrzymują się nawet po zwiędnięciu i zbrązowieniu igieł. Czerwone zabarwienie wynika z obecności mikotoksyny, dothistrominy. Czerwona strefa jest wyraźnie odznaczona od reszty igły, na jej powierzchni po czasie obserwować można czarne owocniki grzyba. W bezpośrednim sąsiedztwie czerwonego pasma występują paski żółtej martwiczej tkanki igłowej. Po bokach można czasem zauważyć pasmo intensywniejszej zielonej pigmentacji, co oznacza zwiększoną lignifikację tkanki igły jako odpowiedź obronną. Koniec igły zaczyna obumierać, mimo iż punkt infekcji nie znajduje się w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Po 2 3 tygodniach od wystąpienia pierwszych objawów martwica może objąć cały liść, w konsekwencji czego przyjmuje on barwę brązową. Chore igły opadają przedwcześnie. Różnice w podatności na porażenie przez D. pini wśród roślin gospodarzy są możliwe do zaobserwowania, jednakże poziomy infekcji są zwykle dość równomiernie rozmieszczone w drzewostanie, chyba że teren różni się znacząco. Zrzucanie igieł obserwuje się przeważnie przez cały rok, jednakże jego nasilenie widoczne jest pomiędzy wrześniem a październikiem. Objawy są najmniej dotkliwe w okolicach wczesnego lata. Objawy na P. nigra i P. ponderosa swoje maksimum osiągają w listopadzie i na początku grudnia, mogą jednak występować pewne odstępstwa od tego w zależności od miejsc występowania roślin żywicielskich. Porażone drzewa cechują się ograniczonym wzrostem. (Edwards i Walker, 1978; Bulman i wsp., 2004). Wykrywanie i identyfikacja Podczas lustracji stanowisk roślin żywicielskich uwagę powinny przykuć osobniki cechujące się opadaniem igieł oraz poprzecznymi przebarwieniami w postaci pasków na ich powierzchni, a także drzewa o zredukowanym wzroście czy pędzlowatych pędach (PIORIN, 2020). D. pini od D. septosporum odróżnić można tylko przy użyciu technik molekularnych, opartych na analizie m. in. regionów zmiennych ITS u grzybów, genu 5.8S rybosomalnego operonu RNA czy części genu β-tubulin (Barnes i wsp., 2004). Wybrane sekwencje dostępne są w bazie GenBank. Techniki klasyczne wykorzystywane są do identyfikacji w przypadku obu tych grzybów. D. pini można zidentyfikować na podstawie jego cech morfologicznych izolując wcześniej grzyba z porażonej tkanki i hodując go na podłoży agarowym bądź w wilgotnej komorze. Analiza mikroskopowa stadium konidialnego nie gwarantuje jednak identyfikacji grzyba do poziomu gatunku (D. pini, D. septosporum) (PIORIN, 2020). 3. Czy agrofag jest wektorem? Nie X 4. Czy do rozprzestrzenienia lub wejścia agrofaga potrzebny jest wektor? Nie X 5. Status regulacji agrofaga Kontynent Kraj Lista Rok dodania Rok usunięcia Europa Turcja A2 list 2016 RPPO/EU EU RNQP (Annex IV)\n5 5 6. Rozmieszczenie Kontynent Rozmieszczenie (lista krajów lub ogólne wskazanie np. Zachodnia Afryka) Komentarz na temat statusu na obszarze występowania (np. szeroko rozpowszechniony, natywny etc.) Źródła Ameryka Północna Stany Zjednoczone Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2011 Stany Zjednoczone, Arkansas Obecny, kilka wystąpień EPPO, 2020; Mullet i wsp., 2018 Stany Zjednoczone, Indiana Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2014 Stany Zjednoczone, Michigan Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2011 Stany Zjednoczone, Minnesota Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2011 Stany Zjednoczone, Nebraska Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2011 Stany Zjednoczone, Dakota Północna Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2014 Stany Zjednoczone, Karolina Południowa Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2014 Stany Zjednoczone, Dakota Południowa Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2014 Europa Belgia Obecny, kilka wystąpień EPPO, 2020; NPPO of Belgium, ( ) Francja Obecny EPPO, 2020; Fabre i wsp., 2012 Gruzja Ograniczone występowanie EPPO, 2020; Matsiakh i wsp., 2018 Hiszpania Obecny, kilka wystąpień EPPO, 2020; Mullet i wsp., 2018 Niemcy Ograniczone występowanie EPPO, 2020; NPPO of Germany, ( , , , ) Rosja Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2011 Rosja, Południowa Rosja Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2011 Serbia Obecny EPPO, 2020; Pap i wsp., 2015 Słowacja Ograniczone występowanie EPPO, 2020; Jánošíková Hečková i wsp., 2018 Słowenia Obecny EPPO, 2020; Piškur i wsp., 2013 Szwajcaria Obecny EPPO, 2020; Queloz i wsp., 2014\n6 Ukraina Ograniczone występowanie EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2011 Węgry Obecny EPPO, 2020; Barnes i wsp., 2011 Źródło: 7. Rośliny żywicielskie i ich rozmieszczenie na obszarze PRA Nazwa naukowa rośliny żywicielskiej (nazwa potoczna) Występowanie na obszarze PRA (/Nie) Komentarz (np. główne/poboczne siedliska) Pinus albicaulis Nie Gatunek pochodzący z Ameryki Północnej. Pinus cembra (sosna limba) Pinus flexilis (sosna giętka) Pinus mugo (kosodrzewina) Pinus nigra (sosna czarna) Drzewo występujące naturalnie w Tatrach, objęte na obszarze naturalnego zasięgu na obszarze PRA ochroną. Rzadko nasadzane na niżu. Gatunek raczej rzadko nasadzany w ogrodach i kolekcjach na obszarze PRA. Roślina spotykana naturalnie w pasmach górskich obszaru PRA, a także nasadzana na całym obszarze PRA. Gatunek nasadzany w ogrodach, parkach Źródła (dotyczy występowania agrofaga na roślinie) EPPO, 2020 EPPO, 2020 EPPO, 2020 EPPO, 2020; Bradshaw i wsp., 2000 EPPO, 2020; Bradshaw i wsp.,\n7 7 Pinus nigra var. pallasiana Pinus ponderosa (sosna żółta) Pinus bungeana (sosna plamistokora) Pinus radiata (Sosna kalifornijska) Pinus contorta var. latifolia (Sosna wydmowa) Pinus coulteri (sosna Coultera)? i lasach na całym obszarze PRA. Pojedyncze okazy w ogrodach botanicznych i kolekcjach na obszarze PRA. Drzewo nasadzane często w parkach i ogrodach. Roślina bardziej oporna na agrofaga. Bardzo rzadko spotykana na obszarze PRA sosna. Ogrody botaniczne i kolekcje, także jako bonsai. Prawdopodobnie bardzo rzadko uprawiana w warunkach domowych, ogrodach zimowych, zabudowanych tarasach, nieogrzewanych szklarniach jako roślina kolekcjonerska. Gatunek wrażliwy na mrozy, nie zimuje na obszarze PRA. Gatunek raczej rzadko nasadzany na terenie PRA. Bardzo rzadko nasadzane drzewo przez kolekcjonerów i w ogrodach botanicznych na obszarze PRA. Może przemarzać w surowe zimy. Pinus tecunumanii Nie Gatunek pochodzący z Ameryki Środkowej. Pinus sylvestris (sosna zwyczajna) Pospolicie spotykany gatunek w parkach i lasach na całym obszarze PRA. Jeden EPPO, 2020 EPPO, 2020; Bradshaw i wsp., 2000 Murray i Batko, 1962 EPPO, 2020; GIBSON i wsp., 1964; Bradshaw i wsp., 2000 Bradshaw i wsp., 2000 Bradshaw i wsp., 2000 Bradshaw i wsp., 2000 Bradshaw i wsp., 2000\n8 8 Pinus pallasiana (=P. nigra subsp. pallasiana, sosna czarna krymska) Pinus peuce (sosna rumelijska) Pinus wallichiana (sosna himalajska) Pinus jeffreyi (sosna Jeffreya) Pinus hartwegii (sosna Hartwega) Pinus elliottii (sosna Elliotta) Pinus pinaster (sosna nadmorska) Pinus canariensis (Sosna kanaryjska) Pinus lambertiana (sosna Lamberta, sosna cukrowa) Pinus muricata (sosna Bishopa) Nie Nie?? z głównych gatunków uprawianych drzew. Raczej rzadko nasadzane drzewo przez kolekcjonerów na obszarze PRA. Gatunek nasadzany na obszarze PRA. Gatunek nasadzany na obszarze PRA jako ozdobny. Gatunek pochodzący z Ameryki Północnej nasadzany na obszarze PRA. Gatunek pochodzący z Ameryki Środkowej. Gatunek pochodzący z południowej części Ameryki Północnej. Rzadko uprawiana na obszarze PRA, głownie jako bonsai. Wrażliwa na mrozy. Bardzo rzadko uprawiana w warunkach domowych, ogrodach zimowych, zabudowanych tarasach, nieogrzewanych szklarniach jako roślina kolekcjonerska. Gatunek wrażliwy na mrozy, nie zimuje na obszarze PRA. Sosna rosnąca w Ameryce Północnej. Bardzo rzadko uprawiana na obszarze PRA przez kolekcjonerów. Bardzo rzadko uprawiana w warunkach domowych, ogrodach Barnes i wsp., 2008 Barnes i wsp., 2008 Barnes i wsp., 2008 Gadgil, 2008 Gadgil, 2008 Gadgil, 2008 Gadgil, 2008 Gadgil, 2008 Gadgil, 2008 Gadgil, 2008\n9 Pinus monticola (sosna zachodnia) Picea omorika (świerk serbski) Picea abies (świerk pospolity) Picea sitchensis (świerk sitkajski) Larix decidua (modrzew europejski) Pseudotsuga menziesii (daglezja zielona) zimowych, zabudowanych tarasach, nieogrzewanych szklarniach jako roślina kolekcjonerska. Gatunek wrażliwy na mrozy, nie zimuje na obszarze PRA. Rzadko nasadzana w ogrodach i parkach. Gatunek uprawiany na obszarze PRA, nasadzany w ogrodach, parkach, przestrzeni miejskiej. Jedyny gatunek z rodzaju Picea występujący naturalnie na obszarze PRA. że nasadzany. Gatunek uprawiany na obszarze PRA, nasadzany w ogrodach, parkach, przestrzeni miejskiej. Dawniej nasadzany także w lasach. Gatunek występujący naturalnie w Tatrach, na reszcie obszaru PRA nasadzany. Gatunek uprawiany na obszarze PRA, bardzo często nasadzany w ogrodach, parkach, przestrzeni miejskiej, a także w lasach. Gadgil, 2008 Gadgil, 2008 Lang, 1987 Gadgil, 2008 Gadgil, 2008 Gadgil,\n10 8. Drogi przenikania Możliwa droga przenikania Krótki opis, dlaczego jest rozważana jako droga przenikania Droga przenikania: transport roślin przeznaczonych do sadzenia Patogen może przedostać się wraz z zasiedloną rośliną, przeznaczoną dla odbiorcy ostatecznego jako roślina na plantację bądź jako ozdobna w pojemniku. Częściowo (spoza UE). (Rozp. KE 2019/2072, Zał. VI, Pkt. 1) Nie Czy droga przenikania jest zamknięta na obszarze PRA? Czy agrofag był już przechwycony tą drogą przenikania? Jakie stadium jest najbardziej Zarodniki konidialne i grzybnia znajdujące się na prawdopodobnie związane z tą porażonej roślinie lub jej fragmentach. drogą przenikania? Jakie są ważne czynniki do Import roślin z miejsc, gdzie D. pini jest obecny. powiązania z tą drogą przenikania? Czy agrofag może przeżyć transport i składowanie w tej drodze przenikania? Czy agrofag może zostać przeniesiony z tej drogi przenikania na odpowiednie siedlisko? Czy wielkość przemieszczana tą Brak danych dotyczących wielkości importu roślin drogą przenikania sprzyja wejściu przeznaczonych do sadzenia. agrofaga? Czy częstotliwość przemieszczania tą drogą przenikania sprzyja wejściu agrofaga? Ocena prawdopodobieństwa wejścia Niskie Średnie X Wysokie Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka Możliwa droga przenikania Krótki opis, dlaczego jest rozważana jako droga przenikania Czy droga przenikania jest zamknięta na obszarze PRA? Czy agrofag był już przechwycony tą drogą przenikania? Jakie stadium jest najbardziej prawdopodobnie związane z tą drogą przenikania? Jakie są ważne czynniki do powiązania z tą drogą przenikania? Czy agrofag może przeżyć transport i składowanie w tej drodze przenikania? Czy agrofag może zostać przeniesiony z tej drogi przenikania na odpowiednie siedlisko? Droga przenikania: transport nasion przeznaczonych do wysiewu Patogen może przedostać się za pośrednictwem transportu nasion zanieczyszczonych resztkami porażonych igieł. Nie Nie Zarodniki konidialne i grzybnia znajdujące się na porażonych igłach. Import nasion z miejsc, gdzie D. pini występuje; także zanieczyszczenia znajdujące się w nasionach. 10\n11 Czy wielkość przemieszczana tą drogą przenikania sprzyja wejściu agrofaga? Czy częstotliwość przemieszczania tą drogą przenikania sprzyja wejściu agrofaga? Ocena prawdopodobieństwa wejścia Niskie X Średnie Wysokie Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka Możliwa droga przenikania Krótki opis, dlaczego jest rozważana jako droga przenikania Droga przenikania: transport ciętych gałęzi Patogen może przedostać się za pośrednictwem transportu ciętych gałęzi, gdzie znajdować się mogą igły z porażeniem. Nie Czy droga przenikania jest zamknięta na obszarze PRA? Czy agrofag był już przechwycony Nie tą drogą przenikania? Jakie stadium jest najbardziej Zarodniki konidialne i grzybnia znajdujące się na prawdopodobnie związane z tą porażonych igłach bądź fragmentach rośliny. drogą przenikania? Jakie są ważne czynniki do Transport ciętych gałęzi z miejsc, gdzie D. pini występuje. powiązania z tą drogą przenikania? Czy agrofag może przeżyć transport i składowanie w tej drodze przenikania? Czy agrofag może zostać przeniesiony z tej drogi przenikania na odpowiednie siedlisko? Czy wielkość przemieszczana tą drogą przenikania sprzyja wejściu agrofaga? Czy częstotliwość przemieszczania tą drogą przenikania sprzyja wejściu agrofaga? Ocena prawdopodobieństwa wejścia Niskie Średnie X Wysokie Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka 9. Prawdopodobieństwo zasiedlenia w warunkach zewnętrznych (środowisko naturalne i zarządzane oraz uprawy) na obszarze PRA Warunki klimatyczne występujące na terenie Polski umożliwiają patogenowi wniknięcie, zasiedlenie, przeżycie i rozprzestrzenianie się. Czynnikiem, który potęguje możliwość zasiedlenia się D. pini na obszarze PRA jest powszechna dostępność roślin żywicielskich. P. sylvestris (sosna zwyczajna), jeden z gatunków żywicielskich, jest jednym z głównych gatunków uprawianych drzew na obszarze PRA o dość regularnym rozmieszczeniu i występowaniu w różnego typu biocenozach. Ocena prawdopodobieństwa zadomowienia Niskie Średnie Wysokie X w warunkach zewnętrznych Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka 11\n12 10. Prawdopodobieństwo zasiedlenia w uprawach pod osłonami na obszarze PRA Istnieje prawdopodobieństwo zasiedlenia patogena w uprawach pod osłonami. Szkółki leśne prowadzone pod folią (Encyklopedia Leśna, 2020) mogą być narażone na obecność grzyba. że uprawy i obrót drzewek bonsai może być zagrożony. Ocena prawdopodobieństwa zasiedlenia w uprawach chronionych Niskie X Średnie Wysokie Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka 11. Rozprzestrzenienie na obszarze PRA Do tej pory nie stwierdzono wystąpienia patogena na obszarze PRA. W przypadku wystąpienia zainfekowanych roślin bądź ich fragmentów na obszarze PRA, grzyb nie jest w stanie rozprzestrzenić się na duże dystanse z uwagi na lokalny charakter roznoszenia konidiów. Do procesu roznoszenia zarodników niezbędna jest wysoka wilgotność powietrza oraz woda (zwilżenie liści roślin żywicielskich). Jednakże z uwagi na powszechne występowanie i dostępność roślin żywicielskich różnych gatunków na obszarze PRA, a w szczególności P. sylvestris (sosna zwyczajna), która jest gatunkiem panującym w strukturze gatunkowej lasów (Lasy Państwowe, 2018), rozprzestrzenianie przy korzystnych warunkach środowiskowych może przyjąć charakter bardziej globalny. Ocena wielkości rozprzestrzenienia na Niska Średnia X Wysoka obszarze PRA Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka 12. Wpływ na obecnym obszarze zasięgu Wpływ na bioróżnorodność D. pini może powodować straty o różnym nasileniu w zależności od tego, czy infekcja dotknie drzew w lasach, hodowanych w szkółkach czy w ogrodach, parkach itp. Na obszarach, gdzie do tej pory zarejestrowano wystąpienie grzyba nie odnotowano znacznego wpływu na bioróżnorodność, a jedynie na sam wzrost i rozwój roślin, co ma prędzej swoje konsekwencje ekonomiczne (CAB International, 1992; Gadgil, 2008). Ocena wielkości wpływu na bioróżnorodność na obecnym obszarze zasięgu Niska X Średnia Wysoka Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka Wpływ na usługi ekosystemowe Usługa ekosystemowa Czy szkodnik ma wpływ na tą