Rolety czy żaluzje – co lepsze? | Gadżetomania.pl\nTOMASZ KARKUĆ • dawno temu\t• 1 komentarz\nJeśli zastanawiacie się nad wyborem osłon okiennych, powinniście wziąć pod uwagę rodzaj pomieszczenia, w którym chcecie je zamontować. Rolety to zwykle bardziej eleganckie rozwiązanie, jednak żaluzje mogą być niezwykle praktyczne. A zatem - co kupić: rolety czy żaluzje? Nasze porady ułatwią wam wybór.\nRolety plisowane mogą efektownie wyglądać na przeszklonych ścianach (istockphoto.com/Peshkova)\nRolety a żaluzje – czym się różnią?\nLudzie często mylą rolety z żaluzjami, przez co nawet w niektórych sklepach nazwy tych osłon okiennych bywają używane dowolnie. Tymczasem różnica pomiędzy żaluzjami i roletami jest naprawdę spora.\nRolety różnią się od żaluzji materiałem, z którego są wykonane. Rolety są produkowane przy użyciu tkanin naturalnych lub mieszanek tych tkanin z tkaninami syntetycznymi. Natomiast żaluzje są często robione z aluminium, które oczywiście odbija promienienie słoneczne, ale może się też szybko nagrzewać. Dlatego rośnie popularność żaluzji drewnianych i żaluzji z tworzyw sztucznych, które lepiej radzą sobie z tym problemem.\nPoza tym rolety wyglądają jak zrolowane (stąd ich nazwa) zasłony, które rozwija się w dół okna na noc lub podczas upału. A żaluzje to nic innego jak zestaw listewek nazywanych lamelkami, które montuje się w poprzek okna. Lamelki żaluzji obracają się mniej więcej pod kątem 180 stopni i umożliwiają całkowite zasłonięcie okna lub pozostawianie w nim niewielkich szparek.\nRolety do sypialni i salonu\nObecnie rolety to zdecydowanie najmodniejsze osłony okienne do domów i mieszkań. Rolety mają bardziej uniwersalny wygląd niż żaluzje, dzięki czemu łatwiej można je dopasować do rodzaju pomieszczenia.\nNajbardziej eleganckie rolety, takie jak np. rolety weneckie i rolety rzymskie, idealnie pasują do sypialni. Jeśli wnętrze waszej sypialni jest mocno zdobione i urządzone w klasycznym stylu, wybierzcie rolety weneckie, które są wzorzyste i pofałdowane.\nSpośród rolet rzymskich, oprócz zdobionych modeli, które przypominają rolety weneckie, możecie wybrać rolety o jednolitym kolorze i prostym kształcie. Takie rolety doskonale nadają się do minimalistycznych wnętrz.\nSprawdziliśmy, jakie rolety do sypialni warto kupić, i najbardziej spodobał nam się ten prosty model w dobrej cenie:\nJakie wybrać rolety do salonu? W salonach coraz częściej używa się rolet dzień-noc, które są niezwykle praktyczne, bo mają zbliżone właściwości do żaluzji. Roleta typu dzień-noc zamiast charakterystycznych dla żaluzji lamelek posiada jednak poprzeczne pasy, pomiędzy którymi znajdują się wolne przestrzenie. Przez luki w roletach dzień-noc do pomieszczenia wpada światło. Mechanizm łańcuszkowy pozwala regulować pozycję pasów, jak również zwinąć roletę.\nJeśli chodzi o rolety dzień-noc, żadna z nich nie urzekła nas tak, jak ta:\nPopularne są teraz także rolety plisowane, które najlepiej prezentują się na dużych szybach i przeszklonych ścianach w salonach. Plisowane rolety są podobne do żaluzji, ale przy tym bardziej funkcjonalne. Rolety plisowane zwijają się w charakterystyczną "harmonijkę" - i to zarówno do góry, jak i do dołu. Tego rodzaju rolety świetnie nadają się do zaciemniania pomieszczeń.\nDla nas absolutnym numerem jeden wśród rolet plisowanych jest ten model:\nŻaluzje – do kuchni i łazienki\nZa mało eleganckie rozwiązanie uważa się żaluzje okienne. To oczywiście kwestia gustu, ale z pewnością większość żaluzji lepiej pasuje do pomieszczeń o surowym wyglądzie. Żaluzje często są produkowane w białym, szarym lub stalowym kolorze i dlatego świetnie pasują do większości łazienek. Klasyczne żaluzje warto też kupić do kuchni, zwłaszcza jeśli macie w niej coraz modniejsze białe meble.\nPamiętajcie, że producenci żaluzji stale pracują nad ulepszaniem swoich modeli. Dlatego teraz powszechne są żaluzje produkowane z PCV, które nie nagrzewają się tak jak osłony z aluminium.\nPoza tym obecne żaluzje są coraz ładniejsze, czego najlepszym dowodem jest ten produkt:\nSzczelnie zasłonięte żaluzje nie prześwitują, co czasem ma miejsce w przypadku rolet. Dlatego montaż żaluzji to idealne rozwiązanie do pomieszczeń, w których chcielibyście cieszyć się absolutną prywatnością.\nNajbardziej niepraktyczne lampy, które warto mieć\nJak powiesić telewizor?\nWyposażenie domuCDCPoradnik kupującego\nChromecast - co to jest i jakie korzyści daje? Podpowiadamy Paznokcie na sylwestrową zabawę - w tym roku zaszalej Internet wolno chodzi? Z tymi gadżetami skończą się twoje problemy z siecią Idziemy do lasu - pięć przydatnych gadżetów Ognisko nawet w deszczową pogodę. Zobacz polecane gadżety i narzędzia Uniwersalne zestawy noży kuchennych Czy smartfon zastąpi kamerę lub aparat? Niezależnie co wybierzesz, zapłacisz niewiele Na wakacje wymień telewizor na nowy. Wystarczy mniej niż 500 zł Jak zarządzać skrzynką mailową? Oto kilka sprawdzonych porad Ceny i rodzaje pralek – co warto o nich wiedzieć Warte uwagi etui do iPhone'a 7 Noworoczne postanowienia. Jest gadżet, który pozwoli ci je spełnić


Potępieni - Chuck Palahniuk - ebook - Legimi online\nLegimi > Katalog ebooków i audiobooków > Potępieni - ebook\nWydawca: Niebieska Studnia Kategoria: Obyczajowe i romanse Język: polski Rok wydania: 2011\nOpis ebooka Potępieni - Chuck Palahniuk\nOpinie o ebooku Potępieni - Chuck Palahniuk\nFragment ebooka Potępieni - Chuck Palahniuk\nRedaktor: BEATA SŁAMA\nCopyright © 2011 Chuck Palahniuk All rights reserved Copyright © 2011 for the Polish edition by Purpura Izabela Sojka\nŻycie jest krótkie. Śmierć trwa wiecznie.\nJesteś tam, Szatanie? To ja, Madison. Dopiero co się tu zjawiłam, to znaczy w Piekle, ale to nie moja wina, no, może tylko taka, że umarłam po przedawkowaniu marihuany. A może znalazłam się w Piekle, bo jestem gruba – Prawdziwy Prosiak. Albo, jeśli można trafić do Piekła z powodu kompleksu niższości, to właśnie dlatego mnie tu zesłano. Szkoda, że nie mogę skłamać i powiedzieć Ci, że jestem chuda i koścista, i że mam włosy blond i ogromne bimbały. Ale możesz mi wierzyć, mam bardzo dobre usprawiedliwienie dla swojej tuszy.\nNa początek pozwól, że się przedstawię.\nJak precyzyjnie zobrazować to, co człowiek czuje, będąc martwym...\nTak, znam słowo „zobrazować”. Jestem martwa, ale nie inteligentna inaczej.\nZapewniam was, że samo bycie trupem jest o wiele prostsze niż umieranie jako takie. Jeśli potraficie gapić się godzinami w telewizor, to macie już pojęcie, jak to jest być martwym. Można nawet powiedzieć, że oglądanie telewizji i surfowanie w sieci to doskonała sucha zaprawa w byciu martwym.\nJeśli mam w przybliżeniu opisać, czym jest śmierć, to mogę ją porównać ze zwyczajem mamy, która odpalała notebooka i włamywała się do systemu ochrony naszego domu w Mazatlan czy Banff. „Popatrz – mówiła, przekręcając komputer, żebym mogła lepiej widzieć – pada śnieg”. Na ekranie migotało łagodną poświatą wnętrze naszego domu w Mediolanie, salon, śnieg prószący za wielkimi szybami okien, a mama na odległość, przytrzymując klawisze Ctrl, Alt i W, rozsuwała zasłony. Wciskając Ctrl i D, przyciemniała pilotem oświetlenie, a my siedziałyśmy sobie w pociągu albo w wynajętej limuzynie, albo na pokładzie wyczarterowanego odrzutowca, podziwiając na ekranie komputera śliczny zimowy widoczek za oknami pustego domu. Przytrzymując Ctrl i F, rozpalała ogień w gazowym kominku, a potem wsłuchiwałyśmy się w cichy odgłos spadających płatków włoskiego śniegu i trzask płomieni przekazywany za pośrednictwem monitorów naszego systemu antywłamaniowego. Potem mama wybierała na klawiaturze adres systemu w naszym domu w Kapsztadzie. A potem logowała się do systemu w naszym domu w Brentwood. Mogła przebywać we wszystkich miejscach jednocześnie, nie będąc tak naprawdę w żadnym z nich, rozkoszując się zachodami słońca i barwami listowia wszędzie poza miejscem, w którym w danej chwili się znajdowała. W najlepszym razie – strażniczka. W najgorszym – voyeurystka.\nMama umiała przesiedzieć nawet i pół dnia wpatrzona w ekran notebooka, gapiąc się na opuszczone pomieszczenia zastawione naszymi meblami. Regulując zdalnie termostat. Przygaszając światła i dobierając optymalny poziom głośności szemrzącej w każdym pomieszczeniu muzyki. „Żeby włamywacze mieli zagwozdkę”, jak mi tłumaczyła. Skakała z kamery na kamerę, by podglądać somalijską pokojówkę zajętą sprzątaniem naszego domu w Paryżu. Przygarbiona nad ekranem wzdychała i mówiła: „Już kwitną moje londyńskie krokusy”.\nSchowany za dodatkiem biznesowym „Timesa” tata rzuciłby wówczas: „Ich nazwa botaniczna to szafran”.\nMama, chichocząc cicho, wcisnęłaby wtedy Ctrl i L, by z odległości trzech kontynentów zatrzasnąć pokojówkę w łazience, jeśli stwierdziła, że glazura nie została wybłyszczona w zadawalającym stopniu. W jej mniemaniu była to wyrafinowana i doskonała rozrywka. Modyfikowanie otoczenia niewymagające fizycznej obecności. Konsumpcja in absentia. Jak świadomość, że jakiś nagrany przez was kilkadziesiąt lat temu przebój wciąż brzęczy w mózgu harującego na czarno w podejrzanym warsztacie Chińczyka, którego nigdy w życiu nie spotkacie. Poczucie mocy, ale mocy bezcelowej i bezsilnej.\nNa ekranie komputera pokojówka ustawiała wazon ze świeżo ściętymi peoniami na parapecie naszego domu w Dubaju, a mama szpiegowała ją przez satelitę, przykręcając klimatyzację, obniżając coraz bardziej temperaturę rytmicznym stukaniem w klawisz, oziębiając dom za pośrednictwem bezprzewodowego łącza, oziębiając ten jeden pokój, aż było w nim zimno jak w chłodni, zimno jak na stoku narciarskim, wydając majątek godny króla na freon i energię elektryczną, by za wszelką cenę przedłużyć o jeszcze jeden dzień żywot i tak skazanych na zwiędnięcie różowych kwiatów wartych dziesięć dolarów.\nI tak właśnie jest, kiedy człowiek już nie żyje. Tak, znam wyrażenie in absentia. Jestem trzynastolatką, nie kretynką, a będąc dodatkowo martwa, pojmuję całą tę koncepcję absentii aż za dobrze.\nBycie martwym to kwintesencja podróżowania bez bagażu.\nBycie martwym na amen, non stop, dwadzieścia cztery godziny dziennie, trzysta sześćdziesiąt pięć dni w roku... Zawsze.\nRadzę wam nie pytać, jakie to uczucie, kiedy wypompowują z was całą krew. Pewnie w ogóle nie powinnam przyznawać wam się do tego, że nie żyję, bo na pewno czujecie się teraz o niebo lepsi. Nawet inni grubi ludzie patrzą na Martwych Ludzi z wyższością. Tak czy siak, oto ono: moje Odrażające Wyznanie. Wyspowiadam się ze wszystkiego i zostanę oczyszczona. Wyszłam z szafy. Jestem martwa. Tylko nie wykorzystujcie tego przeciwko mnie.\nTak, inni ludzie zawsze wydają nam się nieco tajemniczy i absurdalni, ale nikt nie wywołuje w nas takiego wrażenia obcości, jak ktoś, kto jest martwy. Jakieś nieznanej nam kobiecie można wybaczyć, że jest z wyboru praktykującą katoliczką albo oddaje się czynom homoseksualnym, ale nie sposób wybaczyć jej tego, że uległa śmierci. Nie znosimy takich występnych osób. To gorsze niż alkoholizm czy uzależnienie od heroiny. Umieranie to największa z możliwych słabości, a w świecie, w którym przyczepiają ci łatkę leniucha, jeśli nie golisz sobie nóg, bycie martwym świadczy o jakiejś gigantycznej skazie na charakterze.\nZupełnie jakbyście wymigali się od życia – nie dołożyliście wystarczająco dużo starań, by wykorzystać wszystkie życiowe możliwości. Nieudacznicy! Bycie otyłym i martwym – mówię wam z ręką na sercu – to podwójny niefart.\nWiem, to nie fair, ale jeśli nawet budzę w was odrobinę współczucia, to jest ono podszyte poczuciem satysfakcji, że sami wciąż jesteście żywi i możecie międlić w ustach kęs jakiegoś biednego zwierzaka, który miał to nieszczęście, że znalazł się niżej od was w łańcuchu pokarmowym. I nie mówię wam tego wszystkiego, żebyście zaczęli mnie żałować. Mam trzynaście lat, jestem dziewczyną i jestem martwa. Mam na imię Madison i ostatnią rzeczą, której mi potrzeba, jest wasza durna protekcjonalna litość. Wiem, to nie fair, ale tak właśnie zachowują się ludzie. Kiedy kogoś poznajemy, w naszych głowach odzywa się perfidny głosik, który mówi: „Dobra, może noszę okulary albo mam trochę sadła w okolicy bioder, albo jestem dziewczyną, ale przynajmniej nie jestem ani lesbijką, ani murzynką, ani Żydówką”. Co znaczy: Jestem, jaka jestem, ale miałam dość rozsądku, żeby nie być TOBĄ. Tak więc z pewnym wahaniem napomknęłam o tym, że nie żyję, bo wiem, że wszyscy czują się cholernie lepsi od zmarłych, nawet Meksykanie i chorzy na AIDS. To coś jak czytanie o Aleksandrze Wielkim na lekcji historii Zachodu w siódmej klasie, kiedy gdzieś w tyle głowy brzęczało nam pytanie: „Skoro Aleksander był taki dzielny i mądry i... wielki... to dlaczego w końcu umarł?”