Mieszkanie na sprzedaż, Kraków Ks. Józefa, 1 100 000 PLN, 86 m2, domy-18643 | Domy.pl\nTrzypokojowe mieszkanie na sprzedaż: Kraków, Ks. Józefa\nDo sprzedania mieszkanie położonena na parterze w domu bliźniaku, zlokalizowanym w bardzo atrakcyjnym miejscu - Salwator, ul. Ks. Józefa. Jest to 2 piętrowy budynek wybudowany z cegły w 1934 roku. Do mieszkania przynależy piwnica oraz garaż. W skład mieszkania wchodzą 3 pokoje, kuchnia, łazienka i przedpokój. Na podłogach parkiet drewniany dębowy, a w kuchni i łazience terakota. Mieszkanie w dobrym stanie, odmalowane ściany, wymienione okna oraz wszystkie instalacje. W budynku ogrzewanie gazowe na piec gazowy 2-obiegowy, kanalizacja miejska, gaz, prąd, woda, internet, telefon, satelita. Mieszkanie posiada taras. Dom kryty papą, drewniane stropy. Bardzo ładna i duża działka, powierzchnia 1019 m2, kształt prostokąta, wymiary 12m x 86 m. Zasadzone ciekawe gatunki roślin oraz duża ilość drzew i krzewów. Piękna okolica, widok na Wisłę, a przy dobrej pogodzie można dojrzeć Tatry. W pobliżu Klasztor Sióstr Norbertanek. Doskonała lokalizacja, 10 minut spacerkiem pod Wawel. Bardzo dobra komunikacja miejska, dom położony tuż przy pętli Salwator. W otoczeniu wyłącznie zabudowa jednorodzinna. Dom został podzielony na dwa mieszkania, każde z nich posiada odrębną księgę wieczystą. Istnieje również możliwość zakupu całego domu w cenie 1 990 000 zł. Zapraszam do oglądania!KONTAKT:Janusz Pańczykkom\_"Obiekt\_" NieruchomościKraków, ul. Mogilska 15b/5Pośrednik odpowiedzialny: Janusz Pańczyk nr licencji 4312 Liczba wyświetleń ogłoszenia: 20\nMieszkanie na sprzedaż: Kraków Ks. Józefa Numer ogłoszenia: domy-18643\napteka w odległości 2,4 km od mieszkania.\nNajbliższe obiekty kulturalne to Teatr Scena STU w odległości 4,7 km, Zwierzyniecki Salon Artystyczny w odległości 3,5 km oraz Kino Tęcza w odległości 3,4 km.\nNajbliżej zlokalizowane obiekty sportowe to Basen Wisła w odległości 4,1 km oraz Boisko KS Wisła w odległości 3,8 km.\nW najbliższej okolicy nieruchomości znajdują się liczne restauracje i punkty gastronomiczne, między innymi: Restauracja U Ziyada w odległości 425 m, Restauracja Las Wolski w odległości 1 km, Restauracja Srebrna Góra w odległości 1,1 km i Restauracja Rzym Karczma w odległości 1,6 km. Inne\nJesteś zainteresowany ofertą? Interesuje mnie oferta numer 18643 - Mieszkanie na sprzedaż, Kraków, Ks. Józefa, powierzchnia: 86 m², pokoje: 3, cena: 1 100 000 PLN. Proszę o kontakt.


Kierowca BMW wymusił pierwszeństwo! Ciężarówka uderzyła w osobówkę i budynek gospodarczy! - Leszno112\nMłody kierowca BMW wymusił pierwszeństwo na prawidłowo jadącym samochodzie ciężarowym, który poruszał się wczoraj drogą krajową numer 12 z miejscowości Głogów w kierunku miejscowości Wschowa. Kierowca dostawczego auta chcąc uniknąć zderzenia z samochodem osobowym, próbował odbić gwałtownie w lewo, w wyniku czego uderzył w przydrożny budynek gospodarczy!\nDo zdarzenia doszło na drodze krajowej numer 12 w miejscowości Jędrzychowice (pow. wschowski). Samochód ciężarowy poruszał się od Głogowa w stronę Wschowy. Nagle z drogi podporządkowanej wyjechał mu samochód osobowy marki BMW, za którego kierownicą siedział 24-letni mężczyzna. W wyniku zderzenia czołowo-bocznego w pojeździe osobowym uwięzione zostały dwie osoby. Ciężarówka po zderzeniu z osobówką uderzyła w budynek gospodarczy. Kierowca ciężarówki sam opuścił pojazd i nie potrzebował pomocy medycznej.\nAby uwolnić 24-letniego kierowcę BMW oraz 18-letniego pasażera, strażacy musieli użyć narzędzi hydraulicznych. Decyzją Zespołów Ratownictwa Medycznego poszkodowanych przetransportowano do szpitali w Lesznie oraz Głogowie.\nKrajowa 12 w miejscu zdarzenia była zablokowana do 3 w nocy. Funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji ze Wschowy wyznaczyli objazd przez pobliskie miejscowości.\n← Pożar wagonu kolejowego! W akcji 5 zastępów straży pożarnej!\nBójka w leszczyńskim markecie! →\n31 maja 2021 31 maja 2021 Marcin Kaczmarek\nBez prawka uciekał motocyklem! Policyjny pościg!\n3 marca 2021 Marcin Kaczmarek


1 HARMONOGRAM OGÓLNOPOLSKIEGO PUNKTU KONSULTACYJNEGO CENTRUM EDUKACJI ARTYSTYCZNEJ SPECJALNOŚCI: GITARA KLASYCZNA, FORTEPIAN, ORGANY, SKRZYPCE INSTRUMENTY DĘTE (FLET, OBÓJ, WALTORNIA, TRĄBKA, PUZON, SAKSOFON, KLARNET), PERKUSJA dla nauczycieli szkół muzycznych I i II stopnia przy Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. Emila Młynarskiego Augustów ul. Wybickiego 1 Tel./fax (087) e mail: Rok szkolny 2016/2017 w okresie październik - grudzień 2016r\n2 Terminarz seminariów, konsultacji i lekcji otwartych Fortepian Augustów października 2016 prof. Andrzej Tatarski Przygotowanie uczniów do występów w aspekcie swobody wykonawczej października 2016 mgr Anna Borkowska Rozwój techniki pianistycznej i wyobraźni dźwiękowej na poziomie szkolnictwa muzycznego I i II stopnia listopada 2016r mgr Justyna Wojciechowska Galant Metody pracy z uczniem listopada 2016r mgr Anna Borkowska Kształtowanie świadomości nad techniką pianistyczną. Fortepian Inowrocław października 2016r prof. Waldemar Wojtal Problemy artykulacyjne w literaturze fortepianowej różnych epok. Umiejętność praktycznego zastosowania listopada 2016r prof. Paweł Zawadzki uwag techniczno - wykonawczych przez ucznia w opracowywanych na lekcjach utworach listopada 2016r mgr Anna Borkowska Kształtowanie świadomości nad technika pianistyczną. Fortepian Stalowa Wola października 2016r prof. Paweł Zawadzki Umiejętność praktycznego zastosowania uwag techniczno - wykonawczych przez ucznia w opracowywanych na lekcjach utworach października 2016r prof. Paweł Pabich Faktura a interpretacja. Rola właściwego odczytania i rozumienia tekstu w procesie pracy nad dziełem muzycznym.\n3 Fortepian Kielce października 2016r dr Zofia Antes Inwencje 2 i 3 głosowe J.S. Bacha listopada 2016r prof. Andrzej Tatarski Wybrane problemy interpretacyjne w utworach fortepianowych XX i XXI wieku. Gitara Augustów października 2016r st.wykł. Ryszard Bałauszko Stylistyka wykonawcza, problemy techniczno interpretacyjne w wykonywanym repertuarze października 2016r mgr Jarosław Kocoń Podstawowe problemy wykonawcze w literaturze gitarowej z zakresu szkół muzycznych I i II stopnia października 2016r mgr Dariusz Michałowski Dobór właściwej literatury gwarancją ukierunkowanego rozwoju ucznia listopada 2016r dr hab Ewa Jabłczyńska Rozwijanie wrażliwości na jakość dźwięku oraz sposoby jego kształtowania listopada 2016r listopada 2016r wykł. Dariusz Kupiński mgr Dariusz Michałowski Kształtowanie i rozwój aparatu gry. Doskonalenie warsztatu gitarzysty. Budowa świadomej wypowiedzi muzycznej na wybranych etapach nauczania. Gitara Ostrów Wielkopolski października 2016 prof. Marek Zieliński Związek sprawności wykonawczej z interpretacją utworu muzycznego października 2016 Budowa świadomej wypowiedzi mgr Dariusz muzycznej na wybranych etapach Michałowski nauczania października 2016 mgr Jarosław Kocoń Podstawowe problemy wykonawcze w literaturze gitarowej z zakresu szkół muzycznych I i II stopnia.\n4 04-05 listopada 2016 dr hab. Ewa Jabłczyńska Rozwijanie wrażliwości na jakość dźwięku oraz sposoby jego kształtowania listopada 2016 wykł. Dariusz Kupiński Kształtowanie i rozwój aparatu gry. Doskonalenie warsztatu gitarzysty listopada 2016 mgr Jarosław Kocoń Właściwa aplikatura oraz jej wpływ na logiczne frazowanie i swobodę wykonawczą ucznia. Gitara Inowrocław listopada 2016r st. wykł Ryszard Bałauszko Stylistyka wykonawcza, problemy techniczno interpretacyjne w wykonywanym repertuarze listopada 2016r mgr Jarosław Kocoń Podstawowe problemy wykonawcze w literaturze gitarowej z zakresu szkół muzycznych I i II stopnia listopada 2016r mgr Dariusz Michałowski Budowa świadomej wypowiedzi muzycznej na wybranych etapach nauczania. Gitara Kielce listopada 2016r dr Jakub Kościuszko Technika w służbie muzykiprowadzenie melodii, jako największe wyzwanie dla muzyka grającego na instrumencie harmonicznym listopada 2016r dr Wojciech Lipiński Analiza harmoniczna i formalna jako klucz do właściwego budowania interpretacji utworu listopada 2016r prof. Marcin Zalewski Próba odnalezienia intencji kompozytora, jako klucz do właściwej interpretacji utworu muzycznego.\n5 Gitara Elbląg listopada 2016r prof. Marek Zieliński Związek sprawności wykonawczej z interpretacją utworu muzycznego listopada 2016r mgr Jarosław Kocoń Podstawowe problemy wykonawcze w literaturze gitarowej zakresu szkół muzycznych I i II stopnia listopada 2016r mgr Dariusz Michałowski Rozwój artystyczny ucznia na wybranych etapach nauczania. Gitara Leżajsk października 2016r st. wykł. Ryszard Bałauszko Stylistyka wykonawcza, problemy techniczno interpretacyjne w wykonywanym repertuarze listopada 2016r prof. Wanda Palacz Jak wykorzystywać wiedzę i wyobraźnię, czyli sztuka odczytywania tekstu muzycznego grudnia 2016r dr hab. Marek Nosal Wybrane elementy warunkujące rozwój techniki gry grudnia 2016r mgr Dariusz Michałowski Budowa świadomej wypowiedzi muzycznej na wybranych etapach nauczania. Instrumenty Dęte flet poprzeczny Olsztyn 26 listopada 2016r dr Anna Jundziłł Doskonalenie warsztatu i umiejętności wykonawczych flecisty. Instrumenty Dęte klarnet Olsztyn 26 listopada 2016r mgr Mirosława Dobrychłop Pokonywanie trudności w grze i motywowanie do pracy młodego klarnecisty.\n6 Instrumenty Dęte puzon Olsztyn października 2016r mgr Krzysztof Kott Prawidłowy oddech gwarancją lepszego grania. Myśl pięknie, będziesz grał pięknie. Instrumenty Dęte waltornia Olsztyn listopada 2016 St. wykł. Tomasz Czekała Wrażliwość i wyobraźnia muzyczna jako główny czynnik kształtowania dźwięku w grze na waltorni. Instrumenty Dęte trąbka Kielce listopada 2016 mgr Jakub Waszczeniuk Oddech, zadęcie w początkowej fazie gry na trąbce. Instrumenty Dęte obój Kielce listopada 2016 prof. Lew Zakopec Wpływ oddechu na technikę gry na oboju. Warsztaty stroikowe. Instrumenty Dęte puzon, trąbka Ostrów Wielkopolski listopada 2016r mgr Sebastian Wieczorek Pierwsze kroki oraz doskonalenie aparatu wykonawczego w grze na instrumencie, ze wróceniem szczególnej uwagi na jakość brzmienia. Instrumenty Dęte saksofon Ostrów Wielkopolski listopada 2016r mgr Robert Matuszewski Kształtowanie dźwięku na saksofonie, rozwijanie biegłości technicznej oraz interpretacja sonaty barokowej w kontekście przesłuchań CEA\n7 Organy Olsztyn listopada 2016r prof. Sławomir Kamiński Polskie tabulatury organowe XVI, XVII wieku i ich znaczenie w edukacji organistów. Skrzypce Augustów października 2016 dr. Maria Orzechowska Różnorodność w sposobach rozwiązywania problemów technicznych i interpretacyjnych listopada 2016 r mgr Dorota Obijalska Elementy artystyczne w dziecięcej literaturze skrzypcowej listopada 2016r mgr Anna Rzymyszkiewicz Problemy artykulacyjne w wybranej literaturze skrzypcowej. Skrzypce Kielce października 2016r mgr Małgorzata Płociennik Sposoby realizacji problemów w gamach i etiudach. (dla SM I st.) października 2016r prof. Łukasz Błaszczyk Wpływ tremy na grę i sposoby jej opanowania. (dla SM II st.) Perkusja Augustów października 2016r dr hab. Stanisław Halat Technika werblowa fundamentem warsztatu wykonawczego perkusisty w grze na membranofonach listopada 2016r prof. Grzegorz Jurczyk Zastosowanie technik wykonawczych w procesie kształcenia uczniów klas perkusji szkół muzycznych I i II stopnia.\n8 Zgłoszenia (karta zgłoszenia do pobrania na stronie internetowej CEA oraz szkół) przyjmowane są w sekretariatach szkół, w których odbywają się konsultacje. Konsultacje odbywają się w obecności nauczyciela przedmiotu. Bardzo mile widziani są na zajęciach rodzice (opiekunowie). Zajęcia odbywać się będą w: Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. Emila Młynarskiego w Augustowie ul. Wybickiego 1, Augustów Tel./fax ; Zespole Szkół Muzycznych I i II st. im. Krzysztofa Komedy w Ostrowie Wielkopolskim Al. Słowackiego 1C; Ostrów Wielkopolski tel , e Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. L. Różyckiego w Kielcach ul. Wojewódzka 12; Kielce Tel./fax ; Państwowa Szkoła Muzyczna I I II st. im. F. Chopina w Olsztynie Ul. Kościuszki 39; Olsztyn Tel./fax ; ZESPÓŁ PAŃSTWOWYCH SZKÓŁ MUZYCZNYCH im. Kazimierza Wiłkomirskiego w Elblągu ul. Traugutta Elbląg tel , fax Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. w Inowrocławiu ul. Kilińskiego 16a, Inowrocław tel. (052) ; Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. w Stalowej Woli im. I. J. Paderewskiego w Stalowej Woli ul. Narutowicza 11, Stalowa Wola tel./fax Sekretariat: (15) , Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w Leżajsku ul. Mickiewicza Leżajsk tel./fax (017)\nSekcja Fortepianu Głównego, Fortepianu na Wydziale Rytmiki oraz Organów Kierownictwo: mgr Justyna Galant-Wojciechowska\nOsiągnięcia uczniów w roku szkolnym 2013/2014 Lp. Uczeń Zajęte miejsce Nazwa konkursu, miejscowość, data Nauczyciel 1 I (kategoria B do lat18) Confederation Internetionale des Accordeoniste Member of The\npt. CZYTANIE W TRZCIANIE Trzciana 2015\nSZKOŁA MUZYCZNA STOPNA W TRZCANE ogłasza V KONKURS MUZYCZNO-LTERACK W ZAKRESE GRY A VSTA CZYTANA PROZY POEZJ połączony z seminarium nt. gry a vista oraz dyskusją jurorów z pedagogami pt. CZYTANE W TRZCANE\nLaureaci konkursów regionalnych, ogólnopolskich i międzynarodowych w roku szkolnym 2011/2012\nLaureaci konkursów regionalnych, ogólnopolskich i międzynarodowych w roku szkolnym 2011/2012 II Międzyszkolny Konkurs "Muzyczne spotkania", Warszawa, 18 czerwca 2012 r. II miejsce Anna Głosek kl. II/C6,


