Najlepiej dla wszystkich - Petra Soukupova - ebook - Legimi online\nNajlepiej dla wszystkich ebook\nCześć, mamo, widzę, że jest strasznie zła. Jak się wrzuca spodnie do kosza na brudy, to trzeba najpierw wyjąć chusteczki z kieszeni! Patrz, co narobiłeś. Faktycznie, wszystkie ciemne ubrania są w malutkich białych strzępkach.\nChyba od tego jesteś mamą, żeby sprawdzać takie rzeczy.\nI widzę, że chociaż wkurzyłem mamę, już śmieją jej się oczy, jest najlepsza na świecie, bo uśmiecha się i mówi: racja, panie wszechwiedzący. I wiem, że naprawdę spodobała jej się ta odpowiedź, cieszy się, że jestem kumaty, nawet jeśli czasem zapominam o drobiazgach, jak ta chusteczka.\nOd tego jestem mamą, ale ty też mógłbyś czasem włączyć mózg, dodaje, a ja mówię, że fakt.\nMama dalej zdejmuje kłaczki, widzę, że jest naprawdę wściekła, bo strasznie miota się z tą rolką.\nPotem idę do kubła i widzę, że pełno w nim czarnych ciuchów pokrytych białymi farfoclami. Wyjmuję jedną rzecz, pod spodem leży kolejna, i jeszcze jedna, a ta pierwsza to moja koszulka z czachą, trochę szkoda, ale w końcu wkładam ją z powrotem i dorzucam kubeczek po jogurcie, który właśnie zjadłem.\nAlbo raz odrabiam z mamą lekcje i trzeba było wpisać, że brat to ktoś, z kim masz wspólnych rodziców, szwagier to ktoś… bla, bla, bla, i nagle mama widzi na stronie obok ćwiczenie „Moja rodzina”. „Moja mama ma na imię…” – wpisałem „Hana”, i „z zawodu jest…” – wpisałem „aktorką”, i pod spodem „Mój tata ma na imię…” – wpisałem „Jan”, i „z zawodu jest…” – wpisałem „nie wiem”, a pani zaznaczyła mi to na czerwono, jak mogę nie wiedzieć, kim jest mój tata?\nCo to jest, hm? pyta mama, co to ma być, do cholery?\nPowiedziałeś jej coś?\nKręcę głową, bo co niby, skoro naprawdę nie wiem, gdzie pracuje mój tata. Nie pytała o szczegóły, więc nie miałem jak się wytłumaczyć.\nA mama bierze długopis, skreśla całą linijkę w ćwiczeniach i maże po tym tak długo, aż nic nie można odczytać.\nJak będzie coś mówić, powiedz, żeby do mnie zadzwoniła. Ten człowiek nie jest twoją rodziną, i co to w ogóle ma być? Od kiedy w naszych czasach wszystkie dzieci mają mamę i tatę? Specjalnie wymawia te dwa słowa niemal z obrzydzeniem, a jakbyś miał, dajmy na to, dwie mamy? Co oni za brednie drukują w tych książkach, jest dwudziesty pierwszy wiek!\nPatrzę na nią trochę skołowany, jak to dwie mamy? nie kumam, wtedy byłem mały, teraz już wiem, o co jej chodziło, bo na przykład Kuba ma dwie mamy, lesbijki.\nMama się uśmiecha. To co, spaghetti na kolację?\nHana poznała Jana przypadkiem, kolega kolegi, fantastyczne ciało i oczy, w których można utonąć, całe lato chodził bez koszulki, zabawny, miał to coś, czaruś, raz o nią zabiegał, raz traktował jak powietrze, była bardzo młoda, pociągało ją to, mroczny typ, zawsze bez grosza przy duszy, pijani obiecywali sobie miłość aż po grób, na trzeźwo nigdy nie dzwonił, wiadomo, tak zwana wakacyjna miłość, wszyscy mówili, że ten związek długo nie potrwa, ona miała nadzieję, że tak, uważali, ale często pili, okres się spóźniał. Kiedy powiedziała mu o ciąży, bez emocji przyjął to do wiadomości: skoro tak, będziemy razem, ale zaraz potem pojechał do domu, na Morawy, i nie odzywał się przez cały miesiąc, i znów się zjawił, Hana nie mogła pić, dziwne spotkanie, miała osiem miesięcy na pogodzenie się z myślą, że to się nie uda, że została sama, umoralniające gadki rodziców, współczujące spojrzenia, opowieści koleżanek z liceum aktorskiego, do jakiej sztuki się szykują, ich pełne empatii spojrzenia, jasne, teraz musisz zrobić sobie przerwę. Viktora rodziła sama, nie przyjechał, zjawił się w szpitalu kilka dni później, śmierdział gorzałą, ale dla dziecka był czuły, dał jej trochę pieniędzy, żałosną kwotę, i tak go kochała, jak wtedy przyjechał, na chwilę uwierzyła, że wszystko się jakoś ułoży, tyle że trzy dni później znowu zniknął, przez pierwszy rok od narodzin Viktora widywali się od czasu do czasu, w sumie kilka razy, wciąż ze sobą sypiali, namiętność nie gasła, przeprowadzili tysiące rozmów, nie chcę z tobą być, nie jesteś kobietą dla mnie, zupełny brak zrozumienia, i największa przepaść, jaka może powstać między ludźmi, którzy jeszcze przed chwilą uprawiali seks, kiedy powiedział, że będzie miał dziecko z inną i zamierzają się pobrać. Odpowiedziała, że w takim razie nie może u niej więcej zostawać na noc, potem płakała.\nA nie mówiłam, gderała mama.\nNajważniejsze, że masz Viktorka.\nViktor zna jego imię, widział go w sumie trzydzieści trzy razy w życiu, ostatnio pół roku temu, na spacerze, był marzec, wciąż zaśnieżona Praga, poszli nad rzekę, zabrał swoje córeczki, jedna pięć, druga osiem lat, karmili łabędzie. Viktor czuł się tak niepewnie, że złapał ją za rękę, normalnie już by się wstydził, a kiedy tak trzymała jego małą dłoń, myślała, że pęknie ze szczęścia, bo przecież na świecie liczą się tylko oni dwoje. Z Janem rozmawiała jak z niezbyt bliskim znajomym, którym zresztą zawsze był. Poszli na kawę, dzieci napiły się gorącej czekolady.\nJan prowadzi jakieś badania archeologiczne.\nHana ryczy w domu po każdym takim spotkaniu.\nAlbo raz, w drugiej klasie, mieliśmy napisać kilka zdań o swojej rodzinie.\nMoją rodziną jest mama, Hana. Jest aktorką i gra w teatrze, czasem też w telewizji. Mam też babcię i dziadka. Mieszkają na wsi. Dziadek lubi spać, a babcia piec ciasta. Mam też ciocię i wujka, i dwie kuzynki, ale to jeszcze maluchy. Chciałbym mieć jakieś zwierzątko, ale mama nie chce, ponieważ zdechły mi już dwa chomiki.\nMam tatę, ale nie mieszka z nami. Ma inną żonę i małe dzieci, nie szkodzi. On nie jest moją rodziną.\nBardzo ładnie, mówi mama, jakby chciała powiedzieć: glizda.\nNie podoba ci się, że nadal chciałbym mieć zwierzątko?\nMiędzy innymi. Pragnę ci tylko przypomnieć, że ostatni chomik zdechł, bo zapomniałeś o jego istnieniu.\nTo nie był mój chomik, gamoniu.\nNie mów do mnie gamoniu.\nNajlepiej po prostu nie pisz nic o tacie.\nPosłuchaj, Viktorze, mówi mama, a zwraca się tak do mnie tylko wtedy, kiedy sprawa jest naprawdę poważna. Żarty się skończyły. Mama często to mówi. Powtarza też: dlaczego mi to robisz, chociaż, rzecz jasna, nic jej nie robię. Albo że jak tak dalej pójdzie, trzeba będzie poczynić pewne kroki. Jakie, spytałem raz, bo sądziłem, że chodzi jej o zmianę szkoły, co by mi w sumie zwisało. Przecież dalej mógłbym grać online z Ondrą i Karlosem, a po południu moglibyśmy razem chodzić na dwór, więc co za różnica?\nAle mama wtedy nic nie odpowiedziała, bo chyba nie mówiła poważnie, gada tak, bo rodzice muszą tak mówić, chociaż sama wcale nie jest taka, przynajmniej moim zdaniem, mówi na przykład, że dzieci nie powinny spędzać całej niedzieli przed telewizorem, opychać się pizzą i jeść na kolację lodów z bitą śmietaną, a przecież nieraz tak robimy i zawsze jest super, szykujemy sobie na kanapie legowisko z kołder i poduszek i oglądamy jeden film za drugim, najpierw ja wybieram film, potem mama, i tak w kółko, ale jeśli mama wybierze coś strasznie nudnego, zmieniamy albo po prostu idę na chwilę pograć na kompie, a potem wracam do naszego legowiska.\nTyle że czasami po takim dniu nie mogę zasnąć, może przez te wszystkie filmy, ciągle przypominają mi się różne sceny i mózg nie chce się wyciszyć, ale mama uważa, że to przez siedzenie w domu, w ogóle nie byłem na dworze i rozpiera mnie energia, i jeszcze że następnym razem pójdziemy na basen. I rzeczywiście, nieraz idziemy na basen, i też jest super.\nNo i dziś pod wieczór siedziałem w pokoju i grałem na kompie, a kiedy poszedłem siku, zobaczyłem, że mama siedzi przy stole w kuchni i pali papierosa. Okno było otwarte, w kuchni zrobiło się bardzo zimno, a przecież mama prawie nigdy nie pali w mieszkaniu, tylko kiedy jest zdenerwowana, albo w nocy, kiedy już śpię.\nBo mamy zwykle nie ma w domu w ciągu dnia. Czasem widuję ją tylko rano, przed szkołą. Ale dzisiaj jest, bo zadzwonili do niej ze szkoły i musiała wyjść z próby, a teraz wścieka się i przez tę próbę, i przeze mnie.\nZamierzałem jakoś przemknąć, ale mama zgasiła papierosa i powiedziała: czekaj, chodź no tu.\nWstała, postawiła popielniczkę na parapecie za oknem i wreszcie je przymknęła.\nAle tu strasznie śmierdzi dymem, mówię, byleby uniknąć rozmowy, chociaż tak naprawdę wcale mi to nie przeszkadza. Próbowałem już palić, nie raz, nie smakowało mi, za to kiedy mama czasem wraca w nocy i zagląda do mnie, czy wszystko okej, to pachnie papierosami i perfumami, a ten zapach akurat bardzo lubię.\nDobra, to chodźmy do ciebie, mówi.\nSiada przy biurku, na drugim krześle, z którego nigdy nie korzystam i tylko mi zawadza, ale w sumie czasem się przydaje, kiedy przychodzi do mnie jakiś kolega i patrzy, jak gram. Nieraz przychodzi Ondra albo Nik.\nSłucham, co masz mi do powiedzenia, mówi, póki co całkiem miłym głosem.\nNie, Viktorze, to za mało. Nawet gdybyś przeprosił szczerze, i nie tylko po to, żebym dała ci spokój.\nPatrzę na mamę, nie wiem, co o tym myśleć, w jej oczach nie widać śladu uśmiechu, ale ja na wszelki wypadek się uśmiecham, wiem, że mam ładny uśmiech, i kiedy robię minę niewiniątka, dorośli zwykle dają się nabrać.\nTo nie jest śmieszne, mówi mama, doskonale mnie zna. I tak groziło ci obniżone zachowanie na koniec. A teraz jeszcze to?\nMa rację, więc się nie odzywam.\nPiękne będziesz miał świadectwo. I to już w piątej klasie.\nSłyszę dźwięk czatu, lekko odwracam głowę, chcę sprawdzić, kto do mnie pisze, mama zrywa się i całkiem wyłącza kompa, przyciskiem, nie normalnie, co mnie wkurza nie na żarty.\nJa pierdzielę, mamo, mówię, nim się orientuję, że znowu przeginam, i faktycznie, mama lekko uderza mnie w policzek, nie da się tego w sumie nazwać uderzeniem, mama nie potrafi naprawdę bić, tyle że nie o to chodzi, nie bolało mnie, ale nie jestem smarkaczem, żeby mnie tak traktowała.\nRobię więc bardzo obrażoną minę, ale nie wytrzymuję długo, bo mama patrzy tak miękko i czule, że po prostu mnie rozwala. Przez chwilę mierzymy się spojrzeniami. Moja mama jest najładniejsza na świecie, podobno każde dziecko tak widzi swoją mamę, podobno, bo nie za bardzo wierzę, że na przykład Vojta mógłby widzieć swoją w ten sposób, jego mama jest stara, gruba i okropna, ale moja jest naprawdę bardzo, ale to bardzo piękna, bo jest młoda, no i jest aktorką.\nPrzepraszam, mówi, ale tak dłużej być nie może.\nJa też przepraszam, bo wiem, że nie mogę się tak do niej odzywać, i chociaż w rzeczywistości uważam, że mam rację, to staram się mówić tak szczerze, jak tylko potrafię.\nMógłbyś przynajmniej nie kłamać, wiem, że prędzej czy później znowu coś wywiniesz.\nNic już nie mówię, bo nie za bardzo wiem co, przecież nie zamierzam więcej zrzucać Martina z poręczy, jak to dziś zrobiliśmy z Jonášem i Ondrą, przez co mamę wezwano do szkoły. Bo Martin upadł na plecy i przegryzł sobie język, było strasznie dużo krwi, prócz tego dość mocno walnął się w głowę, ale nie zrobiliśmy tego specjalnie. Sam zaczął, nie moja wina, że jest słaby jak baba, nawet słabszy ode mnie, nie potrafi utrzymać równowagi, to niech chociaż trzyma język za zębami, po co pyszczy? Ale może mama ma rację, bo wiadomo, że na pewno zrobię jeszcze dużo rzeczy, które wkurzą ją i nauczycieli.\nPosłuchaj, rozmawiałam z babcią, mamy pewien pomysł.\nZawsze kiedy słyszę babcia, wiem, że będą kłopoty, bo babcia zawsze oznacza kłopoty.\nZapiszemy cię do szkoły u niej.\nNo u niej, w Rybnej.\nW jakiej Rybnej?\nJak to w jakiej, w naszej Rybnej, u babci.\nZupełnie mnie zatyka, co ta mama, przecież to niemożliwe, jak niby miałbym chodzić do szkoły w Rybnej, tyle od Pragi, i codziennie dojeżdżać taki kawał? Mama widzi moją minę.\nZamieszkasz z babcią, mówi wreszcie.\nZaraz, rozumiem jeszcze zmianę szkoły, tu, w Pradze, ale jak miałbym zamieszkać sto pięćdziesiąt kilometrów dalej, na wiosce, gdzie nie ma nawet McDonalda, tylko jakiś słaby spożywczak, gdzie w ogóle nic nie ma, a ja nikogo nie znam, u babci, która ma strasznie wolny internet, jest upierdliwa i nawet mnie nie lubi, w dodatku nie mam tam żadnych kumpli, mówię więc mamie, że za nic w świecie.\nTo już ustalone, mówi mama.