Książkowe Wyliczanki: "Wierni wrogowie" Olga Gromyko\ncyrysia 16 cze 2014, 06:16:00\nJa bardzo rzadko sięgam po fantastykę, ale skoro twierdzisz, że mimo to doskonale odnajdę się w w fabule "Wierni wrogowie" to być może zaryzykuje, ale jeszcze się zastanowię, bo nie chce podejmować decyzji pod wpływem chwili.\nMagda Barwińska 16 cze 2014, 21:55:00\nWydaje mi się, że to ten typ książki, która może się spodobać każdemu. Ale oczywiście zastanów się, nic na siłę :)\ncyrysia 17 cze 2014, 18:11:00\nZastanowię się i to intensywnie, bowiem ostatnio znów mam ''fazę'' na fantastykę :)\nNatalia Łubińska 16 cze 2014, 10:31:00\nKolejna książka, po którą prawdopodobnie sięgnę, jak przeczytam dzięki Twoim recenzjom ;)\nCiesze się, ze mogę Ci w ten sposób pomóc :)\nLustro Rzeczywistosci 16 cze 2014, 13:32:00\nNiemożliwe, nie ma wad? Już dawno namierzałam książkę tej autorki, ale przyspieszyłaś moje zamiary sięgnięcia po nią ;)\nMagda Barwińska 16 cze 2014, 21:56:00\nGłowy uciąć sobie nie dam, że wad nie znajdziesz ;) Ale jak dla mnie nie ma. Wydaje mi się, że nie zawiedziesz się na tej książce.\nNatalia Z 16 cze 2014, 19:28:00\nAjjj chętnie bym ją poznała bliżej <3\nSpróbuj w takim razie po nią sięgnąć, jeśli nadarzy się okazja :)\nNiko N. 16 cze 2014, 19:41:00\nNie słyszałam o tej książce, a widzę, że to coś co może mi się bardzo spodobać. Będę mieć ten tytuł na uwadze :)\nMagda Barwińska 16 cze 2014, 21:57:00\nJest to mało znana autorka a szkoda. Pisze świetnie :)\nAleksnadra 16 cze 2014, 20:06:00\nŚwietna ocena i pochlebna recenzja. Czytuję fantastykę a tą książką dzięki Tobie jestem zainteresowana :)\nCiesze się, że Cię nią zainteresowałam bo warto ;)\nSylwia Węgielewska 16 cze 2014, 20:52:00\nŚwietna książka. Nic dodać, nic ująć, tylko polecać :D\nMagda Barwińska 16 cze 2014, 21:58:00\nFajnie się z kimś zgadzać w 100% :)\nNala 17 cze 2014, 17:30:00\nNie czytałam jeszcze nic tej autorki, ale widzę, że pora to zmienić :)\nMagda Barwińska 17 cze 2014, 21:56:00\nZdecydowanie warto poznać tą autorkę :)\nmonalisap 17 cze 2014, 17:31:00\nFantastyka... eh ciągle podchodzę do niej ostrożnie, ale może kiedyś się przełamię.\nMagda Barwińska 17 cze 2014, 21:57:00\nTen gatunek nie do każdego przemawia, zresztą jak każdy inny. Jeśli jednak będziesz chciała się do niego przekonać możesz sięgnąć po tą książkę :)\nRozkminy Hadyny 17 cze 2014, 18:09:00\nZ samej ciekawości do języka chętnie bym zajrzała:)\nMagda Barwińska 17 cze 2014, 21:58:00\nAgatha Ch. 18 cze 2014, 20:53:00\nCzekam ,aż bd w bibliotece;) Ostatnimi czasy z całych sił powstrzymuję się przed książkowymi zakupami. Nie mam już miejsc na półkach!!\nMagda Barwińska 19 cze 2014, 13:15:00\nZnam ten ból. Jeśli jednak na nią trafisz to polecam.\nScarlett 19 cze 2014, 00:28:00\nPróbowałam przeczytać pierwszy tom Wolhy i drażnił mnie chaos w otoczeniu i języku. Zrobię drugie podejście :-)\nMagda Barwińska 19 cze 2014, 13:16:00\nWydaje mi się, że ta pozycja jest dojrzalsza i poważniejsza od przygód Wolhy.\nMartyna Carlli 19 cze 2014, 10:23:00\nKsiążka ta musi być naprawdę dobra! Twoja pozytywna ocena i zachęcająca recenzja mówią same za siebie... Kurcze ale mi zrobiłaś na nią ochotę! Na pewno będę tej pozycji szukać w księgarniach...Pozdrawiam ciepło :)\nMagda Barwińska 19 cze 2014, 13:17:00\nJak dla mnie jest świetna. Polecam :D\ntoukie 19 cze 2014, 12:35:00\nO książce jak i o autorce nie słyszałam, ale twoja recenzja jak najbardziej zachęciła mnie do lektury! :) pozdrawiam, ksiazkowa-przystan.blogspot.com\nTa autorka jest mało znana a szkoda. Całe szczęście mam możliwość trochę ją po promować :)\nrecenzje ami. 19 cze 2014, 21:03:00\no jeju!! aż taka fantastyczna!? coś czuję, że muszę dać szansę pani Oldze! :)\nMagda Barwińska 20 cze 2014, 13:01:00\nFantastyczna :) Myślę, że jak dasz jej szansę to się nie zawiedziesz :)\nŻaneta Wiśnik 19 cze 2014, 21:37:00\nAutorka, której nie znam. Ale wydawnictwo, które wydało tę książkę zalicza się od dłuższego czasu do moich ulubionych, zaufam więc tak Tobie jak i temu wydawcy :D\nMagda Barwińska 20 cze 2014, 13:02:00\nTo prawda, wydawnictwo ma nosa do autorów. Nie zawiedziemy Twojego zaufania :D\nAntykwariat z ciekawą książką 19 cze 2014, 23:18:00\nTy się szczerze zachwycasz autorką, a ja nawet o niej nie słyszałam:). Dlatego tym bardziej cieszę się z recenzji tej książki, dzięki której wiem, po czyje książki warto sięgać:)\nCiesze się, że dzięki moim recenzjom coraz więcej osób poznaje autorów, których warto znać :)\nAnna Kołodyńska 20 cze 2014, 14:44:00\nRaczej nie ciągnie mnie do fantastyki. Wstyd się przyznać, ale poza Hobbitem nic nie czytałam z tego gatunku\nMagda Barwińska 22 cze 2014, 17:44:00\nRenata Sz. 20 cze 2014, 21:57:00\nUwielbiam takie historie, podobnie jak wydania Papierowego Księżyca, dlatego na pewno przeczytam tę magiczną opowieść.\nMagda Barwińska 22 cze 2014, 17:46:00\nCiesze się, że udało mi się Cię zainteresować :)\nKylie Raven 25 cze 2014, 16:52:00\nPrzyjemnie i optymistycznie u ciebie :) Książkę, o dziwo, widziałam w księgarni w mojej mieścinie i bardzo mnie zainteresowała, szczególnie sposobem, w jaki została wydana (te wzroki u góry stronic..). Po twojej recenzji na pewno się skuszę i sobie ją kupię... Jeśli są elfy i takie teksty, jakie wypisałaś wyżej, skuszę się na pewno :)\nMagda Barwińska 26 cze 2014, 15:51:00\nSkuś się bo warto. Na pewno się nie zawiedziesz na samej historii. Co do wydana to też bardzo m się podoba :D\nJ. 17 wrz 2014, 22:11:00\nKiedyś uwielbiałam fantastykę. Teraz niestety większości popularnych tytułów bym pewnie nawet nie doczytała. Ale taka dopracowana pozycja? Może się kiedyś skuszę :).


Jesli kogos interesuje.... - Klas I\nJesli kogos interesuje....\nForum Klas I Strona Główna » Nowości » Jesli kogos interesuje....\nWysłany: Pią 16:08, 02 Gru 2005 Temat postu: Jesli kogos interesuje....\nZe zrodel [link widoczny dla zalogowanych]\nPrzepraszam za ilosc bledow w opowiadaniu... :\nW 2030 roku Ziemia zaczela sie przeludniac. Potrzebowano wiecej miejsca by starczylo dla wszystkich.\nW roku 2031 czlowiek osiedił się na księżycu. “Pierwszy krok do poznania wszechświata”- powiedzial jeden z wielkich uczonych.\nByło to bardzo trudne i wymagało wiele pracy aż w koncu wybudowano na księżycu\nbaze księżycową. Ludzie mogli żyć tam jedynie w specjalnych “terraformerach”.\nByły to wielkie metalowe kapsuły. Szerokie lecz niezbyt wysokie. W środku miały swoją własną siłę grawitacji i powietrze niezbędne człowiekowi. Ponadto przez tych kilka a nawet kilkanaście lat wymyślono wiele wynalazków ułatwiających życie. Nie bedę wymieniał ile to roznosci czlowiek dokonał ale opowiem jak sie to dzialo.\nWiadomo bylo ze na Marsie znajdują sie cząstki starej atmosfery. Na suchej planecie w glebokich szczelinach skalnych odnaleziono kawałki lodu.\nPewien naukowiec John Marcowski z wielkiego imperium Polski przebrowadzi szereg testow i po 10 latach badan wyruszyla specjalna ekspedycja na Marsa. Przewożono tam wielkie bryły lodu. Plan Marcowicia polegał na rozgrzaniu lodu do temperatury 100 C aby zamienic wode w pare wodna. Nie mogla byc to woda jako ciecz. Tam był inny klimat i trzeba bylo lod jak najszybciej resublimować. Po wielkim wysilku ekspertow i zolnierzy utworzono atmosfere na Marsie trwało to ok. 60 lat.\nCzłowiek zasiedlił juz Mars i Księżyc, lecz ciągle dążył do prawdy poznania wszechświata.\nW roku 2089 wymoślono napęd spalinowo-czastkowo elektronowy który pozwalal na szybki start z planety i bardzo wydajną podróz z prędkoscią 150 000 km/s. Inne napedy nie dawaly rady odepchnac pojazdów od księżyca i ziemi takim tempie. W kosmosie jest próżnia co opóżniło rozwój tej technologii ale w koncu udało sie wystartować pierwszym statkiem który był o polowe wolniejszy od prędkości światła. Była to sonda szpiegowska. Uzywana i wymyslona przez rosyjskich naukowców. Miejsce na jedną osobe najdowało sie z przodu. Nie pozostawiono w srodku zbednych przedmiotów i miejsca. Jedyną grubą stalą był przód, który musiał sie oprzeć temperaturze 1000 C przy stracie. Specjalny stop stali zapewniał ochrone. Była to jedyna powłoka chroniąca przed czynnikami zimnej przestrzeni kosmicznej.\nW roku 2104 na Marsie w podwodnym labolatorium Endriejewa Svievcowiczia nastapisla implozja. Cale labolatorium razem z naukowcem zostali zniszczeni. Wiele expertow ogladalo pola znisczen. Przy wybuchu wytworzyły się na wodzie biało-niebieskie kręgi. Przy styknięciu się cząsteczek wodoru i powietrza na Marsie, powstał nowy pierwiastek nazwany deuterem. Potrzebowano wiele energii aby go wydobyć. Rozczepiano cząsteczki wody i powietrza.\nW 2105 został dodany do produkcji masowej razem z kryształem i metalem. Metal służył do budowy konstrucji nośnej budynków i opancerzenia statków, kryształ do elektroniki, cybernetyki, opancerzenia statków i wyrabiania szkła. Deuter znalazł zastosowanie jako paliwo do różnego rodzaju statków jakim był Krążownik i Ciężki Myśliwiec.\nZaraz po tragedii Svievcowiczia, grupa młodych naukowców odkryła nowy napęd mogący przewyzszyc oczekiwania wszystkich ludzi. Człowiek mogl nareszcie podróżować szybciej niz predkość światła! Zapewnial to Naped Impulsowy dzialajacy na zasadzie odrzutu, przy czym masa promienista powstaje w dużej części jako produkt uboczny, wykorzystywanych do uzyskania energii reakcji jądrowych.\nW 2225 roku nastąpiła nowa fala wrażen. W wielkiej fabryce Boriona gdzie tworzono coraz to nowsze statki ,a technologie napedowe byly jush w fazac koncowych, powstał najnowszy i ostatni juz mozliwy, wydawaloby sie, do wynalezienia naped. Przez zalamanie 4-ego i 5-ego wymiaru mozna było podrozowac oszczedniej i szybciej. Podroz ktora trwala pare godzin lub pare dni odbywala sie w zaledwie 3 minuty! Był i jest to najlepszy srodek podrozowania. Ludzie byi mile wstrzasnieci dowiadujac sie o tym nowym odkryciu.\nWraz z rozwojem napedow powstawaly nowsze statki. Gdy wynaleziono naped nadprzestrzenny powstal okret wojenny, bombowiec i niszczyciel. Byly i sa to bardzo grozne statki. Ciezko opancerzone z wielkim zestawem broni byly smiertelnym niebezepieczenstwem.\nTak samo powstawaly na planetach systemy obronne. Wyzutnie rakiet jako obrona balistyczna.\nLekkie lasery i ciezkie lasery pod wplywem pradu czasteczki fotonowe wytwarzają intensywny, wysokoenergetyczny, spójny promień świetlny zadajacy male zniszczenie statkom. Nastepnym etapem dzial balistycznych bylo dzialo wymyslone przez Ezerebiasza Gaussa. Wielkie wyzutnie mocowane w odlodnych miejscach zostaly zaopatrzone w kilku tonowe pociski. Predkosc pocisku przy lufie byla tak ogramna ze odrzut ktory nastepowal czuc bylo na planecie. Nierzadko zdarzalo sie ze pocisk przebijal statek na wylot.\nGdy technologia jonowa byla na koncowym etapie, stworzono dzialo jonowe. Przyspieszone jony, czyli mocno naelektryzowane atomy, zostaly wystrzeliwane w postaci cieczy w statek lub jakis obiekt. Zadawaly powaze zniszczenia, ponieważ uszkadzają elektronike ktora w statkach jest niezbedna. Nastepca dziala jonowego byla wyzutnia plazmy. Ta bardzo niebezpieczna bron wynaleziona i tym razem przypadkiem zakonczyla rozwoj technologii obronnej. Plazma są to cząsteczki podgrzewane do temeratury przypominające wnętrze gwiazd(miliny stopni celcjusza). Taka masa, koloru niebiesko-zielonego, wystrzelona w kierunku celu nie daje zadnej szansy na przetrwanie. Poprzez hologramy i technologie ochronna powstaly powloki. Powloki ochronne zabezpieczaly przed dostaniem sie pociskow i statkow nieprzyjaciela na planete. Byly to wielkie generatory mocy ktore wystrzelaly taką blone energetyczna wyzej od warstwy ozonowej. Byla to tania obrona aczkowliek bardzo efektowna.\nJesli powstaly wyzutnie rakiet, razem z nimi powstly rakiety miedzyplanetarne potrafiace zestrzelic i zrobic szkode wrogowi. Znalazly sie tez przeciw rakiety(antyrakiety planetarne)\nPrzez wiele lat nic sie nie zmieniało ludzie latali przez inne galaktyki, zasiedlali planety. Nic nie wskazywało na to, że wybuchnie wielka, masowej zagłady, wojna. Do czasu dy na jedenej z kolonii Terrańskiej ,w 2459 roku, wykryto nowy pierwiastek Xanter. Ten pierwiastek byl tak rzadki ze wydobycie jego przez kolejne 20 lat zaowocowalo w 2,5 miligrama. Ten kto go mial rzadzil innymi.