Południowe Indie słyną z niezliczonych mędrców i joginów, którzy pojawiając się w każdym pokoleniu przez tysiąclecia stworzyli niemal namacalny duchowy klimat. Niektórzy Tamilowie twierdzą, że ich cywilizacja ma 90 tysięcy lat i jest pozostałością Lemurii, kontynentu starszego od Atlantydy, zatopionego pod Oceanem Indyjskim. Najsłynniejszą grupą mędrców są siddhowie, "doskonałe istoty", żyjący w różnych czasach, często niemożliwych do lustalenia, tak jak żywoty budowniczych średniowiecznych katedr...\nPołudniowe Indie to kraina marzeń. Wędrując po niej odkrywamy na nowo siebie; to, czemu pozwoliliśmy częściowo, bo przecież nie do końca, obumrzeć. Każdy napotkany człowiek, roślina, zwierzę i nawet gleba tętnią wibracjami Serca. Budzą w nas pamięć, tęsknotę za utraconą wolnością i niewinnością. Nie sposób pozostać obojętnym, gdy odzyskujemy cząstkę samych siebie, płyniemy na fali wzruszenia i uniesienia. Pierwsza grupowa Wędrówka do Serca Południowych Indii rozpoczęła się w lutym i trwała miesiąc. Objęła tereny znajdujące się na mapie poniżej linii Madrasu i Bangaluru. Na naszej trasie znalazły się obiekty turystyczne, jak i miejsca mało znane, leżące z dala od ubitych szlaków. Naszym celem było zestrojenie się z rytmem życia i Sercem tej krainy, aby zaczerpnąć inspirację do dalszego twórczego życia, aby wzmocnić się duchowo i fizycznie. Spotykaliśmy ludzi, odwiedzaliśmy starożytne świątynie (miejsca duchowej mocy), aśramy i miejsca pobytu dawnych lub żyjących joginów i mistrzów, sanktuaria dzikiej przyrody, muzea sztuki i pałace maharadżów. Jedliśmy ręką miejscowe specjały wprost z liścia bananowca, słuchaliśmy koncertów muzyki klasycznej, oddawaliśmy się masażom i terapiom ajurwedyjskim, odpoczywaliśmy w nadmorskich i górskich miejscowościach, poddawaliśmy się gorączce zakupów na bazarach i w magicznych sklepach. Mogliśmy szybko się przemieszczać i odwiedzać wiele miejsc dzięki autokarowi pozostającemu do naszej wyłącznej dyspozycji przez cały okres pobytu.\nSwami Ramalingam (Vallalar czyli Szczodrobliwy), największy poeta języka tamilskiego, który żył w XIX wieku, jest uważany za ostatniego z osiemnastu najbardziej znaczących siddhów. Jego ciało nie rzucało cienia, nie zostawiało śladów stóp, mimo wielu prób nie dawało się sfotografować - na zdjęciu było tylko ubranie. Jak inni siddhowie, był alchemikiem i przekształcał zwykłe metale w złoto oraz uzdrawiał beznadziejne przypadki. Po uzyskaniu od Boga nieśmiertelnego i odmłodzonego świetlistego ciała, żył w nim i pracował przez kilka lat, a w końcu poświęcił je dematerializując się publicznie, aby wejść we wszystkie żywe istoty i przyspieszyć ich rozwój. Odwiedzamy w Vadalurze światynię światła oraz misję Swamiego Ramalingam, gdzie od stu kilkudziesięciu lat trwa karmienie chorych, głodnych i pielgrzymów. Ogień zapalony w kuchni przez Swamiego nie został nigdy zgaszony. Uczył on, że karmienie głodujących powinno być naszym podstawowym obowiązkiem i naczelną praktyką duchową. Swami rozwiązał problem własnego głodu - w ostatnich latach żył bez spożywania pokarmów, pił tylko wodę.\nJedliśmy prosty posiłek siedząc wśród najbiedniejszych z biednych. Potem medytowaliśmy przed pokojem Swamiego, tym samym, w którym złożył ofiarę rozpraszając swoje nieśmiertelne ciało. W niedalekim Pondiczeri odwiedzamy aśram i miejsce spoczynku słynnego myśliciela i jogina Aurobindo oraz jego uczennicy i następczyni, Francuzki zwanej Matką. Praca Aurobindo i Matki koncentrowała się na poszukiwaniu metod sprowadzenia elementu duchowego na poziom materii. Aurobindo osiągnął oświecenie w młodym wieku, jednak ciągle odczuwał niedosyt, chociaż tradycja indyjska określała jego duchowe doświadczenie jako szczytowe. Zakwestionował więc tradycję. Nie wystarczało mu, że uwolnił swoją duszę, chciał też "przebóstwić" ciało i nauczyć tego ludzi, sprowadzić "niebo" na ziemię.\nZwiedzamy egzotyczny ogród Towarzystwa Teozoficznego - kilkudziesięciohektarową zieloną enklawę w sercu metropolii. Rośnie tam największe drzewo banyanu na świecie, w którego cieniu odbywały się historyczne spotkania Towarzystwa. W ogrodzie biegają dzikie zwierzęta, rosną drzewa wyhodowane z gałązek lub nasion najświętszych drzew świata, stoją świątynie wszystkich religii, jest rozległa biblioteka i budynki w stylu kolonialnym, w których mieszkają sędziwi już członkowie Towarzystwa. Mieszkała tam Wanda Dynowska (Uma Devi) najsłynniejsza polska teozofka, całkowicie oddana idei zbliżenia Polski i Indii, znakomita tłumaczka i wydawca dzieł literatury indyjskiej w serii Biblioteki Polsko-Indyjskiej. Przez kilkadziesiąt lat książki te, przemycane do Polski w czasach komunistycznej cenzury, były niemal jedynym źródłem dostępu do duchowej kultury Indii. W Indiach dużą wagę przywiązuje się do przebywania z żyjącymi mistrzami, chociaż możliwość oddziaływania opiekunów duchowych podobno nie zmniejsza się po śmierci. Odwiedziliśmy dwoje żyjących, najbardziej czczonych guru na południu Indii - Matę Amritanandamayi i Sathya Sai Babę.


Wszystek mężczyzna powinien codziennie starać się rozwijać własną informację i kupować kolejne wiedzy. Proste jest, ile jesteśmy lat. W efekcie kształcić można się naprawdę w każdym wieku i warto więc jeszcze robić. Jeśli codziennie będziemy oceniać się nowych pracy, wzbogacimy swoją umiejętność oraz uczucie i kobiety sobie możliwość na spokojniejsze bycie. Na czym zawsze o się skupić?\nW teraźniejszych czasach praktycznie potrzebna jest umiejętność języków obcych. A warto skoncentrować się zwłaszcza na języku angielskim. W tyle po angielsku możemy porozumiewać się praktycznie w jakimś, obcym dla nas kraju. Oraz toż świadczy nam wiele możliwości. Naukę języka angielskiego zapewni nam i prowadzenie takich rzeczy, jak tłumaczenie informatyczne. I takie zlecenia są tak bardzo dokładnie płatne. Nawet gdyby tworzymy swoją stałą, sprawdzoną pracę, często szukamy kolejnych okazji na zarobienie paru pieniędzy. Dlatego szukajmy rozmaitych ofert, które codziennie pojawiają się na dużo stronach internetowych. Jeśli zmienimy naszą umiejętność, będziemy potrafili dawać różne, dodatkowe funkcje. I więc one polepszą i podwyższą nasze ogólne zarobki.\nW sukcesie znajomości języków innych najistotniejsza jest systematyczność. Bez niej nic nie osiągniemy. W wyniku pamięć każdego obywatela jest nietrwała i mała. Dlatego należy regularnie powtarzać sobie wybrany produkt, by na pewne go zapamiętać. Warto to wybrać się do grupy językowej i zapisać się na zdobycia. Jeśli za nie zapłacimy, na że że nam będzie opuścić jakąś lekcję. W wyniku nikt z nas nie lubi robić pieniędzy bezsensownie i na marne. W takiej szkole dowiemy się, jak tworzyć tłumaczenie informatyczne także inne, specjalne tłumaczenia. Wbrew pozorom to nigdy nie istnieje takie proste. Nie starczy nam tutaj podstawowa wiedza. Dlatego specjalne kursy potrafią się okazać tutaj niezbędne. Korzystajmy z nich, i na może da nam toż sporo dobrego.\nWłaśnie nie wszystkiego spośród nas występować na wypisanie się na specjalne lekcje języków obcych. Jednak uczyć możemy się dosłownie wszędzie, nawet we indywidualnym domu. Tu jednak konieczna będzie odporna motywacja, która dosłownie zmusi nas do dzieła. Musimy codziennie być nad książkami przynajmniej jedną godzinę. Zaś stanowi toż krótki ułamek dnia, ponieważ każdy znajdzie chyba chwilkę, aby ofiarować ją na myśl. W trakcie tej godziny przeglądajmy różne podręczniki oraz przypominajmy sobie wybrane produkty, i szybko zdobędziemy praktyczną wiedzę.


Aparaty cyfrowe Samsung - Fotografia - Sklep internetowy Cyfrowe.pl\nAparaty cyfrowe (Samsung)\nAparat cyfrowy Canon PowerShot G5 X Mark II -...\nAparaty cyfrowe Samsung to cała gama produktów, skierowanych do najbardziej wymagających użytkowników. Wśród dostępnego u producenta asortymentu znajdują się, m.in nowoczesne aparaty kompaktowe z serii NX oraz profesjonalne lustrzanki. Sprzęt fotograficzny Samsunga od lat cieszy się dużym zainteresowaniem użytkowników, zmierzających do osiągnięcia jak najlepszej jakości obrazów przy wykorzystaniu nowoczesnej technologii.\nDo niedawna flagowym produktem był kompakt z wymienną optyką – NX200, wykorzystujący najnowsze osiągnięcia technologii zamknięte w eleganckiej obudowie. Aparat cyfrowy Samsung to model z przejrzystym panelem obsługi, a jednocześnie oferującym użytkownikowi wysokie parametry pracy. Niebywałą wydajność gwarantuje czuła matryca o rozdzielczości 20,3 MP oraz szybki AF, dzięki któremu można fotografować ruchome obiekty z zaskakującą precyzją i z prędkością 7 kl./s. Aparat został dodatkowo wyposażony w wyświetlacz VGA AMOLED o przekątnej 3cale oraz funkcję filmowania w rozdzielczości Full HD.\nNowym liderem w segmencie aparatów z wymienną optyką jest następca NX200 – utrzymany w stylu retro – NX300. Model otrzymał prestiżową nagrodę EISA 2013-2014 i został wyposażony w najnowsze zdobycze technologii. Posiada czułą matrycę, pozwalającą na pracę aparatu w zakresie czułości ISO od 100 do 25600 oraz wydajny procesor DRIMe IV, który umożliwia szybkie przetwarzanie obrazu i przyczynia się do uzyskiwania wysokiej jakości zdjęć w każdych warunkach. Aparat fotograficzny Samsung NX300 to także idealny sprzęt do nagrywania filmów w standardzie Full HD. Model sprzedawany jest z wymiennym obiektywem 18-55 mm oraz lampą błyskową SEF-8A.\nNie zapominając o fanach kieszonkowych modeli, producent zaprojektował obecnie jeden z popularniejszych modeli na rynku – WB800F. Aparat posiada wydajny obiektyw i zoom, umożliwiający 21-krotne przybliżenie kadru. Stylowy kompakt sprawdzi się podczas aktywnego wypoczynku, a także w trakcie rodzinnych uroczystości, zapewniając wysoką jakość obrazu i łatwość obsługi w każdym momencie. Ergonomiczny sprzęt został wyposażony w matrycę BSI CMOS oraz innowacyjną technologię Smart Camera, ułatwiającą bezprzewodową komunikację aparatu z innymi urządzeniami. Ponadto aparat fotograficzny Samsung posiada dotykowy ekran LCD i umożliwia filmowanie w standardzie Full HD z prędkością 30 kl/s.\nAparaty cyfrowe Samsung są nieustannie udoskonalane, tak by spełniały nawet najbardziej wygórowane oczekiwania użytkowników. Standardowe kompakty oraz kompakty z wymienną optyką to flagowy asortyment producenta, który powinien przypaść do gustu, zarówno amatorom jak i profesjonalistom. Oddając Państwu do użytku aparaty fotograficzne Samsung, mamy nadzieję, że staną się one niezastąpionym sprzętem na każdą okazję.