usługę? /Nie Krótki opis wpływu Zabezpieczająca Produkcja wysokotowarowa Źródła CAB International, 1992; Gadgil,\n13 13 wprawdzie nie jest zagrożona z uwagi na dostępność chemicznej ochrony (fungicydy miedziowe), jednakże pojaw choroby może powodować obniżenie ilości pozyskiwanego drewna z gatunków roślin żywicielskich bardziej wrażliwych. Regulująca W momencie silnego porażenia może dojść do rozpadu drzewostanów z udziałem roślin żywicielskich. Z uwagi na wysoki udział gatunków podatnych na patogena przede wszystkim w lasach, można mówić w takim przypadku o zmianach w bioróżnorodności, zakłóceniach stosunków wodnych czy zachwianiach w mikroklimacie leśnym. Jest to choroba igieł, dlatego funkcje fotosyntetyczne oraz regulujące obieg materii mogą zostać także zakłócone. Wspomagająca Przy silnym porażeniu może dojść do przerwania bądź znacznego zakłócenia w pozyskiwaniu surowca w postaci drewna; zachwianiu ulegnie także stabilność siedliska dla różnego typu organizmów. Kulturowa Może dojść do obniżenia walorów estetycznych i krajobrazowych z uwagi na objawy powodowane przez Opinia ekspercka Gadgil, 2008 Opinia ekspercka\n14 Ocena wielkości wpływu na usługi ekosystemowe na obecnym obszarze zasięgu patogena (porażenie igieł). Niska Średnia X Wysoka Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka Wpływ socjoekonomiczny Wprawdzie choroba wpływa negatywnie na wzrost porażonych drzew, jednakże przy użyciu środków ochrony roślin bilans strat nie jest znacząco ujemny (Gadgil, 2008). Ocena wielkości wpływu socjoekonomicznego na obecnym obszarze zasięgu Niska X Średnia Wysoka Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka 13. Potencjalny wpływ na obszarze PRA Potencjalny wpływ na bioróżnorodność na obszarze PRA Patogeny wywołujące czerwoną plamistość igieł, w tym D. pini, mogą przyczynić się do rozpadu drzewostanów z dużym udziałem gatunków sosen (P. sylvestris, P. cembra, P. mugo, P. nigra), świerków (P. abies, P. omorika, P. sitchensis) czy modrzewia (L. decidua) i daglezji (P. menziesii). Wymienione gatunki są najpowszechniej spotykanymi roślinami żywicielskimi na obszarze PRA, stanowiącymi istotny procent w składzie gatunkowym lasów. W wyniku potencjalnego pojawu patogena i infekcji przez niego wywołanej może dojść do rozpadu drzewostanów z dużym udziałem ww. gatunków i mieć wpływ na bioróżnorodność. Ocena wielkości wpływu na bioróżnorodność na potencjalnym obszarze zasiedlenia Niska Średnia X Wysoka Ocena niepewności Niska X Średnia Wysoka Potencjalny wpływ na usługi ekosystemowe na obszarze PRA Można przyjąć, iż na obszarze PRA potencjalny wpływ na usługi ekosystemowe będzie bardzo zbliżony do tego, który znajduje się na obecnym obszarze zasięgu. Ocena wielkości wpływu na usługi ekosystemowe na potencjalnym obszarze zasiedlenia Niska Średnia Wysoka 14\n15 Ocena niepewności Niska Średnia Wysoka Potencjalny wpływ socjoekonomiczny na obszarze PRA Można przyjąć, iż potencjalny wpływ socjoekonomiczny będzie taki sam jak w przypadku obecnego obszaru zasięgu. Ocena wielkości wpływu socjoekonomiczny na potencjalnym obszarze zasiedlenia Niska Średnia Wysoka Ocena niepewności Niska Średnia Wysoka 14. Identyfikacja zagrożonego obszaru Polska oraz inne kraje UE. Za obszar zagrożenia należy przyjąć praktycznie cały obszar PRA, a w szczególności tereny lesiste oraz wszelkie ze zbiorowiskami drzew, gdzie gatunki roślin żywicielskich występują. Drzewa iglaste, w szczególności sosny i świerki, występują praktycznie na całym obszarze PRA, poza lasami również w parkach, arboretach, ogrodach botanicznych, w przydomowych nasadzeniach. 15. Zmiana klimatu Każdy ze scenariuszy zmian klimatu (Załącznik 1) zakłada wzrost temperatury w stosunku do wartości z okresu referencyjnego Najbardziej optymistyczny scenariusz RCP 2.6 prognozuje zmiany o około 1,3 C w perspektywie każdej pory roku. Według optymistycznego RCP 4.5 nastąpi ocieplenie o 1,6/1,7 C w przedziale i o około 2,3 C dla lat w okresach zimowym oraz letnim. Natomiast realny scenariusz RCP 6.0 zakłada wzrost temperatury latem (marzec-sierpień) oraz zimą (wrzesień-luty) o 1,7 C dla i 2,7 C dla Pesymistyczna, ale prawdopodobna prognoza RCP 8.5, spowoduje podwyższenie temperatury w okresie zimowym o około 2,3 C w latach i o około 4,3 C dla W porze letniej wzrost ten będzie zbliżony. Największe wzrosty opadów prognozowane są w zimie ( od 13,8% do 18,4%, od 18% do 33,9%), natomiast najmniejsze w lecie ( od -1,3% do 2,1%, od - 7,8% do 0,1%). Równie istotne są duże różnice pomiędzy 9 i 95 percentylem projekcji (w niektórych przypadkach sięgające nawet 100mm), utrudniające oszacowanie zmian opadów w przyszłości. W oparciu o przedstawiony scenariusz zmian klimatu można przyjąć, iż w przyszłości patogen może mieć problemy z rozprzestrzenianiem się i powodowaniem nowych ognisk infekcji z uwagi na zakres temperatur, w którym kiełkują konidia, tj C. Scenariusz przewiduje wzrost temperatur na obszarze PRA w stosunku do panujących obecnie. Biorąc jednak pod uwagę najbliższe lata oraz podobieństwo warunków klimatycznych obszaru Polski i rejonów występowania patogena oraz jego obecność w krajach sąsiadujących z Polską, może istnieć ryzyko wtargnięcia i rozprzestrzeniania się D. pini w obszarze PRA. 15\n16 15.01 Który scenariusz zmiany klimatu jest uwzględniony na lata 2050 do 2100* Scenariusz zmiany klimatu: RCP 4.5, 6.0, 8.5 (patrz Załącznik 1) (IPPC, 2014) Rozważyć wpływ projektowanej zmiany klimatu na agrofaga. W szczególności rozważyć wpływ zmiany klimatu na wejście, zasiedlenie, rozprzestrzenienie oraz wpływ na obszarze PRA. W szczególności rozważyć poniższe aspekty: Czy jest prawdopodobne, że drogi przenikania mogą się zmienić na skutek zmian klimatu? (Jeśli tak, podać nową ocenę prawdopodobieństwa i niepewności.) Nie. Czy prawdopodobieństwo zasiedlenia może się zmienić wraz ze zmianą klimatu? (Jeśli tak, podać nową ocenę prawdopodobieństwa i niepewności.) Nie. Czy wielkość rozprzestrzenienia może się zmienić wraz ze zmianą klimatu? (Jeśli tak, podać nową ocenę wielkości rozprzestrzenienia i niepewności.), wyższe temperatury mogą przeszkodzić w kiełkowaniu zarodników bądź całkowicie je ograniczyć. Ocena wielkości rozprzestrzenienia na obszarze PRA (uwzględniając zmiany klimatu): Niska X. Ocena niepewności: Średnia X. Czy wpływ na obszarze PRA może się zmienić wraz ze zmianą klimatu? (Jeśli tak, podać nową ocenę wpływu i niepewności.) Nie. Źródła Ocena ekspercka Źródła Ocena ekspercka Źródła Ocena ekspercka Źródła Ocena ekspercka 16. Ogólna ocena ryzyka Prawdopodobieństwo wniknięcia: średnie/niskie, ze względu na możliwość rozprzestrzeniania się patogena za pomocą konidiów (nie są to przemieszczenia na długie dystanse) oraz w wyniku wcześniejszego stwierdzenia obecności D. pini w krajach sąsiadujących z obszarem PRA (Niemcy, Słowacja, Ukraina), jednakże patogen tam ma ograniczone występowanie. Możliwość przeniknięcia patogena wraz z importem roślin przeznaczonych do sadzenia bądź zanieczyszczonych nasion jest mało prawdopodobna na skutek przeprowadzanych działań fitosanitarnych i kontrolnych. Prawdopodobieństwo zasiedlenia: wysokie, z uwagi na obecność roślin żywicielskich na obszarze PRA. P. sylvestris dla przykładu to gatunek panujący w lasach polskich, jego liczebność i rozmieszczenie niemalże na terenie całego obszaru PRA gwarantuje patogenowi stały dostęp do żywiciela, podobnie mniej liczne gatunki roślin żywicielskich. Aktualnie panujący klimat obszaru PRA jest sprzyjający do rozwoju infekcji. Prawdopodobieństwo rozprzestrzenienia: średnie. D. pini nie jest w stanie rozprzestrzeniać się na duże dystanse. Konidia rozsiewane są lokalnie, do tego procesu niezbędna jest woda. Należy jednak pamiętać o szerokiej dostępności roślin żywicielskich na obszarze PRA. Potencjalny wpływ bez podjęcia środków fitosanitarnych: w przypadku niepodjęcia środków fitosanitarnych potencjalny wpływ może być wysoki, ponieważ patogen przy sprzyjających warunkach do przeniknięcia, zasiedlenia i rozprzestrzeniania może przyczynić się do porażenia 16\n17 znacznej części drzewostanów składających się z gatunków żywicielskich, co skutkować może szeregiem strat w aspekcie przyrodniczym, ekonomicznym czy społecznym. 17\n18 Etap 3. Zarządzanie ryzykiem zagrożenia agrofagiem 17. Środki fitosanitarne Środki zarządzania eradykacją, powstrzymywaniem i kontrolą Etap oceny zagrożenia: Przeniknięcie Zadomowienie Rozprzestrzenieni e Środki kontroli 1.01 Uprawa roślin w izolacji 1.02 Czas sadzenia i zbiorów 1.03 Obróbka chemiczna upraw, w tym materiału rozmnożeniowego 18 Opis możliwych warunków wykluczających, które mogłyby zostać wdrożone w celu odizolowania uprawy od szkodników i, w stosownych przypadkach, odpowiednich wektorów. Np. specjalna konstrukcja, taka jak szklarnie szklane lub plastikowe. Celem jest wytworzenie fenologicznej niezgodności w interakcji szkodnik/uprawa poprzez oddziaływanie lub korzystanie z określonych czynników uprawowych, takich jak: odmiany, warunki klimatyczne, czas siewu lub sadzenia oraz poziom dojrzałości/wieku roślin, sezonowy czas sadzenia i zbioru. Wpływ X X Izolacja upraw może uchronić rośliny przed porażeniem przez patogena. Można w tym wypadku prowadzić np. szkółki leśne pod osłonami. Nie ma to jednak zastosowania w przypadku istniejących już kilku i kilkunastoletnich drzewostanów.\n19 1.04 Obróbka chemiczna przesyłek lub podczas przetwarzania 1.05 Czyszczenie i dezynfekcja urządzeń, narzędzi i maszyn 19 Stosowanie związków chemicznych, które mogą być użyte do roślin lub produktów roślinnych po zbiorach, podczas przetwarzania lub pakowania i przechowywania. Środki, o których mowa, są następujące: a) fumigacja; b) pestycydy do opryskiwania/namaczania; c) środki do dezynfekcji powierzchni; d) dodatki do procesu; e) związki ochronne. Fizyczne i chemiczne czyszczenie oraz dezynfekcja obiektów, narzędzi, maszyn, środków transportu, urządzeń i innych akcesoriów (np. skrzynek, garnków, palet, wsporników, narzędzi ręcznych). Środki mające tutaj zastosowanie to: mycie, zamiatanie i fumigacja. X Stosowanie fumigacji czy dezynfekcja sprzętu użytego przy transporcie roślin bądź nasion może przyczynić się do zmniejszenia prawdopodobieństw a przeniknięcia patogena. Na transportowanym materiale mogą znajdować się zarodniki grzyba. X X Czyszczenie i dezynfekcja odpowiednimi środkami wszelkich powierzchni i przedmiotów użytych przy produkcji roślinnej powinna skutecznie zniwelować ryzyko wystąpienia infekcji. Na powierzchniach różnego typu mogą znajdować się zarodniki grzyba zdolne do skiełkowania przy sprzyjających warunkach po znalezieniu się na roślinie żywicielskiej. Ważne jest także usuwanie resztek roślinnych, w szczególności igieł, gdzie może\n20 znajdować się patogen Zabiegi na glebę Kontrola organizmów glebowych za pomocą wymienionych poniżej metod chemicznych i fizycznych: a) Fumigacja; b) Ogrzewanie; c) Solaryzacja; d) Zalewanie; e) Wałowanie/ugniatanie gleby; f) Biologiczna kontrola augmentacyjna; g) Biofumigacja Korzystanie z niezanieczyszczonej wody 1.08 Obróbka fizyczna przesyłek lub podczas przetwarzania Chemiczne i fizyczne uzdatnianie wody w celu wyeliminowania mikroorganizmów przenoszonych przez wodę. Środki, o których to: obróbka chemiczna (np. chlor, dwutlenek chloru, ozon); obróbka fizyczna (np. filtry membranowe, promieniowanie ultrafioletowe, ciepło); obróbka ekologiczna (np. powolna filtracja piaskowa). Dotyczy następujących kategorii obróbki fizycznej: napromieniowanie/jonizacja; czyszczenie mechaniczne (szczotkowanie, mycie); sortowanie i klasyfikowanie oraz usuwanie części roślin (np. korowanie drewna). Środki te nie obejmują: obróbki na ciepło i zimno (pkt. 1.14); szarpania i przycinania (pkt. 1.12) Kontrolowana atmosfera 20 Obróbka roślin poprzez magazynowanie w atmosferze modyfikowanej (w tym modyfikowanej wilgotności, O2, CO2, temperatury, ciśnienia) Gospodarka odpadami Przetwarzanie odpadów (głębokie zakopywanie, kompostowanie, spalanie, rozdrabnianie, produkcja bioenergii...) w autoryzowanych obiektach oraz urzędowe ograniczenie przemieszczania odpadów. X Z uwagi na możliwość znajdowania się zarodników patogena na resztkach roślinnych, a w szczególności na igłach, należy odpowiednio przetworzyć odpady\n21 1.11 Stosowanie odpornych i tolerancyjnych gatunków/odmian roślin Rośliny odporne stosuje się w celu ograniczenia wzrostu i rozwoju określonego szkodnika i/lub szkód, które powodują w porównaniu z odmianami roślin wrażliwych w podobnych warunkach środowiskowych i pod presją szkodników. Ważne jest, aby odróżnić rośliny odporne od tolerancyjnych gatunków/odmian Cięcie i Przycinanie Cięcie definiuje się jako usuwanie porażonych roślin i/lub nie porażonych roślin żywicielskich na wyznaczonym obszarze, natomiast przycinanie definiuje się jako usuwanie tylko porażonych części roślin bez wpływu na żywotność rośliny Płodozmian, łączenie i zagęszczenie upraw, zwalczanie chwastów/samosiewó w Płodozmian, łączenie i zagęszczenie upraw, zwalczanie chwastów/samosiewów są stosowane w celu zapobiegania problemom związanym ze szkodnikami i są zazwyczaj stosowane w różnych kombinacjach, aby uczynić siedlisko mniej korzystnym dla szkodników. Środki te dotyczą (1) przydziału upraw do pól (w czasie i przestrzeni) (uprawy wielogatunkowe, uprawy zróżnicowane) oraz (2) zwalczania chwastów i samosiewów jako żywicieli szkodników/wektorów. (np. po transporcie, produkcji). Zaleca się spalanie w celu zniszczenia potencjalnych zarodników grzyba. X X X Można stosować odmiany odporne roślin żywicielskich w celu ograniczenia występowania patogena, jeśli takowe istnieją. Nie należy jednak sięgać po odmiany tolerancyjne ich odpornośc łatwo przełamać. X W przypadku pojawu choroby porażone osobniki roślin żywicielskich należy usunąć. Można też usuwać tylko porażone części roślin, jednak nie jest to wskazane dla większego bezpieczeństwa. 21\n22 1.14 Obróbka cieplna i zimna Zabiegi w kontrolowanej temperaturze mające na celu zabicie lub unieszkodliwienie szkodników bez powodowania jakiegokolwiek niedopuszczalnego uszczerbku dla samego poddanego obróbce materiału. Środki, o których mowa to: autoklawowanie; para wodna; gorąca woda; gorące powietrze; obróbka w niskiej temperaturze Warunki transportu Szczególne wymogi dotyczące sposobu i czasu transportu towarów w celu zapobieżenia ucieczce szkodników i/lub skażenia: a) fizyczna ochrona przesyłki, b) czas trwania transportu Kontrola biologiczna i manipulacje behawioralne Inne techniki zwalczania szkodników nieobjęte w pkt 1.03 i 1.13: a) Kontrola biologiczna; b) Technika SIT (Sterile Insect Technique); c) Zakłócenie rozrodczości; d) Pułapki Kwarantanna po wejściu i inne ograniczenia dotyczące przemieszczania się w kraju importującym Środki pomocnicze Obejmuje kwarantannę po wejściu (PEQ) odpowiednich towarów; ograniczenia czasowe, przestrzenne i dotyczące końcowego wykorzystania w państwie importującym odpowiednich towarów; zakaz przywozu odpowiednich towarów do państwa rodzimego. Odpowiednie towary to rośliny, części roślin i inne materiały, które mogą być nosicielami szkodników, w postaci zarażenia, porażenia lub zakażenia Kontrola i odławianie Kontrolę definiuje się jako urzędowe wizualne badanie roślin, produktów roślinnych lub innych regulowanych artykułów w celu stwierdzenia obecności szkodników lub stwierdzenia zgodności z przepisami fitosanitarnymi (ISPM 5). Skuteczność pobierania próbek i późniejszej inspekcji w celu wykrycia szkodników może zostać zwiększona poprzez włączenie technik odłowu i wabienia. X Szczególnie ważne przy imporcie roślin i bądź ich części, mogących być potencjalnym źródłem patogena. 