\nZrozum mnie, Viki. Po prostu sobie z tobą nie radzę.\nPrzecież nic takiego nie robię!\nMiesiąc temu ukradłeś w sklepie słuchawki! A dzisiaj jeszcze to!\nZ tymi słuchawkami to było niesprawiedliwe, bo wcześniej kupiłem takie same, dałem za nie tysiąc koron, czyli niemało, i nagle przestały działać, a sprzedawczyni nie chciała ich wymienić, no to co miałem zrobić? Mogłem oczywiście poprosić mamę o pieniądze, ale ta babka w sklepie była strasznie wkurzająca, mierzyła mnie jak jakiegoś małego gnojka, który nie ma prawa się odezwać i nie ma prawa mieć fajnych słuchawek. Wtedy przypomniało mi się, jak Ondra opowiadał, że to proste, trzeba tylko patrzeć, żeby cię ochrona nie przyuważyła, i że raz, jak był mały, ukradł tam zabawkę. Zrobiłem więc tak, jak mówił, wyjąłem słuchawki z pudełka, ale potem i tak złapał mnie jeden gość, który kręcił się przy odkurzaczach, wyglądał zupełnie normalnie, w życiu bym nie przypuszczał, że jest z ochrony.\nPróbowałem wyjaśnić mamie, dlaczego to zrobiłem, ale nie zrozumiała. Powiedziała w dodatku: co się dziwisz, że ci się słuchawki psują, jak ciągle tak nimi rzucasz? I zablokowała mi kieszonkowe na dwa tygodnie.\nA w międzyczasie jeszcze ta afera z sową, jasna cholera, Viki, co za licho w tobie siedzi?\nNie mogę powstrzymać uśmiechu, bo to był naprawdę niezły numer, mamy w szkole ogromną wypchaną sowę z szeroko rozłożonymi skrzydłami, że niby symbol mądrości, stoi w takiej wnęce, bardzo wysoko, żeby nikt nie dosięgnął. Niedawno w szkole był remont, a ja akurat wyszedłem z lekcji do toalety, często tak robię, nauczyciele chyba myślą, że wstydzę się robić na przerwie albo że coś ze mną nie tak, dzieci w klasie pewnie też tak uważają, ale ja po prostu lubię taki cichy i pusty szkolny korytarz. No i w drodze do toalety zauważyłem, że przy wnęce z sową stoi wysoka drabina. Napisałem do Ondry, żeby też wyszedł z klasy, pani nie chciała go puścić, bo nigdy nie puszcza dwóch osób naraz, ale udawał, że strasznie mu się chce, i w końcu wyszedł. Ale mi się naprawdę chce, sapnął, kiedy do mnie dołączył, poszliśmy więc i po drodze streściłem mu swój plan, potem wyjęliśmy sowę z wnęki, ja stałem na samej górze, na drabinie, a Ondra kilka stopni niżej, podałem mu sowę, a potem spuściliśmy ją z czwartego piętra, w taką lukę pomiędzy schodami, fru, sowo! Plan był całkiem niezły, bo na pierwszym piętrze jest zamocowana taka siatka, dekoracja, wiszą na niej papierowe zabawki i rysunki, sądziliśmy, że sowa się na niej zatrzyma, niestety coś poszło nie tak, bo siatka nie wytrzymała, zerwała się, sowa spadła na podłogę i było po niej.\nWszyscy natychmiast się zorientowali, czyj to był pomysł. Jestem pewien, że skapnęliby się, nawet gdybyśmy nie wrzucili tego filmiku na YouTube’a.\nNie ma się co śmiać, ta sowa stała tam ze sto lat, mówi mama, ale wiem, że tak naprawdę uważa, że numer był niezły, ją też to rozśmieszyło, a surową musi udawać tylko dlatego, że jest dorosła, na wszelki wypadek robię smutną minę.\nMamuś, powiedz, że wcale nie muszę do babci. To był żart, prawda?\nChwilę milczy. Może rzeczywiście chciała mnie tylko nastraszyć. Muszę przyznać, że jej się udało. Wcześniej nieraz mówiła, że zmieni mi szkołę albo znajdzie surową opiekunkę, że rzuci pracę w teatrze, żeby mnie wziąć w obroty, albo że wyląduję w szkole z internatem, ale to akurat na pewno były żarty, bo chyba już w ogóle nie ma czegoś takiego jak szkoła z internatem.\nMamusiu… ale ja się będę starał, serio, przyrzekam, ja… nie będę już w ogóle grał na kompie.\nPatrzy na mnie, zawsze jej to obiecuję. No ale co innego mam przyrzec, jak to jest w sumie jedyna rzecz, którą cały czas robię?\nWrócę na chór, próbuję silniejszych argumentów.\nRok temu rzuciłem chór, bo to dno, ale wiem, że mama bardzo by chciała, żebym dalej chodził, jestem niezły, szkoda marnować talent, mówi, inni też mówią, że mam talent, i każą mi śpiewać solo w szkole, na uroczystych apelach, wszystkim faktycznie chyba się podoba, a ja w takich sytuacjach zawsze szukam wzrokiem mamy, i czasem ją znajduję, a czasem nie.\nWiem też, że mama chciałaby, żebym miał jakieś lepsze zajęcie, bo strasznie ją wkurza, że zawsze po szkole siedzę sam w domu, prócz czwartku, bo wtedy chodzę z Nikiem na ściankę, ale ostatnio nam się nie chciało i poszliśmy połazić do parku. Zastanawialiśmy się, czy nie położyć monet na torach, ale potem stwierdziliśmy, że to dobre dla smarkaczy, siedzieliśmy więc tylko na oparciu ławki, pluliśmy na ziemię i próbowaliśmy palić papierosa, ale był obrzydliwy, więc poszliśmy do sklepu i kupiliśmy sobie po dwa lody na patyku.\nMama kręci głową. Nie, Viki, to nie ma sensu. Słyszałam to wszystko setki razy. Nigdy nie dotrzymujesz słowa. Klamka zapadła, koniec tematu.\nPo prostu nie ma o czym mówić. Tak dłużej być nie może, nie radzę sobie z tobą, i tak mam dla ciebie za mało czasu, a…\nJak to: i tak? W jakim sensie i tak?\nW takim… że nie mam dla ciebie tyle czasu, ile bym chciała.\nAle czemu powiedziałaś i tak?\nMama chyba chce coś dodać, ale milczy.\nMasz jakiegoś nowego faceta? pytam. Dlatego teraz będziesz miała dla mnie mniej czasu?\nPrzecząco kręci głową i robi minę pod tytułem: bzdura! Wierzę jej, bo gdyby sobie kogoś znalazła, na pewno bym wiedział, powiedziała mi najpierw o Mirku, potem o Tomášu, i o tym, że z nimi chodzi, i o tym, że już z nimi nie chodzi.\nPatrzymy na siebie, przecież mama mi tego nie zrobi, nie wyśle mnie na jakąś durną wieś, gdzie nikogo nie znam, w sumie to nawet babci nie znam najlepiej.\nMamuś, tam jest okropnie.\nKręci głową. Nie, po prostu rzadko tam ostatnio jeździmy i nie znasz dobrze tego miejsca.\nViki, wiem, że jesteś zły. Tyle że ja po prostu nie mam teraz lepszego pomysłu. Wszystko będzie w porządku. Damy radę, zobaczysz.\nNigdzie nie pojadę, mówię i odwracam się, zakładam stare słuchawki i włączam komputer, żeby pokazać, że nie chcę o tym więcej gadać, ale czuję się nieswojo, bo mama jest jakaś inna, dziwna, jakby coś się zmieniło i była nagle gdzieś bardzo, bardzo daleko.\nA przecież ciągle siedzi w moim pokoju, wytrzymuję dość długo, nie zerkając na nią, ale czuję, że nie wyszła, więc w końcu odwracam głowę, mama próbuje z całych sił się nie rozpłakać. Wtedy zamiast niej płaczę ja.\nNagle czuję, że nie mogę oddychać, czasami tak mam, kiedy bardzo się zdenerwuję, wiem, że zaraz przejdzie, ale kiedy to się dzieje, nie potrafię logicznie myśleć, tylko usiłuję złapać powietrze i bardzo się boję, mamo, mamo, przytula mnie i mówi: oddychaj, tylko spokojnie, oddychaj, trzyma mnie w ramionach, po chwili znów mogę wziąć głęboki oddech i wszystko jest w porządku.\nMamuś, nie będę musiał jechać, prawda?\nTuli mnie jeszcze przez chwilę, w końcu wstaje.\nMuszę już iść, czekają na mnie w teatrze, i tak dziś wszystko się posypało przez tę akcję w szkole.\nTo, co mówi teraz, już nie jest dziwne, tylko całkiem normalne, po prostu musi iść do pracy. Mimo to wychodzę za nią z pokoju, patrzę, jak wkłada do torebki jabłko i jakieś papiery, maluje usta, zakłada płaszcz, szalik i buty.\nAle ja się źle czuję!\nNie wiem, niedobrze mi, brzuch mnie boli.\nA jadłeś coś?\nWzruszam ramionami, brzuch raczej nie boli mnie z głodu, tylko od tego, co powiedziała mama.\nAle to nie z głodu! krzyczę.\nKochanie, uspokój się. Znów mnie przytula. Weź sobie coś do jedzenia i niczym się nie martw.\nJak mam się nie martwić?\nNie wiem, na przykład tak jak wtedy, kiedy rozrabiasz.\nOdsuwam się. Już nie jestem smutny, tylko wkurzony.\nNie! odpowiadam na złość.\nA jak pójdziesz do teatru, na pewno zacznę się dusić, mówię, też na złość, niech sobie nie myśli. Patrzy na mnie czule. Daj spokój, kotku.\nZnów szykuje się do wyjścia. Kiedy chce tak po prostu wyjść, nienawidzę jej ze wszystkich sił.\nPatrzy na mnie, nie chce się kłócić, chyba nawet zamierza zrobić coś zabawnego, na przykład odcisnąć mi na czole buziaka ze szminki, ale ja się cofam. Próbuję patrzeć na nią tak, żeby zrozumiała, że nigdy w życiu nie pojadę na wieś, nieważne, jaka będzie miła.\nWrócę późno. Chcesz sobie zamówić pizzę na kolację?\nChcę, chociaż wiem, że mama stara się mnie tylko pocieszyć.\nNie całuje mnie, jestem już duży. Słyszę jej obcasy na klatce, wsiada do windy. Winda odjeżdża. Czasami patrzę przez okno, jak mama idzie ulicą. Niekiedy się odwraca i macha do mnie. Dziś kieruję się prosto do komputera.\nLecz po chwili, nie wiem czemu, czuję, że muszę wstać i wyjrzeć przez okno, muszę zobaczyć mamę, choćby z daleka, nagle czuję, że to najważniejsza rzecz na całym świecie. Zrywam się i biegnę, ale już jej nie ma.\nPędzę do przedpokoju, zakładam buty i bez kurtki lecę w stronę przystanku tramwajowego. Mamy już nie ma. Znów nie mogę złapać tchu, tym razem od tego, że tak szybko biegłem.\nWracam do domu i włączam pierwszy lepszy filmik na YouTubie, byle nie było cicho, gram do dziewiątej.\nPotem zjadam paczkę ciastek i popijam mlekiem. Znów jest mi trochę niedobrze, może dlatego, że jestem sam w domu. Bo chociaż wszędzie zostawiam zapalone świat-ło, włączam telewizję i robię wszystko, żeby nie było tak cicho, chociaż nie muszę myć zębów i mogę grać, do której mi się podoba, i tak wolę wieczory, kiedy mama jest w domu.\nIdę pograć. Wchodzę na czat. Ondra pyta, czemu tak długo mnie nie było. O niczym mu nie mówię. Bo po prostu nie wierzę, że to się wydarzy.\nKiedy trzaskają drzwi, Hana chce natychmiast zawrócić, powiedzieć, że nie musi nigdzie jechać, że go nie zostawi, żeby już tak na nią nie patrzył, bo przecież na świecie nie liczy się nic prócz niego. Czuje, że zaraz się rozpłacze, ale nie może, bo tusz, szybko mruga, nie, nie wracaj tam, zmusza się, by dojść do windy, dobrze, że stoi akurat na ich piętrze, wsiada, musi stąd jak najszybciej zniknąć, inaczej wszystko odwoła, a przecież już się umówiła z mamą, i to jest dobra decyzja, najlepsze rozwiązanie, najlepsze dla wszystkich, tak dalej być nie może, robiła przecież co mogła, na próżno, nie radzi sobie, nie radzi sobie z włas-nym synem, zawiodła w roli matki, lekceważące spojrzenia nauczycielek, jest bardzo młoda, poza tym pewnie widziały jej zdjęcia w „Blesku”, niech gadają, co chcą, ale ona kocha syna ponad wszystko, tyle już dla niego poświęciła, a teraz wszyscy mają szansę, i ją wykorzystają.\nBądź twarda, usłyszała od mamy. Inaczej sobie nie poradzisz. A ona jest dobrą aktorką, więc była twarda, biedny Viki, jeszcze nigdy nie rozmawiała z nim w taki sposób.\nW windzie sprawdza makijaż i wypowiada na głos kwestię bohaterki, którą właśnie gra: „Od teraz będzie już tylko lepiej”, Gabriela mówi to, kiedy odchodzi od męża. Hana wie, że to tylko frazes, puste słowa bez głębszego sensu, ale w jej ustach zabrzmią tak, że w dniu premiery wszyscy jak nic dostaną gęsiej skórki, powtarza je, czuje, że opanowała swoją rolę do perfekcji, jest naprawdę dobra, wysiada z windy, emocje opadły, przestaje myśleć o Viktorze, jasne, że ma go z tyłu głowy, zawsze gdy widzi chłopaka w jego wieku, nawet starszego, kiedy był mały, pytała ze zgrozą, patrząc na starszych łobuzów, matko jedyna, mój Viki też kiedyś taki będzie? Ale teraz nie myśli już o tej rozmowie, musi się skupić na roli, nie przynosi się domu do pracy, jestem Gabrielą, mąż mnie nie kocha i zbieram się na odwagę, by od niego odejść. Nie jestem Haną, nie mam Vikiego, jestem sama i muszę się jakoś wyplątać z toksycznego związku, uciec od faceta, który mnie bije, ważna jestem ja, tylko ja.\nW tramwaju obserwuje kobiety w średnim wieku, próbuje odgadnąć, która z nich boi się męża, która jest szczęśliwa, zerka na ich ruchy, spojrzenia, to ulubiona zabawa Hany, zawsze znajdzie się ktoś do podpatrywania, chociaż zwykle nie robi niczego ciekawego, po prostu siedzi i gapi się w okno. Chłopiec, może dwuletni, brzydal, Viki zawsze był prześliczny, przez chwilę patrzy na dziecko i jego matkę, ta to na pewno nie jest szczęśliwa, syknęła na chłopca, o, teraz znów się uśmiecha.\nHana słyszy dźwięk przychodzącej wiadomości, na wyświetlaczu uśmiechnięty szczerbaty Viki, mój kochany synek, zawsze jest ze mną, przejeżdża kciukiem po ekranie, Viki znika, to Daniel. „Idziemy wieczorem do Blue?” Hana od razu odpisuje: „Gram, odezwę się później”. Dołącza serduszko.