.\nTak, znam przymiotnik „perfidny”.\nŚmierć to Jedna Wielka Wpadka, której nikt z nas nigdy nie planuje zaliczyć. Wyrazem tego są muffinki z otrębami i kolonoskopia. To właśnie dlatego łykacie witaminy i robicie sobie cytologię. Nie, nie mówię o was – wy przecież nigdy nie umrzecie, więc czujecie się teraz ode mnie lepsi. Proszę bardzo, myślcie tak dalej. Smarujcie się kremami z filtrem i obmacujcie w poszukiwaniu guzków. Nie chcę wam psuć Wielkiego Zaskoczenia.\nAle szczerze mówiąc, kiedy będziecie martwi, to nawet bezdomni i niedorozwinięci nie zechcą zamienić się z wami na miejsca. No bo faktem jest, że zeżrą was robaki. To wołające o pomstę pogwałcenie wszystkich waszych praw obywatelskich. Śmierć powinno się zdelegalizować, ale jakoś nie widać, by Amnesty International zachęcała do słania listów protestacyjnych w tej sprawie. Gwiazdy rocka nie skrzykują się, by wydać przebojowy singiel i przeznaczyć cały dochód na to, by zapobiec ogryzieniu mi mięsa z twarzy przez robale.\nMama powiedziałaby wam, że jestem zbyt wyszczekana i zblazowana. Powiedziałaby: „Madison, proszę cię, przestań się wymądrzać”. I dodałaby: „Jesteś martwa, więc uspokój się trochę”.\nDomyślam się, że moja śmierć przyniosła tacie kolosalną ulgę. Dzięki niej nie będzie musiał się zamartwiać, że kiedyś narobię mu wstydu, zachodząc w ciążę. Często mówił: „Madison, facet, który się z tobą zwiąże, nie będzie miał lekko...”. Gdyby tylko wiedział...\nKiedy umarł Pan Gibuś, moja złota rybka, spuściliśmy go w muszli klozetowej. Kiedy umarł mój kotek Tygrysiaczek, spróbowałam zrobić to samo i trzeba było wzywać hydraulika, żeby przetkał rury. Masakra. Biedny Tygrysiaczek. Kiedy sama umarłam... nie będę się wdawać w szczegóły, ale powiem, że jakiś pan Perwers McZbok z zakładu pogrzebowego oglądał mnie nagą, wypompował ze mnie całą krew i robił inne Bóg-wie-jakie zboczone hocki-klocki z moim dziewiczym trzynastoletnim ciałem. Możecie mówić, że jestem zblazowana, ale śmierć to największa parodia na świecie. Mama wydawała majątek na moje trwałe ondulacje i lekcje baletu tylko po to, żeby jakiś brzuchaty zdeprawowany dziad z kostnicy wylizał mnie swoim gorącym jęzorem.\nJedno jest pewne: po śmierci możecie zapomnieć o istnieniu jakichkolwiek granic przestrzeni osobistej i nietykalności. Zrozumcie jedno: nie umarłam dlatego, że byłam zbyt leniwa, by żyć. Nie umarłam dlatego, że chciałam ukarać swoją rodzinę. I niezależnie od tego, jak bardzo psioczę na rodziców, nie odnieście wrażenia, że ich nienawidzę. Tak, zostałam jeszcze przez jakiś czas na ziemi, by obserwować, jak pochylona nad notebookiem mama wciska Control, Alt i L, uruchamiając blokadę zamka mojego pokoju w Rzymie, mojego pokoju w Atenach, wszystkich moich pokoi na całym świecie. Potem wybierała z klawiatury kombinacje zaciągające wszystkie moje zasłony, a potem ustawiała klimatyzację na niższą temperaturę i uruchamiała elektrostatyczne filtrowanie, żeby na moich lalkach, ubraniach i pluszakach nie osiadł choćby jeden pyłek kurzu. To normalne, że tęsknię za rodzicami mocniej niż oni za mną, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę fakt, że oni mnie kochali przez zaledwie trzynaście lat, podczas gdy ja kochałam ich przez całe swoje życie. Wybaczcie, że nie zostałam na dłużej, ale nie chcę być martwa i patrzeć na reakcje ludzi, kiedy obniżam temperaturę w pomieszczeniach, migam żarówkami, odsuwam i zaciągam zasłony. Nie chcę być voyeurystką.\nWiem, to nie fair, ale powodem, dla którego nasze życie na ziemi zamienia się w piekło, jest nasze oczekiwanie, że powinno być nam tam jak w niebie. Ziemia to ziemia. Śmierć to śmierć. Sami się niebawem o tym przekonacie. I wcale wam nie pomoże to, że będziecie się wściekać.\nJesteś tam, Szatanie? To ja, Madison. Proszę, nie odnieś wrażenia, że nie lubię Piekła. Nie, poważnie, tu jest super. Milion razy lepiej, niż się spodziewałam. Naprawdę. Widać, że poświęciłeś mnóstwo czasu i włożyłeś mnóstwo wysiłku w te wszystkie spienione oceany gorących jak wrzątek rzygów i ogólną atmosferę przesyconego siarką smrodu, i w te chmary brzęczących czarnych much.\nJeśli moja wersja Piekła nie robi na was wrażenia, to weźcie poprawkę na luki w mojej edukacji. No bo co ja w końcu wiem? Dorosła osoba pewnie zsikałaby się z wrażenia na widok fruwających nietoperzy wampirowatych i majestatycznych, spadających w pienistych kaskadach wodospadów cuchnącego gówna. I nie mam wątpliwości, że to całkowicie moja wina, bo jeśli kiedykolwiek wyobrażałam sobie Piekło, to zawsze była to ognista wersja klasycznego hollywoodzkiego arcydzieła Klub winowajców, w którym, jak pamiętacie, występowała śliczna cheerleaderka z parciem na lans, zbuntowany ćpun, niezbyt lotny mięśniak futbolista, kujon mózgowiec oraz lekko psychiczny mizantrop, a wszystkich zamknięto razem w szkolnej bibliotece, by przesiedzieli tam za karę pół soboty, która byłaby całkiem zwyczajna, gdyby nie to, że w mojej wizji wszystkie książki i każde krzesło stały w płomieniach.\nTak, może i jesteście teraz żywi i na dodatek jesteście Gejami, Seniorami, albo Meksykanami, i czujecie się ode mnie lepsi, ale weźcie pod uwagę fakt, że tylko ja zaliczyłam osobiście przebudzenie się i pierwszy dzień pobytu w Piekle, więc będziecie musieli uwierzyć mi na słowo, że tak to tu właśnie wygląda. Wiem, to nie fair, ale możecie się pożegnać z wizjami mitycznego tunelu z jaśniejącą na końcu białą poświatą i witających was z otwartymi ramionami dawno nieżyjących babci i dziadka. Możliwe, że pewni ludzie opisywali tego typu niebiańskie doznania, ale pamiętajcie, że te osoby jeszcze żyją, ewentualnie umarły, zdążywszy te swoje spotkania zrelacjonować. Chodzi mi o to, że przeżyli coś, co nosi nazwę „doświadczenia bliskiego śmierci”. Ja tymczasem jestem martwa, spuszczono ze mnie krew i gryzą mnie robaki. W moim rozumieniu mam zatem większy autorytet. Cała reszta ludzi, jak choćby ten sławny włoski poeta, Dante Alighieri, serwuje czytelnikom stek kiczowatych i wyssanych z palca bzdur.\nTak więc, jeśli chcecie zdyskredytować moją relację z Piekła, zrobicie to na własne ryzyko.\nPierwsza sprawa: budzicie się, leżąc na kamiennej posadzce w dość ponurej celi z żelaznych prętów. Poważnie wam radzę: niczego nie dotykajcie. Żelastwo jest koszmarnie zasyfiałe. Jeśli przez przypadek dotkniecie prętów, chociaż widać, że są oślizgłe od pleśni i cudzej krwi, nie dotykajcie potem twarzy – ani ubrań – jeśli zależy wam na tym, by zachować w miarę normalny wygląd aż do Dnia Sądu.\nI nie jedzcie słodyczy, które walają się wszędzie po ziemi.\nNie mam jasności, co do tego, jak wyglądał mój transfer w Zaświaty. Pamiętam zaparkowaną czarną limuzynę marki Lincoln i stojącego tuż przy krawężniku szofera z białym kartonikiem, na którym wypisano koślawymi wołami moje nazwisko: MADISON SPENCER. Kierowca – ci ludzie nigdy nie mówią po angielsku – miał okulary z lustrzanymi szkłami i czapkę z daszkiem, więc większość jego twarzy była niewidoczna. Pamiętam, jak otworzył tylne drzwi, by mnie wpuścić do wozu, a potem bardzo długo jechaliśmy, a szyby były tak bardzo przyciemniane, że niewiele przez nie widziałam. Jednak to wszystko pasuje do każdego z dziesięciu trylionów przejazdów, jakie zaliczyłam między lotniskami a miastami i z powrotem. Czy to właśnie ta limuzyna przetransportowała mnie do Piekła, głowy nie dam, ale wiem, że zaraz potem obudziłam się w tej plugawej celi.\nA obudziłam się prawdopodobnie dlatego, że ktoś krzyczał. W Piekle nieustannie ktoś krzyczy. Każdy, kto leciał choć raz na trasie Londyn – Sydney i posadzono go tuż obok albo nieopodal ryczącego niemowlaka, ma już przybliżone pojęcie o tym, jak jest w Piekle, i znalazłszy się w tłumie nieznajomych, w ścisku, czekając w nieskończoność na to, że nic się nie wydarzy, odczuje w Piekle coś w rodzaju lekkiego, nostalgicznego déjà vu. Szczególnie jeśli na pokładzie puszczali Angielskiego pacjenta. Kiedy usłyszycie w Piekle zapowiedź, że diabły zapraszają wszystkich na wielki hit hollywoodzkiego kina, możecie nie robić sobie niepotrzebnie apetytu, bo zawsze będzie to Angielski pacjent, albo – niestety – Fortepian. NaKlub winowajców nie macie co liczyć.\nJeśli chodzi o wrażenia węchowe, to Piekło wypada blado przy Neapolu podczas strajku śmieciarzy w pełni lata.\nNa mój rozum, ludzie w Piekle krzyczą, żeby usłyszeć własny głos i żeby wypełnić sobie czymś czas. Mimo to narzekanie na warunki w Piekle wydaje mi się nieco trywialne i roszczeniowe. Bo za większością doświadczeń, w które wkraczamy w pełni świadomi tego, że będą koszmarne, kryje się skrywane oczekiwanie na przyjemność rozkoszowania się ich przyrodzoną złą jakością. Jak na przykład raczenie się w szkolnym internacie mrożonym pierogiem z nadzieniem z kurczaka firmy Swanson albo mrożonym stekiem mielonym firmy Banquet, kiedy kucharka ma wychodne. Albo spożywanie czegokolwiek w Szkocji. Zaryzykuję nawet tezę, że jedynym powodem, pozwalającym nam czerpać przyjemność z niektórych rozrywek, jak oglądanie ekranizacji Doliny lalek, jest fakt, że ich kiepska jakość daje nam poczucie ukojenia i bliskości.\nAngielski pacjent przeciwnie, sili się ze wszystkich sił na głębię, jednak w rezultacie jest jedynie do bólu nudny.\nWybaczcie, że się powtarzam: nasze życie na ziemi przypomina Piekło, ponieważ oczekujemy, że będzie nam tam jak w Niebie. Ziemia to ziemia. Piekło to Piekło. Więc darujcie sobie skamlanie i biadolenie.\nI właśnie na tej podstawie twierdzę, że zachowacie się sztampowo i przewidywalnie, jeśli zaraz po przybyciu do Piekła zaczniecie płakać, zgrzytać zębami i rozdzierać szaty, kiedy okaże się nagle, że siedzicie po szyję w cuchnących ściekach albo rzucili was na sam szczyt sterty rozgrzanych do białości żyletek. Wrzaski i szamotania trącą nieco... hipokryzją, zupełnie jakbyście kupili sobie bilet i zasiedli w kinie na seansie Jeana de Florette, a chwilę potem zaczęli głośno biadolić, zniesmaczeni odkryciem, że aktorzy mówią po francusku. Bylibyście jak ludzie, którzy jadą do Las Vegas tylko po to, by sarkać, że wszędzie króluje kicz. Oczywiście nawet w kasynach z pretensjami do elegancji, które inwestują w kryształowe żyrandole i w szyby witrażowe, dominuje harmider i kakofonia plastikowych jednorękich bandytów, błyskających strobami, by przyciągnąć uwagę. Ludziom, którzy w takiej sytuacji biadolą i jęczą, wydaje się być może, że sieją w ten sposób jakiś twórczy ferment, jednak w rzeczywistości sami są tylko kolejnym powodem do narzekania.\nInna ważna zasada, którą warto przypomnieć: nie jedzcie słodyczy. Zresztą nie sądzę, byście mieli na nie ochotę, bo walają się po brudnej ziemi, a na dodatek są to cukierki, którymi gardzą nawet grubasy czy heroiniści: landrynki, twarde jak kamień gumy balonowe Bazooka, drażetki Sen Sen, pańska skórka, cukierki Black Crow i popcornowe kule.\nBiorąc pod uwagę fakt, że wciąż jesteście żywi, a do tego czarni, pejsaci czy jacyś inni – brawo, jedzcie dalej swoje muffinki z otrębami – będziecie musieli uwierzyć mi na słowo we wszystko, co wam tu szczegółowo opisuję, więc skupcie się i uważnie słuchajcie.\nWasza klatka znajduje się w ciągnącym się w obie strony aż po horyzont szeregu innych cel, zajmowanych przeważnie przez jedną osobę. A większość tych osób wrzeszczy. Nawet teraz, kiedy otwieram oczy, słyszę głos jakiejś dziewczyny, mówiący: „Nie dotykaj krat...”.\nW celi obok stoi jakaś nastolatka i rozcapierzając w moją stronę dłonie, pokazuje mi, jak się wybrudziła. W Piekle mają naprawdę poważny problem z pleśnią. Jakby całe Zaświaty były dotknięte syndromem chorego budynku.