22\n23 2.02 Testy laboratoryjne Badanie, inne niż wizualne, w celu ustalenia, czy istnieją szkodniki, przy użyciu urzędowych protokołów diagnostycznych. Protokoły diagnostyczne opisują minimalne wymogi dotyczące wiarygodnej diagnozy organizmów szkodliwych podlegających regulacjom prawnym Pobieranie próbek Zgodnie z normą ISPM 31 kontrola całych przesyłek jest zazwyczaj niewykonalna, dlatego też kontrolę fitosanitarną przeprowadza się głównie na próbkach uzyskanych z danej przesyłki. Należy zauważyć, że koncepcje pobierania próbek przedstawione w tym standardzie mogą mieć zastosowanie również do innych procedur fitosanitarnych, zwłaszcza doboru jednostek do badań. Do celów kontroli, testowania i/lub nadzoru próbka może być pobierana zgodnie z statystycznymi lub niestatystycznymi metodologiami pobierania próbek. X Testy laboratoryjne mogą przyczynić się do wykrycia patogena już na etapie infekcji, kiedy objawy spowodowane obecnością patogena nie są jeszcze widoczne na roślinie żywicielskiej. X X Wskazane jest pobieranie próbek podczas kontroli fitosanitarnych w celu późniejszego ich przebadania pod kątem potencjalnego występowania patogena Świadectwa fitosanitarne i paszport roślin Oficjalny dokument papierowy lub jego elektroniczny odpowiednik, zgodny ze wzorem świadectwa IPPC, potwierdzający, że przesyłka spełnia fitosanitarne wymogi przywozowe (ISPM 5): a) świadectwo fitosanitarne (przywóz), b) paszport roślin (handel wewnętrzny UE). X Niezbędny dokument przy imporcie; informacje o tym skąd pochodzą rośliny i czy są wolne od wszelkich patogenów powinny stanowić postawę prewencji. 23\n24 2.05 Certyfikowane i zatwierdzone pomieszczenia Obowiązkowa/dobrowolna certyfikacja/zatwierdzanie pomieszczeń jest procesem obejmującym zbiór procedur i działań wdrażanych przez producentów, podmioty zajmujące się kondycjonowaniem i handlowców przyczyniających się do zapewnienia zgodności fitosanitarnej przesyłek. Może być częścią większego systemu utrzymywanego przez NPPO w celu zagwarantowania spełnienia wymogów fitosanitarnych roślin i produktów roślinnych przeznaczonych do handlu. Kluczową właściwością certyfikowanych lub zatwierdzonych pomieszczeń jest możliwość śledzenia działań i zadań (oraz ich składników) związanych z realizowanym celem fitosanitarnym. Identyfikowalność ma na celu zapewnienie dostępu do wszystkich wiarygodnych informacji, które mogą pomóc w udowodnieniu zgodności przesyłek z wymogami fitosanitarnymi krajów importujących Certyfikacja materiału rozmnożeniowego (dobrowolna /oficjalna) 2.07 Wyznaczanie stref Norma ISPM 5 definiuje strefę buforową jako "obszar buforowych otaczający lub przylegający do obszaru urzędowo wyznaczonego do celów fitosanitarnych, w celu zminimalizowania prawdopodobieństwa rozprzestrzenienia się szkodnika docelowego na wyznaczony obszar lub z niego, oraz podlegający środkom fitosanitarnym lub innym środkom zwalczania, jeśli właściwe" (norma ISPM 5). Celem wytyczenia strefy buforowej może być zapobieganie rozprzestrzenianiu się z obszaru występowania szkodników oraz utrzymanie miejsca produkcji wolnego od szkodników (PFPP), miejsca (PFPS) lub obszaru (PFA) Monitoring X X Stały monitoring plantacji i zbiorowisk roślin żywicielskich może skutecznie przyczynić się do szybkiego wykrycia obecności patogena, tym samym dając 24\n25 25 możliwość natychmiastowej reakcji.\n26 17.02 Wymienić potencjalne środki dla odpowiednich dróg przenikania. Możliwe drogi przenikania (w kolejności od najważniejszej) Naturalne rozprzestrzenianie 1.11 Transport roślin przeznaczonych do sadzenia Transport nasion przeznaczonych do wysiewu Możliwe środki 1.01, 1.04, 2.03, , 1.04, 2.03, Niepewność Obecność patogena została stwierdzona w wielu krajach, także w sąsiadujących z Polską. Na obszarze PRA występują licznie gatunki roślin żywicielskich dla D. pini, a niektóre z nich stanowią m.in. wiodące gatunki w uprawach leśnych (P. sylvestris, P. abies). Klimat panujący na obszarze PRA jest sprzyjający do zasiedlenia i rozwoju grzyba, jednakże prognozy zmian temperatur mogą w przyszłości wpłynąć ograniczająco na potencjalne postępujące infekcje. Niepewność w ocenie ryzyka można przyjąć jako niską. Brak. 19. Uwagi Źródła Barnes, I., Crous, P. W., Wingfield, B. D., & Wingfield, M. J. (2004). Multigene phylogenies reveal that red band needle blight of Pinus is caused by two distinct species of Dothistroma, D. septosporum and D. pini. Studies in Mycology, 50(2), Barnes I, Kirisits T, Akulov A et al., New host and country records of the Dothistroma needle blight pathogens from Europe and Asia. Forest Pathology 38, Barnes, I., Kirisits, T., Wingfield, M. J., & Wingfield, B. D. (2011). Needle blight of pine caused by two species of Dothistroma in Hungary. Forest Pathology, 41(5), Bradshaw RE, Ganley RJ, Jones WT, Dyer PS, High levels of dothistromin toxin produced by the forest pathogen Dothistroma pini. Mycological Research 104, Brown A V, Dothistroma needle blight. 5, CAB International, Smith, I. M. et al. (1992). Quarantine pests for Europe. Encyklopedia Leśna [data dostępu: :40] Gadgil, P. D., & Bulman, L. S. (2008). Dothistroma needle blight. Forest Research Institute.\n27 Gibson Ias, Christensen PS, Munga FM, First observations ïn Kenya of a foliage disease of Pines caused by Dothistroma pini Hulbary. Commonwealth Forestry Review 43, Gilmour, J. W. (1967). Distribution impact and control of Dothistroma pini in New Zealand. En: Proceding. In Congress of the International Union of Forest Research Organization, 14, Munich (Vol. 5, pp ). Lang, K. J. (1987). Dothistroma pini on young Norway spruce (Picea abies). European Journal of Forest Pathology, 17(4-5), Lasy Państwowe [data dostępu: :26] Murray JS, Batko S, Dothistroma pini hulbary: A new disease on pine in Britain. Forestry 33, PIORIN [data dostępu :08] Piou, D., & Ioos, R. (2014). First report of Dothistroma pini, a recent agent of the Dothistroma needle blight, on Pinus radiata in France. Plant Disease, 98(6),\n28 Załącznik 1 Tabela 1. Modele zmiany temperatury w okresie zimowym wg scenariuszy RCP 2.6, 4.5, 6.0 i 8.5. Wartości 5% i 95% oznaczają odpowiedni percentyl. RCP IX-XI IX-XI XII-II XII-II CanESM2 9,85 9,80 0,54 0,65 CNRM-CM5 9,69 9,82 1,03 0,93 GISS-E2-H 8,95 8,67 1,04 0,30 GISS-E2-R 8,71 8,54-0,26-0,88 HadGEM2- AO 10,28 10,01 0,92 0,54 HadGEM2-ES 10,58 10,49 0,58 1,06 LR 10,24 10,08 2,24 1,73 MR 9,99 9,71 0,52-0,08 MIROC5 10,38 10,52 0,69 1,28 MIROC-ESM 10,58 10,83 1,39 1,76 MPI-ESM-LR 9,08 8,75-0,49-0,14 MPI-ESM-MR 8,89 9,12 0,37 0,43 MRI-CGCM3 8,79 9,06-0,63 0,20 NorESM1-M 9,69 9,84 0,65 0,31 NorESM1-ME 9,75 10,10 0,24 0,62 ŚREDNIA: 9,70 9,69 0,59 0,58 5,00% 8,77 8,63-0,53-0,36 95,00% 10,58 10,61 1,65 1,74 RCP IX-XI IX-XI XII-II ACCESS1-0 10,11 11,01 0,08 1,43 ACCESS1-3 10,52 11,14 1,31 1,79 CanESM2 9,84 10,44 1,04 1,59 CCSM4 9,65 10,20 0,17-0,15 CMCC-CM 10,79 11,92 3,07 4,43 CMCC-CMS 10,14 11,27 2,72 2,99 CNRM-CM5 9,85 10,53 1,15 2,68 GISS-E2-H 9,38 10,22 1,31 2,70 GISS-E2-H- CC 9,41 9,64 0,73 0,79 GISS-E2-R 9,49 9,77 0,65 0,67 GISS-E2-R- CC 9,34 9,62 0,30 0,69 HadGEM2- AO 10,60 11,65 1,48 2,55 HadGEM2-CC 10,26 11,40 1,70 3,28 HadGEM2-ES 10,93 11,86 2,00 2,19 inmcm4 8,64 9,00-0,12 1,07 LR 10,54 11,15 2,74 3,11 MR 10,38 11,10 1,25 1, XII-II 28\n29 IPSL-CM5B- LR 10,29 10,47 0,55 2,74 MIROC5 11,00 11,54 1,34 2,52 MIROC-ESM 10,89 11,44 1,58 2,24 MPI-ESM-LR 9,22 9,52-0,40 0,18 MPI-ESM-MR 9,52 9,56 1,12 1,04 MRI-CGCM3 9,19 9,90-0,67 0,78 NorESM1-M 9,90 10,45 1,02 1,43 NorESM1-ME 9,61 10,21 0,43 1,52 ŚREDNIA: 9,98 10,60 1,06 1,85 5,00% 9,20 9,53-0,34 0,28 95,00% 10,92 11,82 2,74 3,25 RCP IX-XI IX-XI XII-II CCSM4 9,65 10,27 0,28 0,57 GISS-E2-H 9,79 10,41 1,54 1,66 GISS-E2-R 9,48 9,87 0,99 0,96 HadGEM2- AO 10,13 11,52 0,99 1,54 HadGEM2-ES 10,40 12,95 1,66 2,32 LR 10,47 11,55 2,42 3,20 MR 10,29 11,83 0,55 1,94 MIROC5 10,65 11,84 0,71 2,74 MIROC-ESM 10,76 12,26 1,55 2,80 MRI-CGCM3 9,25 10,05-0,14 1,01 NorESM1-M 9,57 10,92 0,78 2,01 NorESM1-ME 9,59 11,22 0,12 1,88 ŚREDNIA: 10,00 11,22 0,95 1,89 5,00% 9,38 9,97 0,00 0,78 95,00% 10,70 12,57 2,00 2, XII-II RCP IX-XI IX-XI XII-II ACCESS1-0 10,38 13,39 1,93 4,04 ACCESS1-3 10,85 13,19 1,61 3,66 CanESM2 10,62 13,05 1,39 2,99 CCSM4 9,91 11,83 0,40 1,96 CMCC-CESM 11,06 12,78 3,55 6,50 CMCC-CM 11,33 14,06 3,45 6,83 CMCC-CMS 10,82 13,73 2,69 5,96 CNRM-CM5 10,58 11,79 2,21 4,41 GISS-E2-H 10,02 11,82 1,40 3,63 GISS-E2-H- CC 10,15 11,38 1,23 2,91 GISS-E2-R 9,80 11,33 1,32 3,17 GISS-E2-R- CC 10,27 11,23 1,90 2,42 HadGEM2- AO 10,92 13,59 1,87 4,34 HadGEM2-CC 11,51 14,29 3,76 5,87 HadGEM2-ES 11,89 14,48 2,13 4, XII-II\n30 inmcm4 9,00 10,12 0,70 2,19 LR 11,25 13,83 3,29 5,85 MR 11,25 13,12 1,13 3,52 IPSL-CM5B- LR 10,93 13,00 3,23 5,84 MIROC5 11,47 13,48 1,99 4,46 MIROC-ESM 11,67 13,97 2,36 4,55 MPI-ESM-LR 9,99 11,95 0,33 2,47 MPI-ESM-MR 10,02 11,69 1,02 2,80 MRI-CGCM3 10,12 11,28 0,48 2,34 MRI-ESM1 9,85 11,61 0,63 2,83 NorESM1-M 10,40 12,00 1,11 2,63 NorESM1-ME 10,25 11,77 1,55 2,96 ŚREDNIA: 10,60 12,58 1,80 3,91 5,00% 9,82 11,25 0,42 2,24 95,00% 11,62 14,22 3,52 6,34 Tabela 2. Modele zmiany temperatury w okresie letnim wg scenariuszy RCP 2.6, 4.5, 6.0 i 8.5. Wartości 5% i 95% oznaczają odpowiedni percentyl. RCP III-V III-V VI- VIII VI- VIII CanESM2 9,11 9,20 18,69 18,77 CNRM-CM5 9,26 9,14 18,05 18,35 GISS-E2-H 9,12 8,08 18,12 17,88 GISS-E2-R 8,95 7,80 17,90 17,28 HadGEM2- AO 9,61 9,74 20,84 20,41 HadGEM2-ES 10,00 9,87 20,38 20,66 LR 10,00 9,51 19,34 19,17 MR 9,31 8,89 19,13 18,63 MIROC5 10,91 11,14 19,71 19,53 MIROC-ESM 10,27 9,98 19,65 20,22 MPI-ESM-LR 8,52 8,61 17,82 17,99 MPI-ESM-MR 8,24 8,40 18,12 18,07 MRI-CGCM3 8,25 8,91 17,65 17,57 NorESM1-M 9,63 9,81 18,85 18,97 NorESM1-ME 9,26 9,72 18,85 19,00 ŚREDNIA: 9,36 9,25 18,87 18,83 5,00% 8,25 8,00 17,78 17,50 95,00% 10,46 10,33 20,50 20,47 RCP III-V III-V VI- VIII ACCESS1-0 9,34 10,14 19,96 20,91 ACCESS1-3 9,37 10,64 20,53 21,36 CanESM2 9,44 9,75 19,30 19,68 CCSM4 9,35 9,79 19,63 20,25 CMCC-CM 10,18 11,18 18,87 19, VI- VIII\n31 CMCC-CMS 9,42 9,89 18,99 19,68 CNRM-CM5 9,36 10,48 18,24 19,43 GISS-E2-H 9,27 10,01 18,63 19,48 GISS-E2-H- CC 10,47 10,95 19,00 19,32 GISS-E2-R 8,81 9,38 18,29 18,52 GISS-E2-R- CC 9,09 9,43 18,45 18,46 HadGEM2- AO 9,85 10,50 21,97 22,00 HadGEM2-CC 9,84 10,73 20,26 20,64 HadGEM2-ES 10,58 10,97 21,20 21,93 inmcm4 8,38 8,80 17,94 18,26 LR 9,96 10,85 19,56 20,00 MR 9,63 9,93 19,58 20,39 IPSL-CM5B- LR 9,77 10,19 19,03 19,97 MIROC5 11,59 11,88 19,54 20,30 MIROC-ESM 10,50 10,66 20,23 21,24 MPI-ESM-LR 8,79 9,17 18,58 18,90 MPI-ESM-MR 9,09 9,33 18,88 19,17 MRI-CGCM3 8,46 9,00 17,89 18,07 NorESM1-M 10,02 10,29 19,49 19,96 NorESM1-ME 9,43 10,46 18,79 19,89 ŚREDNIA: 9,60 10,18 19,31 19,89 5,00% 8,53 9,03 18,00 18,30 95,00% 10,56 11,14 21,07 21,82 RCP III-V III-V VI- VIII VI- VIII CCSM4 9,06 9,59 19,21 20,03 GISS-E2-H 9,41 10,07 18,84 19,61 GISS-E2-R 8,86 9,53 18,41 19,02 HadGEM2- AO 9,30 10,54 20,61 22,90 HadGEM2-ES 10,05 11,25 20,62 22,83 LR 10,11 11,10 19,41 20,46 MR 9,37 10,58 19,15 20,67 MIROC5 10,99 12,75 19,58 20,42 MIROC-ESM 10,11 11,39 19,83 21,80 MRI-CGCM3 8,57 8,96 17,64 18,49 NorESM1-M 9,43 10,78 18,80 20,31 NorESM1-ME 9,19 10,47 18,73 20,21 ŚREDNIA: 9,54 10,58 19,24 20,56 5,00% 8,73 9,27 18,06 18,78 95,00% 10,51 12,00 20,61 22,86 RCP III-V III-V VI- VIII VI- VIII ACCESS1-0 10,25 12,42 21,62 24,39 31\nPodsumowanie Analizy Zagrożenia Agrofagiem (Ekspres PRA) dla Entoleuca mammata Obszar PRA: Rzeczpospolita Polska Opis obszaru zagrożenia: cały kraj Występowanie gatunku odnotowano na terenie Niemiec oraz\nWysokie Średnie Niskie X. Wysoka Średnia Niska X\nPodsumowanie Analizy Zagrożenia Agrofagiem (Ekspres PRA) dla Stegophora ulmea Obszar PRA: Rzeczpospolita Polska Opis obszaru zagrożenia: Obszar całego kraju Główne wnioski Stegophora ulmea jest jednym\nPodsumowanie Analizy Zagrożenia Agrofagiem (Ekspres PRA) dla Tomato apical stunt viroid Obszar PRA: Rzeczpospolita Polska Opis obszaru zagrożenia: Obszar całego kraju gdzie prowadzone są uprawy pomidora\nWysokie Średnie X Niskie. Wysoka Średnia X Niska\nPodsumowanie Analizy Zagrożenia Agrofagiem (Ekspres PRA) dla Opiętka brzozowca Agrilus anxius (Gory, 1841) Obszar PRA: Rzeczpospolita Polska Opis obszaru zagrożenia: Główne wnioski Opiętek brzozowy może\nAneks do I N S T R U K C J I. dla służby ochrony roślin z zakresu prognoz, sygnalizacji i rejestracji\nAneks do I N S T R U K C J I dla służby ochrony roślin z zakresu prognoz, sygnalizacji i rejestracji część II, tom I i II wydana w 1993 r. pt. Metody sygnalizacji i prognozowania pojawu chorób i szkodników\nInstytut Ochrony Roślin Państwowy Instytut Badawczy Terenowa Stacja Doświadczalna w Toruniu. Agnieszka Kiniec\nInstytut Ochrony Roślin Państwowy Instytut Badawczy Terenowa Stacja Doświadczalna w Toruniu M AŁO ZNANI SPRAWCY ZGNILIZN KORZENI BURAKA CUKROWEGO Agnieszka Kiniec RHIZOPUS ARRHIZUS RHIZOPUS STOLONIFER\nWysokie Średnie Niskie X. Wysoka Średnia X Niska. tekście) Inne rekomendacje:\nPodsumowanie Analizy Zagrożenia Agrofagiem (Ekspres PRA) dla Scirrhia acicola (Dearness) Siggers Obszar PRA: Rzeczpospolita Polska Opis obszaru zagrożenia: Zagrożone są obszary, na których naturalnie występują\nPRZĘDZIOREK CHMIELOWIEC Tetranychus urticae Koch 1835 1. Systematyka Królestwo: Typ: Podtyp Gromada: Podgromada Rząd: Rodzina: Rodzaj: Gatunek: Animalia Arthropoda Chelicerata Arachnida Acari Trombidiformes\nR O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A R O L N I C T WA I R O Z W O J U W S I 1) z dnia.2015 r.\nR O Z P O R Z Ą D Z E N I E Projekt M I N I S T R A R O L N I C T WA I R O Z W O J U W S I 1) z dnia.2015 r. w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania\nProjekt modernizacji zieleńca przy ul. Jesionowej w Inowrocławiu\nProjekt modernizacji zieleńca przy ul. Jesionowej w Inowrocławiu ul. Jesionowa, 88-100 Inowrocław K o n c e p c j a z a g o s p o d a r o w a n i a t e r e n u w r a z z d o b o r e m s z a t y r o ś l\nhttps://www. Ochrona kukurydzy przed chorobami - kiedy i jak Autor: Małgorzata Srebro Data: 28 czerwca 2018 Ochrona chemiczna kukurydzy zazwyczaj sprowadza się do zbiegu przeciwko chwastom i szkodnikom.\nPodsumowanie 1 Ekspresowej Oceny Zagrożenia Agrofagiem dla Longidorus diadecturus Eveleigh i Allen, 1982\nObszar PRA: Rzeczpospolita Polska Podsumowanie 1 Ekspresowej Oceny Zagrożenia Agrofagiem dla Longidorus diadecturus Eveleigh i Allen, 1982 Opis obszaru zagrożenia: Sady brzoskwiniowe większość usytuowana\n10.3.2017 L 64/109 DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2017/427 z dnia 8 marca 2017 r. zmieniająca decyzję wykonawczą 2012/535/UE w odniesieniu do środków zapobiegających rozprzestrzenianiu się w Unii organizmu\nWysokie Średnie X Niskie. Wysoka Średnia X Niska. tekście) Inne rekomendacje: brak\nPodsumowanie Analizy Zagrożenia Agrofagiem (Ekspres PRA) dla Cochliobolus carbonum Obszar PRA: Rzeczpospolita Polska Opis obszaru zagrożenia: cały kraj Cochliobolus carbonum jest jednym z ponad 40 gatunków