\nWiele narodow zazdroscilo Terranom pierwiastka, az w koncu wybuchla wielka wojna. Wiele narodow zostalo bezkarnie zniszczonych. Wiele ludzi i zwierząt zginelo.\nPrzetrwali tylko uciekinierzy którzy tak samo pomagali uciekac innym z tej galaktyki. Nazywali sie PUN(pomoc uciekajacym narodom). Mysleli nad nowym rozwianiem...\nNasza galaktyka(droga mleczna) otoczona byla ze wszystkich stron czarnymi dziurami. Naukowcy z PUN obmyslili plan. Chcieli stworzyc statek ktory mogl sie chociaz na chwile oprzec sile czarnej dziury. Nastapila wielka rewojucja. Ludzie z checi ucieczki pracowali miesiacami bez placy. Naukowcy obmyslali plan jaka wiazke wystrzelic w dziurę aby sie "otworzyla". Poprzez uzycie wielkiej energii i wiele deuterium opracowano nowa jeszcze grozniejsza bron od plazmy. Byl to pocisk nie skladajacy sie z zadnej masy. Technologia GRAWITONOWA. To wlasnie grawitony mialy zostac wystrzelone w kierunku dziury. W 2498r. zbudowano Gwiade Śmierci. Byl to wlasnie tem statek ktory mogl dac poczatek nowemu zyciu. Jednak udalo sie wytrzelic ta wiazke grawitonow i czarna dziura otworzyla sie! Nazwano ją wtedy białą dziurą.\nLudzie ktorzy przetrwali wtargneli do nowej nieznanej im dotad galaktyki...\nCaly statek matka przylecial na jedna z planet gdzie powitały ich nowe istoty, Letarynie. Byli podobnie zaawansowani technologicznie jak ludzie. Umieli szybko przystosowac swoj jezyk do waronkow ludzkich. Ugoscili ludzi i powiedzieli ze kazdy z przywodcow rasy ludzi moze zajac 9 planet.\nTak zaczela sie nowa era w dziejach ludzkosci....C.D.N\nTutaj skonczylem...Zajme sie resztą\nWysłany: Pią 16:10, 02 Gru 2005 Temat postu:\nPrzeczytałem większość i nawet spoko dalsza część się zapowaiada(możesz będziesz poetą)\nJa poetą ? No co ty...mialem jakies natchnienie to napisalem pare bzdetów :p\nJa nawet jeśli mam natchnienie to nic nie pisze bo nie lubie


TekstStylJa! Nietypowe warsztaty literackie « Pracownia Nauki i Przygody\nTekstStylJa! Nietypowe warsztaty literackie\nCzas na przygodę z literaturą!\nZapraszamy młodzież i dorosłych na warsztaty literackie, będące krokiem w stronę dojrzałości i samoświadomości twórczej. Autorski program warsztatów rozwijających twórcze myślenie oraz umiejętność klarownego operowania słowem – przygotował Marcin Chydziński, pedagog oraz absolwent scenariuszopisarstwa na PWSFTiT w Łodzi.\nNa pierwsze spotkanie organizacyjne zapraszamy 28 września 2010, godz.17:00 w Cafe Pineska (ul. Wilcza 71, róg Emilii Plater). Prosimy o emailowe potwierdzenie przybycia.\nZgłoszenie zawierające: imię, nazwisko, wiek + kilka zdań o sobie (napisz to co ważne np. że chcesz zostać scenarzystą lub masz w tym roku maturę) prosimy wysyłać na adres: naukaprzygoda[malpka]gmail.com\nSzczegółowy program warsztatów znajduje się w dziale „oferta”.\nBezpłatne warsztaty dla nauczycieli, animatorów, edukatorów Dziś upływa termin zgłaszania referatów na konferencję! Zgłoszenia na kurs budowy i działań na niskich parkach linowych Zapraszamy na spotkanie świąteczne


Autobusy Biłgoraj » Hanau. Bilety online | busy.info.pl\nPolska → Hanau\nHanau → Biłgoraj\nAutobusy i busy z Biłgoraja do Hanau • Oferty Voyager i Eurolines Switzerland • Bilety online\nUdostępniamy możliwość zakupu biletów na autobus z Biłgoraja do Hanau.\nBilety online na autobus z Biłgoraja do Hanau\nNa trasę z Biłgoraja do Hanau kupisz bilety przewoźników: Eurolines Switzerland i Voyager.\nOferujemy również połączenia z Biłgoraja do innych miejscowości w Niemczech. Sprawdź ofertę połączeń powrotnych i biletów autokarowych online z Hanau do Biłgoraja lub z Hanau do innych miejscowości w Polsce.


Treść orzeczenia I C 470/15 - Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych\nI C 470/15 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Radomiu z 2017-11-09\nSygn. akt I C 470/15\nProtokolant: sekr. sąd. Kamil Winiarski\npo rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4października 2017 w Radomiu\nsprawy z powództwa P. L.\nprzeciwko I. w W.\nI. zasądza od I. w W. na rzecz P. L. tytułem zadośćuczynienia kwotę 71 000 (siedemdziesiąt jeden tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od kwoty 70 000 (siedemdziesiąt tysięcy) złotych od dnia 13 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty, od kwoty 1000 (tysiąc) złotych z ustawowymi odsetkami od 1 marca 2015 roku do dnia zapłaty,\nII. w pozostałym zakresie powództwo o zadośćuczynienie oddala,\nIII. zasądza od I. w W. na rzecz P. L. tytułem odszkodowania 428,88 zł (czterysta dwadzieścia osiem złotych osiemdziesiąt osiem groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 23 lipca 2012 roku do dnia zapłaty,\nIV. zasądza od I. w W. na rzecz P. L. tytułem renty kwotę po 400 (czterysta) złotych miesięcznie poczynając od 1 marca 2015 roku z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat,\nV. w pozostałym zakresie powództwo o rentę oddala,\nVI. ustala, że I. w W. ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku z dnia 30 września 2009 roku mogące ujawnić się u P. L. w przyszłości,\nVII. nakazuje pobrać od I. w W. na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Radomiu kwotę 1 268,32 zł (tysiąc dwieście sześćdziesiąt osiem złotych trzydzieści dwa grosze) tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa oraz kwotę 3 811 (trzy osiemset jedenaście) złotych tytułem opłaty sądowej,\nVIII. koszty zastępstwa procesowego między stronami wzajemnie znosi.\nI C 470/15\nW pozwie z dnia 7 maja 2012 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w R. P. L. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego I. w W. kwoty 70 000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty, zasądzenie kwoty 428,88 zł tytułem zwrotu kosztów leczenia powypadkowego z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, ustalenie odpowiedzialności strony pozwanej wobec powoda za skutki zdarzenia z dnia 30 września 2009 roku mogące powstać w przyszłości i zasądzenie kosztów procesu.\nW uzasadnieniu swojego żądania podał, że w dniu 30 września 2009 roku w P. gmina K. zaistniał wypadek drogowy. Kierujący samochodem osobowym marki O. (...) o nr rejestracyjnym (...) naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że jadąc z nadmierną prędkością nie zachował należytej ostrożności i bezpiecznej odległości od jadącego przed nim w tym samym kierunku rowerzysty P. L. i najechał na niego, czym doprowadził do poważnych obrażeń jego ciała. W dacie zdarzenia pojazd sprawcy wypadku objęty był ochroną ubezpieczeniową w zakresie obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych udzieloną przez stronę pozwaną. W następstwie przedmiotowego wypadku powód doznał obrażeń ciała w postaci: urazu czaszkowo-mózgowego, stłuczenia i obrzęku mózgu, niewydolności oddechowej, złamania trzonu kręgu L2, L3, złamania kości przedramienia lewego, podejrzenia złamania kręgu Th10. Był hospitalizowany w W. (...) w R., był podłączony do respiratora, zastosowano leczenie przeciwobrzękowe i cytoprokekcyjne mózgu oraz leczenie wspomagające. Konsultowano go neurochirurgicznie i ortopedycznie. Następnie był leczony na oddziale ortopedycznym i oddziale rehabilitacji neurologicznej. Po wypisie ze szpitala nadal był leczony w poradni neurologicznej i ortopedycznej, a także w poradni zdrowia psychicznego. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. decyzją z dnia 15 kwietnia 2010 roku zaliczył powoda do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 kwietnia 2011 roku.\nStrona pozwana wypłaciła na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia kwotę 29 000 zł , 111,50 zł kosztów leczenia. Na skutek odwołania dopłaciła 1440 zł z tytułu kosztów opieki i 1186,56 zł z tytułu kosztów leczenia. Stan zdrowia powoda jest daleki od pierwotnego, cierpi nadal z powodu dolegliwości powypadkowych, przyjmuje leki przeciwbólowe, ma dolegliwości kręgosłupa. Przez długi czas był unieruchomiony i skazany na zależność od innych osób, zmienił się jego tryb życia, towarzyszy mu stres, frustracja i stany depresyjno-lękowe, na skutek wypadku utracił zdolność do pracy (pozew k.2-10).\nPozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Nie kwestionował, że ponosi odpowiedzialność gwarancyjną za sprawcę wypadku drogowego R. K. (1). Bezsporne jest, że powód doznał obrażeń ciała. W dniu 12 marca 2012 roku zgłosił szkodę, żądając wypłaty stosownego odszkodowania i kwoty 350 zł za zniszczoną odzież. Pozwany w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił powodowi 29 000 zł zadośćuczynienia, odszkodowanie za zniszczoną odzież w kwocie 236 zł, koszty leczenia – 1298,06 zł i koszty opieki w kwocie 1440 zł. W ocenie pozwanego wypłacona kwota zadośćuczynienia w pełni rekompensuje cierpienia powoda doznane w wypadku z dnia 30 września 2009 roku, a żądanie dodatkowego zadośćuczynienia w wysokości 70 000 zł jest wygórowane (k.80-81).\nPismem z dnia 2 marca 2015 roku (data wpływu do Sądu) powód rozszerzył powództwo wnosząc o zasądzenie zadośćuczynienia w wysokości 181 000 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 70 000 zł od dnia 13 kwietnia 2010 roku, od kwoty 111 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pisma rozszerzającego powództwo stronie pozwanej, zasądzenie dożywotniej co miesięcznej renty w wysokości po 500 zł miesięcznie, płatnej do dnia 10-go każdego miesiąca poczynając od lutego 2015 roku z tytułu zwiększonych potrzeb i zmniejszonych widoków na przyszłość (k.208-211).\nPostanowieniem z dnia 4 marca 2015 roku sprawa niniejsza została przekazana do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu (k.213).\nKolejnym pismem z dnia 30 maja 2017 roku powód zmodyfikował swoje żądanie odnośnie renty wnosząc o zasądzenie na jego rzecz dożywotniej renty w wysokości po 1459 zł miesięcznie z tytułu utraty zdolności do wykonywania pracy zarobkowej (k.380-386).\nPozwany wniósł o oddalenie powództwa w zmodyfikowanym zakresie (k.401-403).\nW dniu 30 września 2009 roku w P. gmina K. doszło do wypadku drogowego. Kierujący samochodem osobowym marki O. (...) o nr rejestracyjnym (...) naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że jadąc z nadmierną prędkością nie zachował należytej ostrożności i bezpiecznej odległości od jadącego przed nim w tym samym kierunku rowerzysty P. L. i najechał na niego, czym doprowadził do poważnych obrażeń jego ciała. W dacie zdarzenia pojazd sprawcy wypadku objęty był ochroną ubezpieczeniową w zakresie obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych udzieloną przez stronę pozwaną. Sprawca wypadku R. K. (1) został uznany winnym zdarzenia drogowego z dnia 30 września 2009 roku w P., w którym poszkodowanym był powód. Został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w R.z dnia 20 stycznia 2010 roku w sprawie II K (...). W następstwie przedmiotowego wypadku powód doznał obrażeń ciała w postaci: urazu czaszkowo-mózgowego, stłuczenia i obrzęku mózgu, niewydolności oddechowej, złamania trzonu kręgu L2, L3, złamania kości przedramienia lewego, podejrzenia złamania kręgu Th10. Był hospitalizowany w W. (...) w R., był podłączony do respiratora, zastosowano leczenie przeciwobrzękowe i cytoprokekcyjne mózgu oraz leczenie wspomagające. Konsultowano go neurochirurgicznie i ortopedycznie. Następnie był leczony na oddziale ortopedycznym i oddziale rehabilitacji neurologicznej. Po wypisie ze szpitala nadal był leczony w poradni neurologicznej i ortopedycznej, a także w poradni zdrowia psychicznego. Przed wypadkiem P. L. był na zasiłku dla bezrobotnych, który skończył się w lipcu 2009 roku i do czasu wypadku w dniu 30 września 2009 roku nie pracował zawodowo. P. L. jest żonaty, ma jedno dziecko, którym z powodu wady serca zajmuje się niepracująca zawodowo żona. Rodzina otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny na niepełnosprawne dziecko, zasiłek rodzinny i ubiega się o świadczenie rodzina 500+. Obecnie powód nie ma własnych źródeł dochodu. Od drugiego roku życia cierpi na epilepsję. Od osiemnastego roku życia do 1991 roku pracował w Cementowni. Na zmianę pogody pocił się i miał ataki padaczki. Ma zaburzenia pamięci, boi się przejść na drugą stronę jezdni. Boli go głowa i ręka , a w nocy kręgosłup. Na leki wydaje 100 zł miesięcznie. Ma działkę o powierzchni 62 ary, a żona