\nIdę o zakład, że moja sąsiadka jest gimnazjalistką, ponieważ ma już wyraźnie zaznaczone biodra, przytrzymujące jej spódnicę-tubę, a przód bluzki jest naturalnie wypełniony i nie wymaga maskujących falbanek czy marszczeń. I chociaż w powietrzu snuje się gęsty dym, a przed oczami co jakiś czas śmiga mi nietoperz, dostrzegam, że jej buty od Manolo Blahnika to podróbki, coś w rodzaju obuwia za nędznych parę dolarów, jakie można ściągnąć przez Internet z jakiejś pirackiej firmy w Singapurze. Nie wiem, czy wytrzymacie, ale udzielę wam kolejnej rady: nie umierajcie, mając na nogach tanie buty. Piekło jest... piekielnie bezlitosne dla tandety, wszystkie plastiki się topią, a nie chcecie chyba łazić przez resztę wieczności na bosaka. Kiedy nadejdzie wasza godzina, kiedy zacznie wam bić przysłowiowy dzwon, radzę się poważnie zastanowić nad wskoczeniem w zwykłe płaskie mokasyny firmy Bass Weejun, i to ciemne, na których nie będzie widać brudu.\nNastolatka z celi obok zwraca się do mnie z pytaniem:\n– Za co zostałaś potępiona?\nPodnoszę się z ziemi i ostrzepując nogawki spódnicoszortów, odpowiadam:\n– Chyba za popalanie trawki.\nBardziej z grzeczności niż z ciekawości pytam o jej śmiertelny grzech.\nDziewczyna wzrusza ramionami, i wskazując utytłanym palcem swoje stopy, odpowiada:\n– Białe buty po Święcie Pracy. – Żałosne buty z białej, odrapanej imitacji skóry. Takie podróbki Manolo Blahnika mają to do siebie, że nie dają się doczyścić.\n– Piękne buty – kłamię, wskazując je oczami. – Od Manolo Blahnika?\n– Tak – odpowiada mi kłamstwem. – Zgadza się. Kosztowały majątek.\nKolejny wart zapamiętania szczegół dotyczący Piekła: jeśli spytacie kogoś, czym sobie zasłużył na wieczne potępienie, usłyszycie, że „za przechodzenie na czerwonym” albo „za noszenie czarnej torebki do brązowych butów”, albo inne tego typu bzdurki. Bylibyście bardzo naiwni, licząc na prawdomówność ludzi w Piekle. Na Ziemi zresztą też.\nMoja sąsiadka podchodzi bliżej, wciąż się na mnie gapiąc, i mówi:\n– Wiesz, że jesteś naprawdę ładna?\nTym stwierdzeniem demaskuje się jako wytrawna, pierwszoligowa mistrzyni kłamstwa, a ja pomijam jej uwagę milczeniem.\n– Nie, szczerze – zapewnia. – Wystarczy trochę więcej eyelinera i mascary. – Zaczyna grzebać w swojej torbie na ramię – też białej, podrabianej na Coacha, plastikowej – i wyciągać rurki tuszu do rzęs i kompakty z turkusowym cieniem do powiek z Avonu. Daje mi brudną ręką znak, bym wysunęła twarz przez pręty.\nZ doświadczenia wiem, że dziewczyny są na ogół superinteligentne, póki nie zaczną im rosnąć piersi. Możecie się nie zgodzić z tym stwierdzeniem, uznając je za wyraz moich osobistych uprzedzeń wynikających z młodego wieku, jednak wszystko wskazuje na to, że na trzynasty rok życia przypada pełnia rozkwitu inteligencji, osobowości i odwagi. Dotyczy to i dziewczyn, i chłopaków. Nie chcę się przechwalać, ale wierzę, że osoba trzynastoletnia jest kimś naprawdę wyjątkowym – spójrzcie na Pippi Langstrumpf, Pollyannę, Tomka Sawyera czy Dennisa Rozrabiakę – a potem dopadają ją sprzeczności, do głosu dochodzą hormony i genderowe stereotypy. Niech tylko dziewczyna zacznie miesiączkować, a chłopak zaliczy swój pierwszy mokry sen – od razu znikają błyskotliwość i talenty. Tu pokuszę się o analogię z podręcznikiem Historii Zachodu – na długi czas po wieku pokwitania zapadają mroki średniowiecza, czyli czas pomiędzy ateńskim oświeceniem a włoskim renesansem. Dziewczynom wyrastają cycki i każda z miejsca zapomina, że była kiedyś bystra i dzielna. To samo dotyczy facetów, którzy też bywają na swój sposób inteligentni i zabawni, ale zaraz po pierwszej erekcji głupieją do reszty, i to na kolejnych sześćdziesiąt lat. Dla obydwu płci okres dorastania jest czymś w rodzaju Epoki Lodowcowej Zidiocenia.\nI tak, znam przymiotnik „genderowy”. Może i jestem pulchna, płaska jak deska, krótkowzroczna i nieżywa, ale nie jestem debilką.\nTak, wiem też, że kiedy superseksowna starsza koleżanka z biodrami, piersiami i ładnymi włosami upiera się, że zdejmie wam okulary i zrobi makijaż smoky eyes, to usiłuje was jedynie wkręcić do konkursu piękności, który sama już wygrała. Zwykły, wredny, protekcjonalny gest: bogacze pytający niezamożnych ludzi, gdzie spędzają letnie wakacje. Dla mnie to jawny przejaw aroganckiego szowinizmu w stylu „niech jedzą ciastka”.\nChyba że wasza atrakcyjna starsza koleżanka jest lesbijką. Tak czy inaczej, nie udostępniam jej swojej twarzy, mimo że dziewczyna stoi w gotowości, machając glutowatą szczoteczką z mascarą jak wróżka czarodziejską różdżką, chcąc zamienić mnie w jakiegoś zdzirowatego Kopciuszka. Będę szczera: zawsze kiedy oglądam klasyczny film Johna Hughesa Klub winowajców i scenę, w której Molly Ringwald prowadzi biedną Ally Sheedy do damskiego wucetu, a potem wyprowadza ją stamtąd z kretyńskimi plamami różu à la lata osiemdziesiąte pod każdą kością policzkową, z włosami związanymi w koński ogon szykowną wstążką i z czerwoną do bólu szminką na wargach, zrobiwszy z niej laleczkowatą karykaturę lansowanego przez „Vogue’a” image’u Bladzianny Vanderbladź, i zredukowawszy biedną Ally do czegoś w rodzaju ożywionej grafiki Patricka Nagela, zawsze wrzeszczę wtedy do telewizora: „Uciekaj, Ally!”. Poważnie, krzyczę: „Obmyj twarz i uciekaj!”.\nWięc zamiast wystawić buźkę, mówię:\n– Może lepiej nie, poczekam, aż mi się trochę cofnie egzema.\nMagiczna makijażowa różdżka momentalnie się cofa. Cienie do powiek z Avonu i szminki lądują w podróbce Coacha, a dziewczyna aż przymyka oczy, by dostrzec na mojej twarzy czerwone i łuszczące się oznaki zapalenia i ziejące pory.\nJak powiada moja mama: „Każda nowa pokojówka zechce składać ci bieliznę po swojemu”. Co znaczy: „Masz być sprytna i nie dawać się ustawiać innym”.\nDo naszych dwóch cel przylegają inne, a do nich jeszcze inne, niektóre puste, niektóre zajęte przez samotne osoby. Z całą pewnością jest tu i mięśniak futbolista, i zbuntowany ćpun, i kujon mózgowiec, i psychol, zamknięci na całą wieczność po lekcjach.\nWiem, to nie fair, ale wszystko wskazuje na to, że przesiedzę w tej celi wiele stuleci, udając nawet, że cierpię na łuszczycę, podczas gdy hipokryci będą wrzeszczeć i skarżyć się na wilgoć i smród, a moja sąsiadka Bladzianna Vanderbladź będzie wciąż przykucać i podejmować kolejne próby nabłyszczenia śliną swoich tandetnych butów z białego plastiku, polerując je zgniecionym kłębem papierowych chusteczek. I nawet przez odór kupy, dymu i siarki przebija zapach jej tanich perfum z drogerii, jak smak wieloowocowej gumy do żucia czy napoju winogronowego w proszku. Jeśli mam być szczera, wolałabym wąchać kupę, ale kto potrafi wstrzymać oddech na milion i więcej lat? Więc, z czystej kurtuazji, odpowiadam:\n– Ale dzięki za propozycję upiększenia, no wiesz.\nZ grzeczności przymuszam wargi do uśmiechu i dodaję:\n– Jestem Madison.\nNa te słowa nastolatka rzuca się w stronę oddzielających nas prętów. Mimo biustu, bioder i wysokich obcasów jest mi najwyraźniej rozpaczliwie wdzięczna za towarzystwo. Uśmiecha się, szczerząc do mnie pokryte tanimi porcelanowymi licówkami ząbki. W przekłutych uszach ma nawet diamentowe kolczyki – Claire Standish pełną gębą – a raczej pospolite, wielkie jak dziesięciocentówki, fasetowane, migotliwe cyrkonie. I ze słowami:\n– Jestem Babette – upuszcza kłąb papierowych chusteczek i wysuwa przez pręty upapraną dłoń, którą mam uścisnąć.\nJesteś tam, Szatanie? To ja, Madison. Proszę, nie weź tego do siebie, Szatanie, ale rodzice wychowali mnie w braku wiary w Twoje istnienie. Mama i tata mówili, że i Ty i Pan Bóg to wymysły zabobonnych, zacofanych móżdżków wsiowych kaznodziejów i republikańskich hipokrytów.\nZdaniem moich rodziców nie ma czegoś takiego jak Piekło. Gdybyście ich spytali, powiedzieliby wam pewnie, że przeszłam już reinkarnację i odrodziłam się w postaci motylka, badylka lub gołąbka. Oboje tłumaczyli mi, jak ważne jest to, bym ich oglądała, jak cały czas paradują nago, bo inaczej wyrosłaby ze mnie jakaś totalna panna Perwersanna McPerwers. Mówili mi też, że ludzie nie grzeszą, tylko dokonują niemądrych wyborów życiowych. Albo nie panują nad odruchami. I że nie ma czegoś takiego jak zły uczynek. Każda koncepcja walki dobra ze złem jest, w ich rozumieniu, kulturowym konstruktem przypisanym do jakiegoś określonego czasu i miejsca. Twierdzili, że jeżeli już, to tym, co może nas zmuszać do modyfikowania naszych osobniczych zachowań, powinno być poczucie lojalności wobec kontraktu społecznego, a nie jakieś nieokreślone, narzucone z zewnątrz wizje pośmiertnej kary w ognistej otchłani. Nic nie jest ze swej natury złe, podkreślali, i nawet seryjni zabójcy zasługują na dostęp do telewizji kablowej i terapii, ponieważ jako wielokrotni mordercy też swoje wycierpieli.\nWzorując się na klasycznym filmie Johna Hughesa Klub winowajców, zaczęłam pisać esej w duchu wypracowania, które zadano za karę uczniom gimnazjum Shermera: tysiąc słów na temat: „Za kogo się uważam”.\nTak, znam słowo „konstrukt”. Spróbujcie wskoczyć na chwilę w moje mokasyny: siedzę w zakratowanej celi w Piekle, mam trzynaście lat i skazano mnie na wieczną trzynastoletność, a jednak nie jestem do końca pozbawiona samokrytycyzmu.\nGorsze jest to, co mówiła moja mama przy okazji promocji swojego nowego filmu, kiedy plotła bzdety o Gai, Matce Ziemi, na potrzeby „Vanity Fair”. Reporterzy z tego pisma cyknęli jej fotkę przed oscarową galą, jak podjeżdża w towarzystwie ojca pod czerwony dywan badziewiastym elektrycznym autkiem. Jednak kiedy nikt nie patrzy, oboje rozbijają się wyleasingowanym gulfstreamem, nawet po odbiór zostawionych gdzieś we Francji rzeczy z pralni chemicznej. W swoim ostatnim, nominowanym do Oscara filmie, mama zagrała zakonnicę, którą dopada nuda i poczucie niespełnienia, wskutek czego olewa śluby i oddaje się przez jakiś czas prostytucji, bierze heroinę i załatwia sobie kilka aborcji, by pod koniec dochrapać się własnego telewizyjnego talk show o rekordowej oglądalności w najlepszym paśmie i wyjść za mąż za Richarda Gere’a. Do kin przyszły tłumy w liczbie zero, jednak krytycy aż przysiedli z zachwytu. Krytycy i recenzenci filmowi naprawdę, ale to naprawdę liczą na to, że Piekło nie istnieje.\nMyślę, że uczucia, jakie budzi we mnie Klub winowajców, przypominają stosunek mojej mamy do Virginii Woolf. To znaczy, mama musiała łykać xanax, by przebrnąć przez lekturę Godzin, a potem i tak przez prawie cały rok płakała.\nNa łamach „Vanity Fair” mama oznajmiła, że jedynym prawdziwym złem jest to, że wielkie korporacje naftowe wykorzystują globalne ocieplenie, by pchnąć niewinne polarne niedźwiedziątka ku rychlejszej zagładzie gatunku. Co gorsza, powiedziała: „Moja córka Madison i ja walczyłyśmy całymi latami z jej tragiczną dziecięcą otyłością”. Więc tak, rozumiem określenie „bierna agresja”.\nInne dzieciaki zaliczały szkółkę niedzielną, a ja jeździłam na obozy młodych ekologów. Na Fidżi. Inne dziewczynki uczyły się na pamięć Dziesięciorga Przykazań, a ja uczyłam się, jak zmniejszyć swój ślad węglowy. Na Fidżi, w ramach Warsztatów Doskonalenia Aborygeńskich Umiejętności, wykorzystywaliśmy certyfikowane, hodowane organicznie – i pozyskiwane z minimalną szkodą dla środowiska przez objętych patronatem Fair Trade tubylców – liście palmowe do wyplatania gównianych portfelików, które wszyscy wyrzucali potem do śmieci. Cały ten Obóz Ekologiczny kosztował około miliona dolarów, a mimo to wszyscy musieliśmy podcierać sobie tyłki jednym zasyfiałym kawałkiem bambusa. Zamiast Gwiazdki świętowaliśmy Dzień Ziemi. Jeśli Piekło istnieje, mawiała mama, idzie się tam za noszenie futer albo kupowanie odżywki do włosów testowanej we Francji na króliczych oseskach przez zbiegłych nazistowskich naukowców. Tata z kolei mawiał, że jeśli diabeł istnieje, to jest nim Ann Coulter. A gdyby ktoś chciał na siłę znaleźć odpowiednik grzechu śmiertelnego, to zdaniem mamy jest nim styropian. Najczęściej wygłaszali te swoje dogmaty o ochronie środowiska, chodząc po domu nago przy odsuniętych zasłonach, żeby uchronić mnie przed wyrośnięciem na małą pannę Kurwannę Vanderkurwen.\nCzasami diabeł przybierał postać Wielkich Koncernów Tytoniowych. A czasami dryfujących japońskich sieci.\nTo jeszcze nic. Nie myślcie, że na Obóz Ekologiczny dowoziły nas unoszone falami łagodnych pacyficznych prądów sampany. O nie, każdego dzieciaka dostarczano tam prywatnym odrzutowcem, który spalał trylion galonów kopalnych paliw z przefermentowanych dinozaurów, które zniknęły z naszej planety na zawsze. Każdy uczeń nadlatywał z przestworzy zaopatrzony w ważący tyle co on sam zapas batonów z organicznych fig i przekąsek jogurtowych zaprasowanych w jednorazowe opakowania z folii poliestrowej Mylar, zaprojektowanych tak, by nie uległy biodegradacji przed przyszłą datą nigdy, i cały ten ładunek stęsknionych za domem dzieci, kalorii przeznaczonych do konsumpcji między posiłkami i konsoli gier wideo śmigał w stronę Fidżi z szybkością większą niż prędkość dźwięku.