Agnieszka Mrozik - Emancypacja, ale jaka? - lewica.pl\nAgnieszka Mrozik: Emancypacja, ale jaka?\nO kobietach w najnowszych serialach politycznych\nKilkanaście lat temu Agnieszka Graff nazwała polską rzeczywistość publiczną „światem bez kobiet”. Pisała, że kobiety w Polsce nie decydują, nie kierują, nie mają głosu w kluczowych sprawach politycznych. Także media i kultura popularna wyznaczały kobietom miejsce w domu. Jak pokazywały feministyczne analizy, pełniły one przede wszystkim role żon, matek i kochanek, czyli pozostawały w zgodzie z tytułem popularnego w latach 90. serialu w reżyserii Juliusza Machulskiego.\nDziś, jak się wydaje, sporo się zmieniło. Przynajmniej jeśli chodzi o sferę polityki. Na czele polskiego rządu stoi kobieta, kandydatką wysuwaną na stanowisko premiera przez największą partię opozycyjną jest kobieta, w ostatnich wyborach prezydenckich kobieta kandydowała z ramienia ugrupowania lewicowego. Nie wspominam nawet o kobietach na stanowiskach ministrów, rzeczników, szefów sztabów wyborczych, doradców i ekspertów. Świat polityczny, przynajmniej jeśli chodzi o liczby, z pewnością nie jest dziś światem bez kobiet. Nie można tego jednak wciąż powiedzieć o rzeczywistości medialnej i popkulturowej, w której kobietom nadal chętnie wyznacza się role prywatne, domowe, rodzinne, okraszone co najwyżej schematycznie aktywnością zawodową w obszarze małej i średniej przedsiębiorczości. Z wyjątkiem serialu Ekipa (2007), w którym pojawiły się aktywne w polityce postacie kobiece, nie doczekaliśmy się polskiej produkcji telewizyjnej z ciekawie nakreślonymi sylwetkami kobiet, dla których ważniejsze czy chociaż równie ważne co miłość i rodzina byłyby władza i publiczny prestiż. Można wręcz stwierdzić, że polska popkultura została w tyle za rzeczywistą sytuacją polityczną, okazała się bardziej konserwatywna.\nNie oznacza to jednak, że „wirtual” i „real” stały się zupełnie rozłączne. Wręcz przeciwnie, media i kultura popularna wciąż wpływają na nasze postrzeganie rzeczywistości, nasze wyobrażenia, zarządzając obrazami, schematami i kliszami, poprzez które odbieramy świat. Widać to na przykładzie kobiet w polityce: współczesne seriale, reality i talk show, sesje zdjęciowe i wywiady dla mniej lub bardziej ambitnej prasy i telewizji nadal kształtują nasze myślenie o kobietach aktywnych w sferze publicznej. Przykład dosłowny znajdziemy w toczonej obecnie dyskusji nad wizerunkiem Agaty Dudy, nowej pierwszej damy, stylizowanej na polską Claire Underwood – pierwszoplanową postać kobiecą w niezwykle popularnym w Polsce serialu House of Cards (emitowanym od 2013). Oczywiście relacja między rzeczywistością a światem fikcyjnym jest głębsza niż jedynie podobny wizerunek tej czy innej polityczki i bohaterki serialowej. Chodzi o budowanie i reprodukowanie przez media pewnych wyobrażeń, a co za tym idzie osłabianie bądź wzmacnianie określonych emocji, które mogą przekładać się na nasz odbiór rzeczywistych osób, kształtować nasze sympatie i antypatie, a nierzadko wpływać na nasze decyzje i wybory polityczne.