gospodarstwo rolne o powierzchni około 1 ha. Przed wypadkiem powód pracował w gospodarstwie, sam uprawiał ziemię, nie posiadał maszyn rolniczych, korzystał z pracowników najemnych lub z pomocy członków rodziny. Na ziemi uprawiał głównie ziemniaki, nie posiadał inwentarza. Kilka lat wcześniej rodzina hodowała kury, miała ich około 60 sztuk. Obecnie ziemie dzierżawi szwagier, który za to daje im ziemniaki, kapustę, warzywa. Przed wypadkiem powód pomagał żonie w domu i w polu, sprzątał mieszkanie, przynosił opał, malował ściany. Obecnie żona musi robić wszystko sama, a także jemu pomagać przy ubieraniu, myciu, przy zakładaniu butów (zeznania powoda k.332v- 333v). Po wypadku stał się bardziej nerwowy, zapomina się , wymaga pomocy w czynnościach życia codziennego i wizytach lekarskich (świadkowie: A. lis k.105-105v, E. L. k.105v, K. J. k.106). Bezpośrednio po wypadku powód przebywał w szpitalu do 20 listopada 2009 roku, po pięciodniowym pobycie w domu był ponownie w szpitalu na rehabilitacji. Z punktu widzenia ortopedycznego trwały uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 19 %. Złamanie trzonu kręgu L2 i L3 wygoiło się z niewielkim obniżeniem wysokości kręgu i spowodowało ograniczenie rotacji powyżej 20 ( 0 ), czyli powstał 15% stały uszczerbek na zdrowiu. Uraz nie spowodował całkowitego zesztywnienia kręgosłupa w niekorzystnym ustawieniu tułowia. Złamanie kości lewego przedramienia wygoiło się prawidłowo mocnym zrostem kostnym, ale spowodowało nieznacznego stopnia ograniczenia ruchów obrotowych, co skutkuje 5% stałym uszczerbkiem na zdrowiu. Ból fizyczny i cierpienia były największe przez 2 tygodnie od urazu i stopniowo zmniejszały się wraz z postępem leczenia. W tym czasie powód przebywał w szpitalu, czyli odczuwanie bólu było w znacznym stopniu niwelowane przez rutynową dożylną terapię przeciwbólową. Proces leczenia i rehabilitacji trwał co najmniej 6 miesięcy, był więc procesem długotrwałym. Leczenie ortopedyczne jest zakończone, określony uszczerbek na zdrowiu jest stały i nie ulegnie zmianie, gdyż nie ma skutecznych metod operacyjnych mogących poprawić zakres ruchomości kręgosłupa lędźwiowego i lewego przedramienia. W przyszłości mogą wystąpić wcześniejsze zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego, co jest związane ze złamaniem dwóch sąsiednich trzonów i uszkodzeniem krążka międzykręgowego. P. L. może odczuwać okresowe dolegliwości bólowe, które mogą wymagać farmakoterapii (leki przeciwbólowe i przeciwzapalne) i rehabilitacji. Aktualna sprawność ortopedyczna powoda jest dobra i umożliwia wykonywanie pracy fizycznej (opinia biegłego ortopedy R. K. (2) k.120-122, opinia uzupełniająca k.139). Zaburzenia widzenia lewego oko nie mają związku z przedmiotowym wypadkiem (opinia biegłego okulisty E. P. k.141). W badaniu neurologicznym nie stwierdzono u powoda odchyleń od normy. Zgłasza subiektywne dolegliwości pod postacią bólów głowy, kręgosłupa, osłabienie pamięci, lęk, ale stopień nasilenie tych subiektywnych dolegliwości jest niewielki. Z wcześniejszej dokumentacji medycznej wynika, że powód posiada niższe pierwotne funkcje intelektualne. Z punktu widzenia neurologicznego uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 1 % (opinia biegłej neurolog A. W. k.171-173). Z opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzone przez lekarza psychiatrę E. N. (k.192-198) wynika, że rozpoznała ona u P. L. encefalopatię na podłożu padaczki okresu rozwojowego oraz jako następstwo przebytego w dniu 30 września 2009 roku urazu mózgu - przejawiającą się istnieniem zespołu psychoorganicznego ze zmianami charakterologicznymi i z upośledzeniem funkcji poznawczych o nasileniu łagodny/umiarkowany. Obecnie nie wymaga on leczenia psychiatrycznego, wskazane jest systematyczne podawanie leków poprawiających funkcje poznawcze, średni miesięczny koszt takiego leczenia to 30 zł. Przewidywane jest dalsze pogłębianie się zespołu psychoorganicznego jako odległe skutki przebytego urazu mózgu. Trwały uszczerbek na zdrowiu psychicznym wynosi 50%. Z uzupełniającej opinii biegłej E. N. wynika, że stwierdzona u powoda padaczka, to padaczka wieku rozwojowego, nie spowodowała deficytów neurologicznych, tylko emocjonalne (k.269, 312). Orzeczeniem z dnia 24 maja 2011 roku powód został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (k.342). Powód nie jest w zupełnie niezdolny do pracy. Na podstawie opinii biegłych i biorąc pod uwagę umiarkowany stopień niepełnosprawności - biegła z zakresu medycyny pracy Z. Z. uznała, że P. L. może wykonywać prace w warunkach pracy chronionej. Może wykonywać lekkie prace fizyczne, nie może pracować w pozycji stale wymuszonej np. w pochyleniu lub bezruchu, nie może pracować nocą. Z uwagi na upośledzenie funkcji poznawczych może pracować w obecności osób drugich (k.370-371). Powyższe ustalono w oparciu o opinie biegłych, zeznania powoda i wskazanych wyżej świadków. Powyższy stan faktyczny jest bezsporny. Stan zdrowia powoda wynika z opinii biegłych, którzy sporządzali epikryzy na podstawie analizy dokumentacji medycznej i osobistym badaniu powoda.\nAnaliza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie, że w wyniku wypadku komunikacyjnego z dnia 30 września 2009 roku P. L. doznał krzywdy zarówno o charakterze fizycznym jak i psychicznym. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny, określając wysokość zadośćuczynienia Sąd powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a zwłaszcza stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych (pobyt w szpitalu, bolesność zabiegów itp.), trwałość skutków czynu niedozwolonego (kalectwo, oszpecenie, bezradność życiowa, poczucie nieprzydatności), prognozy na przyszłość (polepszenie bądź pogorszenie stanu zdrowia), wieku poszkodowanego, a także niemożność wykonywania ulubionego zawodu, uprawiania sportów, pracy twórczej i artystycznej (Kodeks cywilny z komentarzem pod redakcją Jana Winiarza, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1989r, str. 447).\nZebrany materiał dowodowy, a w szczególności opinie biegłych: E. N., R. K. (2) i A. W. wykazały, iż cierpienia fizyczne i psychiczne powoda były dość znaczne, zwłaszcza w początkowym okresie. Najpoważniejszym następstwem wypadku jest encefalopatia pourazowa, która zaburza funkcjonowanie powoda w codziennym życiu powodując męczliwość, brak koncentracji, niepokój, konieczność pomocy osób trzecich w czynnościach życia codziennego, a także dyskomfort fizyczny w postaci bólów kręgosłupa i głowy.\nW razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego (art. 445 § 1 k.c.).\nBiorąc pod uwagę kompensacyjny charakter zadośćuczynienia oraz rozmiar krzywd powoda, kwota przyznana z tego tytułu nie może być symboliczna wobec wywołanych cierpień. Oznacza to, że im większe cierpienia, dotkliwsze, nieodwracalne uszkodzenia ciała, tym wyższa powinna być kwota zadośćuczynienia, którego celem jest kompensata doznanych przez pokrzywdzonego krzywd. W takiej sytuacji odniesienie wysokości zadośćuczynienia do poziomu życia społeczeństwa, nie stoi na przeszkodzie, określeniu go w nominalnej wysokiej kwocie. Zadośćuczynienie nie może być jednak nadmierne w stosunku do doznanej krzywdy – jego wysokość powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadającym aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa (orzeczenie SN z 30 stycznia 2004 roku ICK 131/03 OSNC z 2005 r, nr 2, poz.40 i orzeczenie SN z 24 czerwca z 1965 roku I PR 203/65 OSPiKA 1966, poz.92). Ponadto porównanie do przeciętnej stopy życiowej nie oznacza porównania do dochodów słabiej uposażonej części społeczeństwa (por. wyrok SN z 6 czerwca 2003 roku, sygn. IV CKN 213/01 Lex nr 141396).\nW okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości, że rozmiar doznanych przez powoda krzywd i cierpień jest dość znaczny. Nie uszło uwadze Sądu, że P. L. tytułem zadośćuczynienia otrzymał od pozwanego kwotę 29 000 złotych. W ocenie Sądu nie jest to kwota adekwatna do doznanego uszczerbku na zdrowiu, długotrwałości leczenia, dolegliwości bólowych i trwałych następstw wypadku. Tytułem zadośćuczynienia Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 71 00 złotych, uznając, że jest odpowiednia do doznanych przez niego cierpień zarówno psychicznych jak i fizycznych. Zważyć należy, że powód przed wypadkiem był człowiekiem zdolnym do pracy fizycznej, mimo, że nie posiadał stałego zatrudnienia, czuł się dobrze, pomagał żonie w gospodarstwie domowym i w pracach rolnych. Wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu przemawiają za tym, że zasądzona dodatkowo (ponad przyznaną w postępowaniu szkodowym) kwota 71 000 złotych jest odpowiednia i spełni swe funkcje kompensacyjne. Dalej idące żądanie jako rażąco wygórowane należało oddalić.\nO odsetkach odnośnie zadośćuczynienia orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. Sąd zasądził odsetki od kwoty 70 000 zł od dnia 13 kwietnia 2010 roku. W dniu 12 kwietnia 2010 roku ubezpieczyciel wydał ostateczną decyzje w sprawie roszczeń powoda i od 13 kwietnia 2010 roku pozostaje w zwłoce. Odsetki od kwoty 1000 zł zostały zasądzone od 1 marca 2015 roku , licząc 7 dni od daty doręczenia pozwanemu odpisu pisma rozszerzającego powództwo, które to zostało doręczone stronie pozwanej w dniu 25 lutego 2015 roku (k.207).\nPowód w niniejszym procesie dochodził również roszczeń odszkodowawczych związanych z leczeniem oraz renty z tytułu zwiększonych potrzeb i utraty możliwości zarobkowych. Zasługuje ono jedynie częściowo na uwzględnienie, a mianowicie odnośnie zwrotu wydatków na leki i częściowo renty. W toku postępowania likwidacyjnego pozwany zwrócił powodowi koszty leczenia zgodnie ze złożonymi fakturami. Postępowanie to zostało zakończone decyzją z dnia 12 kwietnia 2010 roku. Powód załączył do pozwu faktury dotyczące zakupu leków za dalszy okres: VAT nr F/244/11 z dnia 7 czerwca 2011 roku na kwotę 123,98 zł, VAT nr F/489/11 z dnia 25 listopada 2011 roku na kwotę 106,72 zł, VAT nr F/531/11 z dnia 28 grudnia 2011 roku na kwotę 97,92 zł, VAT nr F/133/2012 z dnia 27 marca 2012 roku na kwotę 100,25 zł. Zgodnie z treścią art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Powód zgodnie z treścią art. 6 k.c. wykazał, że konieczność poniesienia tych wydatków wynikała z urazu komunikacyjnego. Zgodnie ze wskazanymi wyżej fakturami niezwrócone koszty leczenia wynoszą 428,88 zł. Odsetki od tej kwoty zasadzono od dnia 23lipca 2012 roku tj od dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanemu (k.100). Wcześniejsza data odsetek tj od dnia 13 kwietnia 2010 roku nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydatki te powstały w 2011 i 2012 roku. Dlatego też orzeczono jak w punkcie III-cim wyroku.\nZ zeznań świadka A. L. - żony powoda wynika, że nie jest on samodzielny w czynnościach życia codziennego, musi z nim jeździć do lekarzy, pomagać przy myciu i ubieraniu. Na czynności te poświęca około 1 godziny dziennie. Koszt 1 godziny usług opiekuńczych wynosi 23 zł (k.390). Powód żądał z tytułu zwiększonych potrzeb z tytułu opieki kwoty 300 zł przyjmując 10 zł za 1 godzinę (k.382). Zgodnie z treścią art.444§ 2 k.c. jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. W ocenie Sądu powodowi przysługuje renta z tytułu zwiększonych potrzeb związanych z zakupem leków w kwocie 100 zł miesięcznie i związanych z pomocą osób drugich w wymiarze 1 godziny dziennie, przyjmując 10zł/ h - kwota ta w skali miesiąca wynosi 300 zł. Bez znaczenia przy tym jest, że opiekę nad powodem sprawuje jego żona i czy faktycznie takie wydatki ponosi. Dalej idące żądanie należało oddalić. Sąd nie podzielił stanowiska powoda w zakresie zasądzenia renty z powodu utraty możliwości zarobkowych. Jak wynika bowiem z opinii biegłej z zakresu medycyny pracy powód ma zachowaną zdolność do pracy w warunkach pracy chronionej. Winien więc wykorzystać posiadane możliwości zarobkowe. Nie ma przeciwwskazań do wykonywania lekkich prac fizycznych. Renta określona w art. 444§ 2 k.c. nie może wyrównywać utraty zarobków spowodowanej innymi przyczynami niż uszkodzenia ciała lub rozstrój zdrowia, a w szczególności brak możliwości zarobkowych spowodowany sytuacją na rynku pracy nie jest normalnym następstwem działania zobowiązanego i renta nie powinna wyrównywać zarobków z powodu niemożności znalezienia odpowiedniej pracy. Dlatego też w tym zakresie żądanie należało oddalić.\nNa podstawie art. 189 k.p.c. ustalono odpowiedzialność na przyszłość za skutki wypadku z dnia 30 września 2009 roku. Jak wynika z opinii biegłych stan zdrowia powoda jest obecnie stabilny, jednakże mogą pojawić się wcześniej zmiany zwyrodnieniowe w związku z doznanymi obrażeniami ortopedycznymi jak również zmiany charakterologiczne związane z encefalopatią pourazową.\nO kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. W toku procesu wydatkowano ze Skarbu Państwa na opinie biegłych i koszt związany z pozyskaniem dokumentacji medycznej łącznie 1568,32 zł (k.118,174, 276,325,373). Pozwany uiścił zaliczkę w kwocie 300 zł (k.302). Dlatego po przeksięgowaniu jej na poczet wydatków należało ściągnąć od pozwanego pozostałą część zaliczki tj kwotę 1268,32 zł oraz opłatę sądową od uwzględnionego roszczenia.\nI ACa 42/17\nDodano: 13 sierpnia 2019 , Opublikował(a): Beata Malaczewska