Zapalniczka Elektryczna Honest Ważka - Czarno/Złota\nEkskluzywna Zapalniczka Elektryczna Honest, posiada żarnik, taki jak w zapalniczce samochodowej, który idealnie pasuje do odpalania papierosów. Aby odpalić wystarczy lekko potrząsnąć zapalniczką, nic więcej :) Robi niesamowite wrażenie po uruchomieniu. Magiczny drobiazg, idealny do codziennego użytku, jak i na prezent.\nZapalniczki Honest to najwyższa półka wśród zapalniczek. Wysoka jakość wykonania z najlepszych materiałów, sprawia, że zapalniczka posłuży długie lata. To najlepszy wybór dla nowoczesnych i idących z czasem osób. Zapalniczki te wyróżnia nowoczesny i elegancki design.\nŁadowana przez USB, czas ładowania około 1h. W zestawie kabel USB. Zapakowana w eleganckie pudełko prezentowe. 2 lata gwarancji. IDEALNY POMYSŁ NA PREZENT!


Aria na strunie G | Tygodnik Powszechny\nStrona główna » Kultura » Aria na strunie G\nSą badacze, których zdaniem Fryderyk Chopin umarł w dziewictwie, a wszelkie jego „romanse” były czysto platoniczne. Inni twierdzą, że stracił zdrowie na orgiach organizowanych regularnie przez paryskie elity.\nFryderyk Chopin na litografii Władysława Walkiewicza według wzoru Tytusa Maleszewskiego, 1892 r. ZE ZBIORÓW BIBLIOTEKI NARODOWEJ / POLONA.PL\nMózg krytyka freelancera to samotny myśliwy. Odcięty od plotek środowiskowych i codziennej wymiany poglądów z redakcyjnymi kolegami, rozpoczyna dzień od prasówki w internecie, przeczesując branżowe fora i serwisy informacyjne w poszukiwaniu nadchodzących wydarzeń muzycznych oraz innych źródeł inspiracji. Osobiście nie narzekam. Jeśli nie liczyć przerwy w podróżach recenzenckich, moje życie w pandemii niewiele się zmieniło. Ba, mam nawet więcej czasu na własne kwerendy i weryfikację danych trafiających do sieci.\nW zarzucaniu muzyków i melomanów gradem nowinek celuje zwłaszcza Norman Lebrecht, kontrowersyjny brytyjski publicysta i gospodarz popularnego blogu „Slipped Disc”.\nKorzystanie z tego medium wymaga sporej ostrożności i rozeznania w temacie. Blog jest nastawiony na tzw. clickbait i Lebrecht często w dość niewybredny sposób prowokuje odbiorców do...\nWyłuskane wokół Chopina