Rynek w Białymstoku - co warto zobaczyć w pobliżu?, strona 2 | PolskieSzlaki.pl\nRynek w Białymstoku już za Tobą? Oto lista atrakcji, które warto zobaczyć w pobliżu. Atrakcje są posortowane wg odległości, poczynając od tych najbliżej. Maksymalny promień to 100 kilometrów.\nRynek w Białymstoku - co warto zobaczyć w pobliżu?, strona 2


SUZUKI BALENO 1995 - 2002 (EG) - akcesoria samochodowe - Motochemia\nZnajdziesz tutaj akcesoria samochodowe dedykowane dla SUZUKI BALENO z rocznika 1995 - 2002 (EG)\nDywaniki samochodowe do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nFiltry kabinowe do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nFiltry oleju do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nFiltry paliwa do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nFiltry powietrza do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nOleje mineralne do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nOleje półsyntetyczne do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nOleje silnikowe do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nOleje syntetyczne do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nWycieraczki do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nżarówki do SUZUKI BALENO 1995-2002-eg\nSUZUKI BALENO z rocznika 1995 - 2002 (EG) to samochód, który posiada różne modele silnika. Przykładowo 1.6 i 16V 4x4 - (1590 ccm) z rocznika 1995 - 2002 (EG) może wymagać innego oleju silnikowego niż 1.3 i 16V - (1298 ccm) z tego samego rocznika. Podobnie jest z olejem przekładniowym. Jeśli masz w swoim SUZUKI BALENO silnik 1.8 GTX - (1839 ccm) to możesz potrzebować dedykowane żarówki samochodowe. Na szczęście mając silnik 1.3 - (1298 ccm) nie oznacza, że potrzebujesz inne dywaniki samochodowe czy wycieraczki, ponieważ zwykle są one takie same dla SUZUKI BALENO z rocznika 1995 - 2002 (EG) lub wszystkich modeli BALENO bez względu na rocznik. W przypadku każdego silnika 1.6 i 16V - (1590 ccm) kluczowe są odpowiednie filtry oleju, powietrza oraz paliwa. Dlatego udostępniamy naszą wyszukiwarkę produktów dedykowanych dla SUZUKI BALENO z rocznika 1995 - 2002 (EG). Pamiętaj, że kupując dedykowane produkty dla swojego SUZUKI BALENO z silnikiem 1.8 i 16V - (1839 ccm) z rocznika 1995 - 2002 (EG) masz pewność, że Twoje auto będzie służyć dłużej i efektywniej.


Koszmarne nastroje udzieliły się złotemu - Inwestycje.pl\nPoprzedni artykuł Niemiecka polityka, amerykańskie cła Następny artykuł Druga runda\n19.06.2018 09:27 Komentarze walutowe\nWe wczorajszym komentarzu pisaliśmy o możliwej eskalacji napięcia rynkowego za sprawą polityki handlowej USA i niekorzystnym wpływie na złotego. Okazuje się, że sprawy posuwają się bardzo szybko – już wczoraj prezydent Trump podbił stawkę kilkukrotnie, a inwestorzy wreszcie zdali sobie sprawę, że żarty się skończyły. Dziś w notowaniach na rynkach azjatyckich mamy panikę i te nastroje udzielają się niekorzystnie także złotemu.\nTemat ceł na Chiny nie jest nowy. Administracja Trumpa już od dłuższego czasu komunikowała sporządzenie listy produktów o wartości 50 mld dolarów, które mają zostać objęte cłami importowymi. Rynki miały jednak nadzieję, że jest to jedynie straszak, więc już samo faktycznie wprowadzenie tych ceł zostało odebrane bardzo niekorzystnie. Jednak jeszcze w piątek mogło się wydawać, że skończy się jak w marcu – tj. strony szybko siądą do rozmów. USA podzieliły bowiem owe 50 miliardów na listę podstawową (34 miliardy) oraz dodatkową (16), która ma zostać uruchomiona na wypadek odwetu Chin. Te jednak zapowiedziały odwet i od razu dodały, że odpowiedzą też na ową listę dodatkową m.in. nakładając cła na import amerykańskich surowców energetycznych (eksport ropy z USA do Chin rósł dynamicznie po zniesieniu zakazu przez Waszyngton).\nDonald Trump pokazał, że nie boi się licytacji i zapowiedział już prace nad kolejnymi cłami, nawet o wartości 400 mld dolarów! Takie astronomiczne kwoty to z jednej strony prowadzenie rozgrywki w stylu amerykańskiego prezydenta, ale również wykorzystanie faktu, że Chiny po prostu nie będą mieć już czego okładać następnymi cłami (import z Chin do USA w ubiegłym roku wyniósł 505 mld dolarów, zaś eksport do Chin jedynie 130 mld dolarów).\nTeoretycznie jednak Państwo Środka może próbować odwetu w innej formie np. utrudniając funkcjonowanie prowadzenie biznesu amerykańskim firmom w Chinach. Kraj ten odpowiedzialny jest za ok. 4,5% przychodów amerykańskich firm z indeksu S&P500, ale w wielu przypadkach jest to ta grupa dynamicznie rosnących przychodów, a zatem wpływ na wycenę spółek jest ponad proporcjonalny.\nTeza, iż jest to jedynie próba sił, która znów skończy się przy stole negocjacyjnym nie jest pozbawiona sensu, szczególnie analizując dotychczasowe poczynania Trumpa (choćby w relacji do Korei). W takim scenariuszu negatywne reakcje rynków, w tym osłabienie złotego, byłyby przejściowe. Jednak sytuacja jest zbyt poważna, aby ją ignorować. Warto pamiętać, na jakim etapie cyklu koniunkturalnego jest światowa gospodarka – w tej fazie zagrożeniem jest zarówno spowolnienie aktywności w biznesie, jak i wzrost presji inflacyjnej, a cła mogą wywołać obydwa efekty.\nPonadto Trump na przykładzie Iranu pokazał już, że dla realizacji celów politycznych jest gotów poświęcić bezpośrednie korzyści ekonomiczne a w USA gra toczy się o listopadowe wybory. Widać było to we wczorajszym wystąpieniu Sekretarza Stanu, który w stanie Michigan (który z pewnością ucierpi na chińskich cłach) wyjątkowo agresywnie zaatakował chińskie władze, nazywając je „najbardziej drapieżnym rządem na świecie”, a zgłaszane przez Pekin postulaty wolnego handlu „żartem”.\nTemat Wojen Handlowych skutecznie przykrywa inne rynkowe wątki i w tym kontekście dane z polskiej gospodarki są jedynie tłem. Tym bardziej, że wczorajsze publikacje z rynku pracy za marzec (wynagrodzenia +7%, zatrudnienie +3,7%) wpisały się niemal idealnie w oczekiwania. Dziś poznamy dane o produkcji i cenach producenta. O 9:10 euro kosztuje 4,3136 złotego, dolar 3,7273 złotego, frank 3,7491 złotego, zaś funt 4,9226 złotego.


Dzieci z Woolpit :: Radio Paranormalium :: Zjawiska paranormalne, ezoteryka, UFO, spiski\nDodano: 2005-03-08 21:16:05 | Wyświetleń: 23831 | 🕑 Odłóż na później\nNiezwykłą opowieść o zielonych dzieciach z Woolpit przekazali jako pierwsi dwaj średniowieczni kronikarze - Ralph, opat Coggeshall i William z Newburgh. Pewnego dnia, za panowania króla Stephena (1135-54) w wilczych dołach w pobliżu osady Woolpit w Suffolk znaleziono dwoje zapłakanych, zabłąkanych dzieci, samotnych i zaniedbanych. Wieśniaków zaskoczyło nie tylko dziwne zachowanie dzieci i ich niezrozumiała mowa, lecz przede wszystkim ich wygląd zewnętrzny. Ubrania dzieci, ich oczy i, co najdziwniejsze, skóra były zielone! Zabrano je do domu pana feudalnego Sir Richarda de Calne, gdzie zamieszkały. Próbowano je karmić, ale przez dłuższy czas dzieci nie chciały jeść niczego prócz zielonej fasoli. Młodsze dziecko, chłopczyk, zmarło w niecały rok później. Dziewczynka jednak nabrała sił i pozostała w osadzie. Z czasem zielone zabarwienie skóry ustąpiło, dziewczynka dorosła i, poślubiła mężczyznę z King's Lynn w Norfolk. Nauczyła się także angielskiego i mogła opowiedzieć wieśniakom o swoim pochodzeniu. Wraz z chłopcem, przybyła z kraju zwanego Ziemią Świętego Marcina, gdzie nie było słońca i panował wieczny półmrok. Zabłądzili, idąc za stadami, weszli do podziemnego korytarza i wyszli z drugiej strony, w Woolpit, skąpanym w blasku słońca. Istnieje wiele wyjaśnień tajemniczej historii. Zielona barwa skóry dzieci (kolor wróżek) i upodobanie do zielonej fasoli (w tradycji celtyckiej - pokarmu umarłych) skłoniło kilku badaczy do przypuszczeń, że jest to tylko urocza baśń ludowa. Inni szukali jej związków ze znaną w tradycji angielskiej postacią Zielonego Człowieka lub liściastej zjawy zwanej Jack-in-the-Green, symbolem płodności i odrodzenia wiosny. Sugerowano także, że dzieci pochodziły z tajemniczego świata podziemnego, pozbawionego światła słonecznego, ze świata równoległego lub innego wymiaru, z którego wkroczyły przypadkiem do naszej rzeczywistości. Ostatnio pojawiła się inna, bardziej dosłowna i racjonalna interpretacja dziejów zielonych dzieci. W latach osiemdziesiątych naszego wieku, badacz Paul Harris wybrał się do Woolpit i dowiedział się, że mieszkańcy osady upatrują źródła opowieści w średniowiecznej legendzie o lordzie Norfolk. Powierzono mu na wychowanie dwoje dzieci, które próbował otruć arszenikiem i porzucić w Wayland Wood, w rejonie Thetford Forest na granicy hrabstw Norfolk i Suffolk. W ten sposób chciał wejść w posiadanie ziem, które miały odziedziczyć, kiedy dorosną. Mieszkańcy Woolpit twierdzą, że były to znalezione później, chore i oszołomione zielone dzieci. Warto zauważyć, że zatrucie arszenikiem może wywołać chlorozę, która objawia się zielonym zabarwieniem skóry. Zaniedbane dzieci mogły także cierpieć na anemię, spowodowaną niedożywieniem. Kiedy dziewczynka zaczęła się właściwie odżywiać, jej cera nabrała normalnego zdrowego koloru, co potwierdza przypuszczenie o dietetycznych przyczynach osobliwej zielonej barwy. Harris uważa, że związek z legendą tłumaczy także inne wątki historii dzieci. W odległości kilku mil na północny zachód od Woolpit leży wioska Fornham St Martin, którą można utożsamiać z "Ziemią Świętego Marcina." Dalej na północ leży las Thetford Forest. Dwojgu małym dzieciom, porzuconym w gąszczu, mógł wydawać się światem pozbawionym słońca. W lesie jest wiele kopalń krzemienia z okresu neolitu i podziemnych korytarzy. Być może dzieci weszły do jednego z podziemnych tuneli, prowadzącego do Woolpit. W XII wieku ludzie nie odbywali dalekich podróży, dialekt dzieci z odległej wioski mógł więc brzmieć obco w uszach mieszkańców Woolpit. Opowieść o zielonych dzieciach z Woolpit kryje jeszcze jedną, równie intrygującą zagadkę. Niemal identyczną legendę, związaną z katalońską wioską Banjos, zapisano w sierpniu 1887 r. w Hiszpanii. Oprócz oczywistych różnic miejsc i czasu istnieje tylko jedna wyraźna rozbieżność między opowieściami: w wersji hiszpańskiej dziewczynka także umiera po pięciu latach. Hiszpańskie dzieci żywią się zieloną fasolą, a szlachcic, który opiekuje się nimi po ich odnalezieniu nie nazywa się wprawdzie Sir Richard de Calne, lecz - cóż za zbieg okoliczności! - Senor Ricardo da Calno. Inne wersje legendy można znaleźć w kilku książkach, między innymi w Monster Trap und Other True Mysteries. Peter Haining powtarza za Johnem Macklinem, że dokumenty i zeznania ludzi, którzy widzieli dzieci i otaczali je opieką można jeszcze odnaleźć. W 1986 r. Frank Preston oświadczył, że zwrócił się do British Council Institute w Barcelonie z prośbą o pomoc w odszukaniu źródeł opowieści. Mimo wnikliwych badań, które pracownicy instytutu przeprowadzili w imieniu Prestona, kontaktując się z hiszpańskimi bibliotekami, muzeami i archiwami, i przeglądając prasę z sierpnia 1887 r. w poszukiwaniu informacji, nie odnaleziono żadnych śladów opowieści. Nic dziwnego, bo wioska Banjos nie istnieje. Jest wytworem fantazji, tak jak hiszpańskie zielone dzieci. Anonimowy autor, zainspirowany legendą o dzieciach z Woolpit, stworzył jej uwspółcześniony odpowiednik.\nyy (2009-05-17 14:59:40) #2971 ❗❗❗\nchloroza powoduje zielone zabarwienie? chloroza w organizmie ludzkim?Hmmm..studiuje biologię i na zajęciach z fizjologii roślin omawialiśmy przypadki chlorozy liści(!!!),która jest wynikiem degradacji chlorofilu i powoduje żółtawe zabarwienie liści.Co za dyrdymały:/\nOwiec (2009-08-06 22:41:13) #3621 ❗❗❗\nZielone dzieci... Może brudne były? Lub jadły szpinak i się na zielono zabarwiły ;/ Przepraszam, ale "zielone dzieci" jakoś mi się nie kojarzą z czymś prawdziwym.\nSinK (2012-12-13 17:30:32) #7769 ❗❗❗ 📧\nwiki (2013-09-26 20:35:16) #7906 ❗❗❗\nNie zgadzam się z yy. To zupełnie inna choroba.\n· Wszystko, co chcesz wiedzieć o egzorcyzmach, ale boisz się zapytać (czytany 22998 razy)\n· Pociąg - widmo (czytany 22144 razy)\n· Pomórnik - nowe relacje i dowody! (czytany 27599 razy)