Kawiarnia: grudnia 2016\nWYSYP NIEJADALNYCH GRZYBKÓW czyli zapiski umęczone...\nMARZENIA - KAWIARENKA (77)\nZNÓW O CZYTANIU I PISANIU\nZ PIERENEJÓW DO PARYŻA\nHOTELOWE SPRAWY - KAWIARENKA (76)\nMROCZNE DŹWIĘKI POŻĄDANIA\nZERWANE WIĘZI (I)\nLISTOPADOWE MIASTECZKO I OKOLICE - KAWIARENKA (75)...\nOporządziła przedostatnią kurę i na niej w trymiga nagotowała kapuśniaku, a oddzielnie kartofli, bo nie miała takiego wielkiego gara, aby przygotować zupę dla całej kompanii. A tą kompanią to pewni przesada, ale ten Sybirak zwoła przecież swoich najbliższych kompanów, utrudzonych wojną i długim marszem, a tu mróz taki, że byle co by zjedli, lecz nie u niej - ona postara się o to, aby było i ciepłe i tłuste. Front przejdzie to z dziewczynkami pójdzie na wieś. Już tam nie poskąpią jej niczego, choć sami przez te kontyngenty zbyt wiele nie mają.\n- A ten wciąż oficerki czyści - powiedział ni to do siebie, ni do męża, który, a jakże, ubrał się odświętnie, założył te buty i co chwila na nie zerka, a jak jaką plamkę na nich zobaczy, to znów na stołeczku przysiada, wyciąga szmatkę z komódki i czyści.\n- Lepiej byś z dziewczynkami nakrył do stołu. Krzeseł bys poprzynosił od sąsiadów.\nZrobił to. Najpierw stół rozłożył, dwa obrusy na nim położył, rozpostarł je dokładnie, aby żadnym zbędnym kantem nie kłuć w oczy gości. Dziewczynki ustawiały talerze; tych starczy, ale ze sztućcami będzie kłopot, chociaż może wojskowi przyjdą z własnymi niezbędnikami. Wybrał się do sąsiadów po krzesła i stołki. Powrócił i najpierw poprzestawiał je w myśli. Dwa taborety przy parapecie postawił; są szerokie, przy nich zjedzą z Heleną.\nHelena pożałowała, że nie umówili się na konkretną godzinę. Wszystko w biegu, spontanicznie. Władysław uspokajał. Na pierwszą jak nic się zejdą. Teraz mają zbiórkę, jakąś odprawę. Najpierw obowiązek. Przejdą przez całe miasto w te i nazad, aby przekonać się czy czyste. Helena z kolei o Schroederze myślała. Da Bóg, że Sybirak zdąży swoich uprzedzić. Tyle złego o wyzwolicielach się słyszy. Niby skąd? Czort wie. Całe miasto mówiło o tym, zanim jeszcze przyszli. Mówiło się, że żadnemu Niemcowi nie przepuszczą, a także Polakom, co wysługiwali się szwabom; z nimi to nawet gorzej się obchodzą… a ten Schroeder?\nKartofle dochodziły a kapuśniak perkotał w wielkim garze ustawionym na skraju żeliwnej płyty kuchni.\nPrzyszli. Siedmioro, bo była też kobieta, taka młodziutka, Helena osiemnastu lat by jej nie dała, szczuplutka, by nie powiedzieć wychudzona, tylko na twarzy jakaś taka pełna, pucułowata, z wielkimi oczami we wgłębieniach nad wystającymi kośćmi policzkowymi. Speszeni jacyś, a oczami tak po talerzach biegali, jakby przez wieki całe nie zasiadali do cywilnego obiadu.\nPaweł - tak było na imię temu piechurowi z Irkucka - przedstawił wszystkich swoich po kolei, ale kto by tam ich imiona spamiętał. Helena zapamiętała, że dziewczyna ma na imię Masza. Paweł postawił na stole litrową butelkę, kiedy jeść zaczynali. Samogon pewnie.\nHelena ucieszyła się, że kapuśniaku to nawet na dolewkę zostanie, a i z mięsem kury, starej, bo starej, ale podzieli ich sprawiedliwie, takoż i kiszonymi ogórkami.\nWypili za zwycięstwo, bo niby za co innego mieliby wznieść toast. Ożywili się. Rozmawiali. Pewnie, że rosyjski był w użyciu, ale Paweł i jeszcze jeden żołnierz sporo polskich słów do rozmowy włączali. Ta Masza z kolei do dziewczynek zagadywała.\nJuż im niewiele do zjedzenia zostało, po dolewkach już było, kiedy Helena zapytała… a chciała się zapytać wcześniej, ale śmiałości nie miała.\n- Panie Pawle, i jak tam z kierownikiem poczty? Widział go pan?\nSybirak opuścił głowę. Spoważniał nagle i powłóczył spojrzeniem w stronę swego sąsiada, tęgiego, młodego, jasnowłosego chłopca o wydatnych policzkach, niewiele starszego od Maszy.\n- Pani matko kochana… - zaczął niepewnie, tak jakby nie życzył sobie akurat w tej chwili odpowiadać, choć przecież wiedział, że powinien, bo obiecał to Helenie. - Ten parień, mateczko, Ilia, zobaczył go pierwszy. Tak to było, Ilia? Drzwi od poczty zakluczone. Ilia chłopak silny… jak nie uderzy trzy razy kolbą, zamek popuścił, rozwarły się wrota. Wszedł do środka… a ten… przy tych drzwiach co na górę prowadzą, przy tych drzwiach na wysokiej klamce wisiał na sznurze jak liszki ogon. Ilia mówił, że nigdy by się nie spodziewał, że w taki sposób człowiek może odebrać sobie życie, choć śmierci widział tyle, że na jedno jego młode życie to aż nadto. Pani matko, tamten był już zimny i jak z kamienia. Ilia sam go odciął, bo patrzeć na taką głupią śmierć nie umiał i dziwował się, jak tak można na klamce wisieć i nie próbować się obronić przed zgonem. I ja się dziwię, bo zrozumieć nie mogę, dlaczego, pani matko, skoro był to człek porządny, nie zaczekał na sąd sprawiedliwy? Czy można się aż tak bać?\n- Przenieśliśmy go pod dzwonnicę. Pani matko, to jedyny Niemiec w mieście, któregośmy napotkali, a do tego trup. Czemu on za życia nie wyjechał?\n- Pogrzeb mu trzeba zrobić, panie Pawle - odezwał się Władysław. - Schroeder zasługuje na prawdziwy, katolicki pogrzeb.\nHelenie krople słonych łez spływały wąską strużką po policzkach.\n- Przecie dałabym mu jak najlepsze świadectwo - wykrztusiła z siebie tych parę słów Helena, a łatwo jej nie było, bo słowa ledwie przedostawały się przez zaciśnięte gardło. - Nie tylko ja… nie masz w miasteczku człowieka, który nie wstawiłby się za tym człowiekiem, choć tyle złego od Niemców zaznali, tyle śmierci bliskich przeżyli. Za Schroederem, Pawełku, każdy by się ujął.\nPodziękowali za posiłek, żegnali się, a w tym pożegnaniu było coś takiego, co kazało Helenie myśleć, że już się nigdy w życiu nie spotkają, bo wojna jeszcze nie skończona i niejednego, zanim dotrze do Berlina, śmierć zabierze. Bóg wie najlepiej komu nienawistna kula pisana.\n- I ciebie, dziecinko, na wojnę wzięli? - wyszeptała do Maszy.\nTa może bardziej sercem zrozumiała, lecz ani jednej łzy nie uroniła, kiedy zetknęły się gorącymi policzkami.\n- Napiszę z Berlina, towarzyszu Władysławie, i tobie, pani matko złożę z hitlerowskie stolicy uszanowanie.\nJuż tylko Paweł pozostał w sieni, a kiedy przez próg przechodził, Władysław zobaczył, że z butów Sybiraka prześwituje brudna biel onuc. O tak, Władysław miał w sobie to cenne spojrzenie na buty. Jeden raz spojrzał i wystarczało.\n- Pawle, skoro ty aż do Berlina, to łatwiej ci będzie w tych moich oficerkach.\nWstrzymał Sybiraka, siadł na taborecie, rozsupłał buty, a przed podaniem ich żołnierzowi jeszcze na koniec rękawem przetarł cholewy.\n- Zdaje mi się, że będą na ciebie pasować - powiedział.\n[03.12.2016, w Paryżu]\nPodobno odgłosy kanonady słyszane były od tygodnia, z każdym dniem coraz bliższe, wiały grozą, lecz jednocześnie wskrzeszały nadzieję.\nPrzez miasteczko przejeżdżały najpierw zwarte konwoje ciężarówek, a potem mniej liczne i rozproszone zastępy furmanek, chociaż zdarzały się tez objuczone towarem i ludźmi osobowe auta.\nFront, jak mówiono, miał podejść z samego rana, tuż po świcie i tu i ówdzie od wieczora powiewały z okien biało-czerwone flagi, to mimo wszystko tej ostatniej nocy miasteczko spało snem niewygodnym w piwnicach.\nW jednej z takich piwnic płonęło żółtawe światełko naftowej lampki. Helena z córkami przysypiała na sienniku rozłożonym pomiędzy stertą pociętych gałęzi starych jabłoni a półkami, na których ustawiono słoje z kiszoną kapustą, ogórkami, kompotem z wiśni i jabłek i gęsim smalcem.\nWładysław siedział na taborecie w bliskim sąsiedztwie naftowej pochodni i niewiele sobie robiąc z bezsenności glancował buty-oficerki, w których właściwie nie pokazywał się na mieście… no może w niedziele, i to nie wszystkie, wdziewał je na nogi, gdy zmierzał na mszę do kościoła. Oficerki nawet w tym mdławym i ruchliwym świetle lampy błyszczały żywym blaskiem, a ich czarna, świńska skóra zdawała się być wypolerowana do ostateczności.\nHelena budząc się co chwila, to znów przysypiając, zdążyła już machnąć ręką na to niepotrzebne jej zdaniem i pozbawione sensu zajęcie męża. Przestała już zadawać mu pytania w rodzaju: - I po cóż ty to wszystko robisz? Chcesz, aby cię ksiądz znienawidził za to, że blask jego lakierek nie umywa się do lśnienia twoich butów?\nWiedziała, że Władek w każdym niewłaściwym załamaniu się światła na wysokich cholewach butów doszuka się jakiegoś feleru i po raz kolejny nałoży na skórę wąską warstwę czarnej pasty, zaczeka aż przeschnie, a potem potraktuje oficerki szczotka o delikatnym włosiu, docierać je będzie pakułami, aż w końcu ujmie w dłoń moherową szmatkę i bardzo, ale to bardzo delikatnie przesuwać nią będzie wzdłuż i w poprzek szwów, aż buty zalśnią ponownie kryształowym blaskiem i staną się tak ciepłe jak policzki tego, kto podjął się tej nieustającej pracy.\nByło już po brzasku, a ten dzień styczniowy nie iskrzył się światłem wczesnego poranka, bo słońce miało twarz wciąż zamgloną, kiedy nad miasteczkiem zagrzmiały trzy lub cztery salwy. Zdaje się, że któryś z pocisków trafił w budynek magistratu. W każdym bądź razie z piwnicznej powały posypał się tynk - magistrat znajdował się przecież o rzut beretem przy tej samej ulicy gdzie mieszkali.\nHelena z córkami teraz to już w ogóle spać nie mogły wtulone w siebie, oparte plecami o wewnętrzną, zimna ścianę piwnicy. Władysław z kolei przerwał swoja pracę, postawił buty na taborecie i podszedł do drzwi piwnicy, a stamtąd pokonując kilka schodków na górę znalazł się w sieni łączącej mieszkanie z solidną, dębową furtą broniącą dostępu do ulicy. Tam właśnie się skierował, otworzył te ciężkie, frontowe drzwi i wtedy rozległa się ostatni tego dnia armatni wystrzał. Mroźne powietrze zadrgało rozpaczliwie, po czym zapanowała cisza, i korzystając z niej Władysław wyszedł na ulicę. Wkrótce cisza ustąpiła miejsca równym, coraz głośniejszym warkotem silników i charakterystycznym metalicznym łoskotem gąsienic. Po chwili Władysław zobaczył przetaczające się główna ulicą miasteczka czołgi.\nCzy zaczął wtedy wymachiwać rękoma do żołnierzy, których umorusane głowy w hełmofonach pojawiły się we włazach maszyn? Czy pozdrawiał skradających się tuż przy murach kamieniczek piechurów towarzyszących leniwie jadącym czołgom? Czy próbował doskoczyć do któregoś z żołnierzy, rzucić mu się w ramiona, nie ważne czy to nasz czy ruski?\n- Mamcia, wychodźże na dwór, nasi jadą! - wykrzyknął w stronę otwartych drzwi kamienicy.\nHelena w tym narastającym hałasie nie mogła usłyszeć jego głosu.\nCzołgi - siła ich była - zmierzały w stronę targowego placu - tak przewidywał Władysław.\nI kiedy tak stał osłupiały, wzruszony do łez i sycił się widokiem zajmujących miasteczko żołnierzy, jeden z piechurów raptownie zwolnił bieg, podszedł do niego, lecz nie od razu pozwolił sobie wpaść w jego ramiona.\n- Germańcy, towarzyszu, są w mieście? -\nWładysław przezwany towarzyszem zastanowił się nad polską mową, jaką usłyszał.\n- Uciekli, żołnierzu, chyba wszyscy uciekli - przemówił po chwili milczenia i zaraz potem zdarzyło się to, co nastąpić musiało: powitanie mocne i serdeczne, z ocieraniem łez, z takim dziwnym, nietypowym dla mężczyzn długim przytuleniem.\n- Tyś Polak? - wyszeptał przez łzy Władysław.\n- Polak - Rosjanin. Matka Polka. Ja z Irkucka.