business class - wszystko na temat business class | CKM.PL\nArtykuły dla frazy : business class\nPrezentacja zawartości portalu dla wyrażenia business class. Przygotowany przez nas system wyszukiwania artykułów dla danego słowa kluczowego (w tym przypadku business class) daje możliwość bardzo szybkiego uzyskania satysfakcjonującej informacji dotyczącej tego, ile artykułów związanych z zapytaniem business class posiadamy w swoim serwisie. W tej chwili dla zapytania business class jesteśmy w stanie zaprezentować Ci 1 materiał. Najstarszy z artykułów na ten temat jest z Wtorek 28.01.2020 najnowszy z kolei został przez nas opublikowany Wtorek 28.01.2020. Nasz portal daje Ci możliwość śledzenia nowych treści (pojawiających się dla interesującego Cię zapytania business class ) przez kanał RSS. Dzięki nam na bieżąco będziesz informowany o zmianach, nowych treściach dotyczących tematu business class.


Żądamy „Drogi Życia” Zambrów | zambrow.org\nŻądamy „Drogi Życia”\nPortal zambrow.org 10/10/2005 00:00\nKurier Poranny po tragedii drogowej licealistów do jakiej doszło 30 września koło Jeżewa, postanowił zainicjować akcję „Droga Życia”. Dziennikarze proponują zebranie jak największej ilości podpisów mieszkańców woj. podlaskiego pod listem, w którym od rządu i władz samorządowych domagają się natychmiast zapewnienia odpowiednich funduszy na budowę drugiej jezdni do Jeżewa i obwodnicy Zambrowa oraz przyspieszenia prac nad budową drogi ekspresowej Warszawa – Białystok – Budzisko oraz przyznania pieniędzy na obwodnice Augustowa i Wasilkowa, zabranych z przyszłorocznego budżetu. Dziennikarze chcą wprowadzenia na drogę Białystok - Warszawa fotoradarów i stałych patroli policyjnych na odcinkach, gdzie najczęściej dochodzi do wypadków. „Chcemy, by droga śmierci zamieniła się w DROGĘ ŻYCIA!” – piszą!\nDo akcji Porannego w piątek włączyło się kilka miast i wiele organizacji oraz firm. Również burmistrz Zambrowa Kazimierz Dąbrowski zapowiedział poparcie dla akcji. Dziennikarze Kuriera Porannego zbierają podpisy. W Zambrowie listy pojawić się mają w ważnych miejscach miasta: na poczcie, w szkołach i w urzędzie. – „Macie poparcie moje i dwudziestu trzech tysięcy mieszkańców Zambrowa. Zrobimy wszystko, aby droga z Białegostoku do Warszawy przestała nieść śmierć. A wierzę, że wspólnie możemy wiele zdziałać” – powiedział dziennikarzom „Porannego” Kazimierz Dąbrowski.\nJak donosi gazeta do akcji włączyły się również inne miasta: Augustów, Choroszcz, Białystok. „Razem możemy wszystko” – piszą dziennikarze „Kuriera”. O „Drogę życia” walczyć będą również firmy, szkoły i osoby prywatne. Ciągle do redakcji gazety zgłaszają się nowi ochotnicy. Wielu ludzi wierzy, że kiedy połączy się siły można wywalczyć wszystko.\nZambrowski Portal Internetowy również włącza się do akcji i będzie informował mieszkańców naszego powiatu o przebiegu i efektach akcji „Droga Życia”.\nŻądamy „Drogi Życia” komentarze opinie\n21/08 Olimpia Zambrów poznała rywala w I rundzie…\n21/08 W piątek pielgrzymi wyruszą do Hodyszewa\nwczoraj 1 Zambrowska Piesza Pielgrzymka w drodze do …\nwczoraj 3 Jeep dachował nieopodal Szelig-Leśnicy [foto]\n20/08 62 Wybory parlamentarne 2019: Znamy nazwiska …\nwczoraj 9 Pijany rekordzista w Zambrowie\n21/08 1 Spotkania przyszłych pierwszoklasistów i i…\n19/08 80 Stefan Krajewski jedynką PSL – Koalicji Po…


Media bez wyboru. Protest, by Polacy mieli wybór – Radio Ostrowiec\nMedia bez wyboru. Protest, by Polacy mieli wybór\n11 lutego 2021 Radio Ostrowiec\nNiezależne media protestowały wczoraj przeciwko rządowym planom wprowadzenia podatku od reklam, myląco nazwanym składką na COVID. Dla prywatnych nadawców, którzy utrzymują się tylko z reklam w niedalekiej przyszłości może oznaczać to konieczność likwidacji tytułów i programów.\nW proteście udział wzięły największe i te mniejsze stacje telewizyjne, rozgłośnie radiowe, portale internetowe i platformy streamingowe, solidarnie zaprzestając nadawania audycji i informacji.\nZamiast nich na antenach emitowane lub publikowane były czarne plansze z napisem 'Media bez wyboru’ i komunikaty specjalne, uzasadniające powód protestu.\nDo protestu przyłączyło się także Radio Ostrowiec. 'To walka nie o pieniądze, jak próbuje propagandowo przedstawić to rząd, ale o idącą za nimi możliwością niezależnego dziennikarstwa, o wolność słowa i pluralizm w przestrzeni publicznej’ – wyjaśnialiśmy na naszej antenie słuchaczom przed zawieszeniem nadawania programu.\nDziś zebraliśmy dla Państwa komentarze, dotyczące zamiarów rządu, by dodatkowo opodatkować media.\nW ocenie Jerzego Murzyna, wójta Bodzechowa to wywoływanie nowej awantury i to w trudnej sytuacji gospodarczej i pandemicznej w kraju. – Wygląda to trochę podejrzanie, biorąc pod uwagę wcześniejsze decyzje, dotyczące zakupu przez państwową spółkę Orlen kilkudziesięciu gazet lokalnych w całej Polsce. Niepokoiły także wypowiedzi premiera i członków rządu, że za mało w Polsce jest mediów ich popierających, a za silne są media opozycyjne. Uważam, że ten projekt i te zamiary to zła decyzja. Media muszą być różnorodne, a my – mieszkańcy musimy czytać różne gazety, oglądać różne programy telewizyjne i słuchać różnych stacji radiowych po to, by wyrobić sobie własny pogląd. A dzięki temu możemy w rozmowach pięknie się różnić – podkreśla wójt Murzyn.\nMarzena Dębniak, starosta ostrowiecki zaznacza, że wolne media są podstawą demokracji. – W zaciszach gabinetów powstają jakieś różne, dziwne pomysły i nagle jesteśmy nimi zaskakiwani. Najważniejsze jest, by przed podjęciem decyzji rozmawiać z zainteresowanymi, a z mediami nikt na ten temat nie rozmawiał. Ten projekt może bardzo uderzyć w prywatnych nadawców, dzięki którym mamy taką różnorodność programów telewizyjnych, czy radiowych. Bez wolnych mediów nie możemy mówić o demokracji. Są one podstawą każdego demokratycznego państwa.\n– Warunkiem funkcjonowania demokracji jest pluralizm i niezależność mediów – zaznacza prezydent Jarosław Górczyński. Mówi, że jeśli prawdą są uzasadnienia rządu, że pieniądze potrzebne są na odbudowę po pandemii koronawirusa to oznacza przyznanie się, że sytuacja gospodarcza kraju jest naprawdę bardzo zła i rząd powinien to otwarcie przyznać. – Druga kwestia jest taka, że jeśli mamy mieć demokrację to warunkiem jej funkcjonowania jest niezależność i pluralizm mediów. Przecież wciąż na lekcjach WOS-u w szkołach uczymy, że niezależność i pluralizm mediów to są elementy konieczne do funkcjonowania demokracji. A jeśli za chwilę te elementy zniszczymy to możemy powiedzieć tylko jedno, że nie ma już demokracji w naszym kraju – komentuje prezydent Górczyński.\nArkadiusz Bąk, szef ludowców w powiecie ostrowieckim mówi, że bez wolnych mediów nie będzie wolnej Polski. Ocenia, że rząd dąży do utrzymania w kraju jedynie państwowych mediów lub takich, które będą przychylne władzy.\nUważa, że głośny i widoczny protest mediów jest potrzebny. – Rząd PiS chce zawłaszczyć całą przestrzeń publiczną, żeby de facto wprowadzić dyktaturę – podkreśla.\nZwraca uwagę, że większość ludzi nie rozumie, jak odcina się możliwość funkcjonowania wolnych mediów. – Mało kto widział niebezpieczeństwo, czy oburzał się, gdy Daniel Obajtek, szef państwowej spółki za nasze pieniądze, które płacimy w podatkach kupował gazety lokalne. Zobaczyliśmy to dopiero wtedy, gdy Krystyna Pawłowicz na Twitterze zwalniała redaktora naczelnego Echa Dnia, bo jej podpadł – mówi Arkadiusz Bąk.\nPrzypomnijmy, że świętokrzyskie Echa Dnia opublikowało informację, że w hotelu Malinowy Zdrój w Solcu Zdroju przebywała na leczeniu uzdrowiskowym była posłanka PiS, obecnie w Trybunale Konstytucyjnym – Krystyna Pawłowicz. Na dodatek z obstawą funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa, którzy – gdy wybuchł tam pożar – natychmiast ewakuowali ją z hotelu. A gdy strażacy ugasili pożar ponownie ją do Malinowego Zdroju przywieźli.\nNa Twitterze Pawłowicz nazwała kłamcą naczelnego Echa Dnia Stanisława Wróbla, zażądała przeprosin i we wpisie zasugerowała konieczność zwolnienia go z pracy prezesowi państwowej spółki Orlen, który kupił kilkadziesiąt lokalnych gazet od Polska Presse, w tym Echo Dnia.\nZ kolei Lech Łodej, burmistrz Kunowa jednoznacznie twierdzi, że w Polsce muszą istnieć niezależne media. – Takie media patrzą władzy na ręce i rzeczą naturalną powinno być przyjmowanie krytyki z nich płynącej. Nie możemy się oburzać, że media raz nas chwalą, raz krytykują. To jest ich rola i zadanie. – podkreśla burmistrz Łodej. .\nPrzypomnijmy, że rząd swoją propozycję opodatkowania reklam w mediach tłumaczy potrzebą znalezienia środków na walkę z pandemią koronawirusa. Pieniądze te miałyby trafić do NFZ-etu, na kulturę i zabytki.\nWbrew pozorom, największe koszty tego podatku nie poniosą giganci cyfrowi tacy jak Facebook, Google, czy Amazon, bo te zarejestrowane są poza Polską. Rząd szacuje się, że od nich – jeżeli w ogóle udałoby się uzyskać jakieś pieniądze to byłaby kwota między 50 a 100 mln. zł. Tymczasem od polskich nadawców to kwota około 800 mln., co i tak nie stanowi znaczącej kwoty w budżecie państwa.\nWarto dodać, że każdego roku na telewizję i radio państwowe rząd przeznacza 2 miliardy złotych z budżetu, a dochodzą do tego wpływy z abonamentu oraz reklam komercyjnych.\n– Powiedzmy wprost: rządzącym nie chodzi o te pieniądze. Władza chce dobić niezależne dziennikarstwo – ocenił projekt w komentarzu w Dzienniku Gazecie Prawnej Patryk Słowik, dziennikarz gospodarczy.\nTagi: arkadiusz bak, Jarosław Górczyński, Jerzy Murzyn, komentarze, Lech Łodej, Marzena Dębniak, media bez wyboru, radio ostrowiec, wazne