\nKiedy byłem mały, czasem budziłem się w nocy i szedłem do sypialni mamy, wpuszczała mnie pod kołdrę, kład-łem się obok, w wygrzanym dołku, a potem spałem tak mocno, że rano często w ogóle nie pamiętałem, jak się tam znalazłem. Aż w końcu mama powiedziała, żebym dał spokój z tymi nocnymi spacerami, jestem już duży, poza tym przeze mnie nie może się wyspać, bo potwornie kopię, fakt, łóżko mamy jest dwuosobowe, ale ja zawsze strasznie się rozpycham i wchodzę na jej stronę. Tyle że kiedy budzę się w nocy, w ogóle się nie zastanawiam, po prostu wstaję i idę. Nauczyłem się sprzątać przed snem małe zabawki z dywanu, bo raz podczas takiego nocnego łażenia nadepnąłem na coś i strasznie mnie zabolało, zacząłem krzyczeć, mama przybiegła, wołała: co ci jest?! Co się stało, Viki?! Potem dostałem ochrzan, że przeraziłem ją na śmierć.\nAle raz idę do niej, chcę wejść, a tu drzwi zamknięte na klucz, dziwne, mama nigdy tak nie robi, zaczynam gwałtownie szarpać za klamkę, po chwili słyszę, że mama podchodzi, uchyla drzwi i mówi: chodź, pójdziemy się położyć do ciebie. Chce, żebyśmy poszli do mojego pokoju, a ja widzę, że w jej łóżku leży jakiś facet, mówię więc: nie, chcę spać w twoim łóżku, ale mama bierze mnie na ręce, przestań, chodź już.\nA ja zaczynam się drzeć, niech on sobie idzie, niech on sobie idzie!\nMama mnie przytula, uspokój się, Viki, nie krzycz, tamten podnosi głowę, zaspany, rozgląda się wkoło, a ja wrzeszczę: idź stąd! On siada na łóżku, a mama mówi, wiesz, może faktycznie lepiej już idź. Facet wstaje, szuka ubrania, zakrywa się, ale i tak widzę jego siusiaka, mama stawia mnie na podłodze, ale ty ciężki jesteś, a ja biegnę prosto do jej łóżka i od razu do niego wskakuję.\nFacet wychodzi, nie dają sobie z mamą nawet buziaka, słyszę, że zakłada buty, potem odgłos zamykanych drzwi. Mama kładzie się obok mnie, no, śpijmy już.\nRano mówi, że to był Marek.\nPrzy śniadaniu pytam, czy jeszcze przyjdzie.\nNie wiem, miałbyś coś przeciwko?\nBo to ja chcę spać w twoim łóżku.\nMasz swoje, poza tym może go lubię.\nAle mnie lubisz, co nie?\nCiebie kocham, najbardziej na świecie, bez względu na to, czy Marek będzie tu sypiał, czy nie.\nJeśli mnie kochasz najbardziej na świecie, to niech już tu nie śpi.\nMama się śmieje, ale ja wcale nie żartuję.\nPowiedz, że więcej nie będzie tu spał.\nAle śpi. Następnym razem nie robię już awantury, ale idę po mamę, zabieram ją do mojego pokoju i nie pozwalam wrócić do sypialni.\nPotem całą trójką jedziemy na wycieczkę. Jest bardzo miły, daje mi prezenty. Próbuje grać ze mną na kompie. W sumie jest okej i całkiem nieźle gra, ma nawet różne gry na swoim telefonie. I ładne auto, kabriolet. Później przywykamy do siebie na tyle, że na luzie przychodzę do sypialni, położyć się między nim a mamą.\nA potem nagle znika.\nEva nastawia budzik każdego wieczora, choć od dawna go nie potrzebuje, i tak zawsze budzi się kilka minut przed dzwonkiem. Jeśli dzień wcześniej nie zdąży zaplanować, co upiec, robi to właśnie teraz, rano, leżąc jeszcze chwilę w łóżku, ma stały schemat, coś na słodko i coś na słono, za to trzeci wypiek zależy tylko od niej, lubi wypróbowywać nowe przepisy, tyle że nie zawsze się da, na wszystko ma około trzech godzin, poza tym czasami trzecie ciasto tak wszystkim smakuje, że musi je robić częściej niż raz w tygodniu.\nDziś jednak nie myśli o ciastach. To dzisiaj Hanka ma mu powiedzieć. Hm, znając życie, znów się wykręci, odłoży to, chociaż Eva była już w szkole i rozmawiała z panią dyrektor, pewnie będzie musiała jeszcze raz tam iść, przepraszać i wszystko odkręcać, bo Hanka zostawi całą sprawę na ostatnią chwilę, Viktor owinął ją sobie wokół palca, nie potrafi mu niczego zwyczajnie nakazać.\nBudzik, Eva wyłącza go w sekundę. Odruch z czasów, kiedy nie chciała wyrywać Jindřicha ze snu. Chociaż, jak tak teraz myśli, chyba niepotrzebnie się tym przejmowała, budzik mógłby wyć dobrą minutę, a Jindřich pewnie tylko przewróciłby się na drugi bok i szczelniej opatulił kołdrą, zawsze tak robił, kiedy coś go budziło, na przykład ataki kaszlu Evy, zawsze zimą ją dopadały, oskrzela. Jindřich owijał się jak ogromna larwa w kokon i natychmiast zasypiał z powrotem.\nKiedy Viktorek do nich przyjeżdżał, Jindřich kładł się na kanapie w salonie, a ona spała w pokoju z małym, chociaż wcale nie mogła się przy nim wyspać, miał bardzo niespokojny sen, okropnie się rzucał, czasami krzyczał lub budził się i zaczynał płakać. Eva kładła się wtedy z nim, czekała, aż zaśnie, a potem na niego patrzyła, trudno na tym świecie o widok piękniejszy niż śpiące dziecko.\nWstaje, w drodze do łazienki włącza piekarnik, szybko się przebiera, w łazience jest zimno, ale zaraz się rozgrzeje, nie, może lepiej założyć grubszy sweter. Zerka na termometr za oknem. Lekko poniżej zera. W nocy już są przymrozki, zima za pasem. Musi przygotować ogród na jej nadejście. Dni coraz krótsze, a tam tyle pracy. Pomyśli o tym później, teraz trzeba piec.\nPrzygotowuje ciasto, potem obiera jabłka, parzy szpinak, trze ser, miksuje twaróg. Te trzy poranne godziny są święte, to jej czas na wypieki. Robi to od czterech lat, wszystkie czynności wykonuje niemal odruchowo, właś-ciwie nie musiałaby nawet ważyć produktów, ale waży, na wszelki wypadek, nie ma co ryzykować, powinno się piec z przepisu, nie na oko.\nDziś zrobi strudel z jabłkami, typowo jesienne ciasto, potem tartę ze szpinakiem i serem kozim, ludzie ją uwielbiają, choć Eva nie ma pojęcia dlaczego, uważa, że kozi ser jest okropny, raz spróbowała, żeby sprawdzić, czym właściwe karmi swoich klientów, ale obrzydliwy posmak obórki sprawił, że musiała wypluć cały kęs. Za to Jindřichowi bardzo smakowała, więc raz w tygodniu piekła jedną na sprzedaż i jedną do domu, dla Jindřicha i ewentualnych gości. Evo, naprawdę doskonała rzecz, ale z ciebie fachura, chyba też powinienem zapłacić, rany, przepyszne.\nTrzecim ciastem będzie dziś sernik z kruszonką, bez rodzynek, bo całe wyszły do strudla, co trochę psuje jej humor, jak mogła nie zauważyć, że się kończą, i nie kupić na zapas? Przecież zawsze była świetnie zorganizowana, słynęła z tego. Jak tak dalej pójdzie, pewnego dnia zapomni kupić mąkę.\nWkłada blaszki do gorącego piekarnika, potem je wyjmuje i stawia na podłodze w przedpokoju, by jak najszybciej ostygły, pakuje ciasta, przebiera się w spodnie i koszulę, chociaż jedzie tylko do kawiarni, gdzie wejdzie od tyłu i spotka jedynie Marie lub którąś z jej pracownic, nieważne, Eva w życiu nie pojechałaby nigdzie w starych legginsach i wyciągniętym swetrze, no może w jakiejś wyjątkowej sytuacji, ale nie kiedy wszystko idzie zgodnie z planem.\nOszroniona trawa, na dworze jest zupełnie biało. Kiedy Eva wychodzi zanieść wypieki do auta, para leci jej z ust. Jedzie, tysięczny już raz tą samą drogą, ciasta leżą z tyłu, uważa na zakrętach, żeby nie pospadały. Dopiero gdy słyszy, że jedna z blach przesunęła się i uderzyła o drugą, dociera do niej, że jedzie za szybko. Faktycznie, chce mieć to z głowy, dziś, chyba po raz pierwszy od śmierci Jindřicha, naprawdę jej się spieszy do innych spraw, a przecież te głupie ciasta były dotąd jej jedyną deską ratunku, już dzień po jego śmierci zabrała się do pieczenia, Marie, rzecz jasna, powiedziała, że nie musi, ale Eva się uparła. Bo co miała robić? Tylko ustalony porządek, tylko małe codzienne rytuały mogą pomóc przetrwać, kiedy w jednej chwili zmienia się całe życie.\nAle od zeszłego tygodnia jest inaczej, pamięta, jak tamtego dnia wróciła z miasta, siedziała przy stole, piła kawę i jadła posolony chleb z masłem, kiedy rano piecze i wdycha tyle słodkich zapachów, nie ma potem ochoty na słodkie, co dzień zawozi ciasta do kawiarni, wraca do domu, robi sobie kawę lub herbatę z mlekiem i kromkę chleba z masłem i solą. Przy śniadaniu ogląda wiadomości na ČT24, żeby wiedzieć, co się dzieje na świecie, ale szybko wyłącza, nie chce się denerwować. Potem zazwyczaj idzie do ogrodu, wcześniej zaczynała o tej porze robić obiad, Jindřich lubił tradycyjne obiady, z zupą i drugim, zresztą, kto go tam wie, czy lubił, ale ona lubiła dla niego gotować, a teraz w ogóle jej się nie chce, więc na obiad też je posoloną pajdę, lubi chleb, co w tym złego?\nPo obiedzie ucina sobie drzemkę.\nAle wtedy przy śniadaniu usłyszała, że nadjeżdża samochód, wyjrzała, przed domem zaparkował zielony fiat, nieznajome auto, ale znajoma twarz, Hanka. Eva z niesmakiem kręci głową, znów pożyczyła od kogoś, nie lepiej wreszcie kupić własne? A kiedy jej o tym mówi, Hanka się śmieje, daj spokój, mamuś, przecież prawie nigdzie nie jeżdżę samochodem, a jak potrzebuję, zawsze ktoś mi pożyczy. Co ona, nie rozumie, że to nienormalne, że tak nie postępują dorośli ludzie?\nOdkąd zmarł Jindřich, Hanka częściej ją odwiedza. Dwa razy przyjechała fordem mondeo, raz octavią, kilka razy srebrnym volvo, a teraz zielonym fiatem. Eva woli nie myśleć, czy przypadkiem nie jest tak, że to auta kolejnych facetów Hanki, których zmienia w takim tempie.\nViktor przyjechał z nią tylko raz, na pogrzeb. Eva zapytała ją kiedyś, choć dobrze znała odpowiedź: dlaczego nie zabrałaś Viktora?\nTo czemu nie możecie przyjechać w sobotę?\nNie opowiadaj, że pracujesz w każdy weekend.\nAle on nie chce tu przyjeżdżać, mamo.\nBo obrzydziłaś mu nas i to miejsce.\nPokłóciły się, Hana wyszła, rzucając chamskie: no to cześć! Trzasnęła drzwiami, zadzwoniła dopiero dwie godziny później.\nKiedy przyjechała tamtego dnia, zielonym fiatem, Eva wstała od stołu i nastawiła wodę na kawę. Poszła do spiżarni, ze środy zostało trochę piernika.\nDziękuję, mamo, nie mam ochoty, powiedziała Hanka, po czym wpałaszowała trzy kawałki. Trudno, dziś nie zjem obiadu, dodała potem.\nWyszła z papierosem na dwór, za szopę, jakby Eva nie wiedziała, że pali.\nWróciła, wciąż milczały, Eva nie odważyła się spytać wprost, czego Hanka chce, nigdy nie rozmawiały ze sobą w taki sposób, ale obie wiedziały, że Hanka nie przyjechałaby ot tak, a ostatnio zdarza jej się to dość często. Coś się musiało stać.\nMamuś… Viki strasznie rozrabia, nie radzę sobie.\nEva widzi, że Hanka potrzebuje pomocy, ale nie potrafi o nią poprosić. Co się stało?\nChyba będę musiała mu zmienić szkołę, wiesz, to nie jest zły chłopak, ale wpadł w złe towarzystwo, boję się o niego, kradną, całe dni przesiadują przed komputerem, nie jestem w stanie bez przerwy go pilnować, w dodatku podpadł swojej wychowawczyni. Eva słucha jednym uchem, doskonale zna rozwiązanie. Wie też, że Hanka się nie zgodzi, to nic, jakoś ją przekona, nie ma wyjścia, i gdyby ktoś potem zapytał Evę, dlaczego rzuciła ten pomysł, musiałaby przyznać, że zrobiła to nie tylko ze względu na Vikiego, lecz także na siebie samą.\nMoże przeniesiesz go do szkoły tutaj? przerywa córce. Lekko, niezobowiązująco.\nCoś ty, mamo…\nPatrzą na siebie bez słowa, Eva bacznie przygląda się Hanie, która ewidentnie coś ukrywa. W końcu Hanka wstaje i rezolutnie odgarnia włosy za ucho, identycznie jak kiedy miała pięć lat.\nNie, to niemożliwe, dzięki, mamo, ale nie o to mi chodziło, nie jest aż tak źle, jakoś sobie poradzimy. Eva to widzi, Hanka jest na siebie wściekła, że choć na chwilę się otworzyła, poskarżyła na Vikiego, przyznała, że z czymś sobie nie radzi. Zawsze musi zgrywać twardą.\nWychodzi dziesięć minut później, zapomniałam, że o pierwszej nagrywam dubbing. Jedź ostrożnie, daj znać, jak dojedziesz.\nRusza, już tu, we wsi jedzie zdecydowanie za szybko, Eva stoi na drodze, patrzy za oddalającym się samochodem i wyobraża sobie, że obok niej stoi Viki. Bo tak właśnie będzie.\nSzkoda, że nie ma już Jindřicha, bardzo kochał Vikiego, jedynego wnuka, nie czuł się chyba najlepiej z córeczkami Adasia, co innego z Vikim, rozbrajał Evę tym, w jaki sposób zwracał się do wnuka, czuła wtedy, że wciąż bardzo kocha Jindřicha, nie miał pojęcia o dzieciach, ale naprawdę się starał.\nWraca do domu, dojada słoną pajdę, kończy herbatę, przebiera się w strój roboczy i idzie grabić liście. Nie jest pewna, co powinna zrobić, zadzwonić do Hanki, nie lubi komputera, ale może lepiej wysłać maila, w każdym razie do końca tamtego dnia myśl o Vikim nie opuszcza jej ani na chwilę.