\n- O mój Boże… z samej Syberii. Helcia, no wyłaźże. Polskiego żołnierza zobaczysz.\nPiechur rzucił parę słów do jednego z żołnierzy przechodzących obok kamienicy, po czym zwrócił się do Władysława:\n- My tu, towarzyszu, na całą noc zostaniem. Długo my jechali, walczyli, odpocząć pora. Odpoczniemy, pojedziemy dalej, az do Berlina. Jak się wam, towarzyszu, tutaj żyło?\nI Władysław opowiadał jak było: ciężko, ale wszyscy z rodziny przeżyli. On miał pewną robotę u Niemca w zakładzie, marnie płatną ale miał; żona sprzątała na poczcie, a miasteczko po jakimś czasie wyludniało, bo najpierw to hitlerowcy urządzili getto, o tu, tuż za ta siatką, a potem przyszedł rozkaz, to wywieźli wszystkich żydów, maszyniści kolejowi mówią, że do Chełmna, tam ich spalinami zagazowali, albo od razu kula w łeb….\nW drzwiach pojawiła się Helena z córkami wczepionymi palcami w jej sukienkę. I znów powitanie we łzach, i dwie landrynki wydobyte z metalowego pudełka, wsunięte do ust dziewczynek.\n- Jakie piękne panny! - zachwycił się żołnierz. - To mówicie, że Germańców w miasteczku nie ma?\nHelena zdążyła już sobie otrzeć łzy rękawem i zaraz spoważniała.\n- Panie żołnierzu, na poczcie został Schroeder, kierownik poczty, Niemiec. To chłop poczciwy. Dobry człowiek. Ja pana błagam, żeby się jemu krzywda jaka nie stała. Błagam.\n- A gdzie poczta, pani matko?\n- Ot tam - pokazała ręką ten niedaleki budynek, w którym przez cała okupację pracowała.\n- Mówicie, matko, że to dobry Niemiec? No cóż, pewnie i tacy bywali. Spojrzę i dopilnuję, bo pani wie, matko, że u nas żołnierzy taka złość, taka rozpacz, która sama z siebie każe nienawidzić, każe mścić się za każdą niepotrzebną śmierć.\n- Wiem, żołnierzu. I przyjdź na obiad koniecznie.\n- Dowiem się i przyjdę - odparł. - A z towarzyszami z kompanii można?\nWYSYP NIEJADALNYCH GRZYBKÓW czyli zapiski umęczone (6-9)\n6. STRYJ O WŁADZY\n- Stryju - zacząłem wyrażać to swoje zakłopotanie - dlaczegóż to ludzie wielcy: filozofowie, naukowcy i artyści nie staną na piedestale władzy miast tych, którzy dzisiaj dzierżą nad nami panowanie?\n- Albowiem władza jest materią zbyt ponurą, krwiożerczą, fałszywą i tajemniczą i ten z wielkich, który by jej zasmakował, łacno doszedłby do przekonania, iż sprawując rządy nad innymi, musiałby zaprzeczyć wszelkim swoim dotychczasowym ideom, myślom, poglądom i zapatrywaniom, dochodząc do takiego oto wniosku, że to, co dotychczas robił w życiu swoim, było fraszką. A zatem ci, którzy cenią sobie siebie samych i własne przemyślenia, tej słodkiej pigułki prowadzącej do zapanowania nad innymi nie łykną.\n- A jeśli jednak któregoś z nich skuszą perspektywy bycia ponad innymi?\n- Znaczy się, że mieliśmy dotąd złe mniemanie odnośnie ich mądrości.\n7. POSTACI DO WYKORZYSTANIA\nAlbo czy też mógłbym przejść obojętnie obok starego człowieka, Baska spod San Sebastian dumnie kroczącego wzdłuż asfaltowej drogi w nieznane, Baska w charakterystycznym na skos na głowę włożonym zbyt obszernym berecie z „antenką”. Zagościł w mojej pamięci ten dystyngowany człowiek wspomagający swój dostojny chód trzymaną mocno w lewej dłoni drewnianą laską…\nAlbo ten Włoch w wieku nad podziw szacownymi, w żołnierskim uniformie, salutujący przede mną otwartą dłonią do wysokiej czapki, kiedym zatrzymując auto, pozwolił mu przejść na drugą stronę ulicy. I on pozostał w mojej pamięci, i jest do wykorzystania w opowieści.\nAlbo ci francuscy wojacy paradujący na tabloidalnych portretach w jakże wielu miasteczkach. Widać że zdjęcia stare, w technice sepii, odnoszące się do czasów pierwszej wojny światowej. Ich bohaterowie są wąsaci, z karabinami na ramieniu, pozujący przed wyruszeniem na wojnę, a czy wojnę przeżyli czy nie… w każdym razie pozostali chlubą miasteczka. A gdyby tak napisać taki list z okopów, z oflagu, ze szpitala… albo zaaranżować taką opowieść, w której żona otrzymuje listy od męża, który rzekomo jest na froncie, wykazując się bohaterstwem bez granic, lecz w rzeczywistości pisane są one przez nią samą, a mąż - żołnierz „zaginął” podczas którejś potyczki i uznany właśnie za zaginionego, którego los wojennej tułaczki jest nieznany, powraca niezauważany do domu i ukrywa swoją dezercję przed światem, i dopiero po skończonej wojnie „niby powraca” w chwale, stając się bohaterem dla społeczności miasteczka - taka wysublimowana manipulacja.\nAlbo, o czym pisałem, kobieta, Niemka, gdzieś pomiędzy Stuttgartem a Monachium podjeżdżająca do mojego auta i wypowiadająca mniej więcej takie słowa:\n- Przejeżdżałem tędy kilka razy i widzę, że już trzecią dobę pan stoi na tym odludziu. Czy czegoś panu nie potrzeba?\nNa tylnym siedzeniu za każdym razem drzemie dziecko tej pani. A gdyby tak pomoc wyobraźni, doprowadzając do tego, że kierowca po którejś takiej wizycie, opuszcza „swój posterunek”, zostawia auto i wiąże się na stałe z kobietą?\n8. O SĄDZIE / SĘDZIACH WG. KSIĘDZA COIGNARDA\nA w dopiero co ukończonych „Poglądach księdza Hieronima Coignarda” odnalazłem takie oto słowa:\n„Sprawiedliwość ludzka działa na terytorium doczesności, a jest to niż wielki i zapadły, gdzie nie można stosować zasad podniosłych. Największa to chyba obraza dla Pana naszego Jezusa, gdy zawieszają jego obraz w trybunałach, gdzie sędziowie uniewinniają faryzeuszów, a potępiają i krzyżują Magdaleny, które podniósł z upadku własnymi boskimi rękami.”\nA ileż to podobnych, miłych oczom czytelnika sentencji pojawia się w tym tekście France’a?\nW zamierzeniu „Czekając na autobus” miało być opowieścią wręcz ascetyczną, wyrażoną najprostszymi za zdań pojedynczych, wymieszanymi z równoważnikami zdań. Do pewnego stopnia to mi się udało, choć oczekiwałem od siebie czegoś więcej - relacji jeszcze oszczędniejszej w słowach, w której właściwą treść odczytuje się „pomiędzy linijkami tekstu”. Dlaczego? Podczas siarczystego mrozu trudno zmusić „bohaterów” do pełniejszej rozmowy… dlatego jak najmniej słów.\nInna sprawa… Ledwie zakończyłem okupacyjno-powojenny tryptyku opowiadań, a już myślę nad nowym, w trzech lub czterech odsłonach, przy czym ostatnia będzie miała dosyć niezwykłe zakończenie. Zmienię strategię narracji, zajrzę do własnej przeszłości, choć nie opiszę jej w sposób właściwy autobiograficznym zapiskom. Jedno, co wiem… to będzie bardzo ważny dla mnie tekst, ważny z różnych względów.\n[10-12.12.2016, Nordstedt w Niemczech]\no 04:00 2 komentarze:\nSłońce dopiero co zasnęło w czerwonej pościeli. Śnieg skrzypi pod stopami, chrup, chrup. Idą krok za krokiem opatuleni. Na jego szaliku okręconym wokół szyi pod sam nos iskrzą białe kryształki lodu, a nad nozdrzami unosi się mgławy dym. Ona w zimowym, wełnianym palcie z wielkimi guzami nieznacznie garbi się pod wpływem chłodu. Grube pończochy nie wystarczają dla ochrony przed mrozem. Ale najbardziej wrażliwe na zimno miejsce usytuowane jest na karku i poniżej, tuż pod łopatkami. Ależ siarczysty jest ten mróz, a po zachodzie słońca tak jakby wiatr się wzmógł.\nPrzystanek jak krzyż przydrożny - samotny, cierpiący Chrystus Pan.\n- Przyszliście cierpieć ze mną? - słyszą.\n- Wejdźmy do portierni - mówi. - Jeszcze mamy czas.\nI bierze go za rękę.\n- Zdążymy. Mamy czas - powtarza, a chłopiec z niepokojem w oczach pozwala się prowadzić, za skostniałą z zimna dłoń i jego wzrok spogląda w stronę zakrętu. Droga w tym miejscu chowa się za park i właśnie tam pojawi się autobus.\nPortier poznaje oboje.\n- W taki mróz do miasteczka? W taki mróz… - ubolewa.\nPrzytupują nogami jak przy skocznym oberku. Matka odwija długi szal z szyi syna i zawiesza go na sznurze rozciągniętym pomiędzy dwoma żyrandolami.\n- Nie wiedziałam, że jest aż tak zimno - mówi matka.\n- Mamo, mogę postać przy oknie? prosi chłopiec.\nMatka zezwala i syn podchodzi pod okno, zbliża usta do zmrożonej gładzi szyby. Zaczyna w nią chuchać i wkrótce zmarzlina powoli ustępuje, tworząc wokół przybliżonych do niej ust przezroczystą, okrąglutką taflę jeziorka.\n- Jeżdżą autobusy? - pyta matka portiera.\n- Trzy przejechały: ten poranny, południowy i ten po czternastej. Wszystkie z K.. Pozostałe odwołane. Dzwonili z bazy.\n- No tak, wczoraj śnieżyca, dzisiaj mróz.\n- Pani siada - portier przestawia ponad balustradą krzesło z wysokim oparciem. Potem dokłada szufelkę węglowego gryzu do piecyka. Zaśpiewał ogień w długiej rurze łączącej tylną część piecyka z kominem.\nJak ciepło! Matka rozpina palto. Chłopiec przykłada palce do przezroczystej plamy na szybie powiększając jeziorko, przez które spogląda na zewnątrz. Mija czas. Nie rozmawiają z sobą. W zawieszonym nad wejściem głośniku radia koncert życzeń. Słuchają.\n- Chce pani, to zadzwonię - oferuje się portier. - W taką pogodę ludzie często dzwonią do bazy.\n- Jeśli pan taki łaskaw…\nPortier dzwoni. Po chwili przekazuje to, co usłyszał.\n- Autobus w tej chwili wyjechał. Mieli problem z rozrusznikiem.\n- Widzisz, synku, będzie za pół godziny.\nZa dwa kwadranse w odmrożone tafli szyby chłopiec spostrzega cztery symetrycznie rozłożone światła: dwa większe na dole i dwa mniejsze na górze.\nZdążyli dobiec do przystanku, do tego samotnego krzyża, na którym cierpiący Chrystus Pan rozszerzył w uśmiechu zmrożone usta.\n[27.11.2016, Buttleborn w Niemczech]\no 18:43 7 komentarzy:\nAkurat spadł śnieg kiedy państwo Koteńkowie i Majewscy zaszli do kawiarenki. Umówili się tutaj, aby przekąsić coś ciepłego, bo w taka pogodę bez gorącego posiłku o przeziębienie nietrudno, a pora była jak najbardziej obiadowa. Zajęli miejsce po księdzu Kąckim i proboszczu Andrzeju, którzy zjadłszy obiadek na odchodnym, witając się i żegnając z małżeństwami, zdążyli polecić im węgierskie danie: zupę gulaszową i placek ziemniaczany z warzywami i kawałkami wieprzowego mięsa na ostro.\nZatem dla trzech osób zamówiono zachwalone przez księży porcje, natomiast dla pani Weroniki było coś innego. W jej to przypadku pan doktor Koteńko do akcji wkroczył i podjął z kawiarennikiem negocjacje odnośnie przygotowania dla aktorki czegoś wyjątkowego. Ustalono, że będzie to porcja gotowanego mięsa z indyka z ryżem na sypko, surówka, tudzież lekki kapuśniaczek i sok grejpfrutowy.\n- Dietetyczny posiłek wcale nie musi odstraszać żołądka - wyraził swoje zadanie pan doktor, kiedy już obiadek skonsumowano. Powiedział w ten sposób ośmielony całkiem przyzwoitą miną jaką posiadała twarz pani Weroniki w trakcie spożywania posiłku, który zasadniczo różnił się od dania przygotowanego dla pozostałej trójki.\n- Postaram się, panie doktorze, zmienić swoje kulinarne zwyczaje - zapewniła aktorka.\n- Z cukrzycą, moja droga, trzeba się zaprzyjaźnić. Innego wyjścia nie mamy. Ale swoją drogą wyrażam swoje szczere zdziwienie, że tam, w wielkim mieście, prowadzący panią lekarz tak niewiele o diecie i zamiennikach z panią rozmawiał. No i że tak obstawał przy tej akurat insulinie, która, jak widać, wielkich korzyści pani zdrowiu nie przyniosła.\n- Panie doktorze - wyrzekła pani Weronika - niech mi będzie wolno wrzucić kamyk do swojego ogródka. I ja się zaniedbywałam, a do swojego lekarza wpadałam, a jakże, po leki i tylko jak po ogień. Praca, panie doktorze, praca, od rana do wieczora, to teatr, to znów estrada albo jakieś radiowe czy telewizyjne nagranie, a tu jeszcze do tego przyjaciele, rodzina i tak dalej.\n- Lekarz, pani Weroniko, jest właśnie po to, aby gdy potrzeba, wbić solidnego klina pomiędzy pani zajęcia i przyzwyczajenia. A nie pomoże, to bierze klucz i od zewnątrz gabinet swój zamyka, aż uwięziona w nim istota nie pocznie błagać o uwolnienie, wykazując przy tym skruchę i obiecując solenną poprawę jeśli chodzi o zmianę dotychczasowego trybu życia - kontynuował pan doktor.\n- A wiesz, Weroniko, że mojego męża, choć z usposobienia potulnym jest barankiem, stać byłoby na taką agresję?\n- Bo czy może być coś równie cennego jak zdrowie? - zamyślił się filozoficznie pan doktor i to stwierdzenie obudziło z kolei myśli milczącego dotąd męża pani Weroniki, Wiesława.\n- Ja, panie doktorze, nie zamierzam z panem polemizować odnośnie wartości naszego zdrowia, bo też podobne zdanie mam na ten temat. Chciałbym jednak dodać coś od siebie. Otóż uważam, że w naszym życiu niezwykle ważną rolę pełnią marzenia, pragnienia, które pewnie pozostałyby pustą ideą, gdyby nie nasze dążenia w kierunku ich realizacji.\n- O tak, mój mąż na ten przykład, realizuje się w muzyce - wtrąciła pani Zofia Koteńko.