Informacja o rozstrzygnięciu otwartego konkursu ofert - Nieodpłatna pomoc prawna - Biuletyn Informacji Publicznej\tPowiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego\nna realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego w 2019 r.\nW dniu 6 grudnia br., Zarząd Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego, po zapoznaniu się z opinią Komisji Konkursowej, dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty w ramach konkursu na realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego w 2019 roku, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2030 ze zm.). Zadanie powierzone zostanie\nFundacji Honeste Vivere z siedzibą w Warszawie przy ul. Amałowicza-Tatara 7.\nZadanie będzie realizowane w okresie od 1 stycznia 2019 do 31 grudnia 2019 r. Na jego realizację Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki udzieli dotacji w wysokości 124.080,00 zł w ramach przewidzianych na ten cel środków, zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej.\nCzarnków, dnia 7 grudnia 2018 r.\nUchwała Nr 5/2018 Zarządu Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego z dnia 6 grudnia 2018 r. - link\nWytworzył Alicja Dąbrowska\nData opublikowania 07.12.2018 13:09\nData ostatniej aktualizacji 07.12.2018 14:48


Riese-Antysidór-kończ-schwarz-niczyna: Późny wieczór Tomasza Sidora.\ndezinformator i debil paranormalny 22 marca 2015 18:04\nKapitan Prostamol na tropie. Nie śpi, nie je, tylko strzeże nas przed podłymi kreaturami z kosmosu i innymi masonami. Prawdziwy superbohater. Człowiek od razu czuje się bezpieczniej.\nkoniczyna kon 22 marca 2015 18:17\nW końcu Sidor całe lata spędza na obronie wszystkich przed wszystkim, żeby zostali na świecie jemu podobni, a najlepiej on sam.\ndezinformator i debil paranormalny 22 marca 2015 18:38\nPod warunkiem, że wszystkie jednostki sidoropodobne będą mieć dokładnie takie same poglądy, inaczej się pozabijają. A jak zostanie sam to pewnie zacznie walczyć sam ze sobą z tej rozpaczy.\nkoniczyna kon 22 marca 2015 19:04\nOpcja samotności dla Sidora nie byłaby wcale zła. Mógłby w końcu mówić do siebie "Ja jako jedyny na świecie...coś tam, coś tam..." I nikt by mu nie podskoczył.\nIon Pirx 22 marca 2015 19:44\nMiejsce osamotnienia już na niego czeka. Tylko tak strasznie to znowu samotny tam nie bęęędzie. Przyślemy ci kotku kosmetycznej wiaderko. Szykuj przedziałek.\nKonan Romański 22 marca 2015 20:59\nWitam Wszstkich, powróciłem z Podróży z Dariuszem Kwietniem - Jestem zadowolony z tras jakie przeszliśmy co zobaczyliśmy to Nasze. Gratuluje setnego posta Administratorowi. Osobą które nie wiedzą, o co oskarżają w/w DK gratuluje spapranego weekendu przed monitorem.\nkoniczyna kon 22 marca 2015 21:04\nDzięki Konan za gratulacje, ale prawdziwe gratulacje powinny być skierowane do osoby dla której ten blog powstał. Bez niej nie byłoby o czym tu pisać. Nie raz pisałem że Sidor jest wielki jak jego monitor:)\nKonan Romański 22 marca 2015 21:19\nMasz racje nikt nie docenił działań Pana Tomasza S. W tym momęcie chciałbym podziękować Panu Tomaszowi z darmowe propagowanie działalności "grupy przestępczej Dariusza K." gdyby jego nie oceniony wkład ta działalność nie miałaby szansy się utrzymać.\nChciałbym mu złożyć - spóźnione życzenia z okazji dnia wędkarza (19 marca) Wszystkiego najlepszego. Myślę że na tym polu również należy mu się szacun za wkład z jego strony dla ogólnopolskiego PZW (Polski Związek Wędkarzy).\nkoniczyna kon 22 marca 2015 21:28\nObserwuję w czasie rzeczywistym bloga Sidora http://klamstwa-riese.blogspot.com/ i jedno trzeba mu przyznać że takiego lamentu to już dawno nie było. Tomek trzymaj się, koniec Kwietnia już bliski!\nKonan Romański 22 marca 2015 21:56\nTo nie jest lament tylko skamlanie o włącznie na liste płac,\nkoniczyna kon 22 marca 2015 23:34\nJaka praca, taka płaca. Sidor jest sprytny, czego się nie imał. Próbował strzyc mózgi na internecie, nie wyszło. Pewnie też jest dobry w strzyżeniu trawników przed zakładem dla "Pierwszych na świecie..."\nIon Pirx 23 marca 2015 13:42\nWstyd ! Tomasz robisz wstyd swojej Mamie i rodzinie. A to jest taka porządna żydowska rodzina.\nGUCIO MRUK 23 marca 2015 15:12\nTomku ! Wróć ! Nie pomyślałeś kiedyś, że nie masz racji ? Chociaż powiedz jak się sprawy mają.\nKonan Romański 23 marca 2015 19:10\nAdministrator daj linki do komentarz i białej listy PINOKIA. Sugeruje nowy post. Pokażmy sukcesy Tomasza. On nie traci czasu.


Kamienica we Wrocławiu, ul. Białoskórnicza 4. Plan archiwalny, 1864 r. Projekt budowy toalety w podwórzu posesji - Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa\nTytuł: Kamienica we Wrocławiu, ul. Białoskórnicza 4. Plan archiwalny, 1864 r. Projekt budowy toalety w podwórzu posesji\nArchiwum Budowlane miasta Wrocławia. Teczka 4777, sygn. 758/64\nKamienica we Wrocławiu, ul. Białoskórnicza 4. Plan archiwalny, 1864 r. Projekt budowy toalety w podwórzu posesji 19 sty 2021


Trening umysłu dla bystrzaków - Tracy Packiam Alloway - Książka w SwiatKsiazki.pl\n•\tWytrenuj umysł ostry jak brzytwa — popraw pamięć i zwalcz nieznośne zjawisko „mam to na końcu języka”.\n•\tMyśl pozytywnie — wykorzystaj porady ekspertów na temat tego, jak utrzymać umysł w stanie dobrego zdrowia i szczęścia.\n•\tZacznij od nowa — stosuj przyjazną dla mózgu dietę i zmień styl życia.\n•\tZatroszcz się o siebie – dowiedz się, co zrobić, by Twój umysł nie działał gorzej w stresie, pod wpływem zmęczenia lub upływającego czasu.\n•\tZagraj — skorzystaj z wyboru gier, ćwiczeń i łamigłówek umysłowych.\n•\tPrawda i fałsz w sferze treningu mózgu.\n•\tSposoby na poprawę pamięci werbalnej (język), wizualnej (twarze) i przestrzennej (kierunki).\n•\tPrawie namacalne wizualizowanie sukcesu.\n•\tDowody na to, że kontakty towarzyskie są istotne.\n•\tTechniki opanowywania stresu i niepokoju.\n•\tPorady na temat żywienia i produktów wspomagających mózg.\n•\tĆwiczenia dla wszystkich: wykreślanki, sudoku, łamigłówki… i znacznie więcej!\nNapisz recenzję o produkcie: Trening umysłu dla bystrzaków\nTrening umysłu dla bystrzaków (e-book)


Nie ma dobrego wariantu kolejowej obwodnicy Białegostoku. Potrzebny terminal przeładunkowy, Aktualności, Wiadomości Białystok Online Portal Miejski Białystok (Bialystok), Strona 1\n977 osób online\nPodlascy działacze Polska 2050 uważają, że konsultacje prowadzone przez PKP PLK ws. kolejowej obwodnicy Białegostoku niewiele mają wspólnego z prawdziwymi konsultacjami, a sama inwestycja niesie za sobą niewspółmierne do jej zasadności koszty społeczne. Ich zdaniem w większym stopniu należałoby skupić się chociażby na budowie terminala przeładunkowego z prawdziwego zdarzenia.\nMaciej Żywno uważa, że konsultacje ws. kolejowej obwodnicy Białegostoku to ich atrapa\n- W sierpniu mieliśmy konsultacje, które okazały się spotkaniem informacyjnym dla mieszkańców. Ono nic nie wnosi z punktu widzenia prawnego - przypomina Maciej Żywno z Polska 2050.\nKonsultacje ws. przebiegu kolejowej obwodnicy Białegostoku były prowadzone online, mimo że reżim sanitarny pozwalał na zrobienie ich "na żywo".\n- Wiele osób czuje niedosyt, że pozbawiono ich możliwości zabrania głosu - mówił Żywno. - Wszystkie konsultacje wzbudzają ogromne emocje śród mieszkańców powiatu białostockiego.\nDziałacze ugrupowania Szymona Hołowni głośno mówią to, z czego większość osób zainteresowanych inwestycją zdaje sobie sprawę: żaden z wariantów przebiegu obwodnicy nie jest optymalny. Po pierwsze mieszkańcy gmin Dobrzyniewo i Wasilków boją się wywłaszczeń.\n- PKP nie potrafi odpowiedzieć, co będzie się działo z ludźmi, jeśli do realizacji poszedłby wariant przez Sochonie i Woroszyły (kilkadziesiąt rodzin może być wywłaszczonych), a dodatkowo wartość sąsiednich nieruchomości straci wartość - podkreśla Żywno.\nJeszcze więcej emocji budzą propozycje trasy przebiegające przez Puszczę Knyszyńską.\n- Już można założyć, że takich wariantów nie zgodzi się finansować Komisja Europejska. Nie ma sensu pchać się w coś, co może okazać się drugą Rospudą - dodaje.\nDodatkowo warianty nie były konsultowane z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad. Chodzi tu zwłaszcza o ten w Białymstoku, wzdłuż Trasy Generalskiej - cześć z niej zostałaby rozebrana na potrzeby budowy tunelu.\n- Po co rozbierać coś, na co wydaliśmy pieniądze z podatków, by kłaść tunel - mówi radny Białegostoku Maciej Biernacki i dodatkowo krytykuje fakt, że obwodnica miałaby iść w granicach miasta. Przypomniał przy tym o zagrożeniu, jakie niesie za sobą przewożenie towarów niebezpiecznych przez miasto.\nPrzedstawiciele Polski 2050 nie rozumieją też dlaczego, pomimo tych wszystkich zastrzeżeń, PKP nie przeanalizowało wariantu, który obiecywano w ubiegłym roku, a mianowicie obracanie lokomotywy na stacji PKP Białystok Starosielce.\nPrzy tym sugerują, że być może dużo istotniejsza niż kolejowa obwodnica Białegostoku byłaby inna inwestycja, o przygotowania do której będą zabiegać. Chodzi o modernizację linii kolejowej nr 6 jako dwutorówki, a także wydłużenie torów szerokich do Czarnego Bloku (obecnie sięgają tylko do Geniusz).\n- Są to linie kolejowe o strategicznym znaczeniu dla województwa, ale niedostatecznie wykorzystane - uważa Katarzyna Todorczuk.\nJej zdaniem w województwie podlaskim potrzebny jest duży terminal przeładunkowy, który usprawniłby przewóz towarów z zachodu Europy aż na daleki wschód.\n- W okolicach Czarnego Bloku są tereny, które należy wykorzystać budując terminal przeładunkowy, który podniesie atrakcyjność tych terenów, przyciągnie inwestorów i da pracę - mówi Todorczuk. - Tu można byłoby przeładowywać towary z tirów na wagony, bo tu będą krzyżować się tory z ekspresową S19\nW województwie lubelskim jest podobny terminal w gminie Terespol, gdzie w tym roku odnotowano rekordowy ruch.\nOpinie nt. przebiegu kolejowej obwodnicy Białegostoku można przesyłać jeszcze do 12 września. Więcej: Miłośnicy Puszczy Knyszyńskiej torpedują 2 wariany kolejowej obwodnicy Białegostoku\nkolejowa obwodnica Białegostoku\nKolejowa obwodnica Białegostoku. Konsultacje z mieszkańcami zostały wydłużone\nKtórędy północna kolejowa obwodnica Białegostoku? Kolejne konsultacje\nMiłośnicy Puszczy Knyszyńskiej torpedują 2 wariany kolejowej obwodnicy Białegostoku\nStan wyjątkowy i brak ratowników medycznych. Działacze Polski 2050 chcą dialogu z wojewodą\nOgłoszenia drobne8249 ogłoszeń


13 marca 2009 r. rozpoczęło działalność Wydawnictwo SCRIPTORIUM.\nFilozofia starożytna - subiektywny przewodnik\nAutorzy: Katarzyna Filutowska (autor monografii)\nNumer ISBN: 978-83-62625-53-6\nCzy Tales z Miletu znał się na sztuce inwestowania? Co łączy Zenona z Elei z teorią względności Einsteina? Czy Platon czytał Biblię? Co doktor House ma wspólnego z Diogenesem? W tej książce czytelnik znajdzie odpowiedzi na te i podobne pytania, związane z filozofią starożytną.\nJest to bardzo szczególna historia filozofii, napisana w formie eseju i przeznaczona dla wszystkich tych, którzy są zainteresowani tym, jak rodziła się myśl dyskursywna oraz naukowa. Autorka przedstawia w przystępny sposób poglądy starożytnych myślicieli od Talesa z Miletu aż do Arystotelesa i stoików, pokazując jednocześnie ich związek ze współczesnym sposobem myślenia oraz ich wpływ na powstanie i rozwój nauki i nowoczesnej cywilizacji technicznej.\nTa książka jest subiektywnym przewodnikiem po filozofii starożytnej. Nie podręcznikiem, nie historią filozofii, ale właśnie przewodnikiem. Z przyjęcia takiej poetyki płyną określone konsekwencje dla jej treści(...)\n(...)sposób prezentacji materiału i jego dobór ma w gruncie rzeczy dosyć dowolny charakter i odzwierciedla głównie własny punkt widzenia autorki, nie zaś - jak z założenia powinno mieć to miejsce w typowej historii filozofii - systematyczną perspektywę filozofii akademickiej.\nNie wynika z tego jednak wcale, że to, co zawiera ta publikacja należy traktować na przykład jako kompletnie nieobiektywne czy - nie daj Boże - sprzeczne z aktualnym stanem wiedzy na dany temat. Autorka, która sama jest z wykształcenia filozofem i miała przyjemność niejeden raz prowadzić zajęcia ze studentami między innymi na tematy poruszane w niniejszej książce dołożyła naprawdę wszelkich starań, aby czytelnik po jej przeczytaniu otrzymał solidną dawkę rzetelnej wiedzy o poglądach wielkich myślicieli starożytności i nie był wprowadzany w błąd co do tego, co faktycznie oni twierdzili i głosili. Słowa "subiektywny" w tytule nie należy więc rozumieć w taki sposób, jakoby to, o czym jest tutaj mowa miało zupełnie dowolny charakter lub też by piszącej te słowa brakowało obiektywizmu. Przyjmijmy na potrzeby niniejszego wstępu, iż subiektywny oznacza w tym przypadku nie tyle „względny” albo na przykład „stronniczy”, „skrajnie indywidualny”, „niedający się zuniwersalizować”, ile raczej „podmiotowy”, „mój własny”, słowem - pokazujący klasyczne problemy filozoficzne z pewnej określonej, autorskiej perspektywy.\nMimo to są to nadal dokładnie te same zagadnienia, które Czytelnik może znaleźć właśnie w podręcznikach, słownikach czy typowych historiach filozofii. Stronnicze i tendencyjne jest jedynie rozłożenie akcentów, na przykład pominięcie pewnych problemów kosztem innych, tylko pobieżne omówienie niektórych koncepcji czy otwarte opowiadanie się za interpretacją zgodną raczej z duchem wolnościowego idealizmu niż czysto deterministycznego naturalizmu.(...)\nCZĘŚĆ I. Archeologia i źródła\nRozdział 1. Wcześni filozofowie greccy od Talesa do pitagorejczyków\nRozdział 2. Początki dialektyki: Eleaci i Heraklit\nRozdział 3. Początki dialektyki: sofiści\nCZĘŚĆ II. Sokrates, Platon i Arystoteles\nRozdział 4. Sokrates\nRozdział 5. Platon\nRozdział 6. Arystoteles\nZAKOŃCZENIE. Dziedzictwo filozofii starożytnej\nZ czego korzystała autorka, co jeszcze warto przeczytać...