\nW niniejszym tekście przyglądam się najpopularniejszym zachodnim serialom politycznym ostatnich lat pod kątem kreowania w nich i poprzez nie wizerunków kobiet aktywnych w polityce. Interesujący wydaje mi się nie tylko sposób ukazania politycznej działalności kobiet, lecz także przedstawiania ich sytuacji rodzinnej, relacji z mężczyznami w domu i w pracy, podejścia do macierzyństwa i kariery, roli seksu w życiu prywatnym i publicznym bohaterek (i bohaterów). Równie ciekawy i ważny wydaje się problem samej polityki czy może raczej politycznej gry, w którą kobiety grają nie gorzej niż mężczyźni, dostosowując się do zastanych reguł, to znów próbując je nagiąć, obejść, a niekiedy zmienić. Pytanie nadrzędne, które stawiam, dotyczy jednak wzorców emancypacji lansowanych w najnowszych produkcjach telewizyjnych: jaka emancypacja jest dziś promowana i podsuwana kobietom jako atrakcyjna i warta aspiracji, a jaka przedstawiana jako groźna? I czy w ogóle we współczesnej kulturze popularnej jest miejsce na emancypację kobiet nieobciążoną poczuciem winy, moralizowaniem, oskarżeniem i ostrzeżeniem; emancypację, która nie wywołuje odruchu dyscyplinowania kobiet, przywoływania ich do porządku zarówno w świecie fikcyjnym, jak i – co ważniejsze – w rzeczywistości?\nAmerykański serial House of Cards, podobnie jak jego brytyjski pierwowzór z 1990 roku, można spuentować stwierdzeniem: za każdym wielkim czy ważnym mężczyzną stoi kobieta, która go popycha do działania, ale sama zostaje na lodzie. Doskonale oddaje ono układ sił w związku Franka i Claire Underwoodów, bohaterów amerykańskiej produkcji, a także do pewnego stopnia w relacji Brytyjczyków Francisa i Elizabeth Urquhartów, choć tu rola kobiety jest w sensie dosłownym drugoplanowa, by nie powiedzieć epizodyczna.\nGdy poznajemy małżeństwo Underwoodów, on jest whipem, czyli liderem Partii Demokratycznej w Izbie Reprezentantów, ona zaś prowadzi organizację pozarządową o nazwie Inicjatywa na rzecz Czystej Wody, której celem jest dostarczanie wody pitnej krajom borykającym się z jej niedostatkami. Claire jest ambitna, konsekwentna i zdeterminowana do osiągnięcia własnych celów, ale dość szybko orientujemy się, że jej plany, marzenia, zamiary są na drugim miejscu, w tyle za wielkim celem jej męża, którym jest polityczna kariera na najwyższym szczeblu. Tę przedstawia się zresztą jako wspólny cel pary, choć im bliżej jego urzeczywistnienia, tym wyraźniej widać, że głównym beneficjentem nowej sytuacji będzie Frank. Choć przez długi czas małżonkowie, prowadzący swoją nieczystą, a od pewnego momentu zbrodniczą polityczną grę, starają się sprawiać wrażenie, że są drużyną, grającą do jednej bramki, a na realizacji nadrzędnego celu zyskają oboje, Claire ewidentnie traci więcej, niż zyskuje. Szybciej, niż zamierzała rezygnuje z kierowania własną fundacją, przeobraża się stopniowo w żonę swojego męża: kiedy Frank, pnący się po szczeblach politycznej kariery, zostaje najpierw wiceprezydentem, a następnie prezydentem USA, Claire trwa u jego boku jako druga, a następnie pierwsza dama, pełniąca przede wszystkim funkcje reprezentacyjne. Claire rezygnuje też z przyjacielsko-miłosnej relacji z Adamem Gallowayem – fotografem, członkiem nowojorskiego środowiska artystycznego – która przynajmniej do pewnego momentu wydawała się komplementarna względem małżeństwa z Frankiem. To jej prywatne życie – fakt, że była molestowana na studiach przez człowieka, który później pełnił odpowiedzialne funkcje w wojsku, oraz poddanie się zabiegowi usunięcia ciąży – zostaje prześwietlone publicznie. I chociaż Claire i Frank potrafią wyciekające w sposób mniej lub bardziej kontrolowany