\nNie powiem: na dobre mi to wyszło... Sami popatrzcie: umarłam z powodu przedawkowania marihuany i zostałam skazana na wieczne potępienie w Piekle, i drapię teraz policzki do krwi, by przekonać sąsiadkę z celi obok, że choruję na zakaźną postać łuszczycy. A wokół mnie wala się miliard miliardów nieświeżych popcornowych kul. Ale są też plusy, bo w Piekle człowiek przestaje być niewolnikiem swojej cielesnej powłoki i to może być dla co bardziej przewrażliwionych jednostek prawdziwym wybawieniem. Nie chcę demonizować, ale organizm wreszcie może odpocząć od męczącego i niekończącego się opychania i wydalania rozmaitymi otworami, niezbędnego dla podtrzymania funkcji życiowych. Jeśli zdarzy wam się trafić do Piekła, w waszej celi nie będzie toalety, wody czy łóżka, jednak nie będziecie odczuwali ich braku. W Piekle nikt nigdy nie zasypia, chyba że chodzi o demonstracyjne pozorowanie senności podczas kolejnego karnego seansu Angielskiego pacjenta.\nNie wątpię, że mama i tata mieli dobre intencje, ale fakt pozostaje faktem, i siedzę uwięziona w przerdzewiałej żelaznej klatce z widokiem na panoramiczny, rozbuchany fajerwerk ekskrementów – i mam tu na myśli prawdziwą kupę, nie tylko Angielskiego pacjenta – i nie, żebym marudziła. Wierzcie mi, nie trzeba wozić drew do lasu i kolejna maruda nie jest w Piekle artykułem pierwszej potrzeby.\nTak, znam słowo „ekskrement”. Jestem uwięziona i znudzona, ale nie upośledzona na umyśle.\nI to właśnie rodzice zachęcali mnie, żebym poszła za głosem fantazji i poeksperymentowała z substancjami psychoaktywnymi.\nWiem, to nie fair, ale myślę, że najgorszą rzeczą, jaką mi zrobili, było wyrobienie we mnie nawyku odruchu Nadziei. Wystarczy, że będziesz sadzić drzewka i zbierać śmieci, wmawiali, a będzie ci się dobrze żyło. Musisz tylko przerabiać wilgotne odpady na kompost, pokryć dach panelami solarnymi i masz zapewniony spokój. Energia odnawialna wiatru. Biodiesel. Wieloryby. I w tym wszystkim moi rodzice widzieli zapowiedź duchowego zbawienia ludzkości. A kiedy oglądaliśmy kwadryliony katolików, okadzających dymem jakąś gipsową figurę, albo bilion tryliardów muzułmanów, klęczących z twarzą zwróconą w stronę Nowego Jorku, tata stwierdzał: „Biedna ciemna tłuszcza...”.\nTo, że moi rodzice pozują na świeckich humanistów i igrają z losem swoich nieśmiertelnych dusz, jestem w stanie zrozumieć, jednak nie jest do końca w porządku to, że igrali także z losem mojej duszy. Obstawiali swoje typy z poczuciem własnej nieomylności, a w ostatecznym rozrachunku okazało się, że to ja stoję na straconej pozycji.\nCzasem oglądaliśmy w telewizji pikiety baptystów, wymachujących przed kliniką jakiegoś lekarza drewnianymi kukłami oblanymi keczupem i nadzianymi na drewniane kije, i wtedy naprawdę byłam skłonna uwierzyć, że wszystkie religie to jeden wielki pic na wodę i fotomontaż. Z drugiej strony, tata zawsze prawił mi kazania, że jeśli będę spożywać odpowiednią ilość błonnika i jeśli zadbam o wtórne przetworzenie wszystkich plastikowych butelek z szyjką, to nic mi nie grozi. Kiedy pytałam o Niebo lub Piekło, mama kazała mi łykać xanax.\nNo i teraz – proszę – czekam na to, aż wyrwą mi język, by usmażyć go na bekonie z dodatkiem czosnku. Prawdopodobnie demony zaplanowały dla mnie także atrakcje z przypiekaniem mnie pod pachami żarzącymi się końcówkami cygar.\nNie zrozumcie mnie źle, Piekło nie jest aż takie straszne, na pewno nie w porównaniu z Obozem Ekologicznym, a zwłaszcza w porównaniu z gimnazjum. Może i jestem zblazowana, ale mało który koszmar dorównuje depilowaniu nóg woskiem czy przekłuwaniu sobie pępka na stoisku w centrum handlowym. Albo bulimii. Chociaż nie jestem jakąś totalnie zaburzoną na punkcie łaknienia panną Puszczellą von Puszczan.\nMoją największą bolączką pozostaje nadzieja. Żywienie nadziei jest w warunkach piekielnych naprawdę, ale to naprawdę fatalnym nawykiem, porównywalnym z paleniem papierosów czy obgryzaniem paznokci. Nadzieja to uporczywy i trudny do wyplenienia feler, którego powinniście się pozbyć. Jest jak uzależnienie, z którego trzeba się wyrwać.\nTak, znam słowo „uporczywy”. Mam trzynaście lat, jestem pozbawiona złudzeń i odrobinę samotna, ale na pewno nie jestem ograniczona.\nNiezależnie od tego, jak bardzo staram się nie ulegać temu impulsowi, wciąż mam nadzieję, że dostanę pierwszego okresu. Wciąż mam nadzieję, że wyrośnie mi wielki biust, taki, jaki ma Babette z sąsiedniej celi. Albo że sięgnę do kieszeni swoich spódnicoszortów i znajdę pastylkę xanaxu. Trzymam kciuki za to, że jeśli jakiś demon będzie mnie wrzucał do kadzi z wrzącą lawą, to trafię tam nago z Riverem Phoenixem, który stwierdzi, że jestem milutka i spróbuje mnie pocałować.\nProblem w tym, że w Piekle nie ma nadziei.\nZa Kogo Się Uważam? Zawrzeć to w tysiącu słów... Nie mam zielonego pojęcia, ale zacznę od porzucenia nadziei. Proszę Cię, pomóż mi, Szatanie. To by mnie strasznie uszczęśliwiło. Pomóż mi wyjść z uzależnienia od nadziei. Dziękuję.\nJesteś tam, Szatanie? To ja, Madison. Dziś nawet myślałam, że Cię widzę, i machałam rozpaczliwie, jak jakaś nawiedzona groupie, żeby tylko zwrócić Twoją uwagę. Wciąż odkrywam Piekło, które okazuje się fascynującym i ekscytującym miejscem, i zaczęłam nawet poznawać podstawy demonologii, więc nie będę się czuła przez całą wieczność jak kretynka. Serio, nie mam w ogóle czasu, by zatęsknić za domem.\nDzisiaj zaprzyjaźniłam się nawet z chłopakiem o marzycielskich piwnych oczach.\nJeśli chodzi o ścisłość, czas w Piekle nie składa się z dni i nocy, tylko trwa w stanie permanentnego niedoświetlenia podkreślanego przez migotliwą pomarańczową łunę płomieni, kłębiaste i białe obłoki pary i czarne chmury dymu. Kombinacja tych wszystkich składników sprawia, że panuje tu niekończąca się rustykalna atmosfera après ski.\nOdkąd to sobie uświadomiłam, dziękuję Bogu, że miałam na ręku zegarek z mechanizmem automatycznego nakręcania i funkcją kalendarza. Wybacz, Szatanie, moja wina, wypsnęło mi się słowo na „B”.\nZwracam się teraz do wszystkich żyjących jeszcze osób, które wciąż gdzieś chodzą, łykają multiwitaminę i poświęcają czas praktykowaniu luteranizmu lub zabiegom kolonoskopii: powinniście zainwestować w dobrej jakości, wytrzymały zegarek naręczny z funkcją wskazywania daty i dnia tygodnia. Nie liczcie na to, że złapiecie w Piekle zasięg waszej sieci komórkowej, i niech wam nie przyjdzie do głowy, że będziecie na tyle przezorni, by skonać z kablem do ładowarki w dłoni, ani nie łudźcie się, że traficie do przerdzewiałej celi wyposażonej w odpowiednie gniazdko elektryczne. Co nie znaczy, że zaraz macie lecieć po swatcha. Swatch to plastik, a plastik w Piekle się topi. Wyświadczcie sobie przysługę i odżałujcie pieniądze na wysokiej jakości skórzany pasek, ewentualnie dającą się regulować metalową bransoletę ze sprężynowym zatrzaskiem.\nW przypadku nieskorzystania z sugestii zakupu porządnego czasomierza naręcznego, w żadnym wypadku nie szukajcie tu bystrej, proaktywnej z wyglądu trzynastolatki przy kości, w mokasynach firmy Bass Weejun na nogach i w okularach w rogowych oprawkach, by zadręczać ją pytaniami: „Którego dzisiaj mamy?” i „Która jest teraz godzina?”. Wyżej wzmiankowana inteligentna-acz-puszysta dziewczyna zamarkuje tylko spoglądanie na zegarek, a potem odpowie: „Minęło pięć tysięcy lat, odkąd mnie ostatni raz o to pytałeś”.\nTak, znam słowo „zamarkować”. Może jestem odrobinę wkurzona i nastroszona, ale – niezależnie od tego, jak ładnie i przymilnie będziecie pytać – nie jestem waszą nieletnią lolitką niewolniczką z funkcją kukułki.\nI jeszcze jedno: zanim podejmiecie wysiłek odstawienia nikotyny, przemyślcie fakt, że palenie papierosów i cygar to doskonała sucha zaprawa przed pobytem w Piekle.\nI jeszcze jedno: zanim zaczniecie wygłaszać jakieś uszczypliwe uwagi na temat mojego usposobienia, w stylu, że „unoszę się na skrzydełkach” albo warczę z powodu „przyjazdu ciotki”, jeszcze raz przypomnę, że jestem nieżywa, martwa i na wieki wieków zatrzymana w okresie przedpokwitaniowym, a co za tym idzie, nieobjęta bezsensownymi biologicznymi imperatywami reprodukcyjnymi, które niewątpliwie kształtują każdą chwilę i każdy oddech waszego parszywego, fizjologicznego, doczesnego życia.\nI nawet w tej chwili słyszę głos mamy, mówiącej: „Madison, przecież ty nie żyjesz, uspokój się, proszę”.\nI już w ogóle nie wiem, czy byłam bardziej uzależniona od nadziei czy od xanaxu.\nW celi obok Babette zabija czas, lustrując stan skórek wokół paznokci i polerując ich płytki o pasek białej torby na ramię. Kiedy tylko widzę, że odwraca głowę w moją stronę, urządzam kolejny spektakl drapania się po szyi i pocierania okolicy oczu. Babette najwyraźniej nie ogarnia faktu, że jesteśmy nieżywe i prawdopodobieństwo przywleczenia schorzeń typu łuszczyca w Zaświaty jest znikome, ale też miejcie na uwadze to, że wybór matowobiałego lakieru do paznokci świadczy o tym, iż Babette nie była najlepszym materiałem na dziewczynę z żeńskiej pensji. Prędzej na dziewczynę z okładki.\nPodchwytując moje spojrzenie, Babette woła:\n– Jaki dziś dzień?!\nDrapiąc się zawzięcie, odkrzykuję:


Deo roll-on natural protection - Sklep z naturalnym kolagenem\nProdukt firmy Colway został stworzony z składników odznaczających się najwyższą jakością. Ziemia okrzemkowa doskonale pozwala ograniczyć ilość wydzielanego potu, a także umożliwia pozbycie się nieprzyjemnego zapachu. Mączka z tapioki to składnik, który nadaje skórze miękkości. Ekstrakt z szałwi zawarty w produkcie Colway Deo Roll niweluje bakterie, które pojawiają się na skórze, przez co ryzyko wystąpienia nieprzyjemnego zapachu ograniczone jest do minimum. Cała kombinacja naturalnych składników pozwala osiągnąć zamierzony efekt - jest nim brak pojawiających się mokrych plam oraz redukcja nieprzyjemnego zapachu.


Martin Lechowicz - Prawdziwa edukacja\nKomiks ● 6 lat temu ● Oglądane 3058 razy.\nNie żeby to miało jakiś związek z komiksem, ale Wyborcza opublikowała wyliczenie ile kosztuje wysłanie dziecka do szkoły.\nWyszło im 2204 złotych.\nI znów się ucieszyłem, że nie mam dziecka.\nZ ciekawości postanowiłem przejrzeć listę zakupów i zaznaczyć te rzeczy, które faktycznie przyczyniają się do tego, do czego teoretycznie ta szkoła miała służyć - do edukacji.\nJaka część z kwoty 2204 złotych przyczynia się do tego, że dziecko będzie mądrzejsze, bardziej kreatywne, z większą wiedzą, lepiej przygotowane do życia w dzisiejszym świecie?\nWyszło mi: 0 (słownie: zero).\nPrzez chwilę zastanawiałem się czy pozycja "podręczniki, zeszyty" nie powinna znaleźć się na mojej liście, ale po zastanowieniu się stwierdziłem, że nie.\nNo bo po co? W internecie jest od groma materiałów edukacyjnych znacznie lepszych niż podręczniki. Uczenie się z podręczników jest mało efektywne w porównaniu z innymi możliwościami jakie dziś są. I tańszymi.\nA zeszyty? Do notatek bardzo dobre. Tyle, że, no nie wiem jak teraz, ale za moich czasów zeszyty nie były do robienia notatek. Zeszyty były po to, żeby je prowadzić. Żeby siedzieć jak mrówka nad nimi i kaligrafować. Po kiego wała ta procedura minister jeden raczy wiedzieć. Na nic mi się to prowadzenie nigdy nie przydało, ani nikomu innemu, za to skutecznie prasowało mózg. Bo człowiek zamiast wymyślać i wyćwiczyć własny system skutecznego uczenia się, przepisywał jak idiota wszystko co mu dyktują. Nawet nie musiał rozumieć co tam zapisuje. I też przeważnie nie rozumiał.\nCo tam jeszcze jest? Pomoce szkolne. Wartość edukacyjna - żadna. Lepiej kupić chłopakowi raz a porządnie tablet i będzie miał wszystkie pomoce jakie potrzebuje. Chyba, że chce zostać szwaczką, to wtedy faktycznie operowanie nożyczkami wyniesione ze szkoły będzie nieodzowne.\nPióro do nauki pisania? Owszem. Jako hobby bardzo dobre. Ale w 2014 roku do nauki pisania to jest klawiatura. Której na liście nie widzę.\nNa dowód tego przywołam fakt, że powyższy tekst nie napisałem wcale piórem. A ty go zapewne nie odczytałeś z papieru.\nWięc czego uczy polska szkoła?\nNie wiem. Ale jak każe na to wydawać 2204 złotych co roku to ja coraz bardziej nie chce mieć dzieci. Nie w tym kraju.\n8 lat temu ● Czytane 1745 razy.\n7 lat temu ● Czytane 3336 razy.