ZA NAMI XV MIĘDZYNARODOWE MISTRZOSTWA POLICJANTÓW W PŁYWANIU DŁUGODYSTANSOWYM - GazetaWLKP\nNa jeziorze Kierskim jak co roku rozegrane zostały XV Międzynarodowe Mistrzostwa Policji w Pływaniu Długodystansowym. Zawody zorganizowane były przez Komendę Wojewódzką Policji w Poznaniu w ramach 50-go Międzynarodowego Maratonu Pływackiego „Wpław przez Kiekrz 2017”. Nagrodą dla najlepszych policyjnych zawodników miały być puchary od Komendanta Głównego oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu.\n8 lipca br. nad jeziorem w Kiekrzu koło Poznania, odbyła się 50. edycja najstarszego maratonu pływackiego w Polsce pn. „Wpław przez Kiekrz”, w ramach którego od 15 lat rozgrywają się Międzynarodowe Mistrzostwa Policji w Pływaniu Długodystansowym. Coroczny maraton przyciąga liczną grupę miłośników pływania, tym razem startowało: 20 policjantów, 1 emerytowany policyjny i 1 pracownik policji. Punktem startowym a zarazem metą trzykilometrowej trasy był teren ośrodka WOPRu na poznańskim Kiekrzu.\nNiestety tego dnia od samego początku warunki atmosferyczne nie sprzyjały zawodnikom. Z uwagi na burzę, kierując się względami bezpieczeństwa po przepłynięciu odcinka 1500 m, postanowiono przerwać zawody. Zawody nie zostały rozstrzygnięte. Do momentu przerwania wyścigu, nieoficjalnie najszybszym spośród mężczyzn okazał się Tomasz Szczyrba. Natomiast w kategorii policjantek jako pierwsza na metę dotarła Agnieszka Burdelak.\nZastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu insp. Roman Kuster pogratulował wyników, dziękując przy tym wszystkim uczestnikom za ich udział. Każdemu zawodnikowi wręczono symboliczny medal na pamiatkę tego wydarzenia.\nPoniżej prezentujemy wstępne wyniki najlepszych wśród policjantów.\n1. Agnieszka Burdelak – KWP Wrocław\n2. Katarzyna Sammler KWP Poznań\n3. Karolina Scislowicz OPP Bydgoszcz\n1. Tomasz Szczyrba – KWP Poznań\n2. Maciej Lubas – CBŚP Bydgoszcz\n3. Marcin Kiepas – KWP Kielce\nPrevious GROZIŁ I PODPALIŁ, ZOSTAŁ ZATRZYMANY


Lang perry Wywiad z bogiem - film dvd - Porównywarka HDTV.COM.PL\nLang perry Wywiad z bogiem - film dvdy\nWywiad z Bogiem - dramat, który porusza tłumy Wywiad z Bogiem to dramat amerykańskiej produkcji, której reżyserem jest Perry Lang, natomiast scenariuszem zajmował się Ken Aguado. Film Wywiad z Bogiem opowiada niesamowitą historię dziennikarza, który wraca do domu po pobycie w Afganistanie, gdzie zajmował się reportażem tamtejszej wojny. Natłok problemów, które go otaczają, iż szuka pomocy. Nie potrafi znaleźć adekwatnej osoby stąd też główny bohater filmu Wywiad z Bogiem zagłębia się w coś nieprawdopodobnego - wywiad z nieodgadnionym człowiekiem, który twierdzi iż jest Bogiem. O co poprosi reporter, kiedy będzie przeprowadzał Wywiad z Bogiem? Odpowiedzi na to pytanie widzowie doświadczą oglądając film Wywiad z Bogiem. Sam film to kameralna produkcja, jednak skłaniająca do myślenia. W rolach głównych filmu pt. Wywiad z Bogiem, zobaczymy niesamowite gwiazdy: nominowany do Oscara David Strathairn i Brenton Thwaites. Produkcją filmu Wywiad z Bogiem zajęła się marka Giving Films, której misją jest finansowanie produkcji bawiących, pobudzających rozmowy o życiu, relacjach miedzy-ludzkich oraz wierze.\nPaul Asher to młody, obiecujący dziennikarz. Jego ambicja sprawia,realizowana poprzez niego praca eksponuje się na tle innych. Zaangażowanie, z którym ją wykonuje, pomaga mu w odnoszeniu zawodowych...


RONI Dobrzyków: Trening & Lublinek !\nJestem bardzo zadowolona z tego dnia.\nW końcu trening na normalnym, dużym placu. Nie ma śniegu, co prawda jeszcze mokro i jest nieco błota, ale ważne, że nie ma śniegu i jest w miarę ciepło.\nW ramach rekompensaty dołożyli nam jeden trening.\nSanta od samego początku wyróżniała sie z grupy, jednak dzisiaj przeszła samą siebie ^^\nNa treningu przed świętami Santa nie była się w stanie skupić, gdy wokół niej coś sie działo, nie wiem czy to ze względu na okres przed cieczką ( po 3 dniach dostała cieczki ), ale dzisiaj nie liczyło się nic, tylko kontakt ze mną. Robiłyśmy ósemki wokół siedzących psów i przechodziłyśmy między dwiema ruszającymi się i skaczącymi instruktorkami - i choć to było chodzenia na luźnej smyczy Santa szła przez 90 % drogi na kontakcie. Gdy przeszłam miedzy instruktorkami, a Santa nie zareagowała tak się cieszyły xD a ja jeszcze bardziej, wypowiadając swoje ulubione słowa: " jest moc" :D:D\nDzisiaj też zapoznawaliśmy się z przeszkodą. Był tylko najniższy szczebel, mimo to Santa przeskakiwała jakby były co najmniej 3 - jak królik, dosłownie xD\nMusimy ćwiczyć zmiany pozycji,m bo Santa znajac te sekwencje wyprzedza komendy i jest niejaki problem -_- Ale to idzie do wyuczenia, bo po paru powtórzeniach - przedłużeniach warowania, Santa czekała na komendy, ale jak się straci nią zainteresowanie, tj. zaczynam przez dłuższy czas rozmawiać z instruktorką to mi wstaje jak gdyby nigdy nic..\nOd razu po treningu poszłam w stronę naszych bagiennych pól <3\nMusiałam zasuwać z Santa 5 kilometrów na piechotę na przystanek tramwajowy, by potem jechać godzinę na miejsce. Po drodze Julka wsiadła, dobrze sie złożyło, ze akurat jak podjechałyśmy to przyjechał nasz autobus.\nDzisiaj sie suki tylko raz pogryzły, wiec jest sukces, wcześniej atakowały się jakieś 2-4 razy na każdym spacerze -_-\nDodam w końcu trochę więcej fotek :)\nNie wspomnę jakim sposobem Jessie znalazła sie w wodzie xD\nNo co? Patyczek....\nAutor: Maansa o 13:05\nZocha27 15 kwietnia 2013 10:22\nPsy po prostu potrafią zaskakiwać! Zdjecie czarno białej Santy jest piękne!\nJeInhabituel 15 kwietnia 2013 12:51\nSuper że co raz lepiej wam idzie, fajnie że złapała z Tobą fajny kontakt ;)\nA tereny BOMBA ! ZAZDRASZCZAM. <3\nAlicja Dobry 19 kwietnia 2013 06:50\nGratuluję postępów :) Super dzień musiałyście mieć :D Oby takich więcej :)\nładnie pieski wyszły razem, super się bawiły :D\nSetterlla 20 kwietnia 2013 06:02\nAle świetne zdjęcia, zwłaszcza te w wodzie :) Myślę że ten brak skupienia to przez okres przed cieczką, moja ma tak samo. Ale fajnie że wam się dobrze pracuje ;)) Santa widać wody się nie boi :D A jak tam z Rafikiem, dochodzi do siebie po kaastracji?\nNo i zapraszam do Raskowatego: http://rasko-sh.blogspot.com/


Agnieszka Strzemińska – Radio Katowice Podcasty\nBędziemy się teraz prezentować, najlepiej dobrze. Bo to bardzo ważne, by dobrze wypaść, pytanie tylko jak to zrobić. O tym, co to autoprezentacja, jakie techniki stosować i o czym pamiętać, jeśli zależy nam, żeby zrobić dobre wrażenie, A.Strzemińska...\nCo na obiad? Już czas, aby zajrzeć do naszej sezonowej kuchni. A tam już czekają w gotowości: Agnieszka Strzemińska i Jolanta Kleser, pasjonatka gotowania z Pracowni Smaku i autorka książek kulinarnych.\nCzy słyszeli Państwo o memetyce? O jej wpływie na nasze życie i wybory, a także powiązaniu ze szkolnymi autorytetami i procesem nauczani? O tym w rozmowie Agnieszki Strzemińskiej z prof. Markiem Kaczmarzykiem, neurodydaktykiem z Uniwersytetu...\nNależą do trąbowców wymarłych pod koniec ostatniej epoki lodowcowej. Nie do końca wiemy, dlaczego wymarły. Były wielkie, ciężkie i pokryte gęstym włosiem, choć jak się okazało – nie tylko. O tych i innych sekretach mamutów w tym odcinku cyklu:...


sauna w domu – DomTrendy\nBudowa sauny w domu nie jest dziś snem bogacza. Poświęcając trochę czasu przy budowie lub remoncie domu niemal każdy może sobie na nią pozwolić. Przede wszystkim muśmy dysponować przestrzenią – najlepszy będzie kąt w łazience. Kolejnym krokiem jest zapewnienie samej konstrukcji sauny – tutaj niezastąpione będzie drewno. Następnie zajmujemy się samym wyposażenie, wliczając w to zarówno ławeczki […]\nJeśli chcesz zamienić łazienkę w strefę wypoczynku i odnowy, to z pewnością zainteresuje Cię ta sauna i łaźnia parowa. To połączenie dwóch urządzeń na jednej przestrzeni. Z pewnością stanie się ona kluczem do aranżacji salonu kąpielowego. źródło: klafs.pl zobacz również: Łaźnia parowa\nZamiana łazienki w salon kąpielowy to ostatnio bardzo popularne rozwiązanie. Domowa strefa wypoczynku może być zaaranżowana na wiele sposobów. Jednym z nich są nowoczesne sauny, które nie musza zajmować wiele miejsca. Spójrzcie na te przykłady. Ciekawy dodatkiem do sauny jest oświetlenie ledowe. źródło: klafs.pl zobacz również: Sauna w domu\nSauna w domu to niesamowity komfort, który sprawia że łazienka nie jest już tylko zwykłym sanitariatem, a staje się strefą relaksu i wypoczynku. Np. łaźnia parowa może znaleźć się w łazience. Potrzeba na to oczywiście sporo miejsca, ale na pewno warto przemyśleć taką inwestycję, mając duże możliwości. źródło: klafs.pl zobacz również: Sauny domowe\nBrak komentarzy do Sauna w domu\nO urokach sauny nie trzeba nikogo informować. Dzięki współczesnym technologiom nie jest zbyt dużym problemem umieszczenie sauny w domu! Spójrzcie choćby na te projekty, ja uważam że sauna w domu to doskonały pomysł. Tylko drogi. [fot. via : trendir] zobacz również: Sauna parowa\nTagi sauna, sauna w domu, sauny\nZalety sauny parowej są powszechnie znane. A co powiedzielibyście na własną saunę w łazience? Jak się okazuje mini sauna nie jest rzeczą całkowicie abstrakcyjną, a wręcz możliwą do montażu w każdym domu. [fot. via : furniturestoreblog] zobacz również: Sauna w domu Domowe SPA\nHmm, prywatna sauna w Twojej łazience? Technika stwarza nam niesamowite możliwości. Dziś nie musisz już korzystać z publicznych basenów czy centrów fitness, ani też pokazywać się publicznie w negliżu żeby skorzystać z cudownego wynalazku jakim jest sauna. Dzisiaj możesz mieć swoją własną saunę w twojej łazience. Sauna została wynaleziona przez Finów i szybko rozpowszechniła się […]