informacje intymne wykorzystać do własnych celów i wzmocnić swoją pozycję, nie da się ukryć, że prywatne życie mężczyzny jest dużo lepiej chronione i dużo rzadziej wykorzystywane w charakterze broni politycznej niż prywatne życie kobiety. Można wręcz odnieść wrażenie, że o ile Frank dość sprawnie rozdziela sprawy prywatne i publiczne, o tyle Claire, która kreowana jest przecież na jego żeński odpowiednik, ma z tym większy problem: w jej przypadku prywatne wciąż przenika się z publicznym i niekiedy owo przenikanie zdaje się wymykać spod kontroli Claire.\nMimo że oboje państwo Underwoodowie – z racji popełnianych mniejszych bądź większych przewinień czy, co tu dużo mówić, zbrodni – nie budzą zaufania i/lub sympatii widzów, Claire ma jej chyba jeszcze mniej niż Frank. Wyrachowana i zimna – ów chłód potęguje lodowata uroda aktorki Robin Wright, a także brak bezpośrednich zwrotów do widzów, z których znamy Franka – Claire jawi się jako ucieleśnienie wszystkich demonicznych postaci kobiecych w zachodniej kulturze: łączy cechy Królowej Śniegu, szekspirowskiej lady Makbet, „zimnej suki” i kobiety cyborga, która steruje mężczyzną, motywuje go do zbrodniczego działania i jest gotowa poświęcić dla obranego celu tradycyjną rolę kobiety jako wiernej żony i kochającej matki. Faktycznie, im więcej tajemnic Underwoodów wychodzi na jaw, tym bardziej przekonujemy się, jak daleko Claire do ideału matki (już na początku małżeństwa uległa argumentowi Franka, że okrucieństwem byłoby sprowadzanie dzieci na świat pełen cierpienia, dlatego trzykrotnie poddała się zabiegowi aborcji), a także wiernej i oczekującej wierności żony (zarówno Claire, jak i Frank wdają się w pozamałżeńskie romanse, o których szczerze sobie opowiadają, zwierzają się, udzielają porad). Małżeństwo z Frankiem traktuje jak układ, kontrakt, w którym obie strony mają równe prawa, są partnerami. Fundament tego układu to wzajemny szacunek i bezwzględna lojalność, a także – co może umykać nam w pierwszej chwili – emocjonalna praca Claire, która w chwilach zwątpienia Franka jest przy nim, by go pocieszać, rozgrzeszać, podnosić mu poprzeczkę. Claire dotrzymuje zobowiązań wobec męża, poświęca dla niego swoją prywatność i karierę, a w zamian oczekuje tego samego. I przez długi czas związek tych dwojga faktycznie zdaje się funkcjonować jako monstrualny, ale perfekcyjnie zgrany zespół. Dzieje się tak do czasu, gdy Claire domaga się dla siebie stanowiska ambasadora Stanów Zjednoczonych przy ONZ. Frank niechętnie, bo wbrew senatowi, który odrzucił kandydaturę Claire, nominuje żonę. Jednak jej zbyt samodzielna, bezkompromisowa polityka obrończyni praw osób homoseksualnych wpędza go – już jako prezydenta USA – w konflikt z prezydentem Rosji, znajdujący odwzorowanie na arenie międzynarodowej. Ostatecznie Frank decyduje się poświęcić ambicje żony na rzecz załagodzenia napięć w relacjach z Rosją i odbiera jej funkcję ambasadora, w nadziei, że Claire – przynajmniej do czasu – wejdzie w tradycyjną kobiecą rolę pierwszej damy i wesprze go w kampanii wyborczej. W bardzo ostrej rozmowie, do której dochodzi między małżonkami pod koniec trzeciego sezonu, Claire rzuca Frankowi w twarz, że na nią nie zasługuje, na co on odpowiada bezwzględnie: beze mnie byłabyś nikim.