Cmentarz Wojenny w Wałczu » Marian Wiatr – Historia zbiorowego grobu robotników przymusowych\nMarian Wiatr - Historia zbiorowego grobu robotników przymusowych\nOd grudnia 1939 roku, do sierpnia 1944 roku Niemcy, na wydzielonej kwaterze cmentarza katolickiego przy ulicy Buchwaldstrasse w Deutsch Krone (dziś Aleja Zdobywców Wału Pomorskiego w Wałczu) za szpitalem, chowali polskich robotników przymusowych, zmarłych z powodu chorób, czy też z innych przyczyn.\nPrzy każdym pochówku uczestniczył wałecki ksiądz katolicki, proboszcz Heinrich Wilhelmi (zmarł 17-IV-1963 roku w Niemczech)\nPo zakopaniu zwłok grobu nie oznaczano w żaden sposób, miejsce było niwelowane. Zaznaczano tylko wolne miejsce do następnych pochówków. Jedynie dzięki niemieckiemu proboszczowi księdzu Heinrichowi Wilhelmiemu, który wpisywał zmarłych polskich robotników przymusowych, do Niemieckiej Katolickiej Księgi Zgonów, można było po latach ustalić faktyczną liczbę pochowanych w wspólnej mogile zwłok na pięćdziesiąt dwie osoby.\nPo zdobyciu Deutsch Krone (Wałcza), w dniu 11-II-1945 roku w niedzielę, została oswobodzona liczna grupa polskich robotników przymusowych w mieście i okolicy.\nOpuszczając ziemię wałecką w marcu 1945 roku, dla potomnych, na zbiorowej mogile swoich rodaków stawiają oni duży drewniany krzyż, dołączając do niego drewnianą tablicę. Na tablicy umieszczono dane czterdziestu osób tam pochowanych, w dwóch rzędach po dwadzieścia w każdym. Pominięto dwanaście osób, mówiono, że to z braku miejsca na tablicy, czy też zagubienia danych. W późniejszych latach dotrę do tej brakującej dwunastki.\nDane osób umieszczonych na tablicy:\n(Tu spoczywają w Bogu)\nGrajkowski Bronisław zmarł 15-XII-1939\nGrada Jan zmarł 15-XII-1939\nKaczmarek Stanisław zmarł 02–I–1940\nKandza Józef zmarł 05–I–1940\nGrod Stefan zmarł 15–II–1940\nKorkowski Edward zmarł 04-IV-1940\nDepa Walenty zmarł 10-VII-1940\nCember Władysław zmarł 25-VII-1940\nCentnarowski Franciszek zmarł 27-VII-1940\nDombrowski Bronisław zmarł 23-VII-1940\nSblewski Roman zmarł 29-XII-1941\nTyka Jan zmarł 25–I–1942\nMaszczyk Mirosław zmarł 05–I–1942\nDobrowski Alicja zmarła 21-III-1942\nWierzbowski Franciszek zmarł 27-III-1942\nKogut Mieczysław zmarł 09-VII-1942\nNamysłowski Stanisław zmarł 05-XII-1942\nNamysłowska Stanisława zmarła 05- IX- 1942\nOrłowski Józef zmarł 30-XII-1942\nKiedrowski Marta zmarła 20- IV-1943\nAdamczak Stanisław zmarł 25- IV-1943\nKazmierczak Józef zmarł 27–V–1943\nKazmierek Anna zmarła 23–V–1943\nSzulinski Henryk zmarł 04-VI–1943\nSzulinski Genowefa zmarła 28–VI–1943\nJaworski Antoni zmarł 06–VII-1943\nDudkiewicz Jadwiga zmarła 29 -VIII-1943\nNazanek Stanisław zmarł 24–IX–1943\nTelalicka Grypina zmarła 04–II–1944\nStefański Tadeusz zmarł 29–I–1944\nNechwińska Julia zmarła 15–II– 1944\nMajewski Jan zmarł 27–II–1944\nPigulski Daniela zmarła 07–IV–1944\nMilczarek Tadeusz zmarł 15 –V– 1944\nLis Halina zmarła 25–V–1944\nBedalek Stanisław zmarł 07–VI–1944\nGrobelna Wiktoria zmarła 24–VI–1944\nStrzałkowska Krystyna zmarła 08–VII-1944\nMachlanska Maria zmarła 22–VII–1944\n39 Dawidowicz Janina zmarła 02–VIII–1944\n40. Kuzinoga Jan zmarł 11–VII–1944\n(Módlcie się za nami)\nJak dojść do miejsca zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych.\nPo wejściu na cmentarz główną bramą, idziemy do figury cmentarnej znajdującej się na skrzyżowaniu ścieżek, idziemy dalej prosto. Po przejściu około dwudziestu metrów, skręcamy w prawo. Po przejściu jeszcze około trzydziestu metrów, po lewej stronie, jest rejon zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych. Dziś mocno zarośnięty, po grobie nie ma śladu.\nOd 1945 do 1974 roku, grób był zawsze zadbany. W dniach: 11 lutego – rocznicę zdobycia Wałcza, 9 maja – rocznicę zakończenia II Wojny Światowej (potem zmieniono na 08.05), czy też 1 listopada – Dzień Wszystkich Świętych, grób był zasypany zniczami. Mama opowiadała mi, że zawsze pierwszego listopada na grób przyjeżdżał starszy Pan z Bydgoszczy, miał tam pochowanego syna.\n1 Kto zlecił wykonanie i umieszczenie tablicy na zbiorowym grobie?\n2 Kto wyrzeźbił dane na tej tablicy?\n3 Gdzie jest tablica i krzyż z tego grobu?\n4 Kto imiennie kazał zlikwidować ten grób?\nDnia 15-VII-1974 roku w poniedziałek pracownicy Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Wałczu dokonali częściowej ekshumacji (28-u zwłok) z wspólnego grobu polskich robotników przymusowych z cmentarza przy szpitalu na Cmentarz Wojenny na Bukowinie w Wałczu.\nPostawiono tam dodatkowo dwa nagrobki, na każdym z nich umieszczono po czternaście nazwisk, z datami zgonów. Na dole z nich każdego umieszczono napis Żołnierze Polscy z 1939 roku.\nWystawiono fakturę Nr 2/27/1974 rok na sumę 37.833 zł.\nMogiła w której pozostało dwudziestu czterech robotników przymusowych została zrównana z ziemią – po dwudziestu dziewięciu latach przestała istnieć.\nNa początku lipca 1977 roku wysłałem do telewizyjnego programu „Świadkowie” list oraz zdjęcia, opisując historię tego grobu oraz częściową jego ekshumację, z zapytaniem, czy można by było wyemitować ten materiał w którymś z programów „Świadkowie” oraz spróbować odnaleźć kogoś z rodziny pochowanych tam osób. Napisałem również, by wytknięto władzom Urzędu Miasta Wałcza decyzję o pozostawieniu część zwłok na miejscu. Na odpowiedź czekałem miesiąc.\nKomitet Do Spraw Radia i Telewizji Warszawa, dnia 13–08–1977 rok\nW dalszej korespondencji proszę powoływać się na\nNr …………………………………………….PI- 05/z / 78732.\nOb Marian Wiatr\nUprzejmie zawiadamiamy, że Wasze listy nawiązujące do telewizyjnego programu „Świadkowie” zostały nam w dniu dzisiejszym przekazane do załatwienia przez Naczelną Redakcję Publicystyki Telewizji. Z przykrością informujemy, że Wasza sprawa nie została wykorzystana w audycji ze względów programowych.\nNiemniej jednak dziękujemy za okazane zaufanie i zainteresowanie naszym programem.\nŁączymy podziękowania i jednocześnie przepraszamy za opóźnienie w udzieleniu Wam odpowiedzi.\nZal.6 Z-ca Kierownika Redakcji\nPR-10-185a. Zam. 11985 – PWHDA/S/Bz Grz Graf.3533-6- 50000 form-piśm.80g\nW listopadzie 1977 roku „Kurier Polski” na łamach swojej gazety pod nagłówkiem Miejsca Pamięci Narodowej, ogłosił mini ankietę – „tylko jedno pytanie”\nCzy w waszej miejscowości lub regionie otacza się należytą opieką Miejsca Pamięci Narodowej.\nProsimy Was Drodzy Czytelnicy o poinformowanie nas .\nPodajcie konkretne przykłady – gorąco Was oto prosimy.\nPrzedstawiłem historię zbiorowego grobu Polskich robotników przymusowych w Wałczu – list pozostał bez odpowiedzi.\nW styczniu 1978 roku wysłałem do „Gazety Poznańskiej” w Poznaniu przy ulicy Grunwaldzkiej Nr 19, historię zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych na cmentarzu za szpitalem w Wałczu, od jej powstania w 1939 roku do likwidacji w 1974 roku, dołączając 6 zdjęć.\nPod koniec stycznia 1978 roku „Gazeta Poznańska” przesłała moje materiały do Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Pile przy ulicy Mariana Buczka Nr 19, na ręce wice Prezesa Zarządu Pana Czesława Kołosowskiego, który pismem L.dz.202/interwencje/78 z dnia 07-II-1978 roku w wtorek przekazał sprawę do Wojewódzkiego Obywatelskiego Komitetu Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Pile. Przy ulicy Niepodległości 33/35 na ręce Przewodniczącego Komitetu mgr. Mieczysławowi Lepczyńskiemu.\nZarząd Wojewódzki ul. Mariana Buczka Nr 14\nL dz. 202/ Interwencje/78\n07 lutego 1978 rok\nWojewódzka Komisja Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa\nNiepodległości 64-920 Piła\nW załączeniu przesyłamy pismo oraz 6 sztuk zdjęć Ob. Mariana Wiatr, zam. Wałcz ul Zwycięstwa Wojska Polskiego 45/4 przesłanego nam przez redakcję „Gazeta Poznańska” Dział Opinii i Polemik – Poznań ul Grunwaldzka 19 w celu rozpatrzenia według Waszych kompetencji. Po Waszym rozpatrzeniu prosimy o powiadomienie Ob. Wiatr i Redakcję o wyniku załatwienia sprawy.\n1 Redakcja „Gazeta Poznańska” Dział Opinii i Polemik Poznań ul Grunwaldzka 19\n2 Ob. Wiatr Marian 78-600 Wałcz Al. Zwyc. Wojska Polskiego 45/4\nV – ce Prezes Zarządu Wojewódzkiego\nCo to znaczy według waszych kompetencji?\nW dniu 21-II-1978 roku w wtorek odbyła się wizja lokalna, przy zbiorowym grobie polskich robotników przymusowych.\nPan Przewodniczący Komitetu mgr Mieczysław Lepczyński, powiadamia o tym pismem KI IV-5363/2/7 z dnia 28-II-1978 roku w wtorek Naczelnika Miasta Wałcza Zbigniewa Podwojskiego.\nW tym piśmie jest napisane „….. w którym spoczywają zwłoki 11 kobiet pomordowanych w latach 1942 – 1944”. Powinno być 12 kobiet zmarłych w latach 1939 – 1944.\nPomordowanych – w moich pismach nie piszę POMORDOWANYCH. Wyszło to spod pióra Pana Lepczyńskiego.\nWojewódzki Obywatelski Komitet\nOchrony Walki i Męczeństwa\nAl. Niepodległości 33/35 64-920 Piła Piła, dnia 28 lutego 1978 r\nDnia 7 lutego br. Związek Bojowników o Wolność i Demokrację w Pile przekazał Wojewódzkiemu Obywatelskiemu Komitetowi Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa pismo zawierające skargę ob. Mariana Wiatr zam. w Wałczu ul. Zwycięstwa Wojska Polskiego45/4. W wyniku wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 21-II-1978 r przez pracownika WOKOPWiM Krystynę Głowacką na cmentarzu komunalnym, usytuowanym przy ul. Zdobywców Wału Pomorskiego stwierdzono:\n1 – brak mogiły zbiorowej w miejscu w, którym spoczywają zwłoki 11 kobiet pomordowanych w latach 1942 – 1944.\n2 – silny stopień dewastacji i zanieczyszczenia cmentarza na, którym spoczywają zwłoki kobiet.\nW związku z powyższym, zobowiązuję Tow. Naczelnika do usunięcia w/w zaniedbań w terminie do 15 kwietnia br.\nJestem przekonany, że Tow. Naczelnik doceniając rangę i społeczne znaczenie miejsc upamiętnionych nie będzie szczędził wysiłku, aby doprowadzić cmentarz do stanu, który nie będzie budził zastrzeżeń obywateli związanych emocjonalnie z tą sprawą.\nRedakcja Gazety Poznańskiej.\nOb Marian Wiatr. Przewodniczący Komitetu\nZBOWiD w Pile. Mgr Mieczysław Lepczyński\nWypisy z Niemieckiej Księgi Zgonów Polskich robotników przymusowych zmarłych w latach 1939-1944, pochowanych w Deutsch Krone (Wałczu) na niemieckim cmentarzu katolickim.\nWpisów dokonywał Proboszcz tutejszej parafii Ksiądz Heinrich Wilhelmi.\nKsięgi Zgonów znajdowały się w kościele św. Mikołaja w Wałczu. Dzięki życzliwości Księdza Proboszcza Romualda Kunickiego w 1992 roku mogłem dokonać ich przeglądu i zrobić odpisy. Porównałem je z wcześniejszymi listami, zgonów, będącymi w moim posiadaniu, dokonałem poprawień i uzupełnień.\nW 2006 roku wszystkie niemieckie księgi, znajdujące się w parafii pw. św. Mikołaja w Wałczu z polecenia władz kościelnych, zostały przekazane do Archiwum Kościelnego w Koszalinie.\nLista polskich robotników przymusowych, pochowanych we wspólnym grobie, po uzupełnieniu:\n1 Grajkowski Bronisław\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 64/1939 roku.\nData zgonu – 05-XII-1939 roku w wtorek.\nWiek – 20 lat.\nUwagi – Robotnik rolny, jeniec wojenny.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 15-XII-1939 roku w piątek.\nBył umieszczony na tablicy, przy zbiorowym grobie robotników przymusowych.\nRząd – I, Pozycja – nr I\nData zgonu – 15-XII-1939 roku w piątek – jako Grajkowski Bronisław.\nPrzeniesiony na Cmentarz Wojenny na Bukowinie w Wałczu, w dniu 15-VII-1974 roku w poniedziałek.\n2 Grada Jan\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 65/1939 roku.\nData zgonu – 14-XII-1939 roku w czwartek.\nWiek – 28 lat.\nUwagi – Jeniec wojenny.\nRząd – I, Pozycja nr II\nData zgonu – 15-XII-1939 roku w piątek – jako Grada Jan.\n3 Kaczmarek Stanisław\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 2/1940 roku.\nData zgonu – 02-I-1940 roku w wtorek.\nBył umieszczony na na tablicy, przy zbiorowym grobie robotników przymusowych.\nRząd – I, Pozycja nr III\nData zgonu – 02-I-1940 roku w wtorek – jako Kaczmarek Stanisław.\n4 Kandsz Józef\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 14/1940 roku.\nData zgonu – 05-I-1940 roku w piątek.\nWiek – 46 lat.\nUwagi – Robotnik rolny.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 05-II-1940 roku w poniedziałek.\nRząd – I, Pozycja – nr IV\nData zgonu – 05-II-1940 roku w poniedziałek – jako Kandza Józef.\n5 Grod Stefan\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 23/1940 roku.\nData zgonu – 15-II-1940 roku w czwartek.\nWiek – 25 lat.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, jako – Gord Stefan.\nRząd – I Pozycja nr V\nData zgonu – 15-II-1940 roku w czwartek – jako Grod Stefan.\nPrzeniesiony na Cmentarz Wojenny na Bukowinie w Wałczu w dniu 15-VII-1974 roku w poniedziałek.