Za pieniądze z kar książnica kupuje nowości - - 2020-01-20\nZa pieniądze z kar książnica kupuje nowości\nTrzy pytania do Sławomira Szenwalda, dyrektora Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie.\n- Biblioteka uszczelniła system kar za nieoddawanie książek w terminie. Czy teraz będzie tak jak w tym czeskim dowcipie – Pani Nowakowa, pani ma nasze książki, a my mamy pani dziecko?\n- Nie, aż tak nie. Na szczęście to żart. Ale fakt, że uszczelniliśmy system. Zmieniliśmy też firmę windykacyjną. Wszystkie te procedury nie dotyczą tych, którzy systematycznie oddają książki. Dotyczą tych, którzy ociągają się z oddawaniem. Obecnie jest tak, że każdy, kto nie odda w terminie książki, musi się liczyć z karą. Zaczynamy ja naliczać od 20 gr. Biblioteka wśród swoich zadań ma także i to – musi dbać o swoje zbiory. Jeśli książka do nas nie wraca, musimy podjąć działania, aby ją odzyskać. Automat wysyła maile z informacjami, że zbliża się termin zwrotu książki. Uruchomiliśmy specjalną aplikację, którą można zainstalować w swoim telefonie. Mało tego, wdrożyliśmy za niemały pieniądz system powiadomień sms. Jeśli ktoś nam poda swój telefon, to sms przypomni o zbliżającej się dacie zwrotu książki, przypomni, że książkę trzeba oddać już oraz powiadomi, że termin został przekroczony i zaczynamy naliczać karę. Naprawdę robimy wszystko, aby książki wracały do nas o czasie.\n- Czy rzeczywiście jest aż tak dużo czytelników przetrzymujących książki?\n- Niestety, ale tak. Wszystkie zaległości czytelników z tytułu kary za przetrzymanie książki, sięgają obecnie kilkudziesięciu tysięcy złotych. To jest naprawdę niemała kwota. Uszczelnienie systemu polega między innymi i na tym, że obecnie kary za przetrzymaną książkę nie można anulować. Podkreślam, musimy dbać o interes biblioteki i jej zdyscyplinowanych czytelników.\n- Na co książnica przeznacza pieniądze z kar?\n- Na książki oczywiście. Na zakupy nowości tak bardzo oczekiwanych przez czytelników, ale także na wkład własny do Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa, aby pozyskiwać jeszcze więcej pieniędzy na książki. A książki przybliżamy choćby za sprawą programu Legimi, gdzie mamy co miesiąc do rozdania 184 kody do darmowego korzystania z zasobów biblioteki. Tyle tylko, że my za te kody płacimy i mnie osobiście serce boli, kiedy widzę, że czasami czytelnicy je biorą, a nie uruchamiają. Tak więc rozumiem przykry moment, kiedy czytelnikowi przyjdzie płacić za opieszałość, ale to wszystko w trosce o książki, bibliotekę i czytelników.


Rafa - Jan Józef Szczepański - ebook - Legimi online\nLegimi > Katalog ebooków i audiobooków > Rafa - ebook\nWydawca: Cyfrant Kategoria: Humanistyka Język: polski Rok wydania: 2013\nOpis ebooka Rafa - Jan Józef Szczepański\nCo łączy odległe miejsca w czasie i przestrzeni? Opowiadania Szczepańskiego, choć różnorodne pod względem treści i formy, konsekwentnie próbują wypreparować uniwersalne procesy i zjawiska, które stanowią tkankę naszej cywilizacji i kultury.\nOpinie o ebooku Rafa - Jan Józef Szczepański\nFragment ebooka Rafa - Jan Józef Szczepański\nZnowu marzec. Światła jak przez szkło pokryte chłodną rosą. Ulice całe w rozbłyskach spadających z dachów kropel. Plusk i chlupot – leniwy, a równocześnie rzeźwy – wypełnia miasto. Starsi panowie przeżywają swój moment. W rozpiętych płaszczach, z szalikami spływającymi luźno na sztywne klapy marynarek, z wyszczotkowanymi siwiejącymi włosami, przylegającymi gładko do skroni, suną po chodnikach krokiem niedbałym i czujnym, pozbywszy się ociężałości i sztywności kolan. Mijanym kobietom rzucają spojrzenia pytające i opiekuńcze. W ich uśmiechach, których żartobliwość, a nawet frywolne zuchwalstwo maskowane są godnością, kryje się zapewnienie, że posiedli wiedzę o słodyczy życia.\nKobiety chodzą zataczając się z lekka, jak odurzone. Ich oczy za niebieskimi lub fioletowymi szkłami przeciwsłonecznych okularów są przymknięte. Bezwiedny skurcz podciąga górną wargę, odsłaniając wilgotne zęby. Głowy pochylone do tyłu. Twarze, ruchem kwiatów, poddają się słońcu.\nNajmłodsze biegną na oślep hałaśliwymi gromadkami, z chichotem wpadają na przechodniów, piszcząc uskakują w popłochu przed fontannami roztajałego śniegu, tryskającymi spod kół samochodów.\nPryszcze na policzkach wyrostków są nabrzmiałe jak wiosenne pąki. Ich głosy załamują się krzykliwie w nieopanowanych próbach barytonów i basów. Ich oczy błyszczą dziką gorączką nadziei.\nArkusz ostrego blasku z jakiegoś otwartego nagle na górnym piętrze okna spada ukośnie w głąb ulicy i słychać srebrny brzęk, rozmieciony zaraz trzepotem gołębich skrzydeł.\nDlaczego taki początek? Nie wiem. Bo jest taki dzień. Znowu. Z tym samym podnieceniem. Z tą samą, jak zawsze, nadzieją. I może w tym podnieceniu, w tej nadziei jest prawda. Jakaś prawda, lepsza od innych prawd. Chciałoby się powiedzieć: bywa różnie, ale bywa i tak. I to jest ważne. I zawsze można oczekiwać tego dnia.\nBo trzeba się bronić. Trzeba się bronić przed... Jakże to nazwać? To jest rodzaj śmiechu. Śmieszku – smutnego i martwego, jak chrobot zwiędłych liści. Coraz częściej odzywa się w nas, coraz skorzej... Chociaż zbyt pochopne – na szczęście – to uogólnienie. Mówię „nas”, zakładając bezprawnie wspólność ludzkich doświadczeń. Ale ta liczba mnoga wyraża także obawę przed osamotnieniem. I w tym jest usprawiedliwiona. Bo gdybyśmy zostali sam na sam z naszym widzeniem świata, bez możliwości wsparcia się o cudze spojrzenie, bez szansy zaprzeczenia sobie, ciężar naszej świadomości okazałby się ponad ludzkie siły.\nOtóż ten śmieszek jest następstwem dekonspiracji. Już nie potrafimy poprzestać (choćbyśmy chcieli) na jednym, gramatycznym czasie i na jednej powierzchni rzeczy. Do jakiegoś momentu w naszym życiu świat był nieruchomym objawieniem. Teraz widzimy, ku czemu zmierza. Nasze oczy nauczyły się patrzeć tak jak kamera przyrodnika, ściągająca do kilku minut okres kiełkowania, kwitnienia i więdnięcia kwiatu.\nOwo dziewczęce spojrzenie, zapamiętane sprzed lat jako fraza tajemniczej poezji. Senne, nieodgadnione, odbijające ciszę jakiejś przejmującej szczęśliwości za wiosennymi obłokami. Odnajdujemy je nagle znowu w twarzy mięsistej i porowatej, obsypanej grudkami pudru i pojmujemy jego tajemnicę. Jest to kontemplacja ciepłych i łaskotliwych doznań trawienia. Albo jakiś czarująco zabawny uśmieszek, wesołe wyzwanie, zarysowane drobnym drgnieniem kącika ust, wysunięciem dolnej wargi. Z czasem poznajemy jego przeznaczenie. Służy czujnemu śledzeniu cudzych słabości, towarzyszy podejrzliwie liczeniu pieniędzy. Ileż znaków, które wydają się nam refleksami raju, dojrzewa w ten sposób do swoich zwykłych ziemskich treści? Stajemy się coraz bardziej ostrożni. Zaczynamy przewidywać kierunek metamorfoz, jeszcze przed ich dopełnieniem. I śmiejemy się tym wewnętrznym, szeleszczącym śmiechem, podobnym do płaczu za utraconymi złudzeniami.\nGaśnięcie refleksów raju obnaża świat w sposób nieopisanie brutalny i prostacki. W pewnej chwili dochodzi do tego, że widzimy rzeczy w całości. Nie potrafimy już oddzielić człowieka od jego ukrywanych fizjologicznych funkcji, od wstydliwych zapachów jego ciała, od jego zatajonych myśli i pragnień. Słowa poezji zaczynają budzić podejrzliwą czujność, szarzeją sztandary wielkich idei, dumne hasła brzmią fałszem.\nJesteśmy przy następnej granicy pozorów, którą pokonać można tylko za pomocą magicznej formuły, brzmiącej: „Pomimo to...”.\nJest to formuła nadziei i wiary, a przede wszystkim miłości. Ale doświadczenie zsyntetyzowanego czasu utrudnia jej stosowanie. Cóż bowiem warte są wszystkie dary życia, jeśli trwają tylko przez mgnienie? Ta najbanalniejsza z „filozoficznych” prawd, dostarczająca przez wieki tematu kaznodziejom i moralistom, coraz wyraźniej nabiera konsystencji. Im trudniej nam uwierzyć w jakiś pozamaterialny wymiar egzystencji, tym dotkliwiej czujemy czas i swoją wobec niego bezsilność. Szybkość obrotów filmowej szpuli jest tylko kwestią umowy. O kwiecie rozkwitającym i więdnącym na ekranie w ciągu pięciu sekund tylko tyle można powiedzieć, że zwiądł naprawdę. Jak długo oddychał zapachem w słońcu? Zbierał rosę na płatkach? Przyjmował pszczoły w swoim kielichu? Trochę wstyd zadawać takie pytania. Ale one już nie są retoryką, odkąd względność czasu może zostać każdemu zademonstrowana naocznie.\nW dodatku względność jak gdyby ironiczna w stosunku do naszego poczucia hierarchii ważności spraw. Byle garnek, byle gwóźdź jest trwalszy od naszych miłości, nadziei i rozpaczy, od naszych cnót i grzechów.\nAntycypacje narzucają się same. Nieomal wszystko, co nas otacza, ma szansę przeżycia nas, razem z naszymi radościami i cierpieniami. Kompleks archeologii staje się czymś zupełnie naturalnym. Patrzymy wokół siebie, na nasze sprzęty, nasze ozdoby, nasze naczynia, nasze maszyny, jak na rzeczy wydobywane po wiekach z piaszczystego wykopu. Ze zdziwieniem, z zakłopotaniem, z melancholią. A więc to są te rzeczy, które ceniliśmy tak ogromnie? Bez których nie wyobrażaliśmy sobie życia? Dla których trudziliśmy się, które zdobywaliśmy z zaciekłością i poświęceniem? Więc to jest to, co po nas zostało?\nPrzypomina mi się pewne zdarzenie z Prowansji. Jechaliśmy – mój przyjaciel Stan i ja – jedną z owych wąskich dróg, oplatających nieskończonymi zakolami i serpentynami strome zbocza, porośnięte karłowatym, suchym jak afrykański busz lasem. W tej bezludnej okolicy, gdzie kamienne, ukryte w dolinach wioski i miasteczka o pomarszczonych dachach, oblepiające spadziście szczyty wzgórz, upamiętniają miejsca warownych obozów legionów rzymskich, czas wydaje się płynąć szczególnie leniwym nurtem. Mimo to widok, na który Stan zwrócił moją uwagę, wprawił mnie w rodzaj przygnębiającego (choć fascynującego zarazem) osłupienia. W połowie stoku nad nami biegł poprzez szorstkie zarośla szary, rozsypujący się miejscami ze starości mur, który zdawał się odgradzać od świata szmat jeszcze dzikszego, jeszcze bardziej zaniedbanego lasu. W głębi tej zagrody sterczały pomiędzy drzewami kanciaste baszty i poczerniałe dachy jakiejś wielkiej budowli.\n– Ten zamek – powiedział Stan – jest do dziś dnia siedzibą rodziny, która wybudowała go czterysta lat temu.\nWbrew odruchowi podziwu, jakim otaczamy zazwyczaj świadectwa przeszłości, doznałem przykrego skurczu serca – nieokreślonego uczucia duszności, którego doświadczać muszą ludzie cierpiący na klaustrofobię. Odczułem ten zamek jako więzienie, a los jego mieszkańców jako los istot skazanych czy zaklętych – może pogrążonych w smutnej parodii nieśmiertelności. Oto kawałek rafy, którego żywa zawartość nie obumarła we właściwym czasie. Wyobraziłem sobie straszliwe ciśnienie sklepień, zamkniętych nad głowami dziesiątków pokoleń, straszliwą martwotę przywiązania do jednej, niezmiennej postaci świata. I gdyby zdarzyło mi się wówczas wejść do tego zamku, nie zdziwiłbym się zastawszy w jego wnętrzu wyblakłe, porażone bezruchem larwy.\nDialektyczna natura pamięci podsuwa mi w tym miejscu obraz kontrastowy, antytezę – chociaż antytezę może tylko pozorną.\nRaczej nieporozumienie niż przypadek (dziwaczne pojęcia taksówkarza z Port Sudanu o zapotrzebowaniu na egzotykę zamorskiego przybysza) zawiodło mnie do Flamingo – wioski poławiaczy koralu. Olbrzymie pryzmy owego koralu, podobne do kopców drobnych, rosochatych kości, bielały na wybrzeżu zakisłej laguny, przesycając parne powietrze dławiącym odorem rozkładu. Krajobraz – jeśli można użyć tej nazwy w odniesieniu do smrodliwego śmietnika – ograniczał się do dwóch elementów, obu jednakowo zdegradowanych: do gęstej od brudnozielonego szlamu wody i do piasku usianego szkłem rozbitych butelek, zardzewiałymi puszkami i strzępami papieru. Wioska składała się z butwiejącej drewnianej szopy, oblepionej reklamami pepsi-coli (stanowiącej zapewne ośrodek handlowy i towarzyski osiedla) oraz z mieszkalnych schronów (użycie słowa „dom” byłoby tu mylące), z odrażających bud o niezwykle prostej konstrukcji. Cztery beczki po ropie naftowej, kawał tektury z jakiegoś rozpłaszczonego pudła i kilka zetlałych szmat wystarczało na słupy węgielne, dach i ściany każdej z tych chat. Prawdopodobnie jedynym ich przeznaczeniem było zapewnienie odrobiny cienia w godzinach najdotkliwszego upału, bo nawet łóżka – owe charakterystyczne dla regionu Morza Czerwonego proste ramy, z naciągniętymi paskami skóry wielbłądziej lub parcianej taśmy – stały na zewnątrz. Węgle ognisk przed budami i okopcone blaszane puszki świadczyły o ascetycznej prostocie gospodarczych urządzeń. Mieszkańcy Flamingo drzemali w krótkim cieniu szopy, oparci plecami o jej ścianę, albo wałęsali się wzdłuż linii przypływu, grzebiąc wśród skib zastygłej żółtej piany, wśród śliskich alg i pokruszonych muszli. Zbierali jakieś małże i kraby, podnosili wyrzucone przez wodę flaszki, kawałki dryftowego drzewa – zaopatrywali się w pożywienie i przedmioty codziennego użytku. Byli to ludzie drobnej budowy, bardzo czarni, przeważnie nadzy. Ich małe, okrągłe głowy ogolone były do skóry, na ich policzkach widniały sine blizny klanowych znaków. Ich wygląd miał w sobie coś z uogólnienia. Przypominali sylwetki z archaicznych skalnych malowideł – skrajnie uproszczone, a zarazem pełne wykwintnej elegancji.