\nHana czuje się niezręcznie, kiedy przyjeżdża do domu rodziców, w którym została tylko mama. Chociaż w samym domu od lat właściwie nic się nie zmieniło, ostatnia rewolucja to była postawiona sześć lat temu trampolina ogrodowa, dla wnuków, dla Vikiego, lub może raczej dlatego, że chcieli dać zarobić Adamowi, teraz, trochę już podarta, stoi przysypana grubą warstwą liści.\nAle dzisiaj wszystko jest inaczej. Bo chociaż to mama zawsze tworzyła dom, na każdym kroku brakuje tam taty, jakby zostały tylko puste mury, mama nie ma o kogo dbać, dla kogo gotować, zagubiona w ogromnym ogrodzie, sama wykonuje męskie prace. Kiedy Hana przyjechała jakoś niedługo po pogrzebie, mama walczyła akurat z rozdrabniaczem do gałęzi, Hana zahamowała gwałtownie, wyłączyła silnik, skoczyła do niej co tchu i oderwała mamę od tego diabelnego urządzenia, przeczuwając, że za chwilę zmieli sobie dłoń. Mama bardzo się wtedy przestraszyła.\nCo ty wyprawiasz? zapytała rozgniewana, kiedy Hana wyłączyła rozdrabniacz.\nMamo, obiecaj, że więcej nie tkniesz tego ustrojstwa. Wciągnie ci rękę i wykrwawisz się na śmierć.\nDaj spokój, oszalałaś?\nPo prostu się o ciebie martwię.\nPrzez chwilę mierzyły się spojrzeniami, Hana zna mamę, nigdy się nie przyzna, że coś ją przerasta.\nTaka mądra jesteś? A co niby mam z tym zrobić?\nZ gałęziami? Nie wiem, spal je czy coś.\nNie z gałęziami, tylko z rozdrabniaczem! Wiesz, ile kosztował?\nMożesz go dać na przykład Adamowi.\nMama wzrusza ramionami, w sumie racja, pewnie mu się przyda, Hana zmusza ją, by przysięgła, że więcej nie będzie używać tej maszyny.\nI wiecznie ten chleb z solą, odkąd zmarł tata, Hana nie widziała, żeby mama jadła coś innego, gotuje tylko na przyjazd jej lub Adama, Hana pojechała nawet do brata w tej sprawie, przyjął ją w swojej firmie, wielki boss się znalazł, starszy brat, starszy i mądrzejszy, nie ze mną te numery. Prosiła, żeby czasem odwiedził mamę, przecież mieszkają tylko trzydzieści kilometrów od niej, a ta jego Katka siedzi w domu z dziećmi, nic nie robi, Hana mieszka w Pradze, ma do Rybnej sto sześćdziesiąt kilometrów, pracuje, jest sama z Vikim, a jakoś, kurwa, jeździ. Adam uśmiecha się jak do głupiej smarkuli, Hanuś, nie przesadzaj, mama po prostu lubi chleb, jej sprawa, nie? Rozmawiałem z nią, nic jej nie jest. Akurat by ci powiedziała, gdyby coś jej było! chce powiedzieć Hana, ale gryzie się w język, brat i tak nic nie zrozumie, dla niego wszystko jest proste, czarno-białe.\nTo może Katka z dziewczynkami mogłaby czasem do niej zajrzeć?\nPewnie, że tak, ale dobrze wiesz, na którym z wnuków mamie zależy najbardziej.\nA idź, odpowiada, co on bredzi, idiota, że mama woli Vikiego od ich córek? Bzdura, mama go kocha, bo był pierwszy. I dlatego że przypomina ich ojca. I dlatego że częściej z nimi zostawał. Właśnie, a jak myślisz, dlaczego częściej z nimi zostawał, bo rodzice nie widzą świata poza tobą i twoim Vikim, odpowiedziałby pewnie Adam, powtarzając słowa Katki. Prawda jest taka, że mama tak samo kocha te jego mazgajowate dziewczynki, bo mama kocha każdą istotę, którą może się opiekować.\nHania, nic się nie martw, mama nieźle sobie radzi, ogarniam to.\nChuja ogarniasz, wyrywa się Hance, i zaraz żałuje, bo wie, że brat na pewno poskarży się mamie.\nHana odjeżdża, wie, że mama stoi na ulicy i macha jej na pożegnanie. Stara się jechać wolno, dokąd jest w zasięgu jej wzroku. Też macha. Zawsze kiedy ona lub Adam odjeżdżali, rodzice wychodzili aż tu, żeby im pomachać. Tak właśnie ostatni raz widziała tatę. W lusterku wstecznym, machał do niej.\nTata był jej sojusznikiem. Też nie uznawał niektórych jej wyborów, też nie rozumiał, czego pragnęła, kim była i kim chciała być, ale w przeciwieństwie do mamy nigdy tego nie okazywał, nigdy nie dostrzegła w jego oczach tego, co widziała w oczach mamy, dziwnej, cichej pogardy.\nPrzyjeżdżał na premiery, słuchał w radiu audycji z jej udziałem, fakt, nigdy nie wysyłał potem SMS-ów typu „dobra robota”, „jestem z ciebie dumny” czy innych budujących zdań, ale czasem w luźnej rozmowie przy kawie dawał jej do zrozumienia, że kojarzy to czy tamto przedstawienie. Hana nie znała cudowniejszego uczucia. Przynajmniej jeśli chodzi o relację z rodzicami.\nPotem zwykle się okazywało, że mama też zna te sztuki. I też nie mówiła dobra robota, więc Hana mogła jedynie mieć nadzieję, że widzą, że jest zdolna i ma prawdziwy talent, choć tak naprawdę rodzice nie mają o tym pojęcia, nie wiedzą, czym jest tego rodzaju talent, w życiu nie pojmą emocji, które ogarniają Hanę, kiedy jest na scenie i kiedy z niej schodzi, nie wiedzą, że każda aktorka chce zmienić świat, co tam świat, wszechświat! I że każda wierzy, że właśnie jej się to uda, bo inaczej w ogóle nie mogłaby dobrze grać.\nDawniej rodzice myśleli, że pójdzie na studia, zrobi doktorat, na przykład z filozofii, bo była bystra i uczyła się lepiej od brata, a brat, który skończył jako kierownik w regionalnym oddziale firmy sprzedającej meble ogrodowe i sprzęt typu trampolina, dokonał dokładnie tego, czego od niego oczekiwali, nie zawiódł rodziców, nie zaskoczył, ona owszem, bo z powodu talentu i pragnień, których nie byli w stanie sobie wyobrazić, poczuć i przede wszystkim zrozumieć, nie przeczytała aż tylu książek i z czasem przestała się tak świetnie uczyć, w liceum aktorskim oceny nie były najważniejsze.\nZawiodła tatę, bo nie poszła na studia i nie została pierwszą w rodzinie osobą z wyższym wykształceniem, ale i tak ją wspierał, a kiedy wyprowadziła się do Pragi, wciąż był najlepszym ojcem na świecie, co poniedziałek rano, gdy jeszcze jeździł do pracy, do Hradca, wstawał dwie godziny wcześniej, żeby ją zawieźć aż do Pragi, na metro. Hana widziała, że mamie się to nie podoba, ale tata zawsze ją zawoził.\nRelacja z tatą trochę się popsuła, kiedy Hana zaszła w ciążę. Z mamą jeszcze bardziej, wiadomo, w sumie nic dziwnego, przyjeżdżała do nich co tydzień na obiad niedzielny, z coraz większym brzuchem, i nie chciała zdradzić, kto jest ojcem dziecka, była sama, bez pieniędzy, ale i tak nie chciała wracać do domu rodziców, dopiero teraz, kiedy jest mamą, wie, że zachowywała się jak ślepa egoistka, rozumie, że zasługiwała na porządne lanie, widzi, jaki ogrom dobrej woli i cierpliwości mieli dla niej rodzice. A ona nie chciała do nich wracać, udusiłaby się tam.\nDopiero kiedy wyjeżdżała z domu, mogła swobodnie oddychać.\nWjeżdża na drogę krajową, w końcu może być sobą, spociła się jak szczur, ale od razu czuje się lepiej. Kilka kilometrów dalej dociera do niej, że nie zajechała na cmentarz. Zawraca na kolejnym zjeździe.\nNigdy wcześniej nie zastanawiała się, jak by to było, gdyby któreś z rodziców umarło, nie przypuszczała, że to w ogóle możliwe. Wczesny ranek, telefon, półprzytomna słyszy, jak aparat długo wibruje, to mama, za wcześnie na rozmowy, nie odbiera, oddzwoni. Telefon cichnie, lecz po chwili znów zaczyna wściekle wibrować. Teraz już musi odebrać.\nPłacze, kiedy jej o tym mówi, a mama przecież nigdy nie płacze, Hana patrzy na porozrzucane na podłodze ubrania. Poszczególne części garderoby wyglądają jak martwe zwierzęta. Myśli tylko o tym. Co ze mnie za człowiek, skoro nie jestem w stanie nawet poskładać rzeczy przed snem, albo przynajmniej odłożyć ich na krzesło.\nW nocy budzę się przestraszony, ale to tylko mama, gasi lampkę. Głaszcze mnie po policzku, ma bardzo zimną dłoń.\nŚpij sobie, mówi, chyba była na imprezie, bo czuć od niej papierosami i winem, poza tym w jej głosie słychać taką jakby radość. Wychodzi. Przypominam sobie wszystko, co powiedziała mi wieczorem, i nie wiem, co robić, mam straszną ochotę położyć się do jej łóżka, ale nie mogę, skoro jest taka i chce mnie wysłać na wieś, leżę więc tylko z myślą, że teraz już nie uda mi się zasnąć, wreszcie zasypiam.\nRano świat się zmienia. Kiedy na dworze jest jasno, przestaję się bać. I wtedy najbardziej lubię być sam.\nMam własny telefon, nastawiam w nim budzik z drzemką na siódmą dwadzieścia, siódmą dwadzieścia pięć, siódmą trzydzieści i siódmą trzydzieści pięć, i tyle, bo gdybym miał wstać później, i tak już bym nie zdążył na lekcje. Wstaję, idę do toalety, ubieram się i myję zęby, no dobra, czasem zapominam umyć zębów, może nie tyle zapominam, ile po prostu mi się nie chce.\nWracając z toalety, podchodzę do drzwi sypialni mamy, sprawdzić, czy jest w domu. Zawsze jest, ale i tak się upewniam. Czasami ją budzę, bo kiedy się zbliżam, podłoga skrzypi, pyta, czy ma wstawać, ja mówię, że nie, nie trzeba, zaraz wychodzę, a ona otula się kołdrą i śpi dalej.\nPotem wychodzę, w drodze do szkoły kupuję sobie w piekarni słodką bułkę albo pączka. Mama zostawia mi wieczorem na stole dwadzieścia koron, zawsze, chyba że zapomni. A wtedy sam sobie biorę, z jej portfela. Czasem ma w przegródce na drobne tyle monet, że portfel się nie domyka, wtedy nieraz wyciągam więcej, mama i tak chyba nie wie, ile miała. A ja zawsze kupuję tylko słodką bułkę albo pączka. Zjadam w tramwaju albo w szatni.\nCzasami jednak jest inaczej, mama mnie budzi, przygotowuje śniadanie, kakao i chleb z dżemem, siedzi ze mną przy stole, pije kawę i zagaduje, ale ja nie lubię kakao i nie lubię rano z nikim gadać.\nTak właśnie jest dzisiaj, mama wygląda na bardzo zaspaną, bez przerwy szeroko ziewa, od razu mnie zaraża, pamiętam, że jak byłem mały, zawsze bawiliśmy się w „kto wytrzyma i nie ziewnie”. Ale dziś się nie bawimy.\nOdprowadzę cię do szkoły, co?\nPrzecząco kręcę głową, co ja, do szkoły nie trafię? I dodaję: nie dawaj mi kakao. Nie lubię go, kakao jest dla małych dzieci.\nNo to może herbaty? pyta, to akurat jest spoko w mamie, nie jest upierdliwa, nie zaczyna wypytywać, dlaczego nagle nie lubię kakao, skoro wcześniej lubiłem.\nNie, nigdy rano nic nie piję, dopiero wodę, w szkole, mówię, trochę po złości, chcę jej zrobić przykrość, bo pewnie uważa, że powinna to wiedzieć, skoro jest moją mamą.\nSerio? sprawdza mnie.\nSerio, kłamię, bo fakt, nie lubię kakao, ale lubię herbatę z dwiema łyżeczkami cukru, lubię też kawę, taką, którą mogą pić dzieci, fajnie się nią popija słodką bułkę. Ale co za różnica, zwykle naprawdę nie piję rano nic ciepłego, dopiero wodę w szkole.\nMama wzdycha, dobrze jej tak.\nMogłem też powiedzieć, że lubię kakao, chociaż ona prawie nigdy mi go nie robi, to też sprawiłoby jej przykrość. No tak, ale później musiałbym wypić kakao, fu, pewnie bym zwymiotował, raz na zielonej szkole tak było, od tamtej pory nie mogę na nie patrzeć.\nViki… zaczyna mama, ale urywa.\nWidzę, jak jej smutno, wiem, że teraz pewnie ustąpi. Podchodzę i się przytulam. Nagle czuję, że zaczyna płakać. Od razu boli mnie brzuch, bardzo nie lubię, kiedy mama płacze. Łka cicho, żebym nie zauważył. Ukradkiem ociera łzy.\nNie każ mi tam jechać, mamusiu, tak bardzo, bardzo cię proszę.\nWstaje i wychodzi z kuchni.\nMnie też chce się płakać. Nagle odzywa się telefon mamy, dostała wiadomość, a ja, sam nie wiem dlaczego, przewracam kubek, żeby kakao rozlało się na jej iPhone’a.\nPotem uciekam z kuchni, dziś już nie umyję zębów, w przedpokoju zabieram z podłogi plecak, byle jak wkładam buty, chwytam kurtkę i trzaskam drzwiami, nie żegnam się z mamą.\nZawsze noszę ze sobą książki i zeszyty na wszystkie dni, to mój sposób, żeby niczego nie zapomnieć. Plecak jest przez to ciężki, fakt, ale i tak się opłaca.\nW szkole nauczycielki zachowują się jak zwykle, więc to wszystko chyba bujda, nikt nie traktuje mnie, jakbym był ostatni dzień w swojej klasie.\nAle kiedy wracam po południu do domu, w przedpokoju stoją puste kartony po bananach.