\n6 Hudzicki Maria\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 23/1940 rok – Pod tym samym numerem 23/1940 rok, jest zapisany G R O D S T E F A N. Czy to jest błąd w numeracji zrobiony przez Księdza Wilhelmiego nieświadomie ?.\nData zgonu – 10-III-1940 roku w niedzielę, została pochowana 15-III-1945 roku w piątek.\nWiek – 27 lat.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 1.\nNie była umieszczona na tablicy, zbiorowego grobu robotników przymusowych.\n7 Kurkowski Edward\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 35/1940 roku.\nData zgonu – 05-IV-1940 roku w piątek, został pochowany 09-IV-1940 roku w wtorek.\nWiek – 10 lat.\nRodzice – syn Edmunda i Anny z domu Matczyńska.\nUwagi – dziecko.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 04-IV-1940 roku w czwartek – jako Korkowski Edward.\nRząd – I, Pozycja nr VI\nData zgonu – 04-IV-1940 roku w czwartek – jako Korkowski Edward.\n8 Depa Walenty\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 47/1940 roku.\nData zgonu – 10-VI-1940 roku w środę, został pochowany 15-VI-1940 roku w poniedziałek.\nWiek – 25,5 lat.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 10-VII-1940 roku w środę.\nRząd – I, Pozycja nr VII\nData zgonu – 10-VII-1940 roku w środę – jako Depa Walenty.\n9 Cember Władysław lub Ceuber lub Żenber\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 51/1940 roku.\nData zgonu – 25-VI-1940 roku w wtorek, został pochowany 28-VI-1940 roku w piątek.\nWiek – 24 lata.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 25-VII-1940 roku w czwartek.\nRząd – I, Pozycja nr VIII\nData zgonu – 25-VII-1940 roku w czwartek – jako Cember Władysław.\n10 Centnarowski Franciszek lub Żentnarowski\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 53/1940 roku.\nData zgonu – 27-VI-1940 roku w czwartek, został pochowany 01-VII-1940 roku w poniedziałek.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 27-VII-1940 roku w sobotę.\nRząd – I, Pozycja nr IX\nData zgonu – 27-VII-1940 roku w sobotę – jako Centnarowski Franciszek.\n11 Garski Józef lub Garske\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 60/1940 roku.\nData zgonu – 01-VIII-1940 roku w czwartek, został pochowany 02-VIII-1940 roku w piątek.\nWiek – 29 lat.\nRodzice – Emil i Urszula z domu Tielman.\nUwagi – Kierowca z Tutz (Tuczna ) Pozostawiony w zbiorowym grobie – 2.\nNie był umieszczony na tablicy, zbiorowego grobu robotników przymusowych.\n12 Waśkowiak Jan lub Waskowiak\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 64/1940 roku.\nData zgonu – 15-VIII-1940 roku w czwartek, został pochowany 19-VIII-1940 roku w poniedziałek.\nWiek – 74 lata.\nUwagi – Robotnik. Pozostawiony w zbiorowym grobie – 3.\n13 Gornullew Magdalena lub Gomnulew\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 67/1940 roku.\nData zgonu – 06-IX-1940 roku w piątek.\nWiek – 20,5 lat.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 4.\nZapisana lub zapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 69/1940 roku.\nData zgonu – 07-X-1940 roku w poniedziałek, pogrzeb 09-X-1940 roku w środę.\nUwagi – Śmierci z powodu grypy. Pozostawiona lub pozostawiony w zbiorowym grobie – 5.\nNie była umieszczona lub nie był umieszczony na tablicy, zbiorowego grobu robotników przymusowych.\n15 Piekarski Jan\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 75/1940 roku.\nData zgonu – 09-XI-1940 roku w sobotę, został pochowany 12-XI-1940 roku w wtorek.\nUwagi – Pozostawiony w zbiorowym grobie – 6.\n16 Paprocki Alfons\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 4/1941 roku.\nData zgonu – 13-I-1941 roku w poniedziałek.\nWiek – 21 lat.\nUwagi – Pozostawiony w zbiorowym grobie – 7.\n17 Zentarski lub Zetnarski\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 6/1941 roku.\nData zgonu – 18-I-1941 roku w sobotę, został pochowany 20-I-1941 roku w poniedziałek.\nWiek – 48 lat.\nUwagi – Pozostawiony w zbiorowym grobie – 8 .\nZapisana lub zapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 15/1941 roku.\nData zgonu – 14-II-1941 roku w piątek, została lub został pochowany 18-II-1941 roku w wtorek.\nWiek – 15,5 lat\nUwagi – Pozostawionym w zbiorowym grobie – 9.\nNiebyła lub nie był umieszczony na tablicy, zbiorowego grobu robotników przymusowych.\n19 Dąbrowski Alicja\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 27/1942 roku.\nData zgonu – 21-III-1942 roku w sobotę, została pochowana 25-III-1942 roku w środę.\nWiek – 8 lat.\nRodzice – Jan i Magdalena z domu Pawelicz.\nUwagi – dziecko – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 10.\nByła umieszczona na tablicy, przy zbiorowym grobie robotników przymusowych.\nRząd – I Pozycja nr XVI\nData zgonu – 21-III-1942 roku w sobotę – jako Dobrowski Alicja.\n20 Dombrowski Bronisław\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 52/1941 roku.\nData zgonu – 18-VII-1941 roku w piątek, został pochowany 22-VII-1941 roku w wtorek.\nRodzice – Adamczyk (może jest to błędny zapis imienia, przez księdza niemieckiego Wilhelmiego i powinno być Adam ?) Maria z domu Pasifca.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie, umieszczono datę zgonu 23-VII-1940 rok w wtorek – jako Dąbrowski Bronisław\nRząd – I, Pozycja nr X\nData zgonu 23-VII-1940 roku w wtorek – jako Dombrowski Bronisław.\n21 Sblewski Roman\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 86/1941 roku.\nData zgonu – 29-XII-1941 roku w poniedziałek, został pochowany 02-I-1942 roku w piątek\nWiek – 2 lata.\nRodzice – Anny Janikowskiej.\nRząd – I, Pozycja nr XI\nData zgonu – 29-XII-1941 roku w poniedziałek – jako Sblewski Roman.\n22 Tyka Jan\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 9/1942 roku.\nData zgonu – 25-I-1942 roku w niedzielę, został pochowany 04-II-1942 roku w środę.\nRząd – I, Pozycja nr XII\nData zgonu – 25-I-1942 roku w niedzielę – jako Tyka Jan.\n23 Moszczyk Mirosław\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 22/1942 roku.\nData zgonu – 05-III-1942 roku w czwartek, został pochowany 09-III-1942 roku w poniedziałek.\nUwagi – Polski robotnik rolny.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, jako Maszczyk Mirosław.\nRząd – I, Pozycja nr XIII\nData zgonu – 05-III-1942 roku w czwartek – jako Maszczyk Mirosław.\n24 Wierzbowski Franciszek\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 28/1942 roku.\nData zgonu – 27-III-1942 roku w piątek, został pochowany 31-III-1942 roku w wtorek.\nWiek – 66 lat.\nRodzice – Kazimierz i Juliana z domu Baczewska.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 23-VII-1942 roku w czwartek.\nRząd – I, Pozycja nr XV\nData zgonu 27-III-1942 roku w piątek – jako Wierzbowski Franciszek.\n25 Kogut Mieczysław\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 39/1942 roku.\nData zgonu – 09-VI-1942 roku w wtorek, został pochowany 12-VI-1942 roku w piątek.\nWiek – 2,5 lat.\nRodzice – Stefan i Kazimiera z domu Wilczyńska.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 09-VII-1942 roku w czwartek.\nRząd – I, Pozycja – nr XVI\nData zgonu 09-VII-1942 roku w czwartek – jako Kogut Mieczysław.\n26 Namysławska Stanisława\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 59/1942 roku.\nData zgonu – 05-IX-1942 roku w sobotę, została pochowana 08-IX-1942 roku w wtorek.\nWiek – 32 lata.\nRodzice – Andrzej i Anna z domu Przybylska ( powinno być Przybyłowicz).\nUwagi – Rodzina po 57-u latach odnalazła Jej grób.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 05-XII-1943 roku w niedzielę. Oraz przekręcono nazwisko i imię na Namysłowski Stanisław.\nRząd – I, Pozycja nr XVII\nData zgonu – 05-XII-1942 roku w sobotę – jako Namysłowski Stanisław.\nPrzeniesiona na Cmentarz Wojenny na Bukowinie w Wałczu w dniu 15-VII-1974 roku w poniedziałek.\nHistorię Pani Namysłowskiej Stanisławy opisałem w „Pojezierzu Wałeckim” nr 29 ( 128 ) z dnia 22-VII-1999 roku w czwartek strona 15.\nPodczas II wojny światowej w niemieckim miasteczku Deutsch Krone (obecnie Wałcz) od grudnia 1939 roku do sierpnia 1944 roku, na wydzielonej kwaterze cmentarza katolickiego przy ulicy Buchwaldstrasse (dziś Aleja Zdobywców Walu Pomorskiego) za szpitalem, Niemcy chowali polskich robotników przymusowych, zmarłych przeważnie na skutek chorób, zwykle w obecności proboszcza niemieckiego kościoła katolickiego Heinricha Wilhelma.\nNie oznaczano grobu, a jedynie niwelowano teren i zaznaczano, gdzie obok jest jeszcze wolne miejsce, do dalszych pochówków. Dzięki proboszczowi Wilhelmowi, który wpisywał nazwiska polskich robotników przymusowych, do niemieckiej Księgi Zgonów, można było po latach ustalić faktyczną liczbę pochowanych we wspólnym grobie na 52 osoby.\nW dniu 11-II-1945 roku w niedzielę po zdobyciu Deutsch Krone przez wojska radzieckie, w mieście i okolicy została oswobodzona liczna grupa polskich robotników przymusowych. Oni to właśnie opuszczając w marcu 1945 roku ziemię wałecką, na zbiorowym grobie robotników postawili dla potomnych duży drewniany krzyż z tablicą, na której wyryto 40 nazwisk z datami ich śmierci. Niektórzy twierdzili, że dane pozostałych 12 osób nie umieszczono z braku miejsca, inni natomiast, że z powodu zaginięcia dokumentów.\nGrób przez 29 lat był utrzymywanym w należytym porządku, aż do 15-VII-1974 roku w poniedziałek, kiedy nastąpiła częściowa ekshumacja. Tę bzdurną decyzje podjął Wojewódzki Komitet Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Koszalinie.\n28 zwłok przeniesiono na Cmentarz Wojenny na Bukowinę, postawiono tam dwa nagrobki z 14 nazwiskami każdy i z napisem „Żołnierze Polscy z 1939 roku”. Są tam jako żołnierze pochowani między innymi: Kurkowski Edward lat 10, zmarł w 1940 roku, Sblewski Roman żył 2 lata zmarł w 1941 roku, Kogut Mieczysław lat 2,5 zmarł w 1942 roku, Namysłowski Stanisław (powinno być Namysłowska Stanisława) lat 32 zmarła w 1942 roku, Szulinski Henryk lat 2,5 zmarł w 1943 roku, Nazarek Stanisław lat 17,5 zmarł w 1943 roku, Pinulski Daniel (powinno być Pigulska Daniela) żyła 12 dni zmarła w 1944 roku, Mielczarek Tadeusz lat 16,5 zmarł w 1944 roku, Kuzinoga Janina lat 1,5 zmarła w 1944 roku jako Kuźma Jan .\nGrób z pozostałymi 24 osobami zrównano z ziemią, by nie pozostał żaden ślad.\nW marcu 1999 roku z Urzędu Miasta Wałcza zadzwonił do mnie Pan Jerzy Wiliński z zapytaniem, czy mam u siebie w dokumentach z okresu wojny coś o Pani Stanisławy Namysłowskiej, zmarłej w 1942 roku w Deutsch Krone (Wałczu), bowiem rodzina poszukuje jej grobu bezskutecznie od 57 lat. Podał mi imię ojca i matki oraz panieńskie nazwisko jej matki. Sprawdziłem z moimi danymi – wszystko pasowało i to dzięki Panu Jerzemu Wilińskiemu mogłem sprawę doprowadzić do końca.\nDnia 01-VII-1999 roku w czwartek o godzinie 10 przyjechał najmłodszy syn Pani Namysłowskiej, Pan Jan z żoną. Gdy chowano jego matkę miał ponad rok, historię z lat 1941 – 1944 znał z opowiadań najstarszej siostry.\nPojechaliśmy na cmentarz do zbiorowego grobu, pierwszego miejsca pochówku jego Matki, potem na Cmentarz Wojenny, gdzie spoczęła po przeniesieniu. Pan Jan pojechał w dalszą drogę śladami rodzinnych, wojennych przeżyć, zapewniając mnie, że w najbliższym czasie przyjadą jego siostry.\nW dniu 11-VII-1999 roku w niedzielę, po uprzednim uzgodnieniu telefonicznym, przyjechała Pani Salomea Politańska, 65-letnia najstarsza córka Stanisławy Namysłowskiej, i 64-letnia córka z bratem bliźniakiem. Rolę kierowcy pełnił syn Pani Salomei Kazimierz.\nW domu przez ponad godzinę słuchałem opowiadań o losach rodziny.\nMieszkaliśmy z rodzicami na gospodarstwie koło Konina – opowiadała Pani Salomea – Gdy wybuchła wojna, wszyscy byliśmy razem, w listopadzie 1940 roku Mama urodziła najmłodszego brata Jana. W lipcu 1941 roku Niemcy wysiedlili nas z gospodarstwa, dali pół godziny na spakowanie się. Nasze gospodarstwo przejął kolonista Niemiec. Wozem konnym zawieziono nas stację kolejową do Konina, stamtąd w wagonach dojechaliśmy do miejscowości Schloppe (Człopa).\nNa dworcu kolejowym wsiedliśmy na wóz konny, woźnicą był Niemiec – Krypke. Zwiózł nas do miasteczka Tutz (Tuczna), stamtąd cztery kilometry do wioski Flathe (Złotowo ). Znajdował się tam duży majątek, którego właścicielem był Niemiec w stopniu kapitana – Lange.\nOjciec Pani Salomei pracował jako owczarz. W sierpniu 1942 roku, poza najmłodszym Janem, wszyscy zachorowali na tyfus, przewieziono ich do szpitala zakaźnego w Deutsch Krone (Wałczu). Niestety z chorobą nie mógł poradzić sobie wycieńczony organizm Matki i 05-IX-1942 roku w sobotę, w wieku 32 lat zmarła.