Australijczyk w Italii - Marc Llewellyn - ebook - Legimi online\nLegimi > Katalog ebooków i audiobooków > Australijczyk w Italii - ebook\nOpis ebooka Australijczyk w Italii - Marc Llewellyn\nOpinie o ebooku Australijczyk w Italii - Marc Llewellyn\nFragment ebooka Australijczyk w Italii - Marc Llewellyn\nTytuł oryginału FINDING NINO\nKorektaJadwiga Przeczek Maciej Korbasiński\nCopyright © by Marc Llewellyn, 2008 Copyright © for the Polish translation by Świat Książki Sp. z o.o., Warszawa 2013\nSkład Akces, Warszawa\nDystrybucja Firma Księgarska Olesiejuk sp. z o.o., sp. k.a. 05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska 91 email: hurt@olesiejuk.pl tel. 022 721 30 00www.olesiejuk.pl\nPotem do wyspy Eolii zapłyniem – mieszkał tam Eol, Syn Hippotasa, przyjaciel bogów – zaś wyspa ta pływa Po morzu, obwarowana zewsząd murami ze spiżu, Tudzież stromymi skałami. (...) Kronion go bowiem mianował Włodarzem nad tymi wichrami, aby nad nimi panował. Uciszał je lub rozjuszał stosownie do swojej ochoty.\nNie mam zegarka, ale mam mnóstwo czasu, żeby czuć rozkoszny chłód winogron pod stopami. Miąższ i skórka prześlizgują się między palcami.\nObok mnie tańczy rybak, rozkładając ramiona na boki niczym skrzydła i podciągając kolana pod brodę. Kobiety i dzieci klaszczą w dłonie, a Nino stoi tuż obok, wysłużoną szczotką podsuwając nam owoce. Sok tryska z otworu w boku kadzi służącej do rozdrabniania winogron i spływa dalej korytkiem ku trzcinowemu situ. Zatrzymuje się dopiero w zagłębieniu w podłodze. Wygląda jak czerwona, spieniona plama, gotowa, by nabrać ją do wiadra i przelać do gąsiora.\nUdeptywanie przyciągnęło dwie pary ciekawskich oczu, które szpiegują nas przez szparę w odrapanych zielonych drzwiach. Jeden z podglądaczy pyta łamanym włoskim, czy może zrobić zdjęcie.\n– Oczywiście – ryczy Nino, machając na turystę, by podszedł bliżej. – Chcesz się przyłączyć?\nAle turyści należą do nieśmiałych, trzymają się blisko drzwi, gmerają przy swoich aparatach. Ich niechęć do uczestniczenia w zabawie pozwala mi uświadomić sobie, jak długą przebyłem drogę. Mam skórę brązową od słońca, a łydki purpurowe od soku z winogron. Intruzi nie mogą wiedzieć, że tak samo jak oni jestem cudzoziemcem. Uchwycili mnie na zdjęciach. Jeden z miejscowych rozgniata winogrona. Stopami. Cóż za autentyzm!\nZabawne, jak bardzo człowiek potrafi sprawiać wrażenie, że stanowi część jakiegoś miejsca, chociaż wcale nią nie jest.\nBywa, że ludzie najbardziej pragną wiatru1.\nNie umiałbym żyć tak jak ty – powiedział Orlando, rybak. – W mieście jest za dużo... zamieszania.\nBył przed trzydziestką. Widział Sycylię, raz wybrał się aż do samego Rzymu.\n– Samochody, ludzie, zapachy, budynki. I wszyscy gdzieś gonią. Czemu tak pędzą? Jakby przed czymś uciekali.\n– Wiem, co masz na myśli – odparłem w roztargnieniu, miażdżąc zębami kruchą krewetkę, jedną z tych, które złapał tego ranka. Usmażył wszystkie na oliwie z oliwek i posypał solą morską. Były zdumiewająco słodkie. Jasnoniebieskie jajeczka na spodzie miały dziwny mleczny smak.\n– To czemu nie zamieszkasz na Lipari? – spytał, mówiąc o wyspie, na której niedawno wylądowaliśmy, leżącej na północ od brzegów Sycylii, największej z Wysp Liparyjskich, zwanych przez Anglików Wyspami Wichrów2.\nNasze żony wymieniły spojrzenia. Orlando obserwował mnie bacznie, a ja milczałem. Zaskoczył mnie tym pytaniem. Mieliśmy wakacje i jego sugestia była z gatunku tych szalonych wyzwań, lekką ręką rzucanych rzeczywistości po kilku głębszych. Tyle że Orlando był trzeźwiuteńki.\n– Nie przeżylibyśmy tutaj – wydusiłem w końcu, prawie wypluwając na stół na wpół przeżutą krewetkę. – To znaczy, wiesz, niby gdzie byśmy mieszkali? Co byśmy jedli? Musielibyśmy znaleźć sobie pracę...\n– Gamberetti – powiedział, pokazując palcem na stos połyskujących skorupiaków przed nami – plus ryby i ośmiornice. Możecie jeść pastę jak my. Możesz pracować jak my. Będziesz rybakiem. Moglibyśmy wam płacić owocami morza. Moglibyście tu zamieszkać. Nie wiem, może znaleźlibyśmy dla was dom.\n– A co ze mną? – wtrąciła moja żona Rohan. – Niby co miałabym robić?\n– Mogłabyś zostać włoską mamma i rodzić dzieci – odparła Justine z przekąsem.\nRohan roześmiała się – to bodaj ostatnia rzecz, na jaką miałaby ochotę.\nJustine była córką naszego znajomego. Miała zaledwie dwadzieścia dwa lata. Jeszcze trzy lata wcześniej mieszkała w Australii w prowincjonalnym miasteczku o nieciekawej reputacji – miejscu, w którym dziewczęta zachodzą w ciążę jako nastolatki i generalnie perspektywy nie są wesołe. Chłopak jej matki podróżował po świecie i za jego namową para zabrała Justine na wakacje do Włoch, podejmując ostatnią próbę pokazania dziewczynie, że życie to coś więcej niż tylko ciąża w młodym wieku i niewdzięczna praca. Pewnego wieczoru w barze w Rzymie Justine poznała Orlanda. Wyłączywszy kilka krótkich wycieczek na Sycylię, Orlando akurat wtedy po raz pierwszy i jedyny opuścił swoją wyspę i wybrał się na krótkie wakacje. Podróżował z jednym z braci.\nOrlando miał ciemną skórę i był przystojny. Spojrzał na Justine tak, jak tylko Włosi potrafią patrzeć, oczami dojrzałymi i ciemnymi jak oliwki. Kiedy już wiedział, że przyciągnął jej uwagę, puścił do niej oczko tak powoli, że pod Justine ugięły się kolana.\nChoć jedno nie mówiło językiem drugiego, obydwoje wiedzieli, że to miłość od pierwszego wejrzenia. Justine poczuła się w obowiązku, by pojechać za swoim rybakiem na Lipari – i bardzo dobrze, bo w przeciwnym razie nie jedlibyśmy tak wybornych krewetek.\nTej nocy mieliśmy spać na sofie w ich kuchni. Byłem jednak zbyt niespokojny i nie mogłem zasnąć. Obudziłem więc Rohan i zadałem jej pytanie, które usiłowałem wyartykułować od dobrych kilku godzin.\n– Czy ty też chciałabyś tu zamieszkać? – spytałem.\nWyjęła zatyczkę z ucha.\n– Moglibyśmy to zrobić, prawda? Wiesz, to doskonała okazja, trochę już znamy tych ludzi, i w ogóle...\n– Śpij już, dobrze?\n– A ja owszem!\nNie umiem jednak spokojnie zasnąć, kiedy jakiś pomysł kołacze mi się po głowie.\nUliczki w rybackiej dzielnicy tchnęły tej nocy spokojem i gorącem. Pościel kleiła się do ciała niczym rozgrzany plastik. Przejechał skuter, a jego warkot odbił się echem w wąskim korytarzu domów, które, klucząc, spływały po stoku aż po łodzie rybackie zacumowane w porcie. Jakaś kobieta krzyknęła. Ktoś trzasnął drzwiami. Śmignęły kolejne skutery. Zamiauczał kot. Pies ujadał jak wariat...\nTak mijała noc. W pewnym momencie poczułem, że czyjaś dłoń potrząsa moim ramieniem. To był Orlando – wybiła czwarta nad ranem, więc wybierał się na łódź.\n– I co myślisz? – szepnął i podmuchał kawę. – Wcześniej mówiłem poważnie. Pomogę ci.\n– Dzięki. Zastanowię się – odparłem na odczepnego, mocno półprzytomny.\nObok mnie Rohan poruszyła się pod kołdrą.\n– Czego chciał? – zapytała sennie, ponownie zmagając się z zatyczką.\n– Posłuchaj, to miło tak pomarzyć – stwierdziła. – Orlando musi wiedzieć, że ludzie tacy jak my nie mogą po prostu zostawić wszystkiego i zamieszkać w takim miejscu.\nNa Lipari była połowa lata. Uliczki miasteczka zdobiły rozpięte między budynkami sznury, na których suszyły się pościel i bielizna. Czerwone pelargonie wspinały się po ścianach. Gdzieś z oddali dobiegał dźwięk dzwonów. Wyspę ogarniał bezwład. Pachniało oliwą z oliwek i anchois.\nPróbując uciec przed skwarem, pożyczyliśmy od Orlanda skuter i pojechaliśmy na wzgórza drogą, która wiła się wzdłuż odnogi Morza Śródziemnego zwanej Morzem Tyrreńskim.\nDziesięć minut później dotarliśmy do wioski i znaleźliśmy zjazd – usianą wybojami ścieżkę prowadzącą wzdłuż skupisk prostych, wzniesionych z kamienia chat, upiększonych różowymi bugenwillami.\nJechaliśmy dalej przez połyskujące w słońcu gaje oliwne i równe rzędy winorośli, aż wreszcie zatrzymaliśmy się przy starym kamiennym murze. Mieliśmy ze sobą prowiant: czarne oliwki, wypłukane anchois, ser owczy i miejscowe wino, złotą, lepką małmazję.\nSiedzieliśmy tam przez dłuższy czas, pogrążeni w senności i osobliwym poczuciu zadowolenia – jak wtedy, gdy jest ciepły, słoneczny dzień, a ty masz pełny żołądek i jesteś w lekkim stanie nieważkości. Żyliśmy chwilą i chcieliśmy, by trwała wiecznie.\nLecz w naturze mamy ciągły ruch, nieważne, jak doskonale zestroimy się z konkretnym punktem w czasie. Ruszyliśmy więc dalej, teraz już powoli, przez surowy, oślepiający krajobraz pól pszenicznych przeciętych sierpem morza. Mój wzrok spoczywał przelotnie na zielonych jaszczurkach sycylijskich, wygrzewających się w słońcu na kamiennych murkach rozdzielających zaniedbane pola, i na gwiazdach kaparów, wystających ze spękanej, wysuszonej ziemi. Powietrze wypełniał przełamany wonią startych liści stokrotki cierpki zapach piołunu. Cykady hałasowały pośród eukaliptusów. Nie spotkaliśmy zbyt wielu ludzi, widziałem tylko kobietę idącą w kierunku jakiegoś nieznanego sklepu, daleko w dole maleńkiego jak kropka mężczyznę wypływającego w morze mikroskopijną łodzią rybacką i dziewczynkę wracającą do domu, którego wnętrza nigdy nie zobaczę. Zastanawiałem się, jak wygląda życie tych ludzi, jak postrzegają świat i jak by to było stać się nimi, zamieszkać tutaj, mieć blisko swój dom.\nWakacje prędko dobiegły końca, jak zawsze, i zanim się obejrzeliśmy, znów wciągnął nas wir dawnego życia w Sydney, pojawił się dobrze znany stres, problemy z pieniędzmi i związkiem, słabnącym wskutek naszego zaangażowania w sprawy zawodowe.\nJa pracowałem jako dziennikarz, sprzedawczyk słów, czułem się uwięziony pomiędzy młotem biurowej harówki w korporacji a kowadłem pisania jako wolny strzelec na pół etatu. Wszystko po to, bym mógł zaśmiecać życie rzeczami dającymi poczucie, że wszystko to jest łatwiejsze do zniesienia.\nRohan pracowała jako analityk prasowy w biurze. Miała stresujące zajęcie, a dodatkowo przerażała ją ilość czasu, jaką każdego roku spędzała na dojazdach pociągami i autobusami. Raz nawet to podliczyła i wyszło jej, że to całe trzy tygodnie.\nI po co to wszystko? Nieważne, z jakim zapałem pracowaliśmy, zawsze mieliśmy wrażenie, że jedynie unosimy się na powierzchni, zarówno finansowo, jak i emocjonalnie. Rok za rokiem mijał nam w pośpiechu, prawie ze sobą nie rozmawialiśmy, rzadko nawet jedliśmy wspólnie posiłki. Wiedzieliśmy, że czegoś w tym wszystkim brakuje, że coś nie gra, ale jakoś nie potrafiliśmy temu zaradzić. Czas płynął, zegar tykał, życie przepływało nam przez palce.\nPewnego ranka obudził mnie dźwięk budzika. Była środa, połowa tygodnia. Leżałem w łóżku, wciąż jeszcze zmęczony po harówce poprzedniego dnia, i wcale nie miałem ochoty wstawać. Włączyłem przycisk drzemki, zawsze to dodatkowe dziesięć minut, aby spróbować uchwycić i zachować ten cudowny półsen, kiedy wybudzasz się powoli. Ale chwilę później znów zabrzęczał budzik, a wraz z dźwiękiem pojawiło się olśnienie: nie chcę już takiego życia.\nOd kiedy pamiętam, zawsze coś wyrywało mnie ze snu. Wstawałem o takiej i takiej godzinie, łapałem pociąg, który przyjeżdżał o takiej i takiej godzinie, pracowałem przeważnie dla kogoś i na kogoś, a potem wlokłem się do domu ponurym wagonem wespół z towarzyszami niedoli. Wieczorami przeważnie prasowałem ubrania, jadłem coś przed telewizorem i zasypiałem na kanapie. W weekend walczyłem z korkami, spotykałem się ze znajomymi, którym nie byłem w stanie poświęcić więcej czasu, by ich lepiej poznać, i pchałem przed sobą wózek w supermarkecie. A potem znów powrót do pracy.