\nPrzyglądałem im się z niedowierzaniem i szacunkiem. Tym ludziom zupełnie obca była ambicja pozostawienia jakiegoś śladu na obliczu ziemi. Żyli z raf koralowych, lecz nie budowali własnej rafy. Nie posiadali niczego, nie tworzyli niczego. Na swoim śmietnisku wydawali się idealnie – omalże nieludzko – wolni, jak gdyby świat materii nie zdążył jeszcze wyodrębnić ich z siebie dla późniejszego ujarzmienia.\nTak w każdym razie sądziłem, dopóki uwagi mojej nie zwróciło roztopione w upale postukiwanie młotków. Za piaszczystą wydmą u krańca laguny budowano felukę. Łódź, prawie gotowa, stała na kozłach z grubo ociosanych belek. Miała wysoką rufę z ukośnie sklepionym kasztelem, niski, wysmukły dziób i pochylony do przodu maszt. Nie odbiegała kształtem od modelu utrwalonego na malowidłach z grobowców egipskich. Była starsza niż wszystkie zamki Prowansji.\nNiejeden z nas odczuwa – w sposób mniej lub bardziej świadomy – lęk przed uwięzieniem w rafie. (Komory, które w niej budujemy, nazbyt przypominają grobowce.) Kiedy się takiego lęku doświadcza, ratunkiem wydaje się ruch. Jest to, oczywiście, ratunek złudny, ale cóż jak nie złudzenia pomaga nam żyć w jakim takim poczuciu bezpieczeństwa?\nJeśli o mnie chodzi, ów strach przed samozasklepieniem (swoista, metafizyczna klaustrofobia) towarzyszył mi od dawna – może nawet od dzieciństwa. Stąd zapewne wczesna fascynacja buddyzmem – jego doktryną unikania przywiązań.\nJak noc na jednym prześpią drzewie,\na z rana się rozlecą ptaki,\ntak my się łączym dla rozłąki,\nludzki czy ptaszy los jednaki.\nTej strofy Aśwaghoszy, przeczytanej kiedyś, w gimnazjalnych czasach, nie potrafiłem nigdy zapomnieć.\nOkoliczności mego życia sprzyjały na ogół zabawie w ciuciubabkę z losem. Mój dom był ruchomy. Mieszkałem w różnych miastach i w różnych krajach, wśród różnych ludzi. Ale czy nomadowie nie budują grobowców?\nNie wiedząc o tym, rosłem w przekonaniu, że jedyną własnością człowieka jest to, co pozostaje w nim samym. Rzeczy zachowane w pamięci, poruszające serce wspomnienia kształtów, zapachów i głosów.\nDlatego czymś naturalnym i słusznym wydaje mi się znikanie materialnych śladów przeszłości. Dzięki temu to, co było kiedyś i co istnieje już tylko w mojej prywatnej legendzie, nabiera cech niezniszczalnego bytu – niezniszczalnego, dopóki trwa moje własne życie.\nBez zdziwienia przyjąłem fakt rozpłynięcia się w nicość pewnej warszawskiej ulicy, której nazwa tylko ocalała – przeniesiona na nowy pas asfaltu, biegnący przez widma niegdysiejszych murów, podwórców i mieszkań. W żaden sposób nie potrafiłbym wskazać miejsca na owej nie istniejącej (kiedyś kocimi łbami wybrukowanej) ulicy, gdzie znajdowała się brama nr 13. Była to brama przepaścista i mroczna, pachnąca butwiejącymi liśćmi kapusty, moczem i olejną farbą. Ten ostatni składnik wiązał się z brudnożółtą, śliską i jakby zawsze z lekka spotniałą powierzchnią murów. Dopiero niedawno odkryłem historyczne źródło owego niepowabnego kolorytu starej Warszawy. W Moskwie do dziś dnia maluje się taką żółtobrunatną farbą przyciesie kamienic – prawdopodobnie kontynuując tradycję jakichś higienicznych przepisów z carskich czasów.\nBrama wiodła na podwórze – dość spore, chociaż zdławione wysokimi ścianami – którego środek zajmował wyleniały trawniczek, otoczony zardzewiałą żelazną sztachetą wokół pomalowanego tąże żółtą farbą cokołu z gipsowym popiersiem inżyniera Kierbedzia. Kierbedź miał zielonkawą czapkę z gołębiego kału na ciemieniu i wielki, mięsisty nochal z ubitym końcem. W głębi druga brama, nieco czystsza (tu już przeważał zapach wosku, którym zapuszczano schody), wyprowadzała na inną, również nie istniejącą dzisiaj ulicę.\nTo wszystko, jak już wspomniałem, przepadło bez śladu. A kiedy przekonałem się o tym, nie doświadczyłem ani żalu, ani nawet potrzeby „melancholijnej zadumy”. Po prostu zrozumiałem, że ten kawałek zabudowanej przestrzeni nie jest mi na nic potrzebny. To bowiem, na czym mogło mi naprawdę zależeć, posiadałem nadal – w formie i doskonalszej, i bardziej trwałej.\nMieszkanie babki, gdyby ocalało, byłoby się zmieniło tak czy owak. Byłoby dziś mieszkaniem innych ludzi. Ja przechowałem je w sobie – nienaruszone.\nNajtrwalsze, jak zwykle, okazały się zapachy. A ponieważ ich charakter i natężenie były różne w poszczególnych pomieszczeniach – nic dziwnego, że jedno zwłaszcza miejsce zachowało we wspomnieniu pierwszeństwo jako szczególnie aromatyczne. Określenia „aromatyczne” używam tu z pewnym zakłopotaniem, miejsce to bowiem źle jest notowane w skali wonności i w ogóle mówienie o nim nie należy do dobrego tonu. Nazywano je eufemistycznie „gdzieś” albo „łupek”. Był to wąski i dość długi pokoik bez okna (jedynie z wentylacyjną kratką pod sufitem), usytuowany niewygodnie tuż za jadalnią i wstydliwie od niej oddzielony grubą brunatną kotarą, ukrywającą drzwi. Drugie wejście było od pokoju babki – również zakamuflowane składanym parawanem w japońskie wzory. „Gdzieś” spełniał dodatkowo rolę rupieciarni. Całą jego dłuższą ścianę pokrywały głębokie półki, wyładowane tym wszystkim, co „może się przydać”. Była tu więc wanienka z cynowej blachy, używana kiedyś do kąpania dzieci, stary samowar z grawerowanymi pieczęciami fabryki w Tule, porcelanowy basen dla chorych, jakaś zapomniana pierzyna, okrągłe pudła na kapelusze i niezliczone tekturowe pudełka, pełne ciemnych flakoników z lekarstwami oraz torebek z suszonymi ziołami. Bardzo silny zapach kamfory, waleriany, ziół, naftaliny i kurzu, emanujący z owych przedmiotów i pudeł, przetrawiał zatęchłe i – z natury rzeczy – nieczyste powietrze tego miejsca, tworząc atmosferę odurzającą i duszną – właśnie aromatyczną na swój sposób.\nObyczaje panujące w domu babki, zgodnie z którymi osoba przebywająca w „gdziesiu” wypadała niejako z rzeczywistości, przestawała istnieć na czas niezbędny dla spełnienia funkcji, które oficjalnie nie mieściły się w obrazie człowieczeństwa – czyniły z tego miejsca rodzaj sanktuarium, azyl najdoskonalszej samotności. Dlatego zapewne intensywny zapach komórki za brunatną kotarą skojarzył mi się trwale z wczesnymi przeżyciami dziecinnej medytacji.\nZapach waleriany – oczyszczony i rozcieńczony słodyczą kwiatów – panował także w sypialni babki, pełnej ciężkich i ciemnych mebli. Wiszące tu obrazy też były ciemne. Święty Hieronim nad ogromnym łożem: ściskał w żylastej pięści kamień, aby uderzyć się nim w kościstą pierś, wyzierającą spomiędzy łachmanów. Natchnionym i surowym wzrokiem wpatrywał się przy tym w krzyż, dzierżony w drugiej ręce i oparty podstawą o pożółkłą czaszkę. Nad biurkiem dziadka, przypominającym raczej kanciasty gmach niż mebel, wisiał pomiędzy oknami nieduży obrazek, przedstawiający wysokiego, wąsatego mężczyznę o bladej i melancholijnej twarzy. Mężczyzna odziany był w kloszową, sięgającą stóp szubę, której zarysy można było wyodrębnić z poczerniałego tła tylko dzięki rzędom jaśniejszych sobolowych łapek. Stał prosto, oparty na cienkiej lasce z gałką (w tej niemal wojskowej postawie czuło się jednak rezygnację i znużenie), a u jego nóg leżał biały pies nieokreślonej rasy. Ów człowiek w szubie był podobno jednym z pradziadków, który najlepsze lata swego życia spędził jako wygnaniec w tajgach Sybiru.\nNastrój rozjaśniał się w dalszych częściach mieszkania. Już w przylegającym do sypialni salonie dominowała rześkość terpentyny i wosku, a kretonowe pokrowce na fotelikach i kozetkach wprowadzały ton niemal wesołej, staroświeckiej zalotności, zaś pokoik dziewczynek, zajmowany przez dwie jasnowłose kuzynki – wychowanice babki – pachniał wodą kolońską i błyszczał bielą. Babka nie dążyła do osnucia wszystkiego i wszystkich dokoła wdowią czernią. Była kobietą raczej pogodną, życzliwą światu. Mrok, który ją otaczał, miał w sobie powagę i ciepło letniego wieczoru.\nDzień w jej domu zaczynał się od podniecającego zgiełku. Stąpając ciężko i posapując z głębi swej otyłości, śpieszyła do okna jadalni i po chwili mieszkanie wypełniał łopot gołębich skrzydeł, kucie dziobów o blaszany parapet oraz niecierpliwe gruchania. W tę wrzawę wdzierały się ochrypłe nawoływania handlarza starzyzną, przeciągły krzyk sprzedawcy drzewa lub czasem przewiercający uszy, nasilający się i słabnący na przemian, wizg ostrzonego na kole noża. Wraz z chłodnymi falami porannego powietrza napływały coraz dalsze, jakby radośnie obudzone odgłosy – plusk kopyt o bruk za bramą, zgrzyt i dzwonienie tramwajów na odległej o dwie ulice Marszałkowskiej. Babka rozmawiała z gołębiami niskim, piersiowym głosem, karcąc ich żarłoczny pośpiech. Tym samym tonem strofowała tak zwane „osoby” – różne niewydarzone staruszki w pozieleniałych kapeluszach, które wspomagała i których zwierzeń i skarg wysłuchiwała godzinami nad szklanką herbaty. Większość tych osób mówiła miękkim, kresowym akcentem, który dla mego ucha był melodią dawnych czasów. Wszystko, o czym opowiadała babka, działo się bowiem kiedyś (a może nawet istniało nadal) w tej nie znanej mi wówczas części kraju, gdzie ludzie pieszczotliwie przeciągają sylaby, gdzie nikt się nie śpieszy i gdzie pije się herbatę ze spodeczków, zagryzając kawałkiem cukru.\nŁączność między dawnymi czasami a moim własnym, nieruchomym jeszcze – mimo oczywistej zmienności – czasem nie była dla mnie sprawą jasną.\nTeoretycznie wiedziałem, że babka była kiedyś młoda – nawet bardzo młoda, wyszła bowiem za mąż jako piętnastoletnia dziewczynka – ale w jakiś sposób nie miało to praktycznego znaczenia. Byłem raczej skłonny przyjąć, że – jak wróżka – w stosownie odmienionej postaci przebywała w innym świecie, do którego ja nie miałem już wstępu. Świat ten odznaczał się osobliwym urokiem. Był patriarchalnie zhierarchizowany i przepełniony senną poczciwością. Kapryśne ciotki, rozpamiętujące jakieś tajemnicze romanse, żyły w nim pod czułą kuratelą gderliwych nianiek i kredensowych, starzy panowie grali w wista, prowadząc mądre i dowcipne dysputy, dzieci uganiały z psami po ogrodzie i jeździły oklep pławić konie. Wszyscy zaś razem hodowali w sercach szlachetną prawdę, za którą ten i ów ginął czasem godnie albo wędrował w mroczne tajgi Sybiru.\nW porównaniu z tamtym światem – mój świat wydawał się bardzo prozaiczny. Mówiono mi, że żyję w epoce szczęśliwej – w epoce spełnionych nadziei, ja zaś zazdrościłem po cichu nadziei nie spełnionych i nurtującego leniwą powierzchnię życia dramatu.\nBył więc dom babki ekspozyturą innej, tajemniczej rzeczywistości, którą oglądałem jak mieniące się refleksami dno jeziora. Był też przystanią – przez wiele lat jedynym punktem stałym na mapie wędrówek moich rodziców. Nie mieszkałem w nim nigdy długo, ale powracałem do niego wielokrotnie – zawsze z uczuciem powrotu do korzeni. Nie zdawałem sobie zapewne sprawy (a jeśli, to tylko mgliście), że owe korzenie już dawno zetlały w twardym gruncie materii i stanowią zaledwie ślad odciśnięty w cudzej pamięci.\nMimo pozorów niezmiennej trwałości, dom babki był – o czym przekonywałem się stopniowo – schronieniem zastępczym, ostatnią przechowalnią jej wspomnień.\nW jadalni wisiały obok siebie dwa sztychowane portrety braci Jędrzeja i Jana Śniadeckich. Ci dwaj panowie o białych – jak mi się zdawało – falujących włosach, zwróceni byli ku sobie niepełnymi profilami, lecz ich oczy, pełne inteligencji i powagi, spoglądały na widza z wyrazem bacznego wyczekiwania, jakby zwabione jakimś głosem, który przerwał ich rozmowę. Bracia zdawali się być w jednym niemal wieku i bardzo byli do siebie podobni. Zażywali też w domu babki czci łącznej, niczym podwójne bóstwo lub para nierozłącznych świętych, dzielących jedną kartkę kalendarza, ale ten z lewej strony – Jędrzej – o dwanaście lat od Jana młodszy, był tu właściwym patronem. Jego bowiem córka, Zofia Balińska, siostra romantycznej i nieszczęśliwej Ludwiki, była babką babki.\nBardziej jednak niż podobizny braci Śniadeckich przemawiała mi do wyobraźni stara fotografia, koloru wodnistej herbaty, stojąca na biurku w babcinej sypialni. Przedstawiała ona długi biały dom z neoklasyczną kolumnadą na piętrze, ponad niskimi arkadami podjazdu, usadowiony wygodnie wśród bujnie rozrośniętych drzew. Jego szlachetnie prosta bryła skomplikowana była nieoczekiwanie osobnym pawilonem w kształcie ośmiokątnej baszty, połączonym z korpusem głównej budowli krytym przejściem. Dom ów był dworem w Jaszunach – majątku Śniadeckich. Tu właśnie upłynęło dzieciństwo babki i tutaj nasiąkło przekazanymi jej przez poprzednie pokolenia wspomnieniami, w których role gościnnie występujących gwiazd grali Tomasz Zań i Antoni Edward Odyniec, Wawrzyniec Puttkamer i ksiądz Jundziłł, Salomea Bécu i Juliusz Słowacki.