\n- A ty, moje złotko, w tych teatralnych i literacko-pedagogicznych kwestiach znajdujesz unaocznienie swoich pasji - zareagował w ten sposób na słowa żony pan doktor.\n- Otóż to właśnie, kochani - teraz zabrała głos pani Weronika. - Mój mąż tak zasmakował w jeździe konnej, że dwa koniki zakupił (jeden dla mnie), których, prawdę powiedziawszy, nie miałby gdzie trzymać, gdyby nie spotkał tych młodych ludzi w Ciżemkach.\n- Ech, gdyby to były tylko te marzenia - pan Wiesław zamyślił się głęboko. - Powiem wam, moi drodzy, jak się sprawa przedstawia. Wiecie państwo, że pracuję w branży rozrywkowo-estradowej, a ostatnimi czasy może bardziej „kulturalnej”. Ot, organizowanie koncertów, opieka nad artystami, komponowanie tras koncertowych, współorganizowanie występów dla artystów zagranicznych, prowadzenie spraw menadżerskich niektórym aktorom i piosenkarzom i tak dalej. Bez fałszywej skromności powiem, że całkiem nieźle sobie w tym swoim fachu radzę, co przekłada się, i to bardzo, na moje finansowe oczekiwania. W tym miejscu muszę wymienić rzecz niezwykle istotną w mojej zawodowej pracy, ba również w osobistym swoim życiu - wiele szczęścia mam i miałem. A zatem ten los pomyślny i łaskawy też potrzebny jest w naszym życiu. Los dał mi na ten przykład kochającą kobietę , aktorkę z pasją i z powołania… a mówi się, że w tym środowisku cyganerii szlachetne uczucia są tylko grą pozorów, jeszcze jedną odgrywaną rolą, gdy tymczasem z naszego pożycia jestem więcej niż zadowolony. Dwoje dzieci mamy. Dorosłe, pożenione, niezależne i nieźle sobie radzące w życiu w tych trudnych dla rodziny czasach, choć pewnie że nie obchodzi się bez codziennych kłopotów i zniechęceń.\nPan Wiesław wyrażał swoją orację spokojnie i rzeczowo, lecz z coraz to głębszym uczuciem, a pani Weronice krew w żyłach cieplejszą się stawała, bo zawsze przyjemniej jest słuchać słów miłych i tak ułożonych, że wzruszenie zabiera słuchającemu prawo dostępu do głosu.\n- Tak więc, moi drodzy - kontynuował pan Wiesław - oprócz zdrowia, marzeń, opieki dobrego losu i miłość jest w życiu potrzebna, a ja jeszcze dodałbym do tego repertuaru gotowość na dokonanie pewnych istotnych zmian w życiu. Jakieś półtora roku temu przeprowadziliśmy z sobą poważną rozmowę, pamiętasz, Wero? O czym rozmawialiśmy? O tym, że powinniśmy coś zmienić w naszym życiu. I to nie tylko z powodu twojej choroby. Doszliśmy do wniosku, że jesteśmy na tyle ustatkowani, że na tę nieuchronną starość, która rozsiada się już przed progiem, najlepszym lekarstwem będzie zmiana. Nie żebyśmy chcieli rezygnować ze swojej pracy i zainteresowań, ale pora by pomyśleć nad tym, aby nie żyć już tak intensywnie jak uprzednio.\n- To prawda - wtrąciła pani Weronika. - Powiedziałam wtedy sobie, że zamieszkałabym gdzieś na prowincji, pod lasem, gdzie cisza i spokój… ty miałbyś swoje konie.\n- I nie musiałbym tak ganiać po świecie, szarpać się z ludźmi, nie dosypiać. A wreszcie, czy tylko zarabianie pieniędzy ma być motorem naszego szczęścia?\n- I wtedy wpadła nam w ręce ta wasza gazeta. Zresztą, wiecie sami. Mąż postanowił nas pobudować, a póki co wynajmujemy pokoik w hotelu. Budowa domu idzie swoim rytmem, konie hasają po łące Kosmowskich a na nasz miejski domek kupca już mamy.\n- Czyli ostatecznie państwo się przeprowadzają? - zapytał pan doktor.\n- Jak tylko nasz nowy domek będzie ukończony.\n- I nie żal?\n- Broń Bożę, choć miłe wspomnienia zostały - westchnęła pani Weronika. - Pani Zosiu, mówię pani, że proponowaliśmy nasz dom w mieście dzieciom. Niech pani sobie wyobrazi, że oboje odmówili, tak bardzo chcą być samodzielni. Córka zresztą mówi, że tamten dom bez nas nic dla niej nie znaczy.\n- Ale niespodziankę finansową i tak im zrobimy - odezwał się pan Wiesław. - To postanowione. Nie chcą zamieszkać w starym domu, ale po sprzedaż pieniędzmi się podzielimy po równo, bo przecież to nasz wspólny dom…\n- To i bardzo dobrze państwo pomyśleli - skonkludował pan doktor. - A co z marzeniami?\n- Z marzeniami? - powtórzył pan Majewski, a znany był z tego, że o swoich planach wypowiada się wtedy, gdy bliski jest ich realizacji, więc pozwolił sobie jedynie na takie słowa:\n- Drogi panie doktorze, jeśli tylko nabędę przekonania, że dla moich marzeń znajduję realny sens, pan pierwszy o nich się dowie.\n- A moje marzenia, przyjaciele, o czym pani Zosia wie już doskonale, zaczynają się właśnie spełniać.\n- Teatr? - domyślił się pan doktor.\n- Nie inaczej, teatr - odparła pani Weronika, znajdując ciepły uśmiech w spojrzeniu pani Zofii.\nI w ten sposób posilając się pożyteczną rozmową państwo Majewscy i Koteńkowie prawie nie zauważyli, jak do kawiarnianej sali wszedł stary pisarz z jegomościem w sile wieku, ze wzrokiem rozbieganym, w pradawnym garniturze, bardziej zużytym niż dystyngowanym, który to niemłody człowiek, lecz jeszcze nie stary, zdaje się, że po raz pierwszy przekroczył progi kawiarenki.\nStary pisarz przed sobą go prowadził jak jakowyś cenny eksponat, jaki pragnął jeżeli nie całemu towarzystwu, to przynajmniej tym, którzy przy wiadomym stoliku o marzeniach rozprawiali. Nareszcie podeszli obaj bliżej, a pani Zofia z miejsca swego powstała i zdumionym spojrzeniem objęła tego lekko popychanego ku niej dostojnego, acz po staroświecku wyglądającego dostojnego pana.\n- O mój Boże, pan Olesiński! Czy to możliwe? Jak ci się udało, stary pisarzu namówić naszego zacnego archiwistę do odwiedzenia kawiarenki? - zapytała ze szczerym zdumieniem, witając się z gościem.\nA wtedy wstał również pan Majewski i z miejsca przystawił krzesło do stolika dla jegomościa w zużytym garniturze (stary pisarz uczynił to z krzesłem dla siebie osobiście).\n- Pan Olesiński, zdaje się, przyszedł do nas, aby ze mną porozmawiać, prawda?\n- Tak, mój panie. Zdecydowałem się. Jestem do pana dyspozycji.\nPanie Weronika i Zofia, tudzież pan doktor Koteńko nie ukrywali zdziwienia faktem, że oto w ich obecności zaczynają się dziać sprawy, o których żadnego pojęcia nie mieli.\nA stary pisarz? Ten pewnie był pośrednikiem w doprowadzeniu do spotkania panów Majewskiego i Olesińskiego. Czy aby na pewno był tylko pośrednikiem?\n- Widzi pan, doktorze, jestem o krok bliżej do wyjawienia panu sekretu moich marzeń - powiedział pan Wiesław, którymi to słowy miast uchylić rąbka tajemnicy, jeszcze bardziej ją pogłębił.\n[01.12.2013, Marmande i 04.12.2016, Paryż]\nRoczna Adela jest stworzeniem całkowicie niepodobnym do zmarłej przed rokiem kotki Margolci. Dysponuje bowiem niesamowitą żywotnością, która bije na głowę wszystkie znane mi zwierzęce egzemplarze. Aż trudno uwierzyć, że w tak małej główce mieścić się może tak wiele życiowej psiej mądrości i oryginalnych pomysłów na nie kończącą się zabawę.\nStwierdzam z naciskiem i przekonaniem, iż ta przemiła, pozująca do poniższej fotografii psina nadałaby się na nadwornego komika na oddziałach dziecięcych szpitali, czy wręcz w hospicjach, w których zawalczyłaby skutecznie o uśmiech na twarzach dzieciątek (także i dorosłych chorych i medycznego personelu).\nU mnie ono stworzenie naprasza się o zabawę z nią, spać nie daje, a ledwie otworzę na oścież niewyspane oczy, bieży ku mnie z jedną ze swych pluszowych bądź też gumowych zabawek i chcąc nie chcąc, rozpoczynamy rywalizację - bitwę o przedmiot do zabawy przez Adelkę wybrany.\nNareszcie widzę ją zmęczoną, na wpół senną, co pomyślnie wróży na początek nocy, byle na paluszkach podejść i wsunąć się na posłanie, byle przetrwać do ciemnego rana.\nW Louley miałem wprawdzie trochę czasu na czytanie i pisanie, ale wolałem się zdrzemnąć przed podróżą do Paryża. Rozsądek wziął górę.\nWcześniej i teraz w Paryżu, oczekując na kolejny kurs cały czas czytam pokaźny tomik prozy Tadeusza Różewicza.\n„Moją córeczkę” czytam już nie wiem po raz który. Na swoje usprawiedliwienie mam to, że to dłuższe opowiadanie każdy, jak mi się wydaje, powinien chociaż raz przeczytać. „Moją córeczkę” widziałem też w wersji teatralnej, bodajże z Jerzym Trelą w roli Henryka. rzecz warta i przeczytania i obejrzenia. fabuły nie zdradzę.\nNie od dzisiaj wiem, że Różewicz jest bardzo, ale to bardzo w „moim klimacie”. Można powiedzieć, że w kwestii poetyckiego obrazowania i po części poruszanej w wierszach, dramatach i prozie tematyki jest moim guru.\nMam pomysł na cztery opowiadania, w tym trzy ściśle z sobą powiązane. Jedno z nich (już napisane) zatytułowałem „Ryfka” a odległy w czasie świat przedstawiony tego tekstu ma w sobie ziarenko realnej prawdy. W kolejne dwu tekstach wchodzących niejako w skład tego tryptyku, spróbowałem dopisać dalszą historię wydarzenia, które rzeczywiście miało miejsce, choć zostało przeze mnie sfabularyzowane.\nZ pisaniem u mnie jest tak, że czasami trzeba kuć myśli-słowa, póki są gorące. Niejednokrotnie bardzo trudno mi „po czasie” powrócić do idei-pomysłu. Nie oznacza to, że zmuszam się do pisania „jednym ciągiem”, ale w takim przypadku (w tym konkretnym również) muszę koniecznie znać zakończenie i trzymam się założonego na samym początku pisania „scenariusza”.\nWciąż towarzyszy mi też myśl inna: po co w ogóle piszę?\nCzasami wolałbym, aby tak jak dawniej pisać do szuflady. I nich sobie w niej pobędzie, póki czas nie pożółci kartek i nie zatrze tuszu. Ale przyszło nowe i postanowiło, że będę się bawił słowami elektronicznie i komputerowo… chociaż tym razem jest inaczej - laptop nieczynny, a ja z konieczności powracam do przeszłości z pisaniem.\nA jak przyjemnie mi się zrobiło patrząc na zamieszczona w „Prozie” ilustrację, która wskazuje na to, że Tadeusz Różewicz pisał swoje wiersze i opowiadania w bloku z makulatury, a zatem nie jest tak ważne to, gdzie upuszczane są słowa - istota sprowadza się do wagi treści jakie sobą niosą.\n[02.12.2016, w Paryżu]\nPo kursie z Alp do Akwitanii i rozładunku podjeżdżam do Louley w wysokich Pirenejach, gdzieś pomiędzy Lourdes a Tabres. Do słynnego Lourdes mam jakieś 8 kilometrów, a na załadunek czekam tuż przy lotnisku. Zaskakuje wysoka temperatura - do 17 stopni.\nZ Louley mam „ekspresa” do samego Paryża (jakaś kratownica). Sprawa na tyle pilna, że muszę się stawić na budowie punktualnie o siódmej rano. Czekam jeszcze aż spawacz oszlifuje spawy i wyjeżdżam o dziewiętnastej mając do przejechania nieco ponad 800 kilometrów.\nNie jadę typową drogą do stolicy Francji przez Bordeaux, lecz wybieram ciut krótszą aczkolwiek wolniejszą przez Auch, Montabaun, Limoges i Orlean. Ta trasa też jest dobra: niezła landówka, kawałek przyzwoitej autostrady, a poza tym nocą jedzie się szybciej. Przystaję jedynie po to, aby zatankować auto i dobrej, francuskiej wody.\nPod Paryż, w okolice Lasku Bulońskiego podjeżdżam o 5.40. Dotąd wszystko układa się znakomicie, ale w samym Paryżu nawigacja traci orientację. Zamiast na właściwą ulicę prowadzi mnie do XVI dzielnicy, która sama w sobie zawiera sporo ulic, uliczek, alej i bulwarów. O szóstej rano podjeżdżam pod jakąś restaurację (szok! właśnie ją otwierają) i dopytuję się o lokalizację ulicy. Kieruję się według podanych mi wskazówek, wycofuje się na skraj Lasku Bulońskiego i aby się upewnić, czy obrałem właściwy kurs, podjeżdżam do jakiejś osobówki stojącej na poboczu głównej drogi. Ja oczywiście wiem, że Las Buloński jest siedliskiem pań i panów zarabiających na życie swoim ciałem, lecz, przyznam szczerze, nie spodziewałem się ujrzeć w niewielkim samochodziku tranwestyty, którego (czy której) sam wygląd zaufania wzbudzić nie może, a ponadto skąd on (ona) może wiedzieć, gdzie znajduje się ulica, jakiej szukam, skoro interesują go materie zgoła odmienne.\nNie uzyskawszy informacji jadę „na nosa” i udaje mi się trafić niemal w punkt, choć do miejsca rozładunku prowadzi mnie operator sporego, spalinowego widlaka - przejeżdżam za nim czterysta metrów i tuż przed siódmą moja renówka jest już pusta. Teraz czeka mnie przejazd w miejsce, gdzie mógłbym się przespać z dwie godzinki, co w Paryżu nie jest takie łatwe z uwagi na notoryczny brak miejsc parkingowych. Dojeżdżam w końcu na jedna z ekonomicznych stref, gdzie, jak się okaże, spędzę jeszcze dwa dni w oczekiwaniu na kolejny kurs.\nO siedemnastej zapalają się uliczne latarnie. Jest super. Lubię dużo światła w nocy.