\nTego dnia zadzwoniłem do biura i powiedziałem, że źle się czuję, ale właściwie nie wiedziałem, co z sobą począć. Włączyłem telewizor, ale nie umiał mi pomóc. Chciałem zadzwonić do kolegi, uświadomiłem sobie jednak, że przecież jest w pracy i wróci do domu dopiero za kilka godzin. Pochodziłem po domu, zjadłem śniadanie, wykąpałem się i przetrząsnąłem biblioteczkę. Zaliczyłem falstart z paroma książkami wychwalającymi życie za granicą, zniszczonym numerem magazynu „Tropical Fish Hobbyist”, dziełem wychwalającym zdrowotne zalety picia własnego moczu (coś, co niestety miałem w swoim czasie przetestować na własnej skórze), przewodnikiem po drzewach Europy, podręcznikiem do nauki niemieckiego w miesiąc, rosyjskiego w trzy miesiące i walijskiego w pięć lat.\nKolejny przegląd półek ujawnił obecność w moich zbiorach tomu rzymskiego filozofa Seneki. To była jedna z książek, które kupiłem, lata temu, gdzieś na straganie z używanymi książkami, podejmując chybioną próbę zaimponowania dziewczynie powalającą wiedzą. O ile dobrze pamiętam, zarówno ja, jak i Seneka zostaliśmy wkrótce potem porzuceni.\nOdkurzyłem stary wolumin, który zdawał się mnie wołać. Otworzyłem go na przypadkowej stronie i przeczytałem:\nA zatem nie ma żadnego powodu, żebyś patrząc na czyjeś siwe włosy i twarz zoraną bruzdami, wysnuwał stąd wniosek, że żył długo. Nie żył długo, ale trwał długo. Powiesz może, że wiele podróżował ktoś, kogo zaraz po opuszczeniu portu porwała gwałtowna burza i rzucała nim w tym i tamtym kierunku, a wichry szalejące na przemian z różnych stron gnały go tym samym morskim szlakiem dokoła? Nie podróżował wiele, ale nim wiele miotała burza!3.\nAż usiadłem prosto. To było to! Wcale nie żyłem. Ledwie przemykałem przez życie. Zmierzałem donikąd.\nMusiałem się napić. Zaaplikowałem więc sobie kieliszek wina, zabrałem butelkę, usiadłem na leżaku i pogrążyłem się w marzeniach.\nSzybko ujrzałem samego siebie, jak każdego ranka budzę się naturalnie, bez pomocy budzika, i zastanawiam się: „Cóż by tu dziś robić?”.\nSmakowita myśl, która skierowała moje rozważania na wonne przestrzenie pełne ziół i cyprysów, gajów oliwnych, soli morskiej i pyłu lata. Miałem wizję długich, niespiesznych posiłków pod gwiazdami z ludźmi, którzy za niczym nie gonią. Wyobraziłem sobie, że mam czas, by rozmawiać, czytać, kochać się... wreszcie być sobą, żyć własnym, a nie czyimś tempem.\nWtedy przypomniałem sobie propozycję Orlanda, akurat kiedy wydawało mi się, że zakopałem ją głęboko w głowie razem z innymi mało praktycznymi pomysłami, które mają zwyczaj od czasu do czasu pojawiać się w życiu. Wiedziałem, że gdybym został poławiaczem krewetek, w grę wchodziłaby ciężka praca. I wczesne wstawanie... O nie, nie należę do tych, którzy pozwalają, by rzeczywistość przyćmiła romantyczną ideę.\n– Co by było, gdybyśmy faktycznie zrezygnowali z dotychczasowego życia? – zastanawiałem się na głos.\nJasne, że istniało mnóstwo istotnych powodów, dla których to był zdecydowanie zły pomysł. Prócz mnie i mojej pracy, mojego domu i psa, była jeszcze moja żona i jej praca. Oto przeszkody, których nie da się pokonać mocą zachcianki i butelki sauvignon blanc.\nA jednak wiele lat wcześniej usunąłem ze swej drogi podobnego rodzaju przeszkody, również kierując się kaprysem. W latach osiemdziesiątych, uciekając przed recesją, opuściłem Wielką Brytanię i wyjechałem do Australii. Znalazłem pracę w kraju, który, jak mi się wydawało, pokochałem bardziej niż ten, w którym się urodziłem. Z czasem coraz bardziej doskwierała mi jednak nieokreślona tęsknota przesiedleńca. Ciągnęło mnie do starego kraju, a kiedy go odwiedzałem, dość szybko znów zaczynało mi brakować Australii. Czułem się rozdarty między dwoma miejscami, z których żadne w pojedynkę nie potrafiło dać mi satysfakcji. Może więc we Włoszech znalazłbym to, czego pragnę? Włochy mają słońce, które tak kocham, i głębię europejskiej kultury, za którą tak tęsknię.\nNie byłem jednak do końca przekonany, więc ponownie sięgnąłem po książkę:\nWprawdzie położenie wszystkich ludzi zajętych działaniem jest opłakane, ale najbardziej opłakana jest dola tych, którzy się uginają pod nawałem nawet nie własnych zajęć. Sen swój dostosowują do innych, chód swój równają z innymi, a nawet nienawiść i miłość, dwa najbardziej wyzwolone uczucia, rozbudzają się w nich – na rozkaz innych. Oni, jeśli chcą wiedzieć, jak krótkie ich życie, niech pomyślą, jak znikoma część tego życia do nich samych należy4.\nTe słowa sprzed niemal dwóch tysięcy lat nadal były prawdziwe. Seneka przekonywał mnie, że powinienem żyć wolniej i nadać swemu istnieniu więcej znaczenia. Bez dwóch zdań, z ogromną przyjemnością pożegnałbym się z szefami, rachunkami i ponagleniami. Jakże pragnąłem opróżnić portfel z kart programów lojalnościowych, bezużytecznych paragonów, kuponów zniżkowych i wszystkiego innego, co przez lata niepotrzebnie nagromadziłem.\nMimo to telefon, który odebrałem tego samego popołudnia, okazał się dla mnie szokiem. Dzwoniła Justine. Z Wysp Wichrów. Powiedziała, że znalazła dla nas idealny dom, na wzgórzu, z widokiem na morze. Mogliśmy zamieszkać w nim na tak długo, jak zechcemy... o ile bylibyśmy zainteresowani. Justine była życzliwą, dobrą kobietą, ale, jak sama przyznała, miała też swój ukryty powód. Powiedziała, że miło by było mieć w pobliżu znajomych, ludzi takich jak ona, z którymi mogłaby porozmawiać po angielsku. Pomogłoby jej to przezwyciężyć poczucie izolacji, często bowiem miała wrażenie, że jest nieprzystającym elementem w zwartej wyspiarskiej społeczności. Poza tym jej matka w każdej chwili mogła przyjechać z Australii i zatrzymać się na parę tygodni, więc ona również skorzystałaby z domu. Matka co prawda spędzałaby z nią całe dnie w mieście, wyjaśniła Justine, ale ponieważ chatka rybacka jest ciasna, a domek na wzgórzu dysponuje dwiema sypialniami, to byłoby lepiej, gdyby matka właśnie tam nocowała.\nPlan brzmiał doskonale. Niebywały zbieg okoliczności, że Justine zadzwoniła akurat teraz, kiedy byłem otwarty na tego rodzaju propozycje. Powiedziałem jej o tym.\n– Może to przeznaczenie – odparła.\nOdpowiedziałem jej, że poważnie się zastanowimy. I w ten sposób coś, co równie dobrze mogło na zawsze pozostać leniwym, nasączonym winem snem na jawie, zmieniło się w realną szansę, by dać się porwać biegowi życia.\nRohan zaczęła oswajać się z myślą o wyjeździe, zanim jeszcze odebrałem telefon od Justine. Ponieważ wielkimi krokami zbliżały się jej trzydzieste urodziny, z czasem zaczęła się obawiać, że jej od dawna pielęgnowane marzenie, by pewnego dnia pomieszkać choć trochę za granicą, nigdy się nie ziści. Prywatna opieka zdrowotna, ubezpieczenie na życie i emerytura kusiły jak syreni śpiew. Nie dała im się zwieść, przynajmniej na razie, zwłaszcza kiedy usłyszała zew przygody.\nZ finansowego punktu widzenia wszystko wskazywało na to, że może nam się udać. Kilka lat wcześniej kupiliśmy nieduże jednopokojowe mieszkanie. Wynajęliśmy je, żeby spłacić kredyt, a sami nadal mieszkaliśmy w popadającym w ruinę wynajętym domku z ogołoconym z roślin ogrodem. Mieliśmy psa, więc w sumie było to nawet lepsze miejsce. Postanowiliśmy sprzedać mieszkanie i chociaż nie mieliśmy się wzbogacić na tej operacji, to przynajmniej na jakiś czas uwalnialiśmy się od zmartwień o hipotekę.\nTaki to właśnie splot wydarzeń doprowadził w końcu do tego, że wykręciliśmy numer Lipari i zapowiedzieliśmy nasz przyjazd.\nTyle że nie przewidzieliśmy ciąży Rohan. Z pewnością nie staraliśmy się o dziecko. Prawdę mówiąc, w ciągu ośmiu wspólnie spędzonych lat przeżyliśmy tak wiele fałszywych ciążowych alarmów, że w końcu w ogóle przestaliśmy zawracać sobie głowę antykoncepcją. Założyliśmy po prostu, że jedno z nas jest bezpłodne. Trochę żałowaliśmy, fakt, ale byliśmy zbyt zabiegani, by ten żal pogłębić. A teraz Rohan trzymała przed sobą plastikowy przedmiot podobny do patyczka od lodów, przyozdobiony dwiema szkarłatnymi kreskami.\nPokazała mi rysunek w broszurce dołączonej do testu, który kupiła na wszelki wypadek, w razie gdyby akurat ten alarm okazał się prawdziwy.\n– Chyba to, że będziemy mieli dziecko.\nPocałowałem ją i przytuliłem, ale ona tylko pokręciła głową i popatrzyła zdumionym wzrokiem.\nJa nie potrafiłem odkleić uśmiechu z twarzy. Wkrótce Rohan też zaczęła się śmiać.\nPóki nie przypomniała o sobie rzeczywistość.\nMijały dni, a my coraz intensywniej torturowaliśmy się wizją przyszłości. Wmawialiśmy sobie, że nie jesteśmy materiałem na dobrych rodziców. Jesteśmy egoistami. Za bardzo lubimy wolność i swobodę. To przecież zmieni całe nasze życie. Stracimy przyjaciół. Zaniedbamy psa. I nie pojedziemy do Włoch.\nSłońce wyjrzało zza chmur dopiero wtedy, kiedy zobaczyliśmy zdjęcia z USG. Ujrzeliśmy na nich płód wielkości ziarnka bobu, z bijącym sercem, paluszkami u rąk i nóg. Wyglądał, jakby siedział, z rączką uniesioną w górę, jakby zamawiał drinka – zupełnie jak tatuś podczas długiego lotu. Bób kopał i kiwał główką, widzieliśmy jego oczy, jak na nas patrzy, może próbuje pocieszyć.\n– Co się dzieje? – zapytałem Rohan pewnego wieczoru, wycierając palcem łzę, która potoczyła się po jej policzku.\n– Czego? Porodu?\n– O ciążę?\n– Trochę chyba tak. To znaczy, wiesz, boję się, że zrobię coś, co wywoła poronienie. Martwię się, że się martwię i że to może mieć wpływ na dziecko. Ale chodzi o coś jeszcze...\n– Posłuchaj, wiem, że nasze życie już nigdy nie będzie takie samo, i wcale nie to mnie najbardziej martwi. Nawet nie mogę się doczekać tego nowego etapu. Ale mam takie myśli... i one mnie przerażają.\n– Jakie myśli? – nie ustępowałem.\n– No na przykład o tych wszystkich matkach z klasy średniej, które ubierają swoje dzieci w ciuszki z markowych sklepów i noszą torby na pieluchy we wzorek pasujący do wózka i ubranek.\n– Nie, ja mówię poważnie. Boję się, że jeśli tu zostanę, będę taka jak one, będę matką z przedmieścia, chwalącą się wózkiem jak spod igły i konsultującą się ze specjalistkami od laktacji. Nie jestem na to gotowa.\nZrobiła przerwę, a potem ściszyła głos, jakby w obawie, że zostanie przyłapana na mówieniu czegoś, czego później mogłaby pożałować.\n– Może lepiej wyjedźmy do tych Włoch, kiedy dziecko już się urodzi. Dostanę rok urlopu macierzyńskiego, który równie dobrze mogłabym spędzić na wyspie. Przecież i tak cały czas będę się opiekowała małym, a żadne z nas nie ma tutaj tak naprawdę rodziny, która mogłaby pomóc. Wyobraź sobie na przykład mojego ojca niańczącego noworodka. A na Lipari jest przynajmniej Justine.\nMiała rację. Moi rodzice mieszkali w Anglii, w dodatku po rozwodzie każde w innym mieście. Rodzice Rohan też się rozeszli: matka osiadła w Niemczech z nowym mężem, a ojciec, który wprawdzie mieszkał kilka domów dalej przy tej samej ulicy co my, raczej nie był typem dziadka chętnie biorącego wnuka na ręce.\n– No a poza tym – dodała Rohan – mógłbyś spędzać z dzieckiem dużo czasu. Byłoby miło. Niewielu ojców ma taką możliwość.\nUczciliśmy ten wieczór spaghetti. Tetley, nasz hałaśliwy krótkowłosy wyżeł niemiecki, z niecierpliwością przełykał ślinkę. Oczywiście jego też mieliśmy zapakować do transportera i zabrać ze sobą.\nDziecko urodziło się w listopadzie, o piątej po południu, po wyczerpującym, czterodniowym porodzie. Skurcze zaczęły się we wtorek i nie ustępowały – spazmy bólu przychodziły i odchodziły w nieregularnych odstępach, czasem nawet co sześć minut. W czwartek wieczorem położna była już poważnie zaniepokojona i kazała nam przyjechać do szpitala. Podczas badania okazało się, że dziecko źle się ułożyło, plecami do kręgosłupa Rohan. Ostatecznie po kolejnych kilku długich godzinach lekarz zdecydował się na cesarskie cięcie. Ale w ostatniej chwili dziecko obróciło się i energicznie wydostało na zewnątrz. Najpierw ukazała się rączka, zwiastując kłopoty.