\nJedziemy razem na cmentarz do nieistniejącego już dziś zbiorowego grobu, gdzie 57 lat temu Pani Salomea jako 8 letnie dziecko oraz jej siostra i brat Matki Władysław Kamiński, stali nad grobem. Dziś w tym miejscu zielsko po pas. Wówczas teren ten był ładnie utrzymany, Pani Salomea pamięta trumnę w kolorze granatowym i to, że bardzo płakały. Ich ojciec leżał wtedy bardzo jeszcze chory w szpitalu. Na pogrzebie był niemiecki ksiądz proboszcz Heinrich Wilhelmi (zmarł w Niemczech po wojnie 17-IV-1963 roku w środę). Wujek Pani Salomei mówił, że jej Mama była pochowana w ubraniu z papieru. Sama pamięta drzewo, które do dzisiaj jest po lewej stronie i okna szpitala wychodzące na cmentarz. Chwila zadumy, wspomnień. Udajemy się na Cmentarz Wojenny, gdzie na nagrobku jest napisane Namysłowski. Dziś wiemy na pewno, że chodzi o Panią Stanisławę.\nW niemieckiej Księdze Zgonów zapisano. Namysłowska Stanisława jako 59 osoba zmarła w 1942 roku. W wieku 32 lat, córka Andrzeja i Anny, z domu Przybyłowicz zmarła 05-IX-1942 roku w sobotę, pogrzeb 08-IX-1942 roku w wtorek. Przeniesiona na Cmentarz Wojenny Wałcz – Bukowina 15-VII-1974 roku w poniedziałek jako Namysłowski Stanisław.\nCicha modlitwa, łez nie daje się pohamować.\nJest to pierwsza osoba z 52 pochowanych, której losy udało się odtworzyć, lecz to nie wszystko. Kiedy wreszcie upamiętni się mogiłę 24 polskich robotników przymusowych pochowanych za szpitalem na cmentarzu katolickim, kiedy znikną z Cmentarza Wojennego na Bukowinie nieprawdziwe dane, umieszczone pod nazwą „Żołnierze Polscy z 1939 roku”.\n27 Ortowski Józef\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 95/1942 roku.\nData zgonu – 30-XII-1942 roku w środę. Został pochowany 02-I-1943 roku w sobotę.\nUwagi – Powiesił się.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu jako – Orłowski Józef.\nRząd – I, Pozycja – nr XVIII\nData zgonu – 30-XII-1942 roku w środę jako – Orłowski Józef.\n28 Kiedrowska Marta\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 19/1943 roku.\nData zgonu – 20-IV-1943 roku w wtorek, została pochowana 23-IV-1943 roku w piątek.\nWiek – 3 lata.\nRodzice – Bronisław i Agnieszka z domu prawdopodobnie Kazubowska.\nUwagi – dziecko – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 11.\nRząd – I, Pozycja – nr XIX\nData zgonu 20-IV-1943 roku w wtorek – jako Kiedrowski Marta.\n29 Adamczak Stanisław\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 20/1943 roku.\nData zgonu – 25-IV-1943 roku w niedzielę.\nWiek – 27,5 lat.\nBył umieszczony na tablicy przy zbiorowym grobie robotników przymusowych.\nRząd – I, Pozycja – nr XX\nData zgonu 25-IV-1943 roku w niedzielę – jako Adamczak Stanisław.\n30 Kazimierek Anna\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 24/1943 roku.\nData zgonu – 23-V-1943 roku w niedzielę, została pochowana 25-V-1943 roku w wtorek.\nWiek – 30 lat.\nRodzice – Urbaniak.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 12.\nRząd – II, Pozycja – nr II\nData zgonu 23-V-1943 roku w niedzielę – jako Kazmierek Anna.\n31 Kazimierczak Józef\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 26/1943 roku.\nData zgonu – 27-V-1943 roku w czwartek, został pochowany 29-V-1943 roku w sobotę.\nWiek – 34 lata.\nRodzice – Jan i Stanisława z domu Jedynkiewicz.\nRząd – II Pozycja – nr I\nData zgonu 27-V-1943 roku w czwartek – jako Kazmierczak Józef.\n32 Szuliński Henryk\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 30/1943 roku.\nData zgonu – 04-VI-1943 roku w piątek, został pochowany 06-VI-1943 roku w niedzielę.\nWiek – 2.5 lat.\nRodzice – Ignacy i Genowefa z domu ?\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, – jako Styliński Henryk.\nRząd – II, Pozycja – nr III\nData zgonu 04-VI-1943 roku w piątek – jako Szulinski Henryk.\n33 Szulińska Genowefa\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 36/1943 roku.\nData zgonu – 28-VI-1943 roku w poniedziałek, została pochowana 01-VII-1943 roku w czwartek.\nRodzice – Józef Marciniak i Jadwiga z domu ?\nUwagi – Dnia 04-VI-1943 roku umiera jej 2,5 letni syn – dlaczego?. Po 24 dniach umiera Matka. – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 13.\nByła umieszczona na tablicy, przy zbiorowym grobie robotników przymusowych .\nRząd – II, Pozycja – nr IV\nData zgonu 28-VI-1943 roku w poniedziałek – jako Szulinski Genowefa.\n34 Jaworski Antoni\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 40/1943 roku.\nData zgonu – 06-VIII-1943 roku w piątek, został pochowany 10-VIII-1943 roku w wtorek.\nWiek – 67,5 lat.\nRodzice – Jan Mrotek i Anna z domu?\nUwagi – Na nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 06-VII-1943 roku w wtorek.\nRząd – II, Pozycja – nr V\nData zgonu 06-VII-1943 roku w wtorek – jako Jaworski Antoni.\n35 Dudkiewicz Jadwiga\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 46/1943 roku.\nData zgonu – 29-VIII-1943 roku w niedzielę, została pochowana 01-IX-1943 roku w środę.\nWiek – 39 lat.\nRodzice – Michał Hankowski i Aniela prawdopodobnie z domu Cewoda.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 14.\nRząd – II, Pozycja – nr VI\nData zgonu – 29-VIII-1943 roku w niedzielę – jako Dudkiewicz Jadwiga.\n36 Nazarek Stanisław\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 61/1943 roku.\nData zgonu – 24-IX-1943 roku w piątek, wskutek powikłań po operacyjnych wyrostka robaczkowego. Został pochowany 28-IX-1943 roku w wtorek.\nWiek – 17,5 lat – urodzony 12-IV-1926 roku w poniedziałek w Jaktorowie województwo poznańskie.\nRodzice – Józef i Stanisława z domu Górecka.\nUwagi – Na nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu – jako Nazanek Stanisław.\nRząd – II, Pozycja – nr VII\nData zgonu – 24-IX-1943 roku w piątek – jako Nazanek Stanisław.\n37 Telalicka Agrypina\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 11/1944 roku.\nData zgonu – 04-II-1944 roku w piątek, została pochowana 07-II-1944 roku w poniedziałek.\nWiek – 38,5 lat – z domu Aleksandrowicz.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 15. Zmarła w czasie porodu, urodziła córkę, pochowane razem.\nRząd – II, Pozycja – nr VIII\nData zgonu – 04-II-1944 roku w piątek – jako Telalycka Grypina.\n38 Telalicka ………………………….\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 10/1944 roku.\nData zgonu – 04-II-1944 roku w piątek, została pochowana 07-II-1944 roku w poniedziałek,razem z Matką.\nWiek – godzinę życia.\nRodzice – Dymitr i Agrypina z domu Aleksandrowicz.\nUwagi – noworodek – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 16. Zmarła po urodzeniu, pochowana razem z Matką Telalicką Agrypiną.\n39 Stefański Tadeusz\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 12/1944 roku.\nData zgonu – 29-I-1944 roku w sobotę, został pochowany 03-II-1944 roku w czwartek.\nUwagi – Zabity ?, robotnik rolny.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, umieszczono datę zgonu 27-II-1944 roku w niedzielę.\nRząd – II, Pozycja – nr IX\nData zgonu – 29-I-1944 roku w sobotę – jako Stefański Tadeusz.\n40 Majewski Jan\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 18/1944 roku.\nData zgonu – 27-II-1944 roku w niedzielę.\nWiek – 26,5 lat.\nRząd – II-, Pozycja – nr XI\nData zgonu – 27-II-1944 roku w niedzielę – jako Majewski Jan.\n41 Mekwiński Jan\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 14/1944 roku.\nData zgonu – 15-II-1944 roku w wtorek, został pochowany 16-II-1944 roku w środę.\nWiek – 13 dni.\nRodzice – Julia.\nUwagi – dziecko. Pozostawiony w zbiorowym grobie – 17.\nRząd – II Pozycja – nr X\nData zgonu – 15-II-1944 roku w wtorek – jako Nehwinska Julia.\n42 Pignlska Daniela lub Pigulska\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 26/1944 roku.\nData zgonu – 07-IV-1944 roku w piątek.\nWiek – 12 dni.\nRodzice – Stanisława.\nRząd – II Pozycja – nr XII\nData zgonu 07-IV-1944 roku w piątek – jako Pigulski Daniela.\n43 Skrzypczak Kamila\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 29/1944 roku.\nData zgonu – 12-IV-1944 roku w środę, została pochowana 16-IV-1944 roku w niedzielę.\nRodzice – Stanisław i Bolesława z domu Walkowiak.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 18.\n44 Mielczarek Tadeusz\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 37/1944 roku.\nData zgonu – 15-V- 1944 roku w poniedziałek, został pochowany 18-V-1944 roku w czwartek,\nWiek – 16,5 lat ,\nUwagi – Samobójca ?.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, – jako Milczarek Tadeusz.\nRząd – II Pozycja – nr XIII\nData zgonu – 15-V-1944 roku w piątek – jako Milczarek Tadeusz.\n45 Lis Halina\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 43/1944 roku.\nData zgonu – 25-V-1944 roku w czwartek, została pochowana 29-V-1944 roku w poniedziałek.\nWiek – 14 lat.\nRodzice – Józef i Stefania z domu Pede.\nUwagi – dziecko – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 19.\nRząd – -II Pozycja – nr XIV\nData zgonu – 25-V-1944 roku w czwartek – jako Lis Halina.\n46 Bedlak Stanisław\nZapisany w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 45/1944 roku.\nData zgonu – 07-VI-1944 roku w środę, został pochowany 18-VI-1944 roku w niedzielę.\nUwagi – Polski robotnik cywilny.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu, – jako Bedalek Stanisław.\nRząd – II Pozycja – nr XV\nData zgonu – 07-VI-1944 roku w środę – jako Bedalek Stanisław.\n47 Grobelna Wiktoria\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 50/1944 roku.\nData zgonu – 24-VI-1944 roku w sobotę, została pochowana 27-VI-1944 roku w wtorek.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 20.\nRząd – II- Pozycja – nr XVI\nData zgonu – 24-VI-1944 roku w sobotę – jako Grobelna Wiktoria.\n48 Strzałkowska Stefania\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 51/1944 roku.\nData zgonu – 08-VII-1944 roku w sobotę, została pochowana 11-VII-1944 roku w wtorek.\nWiek – 2 lata – dziecko.\nRodzice – Jan\nUwagi – dziecko – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 21.\nRząd – II Pozycja – nr XVII\nData zgonu – 08-VII-1944 roku w sobotę – jako Strzałkowska Krystyna.\n49 Machlańska Maria\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 54/1944 roku.\nData zgonu – 22-VII-1944 roku w sobotę.\nWiek – 1,5 roku.\nRodzice – Józef i Celina z domu ?\nUwagi – dziecko – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 22.\nRząd – II Pozycja – nr XVIII\nData zgonu – 22-VII-1944 roku w sobotę – jako Machlanska Marja.\n50 Dawidowicz Janina\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 58/1944 roku.\nData zgonu – 02-VIII-1944 roku w środę, została pochowana 06-VIII-1944 roku w niedzielę.\nWiek – 16,5 lat.\nRodzice – Antonina.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 23.\nRząd – II Pozycja – nr XIX\nData zgonu – 02-VIII-1944 roku w sobotę – jako Dawidowicz Janina.\n51 Kurzinoga Janina\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 62/1944 roku.\nData zgonu – 11-VIII- 1944 roku w piątek, została pochowana 12-VIII-1944 roku w sobotę.\nRodzice – Władysław i Helena z domu Walaszyk.\nNa nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie w Wałczu – jako – Kuźma Jan.\nByła umieszczona na tablicy przy zbiorowym grobie robotników przymusowych.\nRząd – II Pozycja – nr XX\nData zgonu – 11-VIII-1944 roku w piątek – jako Kuzinoga Jan.\n52 Kajewicz Jadwiga lub Kajenik lub Kajewig\nZapisana w Niemieckiej Księdze Zgonów pod nr 74/1944 roku.\nData zgonu – 23-X-1944 roku w poniedziałek.\nWiek – 48,5 lat.\nRodzice – Antoni i Marta z domu Tomaszewska.\nUwagi – Pozostawiona w zbiorowym grobie – 24.\nNie była umieszczona na tablicy zbiorowego grobu robotników przymusowych.\nGdy nastały czasy „Solidarności” w latach 1980 – 1981 postanowiłem jeszcze raz „spróbować”. Zgromadzony prze zemnie materiał o zbiorowym grobie polskich robotników przymusowych dnia 07-VII-1981 roku w wtorek, wysłałem do telewizyjnego programu „Świadkowie”.\nDnia 20-VII-1981 roku w poniedziałek otrzymałem odpowiedzi.\nDo Spraw Radia i Telewizji\n„Polskie Radio i Telewizja” Warszawa 15-VII-1981 rok\n00-950 Warszawa, skr. Poczt. Nr 18\nw dalszej korespondencji należy powoływać się na\nnr PL- 05/314200\nUprzejmie zawiadamiamy, że list Obywatela (i) przekazaliśmy w dniu dzisiejszym do Rady ds. Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ul. Krakowskie Przedmieście, skąd należy oczekiwać odpowiedzi.\nO sposobie załatwienia sprawy zostanie powiadomione nasze biuro.\nDnia 29-VII-1981 roku w środę otrzymałem trzy pisma z Rady Pomników Walki i Męczeństwa.\nObywatel Mieczysław Lepczyński\nWojewódzkiego Obywatelskiego Komitetu Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa\nWasz znak Nasz znak R-2 Piła/1721/81\n00-325 Warszawa Krakowskie Przedmieście 48/50 tel. 28 42 22 Data 25 lipca 1981 r.