→ Esport w LV Bet -▶ SPRAWDŹ\nJaki bukmacher jest najwyżej oceniany przez graczy? Jaki kod promocyjny Fortuna? Jaki bukmacher akceptuje Paysafecard? Jaki bukmacher akceptuje BLIK? Jaki bukmacher ma handicapy azjatyckie? Jaki bukmacher ma szybkie wypłaty? Jaki bukmacher legalny w Polsce? Jaki bukmacher oferuje freebet? Jak obrócić bonus od bukmachera? Jaki bukmacher ma najlepszy bonus? Jaki bukmacher ma największy limit? Jaki bukmacher ma najlepsze kursy? Jaki bukmacher bez weryfikacji? Jaki bukmacher wybrać? Jaki bukmacher na początek? Jaki bukmacher ma cash out? Jaki bukmacher akceptuje Skrill? Jaki kod promocyjny LvBet? Jaki bukmacher internetowy?\n13-02-2019 | Bukmacher: LV Bet\nŚledzisz Intel Extreme Masters w Katowicach? Typujesz zmagania w CS:GO, Dota 2, Starcraft, Starcraft 2, LoL, Warcraft, King of Glory? Sprawdź co na tę okazję przygotował bukmacher LV Bet.\nKażdy gracz LV Bet, który w dniach 13.02-03.03 postawi kupon na zdarzenia z IEM w Katowicach po kursie minimum 1.50 automatycznie bierze udział w rankingu, w którym dziesięć pierwszych miejsc premiowanych jest nagrodami. Zwycięzca rankingu otrzyma komputer G4M3R 500 o wartości ponad 3500 zł, kolejne miejsca na podmium nagrodzone będą odpowiednio: drugie 24-calowym monitorem Samsung, trzecie zestawem klawiatura + mysz Steelseries. Kolejne miejsca to bonusy dopisywane do konta gracza w wysokości od 500 zł (4 miejsce) do 100 zł (10 miejsce). Przyznane bonusy do uwolnienia wymagają 3-krotnego obrotu kuponami po kursie minimum 1.75.\nPunkty liczone są zarówno od wygranych jak i przegranych zakładów według wzoru:\n- w przypadku zakładów wygranych: kurs x stawka x liczba selekcji na kuponie\n- w przypadku zakładów nietrafionych: stawka x liczba selekcji na kuponie\nW przypadku takiej samej liczby punktów gracz z wyższą sumą wygranych zakładów zajmuje wyższe miejsce w rankingu. W promocji biorą udział kupony proste i kombi, zarówno przedmeczowe, jak i na żywo. Natomiast nie są brane pod uwagę kupony zagrane za środki bonusowe i z wykorzystaną opcją cash-out.\nKtórzy bukmacherzy oferują zakłady na esporty? Sprawdź w porównywarce bukmacherów.


„Wojna się skończyła, ja, zachowując kontakt z komendą obwodu WiN w Chełmie, wyjechałem na zachód, żeby rozejrzeć się za możliwościami urządzenia się tam i zejścia UB z oczu. Po rekonesansie wróciłem do Chełma i słyszę, że UB bardzo się moją osobą interesowało, rozpytywało o mnie wielu ludzi. Uznałem, że nie ma co czekać na aresztowanie i poszedłem do lasu.\nW poakowskim podziemiu niepodległościowym Stanisław Maślanka działał od września 1945r. do momentu ujawnienia po amnestii w 1947r.\n- Początkowo ono się różnie nazywało, ale szybko przybrało nazwę WiN, czyli „Wolność i Niezawisłość” – wspomina. – Ja znalazłem się w oddziale „Młota”. Działał on w powiecie chełmskim i liczył czterdzieści parę osób. Należeli do niego\ngłównie dawni partyzanci, którzy tak jak ja musieli chronić się w lesie przed UB. Oddział ten znany jest m.in. ze wspólnej skcji z UPA na Urząd Bezpieczeństwa i administrację w Hrubieszowie.\nGdy „Młot” ogłosił, że mamy się przygotować do akcji, powiedziałem mu bez ogródek: Rób, co chcesz, ale ja z Ukraińcami razem walczył nie będę. Palcem w bucie nie kiwnę i nigdzie z Ukraińcami nie pójdę. Po tym, co widziałem na Wołyniu, nie mogę patrzeć na ukraińskie mordy. Ukraińcy sami nie potrafią załatwić swoich spraw i chcą je załatwić naszymi rękami. Nie wtrącam się w te sprawy i zostaję. „Młot” uznał moją argumentację. Kazał mi zostać i powiedział, że wcale mi się dziwi. Dodał też, że na rejonie powinien kogoś zatrzymać, akcja niekoniecznie musi zakończyć się powodzeniem, a on może zginąć.\nOddział poszedł, pomógł Ukraińcom „robić” Hrubieszów i wrócił bez strat.\nKrążyliśmy dalej po terenie, tocząc potyczki z UB i wymykając się z kolejnych obław. Co noc zmienialiśmy kwaterę, bo zawsze ktoś mógł donieść. Ludność miejscowa nas wspierała i dzięki temu w ogóle mogliśmy w terenie trwać. Ze swojej strony staraliśmy się jej pomóc, wykonując w powiecie funkcje policyjne. W gminach milicji nie było. Wykorzystywały to różne kryminalne bandy napadające na wsie i grabiące co zamożniejszych gospodarzy. Udało nam się szybko tych bandziorów wyłapać. W sumie w nasze ręce wpadło ze trzydziestu z nich. Najwięksi, którzy tutejszym chłopom najbardziej dali się we znaki, dostali w łeb, a pozostali otrzymali „wyciory”, po których szybko się uspokoili. Jeżeli pojawili się nowi, to miejscowa ludność błyskawicznie nas o nich informowała. Bandziory pochodziły przecież z lokalnych środowisk, w których każdy wiedział, kto jest kim. (…)\nZostałem aresztowany, przewieziony do Łodzi i poddany bestialskiemu śledztwu. Przez tydzień nie dostałem nic do jedzenia i byłem przesłuchiwany dzień i noc, na okrągło. Bili mnie, czym popadło. Tym, co akurat przesłuchujący miał pod ręką – dziurkaczem, linijką, otwartą dłonią. Gdy spadłem ze stołka, które UB przejęło w spadku po gestapo w Łodzi, ubowiec kopał mnie nogą. Ratowało mnie to, że pozwalano mi nocą wychodzić do ubikacji, gdzie piłem dużo wody. Inaczej bym nie przeżył. W nocy zawodowi ubowcy przekazywali mnie uczniom ze szkoły UB, którzy byli mniej okrutni od swoich nauczycieli. Gdy prosiłem, by pozwolili mi pójść do ubikacji, to się zgadzali i kazali mnie wartownikowi zaprowadzić. Podczas przesłuchań ci kandydaci na ubowców pytali się mnie też o jakieś głupstwa, by zabić czas.”\nFragment wspomnień Stanisława Maślanki pochodzi z książki Marka A. Koprowskiego „Żołnierze wyklęci. Złapali go i dostał czapę”.


Ostatnie dni ze słońcem i ciepłem. Jaka będzie zima? - Portal Płock - numer 1 w Płocku!\nOpublikowano: ndz, 25 paź 2020 15:01 2020-10-25T15:01:00.000Z\nWiadomości Za nami w regionie płockim kilka dość ciepłych, pogodnych dni, ale nieubłaganie zbliża się zima. Jaka będzie ta najbliższa w naszym kraju? Podobna do poprzedniej, ciepłej i niemal bezśnieżnej?\nZa nami w regionie płockim kilka dość ciepłych, pogodnych dni, ale nieubłaganie zbliża się zima. Jaka będzie ta najbliższa w naszym kraju? Podobna do poprzedniej, ciepłej i niemal bezśnieżnej?\nWszystko wskazuje na to, że ostatnie pogodne dni to schyłek ładnej pogody w regionie płockim. W listopadzie będzie znacznie chłodniej i deszczowo, będzie się pojawiał śnieg. Specjaliści z Accuweather przewidują, że np. w grudniu w Polsce temperatura w ciągu dnia będzie w zakresie od minus 4 do plus 4 stopni Celsjusza. Najzimniejszy ma być luty.


Leginsy dla dziewczynki 3M3711 | Sklep 5.10.15\nLeginsy dla dziewczynki 3M3711\nLeginsy dla dziewczynki khaki z kotkami\n49,99 7,49 zł\nWesołe legginsy w ciekawy wzór to strzał w dziesiątką dla małej miłośniczki słodkich zwierzaków. Taki model doskonale sprawdzi się jako modna baza do komponowania pięknych, codziennych strojów, w których dziewczynka będzie wyglądać świetnie i czuć się komfortowo.\nWygodne legginsy uszyliśmy ze świetnej jakości, bawełnianej dzianiny typu dżersej. Miękki materiał jest miły w kontakcie ze skórą pozwalając jej oddychać, co jest ważne podczas aktywnych dni. Niewielka domieszka elastanu zapewnia, że tkanina będzie lekko się rozciągać, dzięki czemu ruchy nie będą skrępowane. Tkanina tego typu jest także odporna na przetarcia podczas zabawy czy odkształcenia w praniu. Pomimo tego, że jest cienka doskonale kryje, więc ciało ani bielizna nie będą przebijać.\nSpodnie zaprojektowaliśmy w modnym odcieniu khaki, który będzie ładnie prezentować się w towarzystwie dodatków w naturalnych kolorach lub w zestawieniu z kontrastowymi barwami. Na całej powierzchni legginsy zdobi miękki, trwały nadruk. Przedstawia on sylwetki czarnych, zabawnych kociaków, które bawią się motkiem włóczki w kontrastowym, koralowym odcieniu. Taki motyw z pewnością zachwyci każdą kilkulatkę i zachęci do sięgania po model podczas porannego szykowania się do szkoły czy przedszkola. Stawiamy na komfort podczas noszenia, dlatego w pasie pojawia się miękka guma, która nie uciska nadmiernie ciała, ale dobrze utrzymuje materiał w miejscu. Długie, dopasowane nogawki podkreślają ładnie nogi.\nEwa, W dniu: 13.07.2021\nŁadny wzór i rozmiar ok. Polecam\nJOANNA, W dniu: 03.03.2021\nLegginsy fajnej jakości, wygodne, elastyczne.\nZa krótkie nogawki. poza tym ok.\nFajne mięciutkie zgodne z opisem\nWygladaja slicznie rozmiar ok zobaczymy po praniu co bedzie\nŁadne legginsy. Polecam\nogólnie laginsy fajne, jednak materiał dość cienki oraz nadruk mogłby być lepszej jakości. w cenie promocyjnej moga być.


Smoothie jagody pomarancza - przepisy na smoothie jagody pomarancza z popularnych blogów - Str 3 - Durszlak.pl\nPrzepis na smoothie jagody pomarancza\nProsty przepis na smoothie z kiwi, banana i... 89\nPo uczelnianym i pracowitym tygodniu, nic tak nie poprawia humoru jak #SundaySmoothie. Żeby nabrać energii na kolejne dni, oraz zapału do pracy proponujemy Wam dziecinnie prosty przepis na smoothie z Zobacz więcej\nSmoothie z pomarańczą 56\nDzisiejszy poniedziałek znowu będzie jednym z tych zdrowszych. Przed Wami kolejny koktajl z 3 owoców. Jest to mój ulubiony sposób na szybki i zdrowy posiłek, jeżeli nie mam czasu na nic innego, a na o Zobacz więcej\nsmoothie z nerkowców i pomarańczy 40\nW zasadzie wszystkie smoothie, które bazują na mleku roślinnym i bananach smakują bardzo podobnie. Tej jesieni wypróbowałam już wiele koktajlowych kombinacji: z puree dyniowym, z mango, z kakao, ze sz Zobacz więcej\nNISKOKALORYCZNE KOKTAJLE OWOCE I WARZYWNE 884\nWitajcie! Idzie wiosna, choć jej może jeszcze nie czujemy, to zapewniam, że jest już bliżej niż dalej. Z tej okazji chciałam Wam pokazać kilka szybkich przepisów na koktajle warzywne i owocowe, którym Zobacz więcej\nSmoothie z jagodami acai + ich zalety 140\nSmoothie z buraka i pomarańczy 261\nSmoothie wychodzi gęste, więc jeżeli nie jesteście fanami takowego, proponuję dodać więcej wody. Lista zakupów: 2 małe pomarańcze (po obraniu 300 g) 1 duży ugotowany burak (200 g) 350 ml wody mineraln Zobacz więcej\nPodsumowanie akcji kulinarnej Smoothie! 216\nKoktajl Burak & Jagody / Beet Berry Smoothie... 267\nPro-zdrowotny koktajl z buraka i jagód. Pełen żelaza, kwasu foliowego , pierwiastków mineralnych i witamin. Idealny przy wiosennym oczyszczaniu organizmu. Składniki: - 1/2 do 3/4 kubka pokrojonego bur Zobacz więcej\nSzybki i prosty sposób na dostarczenie sobie naturalnych witamin i minerałów. Pyszne, słodkie i wartościowe smoothie, na drugie śniadanie. Składniki: 2 dojrzałe, nieduże banany 2 kiwi 3 pomarańcze 100 Zobacz więcej\nSmoothie z mango, banana i soku z pomarańczy 117\nZachęcam Was do zrobienia tego pysznego napoju. Pracy przy jego zrobieniu niewiele a wartości odżywczych sporo. Taki napój z powodzeniem może zastąpić śniadanie. Więc zamiast zjeść kanapkę na drugie ś Zobacz więcej\nSmoothie zimowe: pomarańcza, jabłko, marchewka 1757\nSmoothie ze szpinaku i jagód / smoothie with... 57\nSmoothie ze szpinaku jest bardzo zdrowy i dostarcza naszemu organizmowi bombę witaminową. Jednak nie każdy z nas lubi smak szpinaku a przede wszystkim jego zgniło zielony kolor, dla tego przedstawiamy Zobacz więcej\nKochani! Wiosna już w pełni (przynajmniej w kalendarzu:)) a mnie naszła ogromna ochota na miksowanie warzyw i owoców i tworzenie z nich koktajli i smoothie. Dzisiaj pierwsza z propozycji - koktajl z c Zobacz więcej\nWczoraj przepiękne słońce i letnie temperatury a dzisiaj posępna aura i deszcz dzwoniący o szyby okien. A jaka u Was atmosfera za oknem? Na rozchmurzenie tego szarego dnia proponuję egzotyczne smoothi Zobacz więcej\nKolejny przepis na owocowe smoothie z użyciem truskawek. Tym razem w połączeniu z morelami i pomarańczami. Połączenie bardzo pyszne i jeżeli użycie dojrzałych moreli to nie będzie potrzeby dodawania c Zobacz więcej