\n– Ma pan syna – ogłosiła położna, podnosząc go do góry, nadal uczepionego pępowiną.\nTo była najdonioślejsza rzecz, jakiej Rohan kiedykolwiek dokonała, i najbardziej imponująca, jaką widziałem. Poród wypompował z niej całe zasoby energii i emocji – ze mnie też – i okazał się najgłębszym, a zarazem najbardziej obnażającym doświadczeniem naszego życia.\nKilka chwil później synek leżał w ramionach matki, spoczywał na jej piersi, posapując, spoglądając jej w oczy, tworząc więź. Ja stałem obok, głaskałem Rohan po głowie, patrzyłem z podziwem i przez łzy. Lekarz odciął pępowinę, gdy przestała pulsować.\nLouis okazał się cięższy, niż się spodziewaliśmy, masywniejszy, był ciepły i śliski. Miał moje oczy. Rozpoznałem swój nos i swoje brwi. Kiedy wziąłem go na ręce, rozbeczałem się jak dziecko, jak ta mała istotka, którą tuliłem. Raptem wszystko nabrało sensu. Pustka, którą od lat w sobie odczuwałem, została wypełniona. Wszystko, co wydarzyło się aż do tej pory – moje sukcesy, porażki, wstydliwe momenty, związki, poza tym z żoną i dzieckiem – przestało mieć znaczenie. Poczułem się, jakbym zaczynał od początku. Tak samo Rohan. Wiedzieliśmy, że musimy się dużo nauczyć, nie tylko o ochraniaczach na brodawki. Przytłaczająca perspektywa, choć zarazem ekscytująca. Włochy wydawały się doskonałym miejscem, by zacząć nasze nowe wspólne życie.\n1 Pindar, Ody zwycięskie: olimpijskie, pytyjskie, nemejskie, istmijskie, przeł. Mieczysław Brożek, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1987, s. 73 (wszystkie przypisy pochodzą od tłumacza).\n2 Zwyczajowa angielska nazwa archipelagu, a także jego dawna oficjalna nazwa – Wyspy Eolskie – pochodzi od imienia władcy wiatrów Eola, który według mitologii greckiej miał w tym miejscu swoją siedzibę.\n3 Seneka, O krótkości życia, w: Pisma filozoficzne, tom I, przeł. Leon Joachimowicz, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1965, s. 156.\n4 Tamże, s. 184.\nWiem dobrze, przed czym uciekam, ale nie, czego szukam5.\nTo zabawne, jak bardzo nasze wyobrażenia potrafią rozmijać się z rzeczywistością. Okazuje się, że w lutym śródziemnomorska wyspa mało ma wspólnego z lśniącą fotografią, którą oglądasz w folderze biura podróży. Po prostu zima zgodnie z nazwą bywa przeraźliwie zimna, a Wyspy Liparyjskie nie bez kozery zyskały przydomek Wysp Wichrów.\nAle cóż, oto jesteśmy. Jest ciemna, późna noc, a my zjeżdżamy z rampy promu z Sycylii samochodem kupionym w Niemczech przy okazji odwiedzin u matki Rohan.\nTrzymiesięczny Louis siedzi w foteliku i ochoczo wydala z różnych otworów w ciele. Po przybyciu do Europy okazało się, że naszego psa nie czeka długa kwarantanna, więc teraz jedzie z nami, z tyłu w transporterze, i cicho zawodzi. Widzę mewy krążące nad drogą na grobli, cieniste budynki jakby przyprószone solą i ich filigranowe balkony, a także samochody, którym dymi się z rur wydechowych.\nOpuszczam szybę, by móc zaczerpnąć atmosferę tego miejsca. Do kabiny wpada powiew zimnego powietrza. Słyszę bezbarwny ton gigantycznych metalowych boi, jak przy każdym ruchu fal tłuką o molo. Wiatr niesie czyjś głos. Rozpoznano nas. Potem reaguję na pełne niedowierzania spojrzenie Rohan. Przypominam sobie o dziecku – dla niego jest zdecydowanie za zimno – i w ekspresowym tempie podnoszę szybę.\n– Tam jest! O tam...\nRohan właśnie dostrzegła Justine, stojącą pod latarnią w grubym palcie i trzymającą za rękę swojego czteroletniego synka. Wiatr jak opętany targa jej fryzurą.\nZatrzymuję samochód na jednym z wytyczonych wzdłuż nabrzeża miejsc parkingowych i gramolę się z auta. Wołam ją po imieniu. Justine biegnie w naszym kierunku. Ściska nas oboje, a kiedy uwalniamy małego Louisa z fotelika, zostajemy zasypani gradem pytań.\nKiedy mieszka się na wyspie, pojawienie się przybyszów jest wręcz upajającym doświadczeniem. Wyspiarzom reszta świata zdaje się tak odległa, że odwiedziny to coś więcej niż tylko przyjazd – człowiek staje się łącznikiem z dalekim lądem, dzięki niemu możesz przerzucić linę przez morze i przyciągnąć coś egzotycznego. Dziś tą egzotyką jest wózek naszego dziecka, ponieważ ma trzy kółka zamiast zwyczajowych czterech, a także pneumatyczne opony.\n– Ale łatwo skręca – piszczy z zachwytu Justine. – Tu na wyspie nie mamy takich. Moim steruje się jak czołgiem.\nPatrzy na nas, a ja niemal widzę, jak jej myśli mkną przez fale ku mitycznej krainie zmyślnej technologii, ku odległemu miejscu, kulturze, której nie umie objąć rozumem, ponieważ zbyt długo nie miała z nią styczności. Ale to tylko przelotne spojrzenie, jej uwaga szybko skupia się ponownie na teraźniejszości, kiedy Justine czuje szczypanie zimnego wiatru. Pokazuje palcem kafejkę, której okna rzucają światło na wychłodzony placyk wyłożony płytami chodnikowymi. Wkrótce placyk przemieni się w letnie podwórze.\n– Orlando czeka w środku – rzuca, a potem pędzi jak ćma do światła, wlokąc za sobą synka.\nIdziemy w jej ślady, schodząc kilka stopni w dół, mijając po drodze stos starych drewnianych skrzynek na owoce, i wkraczamy do świata syczących ekspresów do kawy i cukru pudru.\nZnajdujemy Orlanda przy barze. Jest przy nim ich najmłodsze dziecko. Rybak podaje nam dłoń, obdarza nas niespiesznym, chłopięcym uśmiechem i bez pytania zamawia nam coś do picia. Za chwilę na barze pojawia się rząd maleńkich filiżanek ciemnobrązowej kawy, gęstej jak miód, na której powierzchni błyszczy oleista warstwa.\n– Espresso ristretto – oznajmia Orlando, podnosząc filiżankę do ust.\nAromat napoju wypełnia mi nozdrza. Biorę przykład z Orlanda i wychylam całą zawartość filiżanki jednym haustem. Przełknąwszy gorzką porcję kawy, już wiem, że wróciłem do Włoch.\n– Musimy iść – mówi Orlando, kiedy już zrelacjonowaliśmy ze szczegółami przebieg podróży z Niemiec na południe Europy.\n– Robi się późno – potwierdza Justine. – A wy wyglądacie na zmęczonych.\nWychodzimy z kawiarni. Justine rusza z dziećmi brukowaną uliczką, Orlando zaś wskakuje na skuter i prowadzi nas w kierunku wzgórz. Wkrótce światła reflektorów naszego auta wyławiają czerwone pelargonie rosnące na wysokich skalnych ścianach, a potem snop światła omiata klif i zahacza o ciemny rogal morza. Wspinamy się z mozołem wijącą się jak wąż drogą, aż w końcu skręcamy w wąską dróżkę. Teraz jedziemy w otoczeniu większej ilości skał, a dodatkowo nawierzchnia jest usiana mnóstwem wybojów. Po chwili dróżka zwęża się jeszcze bardziej, tak że musimy się zatrzymać i złożyć boczne lusterka.\nZ ciemności wyłania się szereg bielonych wapnem domków, a nieco dalej widzimy zrujnowaną farmę. Za rogiem dostrzegam malutki biały domek z jedną wyróżniającą się ścianą, oświetloną gołą żarówką. Jest kwadratowy, ma płaski dach i miniaturowe okna, w typowo wyspiarskim stylu.\nOrlando zwalnia i zatrzymuje się. Otwiera drzwi wejściowe, sięga ręką do środka, szukając włącznika. Jarzeniówka miga i zapala się. Orlando puszcza mnie przodem.\n– Musisz wejść jako pierwszy – oświadcza. – Jesteś głową rodziny.\nLouis śpi w foteliku. Pies skamle, więc Rohan postanawia założyć mu smycz i wyprowadzić, żeby rozprostował nogi.\nPodchodzę do drzwi wejściowych i zaglądam do środka. Widzę marmurowe schodki prowadzące prosto w dół do umywalki. Na samym dole po prawej znajdują się kolejne drzwi. Stawiam stopę na pierwszym stopniu i schodzę, nie spiesząc się, upajając się odkrywaniem nieznanego, wiedząc, że to uczucie już się nie powtórzy. Znalazłszy się na dole, pchnięciem otwieram drzwi, po trosze spodziewając się typowo wiejskiego wnętrza, trochę naruszonego zębem czasu. Ale zamiast tego ukazuje mi się obszerny, nieskazitelnie czysty, skąpo umeblowany pokój. Pośrodku stoi stół ze starannie do niego dosuniętymi krzesłami. Dostrzegam prostą wyściełaną ławę po lewej, po prawej zaś kuchenkę. Podłogę i ściany pokrywają lśniące białe płytki.\nJest dla mnie nie do pomyślenia, żebym butami, w których właśnie pokonałem błotnistą ścieżkę, miał zbrukać tak nieskazitelną powierzchnię, więc nachylam się, żeby rozwiązać sznurowadła. Jestem w połowie zdejmowania pierwszego buta, kiedy nagle, pędząc z dużą prędkością, uderza we mnie coś ciężkiego. Tetley jakimś cudem uwolnił się z obroży i teraz wpada jak burza do kuchni. Okazuje się jednak, że w pośpiechu, napędzany chęcią poznania nowego miejsca, błędnie oblicza przyczepność łap na świeżo wymytej terakocie. Dziko wymachując łapami, śmiga po podłodze jak łyżwiarz. Łączę się z nim w bólu, kiedy ląduje pyskiem na przeciwległej ścianie.\nNie wiem, czy to efekt długiej podróży, czy raczej strach przed niekontrolowanym ślizgiem, ale skutkiem jego jazdy jest ciągnąca się przez całą długość pokoju smuga płynnej kupy.\nKiedy już ten niezwykły widok zapada nam w pamięć, a powietrze przenika intensywny zapach, Orlando odwraca się na pięcie i rozpaczliwie zaczyna szukać papierosów.\nRohan przepycha się obok niego, trzymając na rękach Louisa.\n– O nie – mówi ponurym głosem, odkrywając przyczynę, dla której nasz kumpel rybak w pośpiechu odpala skuter. – Mamy jakieś wiadro i mop?\nJustine od samego początku wiedziała, że znalezienie dla nas domu na dłuższy pobyt nie będzie łatwe, ale dopiero kiedy przybyliśmy na wyspę, przyznała, że okazało się to znacznie trudniejsze, niż przypuszczała. Nie chodziło o to, że wybór domków do wynajęcia był niewielki – wręcz przeciwnie. Rzecz w tym, że wyspiarze mieli w zwyczaju ustalać cenę wynajmu tak, by jak najwięcej skorzystać na sezonie turystycznym. Długi weekend w Niemczech oznaczał masowe wyjazdy i ceny szybujące w górę. Również święta wiązały się na wyspie ze zwyżką cen za wynajem, które w okolicach Wielkanocy potrafiły się potroić. W sierpniu, kiedy miliony Włochów uciekały z miast i emigrowały na wybrzeże, domki wynajmowano nawet za dziesięciokrotność stawki obowiązującej poza sezonem.\nTeoretycznie kilku właścicieli było skłonnych pozwolić nam pomieszkać dłużej niż standardowy tydzień lub dwa, pod warunkiem jednak, że zgodzimy się co tydzień – w weekend – renegocjować stawkę oraz że wyrazimy zgodę na natychmiastowe opuszczenie domku, jeśli ktoś zaproponuje wyższą kwotę. Przy tym wszystkim Justine nawet nie wspominała o psie.\nRzecz jasna, nie trzeba dodawać, że kiedy w końcu o nim informowała, zapadała niezręczna cisza. Mądrość ludowa twierdzi, iż są trzy rodzaje psów: łatwo wpadający w złość kanapowiec, który widząc choćby cień okazji, obraca meble w perzynę, przebiegły, oportunistyczny łowca, który oswabadza się z łańcucha i rzuca się kurczakom do gardeł, i najgorszy ze wszystkich, wściekły uliczny brytan, gotów pozbawić głów całą rodzinę. O którymkolwiek z obłąkanych stworzeń by mówiła, w oczywisty sposób nie było ono mile widziane.\nGdy Justine już miała się poddać, zgłosił się do niej Arturo, najstarszy brat Orlanda. Rodzina jego żony mieszkała w domu na wzgórzach i miała niewielki budynek, naprzeciwko głównego, który czasem wynajmowała. Rzeczony dom stał w małej rolniczej osadzie, miał dwie sypialnie i rozciągał się z niego niesamowity widok na morze. Jedyny szkopuł to pies.\nChociaż rodzina żony Artura składała się z rolników, to jednak nie mieli oni ochoty na kontakt ze zwierzęciem, o którym nic nie wiedzieli. Już i tak musieli znosić psy sąsiadów, które ujadały całymi nocami. Obecność kolejnego czworonoga mogłaby zupełnie wytrącić ich z równowagi.\nJustine przystąpiła do urabiania ich z właściwym sobie wdziękiem. Tetley to maluszek, kłamała gładko, pokazując dłonią gdzieś na wysokości kostki. Nosi imię na cześć firmy produkującej herbatę. Nie warto się nim przejmować. Zresztą, o ile jej wiadomo, to i tak przesypia całe dnie. Nigdy nie szczeka. Nawet nie zauważycie, że ten słodki szczeniaczek się tu kręci...