\nTa rozmowa, w której małżonkowie wyraźnie starają się zranić siebie nawzajem, w znacznej mierze oddaje brutalną prawdę o roli kobiet w świecie amerykańskiej polityki, a przynajmniej w świecie serialowym. Jest to ostatecznie rola drugoplanowa, rola żony przy mężu, doradczyni, ekspertki, wspólniczki, ale zawsze postępującej z tyłu, krok za mężczyzną. Podobnie jak w House of Cards, także i w serialu Skandal (emitowanym od 2012), którego głównymi bohaterami są dość nijaki prezydent USA i troszczące się o jego polityczną karierę ambitna żona oraz równie ambitna kochanka, dominuje obraz kobiety kierującej mężczyzną, motywującej go, wspierającej i poświęcającej się dla niego, a w zamian otrzymującej figę z makiem. Mimo układu, pisanej bądź niepisanej umowy o partnerstwie i równości w związku, gdy w grę wchodzi realna władza, kontrakt zostaje przedefiniowany, co oznacza, że kobiecie wskazuje się tradycyjną rolę żony i/lub matki i/lub kochanki. Zarówno Claire Underwood, jak i bohaterki Skandalu – Mellie Grant (żona) oraz Olivia Pope (kochanka) – tuż po ujawnieniu swoich ambicji, wyartykułowaniu żądania samodzielnego działania, zostają sprowadzone do parteru: przekupuje się je albo obraża, a niekiedy przemocą ucisza. Przemoc wobec kobiet jest bowiem rewersem brutalnej politycznej gry, w którą kobiety wchodzą, bo liczą, że funkcjonowanie na „męskich zasadach” (bezkompromisowość, wyrachowanie, bezwzględność, cynizm) albo korzystanie z „kobiecych sztuczek” (sterowanie mężczyzną jako narzędziem do realizacji własnych pragnień) doprowadzi je do celu, czyli zdobycia władzy, niezależności, sprawczości. Najbrutalniej przekonuje się o tym bohaterka House of Cards Zoe Barnes, dziennikarka The Washington Herald, która po tym, jak zaczęła się buntować przeciw Frankowi, a tym samym zagrażać jego planom, zostaje przez niego zamordowana. Oczywiście można powiedzieć, że ofiary ego Franka Underwooda nie mają płci, z takim samym bowiem zapamiętaniem likwiduje on kobiety i mężczyzn, którzy mu się sprzeciwiają. Jednak śmierć Zoe, kochanki Franka i jego „wtyczki” w mediach, a także upokorzenie Claire, żony i wspólniczki, mają ze sobą coś wspólnego: są częścią przekazu, który głosi, że kobiety „flirtujące z diabłem”, czyli wymykające się tradycyjnym kobiecym rolom, zostaną ukarane. Tym samym emancypacja z wierzchu uniwersalistyczna, bo zakładająca, że kobieta ma takie same jak mężczyzna prawa, ale w głębi opierająca się na różnicy płci, bo wykorzystująca tradycyjny model kobiety jako szyi kręcącej mężowską głową, okazuje się fiaskiem. W tym sensie takie seriale jak House of Cards czy Skandal można odbierać nie tyle jako feministyczne opowieści o kobiecej sile, ambicji, determinacji itd., ile raczej jako reakcyjne opowieści ku przestrodze. Claire, Zoe, Mellie, Olivia zostają na lodzie – upokorzone i skrzywdzone – nie tylko dlatego, że nadmiernie zawierzyły bliskim sobie mężczyznom, poświęciły się, napompowały męskie ego itd., lecz także ze względu na uczynienie owych mężczyzn swoim jedynym punktem odniesienia. Samotne, pozbawione wsparcia czy po prostu towarzystwa innych kobiet stały się łatwym celem męskiej władzy, którą zapragnęły jednocześnie oswoić, rozbroić i przejąć.\nZa reakcyjną wariację można także uznać brytyjski miniserial The Politician’s Husband (2013). Jego wymowa streszcza się w zdaniu: za kobietą odnoszącą sukcesy w polityce stoi mężczyzna, który traktuje ją jako narzędzie w walce z innymi mężczyznami.