\nEva zawozi ciasta, w drodze powrotnej zajeżdża na cmentarz, często odwiedza grób Jindřicha, może nie codziennie, ale często, chce, żeby miał ładnie, stawia świeże kwiaty, choć te poprzednie nie zdążyły zwiędnąć, chwilę stoi przy grobie, mimo że jej zimno, nie rozmawia z mężem na głos, jeszcze nie zwariowała, ale opowiada mu wszystko w głowie, wyobraża sobie, że Jindřich siedzi teraz w swoim fotelu, a nie leży w zimnej ziemi. Rozmawiała z nim też długo, kiedy Hanka po raz pierwszy wspomniała o kłopotach z Vikim, to nie była rozmowa, raczej monolog, Jindřich nigdy nie rozumiał Hanki, ubóstwiał ją, rozpieszczał, była późnym dzieckiem, kochał, ale zupełnie nie rozumiał, aktorstwo było dla niego wyborem tak niewyobrażalnym, że chyba szybciej pojąłby wolontariat w Afryce, ale Hanka tak wybrała, a oni ją wsparli. Eva pamięta, jak Jindřich nie cierpiał wstawać rano, ale kazała mu odwozić Hankę do Pragi, żeby nie musiała tłuc się pociągiem, zawsze był wtedy wściekły na Evę, warczał na nią, ale ostatecznie wstawał i jechał. Eva zmuszała go też, żeby chodził na jej przedstawienia, wiedziała, że to ucieszy Hankę, Jindřich po takim spektaklu tylko kręcił głową, a kiedy Hanka zaszła w ciążę, powiedział, że ma dość, nie chciał jej widzieć na oczy, wściekł się tak straszliwie, że zrobiło mu się słabo i musiał się położyć.\nWięc teraz i tak pewnie by jej nie doradził, podobnie jak Eva nie wiedziałby, dlaczego Hanka się zgodziła, skoro od kilku lat bywa tu tak rzadko, jeszcze w wakacje nic nie zapowiadało częstszych odwiedzin, jedna wizyta w miesiącu, z przyzwoitości, tydzień latem, dwa dni świąt Bożego Narodzenia i tyle, a teraz taka zmiana. Ale jest pewna, że Jindřich też by tego chciał. Viki będzie teraz ze mną. Tak bardzo się cieszę. Po raz pierwszy odkąd cię nie ma, czuję, że jakoś dam sobie radę. Muszę już iść.\nWraca do domu, rozpadało się, czyli dziś z prac w ogrodzie nici, po śniadaniu zakłada ciepłe ubranie, jakby miała wyjść na dwór, ale idzie na piętro, nie paliła tam ostatnio, nie było potrzeby, robi mały obchód po pokojach, wczoraj wieczorem postanowiła, że naszykuje Vikiemu pokój gościnny, jest wprawdzie mniejszy, ale w zupełności wystarczy, większy musi zostawić dla Adasia i jego rodziny, wiadomo, jest ich czwórka. Kiedy przyjedzie Hana, może spać z nią w sypialni, na łóżku Jindřicha albo na kanapie w dużym pokoju.\nOtwiera drzwi, łóżko, szafa, komoda z zimowymi ubraniami. Trzeba opróżnić szafę i komodę, Viki ułoży tam później swoje rzeczy, musi mu przynieść jakiś stolik, może ten mały z pokoju obok, Katka używała go wprawdzie jako przewijaka, ale tak rzadko zostają na noc, góra dwa razy do roku, poza tym dziewczynki wyrosły z pieluch, nie ma co się zastanawiać.\nIdzie zerknąć na stolik, przydałoby się go trochę odświeżyć. Eva postanawia, że zedrze starą farbę i pomaluje go na jakiś wesoły kolor, na przykład zielononiebieski, Vikiemu powinno się spodobać. W szufladzie stolika jest jakaś gra, karty z obrazkami stworów morskich i pirackich skrzyń na skarby, grali w to, kiedy dzieci były małe, Eva zupełnie nie pamięta, o co chodziło, tylko że wszyscy pękali ze śmiechu. Gra nazywa się Skarb Piratów czy jakoś tak.\nPrzynosi z dołu gumkę recepturkę, spina karty i wkłada do szafki z zabawkami. Może jeszcze kiedyś zagrają.\nWyciąga stół. Hm, nie zdoła znieść go sama po schodach, w weekend poprosi kogoś z sąsiadów, dlaczego z niczym nie może sobie poradzić i bez przerwy musi zwracać się o pomoc do innych, to takie irytujące.\nWraca do małego pokoju, zaczyna opróżniać szafę. Letnia koszula Jindřicha, noszona, co robi w szafie? Pachnie nim. Eva wtula na chwilę twarz w materiał, po czym wychodzi z pokoju i zrzuca koszulę ze schodów na dół, wypierze ją. Musi coś zrobić z jego rzeczami. Komuś oddać, dokądś zawieźć. Ale to chyba może zaczekać? Już i tak wiele ją kosztowało pozbycie się szczoteczki do zębów, maszynki do golenia, brudnej piżamy. Przebranie pościeli. Włożenie do skrzynki pustej butelki po piwie, jego ostatnim piwie, którą wieczorem postawił obok drzwi piwnicy z myślą, że rano sam ją tam włoży.\nPudła zdjęć, ona i Jindřich w młodości, ona i Jindřich jako świeżo upieczeni rodzice, Adaś z lodami, w zoo, nad morzem, Adaś gra w piłkę nożną, a Hania siedzi w wózku, Eva już myślała, że nie zostanie mamą po raz drugi, a jednak się udało, Adamek miał już dziesięć lat, a ona czterdzieści jeden, tak bardzo się cieszyła, że będzie dziewczynka, ale z Hanką od początku były kłopoty, Adaś był bardzo grzecznym dzieckiem, Hanka nie mogła spać, bez przerwy płakała, nie lubiła pieszczot, o, zdjęcie z wycieczki, roześmiany Adaś trzyma ją za rękę, a Hanka się krzywi, cała zapłakana.\nEva odkłada zdjęcia, dawno ich nie oglądała, po co? Wszystko minęło, jest stara, nic przyjemnego widzieć na zdjęciach swoje piękne młode ciało, gęste włosy, teraz, kiedy się rozbierze i nieopatrznie spojrzy w lustro, odwraca wzrok, okropność. Ale dzisiaj zupełnie inaczej patrzy na te zdjęcia, na roześmiane dzieci, szkoda, że ma tylko dwoje, zawsze marzyła o dużej rodzinie, która siedzi wspólnie przy ogromnym stole, teraz cieszy się, jeśli uda im się spotkać chociaż raz na kwartał.\nA jednak w życiu czeka ją jeszcze coś dobrego, znów zamieszka z nią dziecko, ukochany wnuk Viki.\nWytrzymała wtedy półtora dnia, w końcu wysłała maila do Hany. Pisała go długo, wciąż coś kasowała, zmieniała, bardzo się starała nie przyjmować mentorskiego, karcącego tonu, być życzliwa („Wiem, że masz dużo pracy, w twoim zawodzie trzeba szczególnie ciężko pracować, aby coś osiągnąć”), serdecznie wyciągnąć pomocną dłoń („Chyba mogłabym ci pomóc, wiedz, że gdybyś tylko się zdecydowała, możesz na mnie liczyć”), nie przekonywać, że potrafiłaby zająć się małym lepiej, absolutnie nie krytykować. Mimo wszystko, kiedy wysłała wiadomość, nie czuła się zadowolona. Ton listu był zbyt chłodny, oficjalny, Hanka zaraz się zorientuje, że za bardzo mi zależy, tak ostrożnie dobieram słowa.\n„Przyjadę w poniedziałek”, napisała Hana o 01:32 w nocy. Kiedyś Eva by się zdenerwowała, skoro odpisuje o tej porze z komórki, musi być poza domem, teraz już się nie martwi, nie ma złudzeń co do jej trybu życia, pewnie chleje na jakiejś imprezie, tak, Eva nie boi się tego słowa, Hanka chleje, jak całe to środowisko, aktorzy, artyści, Eva tego nie rozumie, właściwie to nawet nie chce zrozumieć, zresztą, Hanka jest najlepszym dowodem na to, jak wygląda ten świat, dziecko w wieku dwudziestu lat, a chłop podwinął ogon i tyle go widzieli. Pewnego ranka niesympatyczne babsko w kiosku podało jej gazetę otwartą na trzeciej stronie, idiotyczny nagłówek „Znamy ją raczej z ról drugoplanowych, ale ma warunki na gwiazdę, spójrzcie tylko na to ciało”, na zdjęciu Hanka tańczy na barze w dżinsach i samym biustonoszu, Eva nie zamierzała kupować tej gazety, przynajmniej nie u nich we wsi, pojechała do miasta, potem dokładnie przeczytała głupi, niesprawiedliwy tekst, Hanka wcale nie jest jakimś beztalenciem z pipidówy, którego jedyny atut to ciało, ale sama sobie winna, że tak piszą.\nEva nie zadzwoniła wtedy do Hany, i tak nie chciałaby słuchać wyrzutów, i tak nie wzięłaby ich sobie do serca, tylko, cholera jasna, przecież to mogło dojść do Viktora, nie mogłaby się trochę pilnować ze względu na dziecko, skoro wszystko inne ma gdzieś?\nWięc kiedy Hanka pisze, że przyjedzie w poniedziałek, Eva bierze to za dobry znak, po co miałaby przyjeżdżać, jeśli nie w sprawie przenosin Viktora? Postanawia upiec placek ze śliwkami i dużą ilością kruszonki, Hanka lubi, zrobi też sos grzybowy, w lesie jest teraz dużo grzybów, Eva zbierała w niedzielę trzy godziny, aż bolały ją plecy. A wieczorem, kiedy jadła risotto z grzybami, nagle poleciały jej łzy, bo to było ich ulubione danie, jej i Jindřicha, uwielbiał je, wychwalał pod niebiosa i zawsze zjadał za dużo, Eva ostrzegała, że będzie go bolał brzuch, grzyby są ciężkostrawne. E, nie przesadzajmy, śmiał się Jindřich, wlewając w siebie kielonek becherovki na lepsze trawienie.\nPrzyjechała Hanka, mówi, że po drodze objadła się w McDonaldzie, nie, serio nie dam rady, i naprawdę nic nie je, Eva nie odmówiłaby z czystej przyzwoitości, ktoś się napracował, ale Hana ma w nosie jej trud. Inna rzecz, że Eva nie obżerałaby się w drodze do rodziców, wiadomo przecież, że mama przygotuje obiad, ale trudno wymagać takiego podejścia od Hanki, po co przejmować się matką.\nPije kawę, zjada kawalątek ciasta.\nZapakuję ci, dla Vikiego.\nViki nie lubi śliwek.\nTo ty zjesz jutro, na śniadanie.\nJasne… dzięki, mówi Hanka, Eva widzi, że Hance w ogóle nie zależy na jej cieście, lecz i tak je pakuje, teraz może nie ma ochoty, ale jutro rano będzie głodna, i wcale nie wiadomo, czy Viki nie spróbuje, co to znaczy, że nie lubi śliwek? Dzieciom często zmieniają się smaki, a nuż.\nHelena Borovičková, dyrektorka naszej podstawówki, jest moją znajomą.\nMamo, ja naprawdę nie wiem, czy to dobry pomysł. Chyba raczej przeniosę go do innej szkoły u nas, w Pradze.\nTutaj będę go mogła przypilnować.\nA co, ja go niby nie potrafię przypilnować?\nWcale tak nie powiedziałam, szybko wtrąca Eva, po prostu masz dużo spraw, a ja mam dużo czasu.\nCo innego krótkie odwiedziny, co innego zajmowanie się dzieckiem na co dzień, też już jesteś zmęczona, mówi Hanka, i mówi całkiem poważnie, bo mama naprawdę może sobie nie poradzić, Viki jest rozbrykany, mama dość surowa, Viki tego nie wytrzyma, mama będzie chciała go ustawiać, on się nie da, będą się kłócić, mama dawno nie zostawała z nim na dłużej, nie wie, jaki jest uparty, nic na siłę, może gdyby tata żył, ale taty nie ma, zresztą, gdyby tata żył, mama pewnie w ogóle by tego nie zaproponowała.\nA może ty byś się przeniosła do Pragi, pyta Hana, ale raczej żartem, wiadomo, że mama w życiu się nie przeprowadzi, poza tym Hana nie jest pewna, czy chciałaby, żeby mama mieszkała tak blisko.\nNa wszelki wypadek daję ci numer do Heleny, Eva podaje Hanie karteczkę, Hana wkłada ją do tylnej kieszeni spodni.\nA Viktora chcą wyrzucić z obecnej szkoły?\nNie można wyrzucić dziecka ze szkoły podstawowej, odpowiada Hanka. Ale gdyby było można, chętnie by to zrobili, tego już nie mówi głośno.\nZadzwonisz do Heleny? Obiecałam jej, że się odezwiesz. Najwyżej pogadacie i się nie zdecydujesz, mówi mama pół godziny później, kiedy Hana zbiera się do wyjścia.\nCzemu zawsze przyjeżdżasz na tak krótko? Mogłabyś mi trochę pomóc. Trzeba liście zgrabić, zabezpieczyć ogród przed zimą.\nJasne, mama myśli, że będziemy do niej jeździć, żeby pomagać w ogrodzie, myśli Hana, zakłada też pewnie, że Viki będzie jej tu liście grabił, istna sielanka, to wszystko jakaś bzdura.\nMogę zadzwonić do Adama, mógłby przyjechać, mówi Hana, trochę złośliwie, ale mama chyba się nie orientuje.\nAdam ma mnóstwo roboty.\nA ja to nie, myśli Hana, całuje ją w policzek, dobrze znajoma, sucha, miękka skóra mamy.\nJak Viki będzie u ciebie, to i ja będę częściej wpadać, mówi jeszcze i zaraz tego żałuje, po co robi mamie nadzieję, skoro wcale nie jest jeszcze pewna?\nW drodze do Pragi Hana powtarza w głowie swoje kwestie przed próbą. Nagle telefon, nieznany numer, dzwonią ze sklepu RTV, Vikiego przyłapali na kradzieży. Musi go stamtąd odebrać. A czy ktoś inny nie mógłby tego zrobić? pyta Hana, może Daniel, myśli, ale ich związek chyba nie jest jeszcze tak poważny, kto wie, czy w ogóle będzie, auto pożyczył bez szemrania, ale prawie nie zna jej syna i wcale mu nie zależy, żeby go poznać. Nie no, co za durny pomysł, oczywiście, że musi to sama załatwić. Dzwoni do teatru. Wchodzi dopiero w siedemnastej minucie, będzie na styk.\nNa autostradzie przyspiesza, jedzie już prawie sto siedemdziesiąt, ma nadzieję, że samochód to wytrzyma. Tak bardzo żal jej Vikiego, sterczy gdzieś pewnie, zamknięty w ciemnym składziku, i posiedzi tam jeszcze dobrą godzinę.\nPrzed Pragą korek, ostatecznie z godziny robią się dwie.\nViki udaje skruszonego, ale Hana dobrze widzi, że tak naprawdę jest po prostu wściekły. Hana nie wie, czy właśnie wtedy podjęła decyzję, chyba tak. Wcześniej o tym myślała, lecz nigdy tak poważnie.\nJadą w milczeniu, Viki bez gadania siada z tyłu, chociaż teraz często jeździ na fotelu pasażera, wolno mu, jest wysoki, a Hana lubi mieć go obok siebie. Przed teatrem staje w niedozwolonym miejscu, potem poprosi kogoś, żeby przeparkował, teraz musi pędzić.\nViki wysiada, na razie, idzie do tramwaju, Hana bieg-nie do teatru, odwraca się, jej mały chłopczyk, zupełnie sam na ulicy, nie, nie radzi sobie z nim, nie ma odwrotu. Postanowione.