\nUprzejmie informuje Obywatela Przewodniczącego, że Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa otrzymała za pośrednictwem Komitetu do spraw Radia i Telewizji list ob. Mariana Wiatr zamieszkałego w Wałczu, w którym opisuje on /załączając poprzednią korespondencję i zdjęcia/ nieskuteczne od lat działania, w celu upamiętnienia zbiorowej mogiły 11 kobiet zamordowanych w okresie okupacji (w moich pismach nie używam słowa ZAMORDOWANYCH zaś Deutsch Krone – Wałcz nie był pod okupacją – Wiatr Marian) i pochowanych na cmentarzu komunalnym w Wałczu.\nPrzesyłając w załączeniu fotokopie w/w listu i korespondencji, uprzejmie proszę Obywatela Przewodniczącego o zajęcie się tą sprawą oraz poinformowanie Rady i zainteresowanego o podjętych decyzjach.\nZ poważaniem Sekretarz Generalny\nCzesław Czubryt – Borkowski\nObywatel Ludwik Ochocki\nw Ministerstwie Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska\nPrzewodniczący Komisji Opieki nad Cmentarzami i Kwaterami Wojennymi\nUprzejmie Informuję Obywatela Ministra, że Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa otrzymała za pośrednictwem Komitetu do spraw Radia i Telewizji list ob. Mariana Wiatr, w którym porusza sprawę zdewastowanej mogiły zbiorowej 11 kobiet zamordowanych w okresie okupacji. (w moich pismach nie używam słowa Z A M O R D O W A N Y C H zaś Deutsch Krone – Wałcz nie był pod okupacją – Wiatr Marian) Mogiła ta znajduje się na cmentarzu komunalnym w Wałczu przy ul. Zdobywców Wału Pomorskiego. Starania czynione od 1978 roku przez ob. Mariana Wiatr o właściwe upamiętnienie tej mogiły nie odniosły żadnego rezultatu.\nDlatego też przesyłając w załączeniu fotokopię w/w listu oraz poprzedniej jego korespondencji w tej sprawie i kopię wystąpienia Rady do Przewodniczącego WOK w Pile – uprzejmie proszę Obywatela Ministra o spowodowanie wyjaśnienia tego miejsca pamięci narodowej.\nBędę zobowiązany za przesłanie informacji na ten temat\nZał. 4 i 9 zdjęć Z poważaniem\nDo wiadomości ob. Mariana Wiatr Wałcz\nObywatel Marian Wiatr 00-580 Warszawa\nUl. Aleja Zwycięstwa Wojska Polskiego 45/4 tel. 28 42 22\n78 – 600 Wałcz Aleja I Armii WP 14\nWoj. Pilskie Dnia 25-VII-1981 r.\nUprzejmie informuję, iż Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa otrzymała za pośrednictwem Komitetu ds. Radia i Telewizji „Polskie Radio i Telewizja” list Pana oraz korespondencję, dotyczącą sprawy zdewastowanej mogiły zbiorowej 11 kobiet, znajdującej się na cmentarzu komunalnym w Wałczu.\nSprawę tę przekazałem, z prośbą o jej wyjaśnienie i podjęcie działań w celu właściwego upamiętnienia tej mogiły do Ministerstwa Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz Przewodniczącego Wojewódzkiego Obywatelskiego Komitetu Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Pile – Wojewody Pilskiego.\nKopie w/w pism przesyłam w załączeniu.\nO wyniku podjętych działań zostanie Pan powiadomiony przez adresatów tych pism lub przez nas.\nZałączam również oryginały poprzedniej korespondencji, o które Pan prosi.\nFotokopie pozostaną w dyspozycji zainteresowanych instytucji.\nDnia 25-VIII-1981 roku w wtorek, otrzymałem pismo następującej treści.\nTel. 23-25 woj. Pilskie Ob Marian Wiatr\nAleja Zwycięstwa Wojska Polskiego 45/4\nNa podstawie artykułu 46 KPA wzywa się Obywatela, w sprawie mogił na cmentarzu komunalnym wraz z posiadanymi dokumentami. Osobiście w dniu 26-VIII-1981 roku. O godzinie ósmej w lokalu Urzędu Miejskiego pokój nr 18.\nDnia 26-VIII-1981 roku w środę, o godzinie ósmej rano stawiłem się, w Urzędzie Miasta, w pokoju nr 18. Z dwoma pracownikami tego Urzędu, udaliśmy się na były niemiecki katolicki cmentarz przy Szpitalu Rejonowym (zwanym przez wałczan powiatowym) w Wałczu, gdzie wskazałem miejsce zdewastowanego zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych, z lat 1939 – 1944.\nPokazałem też, jakimi materiałami dysponuję, dotyczącymi tego grobu.\nSprawa przycichła na trzy miesiące\nDnia 26-XI-1981 roku w czwartek otrzymałem pismo z Urzędu Miasta Wałcza\nU r z ą d M i e j s k i Wałcz dnia 26-XI-1981 roku\n78-600 Wałcz O b y w a t e l\nWydział Gospodarki Terenowej Marian Wiatr\nI Ochrony Środowiska Al. Zwy. Woj. Pol. 45/4\nNasz znak: GT – 808 – 15/81\nW związku z pismem jakie otrzymaliśmy z Urzędu Wojewódzkiego w sprawie zdewastowanej mogiły 11-tu kobiet zamordowanych w Wałczu w czasie okupacji (w moich pismach nie używam słowa Z A M O R D O W A N Y C H zaś Deutsch Krone – Wałcz nie był pod okupacją – Wiatr Marian) prosimy Obywatela o przybycie do tutejszego Urzędu Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska pokój nr 10 celem podjęcia odpowiednich kroków i zbadania całości sprawy.\nKierownik Wydziału Gospodarki Terenowej\nW dniu 01-XII-1981 roku w wtorek, stawiłem się w Urzędzie Miasta Wałcza q sprawie zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych.\nWyjaśniłem, że nie powinno się używać się określenia – zamordowanych – bowiem jest to nieprawdą. Powinno być – zmarli z powodu chorób, samobójstw czy też wypadków.\nWyjaśniłem też wiele niejasności i nieprawidłowości dotyczącej tego grobu. Zapewniono mnie, iż wiosną 1982 roku zbiorowy grób polskich robotników przymusowych będzie należycie upamiętniony.\nNiestety wprowadzony 13-XII-1981 roku w niedzielę stan wojenny, przekreślił te plany.\nBędąc Radnym, w dniu 11-XI-1988 roku w piątek na Sesji Rady Miejskiej zabrałem głos w sprawie zdewastowanego zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych z lat 1939 – 1944 znajdującego się na cmentarzu przy szpitalu miejskim w Wałczu.\nDnia 23-XI-1988 roku w środę otrzymałem pismo od Naczelnika Miasta Wałcza mgr Leszka Walczaka, który na temat zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych napisał: Odnośnie mogiły 11-tu kobiet prosiłbym o osobisty kontakt z Wydziałem Gospodarki Komunalnej w celu wyjaśnienia i ewentualnej pomocy w sprawie.\nZmiany ustrojowe w 1989 roku nie pozwoliły sprawy doprowadzić do końca.\nTygodnik Pilski Nr 3 ( 626 ) z dnia 19-I-1992 roku z niedzieli, zamieścił artykuł Pani Redaktor Bożeny Wolskiej pod tytułem.\n„Żołnierze polscy z 1939r” – głoszą napisy na tablicach opisujących dwie mogiły, w których spoczywa – jak głoszą nazwiska – 28 mężczyzn. Są to groby nr 4 i nr 5 w rzędzie pierwszym, kwatery czwartej na cmentarzu wojennym w Wałczu. Obok nazwisk nie widnieją, jak to zwykle bywa – stopnie wojskowe i w zasadzie nic w tym dziwnego, bo na przykład pierwszy z listy – Mieczysław Kogut, był dwu i pół letnim dzieckiem.\nwobec tego ludzie pochowani na cmentarzu, który stworzono dla żołnierzy poległych w czasie drugiej wojny światowej?. Wydaje się, że większość mieszkańców Wałcza nie zna odpowiedzi na to pytanie, choć sprawa nie jest zbyt odległa. Jednak są też i tacy, którzy temat dwóch mogił drążą już od lat i ci mówią: – Byli to Polacy wywiezieni do Rzeszy Niemieckiej na roboty, ponieważ Wałcz do niej należał znaleźli się w jego okolicach.\nJeden z mieszkańców Wałcza, który w czasie wojny także był na robotach w Niemczech – nie chce ujawnić swojego nazwiska – wyjaśnia, że według Księgi Zgonów parafii p. w. św. Mikołaja, zmarło około 40 Polaków przywiezionych do pracy w Wałczu. Niemcy grzebali ich na cmentarzu parafialnym, w jednym wyznaczonym miejscu. Po wojnie ich koledzy postawili na mogile tablicę, wpisując na niej 28 nazwisk (Powinno być 40 ci nazwisk – Wiatr Marian) – tyle bowiem pamiętali. – Utkwiła mi w pamięci ta tablica – mówi Marian Wiatr. – Obok był grób pierwszej żony mojego ojca i zawsze wiedziałem, kto tam jest pochowany. Czytałem nazwiska i teraz większość z nich widnieje na cmentarzu wojennym. Okazuje się, że w 1974 roku władze Wałcza zdecydowały, że szczątki zmarłych robotników przymusowych należy przenieść na Cmentarz Wojenny. Ekshumację przeprowadziliśmy od 04 do 09 lipca 1974 roku. (Jest to zdanie wypowiedziane przez Pana Stanisława Reginiewicza i tak mogło być. Ja podając datę 15-VII-1974 roku w poniedziałek, jest to data wystawienia faktury za ekshumację na kwotę 37833 złotych – Wiatr Marian)\nPrzenosiliśmy nie tylko czaszki\n– jak ci barbarzyńcy, którzy wcześniej – w latach 50 – zbierali żołnierzy z okolicznych mogił na cmentarz wojenny – emocjonuje się ówczesny gospodarz cmentarza komunalnego w Wałczu Stanisław Reginiewicz – Byłem przeciwko tej ekshumacji, ale skoro już kazano ją robić, to pilnowałem, aby odbywała się po katolicku.\nNie chce zbyt wiele opowiadać, twierdzi, że nikomu ta historia nie jest już potrzebna. Po chwili jednak mówi, że miał listę z 38 nazwiskami pogrzebanych na starym cmentarzu. Każde zwłoki były zakopywane oddzielnym grobie, szczątki ekshumowano według listy, nie patrząc na to czy były kobiece cz też męskie. Wkrótce jednak przyszedł nakaz, aby kobiet nie przenoszono na cmentarz wojenny.\nNie patrzyłem na to, tylko zamiast nazwisk kobiecych wpisywałem męskie – ciągnie Stanisław Reginiewicz – Na starym cmentarzu zostało dziesięć grobów, po których nie ma śladu.\nBałagan w papierach, może tłumaczyć przekonanie Mariana Wiatra o tym, że na nieczynnym już cmentarzu parafialnym pochowanych jest ciągle 11 kobiet. Ich grobów nie ma bo, jak mówi – zostały potraktowane, jak by nie były ludźmi. Nie dość, że zabrano im prawo leżenia na cmentarzu wojennym, to na starym miejscu nie postawiono im nawet tablicy z nazwiskami. Porosła tam trawa.\nMarian Wiatr twierdzi, że ze wszystkich dokumentów znajdujących się w Urzędzie Miasta w Wałczu, a dotyczących tej sprawy jedno wynika, że na starym cmentarzu znajdują się szczątki owych kobiet. Wspólnie z jedną urzędniczek przeszukaliśmy dokumenty w UM, niestety nie udało się odszukać protokołów ekshumacji z 1974 roku, choć bez trudu można dotrzeć do protokołów z wcześniejszych lat. 28 nazwisk zmarłych robotników zapisanych jest jedynie w księdze zatytułowanej „Kopie tablic imiennych żołnierzy LWP na cmentarzu wojennym w Wałczu”, a przecież ich szczątki musiały być ekshumowane.\nTo wygląda tak jakby ich w ogóle na cmentarz wojenny nie przenoszono – komentuje zdziwiona urzędniczka.\nWspomniany już były robotnik przymusowy w Niemczech wspomina, iż także widział – przed laty – protokóły, faktury…. (Może gdzieś się zawieruszyły albo….)\nWedług niego to były tylko papiery, bo wszystkie kości pozostały na starym cmentarzu.\nJeśli rzeczywiście kopano te groby, to skąd wziąłby się taki bałagan, że nikt nie zauważył, iż Mieczysław Kogut to dziecko? – przekonuje Marian Wiatr.\nOd 1974 roku dobija się do różnych drzwi, aby powróciła prawda i by przerwać to zniekształcenie historii. Powinny być zlikwidowane te dwie tablice na cmentarzu wojennym, na starym cmentarzu powinna znowu pojawić się tablica, mówiąca, że pochowani są tam zmarli Polacy wywiezieni do Niemiec na roboty – dodaje.\nMówił o tym naczelnikowi miasta, wszystko na nic. W 1990 roku w czasie wyborów samorządowych, był konkurs wiedzy o Wałczu, podszedł do dość ważnej osoby i powiedział: a teraz pytanie, gdzie jest mogiła Polaków zmarłych w czasie przymusowych wywózek na roboty? Po raz kolejny go zbyto. Udał się ze sprawą także do byłego już burmistrza Wojciecha Klukowskiego który, mówi, grzecznie go przyjął i powiedział, że jest nowy, musi się rozejrzeć, ale do sprawy wrócą. Teraz jest już inny burmistrz.\nNie może być tak, że się niszczy ślady po swoich – mówi. Pisał nawet do programu telewizyjnego „Świadkowie”. Otrzymał odpowiedzi, że informacje są interesujące, ale nie zostaną wykorzystane ze względów programowych. Do dzisiaj nie może dociec co oznaczają „względy programowe”.\nTrafił także do Zarządu Wojewódzkiego ZBOWiD -u, w 1978 roku odpowiedziano mu, że istotnie 11-tu kobiet zostały na nieczynnym cmentarzu i władze miejskie mają obowiązek uporządkować groby. Na tym sprawa się skończyła. A były robotnik przymusowy, mówi że w ZBOWiD powiedziano mu, aby dał sobie spokój, bo w to wszystko wmieszane są ważne osoby. O co im chodziło, gdy owe ważne osoby postanowiły zmienić miejsce spoczynku 28-u ludzi? Są to tylko domysły: że może sprawa była polityczna, że na „Ziemiach Odzyskanych” nie powinny, znajdować się mogiły robotników zmarłych na przymusowych robotach w Niemczech. Inna koncepcja mówi, że chodziło o pieniądze! Bo wówczas za przeprowadzenie ekshumacji ktoś wziął 80- tysięcy złotych – co dziś równałoby się kilkudziesięciu milionom. Podobno widziano także dokument informujący o zakupie 40-u trumien, a przecież nikt ich nie użył w czasie ekshumacji.\nJednak jak mówią osoby zaangażowane w sprawę, nie najważniejsze teraz są motywy postępowania w 1974 roku, lecz to, aby usunąć skutki tamtych poczynań.\nA teraz to nie problem wyłącznie wałecki, ale całych Ziem Odzyskanych – mówi były robotnik przymusowy. W Niemczech widziałem na cmentarzach zadbane kwatery z mogiłami Polaków zmarłych w czasie robót przymusowych. W Wałczu pomieszano ich szczątki i zrobiono z nich żołnierzy.