\nW końcu, po solennych obietnicach, że będziemy trzymali psiaka zamkniętego w stodole, postanowili dać nam szansę.\nTak więc oto jesteśmy, w ten pierwszy wieczór wspólnej przygody, szorujemy podłogę w kuchni przy świetle jarzeniówek, dzieląc się wiadrem ze środkiem dezynfekcyjnym.\nWynurzam się ze snu, witany zdumiewającą ciemnością, niepewny godziny i jak przez mgłę świadomy półprzejrzystych obwódek dwóch ukrytych okienek, umieszczonych wysoko w ścianie naszej sypialni w suterenie. Gramolę się z łóżka, zziębnięty i półprzytomny, po nocy rzucania się pod kocem i kwilenia naszego głodnego dziecka.\n– Zapal światło – mamrocze Rohan. – Pewnie już rano.\n– Chyba tak. Jak spałaś?\nIgnoruje mnie. Głupie pytanie. Przecież mamy małe dziecko.\nPodnoszę się, zapalam światło, staję na stołku i podciągam rolety przysłaniające okienko nad łóżeczkiem Louisa. Do środka wpada światło dnia. Przyglądam się betonowej powierzchni drogi, po której wspięliśmy się zeszłego wieczoru. Z drugiego okienka rozciąga się widok na miejsce do parkowania.\nPowoli uświadamiam sobie, że jedyną ścianą w naszej sypialni, w której nie wykuto żadnego otworu, jest akurat ta, która dawałaby najrozleglejszy widok na morze. Ale przecież szkło jest droższe niż beton, a w letnie miesiące wpuszcza do budynku znacznie więcej gorąca. Jeśli nie możesz sobie pozwolić na widok na morze, wówczas przyda ci się coś równie podnoszącego na duchu, jak na przykład kapliczka ustawiona we wnęce w ścianie od strony morza. A w niej wysoka na stopę figurka Jezusa owiniętego w obłupaną częściowo z farby gipsową togę. Ktoś urwał mu rękę, a potem przykleił tak, że postać wyciąga ją zdecydowanie do przodu, pozdrawiając otwartą dłonią. Na nadgarstku Jezusa wisi breloczek z koalą.\nObok tego prześmiewczego wizerunku stoi popękany Józef, ubrany w łuszczące się, purpurowe szaty. U jego stóp kuca dziecko o ostrych rysach – to maleńki Zbawiciel, który zdaje się unosić nad niewidzialnym nocnikiem. Gdzieś przepadła jego prawa ręka. Lewą zaś dłonią ściska bukiet białych jedwabnych kwiatów, z których każdy jest większy niż jego twarz.\nZa tą dziwaczną trójcą znajduje się kolejny Mesjasz, tym razem wymizerowany i o zbolałej twarzy, obficie broczący plastikową krwią. Jest przybity do krzyża czy może raczej do drewnianej klamerki do bielizny, rozłamanej na pół i umocowanej pinezką.\nRównie intrygująca okazuje się zawartość oszklonej szafki stojącej pod przeciwległą ścianą. Wypełniają ją sympatyczne plastikowe aniołki, szklane koty, baleriny w różowych tiulowych spódniczkach, rodzinka wiewiórek i ich muchomorkowy domek, a także włochate miniaturowe zwierzątka. Przypuszczamy, że to mogą być bombonieri, którymi Włosi obdarowują ludzi jako wyraz wdzięczności na przykład za to, że ci przyszli na wesele albo na chrzciny dziecka, albo uczestniczyli w innej ważnej uroczystości. Mówi się, że wprawna włoska matka potrafi z dwudziestu kroków trafić czymś takim niesforne dziecko w głowę.\nNa szczęście od ostatniego wieczoru powietrze w kuchni zdążyło się oczyścić, nie mamy więc skrupułów przed przetrząśnięciem zawartości szafek. Znajdujemy w zasadzie wszystkie przybory i garnki, jakich potrzebujemy. Drzwi z kuchni prowadzą do toalety i prysznica.\nNa górze odkrywamy jeszcze jeden pokój, w którym stoi powygniatane łóżko i pusta szafa. Zgodnie z umową nie wolno nam zająć tego pomieszczenia, przygotowanego z myślą o matce Justine, która może się zjawić w każdej chwili. Drzwi balkonowe w drugim końcu pokoju otwierają się na sporej wielkości taras, będący, jak się domyślamy, dachem naszej kuchni. Kiedy stoimy plecami do drogi, widzimy dach pobliskiego domu, nieco cofnięty względem naszego i ulokowany niżej na zboczu. Mamy stąd doskonały widok na stromy podjazd i podwórze, zakończone konstrukcją wyglądającą jak duży garaż albo szopa. Pomiędzy domem a tym budynkiem rozciąga się sznur na pranie. Wiatr wydyma wiszące na nim prześcieradła, piżamy i obszerną bieliznę. Jest słoneczny zimowy dzień, doskonały do suszenia prania.\nZaraz po naszej lewej stronie rośnie morwa, wokół której łażą i dziobią kury, niektóre z nich to mizerne, ledwo opierzone kurczaki. Kury spacerują też bez entuzjazmu po tarasach, porośniętych śliwami i drzewami moreli, opadających w dół ku wiejskiej szosie wijącej się w oddali. Leżące odłogiem spłachetki pól, pagórki upstrzone żarnowcem, grupki drzewek oliwnych i trawa, blada jak słoma. Wiejski krajobraz wieńczy zawijas cypla, z którego rozciąga się widok na ogromną przestrzeń połyskującego morza.\nNa horyzoncie widać jasnoszare pagórki i góry znaczące sycylijskie wybrzeże. Dostrzegamy stożek Etny, plujący dymem z pokrytego śniegiem szczytu. Ale to szczegół, ponieważ po lewej, za szpalerem drzew oliwnych i domków, znajduje się inny wulkan. Jest znacznie bliżej. Wpatrujemy się w jego kalderę, te spękane usta, oddychające strużkami dymu wspinającego się po zboczu ku grzebieniowi drzew. To wybuchowy punkt centralny wyspy Vulcano, naszej najbliższej sąsiadki. W miejscowym dialekcie mówi się na niego po prostu idu – on. To legendarny komin podziemnej kuźni, miejsca pracy Wulkana, rzymskiego boga ognia, syna Jowisza i Junony, męża Wenus, który na zamówienie bogów i herosów wykuwa pioruny, broń i zbroje.\nWokół nas leży więcej wysp, rozrzuconych na morzu jak kamyki. Jedną z nich jest Salina, z naszej perspektywy wyglądająca jak przedłużenie wyspy, na której się znajdujemy. Jest maleńka Filicudi, gdzie miejscowi jadają na lunch spaghetti z jajami jeżowców i kaparami. Jest Alicudi, ojczyzna stromych górskich ścieżek i uległych mułów. Wysepki sterczą jak błękitne piersi pod muślinową bluzką, rozdzielone morskim przedziałkiem.\nWidok robi na nas powalające wrażenie. Stoimy wpatrzeni całe wieki, szczypiąc się w myślach, bo nie możemy uwierzyć. Nie wyjeżdża się po to, by na miejscu znaleźć coś, co już się zna, lecz po to, by odkryć coś nowego – ale z pewnością nie spodziewaliśmy się czegoś takiego. Widok na Morze Liparyjskie robi dużo większe wrażenie, niż śmieliśmy przypuszczać. A to wszystko za jedną trzecią czynszu, jaki płaciliśmy w kraju, wliczając w to prąd.\nŚciskam dłoń Rohan i kręcę głową, nie wierząc w nasze szczęście. Już widzę to lenistwo na tarasie z widokiem na morze i te uczty pod gwiazdami...\nKtoś mnie woła. Podchodzę do krawędzi tarasu, wychylam się i widzę promienną twarz klocowatego faceta. Ma szeroko rozstawione nogi, idealne do dosiadania osła, błyszczące oczy i gęste siwe brwi. Białe jak mleko włosy wylewają mu się spod wełnianego stożka na głowie. Kilkudniowy zarost pokrywa twarz, której bruzdy pomieściłyby całodzienny opad deszczu.\nNazywa się Nino. Oznajmia mi to z dumą po włosku, ściskając dłoń.\n– To skrót od Antonia, ale nikt mnie tak nie nazywa.\nMa na sobie połatane spodnie z rozporkiem wiązanym na sznurek. Spod flanelowej koszuli wystają mu wystrzępione kołnierzyki dwóch podkoszulków.\n– La signora? – pyta, mając na myśli Rohan.\nNie wiem, jak jest po włosku „karmić piersią”, więc wskazuję na mój sutek i poruszam ustami jak ryba.\nNajpierw wygląda na zdezorientowanego, a potem na zaniepokojonego. Ale wyraźnie zależy mu na nawiązaniu kontaktu, bo po chwili milczenia proponuje uczczenie naszego przyjazdu winem.\nPokazuje na stodołę stojącą za głównym budynkiem po drugiej stronie dróżki. Zachęca mnie, bym za nim poszedł, i rusza przed siebie sprężystym krokiem.\nZnajduję Rohan na dole. Właśnie kończy karmienie. Chętnie pozna naszego gospodarza. Umieszcza Louisa w nosidełku na piersi i obydwoje wychodzimy Ninowi na spotkanie.\nNino zaczekał na nas z otwarciem drzwi stodoły. Kłania się niczym dworzanin i robi zamaszysty ruch ręką, pragnąc zwrócić naszą uwagę na ponure wnętrze. Oczy przyzwyczajają mi się do światła i widzę sierpy stare jak świat, worki z ziemniakami i zwieszające się ze ścian ręcznie wiązane sieci na ryby, przypominające wielkie pajęczyny. Na marnie wykończonych półkach stoją zakurzone słoje, a na betonowej posadzce spoczywają w koszach z wikliny tuziny dziesięciolitrowych gąsiorów.\n– Z takim zapasem wina człowiek nie obawia się niczego – mówi Nino, grubym paluchem łaskocząc Louisa pod brodą.\nBardzo oficjalnie ściska dłoń Rohan, posyłając jej zawadiacki uśmiech, a potem odwraca się i podnosi szklany pojemnik pełen żółtawego płynu. Zębami wyciąga ceramiczny korek, wypluwa go na dłoń i chrząka, podsuwając szyjkę butelki do nosa.\n– Fak mi! – wykrzykuje i zerka, czekając na naszą reakcję.\nZaskakuje mnie jego łamana angielszczyzna i wybucham śmiechem, chociaż bardziej zastanawia mnie jakość tego wina.\nNino, jakby po to, aby mnie uspokoić, oblizuje usta, nalewa trochę alkoholu do szklaneczki i podsuwa mi pod nos. Płyn wygląda jak przefiltrowany przez nerki. Przyglądam mu się chwilę, podczas gdy Nino nawija, pocierając dłonią o flanelową koszulę. Dopiero kiedy Rohan szturcha mnie w żebra, uświadamiam sobie, że stoję jak pajac, nie rozumiejąc ni w ząb jego paplaniny.\nŻaden ze mnie poliglota, ale łapię z grubsza włoski i znam parę słów po hiszpańsku, żeby w razie czego pomóc sobie w konwersacji, tyle że to, co wychodzi z ust Nina, brzmi raczej jak zniekształcony rosyjski.\nRaptem przerywa potok słów i wyciąga szyję, wpatrując się błyszczącymi brązowymi oczami w nasze twarze.\n– Dialetto – wyjaśnia wreszcie, porzucając swój dialekt i zwracając się do nas okrągłymi włoskimi głoskami. – To wino z mojego pola – mówi. – Ba! Diabelska mieszanka. Zeszły rok był kiepski dla winogron. Wylej, jeśli ci nie smakuje.\nJego twarz marszczy się jeszcze bardziej. Wyciąga rękę i kręci nadgarstkiem, jakby wylewał całą zawartość między kaktusy.\nSam zapach wina wystarczy, żebym zaczął się dusić, ale nie ma ucieczki przed tym, co komu pisane. Poza tym z natury jestem ryzykantem. Podnoszę szklaneczkę do ust i ostrożnie wypijam łyczek. Błyskawicznie ogarnia mnie paraliż.\n– I jak? – pyta Nino, składając dłonie jak do modlitwy.\nW sam raz do usuwania rdzy. Gdybym miał choć trochę oleju w głowie, popędziłbym do łazienki, przystawił usta do kranu i odkręcił kurek albo zemdlałbym, byle tylko nie musieć znów pić tego okropieństwa. Lecz zamiast tego postanawiam okazać odrobinę uprzejmości i mówię:\n– No ba. Dobre.\n– Nie za mocne?\n– Nie-e. Jest... e... bardzo... – Rozpaczliwie szukam właściwego słowa, czegoś, co umiałbym wymówić i co taktownie podsumowałoby moje doznania, nie obrażając jednocześnie gospodarza przy pierwszym spotkaniu. W końcu pewnie samodzielnie zmiażdżył owoce własnymi stopami i ręcznie zabutelkował nektar.\n– Nie używam drożdży ze sklepu – kontynuuje z werwą Nino. – Pozwalam działać dzikim drożdżom, takim rosnącym na skórkach. Dają nieoczekiwane rezultaty... Nigdy nie wiadomo, jaki będzie ostateczny smak. Nie krępuj się. Napij się jeszcze.\nWydymam policzki i zmuszam się do otwarcia ust. Drugi łyk nie jest już taki zły. Język wciąż mi wykręca, ale tym razem przynajmniej czuję jakiś smak. Czyżby ślad cytryny? Albo raczej cierpki posmak mojego przyżeganego podniebienia.\n– Całkiem, hm, przyjemne – mówię bez przesadnego optymizmu, wiedząc, że chwalę to okropne wino, bo nic lepszego nie dostanę.\n– Tak. Przyjemne... i... e... – Już mi uderza do głowy. – Bardzo skuteczne.\nNino pieje z zachwytu i bije brawo.\n– Masz, bierz – mówi, wciskając mi cały gąsior. – Czuję, że ty i ja będziemy dobrymi przyjaciółmi. Nikt nie znosi tego wina.\nRohan wybucha śmiechem. Nino macha małym palcem na wysokości rozporka.\n– Mówią, że smakuje, jakby ktoś naszczał do butelki.\nAle cóż, sam wyhodował winogrona, z których powstało wino dla niego i dla rodziny, a nawet dla przyjaciół i sąsiadów – o ile będą w stanie je strawić.