\nNie przychodziło mi nawet do głowy, abym mógł kiedyś owe Jaszuny oglądać własnymi oczyma. Należały przecież do świata mitologii – chociaż w sposób tak wyrazisty, że każdy ich rzeczywisty szczegół (jeśli istniały naprawdę) mógłby tylko kolidować z moją dokładną wiedzą o układzie cienistego parku nad rzeką Mereczanką, o rozplanowaniu wnętrza domu, o meblach i zapachach wypełniających pokoje. Toteż nie odczuwałem nigdy żadnej potrzeby autopsji, wiedząc, że nie należy mieszać ideału z konkretem.\nA przecież czekało mnie to doświadczenie i to wówczas, kiedy nawet legenda pozostała już tylko wspomnieniem wspomnienia – majakiem, odsuniętym za nowe wojny i nowe granice.\nZdarzyło mi się, będąc w Wilnie, wymienić nazwę Jaszuny w gronie przygodnych znajomych. „Jaszunas – potwierdzili. – To niedaleko”. I oto w listopadowy szary i mokry dzień jechaliśmy przez falujący łagodnie lesisty i polny kraj – czterej spadkobiercy historii tej ziemi: dwaj Litwini, Rosjanin i ja – Polak. Nikt z nas nie znał drogi, toteż kilkakrotnie opuszczaliśmy asfaltową szosę nadaremno, dążąc wyboistymi traktami ku jakiejś kępie starych drzew, ku jakiemuś wystającemu spomiędzy konarów, rozłożystemu dachowi, zdającemu się pamiętać dawne czasy. Napotkanym ludziom moi gospodarze Litwini zadawali pytania po polsku i w odpowiedziach słyszałem tę powolną, rozkołysaną melodię, która – jedyna – świadczyła, że naprawdę znalazłem się w krainie mego rodzinnego mitu.\nWreszcie stara kobieta w chustce skierowała nas do celu.\n– Dwór dziedzica w Jaszunach? – powtórzyła z powagą i bez zdziwienia żartobliwe pytanie. – Ot tam, za lasem, gdzie spiritzawod. A o, trąba dymi się.\nWięc ku dymiącemu za lasem kominowi gorzelni potoczył się przez gliniaste wertepy nasz ubłocony, stękający wszystkimi resorami moskwicz i po chwili nie miałem już wątpliwości, bo ujrzałem długi biały dom z fotografii, z neoklasycystyczną kolumnadą na piętrze, z niskimi arkadami ganku, z ośmiokątną basztą. Ale identyczność miejsca była tylko suchym faktem, nie wywołującym innych emocji poza odrobiną zdziwienia. Nie spodziewałem się przecież odnaleźć nietkniętej przez czas Arkadii. Toteż bardziej zdziwiło mnie zachowane podobieństwo niż nieuniknione zmiany.\nWidoczny na fotografii kolisty gazon przed gankiem, ozdobiony krzakami bzu, nie istniał już. Naprzeciw drzwi wejściowych stał gipsowy, posrebrzony posążek Wodza Rewolucji, którego twarz, uśmiechająca się spod kaszkietu, widniała także na wielkim transparencie, zwisającym z balustrady ocienionego kolumnami balkonu. Po obu stronach pomniczka tkwiły betonowe tablice z czerwonymi gwiazdami i takimiż napisami cyrylicą oraz z naklejonymi fotografiami jakichś grubokościstych ludzi – zapewne przodowników pracy sowchozu. Ze sztachet, oddzielających niegdyś ogród od drogi, pozostały jedynie dwa białe kamienne słupki – ostatni szczątek bramy.\nKręcący się między zabudowaniami folwarcznymi a byłym dworem pracownicy gospodarstwa – ociężali mężczyźni w bezbarwnych waciakach i oblepionych błotem gumowych cholewach – obrzucali nas spojrzeniami pełnymi umiarkowanej ciekawości. Spoglądali na nasze miejskie kapelusze i półbuty, na stojący przed gankiem samochód, znowu na nas – na zorkę, dyndającą na piersi właściciela moskwicza – i przechodzili w milczeniu. Nikt o nic nie pytał.\nRuszyliśmy więc w obchód. Park po drugiej stronie domu zachował ogólne zarysy swego planu dzięki kępom starych drzew – olbrzymich lip, świerków i dębów, pamiętających na pewno czasy Śniadeckich. Ale nic nie służyło już dawnemu jego przeznaczeniu. Znikły bez śladu ścieżki, klomby i szpalery kwitnących krzewów.\nNiezatrzymywani przez nikogo, weszliśmy do wnętrza. Schody, wznoszące się podwójnym, wygiętym w kształcie liry ciągiem, z trudem mieściły się w przyciasnej na nie sieni, świadcząc o przesadzonych nieco aspiracjach do pałacowej świetności. Bez wielkiego powodzenia próbowałem przywołać owe obrazy, które według wszelkich literackich recept powinny mnie były „osaczyć” w tym miejscu: treny damskich toalet, zsuwające się z cichym szmerem po stopniach, wesoło tupiące dziecinne nóżki w białych pończoszkach i lakierowanych czółenkach. Ale folwarczne gumiaki zatarły wszelkie nostalgiczne ślady, wraz z politurą zdeptaną do szarych słojów. Materialność dotknięć dawno nieistniejących podeszew i stóp wyparowała doszczętnie, toteż wyobrażenia babki – nieznanego mi kilkunastoletniego podlotka o czarnych warkoczach i innych, jeszcze mniej rzeczywistych postaci – mogły mieć w sobie tyleż prawdy, co zjawy starożytnych Rzymian, wydumane w ruinach Pompei.\nNa ścianach, pociągniętych na wysokość wyciągniętego ramienia brunatną olejną farbą, wisiały tu i ówdzie tablice z poprzypinanymi do nich kartkami jakichś wystukanych na maszynie komunikatów i zarządzeń. Uchylaliśmy drzwi (których ozdobnie powycinane kwatery powlekała również gruba warstwa brązowej farby olejnej), zaglądaliśmy do pustych pokojów, służących przeważnie biurowym celom. W wielkim salonie na piętrze pełno było długich ław z surowej deski.\nKiedy ponownie stanęliśmy przed gankiem, Rosjanin położył mi serdecznym gestem dłoń na ramieniu, mówiąc, że musiało to być dla mnie bolesne przeżycie. Zaskoczyły mnie te słowa i ich intencja.\n– Nigdy tu nie byłem – odparłem, uświadamiając sobie, jak bardzo bezosobowy jest nastrój smutku, który mnie ogarnął. Doprawdy zapomniałem w czasie tych oględzin o Śniadeckich i Balińskich, o Ludwice i Juliuszu, o nieistniejącej już fotografii w nieistniejącym mieszkaniu babki na nieistniejącej ulicy. Widziałem żyjących ludzi, którzy pobierali tu jakieś zaświadczenia i kwitki, odczytywali komunikaty z tablic na brunatnych ścianach, zbierali się na wieczornice pod ozdobionym sztukaterią plafonem, którzy, zmordowani ciężką pracą, wysłuchiwali przemówień, drzemiąc na drewnianych ławach. Smutek wynikał z poczucia niedoskonałości, z doznania ociężałego oporu, stawianego przez rzeczywistość ideałom.\nRzeczywistości przeżyte, światy, z których się wyrosło, leżą przy drodze jak porzucone skóry węża. Natrafiamy na nie przypadkiem lub odnajdujemy je po latach, wiedzeni tęskną ciekawością. Zawsze okazuje się, że było inaczej. Albo pamięć nasza stworzyła obrazy niezgodne z faktyczną prawdą, albo prawda owa uległa dziwnym przemianom. Jakąż więc mamy pewność, że i dziś nie żyjemy w krainie ułudy?\nNie kładłbym wszystkiego na karb odmienności dziecięcego spojrzenia. W każdym okresie życia otaczają nas rzeczy, których nie dostrzegamy, dopóki ich nam ktoś nie pokaże, i inne, dla nas najzwyklejsze, a niedostrzegalne dla obcych. Nasze pole widzenia ograniczają wybory, dyktowane potrzebami chwili. Nie inaczej powstaje historia, dostarczająca niewyczerpanego zajęcia pokoleniom specjalistów, trudzących się nad odtworzeniem jej obiektywnego przebiegu.\nCzy dobrze zapamiętałem mieszkanie będące początkiem mojej własnej, świadomej historii? Wydaje mi się, że tak. Mógłbym dokładnie opisać każdy w nim sprzęt, każdy obraz, widok z każdego okna. A miasto? Owo oblepione sadzą, ciasno zabudowane górnicze miasto, z dużym parkiem wzdłuż tramwajowych torów, wypełnionym kwaśną wonią butwiejących liści, z czarnym niedźwiedziem kiwającym się niezdecydowanie na dnie cementowego wykopu, z kinem, w którym – z obolałą od tłumionego łkania krtanią – oglądałem pierwszy w życiu film – żałosne dzieje Olivera Twista? Oczywiście, że tak. Spędziłem tam przecież siedem lat, nieruchomych jak szczęśliwy sen. Oto próbka rekonstrukcji. Obszerny salon o nieco nieregularnym kształcie (bo jedna ze ścian biegnie ukosem, jako że jest to pokój narożny), z dwoma dużymi oknami, wychodzącymi na ulicę, z trojgiem wysokich drzwi – od jadalni, od przedpokoju i od gabinetu ojca. Z prawej strony, pod dużym kilimem w fantazyjne palmety, utrzymanym w szaro-biało-rudawym tonie, kanapa z trzema owalnymi medalionami na półkoliście wygiętym oparciu. Przed kanapą owalny stół, wokół niego foteliki na wygiętych nóżkach, kryte tą samą co kanapa żółtą materią. W rogu, obok drzwi z jadalni, oszklona serwantka z porcelaną. W drugim rogu wielki kaflowy piec, zwieńczony ozdobnym gzymsem. Na środku podłogi stary orientalny dywan. Pomiędzy oknami konsola z wąskim lustrem w rzeźbionej ramie. Pod ową ukośną ścianą, między drzwiami gabinetu a lewym oknem, wysunięty cokolwiek na pokój olbrzymi czarny fortepian, narzędzie muzykalnych tortur, łagodzonych jedynie źle widzianą przyjemnością kręcenia się w kółko na obrotowym, bardzo skrzypiącym taborecie. Na ścianie nad fortepianem spory obraz w poziomym formacie, malowany przez Skoczylasa, a przedstawiający zbójnika w kołpaku, mierzącego z łuku do uciekającej sarny.\nAle co za oknami? Ulica, raczej niepowabna – ciemnawa i wąska, w cembrowinie murów jakichś budowli z poczerniałej cegły. Jednakże nie przygnębiająca, bo zawsze pełna obietnic. Tu, z tych okien, wyglądaliśmy – dzieci – czekając niecierpliwie służbowego samochodu ojca, mającego zawieźć nas do strzeleckich lasów albo nawet przez granicę, do Polski, bo miasto znajdowało się, jak mawiał ojciec, „za kordonem”. Kanciasta, chromowana maska wozu ukazywała się wreszcie zza rogu i kiedy samochód brał z namysłem zakręt, warkot motoru wypełniał całą ulicę niby surma obwieszczająca najradośniejsze przygody. Tu zaglądała w szyby gazowa latarnia – źródło osobliwej zimowej magii.\nW czasie świąt Bożego Narodzenia w kącie koło prawego okna stała sięgająca sufitu choinka, cudownie kolorowa, pachnąca lasem, jabłkami i stearyną. Nocą, kiedy przebrzmiały kolędy, a dorośli spali już w swoich pokojach, salon zamieniał się za sprawą owej latarni w czarodziejskie miejsce o nazwie znanej tylko dzieciom. W powietrzu suchymi warstwami leżały wonie kawy, bakalii, świerkowego igliwia i magnezji z zimnych ogni. Choinka lśniła widmowo promykami anielskich włosów i różnobarwnymi błyskami szklanych baniek, a mrok poza nią był knieją ruchliwych leśnych cieni. Na dywanie zaś spoczywał ukośny, wydłużony prostokąt niebieskiej poświaty. Latarnia za przeźroczystą firanką pląsała łagodnie w migotliwym obłoku grudniowej zadymki. Skradając się bezszelestnie bosymi stopami, schodziliśmy się tutaj my, dzieci domowe, i przybyłe na święta jasnowłose kuzynki z Warszawy – oniemiałe od tajemniczości duszki w długich, białych koszulach, aby pośród uśpionego domu, w istniejącej tylko dla nas Dolinie Fiołków, tańczyć w milczącym, bliskim ekstazy upojeniu.\nNie zawiodła mnie pamięć topograficzna. Po wielu latach odwiedziłem to miasto, już bez potrzeby przekraczania „kordonu”, bo granica tymczasem przesunięta została daleko na zachód. Bez trudu odnalazłem tamtą ulicę, jeszcze węższą, jeszcze ciemniejszą niż kiedyś. Zidentyfikowałem bramę. Zajrzałem na podwórze z poczerniałym trzepakiem, betonowym śmietnikiem i maleńkim ogródkiem w głębi, gdzie za sztachetami, wśród czarnych od sadzy krzaków, stała kiedyś altanka, pachnąca grzybem i powleczona łuszczącą się zieloną farbą. Altanki już nie było i nie było także dozorcy nazwiskiem Kral, wysokiego, kościstego starca z białą brodą i twarzą Don Kichota, któremu przypisywałem nadludzką mądrość. Wstąpiłem też na pierwsze piętro po brudnych teraz i zaniedbanych schodach (już tylko strzępki błyszczącego niegdyś linoleum pozostały po bokach), żeby zobaczyć wejściowe drzwi mieszkania, z zachowanym jeszcze brzydkim, niebiesko-czerwonym witrażykiem w górnej części framugi. Ale szybko wróciłem na ulicę, aby upewnić się w zdumiewającym odkryciu, którego dokonałem przed chwilą. Czy mogłem o tym nie wiedzieć? Czy może wiedzieć o tym nie potrzebowałem i nie chciałem? Owa budowla z poczerniałej cegły przed frontowymi oknami mieszkania, w którym przeżyłem szczęśliwie wczesne dzieciństwo – była więzieniem. Gazowa latarnia (zastąpiona obecnie jarzeniówką w aluminiowej osłonie), której blask wyczarowywał zimowymi nocami niezapomnianą Dolinę Fiołków na dywanie naszego salonu, musiała rzucać także nieco światła ponad skrajami blaszanych „koszów” w głąb wilgotnych cel i chwiać na ich powałach cieniami krat.\nCo byłoby, gdybym wiedział? Gdybym wiedząc, rozumiał? Jaki byłby smak tego wspomnienia? Czy byłbym tym samym człowiekiem, którym dziś jestem?\nA może nie zmieniłoby się nic zgoła? Może na tym polega sekret życia, że dopiero z oddali dostrzegamy horyzonty opuszczonych biwaków?\nDobrze jest zwijać obozowisko przed ostatecznym spoufaleniem się z okolicą. Ale to nieprawda, że stać nas na wielkoduszną obojętność wobec poczynań tych, którzy wędrują naszym tropem. Chcąc zachować nienaruszoną czystość wspomnień należałoby raczej unikać krzyżowania własnych śladów. Rzecz to jednak niełatwa. I nie tylko dlatego, że poruszamy się w przestrzeni ograniczonej. To, co już się dokonało, a więc nie ulega dalszym przemianom, co – odcedzone ze szlamu codzienności – nabyło cech kompozycji doskonałej (jakkolwiek niekoniecznie prawdziwej), kusi i wabi tym natrętniej, im więcej zwątpień, niepewności i lęków napotykamy na naszej drodze. Nieodparta pokusa oparcia w wiadomym przeciw niewiadomemu! Jakże złudna!\nUległem jej w innym mieście – mieście mojej młodości.