\nW dniu 02-VII-1992 roku w czwartek Proboszcz parafii świętego Mikołaja w Wałczu Ksiądz Kanonik Romuald Kunicki, udostępnił mi niemieckie Księgi Zgonów z ówczesnego Deutsch Krone z lat 1936 – 1945.\nW tych właśnie księgach, niemiecki Proboszcz tej parafii Ksiądz Heinrich Wilhelmi zapisywał zmarłych polskich robotników przymusowych w latach 1939 1944. Okazało się że wszystkich zmarłych polskich robotników było 52. Po przeprowadzonej w 1974 roku ekshumacji, pozostały w zbiorowym grobie 24 osoby.\nProboszcz Heinrich Wilhelmi w akcie zgonu polskich robotników przymusowych zapisywał:\nNumer księgi i kolejny numer w danym roku\nDzień, miesiąc i rok śmierci\nPrzyczynę śmierci – nie zawsze\nOraz czasami dzień pogrzebu\nTe właśnie zapisy prowadzone przez Katolickiego Proboszcza Heinricha Wilhelmiego, są jedynym dowodem o ilości pochowanych tam Polskich robotników przymusowych, a zarazem śladem że żyli. Bowiem Urząd Miasta Wałcza nie posiada żadnych dokumentów o tych robotnikach.\nTygodnik Pilski Nr 41 (716) z dnia 10-X-1993 roku z niedzieli zamieścił artykuł Pani Redaktor Bożeny Wolskiej pod tytułem\nMinęły prawie dwa lata od czasu kiedy na naszych łamach pisaliśmy o Cmentarzu Wojennym w Wałczu, a w zasadzie o znajdujących się tam dwóch, zagadkowych mogiłach.\nDla przypomnienia kilka faktów: W czasie drugiej wojny światowej do Wałcza przywożeni byli Polacy na przymusowe roboty. Wielu nie doczekało końca wojny. Pochowano ich w jednej mogile na cmentarzu katolickim. Przez lata nikomu tonie przeszkadzało, aż wreszcie w 1974 roku władze miejskie zdecydowały, że mogiłę tą należy zlikwidować!\nSzczątki 28 osób zostały przeniesione do dwóch grobów na Cmentarz Wojenny. Na tablicach napisano kłamliwie „Żołnierze Polscy z 1939 r”. W starej zbiorczej mogile pozostały szczątki 23 osób (powinno być – 24 osób – Wiatr Marian) nikt jednak tym się nie przejmował, nie zostawiono nawet symbolicznego krzyża.\nKilka osób z Wałcza nie pogodziło się z takim rozwiązaniem.\nBył wśród nich Marian Wiatr, który zadał sobie wiele trudu, żeby przywrócić szacunek zmarłym. To on dokładnie ustalił nazwiska osób pochowanych w mogiłach na Cmentarzu Wojennym i tych których szczątki leżą w nie oznakowanej ziemi. On też od lat próbuje przekonać wałeckie władze do podjęcia jakichś kroków w tej sprawie.\nNie chodzi oto, aby dochodzić przyczyn decyzji z 1974 roku, czy też karać odpowiedzialnych. Uważam, że zmarłym Polakom przywiezionym na roboty przymusowe do Wałcza, należy się szacunek – twierdzi Marian Wiatr.\nPozostaje mieć tylko nadzieję, że jego dążenia doczekają się wreszcie realizacji.\nPojezierze Wałeckie Nr 29 (127) z dnia 22-VII-1999 roku zamieściło mój artykuł pod tytułem\nCały artykuł, opisujący jak po 57-u latach dzieci Pani Stanisławy Namysłowskiej odnalazły jej grób – umieściłem na stronach od 15 do 18 tego opracowania.\nW dniu 06-I-2005 roku w czwartek, zostałem wezwany do Urzędu Miasta Wałcza do Pana Jerzego Wilińskiego. Z dokumentami prze zemnie zgromadzonymi, dotyczącymi miejsca pochowania polskich robotników przymusowych, na byłym niemieckim cmentarzu katolickim przy szpitalu. Udaliśmy się do Burmistrza Pana Zdzisława Tuderka. Po dłuższej rozmowie i przedstawieniu przeze mnie różnych możliwości rozwiązania tego problemu Burmistrz przedstawił swój plan: Nie przenosić żadnych zwłok, natomiast na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie, do dwóch nagrobków polskich robotników przymusowych tam już stojących, dostawić dwa następne i umieścić na nich dane osób pozostawionych w zbiorowym grobie. Traktując to jako symbol i pamięć o tych osobach.\nKurier Szczeciński z dnia 04-XI-2005 roku w piątek na stronie 16-ej zamieścił artykuł Pana Redaktora Marcina Koniecko pod tytułem\nZapomniane groby przymusowych robotników\nW połowie lat 70. XX wieku na starym cmentarzu w Wałczu przeprowadzono dziwną ekshumację przymusowych robotników z Polski, którzy zmarli w Deutsch Krone (dawna nazwa Wałcza) w latach 1939 – 1944. O zdarzeniu nie chcą zapomnieć Marian Wiatr fotograf, kolekcjoner, miłośnik Wałcza i Kazimierz Nowaczyk, emerytowany ppłk. Wojska Polskiego (rocznik 1926), były robotnik przymusowy.\nNa starym cmentarzu przy ulicy Zdobywców Wału Pomorskiego w Wałczu znajdowały się 52 groby przymusowych robotników z Polski. Upamiętniała ich drewniana tablica, na której umieszczono imiona i nazwiska zmarłych oraz datę ich urodzin i śmierci (bez daty urodzin – Wiatr Marian ) 15-VII-1974 roku na zlecenie władz Wałcza wykonano dziwną operację: przeniesiono z sektora przymusowych robotników zaledwie połowę grobów na pobliski Cmentarz Wojenny i pochowano pod wspólnymi dwoma pomnikami jako poległych żołnierzy września 1939 roku. (nie poległych – Wiatr Marian). Wśród ekshumowanych znalazło się między innym, niemowlę, dzieci, młode kobiety, a także inne osoby, które w żaden sposób nie mogły być żołnierzami Września. (świadczą o tym liczne dokumenty posiadane przez Mariana Wiatra). Natomiast resztę grobów pozostawiono na starym cmentarzu zrównano z ziemią, a pamiątkową tablicę wyrzucono.\nZrobiono z tego śmietnik – mówi Kazimierz Nowaczyk, który od lat śle pisma w tej sprawie gdzie tylko może – Według mojej orientacji, żadnej ekshumacji nie było. Są tylko rachunki z Wydziału Komunikacji Powiatowej Rady Narodowej na zakup trumien, wykopanie zwłok i przeniesienie ich na cmentarz. Jednak to wszystko było fikcją. Ktoś wziął duże pieniądze za ekshumację której nie było. Oni tam wszyscy leżą cały czas.\nZ relacji starszych wałczan wynika, że przez szereg lat przed dniem Wszystkich Świętych (do 1974 roku) na mogiłę przymusowych robotników przychodzili tutejsi mieszkańcy. Zapalali znicze, kładli kwiaty i pielęgnowali groby. (powinno być zbiorowy grób – Wiatr Marian). Po rzekomej ekshumacji nie było gdzie przychodzić. Sektor zarósł chwastami, a później krzakami. Teraz rosną tam drzewa. Trudno nawet zlokalizować to miejsce .\nZa ekshumację zapłacono 38 tysięcy złotych, co odpowiada ówczesnym 15-sto miesięcznym pensjom – pokazuje dokumenty Marian Wiatr.\nNie wiadomo dokładnie, kto na tym zarobił. Wzięto kilka nazwisk męskich, przepisano i pochowano na Cmentarzu Wojennym, a resztę grobów splantowano bez pozostawienia jakiegokolwiek śladu.\nPan Marian próbował zaangażować w sprawę Radę Ochrony Pomników, a na początku lat 80-tych, minionego stulecia słał listy między innymi do Komitetu Radia i Telewizji, aby zajął się tym problemem program publicystyczny „Świadkowie”. Niestety „ze względów programowych” Polska nie dowiedziała się o dziwnej ekshumacji w Wałczu. Pod koniec 1999 roku, panu Marianowi udało się odnaleźć kobietę, która jako jedyna spokrewniona spośród 52 pochowanych przymusowych robotników znalazła grób swoje Matki – pochowanej jako fikcyjny żołnierz Września. (to była trójka dzieci Pani Stanisławy Namysłowskiej).\nOd ponad 20-u lat ślę pisma do Urzędu Miasta w tej sprawie – irytuje się Pan Nowaczyk – Urząd odsyła mnie do Stowarzyszenia Miłośników Wałcza i kierownika gospodarki komunalnej, który mi powtarza, że nie ma pieniędzy. Burmistrz już mi nawet powiedział, że nic mu nie wiadomo, żeby takie groby były w Wałczu. – Pierwsze słyszę. Nic nie wiedziałem o tych grobach – przyznaje się nam Zdzisław Tuderek Burmistrz Wałcza. (Pan Burmistrz Wałcza Zdzisław Tuderek „zapomniał” o przeprowadzonej ze mną rozmowie w Urzędzie Miasta Wałcza w obecności pracownika, Pana Jerzego Wilińskiego, gdzie doszło do ustaleń w sprawie grobu zbiorowego robotników przymusowych i to Burmistrz Zdzisław Tuderek przedstawił swój projekt. Rozmowę prowadziliśmy dnia 06-I-2005 roku w czwartek – Wiatr Marian) – Jeżeli otrzymam pismo od poważnych ludzi, to znajdziemy pieniądze, żeby tam zrobić porządek i być może ustawimy tam jakąś tablicę pamiątkową. O ekshumacji raczej nie może być mowy. „Poważnymi ludźmi” dla burmistrza są z pewnością osoby ze Społecznego Komitetu Renowacji Nagrobków w Wałczu, ale w tej sprawie z burmistrzem jeszcze się nie kontaktowali. Dziwne to tłumaczenie, że nikt o tym nic nie wie – dodaje Pan Nowaczyk.\nPowiadamiałem nieraz władze miejskie, stowarzyszenia, architektów ze Szczecina. Nie wiem co jeszcze trzeba zrobić, żeby z szacunkiem upamiętnić tych którzy tu pracowali, których los najbardziej gorzko doświadczył.\nAby polskich robotników przymusowych nie chować pod płotem, na cmentarzu w Deutsch Krone, tylko wydzielić dla nich specjalną kwaterę i sprawić im należyty pogrzeb, wyprosił ówczesne władze ostatni proboszcz niemiecki Deutsch Krone ksiądz Heinrich Wilhemi.\nW Urzędzie Miasta Wałcza znajduje się pismo bez daty- lecz w tekście powołuje się na datę 28-XI-2005 roku, dające jakby dalszy ciąg „problemu” z grobem polskich robotników przymusowych:\nNawiązując do pisma z dnia 28 listopada 2005 roku. Nr IM. 7090-22/05 uprzejmie informuję, że zawarte w nim wyjaśnienia, dotyczące likwidacji wspólnego nagrobka na mogile zmarłych robotników przymusowych, który znajdował się na zamkniętym cmentarzu komunalnym przy Alei Zdobywców Wału Pomorskiego w Wałczu, jak również ekshumacji i przeniesienia szczątków tych osób na Cmentarz Wojenny, przekazane zostały do Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa w Warszawie.\nNa wniosek rady OPWiM uprzejmie proszę o następujące uzupełnienie powyższej dokumentacji:\nsprawdzenie i porównanie załączonej listy pochowanych ofiar z napisami na płytach nagrobnych, ponieważ zgodnie z przekazanymi przez Pana Burmistrza danymi w kwaterze żołnierzy WP zmarłych po zakończeniu Kampanii Wrześniowej zostały pochowane oprócz żołnierzy także osoby cywilne, w tym kobiety, dzieci i robotnicy przymusowi, wykonanie i przesłanie aktualnej fotografii miejsca, gdzie znajdowała się zniszczona w 1974 roku mogiła Polaków pochowanych w Wałczu na byłym niemieckim cmentarzu katolickim.\nPonadto uprzejmie informuję, że po otrzymaniu stosownych uzupełnień Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa będzie wnosiła o dokonanie korekty na płytach nagrobnych żołnierzy Września 1939 roku na cmentarzu wojennym w Wałczu.\nZałączona lista ofiar\nTablica nr 129, Kwatera IV, Rząd I, Mogiła IV, strona 19 spisu Urzędu Miasta Wałcza.\nKogut Mieczysław Kogut Mieczysław 2,5 lat dziecko\nNamysłowski Stanisław Namysłowska Stanisława 32 lata\nOrłowski Józef Orłowski Józef 27 lat zmarł tragicznie\nAdamczak Stanisław Adamczak Stanisław 27 lat\nKazmierczak Józef Kazimierczak Józef 34 lata\nStyliński Henryk Styliński Henryk 2,5 lat dziecko\nJaworski Antoni Jaworski Antoni 67,5 lat\nNazanek Stanisław Nazarek Stanisław 17,5 lat\nStefański Tadeusz Stefański Tadeusz 21 lat\nMajewski Jan Majewski Jan 26,5 lat\nPinulski Daniel …………….. Daniela 12 dni dziecko\nMilczarek Tadeusz Milczarek Tadeusz 16,5 lat\nDedelek Stanisław Bedalek Stanisław zmarł tragicznie\nKuźma Jan Kurzinoga Janina 1,5 lat dziecko\nTablica nr 128, Kwatera IV, Rząd I, Mogiła V, strona 20 spisu Urzędu Miasta Wałcza.\nGrajkowski Bronisław Grajkowski Bronisław 20 lat jeniec wojenny\nGrada Jan Grada Jan 28 lat jeniec wojenny\nKaczmarek Kaczmarek Stanisław 20 lat\nKandsz Józef Kandsz Józef 46 lat\nGrod Stefan Grod Stefan 25 lat jeniec wojenny\nKorkowski Edward Kurkowski Edward 10 lat dziecko\nDepa Walenty Depa Walenty 25 lat\nCember Władysław Cember Władysław 24 lata\nCentnarowski Franciszek Centnaroski vel Żentnarowski 46 lat\nDombrowski Bronisław brak wpisu do niemieckiej księgi zgonów ( jest to nieprawda, Niemiecka Księga Zgonów Dombrowski Bronisław zapisany pod numerem 52/1941 40 lat ojciec Adamczyk – może jest to błędny zapis imienia Ojca, przez księdza niemieckiego. I powinno być Adam. Matka Maria z domu Pasifca. Zmarł 18-VII-1941 roku w piątek, pogrzeb 22-VII-1941 roku w wtorek.\nSblewski Roman Sblewski Roman 1 rok i 9 miesięcy dziecko\nTyka Jan Tyka Jan\nMaszczyk Mirosław Maszczyk Mirosław 20 lat\nWierzbowski Franciszek Wierzbowski Franciszek 22 lata\nDnia 09-III-2006 roku w czwartek udałem się na stary niemiecki cmentarz katolicki z pracownikiem Urzędu Miasta Wałcza Panem Jerzym Wiliński, celem dokładnego ustalenia, zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych. Posługiwałem się moimi zdjęciami zrobionymi ponad trzydzieści lat temu.\nWracając zaszedłem do Proboszcza parafii świętego Mikołaja, księdza Romualda Kunickiego, z prośbą o udostępnienie mi niemieckich Ksiąg Zgonów z lat 1939 – 1944. Celem zrobienia ksero. Ksiądz proboszcz oznajmił że, w styczniu 2006 roku wszystkie niemieckie księgi znajdujące się w parafii zostały z polecenia władz kościelnych przekazane do Archiwum Diecezji Koszalińsko – Kołobrzeskiej w Koszalinie.