\nwątły ślad obecności,\nnad kuchennym stołem,\ndwa metry kwadratowe powierzchni\nzwężone do jednego\nkiedy potrzebne są talerze do obiadu,\nprzebrzmiały wynalazek telewizora\nnieco powyżej poziomu oczu,\ntę współdzieloną izbę\nw mieszkaniu tak małym\nże nazbyt głęboki oddech z tamtej strony\ndociera z szybkością dźwięku\nzakłócając odbiór Bacha czy Vivaldiego,\npozostawiam wielorodzinne blokowisko\nzakorzenione w miejscu\nktórego nie znoszę\nbo wciąż jestem tu obcy,\nnie pamiętam pod jakim numerem\nhandlująca na bazarze drobiem\nkarmionym w sposób naturalny,\nnie znam numeru jej mieszkania\nchociaż mieszkam tu od dwudziestu lat\ni jestem obcy\na obcy jak wiadomo\ndo ograniczonej przez tubylców\nnad framugą drzwi\nznajduje się szafka,\naby ją otworzyć\nmusisz wspiąć się na krzesło,\nzapisanych nietrwałym atramentem zeszytów,\nich kartki nie są zlepione\nosiadł na nich kurz\nzatrzymanych w biegu lat,\nnie będą mi one potrzebne,\nnie będą potrzebne nikomu,\ntak jak nie były wczoraj przedwczoraj i wcześniej\nza mego życia\nchoć wydawało mi się\nże pochylony cień\nzapisując na kratkowanym papierze\nte zapisane karty\nlecz nie będę przygnębiony\njeśli wyrzucisz je\ndo pojemnika na śmieci\nktóry jest wywożony\no 04:25 8 komentarzy:\nWYSYP NIEJADALNYCH GRZYBKÓW czyli zapiski umęczone (1-5)\n1. UZALEŻNIENIE KONTRUJE OBIETNICĘ\nKażda chwila zbliża mnie do ostatecznego rozwiązania, do zrobienia rachunku sumienia, które jeszcze funkcjonuje sprawnie.\nByć może właśnie ten dzień dzisiejszy, dziewiąty grudnia, będzie dniem ostatnim, w którym piszę, a potem publikuję.\nAle będzie inaczej. Znów jakaś siła nieczysta pchnie mnie ku dalszym słowom i wyjdę na idiotę, że i ta moja obietnica była bez pokrycia. [zapisek w dniu edycji na to wskazuje]\nUzależnienie od pisania w dalszym ciągu występuje, choć z motywacją bywa różnie.\nPółtora roku temu. Włochy. Gdzieś pod Mediolanem. Niewielka firma z magazynem, z którego mam zabrać ładunek do Paryża. Przypominam sobie. To drukarnia. Biorę stąd publikacje związane z ze sztuka kulinarną: ulotki reklamowe, przepisy, procedury, cos w rodzaju podręczników. Wszystko po francusku napisane i przepięknie ubogacone kolorowymi zdjęciami na szlachetnym papierze. Mam tego towaru dwie lub trzy palety. Jadę w jedno miejsce rozładunku, choć docelowo ten papier ma docelowo trzy adresy przeznaczenia. Sam sporządzam dokumenty przewozowe na podstawie dostarczonych mi druków.\nZapomniałem okularów. Fatalnie.\nWysyłką mojego towaru zajmuje się Włoszka, zupełnie nietypowa Włoszka. Blondynka o jasnych, błękitnych oczach, powolna w ruchach, małomówna, jakoś tak „nieśmiało zakręcona”. Ni w ząb angielskiego, a mnie chodzi o te okulary leżące na jej biurku. To jej zapasowe okulary, domyślam się. Wreszcie się zorientowała. Podaje mi swoje drugie oczy. Wada wzroku chyba podobna do mojej, bo z łatwością przepisuję adres rozładunku do swoich dokumentów. Potem wymieniamy z sobą parę słów. Posunąłem się za daleko: rozmawiamy z sobą obok siebie. W końcu pokazuję jej, gdzie powinna przyłożyć pieczątkę, a gdzie ma złożyć swój podpis. W ostatniej chwili zwracam jej okulary, myśląc sobie, że gdybym ich w porę nie zsunął z nosa i odjechał, pewnie by nie protestowała.\nTaka jakaś nieokreślona nić sympatii do niej wplotła się w to wspomnienie. Postanowiłem sobie wykorzystać tę osóbkę, młodą, bardzo jak na Włoszkę nietypową, bez temperamentu, lecz z tym czymś niepowtarzalnym, postanowiłem sobie umieścić ją w jednej z moich przyszłych opowieści. Czekam na właściwy moment. Może zdążę.\nOto w jaki sposób życie dostarcza nam argumentów do kontynuowania opowieści.\nPod Hamburgiem rozpadało się na dobre. Wczoraj przez te niskie chmury nie udało mi się zobaczyć jak wzbijają się w powietrze pasażerskie samoloty z pobliskiego lotniska.\nDo czego to podobne? Wiewiórka w samym mieście, gdzie roi się od samochodów, gdzie uliczny hałas, łoskot i zgrzyt, choć okoliczne firmy pozamykane w weekend na klucz.\nWczoraj z kolei w tym samym miejscu zaobserwowałem jastrzębia, który najpierw krążył nad budynkami firm przylegającymi do jednopiętrowych, prywatnych domów. Potem przysiadł na słomiano-darniowym dachu stodoły (stodoła w mieście). Później przekonałem się, że w tej stodółce mieści się taneczna sala.\nPo paru chwilach dostrzegam pana jastrzębia w odległości mniejszej niż 10 metrów ode mnie jak dogniata szponami ledwie widoczną z mego miejsca wypukłość powstałą z upadłych liści. Oho, myślę sobie, zapewne pan jastrząb dostrzegł był, jak ta wypukłość zaczyna się poruszać. Zwietrzył łatwą zdobycz pod liśćmi i przystąpił do ataku. Tym razem minął się w progu z gąską. Opadłe listowie okazało się wyjątkowo skuteczną ochroną przed ostrymi szponami drapieżnika. Ptak zrezygnował. Odfrunął zanim zdążyłem sięgnąć po aparat.\nZ Anatola France’a „Poglądów księdza Hieronima Coignarda”.\n„Ja osobiście nie interesuję się zgoła tym, co się dzieje w gabinecie Króla Jegomości; uczyniłem spostrzeżenie, że sam tok życia nie ulega zgoła żadnej zmianie, a po reformie ludzie pozostają jak dawniej samolubni, chciwi, nikczemni, okrutni, głupi, wściekli, że co roku rodzi się mniej więcej taż sama ilość dzieci, tyleż zawiera się małżeństw, tyleż rozdziela się par rogów i tyluż ludzi zwisa z szubienicy, co razem świadczy o pięknym, nie zmąconym niczym trwaniu społeczeństwa i społecznego ładu.”\nCoignard France’a niebezpiecznie blisko podchodzi do moich poglądów, tak blisko, że może należałoby nam zasiąść doi wspólnego stołu w „Gospodzie pod Królową Gęsią Nóżką” i przepić do siebie dzbanem przedniego burgundzkiego wina.\n[ 09.12.2016 Nordstedt w Niemczech]\no 04:05 2 komentarze:\nEtykiety: Inwazja słów, Myśli anektowane, Prywata, Surrealistycznie\nJak się dogadywały? Trudno powiedzieć. Zwłaszcza że nie codziennie spotykały się ich oczy na tych kilka sekund, w czasie których należało niezauważalnie podejść do siatki, przerzucić przez nią tłumoczek i jednocześnie odebrać zwinięta w rulon torbę z materiału wciśniętą w oko siatki. Nie było czasu na to, aby powiedzieć, co skrywa w sobie tym razem szary, lniany woreczek. Dziewczynka sprawnie chwyciła w małe, chude, lecz zwinne dłonie ten przedmiot pożądania, odwróciła się na pięcie i nie oglądając się za siebie, niczym chyża łania pomknęła w stronę domu, znikając za bramą łączącą dwie parterowe kamieniczki. Co dalej działo się z pakunkiem, Bóg raczy wiedzieć.\nOkna obu kamieniczek szczelnie wypełniony czarnym papierem pozostawały nieme, kryjąc wielką i niebezpieczną tajemnicę.\nTym razem Helena włożyła do woreczka kilka cebul i marchwi, podarowanych jej przez ciotkę ze wsi. Helena dorabiała u niej najmując się do prac polowych. Nie dostawała za swą pracę pieniędzy, lecz brała towar w naturze, choć było to niebezpieczne, gdyż policjanci potrafili skonfiskować cały tobołek przerzucony przez ramię, zadowalając się się torebką mąki, garściami fasoli czy ziemniakami wystarczającymi na dwa, trzy obiady.\nW woreczku była też ćwiartka sporej kury, ciemny chleb i trochę drożdżowego ciasta, jakie specjalnie wypiekała dla kierownika urzędu pocztowego Schroedera. Ten, łasy na słodycze, częstokroć sam podrzucał Helenie drożdże i lepszą mąkę. Smakowały mu jej wypieki.\nKiedy tego wieczoru podchodziła do linii demarkacyjnej, za którą świat był smutny i szary, pies, którego Schroeder prowadził na smyczy zaczął nagle szczekać. Kierownik poczty niespodziewanie wybrał się z psem na spacer akurat w tę stronę miasteczka, podczas gdy zwykle wracał tą drogą i do tego czasu Helena zdążyła pozałatwiać swoje sprawy.\nTen sześcioletni wilczur pewnie nie zareagowałby szczekaniem na widok Heleny – znał ją dobrze, nawet łasił się do jej nóg i pozwalał się tarmosić po grzbiecie – ale zaciekawił go ten obły przedmiot, który nieoczekiwanie przefrunął był przez wysoką siatkę jak bażant.\nSchroeder uspokoił psa, lecz jednocześnie gromko krzyknął w stronę kobiety:\n- Helena, co ty zrobić? Jutro pogadamy!\nHelena bała się tej rozmowy i nie osłabił tego lęku wyrosły, pachnący, drożdżowy placek, jaki przyniosła na pocztę. Kończyła właśnie myć podłogę, kiedy Schroeder zszedł na pocztę z góry, ze swojego mieszkania.\n- Frau Helena, czy ty chcesz przeżyć wojna i mieć praca?\nHelena wstała z kolan upuszczając na podłogę wyżętą ścierkę. Jej pełne obawy, przygnębione oczy same odpowiedziały na zadane jej pytanie.\n- Ty dobry pracownik, Helena. Ja pracować na poczta pod Breslau, a potem na północy Mazowsze. Tam pracowniki polskie otwierały paczki i kradły. Jedna z drugą sąsiady byli przez ulice i jedna drugą okradały. Wstrętne. Ty uczciwa Polka. Rychtyk pracujesz, pieczesz dobra ciasta... czy ty wiesz co cię mogło spotkać, gdyby granatowe policjanty zobaczyli, co ty wczoraj zrobiła? Albo komendant? Ty mi powiedz, czy chcesz być żywa.\nHelena odważyła się podnieść głowę. Spojrzała w oczy Schroederowi. Przestała przygryzać wargi.\n- Chcę. Każdy chce – powiedziała.\n- Miej się na baczność. Dobry pracownik jesteś. Tyle zła. Tyle zła. A tamta jak fryga. Nie zdążyć spojrzeć, jak wbiegła za brama.\n- Panie kierowniku, Ryfka z moją Jadzią na jednym podwórku się chowały. To rówieśniczki.\n- Tyle zła, tyle zła – powtarzał Schroeder. - A ty, Helena, cały świat chcesz zmienić?\n- Ulżyć chcę tylko.\n- Teraz nie czas na dobra serce. Moja Regina też dobry człowiek była. Córkę mi dała. Cały świat by dała ale już nie da bo w grobie leży.\nSchroeder przestał mówić. Podszedł do stolika, przy którym klienci poczty adresowali zwykle koperty. Ciasto, które na nim leżało pachniało przez pergaminowy papier w jaki było zawinięte. Odłamał kawałek placka, wsunął do ust, posmakował.\n- Moja Regina zachorować i umrzeć. Zostawić mnie sam z córka. Co robić? Żyć trzeba.\nStarannie zawinął placek i wziął go do rąk.\n- Córka się ucieszy – powiedział ni to do Heleny, ni to do siebie. - Za kwadrans otwierać poczta, Helena. Pamiętaj.\n- Tak, panie kierowniku.\nNie wszedł jeszcze na górę. Popatrzył na kobietę, jak obwija wilgotna ścierką szczotkę. Niewiele zostało jej do zakończenia porannych porządków. Należało jeszcze raz wytrzeć podłogę i przewietrzyć salę, aby wyschła.\n- Po zakończona robota pod wieczór przyjdź do mnie na górę, Helena, tak?\nNie odczuwała już lęku, ani wtedy, gdy wypowiadał te słowa, ani też później, wieczorem, gdy zastukała do drzwi Schroedera, a otworzyła je przed nią córka kierownika, trzydziestoletnia panna, Gertruda.\nHelena przestąpiła próg.\nW przedpokoju na ławie, w której przechowywano buty, stała dwukilowa, metalowa puszka.\n- Helena, ty uważaj, w tej puszce jest marmolada. Ale nie taka z buraka, rozumisz? Uważaj, Helena, jak będziesz przerzucała, żeby cię tylko granatowe nie widzieli, rozumisz?\n- Rozumiem, panie kierowniku.\n- To jak tam tej małej na imię?\n- Ryfka na nią mówią.\n- Ryfka... a tak, to już idź.\nPrzez moment Helenie wydawało się, że córka Schroedera, która przez cały czas była obecna przy rozmowie, odetchnęła głęboko, a z ruchu jej warg wyczytała imię małej żydówki.\n[30.11.2016, Marmande we Francji]\no 17:22 6 komentarzy:


U Antoniny: Mytki - raz jeszcze\nMytki - raz jeszcze\nWiem, wiem - były niedawno. Ale jakoś tak mi wyszło, że temat pociągnę dalej. Dzisiaj kolejny, nowy zestaw mytek (myjek). Tym razem robione do pary i tak pakowane.\nKomentarze pod poprzednim postem zaiste były bardzo interesujące. I tak: w niektórych regionach pani podaje, że u nich nie ma mytki ("dziewczyny" - chodzi o rodzaj rzeczownika), a jest "chłopiec" (rodzaj męski): "myjak". W wielu domach faktycznie funkcjonuje nazwa: "mytka", w innych: "myjka".\nZapakowane w estetyczny koszyk - mogą być prezentem\nA ludzie do celów kuchenno-łazienkowych używają naprawdę dziwnych gałganków. W komentarzach pojawiły się informacje następujące: więc skarpety - jak najbardziej, następnie stare rajstopy zwinięte w kulkę oraz płatki kosmetyczne i oczywiście różne szmatki i szmateczki.\nDodam od siebie, że ja naczynia myję gąbką, a wyżej wymienionych mytek używam do ścierania, wycierania, polerowania, jako podkładek itp. Jakoś nie bardzo mi się nimi myje naczynia... Mimo wszystko są potrzebne w gospodarstwie i już.\nEtykiety:zdjęcia Akcesoria, Drobiazgi, Druty\nU mnie istotnie słowo "mytka" nie występuje. "Ściereczka", "myjka", tak. Wczoraj podobną wyszorowałam całe mieszkanie, po czym ją wyprałam z praniem i przeprasowałam. One są cudowne, ale trzeba wykręcić dobrze wodę.\n29 marca 2015 19:34\nTeż używam gąbek , takich z jedną stroną ostrą.\nA takie nieduże, wsiąkliwe szmatki są w domu rzeczywiście niezbędne- zawsze coś się gdzieś pochlapie.\n29 marca 2015 19:54\nU mnie "myjka". Ale takich cudnych, sprezentowanych, aż szkoda używać do "zwyczajnego" sprzątania. Dziurawe, ale wyprane skarpetki służą mi do pastowania drewnianej, nielakierowanej podłogi. ulach\nmyjka- u mnie w domu to był druciak ale plastikowy, słowo mytka nie funkcjonowało, ale to kwestia regionu(tak samo jak jedni "wychodzą z domu na dwór a inni na pole")\nw kuchni były: lniane ścierki,płócienne szmatki, mały ręcznik do rąk,a na mokro potargane na części- sprane podkoszulki,a najczęściej kawałki gazy ale nie były zszywane, babcia odcinała je z metra, bo miała takie duże kawały\n29 marca 2015 21:30\n29 marca 2015 21:32\nPiękne i ciekawy pomysł :) pozdrawiam\n30 marca 2015 00:04\nŚliczne i elegancko zapakowane ściereczki, fajny pomysł na prezent:-)\n30 marca 2015 08:56\nBardzo profesjonalnie to wygląda ;)\nPięknie wyglądają zapakowane w komplety :-) Rewelacyjny prezent (bardzo bym się z takiego ucieszyła).\nrobótkowe co nieco pisze...\na ja się zastanawiałam, co to ta mytka jest :-) u mnie są ściereczki lub myjki :-) Twoje są wyśmienite :-) pozdrawiam\nW moim domu rodzinnych określenie mytka też nie funkcjonowało, zaś myjka kojarzyła się z czymś do mycia ciała, czyli w łazience.\nW kuchni był ewentualnie zmywak, ale najczęściej szmatka. W kuchni była gaza - moja mama zawsze bardzo dbała o czystość i te gazy raz w tygodniu zalewała roztworem chloru i czyściła emaliowany zlew w kuchni.\nNie pamiętam dokładnie, czy je przeszywała, ale wydaje mi się, że tak.\nNaczynia chyba od zawsze myło się gąbką.\nDo innych celów porządkowych były zawsze pocięte stare koszule flanelowe, piżamy i tym podobne miękkie bawełniane szmaty.\nChoć i moja babcia, i moja mama i ja zawsze robiłyśmy coś - czy to na drutach, czy szydełkiem - to nigdy nie widziałam, żeby ktoś robił takie zmywaczki. A przecież bawełna - tzw. zerówka zawsze była dostępna. Może brak takich tradycji.\nTe twoje "mytki" wyglądają bardzo dekoracyjnie!\n30 marca 2015 13:24\nSpotkałam się z okresleniem mytka, ale sama uzywam myjka:-) Twoje są super. Goraco pozdrawiam.\n30 marca 2015 18:58\nPięknie się prezentują%!!\n30 marca 2015 20:51\nŚwietne te mytki, bardzo przydatne i tak jak piszesz fajne na upominek.\n31 marca 2015 15:51\nPo japońsku myjki/gąbki nazywa się tawashi i pod tą nazwą można znaleźć na ravelry sporo różnych wzorów na myjki. Często mają one formę rękawiczki- pacynki.\n1 kwietnia 2015 11:48


Pyszny i prosty koktajl z tofu i truskawek\nCzas jest dla mnie ogromnie cenny. Mam tyle rzeczy do zrobienia, a doba wciąż zbyt krótka. Uczę się więc lepszej organizacji i wykorzystywania czasu w bardziej produktywny sposób, także w kuchni. Dlatego staram się gotować zdrowo i prosto. Szybkie dania zdecydowanie ułatwiają mi życie, gdy bardzo głodny przedszkolak chce coś natychmiast zjeść, albo niespodziewanie przyjdą goście. Oto jedno z takich ekspresowych dań – deser z tofu i truskawek.\nLubię go bo jest pyszny i nie wymaga posiadania wielu składników. Poza tym to zdrowa porcja m.in. łatwo przyswajalnego białka (jego skład aminokwasowy jest podobny do białka zwierzęcego) i wapnia (tofu czasami jest fortyfikowane wapniem, w 100 g znajduje się około 205 mg Ca).\nTaki koktajl można dowolnie modyfikować, dodając inne owoce, albo miks owoców, zamiast bananem dosłodzić daktylami, ksylitolem (jeśli mam słodkie truskawki to często w ogóle nie dosładzam) Aby wzbogacić smak koktajlu czasami dodaję do niego wanilię, szczyptę kardamonu, albo kilka kropel wody różanej. Dla zwiększenia jego wartości odżywczych dodaję np. świeżo zmielone siemię lniane.\nPrzy okazji chciałam obalić bardzo powszechny mit żywieniowy odnośnie soi. Krążą w internecie, w prasie, w telewizji opinie, że soja i jej produkty mają jakoby działanie pro-estrogenowege i z tego względu nie nadają się m.in. dla dzieci, szczególnie dla chłopców, gdyż rozreguluje im układ hormonalny ect. Nic bardziej mylnego. Soja nie ma działania pro-estrogenowego a wręcz przeciwnie, w dużej mierze ma działanie przeciwestrogenowe. Odsyłam Was na Facebooka na funpage Fundacji Wiemy Co Jemy, gdzie jakiś czas temu była poruszana ta kwestia.\nSoja i jej produkty tj. tofu, tempeh, miso, sos sojowy (dobrej jakości np. shoyu) można wprowadzać do diety dziecka między 6 a 8 m.ż*. Warto zacząć od tofu i dodawać go do warzyw i zupek. Soja może uczulać, dlatego jeśli w rodzine macie problemy z alergiami, lepiej jej unikać.\nA jeśli szukacie tofu ekologicznego to takowe istnieje np. firm Taste czy Taifun. Szukajcie w sklepach z żywnością ekologiczną.\nKoktajl z tofu i truskawek\n2-3 szklanki truskawek,\n1 – 2 dojrzałe banany,\n1/2 – 1 szklanka mleka kokosowego, migdałowego lub innego roślinnego,\nmożna dosłodzić daktylami, syropem daktylowym, ksylitolem ect.\nWszystkie składniki zmiksować na gładki koktajl. Schłodzić w lodówce i podawać.\n* Zdrowy Maluch. Poradnik Żywieniowy dla rodziców. Magdalena Sikoń i Monika Skowron, wyd. Galaktyka\nDla dzieci może i owszem, natomiast dla osób z chorą tarczycą – raczej nie. Soja jest wolotwórcza i zaleca się jej wyeliminowanie z diety w przypadku stwierdzonej choroby. Od czasu do czasu – wiadomo, można, bo bez zboczeń. Ale nie za często.\nDzięki natomiast za linka do fundacji – słyszałam to i owo tu i ówdzie, a sprawdzonych badań mi brakowało.\nJaki słodziutki kolor, pyszny koktajl\nMi się też wydaje ,że z tą soją to przesada, no GMO to syf i ciężko znaleźć bez tego soje i to chyba jest najgorsze i raczej trzeba używać tak jak tysiące lat używają Azjaci, czyli tofu tak , proteina raczej nie , tempeh i miso jak najbardziej , czyste wyciągi z soi nie\nPrzede wszystkim piękny blog! Będę tu zaglądać. Są sprzeczne informacje na temat soi ale wydaje mi się że ta sfermentowana jest bezpieczna. Przecież Japończycy to najzdrowszy naród i to podobno nie dzięki rybom a właśnie miso i tofu :-)))\nJestem zakochana. W Twoim blogu i w tym koktajlu 🙂\nJako człowiek o niewielkich zdolnościach kulinarnych i małej chęci do zmiany tego stanu muszę stwierdzić, że przepisy, które publikujesz są super 🙂\nDoroto, dziękuję, bardzo mi miło 🙂 Zapraszam na bloga jak najczęściej 🙂\n@omlet super cieszę się, że Ci smakowało 🙂\nOzzie, dziękuję pięknie 🙂 Zapraszam jak najczęściej 🙂\nALa, dokładnie, lepsza fermentowana 🙂\nA wiesz, jestem ciekawa jak to jest z soją i tarczycą. Wiem, że jedna z pacjentek Małgorzaty Desmond chorująca na Hasimoto może jeść soję.\nDzięki i zapraszam jak najczęściej 🙂


Kubki i Filiżanki Tognana - Sklep Scapol\n370,77 zł463,46 złCena-20%wyłączCena\nBialetti Moka Express Red Kawiarka\n113,75 zł175,00 złCena-35%wyłączCena\nBialetti Brikka 'R' Kawiarka\n110,98 zł179,00 złCena-38%wyłączCena\nBialetti Moka Induction Gold Kawiarka na Indukcję\n107,76 zł173,80 złCena-38%wyłączCena\n Grafitowy (6)\n Jasny Niebieski (10)\n Biała z Czarnymi Zdobieniami (4)\n Zielona Oliwka (1)\n Mix Kolorów (20)\nTognana Metropolis Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Coffee 80 ml\nTognana Metropolis Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Coffee 80 ml Metropolis to linia wykonana z wysokiej jakości, wytrzymałej porcelany. Charakteryzuje się „miękkimi” liniami. Jest prosta a jednocześnie elegancka. Filiżanki dostępne w rozmiarze: 80 ml.\nTognana Golf Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Coffee 90 ml\nTognana Golf Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Coffee 90 ml Golf to linia wykonana z wysokiej jakości, ponadczasowej białej porcelany. Charakteryzuje się wyrafinowaną teksturą nawiązującą do tekstury piłeczki golfowej. Jest elegancka i wykonana z dużą dbałością. <p...\nTognana Vintage Kubek 390 ml\nTognana Vintage Kubek 390 ml Vintage linia wykonana z bardzo mocnej kamionki. Śniadanie Vintage to zabawa i feeria barw w modnych kształtach. Filiżanki i kubki w stylu Vintage można bezpiecznie używać w kuchence mikrofalowej oraz można myć w zmywarce. Filiżanka w różnych kolorach o rozmiarze:...\nTognana Vintage Filiżanka Coffee 100 ml\nTognana Vintage Filiżanka Coffee 100 ml Vintage linia wykonana z bardzo mocnej kamionki. Śniadanie Vintage to zabawa i feeria barw w modnych kształtach. Filiżanki i kubki w stylu Vintage można bezpiecznie używać w kuchence mikrofalowej oraz można myć w zmywarce. <p...\nTognana Art & Pepper Kubek 370 ml\nTognana Art & Pepper Kubek 370 ml Art & Pepper linia wykonana z bardzo mocnej kamionki. Charakteryzuje ją włoski styl rustykalny, który teraz staje się dostępny na co dzień. Kubek w różnych kolorach o rozmiarze: 370 ml <p...\nTognana Art & Pepper Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Tea 250 ml\nTognana Art & Pepper Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Tea 250 CC Art & Pepper linia wykonana z bardzo mocnej kamionki. Charakteryzuje ją włoski styl rustykalny, który teraz staje się dostępny na co dzień. Filiżanki do herbaty w różnych kolorach o rozmiarze:...\nTognana Art & Pepper Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Coffee 90 ml\nTognana Art & Pepper Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Coffee 90 ml Art & Pepper linia wykonana z bardzo mocnej kamionki. Charakteryzuje ją włoski styl rustykalny, który teraz staje się dostępny na co dzień. Filiżanki do kawy w różnych kolorach o rozmiarze:...\nTognana Jungle Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami 100 ml\nTognana Jungle Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami 100 ml Jungle linia wykonana z porcelany i kamionki eksploduje kolorami. Charakteryzuje ją wysoka jakość użytych materiałów, a także efektowny i modny wygląd. Zestaw jest zapakowany w ozdobne pudełko. Kubek w rozmiarze:...\nTognana Jungle Kubek 330 ml\nTognana Jungle Kubek 330 ml Jungle linia wykonana z porcelany i kamionki eksploduje kolorami. Charakteryzuje ją wysoka jakość użytych materiałów, a także efektowny i modny wygląd. Kubek w rozmiarze: 330 ml\nTognana Fabric Black Kubek Jumbo 470 ml\n14,93 zł21,33 złCena-30%wyłączCena\nTognana Fabric Black Kubek Jumbo 470 ml Fabric to linia wykonana z kamionki z efektem matowym. Charakteryzuje ją prostota, moc i „miękkie” wykończenie. Doskonała relacja jakość-cena. Wszystkich elementów można bezpiecznie używać w kuchence mikrofalowej. Naczynia można myć w zmywarce. Dostępne kolory:...\nTognana Fabric Cream Kubek 400 ml\n13,15 zł18,79 złCena-30%wyłączCena\nTognana Fabric Cream Kubek 400 ml Fabric to linia wykonana z kamionki z efektem matowym. Charakteryzuje ją prostota, moc i „miękkie” wykończenie. Doskonała relacja jakość-cena. Wszystkich elementów można bezpiecznie używać w kuchence mikrofalowej. Naczynia można myć w zmywarce. Dostępne kolory:...\nTognana Mandala Black Komplet 6 Filiżanek Z Podstawkami Tea 220 ml\nTognana Mandala Black Komplet 6 Filiżanek Z Podstawkami Tea 220 ml Mandala Black to linia wykonana z białej porcelany. Podobnie jak w serii Tribal Chick design inspirowany jest elementami etnicznymi. Doskonała relacja jakość-cena. Filiżanka o wielkości: ...\nTognana Graphic Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Coffee 80 ml\nTognana Graphic Komplet 6 Filiżanek z Podstawkami Coffee 80 ml Tognana Graphic to linia wykonana z białej porcelany, każdy z elementów kompletu jest w innym wzorze. Miejski styl porcelany Graphic z pewnością wpasuję się do nowoczesnych jak i tych bardziej tradycyjnych wnętrz.\nTognana Graphic Komplet 6 Filiżanek do Herbaty z Podstawkami 200 ml\nTognana Graphic Komplet 6 Filiżanek do Herbaty z Podstawkami 200 ml Tognana Graphic to linia wykonana z białej porcelany, każdy z elementów kompletu jest w innym wzorze. Miejski styl porcelany Graphic z pewnością wpasuję się do nowoczesnych jak i tych bardziej tradycyjnych wnętrz.\nTognana Gipsy Soft Komplet 6 Filiżanek do Herbaty z Podstawkami 250 ml\nTognana Gipsy Soft Komplet 6 Filiżanek do Herbaty z Podstawkami 250 ml Tognana Gipsy Soft to linia wykonana z wysokiej jakości mocnej porcelany. Styl rustykalny wprowadzi świeżość na twoim stole. Wszystkie elementy zestawu obiadowego można bezpiecznie używać w...\nPokazano 1-15 z 150 pozycji