Jak nakładać samoopalacz? - estetico\nPytanie › Kategoria: Inne › Jak nakładać samoopalacz?\nMilena zapytał 1 rok temu\nJak nakładać samoopalacz, aby wyglądał naturalnie? Mam bardzo złe doświadczenie z tego typu produktami. Sztuczna opalenizna zawsze kończy się u mnie plamami i nie wygląda naturalnie. Czy jest na to jakiś sposób?\nJoanna Miś Kosmetolożka odpowiedział 1 rok temu\nBrawa za wybranie tej formy opalenizny! Nie od dziś wiadomo, że słońce, mimo że przez nas kochane, jest bezlitosne dla naszej skóry. Istnieje kilka ważnych rzeczy, o których powinnaś pamiętać aplikując samoopalacz. Przyjrzyj się swojej skórze, czy jest wystarczająco nawilżona, gładka? A może przesuszona i nieprzyjemnie szorstka w dotyku. To bardzo istotne. Bo jak nakładać samoopalacz, na nierównej powierzchni? No właśnie. Zadbaj o odpowiednie nawilżenie z odpowiednio dużym wyprzedzeniem. Nie zapominaj o takich partiach jak kolana, czy łokcie. One potrzebują w tym przypadku szczególnej troski. Regularnie wykonuj peeling całego ciała. Pozbędziesz się obumarłego naskórka, poprawisz mikrokrążenie oraz odżywisz swoją skórę. Takie złuszczanie wykonaj również dzień przed aplikacją sztucznej opalenizny. Możesz skorzystać z domowego przepisu na peeling kawowy pod tym linkiem https://estetico.pl/jak-pozbyc-sie-cellulitu. Wybierz preparat samoopalający w takiej formie, na której łatwo Ci pracować. Chyba najłatwiejsze są klasyczne, w formie balsamu do ciała. Nałóż równomiernie odpowiednią ilość według zaleceń producenta. Często możesz kupić kosmetyk dający efekt, o różnym odcieniu. To też bardzo ważne. Nie porywaj się od razu na latynoski odcień brązu, jeśli Twoja skóra jest porcelanowo – różowa.


09:21 16 MAJ 2021\nWychodzimy z trzeciej fali pandemii; obecnie głównym celem działalności ministerstwa zdrowia i premiera jest przywracanie po pandemii COVID-19 możliwości leczenia we wszystkich dziedzinach - powiedział w środę minister zdrowia Adam Niedzielski.\nOZZPiP postawił ultimatum ministrowi zdrowia na przedstawienie ostatecznych rozwiązań\nJako największy w Polsce związek zawodowy zrzeszający pielęgniarki i położne mamy świadomość, że sytuacja kadrowa naszego środowiska jest dramatyczna, co stało się jeszcze bardziej widoczne w czasie pandemii, gdy nasza grupa zawodowa poniosła największe ofiary. Dlatego nie zrezygnujemy z naszych działań na rzecz ratowania zawodów pielęgniarki i położnej - czytamy w komunikacie opublikowanym na stronie internetowej OZZPiP.\nCentralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymało pięć osób podejrzanych o udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Zatrzymani mieli werbować do współpracy apteki, skupować leki, a następnie eksportować je poza granice Polski.\nSkrócenie terminów między dawkami szczepionki\nSzef KPRM i pełnomocnik rządu do spraw szczepień Michał Dworczyk poinformował na konferencji prasowej, że okres między przyjęciem pierwszej a drugiej dawki szczepionek trzech producentów: Moderny, Pfizera i AstryZeneki zostaje skrócony i ujednolicony do 35 dni. Szczepienia ozdrowieńców będą możliwe po 30, a nie jak obecnie 90 dniach od otrzymania dodatniego wyniku testu.\nRejestracja nastolatków powyżej 16. roku życia rozpocznie się od poniedziałku, 17 maja. Kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem osoby niepełnoletniej przeciw COVID-19 od niedzieli będzie dostępny na stronie gov.pl - podało w piątek Ministerstwo Zdrowia.\n09:54 09 STY 20220\nJak co tydzień, podsumowujemy minione siedem dni w ochronie zdrowia. Zobacz 10 najciekawszych artykułów, opublikowanych w serwisach LekSeek Polska. Uwagi PNRL do projektu zmian ustawy o świadczeniach...\n10:21 02 STY 20220\nZapraszamy na podsumowanie najciekawszych wiadomości minionego tygodnia, które ukazały się w serwisach LekSeek Polska. Podsumowanie roku w ochronie zdrowiaWprowadzenie stanu epidemii, realizacja...\nZapraszamy na podsumowanie najciekawszych wiadomości minionego tygodnia, które ukazały się w serwisach LekSeek Polska. Niedzielski: apogeum obecnej fali epidemii prognozowane jest na przełomie...\n07:44 25 KWI 20210\nZapraszamy na podsumowanie najciekawszych wiadomości minionego tygodnia, które ukazały się w serwisach LekSeek Polska. Nowa lista leków refundowanychNa stronie internetowej resortu zdrowia...


Inwentaryzacja – jak spać spokojnie? – Twój własny sukces\nLipiec 21, 2020 Listopad 9, 2020 admin\nKoniec roku kalendarzowego wiąże się z różnego rodzaju obowiązkami związanymi z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Jednym z nich jest inwentaryzacja. Polega ona na spisaniu wszystkich składników majątkowych i ich ewidencji w odpowiednim porządku. Inwentaryzacja pomaga ustalić faktyczne stany magazynowe, ewentualne ich braki i niezgodności pomiędzy stanem rzeczywistym, a ewidencją księgową.\nInwentaryzacja to proces żmudny i odpychający.\nZ pomocą może przyjść firma inwentaryzacyjna, specjalizująca się w tego rodzaju działalności. Warto zastanowić się z wyprzedzeniem nad tego typu usługą, ponieważ może ona nam przynieść tyle samo szkód, co korzyści. Wystarczy wpisać w wyszukiwarce hasło: „inwentaryzacje dla firm” i wyskoczy nam wiele wyników. Firmy inwentaryzacyjne wprowadziły szereg wariantów, z których przedsiębiorcy mogą wybierać. Inwentaryzacje towaru w sklepach, inwentaryzacje magazynów, przecena towarów, wprowadzenie kodów kreskowych czy mystery shopping. Każda firma inwentaryzacyjna proponuje także usługi specjalistyczne dla detalu, takie jak np.: oznakowanie towaru, przecena towaru, kontrola planogramów, kontrola integralności cenowej, segregacja towaru. Te, i inne usługi można dopasowywać do własnych potrzeb, w zależności od rodzaju przedsiębiorstwa, branży działalności i innych.\nProfil działalności firmy inwentaryzacyjnej w dużej mierze zależy od naszego powodzenia, dlatego warto sprawdzić rekomendacje danej firmy. Można to zrobić zarówno z poziomu komentarzy znajdujących się w internecie czy też opinii klientów zamieszczonych na stronie przyszłego partnera. Warto także poszukać takiej firmy na rynku lokalnym, w obrębie którego rozwija się nasz biznes. W tym przypadku pomocna może się okazać lokalna prasa, radio czy telewizja lub też portale społecznościowe.\nKoniec roku nie musi być odpychający z powodu inwentaryzacji. Wystarczy, że ktoś zrobi to za nas. Należy jednak wcześniej wybrać odpowiednią firmę, żeby Nowy Rok przywitać ze spokojem i tylko dobrymi wiadomościami.\nPoprzedni Własny gabinet fizjoterapeutyczny- jakie usługi w nim świadczyć?\nNastępny Biznes lokalny i lokalna reklama


Pfleiderer Group ogłasza zmianę na stanowisku prezesa zarządu - DREWNO.PL\nThomas Schäbinger zastąpi Michaela Wolffa na stanowisku prezesa zarządu Pfleiderer Group S.A. Zmiana nastąpi najpóźniej w połowie roku. Michael Wolff, dotychczasowy CEO spółki, po 13 latach pracy dla producenta wyrobów drewnopochodnych, podjął decyzję o nieprzedłużaniu wiążącego go ze spółką kontraktu.\nFabryka płyt w WieruszowieFot. Pfleiderer\nRada nadzorcza Pfleiderer Group SA powołała Thomasa Schäbingera na stanowisko Prezesa Zarządu i Dyrektora Generalnego (CEO) spółki. Thomas Schäbinger zastąpi na tym stanowisku Michaela Wolffa, dotychczasowego Prezesa Zarządu i Dyrektora Generalnego, który podjął decyzję o nieprzedłużaniu zawartego z Grupą kontraktu wygasającego w grudniu 2017r. i który w związku z tym odejdzie z Grupy. Powyższe zmiany wejdą w życie z dniem 1. lipca 2017r.\n-Michael Wolff poinformował radę nadzorczą Pfleiderer Group SA, że nie planuje przedłużenia wiążącego go z Grupą kontraktu, czego bardzo żałujemy. Grupa kapitałowa Pfleiderer Group ma wobec Michaela Wolffa ogromny dług wdzięczności. Od ponad 13 lat lojalnie służy on Grupie swą pracą i doświadczeniem. W tym okresie nadzorował zakończoną powodzeniem restrukturyzację niemieckiej spółki dominującej grupy kapitałowej Pfleiderer Group oraz kompleksową integrację polskich i niemieckich segmentów biznesowych. Wszystko to zostało osiągnięte przy jednoczesnym zapewnieniu nieprzerwanego wzrostu zysków. Rada nadzorcza życzy Michaelowi Wolffowi wielu sukcesów w jego przyszłych wyzwaniach - powiedział Zbigniew Prokopowicz, Przewodniczący Rady Nadzorczej Pfleiderer Group SA.\nMichael Wolff pracuje w Grupie od 2004r., początkowo na stanowisku Dyrektora Generalnego Segmentu Zachodniego, a od 2013r. na stanowisku Dyrektora Generalnego Pfleiderer Group. W 2010r. zainicjował dogłębny proces restrukturyzacji działalności Grupy w Niemczech, czego skutkiem było przywrócenie Segmentu Zachodniego na ścieżkę wzrostu i rentowności. Od 2013r. Pfleiderer Group pomyślnie przeszła przez proces usprawnień finansowych i operacyjnych, co zakończyło się finalizacją w postaci giełdowego procesu re-IPO w styczniu 2016r. W wyniku prawnego i operacyjnego połączenia Segmentu Wschodniego z Segmentem Zachodnim utworzony został w pełni zintegrowany organizm: JEDEN PFLEIDERER będący jednym z europejskich liderów wśród producentów wyrobów drewnopochodnych.\nDo poprowadzenia kolejnego etapu rozwoju strategicznego Pfleiderer Group, rada nadzorcza spółki wybrała Thomasa Schäbingera, który najpóźniej 1. lipca br. przejmie powierzone mu obowiązki. Michael Wolff pokieruje spółką do końca czerwca i udzieli swemu następcy wsparcia w pomyślnym przejęciu obowiązków.\n-Po niełatwej restrukturyzacji finansowej i operacyjnej naszej spółki dominującej Pfleiderer, którą rozpoczęliśmy w 2012r., grupa kapitałowa Pfleiderer dokonała wielkiego postępu, z którego jestem bardzo dumny. Restrukturyzacja ta pozwoliła urzeczywistnić w 2016r. moją wizję niemiecko-polskiej zintegrowanej grupy będącej czołowym producentem wyrobów drewnopochodnych. Pod względem finansowym nasza spółka holdingowa Pfleiderer Group przynosi zyski, wykazuje wzrost i jest dobrze przygotowana na wyzwania, jakie niesie przyszłość. Nadszedł odpowiedni moment, by przekazać stery mojemu następcy. Będę wspierał pana Schäbingera, by zapewnić Grupie płynną zmianę na zajmowanym przeze mnie dotychczas stanowisku – powiedział Michael Wolff, Prezes Zarządu Pfleiderer Group S.A.\nThomas Schäbinger zajmował od 2015r. stanowisko Dyrektora Generalnego Bundy Refrigeration Group, spółki z branży technologii chłodzenia. W latach 1998-2014 pełnił szereg funkcji w grupie Mondi Europe i Mondi International (dawniej Frantschach) produkującej opakowania i papier w zakładach znajdujących się w 30 krajach i zatrudniającej 25.700 pracowników. Wcześniej Thomas Schäbinger zajmował stanowiska kierownicze m.in. w koncernach Unilever oraz Beiersdorf. Zdobył praktyczne doświadczenie strategiczne i operacyjne w obszarze międzynarodowej działalności grup kapitałowych, w szczególności w zakresie sprzedaży i zamówień w oparciu o metodologie Lean Six Sigma i Value Management.\n-Cieszymy się, że udało nam się w stosunkowo krótkim czasie znaleźć takiego eksperta jak pan Schäbinger. Jestem pewien, że wprowadzi on grupę kapitałową Pfleiderer Group ku wspaniałej przyszłości, w której stanie się ona europejskim graczem światowego formatu - powiedział Zbigniew Prokopowicz, Przewodniczący Rady Nadzorczej Pfleiderer Group S.A.\nPozostali członkowie zarządu spółki pozostaną w jego składzie: Richard Mayer jako Dyrektor Finansowy, Dirk Hardow jako Dyrektor Operacyjny, Rafał Karcz jako Dyrektor Administracyjny i Wojciech Gątkiewicz jako Dyrektor ds. Sprzedaży i Marketingu.


Dzielnice w Warszawie - Działania bojowe - FORUM.HISTORIA.org.pl - Forum historyczne\nBy Ykes, December 20, 2007 in Działania bojowe\nO ile się nie mylę w pierwszych dniach Sierpnia powstańcom udało sie zająć Wole, Stare Miasto, Śródmieście, Mokotów, Żoliborz, Czerniaków i cześć Pragi. W jakiej kolejności upadały te dzielnice i kto spośród niemieckich generałów w Warszawie przeprowadzał na nie ataki ?\nW jakiej kolejności upadały te dzielnice\nTo by leciało tak: Praga, Wola, Stare Miasto, Czerniaków, Mokotów, Żoliborz, Śródmieście. I jest jeszcze Ochota, tylko za Chiny Ludowe nie mogę sobie przypomnieć, kiedy skończyły się na niej walki, czy przed upadkiem Pragi czy po .\nCo do dowódców poszukam, ale to troszkę później;)\nI jest jeszcze Ochota, tylko za Chiny Ludowe nie mogę sobie przypomnieć, kiedy skończyły się na niej walki,\n11 sierpnia grupa pod dowództwem por."Stacha",z powodu braku amunicji, przeszła kanałami do Śródmieścia-Południe.\nSadyba padła 2 września.\nPiękne dzięki:) W takim razie Ochota po Pradze, a przed Wolą.