\nArchiwum Diecezji Koszalińsko – Kołobrzeskiej\nUlica Seminaryjna 2 75-817 Koszalin Telefon 94-347-06-16\nDyrektor Ksiądz Doktor Tadeusz Ceynowa\nArchiwistka Małgorzata Wieczorkowska\nDnia 29-XI-2007 roku w czwartek o godzinie 13.10 zadzwonił do mnie Pan Kazimierz Nowaczyk, bym powiedział jemu jak dojść do zbiorowego grobu polskich robotników przymusowych pochowanych na byłym niemieckim cmentarzu katolickim za szpitalem powiatowym w latach 1939 – 1944. Był bardzo niemiły i niegrzeczny. Przez całą rozmowę narzucał mi odpowiedzi z „góry”, tak jakby on wszystko wiedział najlepiej. Więc po co do mnie dzwonił skoro mi oznajmił, że był przy chowaniu tych robotników? Podziękowałem mu za tak niemiłą rozmowę i odwiesiłem słuchawkę telefonu.\nPan Kazimierz Nowaczyk powiedział między innymi, że po likwidacji tego grobu, tablica z niej znajdowała się na strychu w MPGKiM (Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej) – tylko – tam nie było strychu….\nR – IV/013-1/PB/0012/2010 Warszawa 05 stycznia 2010 r.\n70 502 Szczecin\nW odpowiedzi na pismo znak PS.6.UM-5-18/297a/09 z dnia 28 grudnia w sprawie mogiły żołnierzy Wojska Polskiego i Polaków – robotników przymusowych pochowanych na cmentarzu wojennym w Wałczu uprzejmie proszę o nadesłanie do konsultacji projektu nowych tablic imiennych zawierających nazwiska pochowanych wg wykazu przekazanego przez UM w Wałczu przy piśmie znak im. 7090-4/06 z dnia 14 marca 2006 roku (załączeniu).\nFotografie tablic nagrobnych przesłane w dniu 28 grudnia ubiegłego roku pokazują błędy polegające na przypisaniu ofiar do grupy „żołnierze polscy z 1939 r.” bez analizy wieku i płci pochowanych (do tej samej grupy zaliczono dzieci) oraz nie obejmują wszystkich pochowanych. Za podstawę opracowania listy ofiar należy przyjąć ww. pismo UM w Wałczu z porównaniem wpisów ewidencji cmentarza z lat 1939 – 1944.\n00-926 Warszawa, ul. Wspólna 2, tel 628-45-04, fax 628-03-75. 628-35-82\ne – mail: rada@radaopwim. Gov. Pl htp:// www. Radaopwim. Gov. Pl\nSzczecin 01 lutego 2010 r\nPS.6. UM – 5018/3/10\nW załączeniu przekazuję kserokopie pisma Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa w Warszawie z dnia 05 stycznia 2010 roku Nr R – IV/013 – 1/PB/0012/2010. W nawiązaniu do treści pisma uprzejmie proszę o nadesłanie do konsultacji projektu nowych tablic imiennych zawierających nazwiska żołnierzy Wojska Polskiego i Polaków – robotników przymusowych, według wykazu zawartego w piśmie UM w Wałczu z dnia 14 marca 2006 roku Nr im.7090 – 4/06, pochowanych na cmentarzu wojennym w Wałczu – Bukowinie.\nmgr Mariola Cieśla\nZachodniopomorski Urząd Wojewódzki w Szczecinie ul. Wały Chrobrego 4 70-502 Szczecin telefon 091 4303 243, fax. 091 4335 531, e-mail: ps@szczecin.uw.gov.pl.\nURZĄD MIASTA WAŁCZ 1303 – 2010\nW A Ł C Z A\nOdpowiadając na pismo PS.6.UM-5018/3/10 z dnia 01.02.2010 r. oraz analizując załączoną kserokopie pisma R-IV/013-1/PB/0012/2010 z dnia 05.01.2010 r. Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie w sprawie przesłania do konsultacji projektu nowych tablic imiennych zawierających nazwiska pochowanych wg wykazu przekazanego przez Urząd Miasta w Wałczu w piśmie znak IM. 7090-4/06 z dnia 14 marca 2006 r. informuję, że uwzględnienie na tablicach wszystkich nazwisk wymienionych w w/w wykazie wśród których są również kobiety i dzieci oraz umieszczenie tych tablic na płytach nagrobnych Cmentarza Wojennego wzbudziłby protest środowisk kombatanckich.\nWyjaśniam że nasze pismo IM.7090-4/06 z dnia 14.03.2006 r. zawiera wykaz wszystkich osób będących robotnikami przymusowymi oraz członków ich rodzin zmarłych w latach 1939 – 1944, którzy zostali pochowani na cmentarzu katolickim przy Alei Zdobywców Wału Pomorskiego w Wałczu. Wykaz tych osób został nam udostępniony przez mieszkańca Wałcza i pochodzi z wypisu niemieckiej księgi zgonów. Przy kilku nazwiskach znajduje się informacja, że byli to jeńcy wojenni.\nJak już informowaliśmy w naszym piśmie IM.7090 – 1/05 z dnia 11.01.2005 r. (kserokopia pisma w załączeniu) w 1974 r. z mogiły w której pochowano zmarłych robotników przymusowych znajdującej się na terenie zamkniętego już cmentarza przy Al. Zdobywców Wału Pomorskiego szczątki 28 osób przeniesiono na Cmentarz Wojenny w Wałczu. Ich nazwiska umieszczono na tablicach nagrobnych, w kwaterze IV rząd I mogiła IV – 14 nazwisk i w kwaterze IV rząd I mogiła V – 14 nazwisk. Na tablicach umieszczono dopisek „żołnierze polscy z 1939 r”. Zdjęcia fotograficzne tych tablic załączyliśmy do naszego pisma IM.7090-23/09 z dnia 17.12.2009 r.\nNadmieniam, że Urząd Miasta w Wałczu posiada jedynie karty zawierające wykazy nazwisk do umieszczenia na tablicach nagrobnych na Cmentarzu Wojennym, nie posiada innych dokumentów dotyczących ekshumacji i przeniesienia szczątków 28 zmarłych osób na Cmentarzu Wojennym. W swoim postępowaniu głównie opieramy się na dokumentach udostępnionych nam przez Pana Mariana Wiatra, mieszkańca Wałcza, który prywatnie zajmuje się dokumentowaniem historii naszego miasta.\nPonieważ od pewnego czasu jeden z wałeckich kombatantów w swoich pismach do różnych instytucji zgłasza sprawę, że wśród nazwisk znajdujących się na płytach nagrobnych znajdują się nazwiska osób nie będących jeńcami wojennymi w tym dzieci, którzy na pewno nie mogą być „żołnierzami polskimi z 1939 roku” podjęliśmy próby naprawy popełnionych w 1974 r. błędów.\nBłędy te odnoszą się również do nazwisk, imion, płci osób umieszczonych na tablicach nagrobnych Cmentarza Wojennego w Wałczu, w porównaniu do wpisów w niemieckiej księdze zgonów osób zmarłych w latach 1939 – 1944.\nW tym celu wystąpiliśmy pisemnie do instytucji, które mogłyby sprawdzić, którzy ze zmarłych robotników znajdujących się na liście pochowanych na cmentarzu katolickim przy Al. Zdobywców Wału Pomorskiego byli faktycznie jeńcami wojennymi.\nPismo Urzędu Miasta Wałcza IM.7090-4/06 z dnia 14.03.2006 r. jest jednym z tych pism.\nOdpowiedzi pozytywną otrzymaliśmy tylko z Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach – Opolu (pismo nr 424-40/06 z dnia 05.12.2006 r ). którego kserokopie załączamy.\nWymienione w otrzymanym piśmie nazwiska trzech osób będących jeńcami wojennymi są inne niż nazwiska osób wymienionych w niemieckiej księdze zgonów przy których widnieje dopisek „jeniec wojenny”.\nBiorąc powyższe pod uwagę prosimy o zajęcie stanowiska w tej sprawie i ewentualną pomoc w ustaleniu nazwisk osób będących jeńcami wojennymi, które byłyby umieszczone na tablicach nagrobnych na Cmentarzu Wojennym w Wałczu.\nPAMIĘCI WALKI I MĘCZEŃSTWA\nR – IV/013 – 2/PB/ 1332/2010 Warszawa, 16 marca 2010 r\nW odpowiedzi na pismo z dnia 5 marca br. znak PS.6.UM – 5018/3a/10 w sprawie tablic imiennych na cmentarzu wojennym w Wałczu pozwalam sobie przesłać w załączeniu zdjęcie jednej z tablic (zdjęcie wykonane przez UM Wałcz) z naniesionymi uwagami dotyczącymi wieku osób pochowanych jako „Żołnierze polscy z 1939 roku”. Za podstawę posłużył fragment „Niemieckiej Księgi Zgonów, której kopię posiada UM Wałcz.\nRada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym przez Burmistrza Miasta Wałcz w piśmie z dnia 10 lutego br. we fragmencie dotyczącym rzekomych protestów środowisk kombatanckich w przypadku uwzględnienia na tablicach nazwisk dzieci i kobiet. Pochowane dzieci i kobiety (robotnice przymusowe) to ofiary wojny i jako takim należy im się mogiła wojenna.\nRada OPWiM ponownie prosi o przedstawienie przez kompetentny wydział Urzędu Miejskiego w Wałczu projektu nowych tablic na ww. cmentarzu. W świetle wyjaśnień nadesłanych przy piśmie z dnia 5 marca br. UM Wałcz dysponuje pełną dokumentacją potrzebną do wykonania projektu nowych tablic.\nZał 1. Andrzej Przewoźnik\n00-926 Warszawa, ul. Wspólna 2, tel. 628-45-04, fax 628-03-75, 628-35-82\ne-mail: rada@radaopwim.gov.pl htp:/ www.radaopwim.gov.pl\nPan Andrzej Przewoźnik dnia 10-IV-2010 roku w sobotę, o godzinie 8,41 ginie w wypadku lotniczym. Pod Smoleńskiem wraz z Prezydentem Polski Lechem Kaczyńskim jego żoną Marią i całą delegacją rządową, która udawała się do KATYNIA na 70-tą rocznicę ZBRODNI KATYŃSKIEJ.\nSzczecin, dnia 30 marca 2010 r.\nPS.6.UM – 5018/3b/10\nW nawiązaniu do pisma z dnia 10 lutego 2010 roku Nr IM, 7090- 01/10 przekazuję w załączeniu stanowisko Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie, w sprawie projektu nowych tablic imiennych zawierających nazwiska żołnierzy Wojska Polskiego i Polaków – robotników przymusowych, według umieszczonego w piśmie UM w Wałczu z dnia 14 marca 2006 roku Nr IM. 7090-4/06, pochowanych na cmentarzu wojennym w Wałczu – Bukowinie.\nWałcz 10-XII-2011 roku w sobotę na cmentarzu Wojennym przy Bukowinie zdjęto tablice z dwóch grobów, z napisami „Żołnierze Polscy z 1939 roku”.\nPo 37 latach umieszczono dwie nowe tablice częściowo jako symbole, lecz z prawdziwymi danymi tam zawartymi.\nROBOTNICY PRZYMUSOWI I CZŁONKOWIE ICH RODZIN ZMARLI W NIEWOLI NIEMIECKIEJ W LATACH 1939 – 1944\nAdamczak Stanisław 27 L. Zmarł 25-IV-1943 roku\nBanach 15 L. Zmarł 14-II-1941 roku\nBedlak Stanisław Zmarł 07-IV-1944 roku\nCember Władysław 24 L. Zmarł 25-VI-1940 roku\nCentnarowicz Franciszek 46 L. Zmarł 27-VII-1940 roku\nDawidowicz Janina 16 L. Zmarła 02-VIII-1944 roku\nDąbrowska Alicja 8 L. Zmarła 21-III-1942 roku\nDąbrowski Bronisław Zmarł 18-VII-1941 roku\nDepa Walenty 25 L. Zmarł 10-VI-1940 roku\nDutkiewicz Jadwiga 39 L. Zmarła 29-VIII-1943 roku\nGarski Józef 29 L. Zmarła 01-VIII-1940 roku\nGornullew Magdalena 20 L. Zmarła 06-IX-1940 roku\nGrada Jan 28 L. Zmarł 14-XII-1939 roku\nGrajkowski Bronisław 20 L. Zmarł 05-XII-1939 roku\nGrobelna Wiktoria 40 L. Zmarła 24-VI-1944 roku\nGrod Stefan 25 L. Zmarł 15-II-1940 roku\nHudzicka Maria 27 L. Zmarła 10-III-1940 roku\nJaworski Antoni 67 L. Zmarł 06-VIII-1943 roku\nKaczmarek Stanisław 20 L. Zmarł 02-I-1940 roku\nKajewicz Jadwiga 48 L. Zmarła 23-X-1944 roku\nKandsz Józef 46 L. Zmarł 05-II-1940 roku\nKazimierczak Józef 34 L. Zmarł 27-V-1943 roku\nKazimierek Anna 30 L. Zmarła 23-V-1943 roku\nKiedrowska 3 L. Zmarła 20-IV-1943 roku\nKogut Mieczysław 2 L. Zmarł 09-VI-1942 roku\nKurkowski Edward 10 L. Zmarł 05-IV-1940 roku\nKurzinoga Janina 1 R. Zmarła 11-VIII-1944 roku\nLis Halina 14 L. Zmarła 25-V-1944 roku\nMachalańska Maria 1 R. Zmarła 22-VII-1944 roku\nMajewski Jan 26 L Zmarł 27-II-1944 roku\nMekwiński Jan 13 D. Zmarł 15-II-1944 roku\nMielczarek Tadeusz 16 L. Zmarł 15-V-1944 roku\nMoszczyk Mirosław 20 L. Zmarł 05-III-1942 roku\nNamysłowska Stanisława 32 L. Zmarła 05-IX-1942 roku\nNazarek Stanisław 17 L. Zmarł 24-IX-1943 roku\nOrłowski Józef 7 L. Zmarł 30-XII-1942 roku\nPaprocki Alfons 21 L. Zmarł 13-I-1941 roku\nPiekarski Jan 25 L. Zmarł 09-XI-1940 roku\nPigulska Daniela 12 D. Zmarła 07-IV-1944 roku\nSblewski Roman 1 R i 9 M Zmarł 29-XII-1941 roku\nSchroedo 19 L. Zmarł 07-X-1940 roku\nSkrypczak Kamila 21 L. Zmarła 12-IV-1944 roku\nStefański Tadeusz 21 L. Zmarł 29-I-1944 roku\nStrzałkowska Stefania 2 L. Zmarła 08-VII-1944 roku\nSzulińska Genowefa 34 L. Zmarła 28-VI-1943 roku\nSzuliński Henryk 2 L. Zmarł 04-VI-1943 roku\nTelalicka Agrypina 38 L. Zmarła 04-II-1944 roku\nTelalicka 1 D. Zmarła 04-II-1944 roku\nTyka Jan Zmarł 25-I-1942 roku\nWaśkowiak Jan 74 L. Zmarł 15-VIII-1940 roku\nWierzbowski Franciszek 22 L. Zmarł 27-III-1942 roku\nZentarski 48 L. Zmarł 18-I-1941 roku\nPojezierze Wałeckie Nr 8 ( 772 ) z dnia 23 lutego 2012 roku w czwartek\nstrona 16 do 17\nPo 37 latach uporczywej walki, miłośnik i badacz historii Wałcza, cierpliwie dokumentujący także najnowsze dzieje Wałcza Marian Wiatr – dopiął swego celu. Ze zbiorowej mogiły na Cmentarzu Wojennym wreszcie zniknęły tablice, informujące fałszywie, iż spoczywają ta prochy polskich żołnierzy, poległych w kampanii wrześniowej 1939 roku. ( Nie poległych w kampanii wrześniowej 1939 roku – Wiatr Marian) Nowe tablice zawierają nazwiska polskich robotników przymusowych, zmarłych w Deutsch Krone i okolicach w latach 1939 – 1945 (powinno być tylko w Deutsch Krone i do 1944 roku – Wiatr Marian)\nPrzedstawiamy zapis zabiegów Mariana Wiatra, które doprowadziły do odkłamania ludzkich życiorysów i fragmentu historii miasta.\nOd grudnia 1939 roku do sierpnia 1944 roku Niemcy chowali zmarłych w miejscowym szpitalu polskich robotników przymusowych w wydzielonej kwaterze cmentarza katolickiego w Deutsch Krone przy Buchwaldstrase (dzisiejsza Aleja Zdobywców Wału Pomorskiego).\n„Polską” kwaterę zorganizował niemiecki proboszcz kościoła katolickiego Heinrich Wilhelmi (zmarł po wojnie w Niemczech 17 kwietnia 1963 r.). Władze Deutsch Krone nie chciały się początkowo zgodzić, by zmarli polscy robotnicy przymusowi spoczywali na wspólnym cmentarzu razem z niemieckimi katolikami, lecz upór proboszcza okazał się niezłomny. Kwatera została wydzielona w dole cmentarza (zlokalizowanego w sąsiedztwie nieistniejącego już Szpitala Powiatowego w Wałczu) po lewej stronie.