\n– To nie jest najlepsze wino na świecie, ale przyzwyczaisz się do niego – mówi Nino. – Możesz pić, póki nie zakręci ci się w głowie, a rano obudzisz się bez kaca. Pij, ile wlezie. Częstuj się, kiedy tylko chcesz. Nie musisz prosić o pozwolenie.\nDziękuję mu za tę hojność, a on obejmuje mnie ramieniem.\n– Możemy zjeść lunch – mówi. – Teraz, zaraz, chodźmy. Chyba że gdzieś się spieszycie.\n– Nie – odpowiadam. – Czasu mamy pod dostatkiem.\nW kuchni spotykamy jego żonę. Immacolata jest szczupłą kobietą, grubo po sześćdziesiątce. Ma na sobie fartuch w kwiaty narzucony na sukienkę w kwiecisty wzór. Jej chusta zsunęła się odrobinę i teraz widać spod niej włosy czarne i błyszczące jak szklisty wulkaniczny obsydian, którym ozdabia się tutaj ogrodzenia. Moją uwagę przyciągają jej oczy w kolorze pieczonych kasztanów i olśniewające zęby. Prawdopodobnie sztuczne. Szlachetne rysy twarzy zdradzają, że w swoim czasie musiała być piękną kobietą.\nImmacolata jest zdecydowanie bardziej powściągliwa niż Nino, poza tym sprawia wrażenie lekko podenerwowanej, jakby nie była przyzwyczajona do odwiedzin, zwłaszcza w wykonaniu dwójki obcokrajowców z dzieckiem, z którego ust wypływa strużka częściowo strawionego mleka z piersi.\nNasza gospodyni uwija się, szukając filiżanek do kawy i jakiejś ścierki, którą mogłaby zetrzeć paskudztwo ze śliniaka najmłodszego gościa.\nTymczasem Nino otwiera butelkę starego Grand Marniera, a ja siadam przy stole w kuchni. Przygotowuję się na wyspiarski odpowiednik prowansalskiego pasztetu z dzika i drozda albo jakąś kiełbasę z ziarenkami pieprzu. Potem może kaczka z grzybami albo zapiekanka z królika, żeby było po wiejsku. Wyobrażam sobie kozi ser, a na deser ciasto migdałowe z kapką alkoholu na zakończenie posiłku – zupełnie jak w tych wszystkich słynnych książkach opisujących sielski żywot za granicą.\nAle potem dociera do mnie, że poza dzbankiem do kawy nic więcej nie stoi na kuchence, całkiem, jak zdążyłem zauważyć, nowoczesnej. Owszem, kuchnia jest wyposażona w szafki, kuchenkę gazową, lodówkę i zlew, ale chociaż Immacolata przygotowuje tutaj kawę dla gości, gotuje gdzie indziej – na kuchni węglowej na tyłach domu. Zadaniem tego pomieszczenia jest odgrywanie roli salonu, służy ono podniesieniu statusu mieszkańców domu, chodzi o pokazanie gościom, że gospodarze nie są byle wieśniakami z epoki kamienia łupanego – można tak pomyśleć, kiedy widzi się ich na polu.\nImmacolata wraca, niosąc ciężką patelnię. To pierwsze i, jak się okazuje, ostatnie danie: góra spaghetti, zwieńczona kawałkami wczorajszych ugotowanych ziemniaków i kilkoma żylastymi liśćmi karczochów. To utopione w oliwie z oliwek i obficie posypane posiekanym czosnkiem danie stanowi przykład autentycznego, oszczędnego posiłku złożonego z lokalnych produktów sezonowych.\nPatrzę na Rohan. Posługuje się włoskim lepiej ode mnie i czuje się zupełnie swobodnie w towarzystwie naszych gospodarzy. Louis bulgocze zadowolony. Wzdycham. Bardzo się cieszę, że to nie Prowansja ani Toskania, a gospodarze to nie bogaci właściciele ziemscy, mający mieszkanie w mieście i wiejską bazę na weekendowe wypady.\nZaraz, a co z tą butelką Grand Marniera?\n– Przyniosłem coś specjalnego – zagaja Nino. – Chcesz spróbować? Autentyczne...\nNalewa mi kieliszek, zanim uda mi się odpowiedzieć.\n– Pij powoli – mówi z zachęcającym uśmiechem. – Nie ma pośpiechu.\nPociągam więc łyk z namaszczeniem. Okazuje się, że to znowu jego wino, tyle że przelane do ładnej butelki.\nWidząc moją zaskoczoną minę, Nino wybucha śmiechem.\nWłącza telewizor i podkręca dźwięk tak, by zagłuszyć brzęk widelców. Okazuje się, że nasi gospodarze nie są przesadnie rozmowni, zwłaszcza kiedy na ekranie pojawiają się wiadomości.\nPrzeżuwamy w ciszy, słuchając o bombardowaniu Palestyny, amerykańskich planach wojennych, zamordowaniu dziecka w mieście na dalekiej północy i o pogodzie. Gdy w telewizorze jedna przygnębiająca scena przechodzi w kolejną, dziwię się w myślach, jak bardzo to, co oglądamy, nie przystaje ani do życia naszych gospodarzy, ani do naszego. Nie zawsze tak mi się wydawało.\nPrzez lata kładłem się spać z radiem przy uchu, starając się nie przegapić najświeższych wiadomości, i budziłem się, mechanicznie przekręcając gałkę. Teraz wszystko to wydaje się tak banalne, wręcz szkodliwe. Już wiem, że nie będę za tym tęsknił. Pragnę jedynie pobyć na tej wyspie, odciąć się od wiadomości ze świata poza nią, wyrzec się telewizora i radia, a nawet telefonu. Od dziś będziemy polegali wyłącznie na starych sposobach pozyskiwania informacji, to znaczy listach ze znaczkami z egzotycznych krajów. Zanim włoska poczta przepuści list przez swój system, wieści ulegną przedawnieniu i nabierzemy do nich odpowiedniego dystansu – i tak powinno być.\nPo skończonym lunchu wszyscy wychodzimy na zewnątrz. Nino chciałby zobaczyć tego psa, o którym tak dużo słyszał.\nWypuszczam Tetleya z samochodu, w którym siedział zamknięty przez większość czasu od wczorajszego wypadku.\nTetley przypada Ninowi do gustu, chociaż jest większy, niż próbowała mu wmówić Justine. Nino mówi, że kiedyś miał angielskiego setera, którego trzymał na łańcuchu obok klatek z królikami. Prawie uznawał go za zwierzątko domowe. Stwierdza, że nasz psiak jest rozpuszczony, bo kiedy podnieść na niego rękę, nie kuli się ze strachu. To bez wątpienia pies mieszkający w domu, wnioskując po jego przerzedzonej sierści. Zmarznie, jeśli będziemy go trzymali na dworze. Nino zabiera się do mieszania cementu, nie zapominając o żelaznej obręczy, do której przymocuje łańcuch.\nNiech już będzie, mówi, że kiedy cement będzie wysychał, pies może spędzić cały dzień na tarasie. Noc może przespać w domu, u stóp schodków, pod warunkiem że będzie przywiązany do umywalki i jego łapa nie postanie w kuchni. Immacolata jest szczególnie dumna z terakoty.\nChociaż Tetley wyraźnie poruszył serce Nina, nasz gospodarz zdecydowanie innym uczuciem darzy okoliczne bezpańskie kundle. Naprzeciwko drzwi naszego domu, po drugiej stronie drogi, znajduje się potężny mur oporowy wzniesiony z wielkich odłamków skał wulkanicznych, zlepionych mieszaniną cementu i klinkieru. Mur podtrzymuje porośnięty krzakami stok pnący się ku niebu. Wysokością przewyższa przeciętnego człowieka. Chodziło o uzyskanie na stoku miejsca pod betonową drogę oraz rząd domków wraz z przybudówkami. Domki wzniesiono z bloków tufu, wytrzymałej skały wulkanicznej. Nasz dom został pomalowany na biało, ale pozostałe nie. Mamy więc szarą betonową drogę, wysoki szary mur i skupisko szarych domów, stodół i szop. Ta kolorystyczna monotonia mogłaby się wydawać brzydka, ale kwitnące na żółto zimowe dzikie kwiaty albo może światło odbite od morza łagodzą surowy krajobraz. Cokolwiek by to było, w moich oczach osada wygląda jak zrobiona z marcepanu.\nZnów stoję na tarasie, znowu podziwiając widok. Rohan po raz szósty tego dnia kładzie Louisa spać. Nagle zauważam trzy szczeniaki biegnące w dół zbocza i kierujące się ku naszemu domowi. Powoli zbliżają się do muru oporowego. Doskonale widzą Tetleya, który stoi niczym wartownik na skraju tarasu i wypatruje kotów.\nDostrzegłszy obcego, jeden ze szczeniaków zaczyna ujadać. Dołączają do niego pozostałe.\nMomentalnie na drodze materializuje się Nino. Podchodzi do muru i z dołu łypie na bestie. Psiaki milkną, jeszcze zanim z podwiniętymi ogonami pobiegną z powrotem w górę zbocza.\nJestem pod wrażeniem reakcji, jaką wywołała obecność Nina, i pewnie machnąłbym ręką na ten błahy incydent i od razu o nim zapomniał, gdyby nie jego wyraz twarzy, kiedy po kilku chwilach wraca w to samo miejsce.\nKontrast między jego jowialną aparycją, którą przywitał nas wcześniej tego dnia, a tą mocno przyklejoną do twarzy miną jest tak porażający, że przez chwilę zastanawiam się, czy aby na pewno dobrze go oceniłem. To, że niesie ze sobą śrutówkę i opiera ją o ramię, celując, tylko potwierdza moje przypuszczenia.\nSzczeniakom udaje się dotrzeć niemal na sam szczyt wzniesienia, kiedy rozlega się nieziemski trzask i pierwsze śruciny lecą w stronę ich umykających tyłków. Wystrzał niesie się echem z dół drogi, a mój puls gwałtownie przyspiesza. Psiaki skowyczą. Kiedy pada drugi strzał, podbiegam do brzegu tarasu. Widzę, jak Nino dmucha w lufę.\nGdy nabiera pewności, że przeciwnik został rozgromiony, odwraca się i rusza z powrotem do domu. Zauważa mnie.\nPoczątkowo serwuje mi pełną zaskoczenia ciszę, jak gdyby zapomniał, że tu mieszkamy.\n– Trafił je pan? – bełkoczę.\n– Przeleciało im nad łbami – mówi spokojnie po chwili niewygodnej ciszy. Kaszle, a potem się uśmiecha. – Już nie wolno zabijać tych bastardi.\nStrzały obudziły Louisa, który zaczyna płakać. Rohan próbuje uspokoić go najlepiej, jak umie. Przez chwilę buja go na rękach, ale tym denerwuje go jeszcze bardziej. Usiłuje go karmić, ale mały wyje jak obdzierany ze skóry. W końcu kładzie go do wózka i zaczyna wozić dokoła kuchennego stołu, mając nadzieję, że ruch go uśpi. Zupełnie bez sensu akurat wtedy próbuję porozmawiać z nią o wydarzeniach dnia, szybko jednak staje się jasne, że Rohan jest zbyt zajęta, żeby się skupić. Czekam więc na swoją kolej, w międzyczasie karmiąc psa i zmywając naczynia. Rohan idzie do sypialni, licząc, że uda jej się przełożyć Louisa do łóżeczka. Zostaję sam na sam z zapadającym zmierzchem i pełzającym chłodem. W końcu zapada cisza.\nKiedy wydaje mi się, że odczekałem wystarczająco długo, uchylam drzwi do sypialni i widzę, że obydwoje śpią. A przecież nie ma jeszcze szóstej.\n5 Michel de Montaigne, Próby, ks. 3, przeł. Tadeusz Żeleński (Boy), PIW, Warszawa 1985, s. 200.


KIGM - Diabeł tkwi w regułach. Jakość, dialog i czas kluczowymi elementami dobrej legislacji.\nHome Diabeł tkwi w regułach. Jakość, dialog i czas kluczowymi elementami dobrej legislacji.\n12 października 2021 odbyła się konferencja zorganizowana przez Radę Przedsiębiorczości -\n„Diabeł tkwi w regułach. Jakość, dialog i czas kluczowymi elementami dobrej legislacji” na której zaprezentowany został raport „Polski Ład Legislacyjny” zawierający m. in. rekomendacje Rady Przedsiębiorczości dotyczące nowoczesnego, demokratycznego procesu wdrażania regulacji w Polsce. Raport został przygotowany we współpracy z Grant Thornton.\nCelem konferencji było wskazanie rekomendacji rozwiązań mających na celu poprawę jakości stanowienia prawa i samego prawa w Polsce. Punktem odniesienia do rekomendacji był proces tworzenia aktów prawnych, na podstawie których jest wdrażany program „Polski Ład”, a który został ujęty w Raporcie „Polski Ład Legislacyjny”.\nZgodnie z Raportem początki wdrażania „Polskie Ładu” budzą niepokój zarówno w aspekcie konsultacji społecznych projektów ustaw (czas trwania konsultacji, uwzględnianie uwag), trybu uchwalania prawa, vacatio legis a także oceny funkcjonowania wprowadzonych już w życie aktów (Ocena Skutków Regulacji ex-post) .\nPoniżej kilka slajdów obrazujących przeprowadzone badania.\nPo zaprezentowaniu stanu obecnego, twórcy raportu przedstawili rekomendacje mające na celu poprawić obecny stan w ww. kwestiach. Cały raport wraz z rekomendacjami można przeczytać na https://grantthornton.pl/wp-content/uploads/2021/10/Polski-%C5%81ad-Legislacyjny-RAPORT-12-10-2021.pdf\nPo prezentacji odbyła się debata z udziałem polityków i posłów na Sejm RP. Uczestnicy debaty stwierdzili, że polski proces stanowienia prawa jest całkiem poprawny, jeśli nie dobry. Są odpowiednie regulacje, które od dawna już stoją na jego straży i wyznaczają standardy. Jest Regulamin Sejmu, Senatu; Regulamin Pracy Rady Ministrów, są zasady techniki legislacji, OSR-y; „Problem natomiast tkwi w stosowaniu albo raczej niestosowaniu tych regulacji”.\nNagranie z debaty można obejrzeć poniżej: https://www.facebook.com/pracodawcyrp/videos/597642914605740