Pozostałe środki chemiczne do akwariów morskich Ustronie Morskie i okolice - oferty na Morusek.pl\nLista ogłoszeń w kategorii "Pozostałe środki chemiczne do akwariów morskich Ustronie Morskie i okolice" Przeglądaj ogłoszenia, zawęź wyszukiwanie do kategorii, województwa lub miasta i znajdź interesujące Cię ogłoszenia. Wybrane pozycje "pozostałe" możesz też dodać do Twojego schowka by później móc do nich wrócić. Możesz dodać też swoje darmowe ogłoszenia w kategorii"pozostałe" za darmo. Zapraszamy. Możesz też rozszerzyć wyniki wyszukiwania i zobaczyć wszystkie ogłoszenia typu "Środki chemiczne w Polsce"\nPozostałe środki chemiczne do akwariów morskich Ustronie Morskie i okolice - oferty na Morusek.pl - hodowle, szczeniaki, psy, koty oraz inne zwierzęta i akcesoria dla nich - darmowe ogłoszenia i oferty dla zwierząt.\nTu jesteś: Strona główna » Ogłoszenia » Akwarystyka » Akwarystyka morska » Środki chemiczne » Pozostałe » zachodniopomorskie » Ustronie Morskie\nPozostałe środki chemiczne do akwariów morskich Ustronie Morskie i okolice


Maison Modern Kod Rabatowy | Styczeń 2022 - Kody.pl\nMaison Modern kody rabatowe i promocje\ntel. 32 494 48 90\nSprawdź najnowsze promocje Maison Modern\nMaison Modern. Ważne do odwołania.Dodano 385 dni temu.Skorzystano 129 razy.\nMaison Modern. Ważne do odwołania.Dodano 384 dni temu.Pobrano 184 razy.\nForum opinii o kodach rabatowych i promocjach Maison Modern\nOd trzech tygodni czekam na zwrot pieniędzy za anulowane przez maisonmodern zamówienie. Głucha cisza - maile nic , telefon - poczta głosowa. Skandal !!!! A strona internetowa działa - zamawiąć można!!!!\nBardzo zależało mi na przytulne urządzenie mojego biura w domu. Chciałem aby znajdowało się tam Biurko, półka na książki, miejsce dla mojego zwierzaka oraz duża lampa. Na tej stronie internetowej udało mi się znaleźć bardzo fajne Biurko które od razu wpadło mi w oko. Oprócz biurka zamówiłem również z tej strony Świetny regał na książki na którym zmieści się naprawdę bardzo dużo moich książek. Moja Paczka dotarła do mnie już po dwóch dniach i była naprawdę bardzo dobrze zabezpieczona. To był naprawdę bardzo dobry zakup dlatego chętnie polecam wam sklep Maisonmodern.\nNa tej stronie internetowej można znaleźć naprawdę piękne meble, warte każdej złotówki! Urządzałam na nowo mój salon i właśnie z tej strony zdecydowałam się na zakup mebli. Co szczególnie przyciągnęło moją uwagę, to piękny, ciemno zielony fotel, które idealnie pasuje do mojego salonu pełnego zielonych liści moich roślin. Oprócz tego bardzo spodobał mi się stolik kawowy, które wyglada bardzo modernistycznie i przyciąga wzrok moich gości. Dostawa w moim przypadku odbyła się na wysokim poziomie, bowiem paczka dotarła na czas i była dobrze zabezpieczona! Jestem bardzo pozytywnie zaskoczona tym sklepem!


Roller Sushi śpiewająco | Portal PR - 24PR\nRoller Sushi śpiewająco – Portal PR - 24PR\n– 08.03.2011 Kategoria: Realizacje. Autor: admin\nRoller Sushi – marka oferująca sushi w formie fresh fast food, zaprezentuje się uczestnikom show „Bitwa na głosy” w TVP2. Sushi w rolkach spróbowały gwiazdy i chóry biorące udział w programie, którego premierowy odcinek odbył się w sobotę, 5 marca o 20:05.\nZapewnieniem cateringu na potrzeby programu „Bitwa na głosy” zajmuje się Palazzi Catering. We współpracy z Roller Sushi zaproponuje on uczestnikom programu również „japoński” przysmak podawany w innowacyjny sposób w tubie – nowość na polskim rynku gastronomicznym.\nW Polsce Roller Sushi oferuje rolki typu Big Maki – odpowiednik futo-maki, gdzie ryżem otoczonych jest kilka składników oraz Maki Sam – odpowiednik hoso-maki, w których oprócz ryżu jest jeden wybrany składnik. Big Maki występują w 8 wariantach a Maki Sam w 5 wariantach smakowych – tych najbardziej popularnych wśród wielbicieli sushi. Sushi w rolkach, podawane w specjalnym opakowaniu – tubie, to nowość na polskim rynku. Oprócz unikalnego opakowania, należy podkreślić również konkurencyjną cenę. Sushi w formie fast food ogromną popularnością cieszy się już między innymi w Japonii, Stanach Zjednoczonych i w Australii.\nRoller Sushi należy do spółki International Sushi Bistro.\n« Paweł Małaszyński i początek cichej rewolucji… Menedżerki czują się docenione »


Gazetka nr 959 – Gazetka Parafii Miłosierdzia Bożego w Toruniu\n27 września 2020 roku, XXVI Niedziela zwykła\nŻywe jest Słowo Boże… Mt 21, 28-32\nKu refleksji… Do którego rodzaju należysz?\nCi pierwsi ludzie, którzy mówią: Idę, Panie, lecz nie idą, są ludźmi, którzy wiedzą co należy czynić w życiu, lecz nie są wewnętrznie dobrzy i dlatego nie robią tego, co powinni i co zapewne też chcieliby robić. Są natomiast ludzie, którzy gdzieś\nw głębi serca są dobrzy, ale są zagubieni i dlatego nie wiedząc, co należy czynić, popełniają błędy. Skoro tylko odnajdą właściwą drogę, z łatwością na nią wkraczają, bo czują się na niej jak u siebie.\nJest jeszcze trzeci rodzaj ludzi: mówią Idę, Panie i faktycznie idą. Pierwszym przedstawicielem tego rodzaju ludzi jest Chrystus – Syn Boży, jakby „trzeci syn”. On wie co należy robić i mając absolutnie dobre serce, czyni to, co należy. Jeśli\nOn będzie dla nas źródłem prawdy i formatorem naszego serca, szybko staniemy się podobni do Niego, stając się „trzecim synem”.\nŻyczenia imieninowe dla Ks. Prałata od Prezydenta Torunia\nApostolat Modlitwy za Kapłanów „Margaretka”>>>\n1. Jako wspólnota Miłosierdzia i św. Faustyny trwamy na modlitwie nowennowej ku czci św. Faustyny. Zapraszamy na Godzinę Miłosierdzia o godz. 15.00, w sobotę przed Mszą św. o godz. 18.00, a w niedzielę przed Mszą św. o godz. 20.00.\n2. Spotkanie z rodzicami dzieci, które w przyszłą niedzielę mają przystąpić do I Komunii św. o godz. 12.30 odbędzie się dzisiaj po Mszy św. o godz. 15.00.\n3. Dzisiaj na Mszy św. o godz. 15.00 pierwsza rocznica dzieci przyjętych w ubiegłym roku.\n4. W tym tygodniu przypada święto śś. Archaniołów Michała, Rafała i Gabriela (wtorek, 29 września) oraz Aniołów Stróżów (piątek, 2 października). Św. Rafał jest patronem podróżujących. Tradycyjnie jak co roku dokonamy poświęcenia pojazdów mechanicznych (samochodów, motocykli, rowerów i innych) w przyszłą niedzielę, 4 października po Mszy św. o godz. 9.30. Prosimy o ustawienie pojazdów wzdłuż ul. Kozackiej w kierunku ul. Wielki Rów. Ofiary z tego obrzędy przeznaczone są na środki transportu dla polskich misjonarzy.\n5. W tym tygodniu przypadają dni eucharystyczne: I czwartek, I piątek i I sobota października. Zachęcamy do udziału w sakramentach św. – spowiedzi i Komunii św. pierwszopiątkowej. Dzieci i młodzież zapraszamy do spowiedzi św. w czwartek o godz. 17.00. W piątek prosimy, by między godz. 16 a 17 umożliwić udział w spowiedzi św. dzieciom pierwszokomunijnym. W piątek kolekta przeznaczona jest na misje. W sobotę zapraszamy na śpiew Godzinek ku czci Niepokalanego Poczęcia NMP. Nabożeństwo I-wszo sobotnie w ramach nabożeństwa różańcowego o godz. 17.30. Dalszy ciąg i czuwanie obrońców życia po Mszy św. o godz. 18.00.\nChorych odwiedzimy w sobotę w sobotę w godzinach przedpołudniowych, lecz jak w ostatnim czasie (w dobie pandemii) tylko na wyraźne życzenie.\n6. Spotkanie liderów ruchów i grup duszpasterskich naszej parafii w czwartek, 1 października po Mszy św. o godz. 18.00.\n7. Od czwartku rozpoczynamy październik, miesiąc poświęcony modlitwie różańcowej. Zapraszamy do wspólnej modlitwy na różańcu, za co można otrzymać odpust zupełny, w dni powszednie o godz. 17.30, a w niedziele o godz. 17.00. Dzieci i młodzież zapraszamy na Różaniec do kaplicy od poniedziałku do piątku o godz. 16.30, w soboty o godz. 11.00. Starajmy się jak najlepiej uczcić Matkę Bożą. Tyle jest intencji do omodlenia…\n8. Bóg zapłać wszystkim, którzy uczestniczyli w modlitwie błagalnej w czasie kwarantanny ze względu na koronawirusa w „Samarytaninie”. Dziękujemy za ofiary na utrzymanie parafii i funkcjonowanie Domu Pomocy „Samarytanin”. Po Mszach św. zbiórka pieniężna do puszek na cele charytatywne.\nKoleta z 20.09: 4736 zł.\nPanu Tadeuszowi Majewskiemu dziękujemy za zamontowanie dźwigiem krzyża (poprzednio stojącego na kaplicy) – wotum na 100-lecie urodzin św. Jana Pawła II, a panu Wiesławowi Dąbrowskiemu za prace, które przygotowały to działanie.\nSerdecznie pozdrawiamy wszystkich wiernych i życzymy, by praca w Winnicy Pańskiej dawała jak najwięcej radości!\nIntencje mszalne od 27 września do 4 października 2020\n15.00 Dziękczynna z okazji 50. rocznicy ślubu Anny i Jerzego z prośbą o Boże błogosławieństwo i opiekę Matki Bożej\nPoniedziałek, 28 września – św. Wacława\n8.30 + Marianna, Wacław, Jan, Wacław, Krystyna, Lidia, Tadeusz, Stanisław\n17.00 + z rodzin Puszakowskich, Waligóra, Sójki oraz za dusze w czyśćcu cierpiące\n18.00 O błogosławieństwo Boże i potrzebne łaski dla Kamili i Mariusza z okazji 10-tej rocznicy ślubu\nWtorek, 29 września – śś. Archaniołów\n8.30 + Czesław Klinikowski (18 r. śm.), Krzysztof Tenerowicz (16 r. śm.) i Krzysztof Klinikowski (2 r. śm.)\n17.00 + Piotr Wojtkiewicz (30 r. śm.)\n17.00 + Helena Boniewicz (19 r. śm.) i Bernard Boniewicz\n18.00 O uratowanie małżeństwa Joanny i Mirosława oraz o wzajemną miłość i przebaczenie w ich rodzinie\nŚroda, 30 września – św. Hieronima\n7.00 + Zofia, Kazimierz, Helena, Stanisława i Eugeniusz Grodziccy\n8.30 Dziękczynna za dar kapłaństwa ks. Pawła Lewandowskiego\n18.00 + Henryk Galant (1 r. śm.)\nCzwartek, 1 października – św. Teresy od Dzieciątka Jezus\n7.00 + Franciszek Kudelski – greg. ost.\n8.30 + Maciej Nowakowski\n17.00 O łaskę nawrócenia dla córek i ich rodzin\n17.00 + Janina Kowalczyk, mąż Aleksander oraz synowie Leopold i Bogdan\nPiątek, 2 października – Aniołów Stróżów\n7.00 + Zygfryd Kunath – greg. 1\n17.00 Dziękczynna w 10-tą rocznicę ślubu Marty i Tomasza z prośbą o opiekę Matki Bożej\n17.00 + członkowie Róży Fatimskiej i zmarli z ich rodzin\n18.00 O nawrócenie w rodzinie\n7.00 + Zygfryd Kunath – greg. 2\n17.00 Dziękczynna z okazji 50-tej rocznicy ślubu Bogumiły i Pawła z prośbą o Boże błogosławieństwo i potrzebne łaski\n7.30 + Zygfryd Kunath – greg. 3\n7.30 + syn Jacek i synowa Katarzyna\n9.30 + Jerzy Sieminiak (11 r. śm.), rodzice i rodzeństwo oraz zmarli z rodzin Sieminiak, Wlaźlak i Pater\n11.00 + Zdzisław Tomczak (w r. śm.), rodzice Gertruda i Inocent Świniarscy oraz Joanna i Władysław Tomczak\n12.00 (kaplica) + Izabela i Albin Kowalscy oraz rodzice z obojga stron\n12.30 I Komunia św. – w intencji parafian\n15.00 Edwin (4 r. śm.), Zofia i Teresa Półkonik\n18.00 + Marian Trawiński (1 r. śm.)\n20.00 + Marianna i Franciszek Afeltowicz\nWakacyjne podróżowanie z parafialnym Ogniskiem Wychowawczym\n„Wesoło, aktywnie i bezpiecznie”, pod takim hasłem i w takiej atmosferze upłynęły wakacje 2020 dzieciom z Ogniska Wychowawczego naszej parafii.\nMimo sytuacji epidemiologicznej w kraju i na świecie uczestnicy mogli w pełni skorzystać z zaplanowanej oferty wypoczynku letniego, przy zachowaniu niezbędnych środków bezpieczeństwa (noszenie maseczek, dezynfekcja rąk, zachowany dystans społeczny). Jak co roku, program adresowany do dzieci był bardzo bogaty, ciekawy oraz atrakcyjny. Dzięki dotacji z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko – Pomorskiego, Urzędu Miasta Torunia oraz Polskiej Akcji Humanitarnej „Pajacyk” udało nam się wyjechać aż na pięć wycieczek poza Toruń.\nNa początku lipca udaliśmy się do miejscowości Leszcze na pole lawendowe oraz do Kruszwicy, odkrywając uroki Kujaw.„Lovenda Kujawska”, to największa plantacja lawendy w naszym województwie, gdzie uczestnicy warsztatów mogli poznać wiele różnych odmian tej rośliny, zbierali ją i tworzyli bukiety oraz aromatyczne woreczki. Ponadto smakowali lawendowego napoju, kupowali „lawendowe” pamiątki oraz fotografowali się na pięknym fioletowym tle.\nPo relaksie w miejscowości Leszcze udaliśmy się do Kruszwicy związanej z początkami polskiej państwowości. Grupa płynęła statkiem Rusałka po Gople, podziwiała panoramę miasta z historycznej wieży oraz zażywała pod czujnym okiem ratownika i opiekunów kąpieli wodnych oraz słonecznych w jeziorze.\nTydzień później wyruszyliśmy do pierwszej stolicy Polski, czyli Gniezna. Zwiedzanie miasta rozpoczęliśmy od odwiedzenia „Zagrody Alpaki i Przyjaciele”. Tam uczestnicy wzięli udział w animaloterapii, czyli w rekreacji, edukacji i terapii z udziałem zwierząt: głównie alpak, kóz, świń, królików. Dzieci mogły je wygłaskać, wyczesać, nakarmić i oprowadzić po zagrodzie, co było dla nich źródłem radości, relaksu, przełamania lęków przed zwierzętami.\nPo miłym czasie spędzonym w zagrodzie, przyszła pora na odrobinę historii. Poznaliśmy ją zwiedzając słynną Katedrę Gnieźnieńską, której wnętrze skrywa takie skarby, jak relikwie świętego Wojciecha czy Drzwi Gnieźnieńskie. Grupa zaopatrzona w audio przewodniki poznawała tajemnice obiektu. Atrakcją dla dzieci było wejście na sam szczyt wieży Bazyliki Prymasowskiej i podziwianie widoków z wysokości. Uczestnicy wycieczki, idąc Traktem Królewskim poszukiwali pomników króli i królików, będących symbolem miasta.