Tom Horn Gaming nawiązuje współpracę z Tipos AS na Słowacji 2022\nNew Casino / Wiadomości / Tom Horn Gaming współpracuje z Tipos AS na Słowacji\nTom Horn Gaming współpracuje z Tipos AS na Słowacji\nTom Horn Gaming Limited niedawno nawiązał współpracę z Tipos AS. Umowa została podpisana przez maltańskiego producenta gier kasynowych online i oprogramowania. Słowacki państwowy operator loterii, Tipos AS, wykorzysta niektóre wynalazki Toma Horna w ramach tej umowy. Firma programistyczna stwierdziła, że aspiruje do pozycji światowego lidera w dostarczaniu gier licencjonowanym operatorom kasyn online.\nPartnerstwo z operatorem loterii uznano za znaczący krok naprzód w ich planach ekspansji. Zakończył oświadczenie stwierdzeniem, że jest dobrze znany ze swojej wiedzy. Z wielkim sukcesem oferuje materiały iGaming swoim partnerom w Europie Środkowo-Wschodniej. Niedawno nawiązał współpracę z Grupą Synot, aby wejść na rynek czeski.\nUmowa pozwoli Tipos AS, z siedzibą w dzielnicy Birkirkara w Valletcie, na dodanie wielu najlepszych gier wszech czasów. Należą do nich pięciobębnowe automaty wideo Book of Spells, Hot Blizzard i Hot 'n' Fruity. Zgodnie z komunikatem prasowym dla dostawcy loterii będą również dostępne przebojowe gry, takie jak The Secret of Ba i 243 Crystal Fruits.\nDyrektor generalny dostawcy oprogramowania, firmy Lapides, w komunikacie prasowym zadeklarował, że partnerstwo z Tipos AS znacznie poprawi usługę iGaming operatora. Ponadto firma jest najwyższej klasy portfolio gier będą dostępne dla partnera z siedzibą w Bratysławie. Powiedział, że nowe pomysły firmy będą stopniowo dodawane do internetowego kasyna eTipos.sk, które ma teraz dziesięć ręcznie wybranych gier.\nDyrektor generalny był zadowolony, że współpracował ze słowackim dostawcą loterii i poszerzył zasięg kraju w zakresie ich oferty gier. Firma programistyczna poczyniła znaczne inwestycje w ekosystemy swoich partnerów. Głównym celem jest pomoc tym partnerom operatorskim w rozwoju i sukcesie. Ponadto firma kontynuuje współpracę z Tipos AS, aby rozwijać swoje możliwości rynkowe poprzez strategię współpracy i niestandardowe rozwiązania. Chociaż rynek słowacki jest niewielki, stale się rozwija. W rezultacie organizacja jest optymistycznie nastawiona do nadchodzących możliwości.\nDodawanie do ekwipunku\nTom Horn Gaming Limited, która została założona w 2008 roku, oferuje ponad 80 przyjaznych dla urządzeń mobilnych gier kasynowych online. Teraz dodał do tego repertuaru, wypuszczając automat wideo PengWins, który ma pięć bębnów i dziesięć linii wygrywających. Malta, Rumunia i Wielka Brytania są legalnymi, handlowymi miejscami docelowymi korporacji.\nGigant iGaming Betsson Platforma SuperCasino.com firmy AB jest pierwszą rzeczą, którą firma AB miała do czynienia w tym miesiącu, aby rozszerzyć swój zasięg w Estonii, dzięki umowie z SuperCasino.com.\nWedług dostawcy oprogramowania Disruption jest katalizatorem działań, które przeniosą ich kreatywny i technologiczny potencjał w nową erę gier. Biorą wiodącą rolę w badaniu nieograniczonych przyszłych możliwości tworzenia dóbr, które fascynują i przewyższają obecne doświadczenia.\nTom Horn tworzy gry z zaawansowanymi algorytmami matematycznymi dla sektora gier online. Wszystkie są wieloplatformowe, a wiele z nich jest związanych z kulturą, więc każdy znajdzie coś dla siebie.\nPonieważ Tipos AS szuka zdolności adaptacyjnych, wybrał Toma Horna. Wybór gier jest dość szeroki, dzięki czemu operator może wybrać gry, które pokochają jego docelowi odbiorcy. Istnieje również wiele metod integracji, w tym: aplikacje do pobrania.\nYggdrasil Gaming i Reflex Eye tworzą nowe wrażenia dla graczy\nEvolution Gaming Mocne Wyniki Finansowe 2021


Wybory w Bułgarii: Sygnały o kupowaniu głosów - Money.pl\nStrona głównaWybory w Bułgarii: Sygnały o kupowaniu głosów\nWybory w Bułgarii: Sygnały o kupowaniu głosów\nMinisterstwo Spraw Wewnętrznych otrzymało informacje o 108 takich przypadkach.\nO licznych naruszeniach ordynacji wyborczej i kupowaniu głosów w wyborach parlamentarnych informują w niedzielę bułgarskie media na podstawie sygnałów obserwatorów, organizacji pozarządowych oraz poszczególnych obywateli.\nW połowie dnia frekwencja wyborcza przekroczyła 25 proc. i była znacznie wyższa w porównaniu z czerwcowymi wyborami do Parlamentu Europejskiego.\nMinisterstwo Spraw Wewnętrznych poinformowało o 108 sygnałach w sprawie kupowania głosów, otrzymanych w pierwszych czterech godzinach po otwarciu lokali wyborczych. W kwestii 15 z nich wszczęto wstępne dochodzenia.\nCKW nie potwierdziła większości z nich, w tym sygnały, że w niektórych lokalach w południowo-wschodniej części kraju mówiący między sobą po turecku członkowie komisji przeglądają kartki wyborcze przed wrzuceniem ich do urny.


Postautor: baron » 02 sierpnia 2019, 14:26\nchciałem się przywitać. jestem tutaj nowy. kumpel powiedział, że jest takie fajne forum, na którym można pogadać o zabytkowych volvo.\nmieszkam na mazowszu, w niewielkiej miejscowości.\nprzymierzam się do kupna jakiegoś fajnego volvo, ale się nie znam na tych wozach zupełnie.\nPostautor: MateuszM » 20 sierpnia 2019, 20:35\nTeż pragne sie przywitać.., z Wroclawia. Od 2 dni mam 240stke w wersji wagon sypialny\nNiestety sprzedajacy ‚kolekcjoner’ z Warszawy, utrzymywal że jest bez rdzy, a ja dopiero po fakcie wziąłem się za solidne ogledziny no i niestety.. zewnetrzne progi do wymiany, pod tylnymi lampami dziury, doly nadkoli pod plastikami troche podziurawione, jedno nadkole rowniez ma rant zzarty, miejsca gdzie są chlapacze z tylu również podgnite... troche szpachli.. Ot popoludnie z śrubokrętem w reku i same rewelacje. Wydalem calkiem sporo na to auto patrzac na ceny takowych, wiec..... dzień dobry... zaczynam od szukania blacharza i liczenia kasy, potem mechanik...\nPostautor: Maciek4530 » 22 sierpnia 2019, 00:11\nMateuszM pisze: Też pragne sie przywitać.., z Wroclawia. Od 2 dni mam 240stke w wersji wagon sypialny\nZnam ten ból, zapodaj jakąś prezentację w odpowiednim dziale i pokazuj co masz. Warto robić jeśli nie jest dramatycznie/wóz jest doposażony i w konfiguracji jaką chciałeś\nPostautor: MateuszM » 22 sierpnia 2019, 19:54\nMaciek4530 pisze: Znam ten ból, zapodaj jakąś prezentację w odpowiednim dziale i pokazuj co masz. Warto robić jeśli nie jest dramatycznie/wóz jest doposażony i w konfiguracji jaką chciałeś\nNie no, z Warszawy S8 do Wroclawia, nocą, przelecial śpiewająco. A 2 godziny przed kupnem wrócił z nad morza. Co dało w ciągu kilku dni jakies 1700km. Co nie zmienia faktu, ze zajeżdzać auta nie lubię, nie lubię jak coś puka i stuka, jak gdzieś w aucie mam przyczajonych kompanów podróży, znaczy Szpachle i Rdze. Powoli, powoli, wszystko będzie robione i przywracane do fabrycznej funkcjonalności. Jutro podziubie w garażu trochę i zamontuje nowy zawias maski (stary był połamany, o czym też dowiedzialem sie po przejechaniu polowy kraju..). No i w weekend może mu strzele gdzieś na trasie jakies zdjęcia i założe ów wątek. Od poniedzialku zaczynam umawianie pacjenta na konsultacje i określenie zakresu leczenia....o!\nVolvoRWD.pl - tu się witamy [emoji3]\nPostautor: Dymitr » 24 sierpnia 2019, 21:10\nPostautor: OLB » 18 października 2019, 07:20\nbaron pisze: hej Ziomeczeki\nRejestracja: 20 października 2019, 20:21\nPostautor: analogowo » 30 października 2019, 08:43\nTylnonapędowego Volvo jeszcze nie mam, ale planuję to zmienić. Celuję w 960.


Sylwestrowe pokazy dronów 2020 - jak wyszło – DRON NEWS – Drones24.info\nW Łodzi, Sosnowcu oraz Cieszynie zamiast sztucznych ogni zaplanowano pokazy dronów. Największy pokaz odbył się w Łodzi gdzie na niebie zatańczyć miało 300 dronów. W rzeczywistości w formowaniu poszczególnych figur doliczyliśmy się około 120 maszyn. Łódzki pokaz odbył się bez większych problemów, choć nie wszystko poszło tak jak było to planowane a niedociągnięcia widoczne były gołym okiem. Niemal punktualnie o wyznaczonej godzinie nad dachem Manufaktury mogliśmy podziwiać chmurę dronów marki Parrot Bebop wyposażonych w specjalne oświetlenie. Widzowie w ciągu 10 minutowego pokazu mogli zobaczyć kilka figur takich jak: jednorożec, prezent, choinka, logo Łodzi oraz kilka napisów. Nie wszystkie były jednak łatwe do odszyfrowania co widać na poniższych zdjęciach:\nLuki w napisach mogły być spowodowane awaryjnym lądowaniem części maszyn. Ankieta przeprowadzona przez Gazetę Wyborczą wskazuje, że pokaz nie przypadł do gustu zgromadzonym gościom. 80% ankietowanych uznała to za stratę czasu, tylko 10% ankietowanym spodobał się pokaz, pozostałe 10% wybrało inną rozrywkę tego dnia. W badaniu wzięło udział około 2200 osób. Pokaz w Łodzi realizowała francuska firma Dronisos.\nW Sosnowcu w pokazie uczestniczyło około 20 dronów. Tutaj pokaz odbył się bez większych problemów. Widzowie mogli podziwiać bijące serce, imitację fajerwerków oraz tańczącą postać. Sam pokaz trwał około 8 minut i obok koncertu Stachursky'ego był reklamowany jak główna atrakcja wieczoru.\nNajgorzej wypadł pokaz organizowany przez firmę Droneland w Cieszynie, który został odwołany z przyczyn technicznych. Sam pokaz zaplanowany był na godzinę 17:00 i zgromadził kilka tysięcy osób. Początkowo przesunięto start na godzinę 19:00 w nadziei na rozwiązanie problemów co jednak nie nastąpiło i ostatecznie podano komunikat o odwołaniu pokazu. Pozostawiło to spory niesmak wśród osób, które czekały na pokaz. Firma Droneland pod wpływem fali krytyki opublikowała oświadczenie na swoim profilu Facebook:\nJak widać pokazy dronów mogą stanowić ciekawą alternatywę dla fajerwerków ale ryzyko związane z organizacją nie pozwala traktować tef formy atrakcji jako pewniaka. Technologia jest mocno zależna od kaprysów pogodowych oraz od buntu elektroniki co miało miejsce w Cieszynie. Z hucznie zapowiadanych pokazów może nic nie wyjść a pokazy, które dochodzą do skutku nie zawsze są pozytywnie odbierane przez publiczność. Możliwe, że przyjdzie nam jeszcze poczekać na prawdziwe widowisko z udziałem 1000 dronów jakie już dziś oferują takie firmy jak INTEL.


Model 1907/10 Waffenrock - www.rohr.fora.pl\nModel 1907/10 Waffenrock\nWysłany: Wto 20:38, 22 Cze 2010 Temat postu: Model 1907/10 Waffenrock\nInformacje dotyczace Feldrock M1910.\nOstatnio zmieniony przez Michael Sprink dnia Wto 20:41, 22 Cze 2010, w całości zmieniany 1 raz\nWaffenrock 1910 łączy dwie cechy, klasyczny krój munduru Pruskiego z XIX w i maskujące barwy, w tym przypadku Feldgrau. Choć Armia Niemiecka wprowadziła jeszcze dwie kurtki mundurowe to M1910 został na wyposażeniu Cesarskiej Armii do końca wojny.\nWaffenrock 1910 ,w przeciwieństwie do późniejszych bluz mundurowych, miała różne odmiany dla różnych typów piechoty. Waffenrock 1910 dla piechoty liniowej miał brandenburskie mankiety i czerwone obszycia na mankietach, na kołnierzy oraz przy guzikach. Waffenrock 1910 dla Pionierów (takiej używał 5 Sturmbatalion) miał szwedzki mankiety z czarnymi obszyciami, czarne obszycia znajdowały się także na kołnierzu. Była również odmiana Waffenrock 1910 dla Jeagrów i batalionów MG (bardziej zielonkawa odmiana koloru feldgrau). Królestwo Bawarii miało swoje odmianę Waffenrock 1910, różnica polegała na innych guzikach (herb Bawarii a nie korona) oraz trochę innym odcieniu Feldgrau.\nPagony (jak ostatnio się dowiedziałem) były odczepiane dopiero w regulacji mundurowej 1915/1916 wprowadzono wszywane pagony. Każdy regiment miał inny kolor obszycia (w zależności od korpusu) oraz inny kolor cyfry. Występowały także monogramy.\nWysłany: Śro 21:26, 23 Cze 2010 Temat postu:\nOstatnio zmieniony przez Michael Sprink dnia Śro 21:28, 23 Cze 2010, w całości zmieniany 1 raz