\nPrzy grzebaniu zwłok uczestniczył ksiądz Heinrich Wilhelmi, który każdego zmarłego polskiego robotnika przymusowego wpisywał do niemieckiej księgi zgonów. I to dzięki niemu mogłem po latach dokładnie ustalić zmarłych Polaków.\nCo prawda władze niemieckie nie wyraziły zgody, by imiennie oznaczać grób każdego Polaka, ale przynajmniej wiadomo było, w którym miejscu zostali pochowani.\nPo zagrzebaniu zwłok, miejsce było niwelowane. Zaznaczane było tylko wolne miejsce do ewentualnych dalszych pochówków. Po zdobyciu Wałcza 11 lutego 1945 roku (w niedzielę), oswobodzona została liczna grupa polskich robotników, pracujących w mieście i okolicznych wioskach. Opuszczając powiat wałecki w marcu 1945 roku, ci z nich, którzy przeżyli, na zbiorowym grobie polskich robotników postawili duży, drewniany krzyż. Przytwierdzili do niego drewnianą tablicę z wyrytymi czterdziestu pochowanych tam Polaków. Pozostałych dwunastu nazwisk nie umieszczono, prawdopodobnie z braku miejsca lub też z powodu zaginięcia listy z pozostałymi nazwiskami. Po latach udało mi się ustalić nazwiska oraz inne dane brakującej 12-stki.\nNad nazwiskami wyryto po łacinie „Hic re requiescunt in Deo” (Tu spoczywają w Bogu), natomiast na dole tablicy znalazł się napis „Orate pro nobis” (Módlcie się za nami).\nOd zakończenia wojny do 1974 roku zbiorowy grób był zawsze utrzymywany w należytym porządku. Mieszkańcy Wałcza odwiedzali tę mogiłę bardzo często, w dzień 1 listopada zawsze paliły się tam dziesiątki zniczy.\n15 lipca 1974 roku (poniedziałek) nastąpiło przeniesienie szczątków 28 osób z tego grobu na Cmentarz Wojenny na Bukowinie. Władze Miasta Wałcza arbitralnie uznały i ogłosiły, iż były to prochy żołnierzy polskich z 1939 roku. Było to oczywiście kompletną bzdurą i kłamstwem. Nigdy nie udało mi się natrafić na wskazujące, kto za to imiennie odpowiadał. Na Cmentarzu Wojennym na Bukowinie postawiono dwa nowe nagrobki. Na każdym umieszczono po 14 nazwisk i napisem: „Żołnierze Polscy z 1939 roku”. Wśród tych nazwisk znalazło się m. in. nazwisko takiego „żołnierza” który w chwili śmierci miałby…… 2 lata, a także wiele innych nieprawdziwych danych.\nSzczątki pozostałych 24 osób pozostawiono we wspólnym grobie, który został zrównany z ziemią. Nie udało mi się też odnaleźć krzyża i tablicy z tego grobu – zostały zniszczone. Tak ówczesne władze dbały o swoich rodaków, tworzyły kłamliwą historię dla młodzieży. Lecz nie wszyscy – i nie tylko ja – nie pogodzili się z tym. U kilku osób przetrwała lista nazwisk z tego grobu. Wiele razy porównywałem ją z moimi danymi i w miarę możliwości uzupełniałem ją.\nUdało mi się dotrzeć do faktury, wystawionej w związku z przeprowadzoną ekshumacją przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Wałczu. Z dokumentu Nr2/27/1974 wynika, że koszt ekshumacji wyniósł 37833,00 zł.\nNa początku lipca 1977 roku wysłałem list do Telewizji Polskiej do programu „Świadkowie”, zajmującego się wyjaśnianiem różnych spraw, związanych z II wojną światową. W liście opisałem problem z grobem zbiorowym w Wałczu. Po pewnym czasie otrzymałem podziękowanie za zainteresowanie się programem oraz informację, że „ze względów programowych TP nie może tego wyemitować w programie „Świadkowie”.\nW listopadzie 1977 roku „Kurier Polski” ogłosił na swoich łamach mini ankietę pt. „Tylko jedno pytanie” Dotyczyła ona tego czy w miejscowościach lub regionach otacza się należytą opieką miejsca pamięci narodowej. „Prosimy Was, drodzy czytelnicy o poinformowanie nas. Podajcie konkretne przykłady”. Przedstawiłem historię wałeckiego grobu, ale nigdy nie otrzymałem odpowiedzi.\nW styczniu 1978 roku wysłałem materiały o grobie do „Gazety Poznańskiej”.\nI tu zaczęła się wędrówka pism. „Gazeta Poznańska” przesłała materiały do Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Pile przy ul. Mariana Buczka 14, na ręce prezesa Zarządu Czesława Kłasowskiego. 7 lutego 1978 roku przekazał on sprawę do Wojewódzkiego Obywatelskiego Komitetu Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Pile, do przewodniczącego Mieczysława Lepczyńskiego, który doprowadził do przeprowadzenia wizji lokalnej na cmentarzu katolickim w dniu 21 lutego 1978 roku. Pismem z dnia 28 lutego 1978 roku powiadomiony został o tym Naczelnik Miasta Wałcza Zbigniew Podwojski. W dokumencie znalazł się m.in. zapis (….) zobowiązuję Towarzysza Naczelnika do usunięcia w/ w zaniedbań w terminie do 15 kwietnia bieżącego roku. I na tym się skończyło – w sprawie nie zrobiono nic.\nW dalszym ciągu zbierałem materiały o polskich robotnikach przymusowych z Wałcza i okolic. Bardzo dużą pomoc okazał mi ksiądz proboszcz parafii św. Mikołaja w Wałczu Romuald Kunicki. Udostępniał mi on wszystkie niemieckie księgi ślubów, chrztów czy też zgonów, o które prosiłem. Ze spokojem znosił moje wizyty i „przekopywanie” dokumentów, a bywałem tam kilkanaście razy. To właśnie w tych księgach zgonów odnajdywałem zmarłych polskich robotników przymusowych. Wszystkie niemieckie księgi, z polecenia władz kościelnych w 2006 roku zostały przekazane do Archiwum Diecezji Koszalńsko – Kołobrzeskiej w Koszalinie. Trafiła tam również księga ślubów, chrztów i zgonów z lat 1687 – 1753, którą miałem okazję przeglądać. Zrobiłem z niej 36 zdjęć ).\nGdy nastały czasy Solidarności, postanowiłem jeszcze raz spróbować tę sprawę. 7 lipca 1981 roku ponownie napisałem do programu „Świadkowie”. Moje dokumenty zostały przekazane do Rady ds. Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Warszawie, skąd otrzymałem pismo, iż sprawę z prośbą o jej wyjaśnienie i podjęcie działań w celu właściwego upamiętnienia grobu przekazano do Ministerstwa Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz do przewodniczącego Wojewódzkiego Obywatelskiego Komitetu Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Pile – Wojewody Pilskiego Mieczysława Lepczyńskiego. Pismo podpisał sekretarz generalny Rady gen. dyw. Czesław Czubryt – Borkowski.\n25 sierpnia 1981 roku z Urzędu Miasta Wałcza otrzymałem pismo, bym stawił się jutro z posiadanymi dokumentami w sprawie wspólnego zdewastowanego grobu. Stawiłem się, razem z urzędnikami byliśmy na cmentarzu przy tym grobie, oznajmiono mi, że sprawa będzie załatwiona. 26 listopada 1981 roku otrzymałem następne pismo, bym stawił się 1 grudnia 1981 roku w Wydziale Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Rozmowa trwała około godzinę, oznajmiono mi , iż wiosną 1982 roku sprawa będzie załatwiona. Stan wojenny przekreślił te plany na parę dalszych lat.\nBędąc radnym na Sesji Rady Miasta w listopadzie 1988 roku podniosłem temat zdewastowanego grobu polskich robotników przymusowych w Wałczu. Ówczesny Naczelnik Miasta Wałcza Leszek Walczak podjął temat, lecz zmiany ustrojowe w 1989 roku znów nie pozwoliły sprawy doprowadzić do końca. Kolejnych kilka lat zajęło mi poszukiwanie rodzin zmarłych polskich robotników przymusowych oraz gromadzenie dalszych dokumentów.\nSprawą interesowała się lokalna prasa. „Tygodnik Pilski” Nr 3 (626) z 19 stycznia 1992 roku zamieszcza reportaż pod tytułem „Rozrzucone kości”, dotyczący polskich robotników przymusowych. „Tygodnik Pilski” Nr 41 (716) z 10 października 1993 roku wrócił do tego tematu artykułem „Bałagan na cmentarzu”. „Pojezierze Wałeckie” Nr 29 (127) z 22 lipca 1999 roku zamieściło reportaż pt. „Odnaleziona tożsamość” , opisujący odnalezienie po 57 latach Matki przez rodzinę Państwa Namysłowskich w zbiorowym grobie polskich robotników przymusowych.\n6 stycznia 2005 roku stawiłem się w Urzędzie Miasta u pana Jerzego Wilińskiego z dokumentami, dotyczącymi zmarłych polskich robotników przymusowych. Razem poszliśmy do burmistrza Zdzisława Tuderka na dłuższą rozmowę. Od tego spotkania sprawy ruszyły z miejsca. Jerzy Wiliński pilotował ten temat aż do jego zakończenia.\nW międzyczasie, w Kurierze Szczecińskim z 4 listopada 2005 roku ukazał się kolejny artykuł pt. „Dziwna ekshumacja”, dotycząca zmarłych polskich przymusowych robotników w Wałczu w latach 1939 – 1944. Jego autorem był Marcin Koniecko.\nOd 2005 roku do 2011 roku minęło długich 6 lat, wypełnionych wymianą pism między urzędami i sprawdzaniem danych o tych osobach, gdzie tylko było to możliwe. Fragment jednego z pism, datowanego na 16 marca 2010 roku, chciałbym zacytować. ( …. ) Pochowane dzieci i kobiety (robotnice przymusowe) to ofiary wojny i jako takim należy się im mogiła wojenna. ( … ) pod pismem podpisany jest Sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Andrzej Przewoźnik. Trzy tygodnie później, 10 kwietnia 2010 roku Andrzej Przewoźnik zginął w wypadku lotniczym pod Smoleńskiem.\n10 grudnia 2011 roku dokonał się wreszcie akt dziejowej sprawiedliwości. Na cmentarzu Wojennym na Bukowinie zdjęto z dwóch nagrobków tablice z napisem „Żołnierze Polscy z 1939 roku”. Na ich miejsce wstawione zostały nowe. Co prawda są to tylko symbole, ale mówią prawdę o osobach , które w 1974 roku ówczesne władze miasta chciały wymazać z ludzkiej pamięci.\nNad nazwiskami na nowych tablicach znajduje się napis „ROBOTNICY PRZYMUSOWI I CZŁONKOWIE ICH RODZIN, ZMARLI W NIEWOLI NIEMIECKIEJ W LATACH 1939 – 1944”\nJest tam m. in. nazwisko Telalicka Agrypina, 4 lutego 1944 roku zmarła w czasie porodu w szpitalu w Deutsch Krone (Wałczu) razem z swoją nowo narodzoną córką, której nie zdążono nadać imienia.\nTablice wykonał artysta plastyk Jacek Lubryczyński z Warszawy.


Tygodnik Łobeski - „SPORTOWIEC ROKU 2008 POWIATU ŁOBESKIEGO”\nOdwiedziło nas już 8461249 osób\n2009.01.12 22.27.41 Tygodnik Łobeski Przeczytano 1004\nTERMIN I MIEJSCE: 14 luty 2009 roku, sobota o godzinie 16.00, Hala Sportowo-Widowiskowa w Łobzie, ul. Orzeszkowej 7.\nREALIZATORZY: Powiatowa Rada Sportu pod przewodnictwem Marcina Ćwikły.\nKapituła Konkursowa (7 członków) pod kierunkiem Janusza Skrobińskiego.\nNAJLEPSZY SPORTOWIEC POWIATU ŁOBESKIEGO W ROKU 2008\n- nominacje sportowców zgłaszają gminy, kluby sportowe, szkoły i inne organizacje i stowarzyszenia\n- nominowani za rok 2008 muszą być mieszkańcami powiatu łobeskiego i reprezentować klub – organizację – placówkę oświatową z terenu powiatu łobeskiego\n- prezentacja kandydatów będzie prowadzona przez lokalne czasopisma i na stronie internetowej Starostwa Powiatowego\n- wyboru 3 najlepszych sportowców dokona Kapituła Konkursowa.\nNAJPOPULARNIEJSZY SPORTOWIEC POWIATU ŁOBESKIEGO W PLEBISCYCIE CZYTELNIKÓW\n- nominacje sportowców typuje Kapituła Konkursowa\n- czasopisma lokalne: Tygodnik Łobeski i Nowy Tygodnik Łobeski umieszczają kupony konkursowe na „10 najlepszych sportowców roku”. Wyboru dokonują czytelnicy. Suma punktów decyduje o kolejności sportowców w konkursie.\nSPORTOWIEC – UCZEŃ SZKOŁY PODSTAWOWEJ\n- nominacje zgłaszają wyłącznie szkoły podstawowe z terenu powiatu łobeskiego (dyrektor Szkoły, prezes UKS)\n- każda placówka (w powiecie pracuje13 szkół) zgłasza jednego najlepszego ucznia\n- dowolnie dziewczynkę lub chłopca\n- wszyscy nominowani uczniowie otrzymują honorowe dyplomy i statuetki\nSPORTOWIEC – UCZEŃ GIMNAZJUM\n- nominacje zgłaszają wyłącznie szkoły gimnazjalne w Radowie Małym, Resku, Węgorzynie, Dobrej i Łobzie (dyrektor Szkoły lub prezesi UKS)\n- każda placówka zgłasza po 2 uczniów (jednego chłopca i jedną dziewczynkę)\n- laureaci (łącznie 10 uczniów) otrzymują honorowe dyplomy i statuetki\nSPORTOWIEC – UCZEŃ SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ\n- nominacje zgłaszają dwie placówki ponadgimnazjalne: Zespół Szkół w Łobzie i Zespół Szkół w Resku\n- każda szkoła (dyrektor Szkoły lub prezes UKS) zgłasza po 2 uczniów (jeden chłopiec i jedna dziewczynka)\n- laureaci zostaną nagrodzeni honorowymi dyplomami i statuetkami\nNAJLEPSZY ANIMATOR SPORTU I REKREACJI\n- nominacje zgłaszają władze Gminy w Radowie Małym, Resku, Dobrej, Węgorzynie i Łobzie – ilość zgłaszanych kandydatów według klucza (od 1 do 5 stowarzyszeń w gminie 1 nazwisko, od 6 do10 dwa nazwiska od 11 trzy nazwiska).\n- laureaci zostaną wyróżnieni honorowymi dyplomami i statuetkami\nSPORTOWIEC Z GIER ZESPOŁOWYCH\n- nominacje zgłaszają władze klubów sportowych i uczniowskich biorących udział w regularnych ligach. Każdy klub może zgłosić tylko jednego zawodnika bez względu na rodzaj rozgrywek (może być to trampkarz, junior bądź senior).\n- laureaci zostaną wyróżnieni honorowymi dyplomami i statuetkami.\nII Gala Sportu „Najlepszy sportowiec roku 2008 powiatu łobeskiego” ma charakter uroczystej akademii. Planowany jest udział: władz samorządowych wojewódzkich, powiatowych i gminnych; olimpijczyków i wybitnych sportowców Polski; sportowców i mieszkańców powiatu łobeskiego.\nUWAGA: Zgłoszenia proszę przesyłać do 25 stycznia 2009 roku na adres: Starostwo Powiatowe w Łobzie, ul. Konopnickiej 41, 73-150 Łobez z dopiskiem „Gala Sportu”.