\nNajwiększym zainteresowaniem oraz frekwencją cieszyła się wycieczka na teren województwa łódzkiego. Dużo pozytywnych wrażeń przyniósł pobyt w „Termach Uniejów”, gdzie w wodzie o właściwościach leczniczych, w temperaturze ponad 30 stopni można było odprężyć się, dobrze bawić i zapomnieć o troskach dnia codziennego. Dzieci korzystały m.in.: z wodnego placu zabaw, zjeżdżalni, rwącej rzeki.\n„Zoo Safarii Borysew” to kolejny punkt naszej wycieczki. Wychowankowie byli zachwyceni faktem możliwości zobaczenia dzikich zwierząt z różnych kontynentów. Ponadto, mogli też uczestniczyć w pokazach ich karmienia oraz robić im zdjęcia.\nW związku z tym, że patronką naszej parafii jest św. S. Faustyna Kowalska, udaliśmy się śladami jej dzieciństwa, odwiedzając dom rodzinny w Głogowcu oraz Kościół Urodzin i Chrztu w Świnicach Warckich. Siostra ze zgromadzenia przybliżyła nam historię życia i działalności Świętej.\nWyjazd do Ciechocinka kończył nasze lipcowe wojaże. Ta uzdrowiskowa miejscowość zachwyciła nas pięknymi dywanami kwiatowymi, fontannami, parkiem zdrojowym, tężniami, a dzieci przede wszystkim wodnym parkiem zabaw.\nOstatnia wycieczka odbyła się już w sierpniu. „Wesoły autobus” tym razem pojechał na Kaszuby. Pierwszym punktem całodniowej wycieczki był Gród Słowiański Sławutowo, gdzie przewodnicy w strojach historycznych wprowadzili grupę w średniowieczny klimat, pokazując jak żyli na co dzień ludzie w tej osadzie. Miejsce to przedstawiło dzieciom, jak dawniej rozwinięte było rzemiosło. Poznali pracę garncarza, tkaczki, piekarza, kowala, zielarza, w towarzystwie których zwiedzili 8 chat praojców. Ponadto, mali podróżnicy wzięli udział w drużynowych ruchowych grach średniowiecznych oraz w warsztatach garncarskich.\nDuże wrażenie wywarły na dzieciach korytarze wśród skał, czyli Groty Mechowskie, jedyna w Polsce i Europie osobliwość geologiczna powstała na terenach nizinnych we wsi Mechowo.\nNastępnie nawiedziliśmy Parafię Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Swarzewie, gdzie znajduje się figurka Maryi Królowej Polskiego Morza – skarb dla licznej rzeszy wiernych Kaszubów.\nPobyt na plaży w Pucku i kąpiel w morzu zakończył pełen atrakcji dzień na Pomorzu.\nwychowawcy: Agnieszka Bajcar i Justyna Angowska\nwojciech2020-09-27T10:00:39+02:0027 września, 2020|


UMCS zaprasza przyszłych studentów na dni otwarte. Zobacz UMCS z lotu ptaka - Spotted Lublin - Wiadomości Lublin, Wiadomości Lubelskie\nUMCS zaprasza przyszłych studentów na dni otwarte. Zobacz UMCS z lotu ptaka\nRedakcja 12 marca 2015, 17:34\nZawody sportowe, konkursy, zwiedzanie Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. To tylko kilka atrakcji przygotowanych przez studentów i samorząd UMCS w ramach dni otwartych uczelni. Studenci nakręcili nawet film promujący UMCS z lotu ptaka.\nPodczas tegorocznych dni otwartych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej przygotował wiele atrakcji dla przyszłych studentów. Uczelnia chce zachęcić jak największe grono do podjęcia studiów właśnie na UMCS.\nMiejsce: Akademickie Centrum Kultury UMCS „Chatka Żaka” ul. Radziszewskiego 16 20-031 Lublin\n9.00–9.15 Inauguracja Drzwi Otwartych – przemówienie JM Rektora oraz Prorektora ds. Studenckich UMCS (hol ACK UMCS „Chatka Żaka”)\n9.00–14.00 Szkolenia i doradztwo zawodowe. Konsultacje z doradcami zawodowymi (stoisko Biura Karier w ACK UMCS „Chatka Żaka)\n9.15–9.55 Prezentacja oferty kształcenia UMCS oraz zasad rekrutacji na studia (Sala Widowiskowa Inkubatora Medialno-Artystycznego)\n10.00–10.25 Potencjał rozwoju Akademickiego Lublina – prezentacja Urzędu Miasta Lublin\n10.30–10.55 Postaw na rozwój – prezentacja działalności organizacji studenckich (Sala Widowiskowa Inkubatora Medialno-Artystycznego)\n11.00–11.25 Erasmus. Studia i praktyki – program wymiany międzynarodowej okiem studentów z zagranicy (Sala Widowiskowa Inkubatora Medialno-Artystycznego)\n11.30–11.55 Prezentacja oferty kształcenia UMCS oraz zasad rekrutacji na studia (Sala Widowiskowa Inkubatora Medialno-Artystycznego)\n12.00–12.25 Postaw na rozwój – prezentacja działalności organizacji studenckich (Sala Widowiskowa Inkubatora Medialno-Artystycznego)\n14.30 Rozstrzygnięcie Gry Miejskiej i rozdanie nagród\n16.30 Rozstrzygnięcie konkursu „UMCS oczami kandydata” i rozdanie nagród\nWięcej informacji: Drzwi Otwarte UMCS 2015\n– Spójrz na UMCS z innej perspektywy. Zobacz, jak toczy się życie na miasteczku akademickim w centrum Lublina. Odwiedź także nasz kampus zachodni oraz budynki przy pl. Litewskim. Odkryj UMCS na nowo!\nUMCS Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej


Wystarczy jedna szklanka dziennie! Efekty widać od razu - w-Locie.pl\n12 września 2020 12 września 2020 RedakcjaCiekawostki / WiadomościNo Comment on Wystarczy jedna szklanka dziennie! Efekty widać od razu\nW ostatnich latach zdrowe odżywianie staje się w naszym kraju popularne, ludzie szukają kolejnego zdrowotnego panaceum, kombucha jest jednym z nich.\nJuż kilka lat temu w USA na popularności zaczęła zyskiwać kombucha, a produktów z nią w składzie można było naliczyć dziesiątki, jeżeli nie setki. Teraz ten trend powoli przychodzi także do naszego kraju i kombucha staje się szerzej dostępna. Kombucha, znana także jako Grzyb Herbaciany jest używana od tysiącleci na Dalekim Wschodzie, gdzie uchodzi za remedium na wiele dolegliwości.\nCzytaj też: W to kłamstwo uwierzyły tysiące! Teraz nie ma żadnych wątpliwości. Eksperci przerwali milczenie\nZdrowe odżywianie: Kombucha powinna zwrócić Twoją uwagę\nKombucha wygląda trochę jak meduza, na szczęście nie trzeba jej spożywać. Wystarczy przygotować napar na bazie zielonej, bądź czarnej herbaty, dodać do niech grzyb i zostawić na tydzień. Napój lekko sfermentuje, powstanie dzięki temu lekko gazowany napar, który może zaskoczyć was, pozytywnie, swoim smakiem.\nZobacz również: Przerwała milczenie i wyznała przerażającą prawdę. Słowa przyjaciółki mamy Madzi budzą grozę\nTak przygotowany napój ma właściwości przeczyszczające, a także detoksykacyjne. Działa pozytywnie na skórę, po kilku tygodniach stosowania powinny zniknąć wszystkie zaskórniaki, a także podrażnienia. Zmniejsza również wpływ wolnych rodników oraz substancji toksycznych.\nNapar z kombuchy dodatkowo wzmacnia odporność organizmu, a także reguluje ciśnienie krwi, pracę trzustki i wątroby. Działa także znakomicie przy odchudzaniu. Ogranicza chęć jedzenia słodyczy i niezdrowych przekąsek. Jakby tego było mało poprawia samopoczucie i dodaje energii do działania.\nkombucha, medycyna naturalna, napar, napar z kombuchy, zdrowe odżywianie


2019-07-15, godz. 18:00 Przeszła trzy operacje w pierwszych dniach życia. Lekarze z Wrocławia uratowali życie dziecku urodzonemu w Nysie To pierwszy taki zabieg w Polsce. Wrocławscy lekarze przeprowadzili trzy operacje w pierwszych dniach życia noworodka. Dziewczynka, która urodziła się w Nysie ... » więcej 2019-07-15, godz. 17:00 Poseł Kamil Bortniczuk ruszył w kurs po Opolszczyźnie Poseł Porozumienia Kamil Bortniczuk rozpoczął wizyty w terenie w ramach akcji 'Poznaj swojego posła'. Objazd Opolszczyzny parlamentarzysta rozpoczął od gminy ... » więcej 2019-07-15, godz. 16:45 Drogowe zamieszanie w centrum Opola Ulica Kośnego w Opolu przez kilka tygodni będzie jednokierunkową, od Katowickiej do parkingu przy Teatrze im. Jana Kochanowskiego. O zmianach w organizacji ru ... » więcej 2019-07-15, godz. 16:05 Zamiast ogródków działkowych będą tereny inwestycyjne [INTERWENCJA] Przeciw likwidacji ogrodów działkowych protestują ich użytkownicy w Prudniku. Ziemię tą gmina chce przeznaczyć pod inwestycje, bo w mieście brakuje gruntów na ... » więcej 2019-07-15, godz. 15:07 Szykuje się przeprowadzka opolskiego NFZ. Koniec funduszu... na peryferiach Po 21 latach Narodowy Fundusz Zdrowia w Opolu przenosi siedzibę z ul. Głogowskiej na Ozimską 72a. Od kwietnia przyszłego roku pacjenci będą przyjmowani w biur ... » więcej 2019-07-15, godz. 14:45 Masz w rodzinie małego "cukrzyka" - zbadaj jego rodzeństwo! Uniwersytecki Szpital Kliniczny zachęca do udziału w programie wczesnego wykrywania cukrzycy typu 1 u dzieci. Propozycja skierowana jest do rodzin, w których ... » więcej 2019-07-15, godz. 14:06 Opolskie samorządy skutecznie aplikują po ministerialne pieniądze na poprawę bezpieczeństwa. Podpisano 5 porozumień Pięć opolskich samorządów sięgnęło po dofinansowanie z ministerialnego programu 'Razem Bezpieczniej', na łączną kwotę ponad 360 tysięcy złotych. Chodzi w nim ... » więcej 2019-07-15, godz. 13:11 Kleszcze niezmiennie groźne. 243 przypadki zachorowań na boreliozę od początku roku 243 przypadki zachorowań na boreliozę odnotowała od początku roku Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Opolu. Specjaliści przypominają, że lato to c ... » więcej 2019-07-15, godz. 13:00 Akcja "Trzeźwy poranek" w Nysie. Sprawdzono 200 kierowców 1 na dwustu kierowców skontrolowanych o poranku przez nyską policję zdecydował się wsiąść za kółko będąc pod wpływem alkoholu. Taki jest efekt akcji 'Trzeźwy ... » więcej 2019-07-15, godz. 12:45 Akcja KAS w terenie. Zlikwidowano 4 nielegalne salony gier 4 nielegalne salony gier na automatach zlikwidowali funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu. Salony działały na terenie powiatów opolskiego ... » więcej\n11121314151617 100230 na 10023 stronach


Jak krok po kroku wprowadzić trwałą zmianę w relacji z dzieckiem. Praktyczny poradnik (ebook) –\tAlan E. Kazdin – Woblink.com\nEbookJak krok po kroku wprowadzić trwałą zmianę w relacji z dzieckiem. Praktyczny poradnikAutor: Alan E. KazdinWydawca: Czarna OwcaOcena czytelników:0,0\nDodaj swoją ocenę ›Format: EPUB, MOBICena katalogowa29,99 złKupuj taniej od: 19,99 złUŻYJWprowadź inny kod Twoja cena: Do koszykaChcę przeczytaćOpis publikacjiUchrońmy nasze dzieci przed błędami naszych rodziców! Książka, która pomoże, nie tylko młodym rodzicom, wypracować głęboką i silną więź z dzieckiem. Nauczy jak postępować, gdy nie skutkują już ani prośby, ani groźby. Profesor Kazdin nie ocenia rodziców, nie karze ich, ale wskazuje skuteczne rozwiązania problemów, jakie codziennie napotykają w wychowywaniu dzieci. Krok po kroku uczy jak mówić, jak stawiać granice, jak wymagać, ale też jak nagradzać, jak okazywać dzieciom miłość i troskę, jak być dla nich wsparciem. Alan E. Kazdin jest doktorem nauk medycznych, profesorem psychologii i psychiatrii dziecięcej Uniwersytetu Yale, dyrektorem Yale Parenting Center. Jego dokonania w dziedzinie wychowania dzieci były przedstawiane przez główne stacje radiowe i telewizyjne Ameryki a także BBC. Profesor występował w Today, Good Morcing America, ABC News, 20/20 i Dr. Phil. Często prowadzi wykłady dla rodziców, pedagogów i grup biznesowych zainteresowanych najnowszymi osiągnięciami nauki i technikami pedagogicznymi.Informacje szczegółoweJęzyk publikacjipolskiTyp produktuE-book w formatach: EPUB, MOBIRozmiary plików\n2.17 MB (MOBI),\t0.55 MB (EPUB)\tTyp zabezpieczeniaznak wodnyWarunki dostępunielimitowany użytek własny, kopiowanie i udostępnianie zabronioneWymagania sprzętoweaby otworzyć plik, należy posiadać urządzenie (czytnik e-ink, smartfon, tablet) obsługujące któryś z wymienionych formatów: EPUB, MOBICzytelnicy, którzy kupili tę książkę, kupili równieżKsiążki w tej samej kategoriiPolecane przez WoblinkBeksińscy. Portret podwójnyMagdalena Grzebałkowska8,531,99 złPielgrzymTerry Hayes8,233,90 złNic zwyczajnego. O Wisławie SzymborskiejMichał Rusinek8,028,99 złZamień chemię na jedzenieJulita Bator7,224,99 złLosy dobrego żołnierza Szwejka czasu wojny światowejJarosław Hašek7,629,00 złMiniaturzystkaJessie Burton, Anna Sak7,038,00 złTajemna historia Donna Tartt7,937,90 złZaginięcieRemigiusz Mróz7,713,80 złWszechświat kontra Alex WoodsGavin Extence7,729,99 złSeks, betel i czary. Życie seksualne dzikich sto lat późniejAleksandra Gumowska6,325,99 złCo nas nie zabijeDavid Lagercrantz7,034,99 złDziewczyny z PowstaniaAnna Herbich8,427,99 złMały przyjacielDonna Tartt6,039,90 złKasacjaRemigiusz Mróz7,613,25 złCzasy secondhand. Koniec czerwonego człowiekaSwietłana Aleksijewicz, Jerzy Czech8,032,90 złVernon Subutex. Tom 1Virginie Despentes7,227,99 złKsięgi JakuboweOlga Tokarczuk7,727,13 złMroczny zakątekGillian Flynn7,125,99 złOstatnia arystokratkaEvžen Boček7,227,00 złPogromca lwówCamilla Läckberg7,529,99 złMgłaKaja Malanowska6,828,99 złHouse of Cards. Bezwzględna gra o władzęMichael Dobbs7,428,99 złJezus ośmieszony. Esej apologetyczny i sceptycznyLeszek Kołakowski7,423,99 złZa żadne skarbyVera Falski6,424,00 złWyświetlane oceny zawierają ocenyz Opinie czytelników:KomentarzeRecenzjeDodaj komentarzDODAJ KOMENTARZDodaj recenzjęDODAJ RECENZJĘ↑ Wróć do góry×Zaloguj się, by ocenić:0\tNewsletterZapisz się i zgarnij