wroclaw.gosc.pl → Wiadomości z archidiecezji wrocławskiej → Rakietki poszły w ruch\nEkipa wrocławskiego seminarium na zawodach\tArchiwum MWSD\nZawody odbyły się w Częstochowie, uczestniczyło w nich 20 seminaryjnych ekip. Wrocławianie w drużynowej rywalizacji znaleźli się w grupie z Poznaniem, Kielcami, Rzeszowem i Kaliszem. Z dwoma pierwszymi zespołami przegrali, z dwoma ostatnimi wygrali i tym samym zajęli 3. miejsce w swojej grupie.\nW składzie MWSD zagrali diakoni Adam Bilski i Wojtek Borowski oraz alumni 4. roku Michał Olko i Mariusz Daniłowicz.\nMistrzostwa Polski w tenisie stołowym otworzył w poniedziałek w sali częstochowskiego seminarium abp Wacław Depo. We wtorek, gdy odbyły się mecze drużynowe, Mszę św. sprawował bp Andrzej Przybylski. W środę przeprowadzono rywalizację indywidualną, w której najwyżej, bo do ćwierćfinału, pośród wrocławskich kleryków doszedł dk Adam Bilski. Pozostali odpadli po pierwszej rundzie.\n- Nie trenowaliśmy jakoś specjalnie do zawodów. Od paru tygodni graliśmy między sobą rekreacyjnie w naszej salce ze stołem pingpongowym. Ja sam nauczyłem się grać jako dziecko na betonowym stole na osiedlu, a potem grałem z wikarym na plebanii - opowiada diakon A. Bilski, który odpadał po walce z wicemistrzem Polski. Wygrał natomiast z klerykami z Poznania, Krakowa i Białegostoku.\nRozmawiał także z innymi uczestnikami zawodów. Niektórzy prezentowali bardzo wysoki poziom. - Całe podium wywalczyli zawodnicy, którzy występowali niegdyś w ligach tenisa stołowego, a zwycięzca trenował tę dyscyplinę aż 10 lat. W niektórych seminariach organizowano nawet wewnętrzne turnieje eliminacyjne do tych mistrzostw - dodaje dk Adam.\nSeminarium wrocławskie już nie pierwszy raz pojawiło się na tych mistrzostwach, które nie ograniczają się jedynie do gry w sali gimnastycznej. W tym roku uczestnicy zwiedzali Muzeum Monet i Medali św. Jana Pawła II i wysłuchali koncertu zespołu 77 FM Formacja z Mocą.\nW środę wszyscy udali się na modlitwę Apelem Jasnogórskim do kaplicy Cudownego Obrazu na Jasnej Górze.\ndodane 29.11.2017 21:01


Kwiaty z dostawą do Oleśnicy, Poczta Kwiatowa® Oleśnica, kwiaciarnia Oleśnica\nProdukty dostępne w miejscowości Kwiaciarnia Oleśnica\nPoczta Kwiatowa ® - Oleśnica - Wiemy, że kwiaty daje się szczególnym osobom. Jeśli chcesz wyrazić swoje uczucia, złóż zamówienia w kwiaciarniach oznaczonych logiem Poczta Kwiatowa ®.\nOleśnica to miasto znajdujące się na lewym brzegu rzeki Oleśnicy. Prawdopodobnie nazwa miasta wywodzi się od dawnych terenów, kiedy Oleśnica była osadą otoczoną podmokłymi terenami, na których rosło wiele olch.\nMilion złotych kwiatów w jednym miejscu, które wyglądają jak małe słońca. Takie widoki można podziwiać w lipcu i sierpniu na farmie Sera Kogen w Japonii, gdzie organizowany jest Festiwal Słoneczników. Na obszarze ok 65 tysięcy metrów kwadratowych miłośnicy kwiatów mogą zachwycać się ponad 100 odmianom Słoneczników. Na zwiedzających czekają także restauracja i kawiarnia. Farma Sera Kogen znana jest także z innych kwiatowych imprez. Jesienią organizuje festiwal poświęcony Daliom, natomiast wiosną trwa festiwal Tulipanów.\nPoczta Kwiatowa ® - Oleśnica - Znakiem rozpoznawczym naszej firmy jest solidność i indywidualne podejście do klienta.


When: 25 Czerwiec 2019 @ 18:00 – 21:00 Where: Klub Pod Kolumnami, Plac Św. Macieja 21, Wrocław Cost: 25 / 80 zł Warsztaty Klub Pod Kolumnami początkujący pracownia filmowa warsztaty filmowe Galeria Entropia zaprasza na[...]\nWhen: 25 Czerwiec 2019 @ 18:00 – 21:00 Where: Klub Pod Kolumnami, Plac Św. Macieja 21, Wrocław Cost: 25 / 80 zł Warsztaty Klub Pod Kolumnami początkujący pracownia filmowa warsztaty filmowe Zapraszamy na wakacyjne warsztaty[...]\nWhen: 25 Czerwiec 2019 @ 18:00 – 21:00 Where: Klub Pod Kolumnami, Plac Św. Macieja 21, Wrocław Cost: 25 / 80 zł Warsztaty Klub Pod Kolumnami początkujący pracownia filmowa warsztaty filmowe Mija właśnie 20. rocznica[...]\nWhen: 25 Czerwiec 2019 @ 18:00 – 21:00 Where: Klub Pod Kolumnami, Plac Św. Macieja 21, Wrocław Cost: 25 / 80 zł Warsztaty Klub Pod Kolumnami początkujący pracownia filmowa warsztaty filmowe W ramach sceny artystycznej[...]


Rosnąca rola departamentów kryzysowych w przyjęciach szpitalnych ad « olejek kokosowy na włosy\nNasze odkrycia pokazują, że od 1993 r. EDs odgrywają coraz większą rolę w przyjęciach dla prawie wszystkich warunków. Istnieje kilka możliwych wyjaśnień tej rosnącej roli. Często przytaczaną hipotezą jest to, że nadużywanie zaburzeń wziewnych w przypadku schorzeń, które mogłyby być odpowiednio leczone w placówkach świadczących usługi podstawowej opieki zdrowotnej, może prowadzić do zwiększenia liczby przyjmowanych pacjentów – ponieważ ograniczony dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej prowadzi do pogorszenia stanu pacjentów i większej potrzeby w nagłych wypadkach. hospitalizacji lub z uwagi na to, że lekarze ratunkowi częściej niż lekarze podstawowi przyjmują pacjentów do szpitala. Ta ostatnia teoria jest częściowo oparta na założeniach, że lekarze medycyny ratunkowej są przygotowani do przyjmowania najgorszego i chętniej przyjmują pacjentów z niepewnymi diagnozami i z którymi nie mają stałego związku, i że nie są gotowi zwolnić pacjentów, gdy nie może zagwarantować opieki ambulatoryjnej.3\nAlternatywnie, tendencja może być napędzana przez zmiany w organizacji usług medycznych, które sprzyjają szybkim technologiom diagnostycznym i wczesnemu leczeniu dostępnemu w ED. W miarę jak usługi diagnostyczne uległy poprawie (wraz z wprowadzeniem takich narzędzi, jak tomografia komputerowa i testowanie troponin), oczekiwania dotyczące szybkiej i dokładnej diagnostyki i leczenia stały się standardem (np. Przezskórna interwencja wieńcowa w przypadku zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST), ocena typowych objawów, takich jak ból w klatce piersiowej, ból brzucha i duszność, stało się de facto przyczynami skierowania na ED. Publiczne kampanie edukacyjne podkreślające znaczenie wczesnej pomocy doraźnej dla objawów sugerujących zawał serca lub udar zachęcają do takiego podejścia.\nPonadto, dostawcy podstawowej opieki zdrowotnej są mniej podatni niż lekarze pierwszego kontaktu, aby zapewnić regularny dostęp do niezaplanowanej opieki ostrej – a zatem rzadziej przyjmują pacjentów do szpitala. Duże ogólnokrajowe badania ankietowe i obserwacyjne wykazały, że pacjentom trudno jest zorganizować wizytę u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, ponieważ harmonogramy są często pełne, usługi po godzinach są niedostępne, a wiele poważnych problemów nie jest dobrze. dostosowane do praktyk biurowych, które nie mają podstawowych umiejętności laboratoryjnych i obrazowania. 4 Ponieważ szpitale dążą do wydajności administracyjnej poprzez maksymalizację stopnia obłożenia, dostawcy ambulatoryjni mają coraz większe trudności z przyjmowaniem pacjentów bezpośrednio do szpitala. Ponieważ jednak takie praktyki szpitali są w dużej mierze reaktywne, nie jest jasne, czy tendencja ta odzwierciedla wysokie wykorzystanie ograniczonych zasobów opieki w nagłych wypadkach i czy spowodowała mniej lub bardziej odpowiednie wykorzystanie ograniczonych łóżek szpitalnych.\nTo coraz częstsze stosowanie ED do przyjmowania pacjentów hospitalizowanych ma ważne implikacje dla przeprojektowania systemów dostarczania. Potrzeba bardziej efektywnego wykorzystania zasobów szpitalnych jest wyraźnie skoncentrowana w ustawie o przystępnej cenie (ACA), a zwiększona rola zaburzeń wzwodu w przyjęciach pacjentów hospitalizowanych wpłynie na wdrożenie centralnych zasad ACA, takich jak pomiar jakości, koordynacja opieki i płatności reforma. Jednak politycy zdają się postrzegać ED jako coś więcej niż miejsce nieskutecznej lub niepotrzebnej opieki – miejsce, w którym pacjenci bez dostępu lub ubezpieczenia szukają wielkich kosztów dla podatników\n[przypisy: dyżury aptek ostrów mazowiecka, barszcz zwyczajny a sosnowskiego różnice, przeglądarka skierowań sanatoryjnych nfz ]\nTags: barszcz zwyczajny a sosnowskiego różnice, dyżury aptek ostrów mazowiecka, przeglądarka skierowań sanatoryjnych nfz\nNo Responses to “Rosnąca rola departamentów kryzysowych w przyjęciach szpitalnych ad”\n[..] odnosnik do informacji w naukowej publikacji odnosnie: Catering dietetyczny Kraków[...]\nPowiązane tematy z artykułem: barszcz zwyczajny a sosnowskiego różnice dyżury aptek ostrów mazowiecka przeglądarka skierowań sanatoryjnych nfz


Gabriella Gambino: rodzina jest kręgosłupem humanizmu - Vatican News\nAktualności Radia Watykańskiego (16:15 CET) (18/11/2019 16:15)\nW Parlamencie Europejskim odbyła się wczoraj debata na temat: „Rodzina: ekosystem dla kultury życia w Europie”. Została zorganizowana przez Federację Katolickich Stowarzyszeń Rodzinnych. Uczestniczyła w niej również Gabriella Gambino, podsekretarz watykańskiej Dykasterii ds. Świeckich, Rodziny oraz Życia. Jest ona mężatką, matką pięciorga dzieci oraz profesorem bioetyki.\n07 listopada 2018, 15:01


Zestawy komunijne Olympusa | FotoManiaK.pl\n22.04.2010 , Szymon Marcjanek Aparaty kompaktowe Newsy Olympus\nZbliżający się okres komunijny stał się okazją, do zaprezentowania przez firmę Olympus dwóch specjalnych zestawów, opartych o cyfrowe kompakty FE-47 i X-43. Kupując jeden z tych aparatów, w prezencie otrzymać możemy jeszcze pokrowiec, ramkę fotograficzną oraz ozdobne pudełko (w kolorze niebieskim lub czerwonym). Więcej szczegółów znajdziecie w poniższej notce prasowej.\nSpecjalne zestawy komunijne Olympus FE-47 oraz X-43.\nOlympus przygotował specjalne komunijne zestawy aparatów Olympus FE-47 oraz X-43 w dwóch wersjach kolorystycznych.\n# aparat fotograficzny\n# ramkę fotograficzną\n# ozdobne pudełko (w kolorze niebieskim lub czerwonym)\n# jeden z aparatów: Olympus FE-47 lub X-43\nPrzykuwając wzrok dwuwarstwowym krystaliczno-perłowym wykończeniem Srebrny, Czarny, Niebieski czy też Czerwony model FE-47 stanowi doskonały przykład prostoty i wygody automatycznego fotografowania. Cokolwiek przyciągnie Twoją uwagę, można to zarejestrować z 14 megapikselową wyrazistością przenosząc obraz w kadr 5-krotnym zoomem optycznym (36-180mm*). Dzięki temu, że aparat działa na standardowych bateriach AA, brak zasilania nigdy nie będzie stanowił problemu. Funkcje takie jak i-Auto, Śledzenie AF, technologia Zaawansowanej Detekcji Twarzy czy też Cyfrowa Stabilizacja Obrazu zapewniają swobodę fotografowania, zaś cztery Magiczne Filtry zachęcają do rozwinięcia własnej kreatywności. Niezależnie od tego czy zmieniasz nastrój zdjęcia korzystając z opcji Pop Art, Szkicu, Fotografii otworkowej bądź Rybiego oka, czy po prostu fotografujesz interesujące się sceny i motywy, model FE-47 zapewnia wszechstronne możliwości na każdą okazję.\nModel X-43 stanowi doskonały przykład prostoty i wygody automatycznego fotografowania. Cokolwiek przyciągnie Twoją uwagę, można to zarejestrować z 14 megapikselową wyrazistością przenosząc obraz w kadr 5-krotnym zoomem optycznym (36-180mm*). Dzięki temu, że aparat działa na standardowych bateriach AA, brak zasilania nigdy nie będzie stanowił problemu. Funkcje takie jak i-Auto, Śledzenie AF, technologia Zaawansowanej Detekcji Twarzy czy też Cyfrowa Stabilizacja Obrazu zapewniają swobodę fotografowania, zaś Magiczne Filtry zachęcają do rozwinięcia własnej kreatywności. Niezależnie od tego czy zmieniasz nastrój zdjęcia korzystając z opcji Pop Art, Szkicu, Fotografii otworkowej bądź Rybiego oka, czy po prostu fotografujesz interesujące się sceny i motywy, model X-43 zapewnia wszechstronne możliwości na każdą okazję.\n« poprzedni wpis Leica V-LUX 20, czyli Panasonic DMC-TZ10 z czerwoną kropką\nnastępny wpis » Najlepsze akcesoria fotograficzne 2009/2010 (wybór EISA i TIPA)\nSzymon Marcjanek\t| czwartek, 22 kwietnia 2010\nProdukty: Olympus FE-47, Olympus X-43