\nBohaterami tej historii – stanowiącej odpowiedź na brytyjskie seriale House of Cards (1990) oraz The Politician’s Wife (1995) – są Aiden Hoynes i Freya Gardner: para ambitnych polityków, szybko robiących karierę. On jest ministrem, ona wiceministrem, co w połączeniu z faktem, że są małżeństwem i rodzicami dwójki dzieci, zyskuje im przydomek „złotej pary” brytyjskiej polityki. Jakkolwiek budują wizerunek duetu, zgranego zespołu, który świetnie radzi sobie w życiu prywatnym i bezwzględnie wspiera się w życiu publicznym, z miejsca widać, że to Aiden gra w tym małżeństwie pierwsze skrzypce. Jego kariera jest do tego stopnia ważna, że Freya odsuwa na bok swoje ambicje i poprzestaje na niższych stanowiskach, skupia się na domu i dzieciach: przy pomocy niani oraz teścia zajmuje się córką oraz chorym na zespół Aspergera synem.\nSytuacja zmienia się, gdy pewnego dnia Aiden postanawia zaatakować premiera i zawalczyć o przywództwo w partii, co mu się nie udaje z powodu zdrady najlepszego przyjaciela – również polityka, który w ostatniej chwili udziela wsparcia premierowi. Po ustąpieniu Aidena ze stanowiska ministra rozpoczyna się gra, w której w roli narzędzia zostaje wykorzystana Freya. Zarówno Bruce Babbish (były przyjaciel Aidena), jak i sam Aiden, realizujący plan pognębienia przeciwnika i zdobycia władzy, skłaniają Freyę do przyjęcia teki ministra w resorcie, któremu kiedyś szefował jej mąż. Babbish chce upokorzyć byłego przyjaciela nie tylko w życiu publicznym, poprzez marginalizację jego politycznej roli, lecz także prywatnie: podejmuje próbę nawiązania romansu z jego żoną. Z kolei Aiden ma nadzieję, że dzięki sterowaniu Freyą będzie w stanie odegrać się na konkurentach i powrócić w wielkim stylu na polityczną scenę. Plan ten nie udaje się (a przynajmniej nie do końca), bo dosyć zahukana i zwykle pozostająca w cieniu męża kobieta po wejściu do świata wielkiej polityki i rozeznaniu się w regułach gry, której stała się częścią, wywraca szachownicę, krzyżuje plany rozgrywających polityczną partyjkę mężczyzn. Freya staje się samodzielną i niezależną polityczką, która w finale sięga po najwyższy urząd w państwie.\nThe Politician’s Husband to z jednej strony opowieść o emancypacji kobiety w życiu publicznym – emancypacji okupionej jednak klęską w życiu rodzinnym – z drugiej zaś historia męskości w kryzysie. Te dwa elementy, w połączeniu z motywem ostrej, wyniszczającej wojny płci, którą małżonkowie toczą w domu i w parlamencie, nadają serialowi rys klasycznej narracji reakcyjnej.\nNa skutek intryg męża i Babbisha oraz gierek innych mężczyzn w partii Freya wykorzystuje swoją szansę i wybija się na niezależność w polityce, ale też w domu. Role jej i męża odwracają się: teraz to ona jeździ do pracy limuzyną z własnym kierowcą, instaluje się w dotychczasowym gabinecie Aidena, podczas gdy on zawozi dzieci do szkoły, a polityczne plany snuje w domku dla gości, gdzie po awansie Frei organizuje swoje biuro. Ta feministyczna z pozoru opowieść o odwróceniu ról płciowych ma jednak – jak przystało na konwencję reakcyjną – swoje drugie dno: udane dotychczas małżeństwo „złotej pary” zaczyna szwankować. Kłótniom przeplatanym z cichymi dniami zaczyna towarzyszyć przemoc: kiedy Freya nie popiera publicznie ataku Aidena na premiera, mąż odbywa z nią niezwykle brutalny stosunek, karząc ją w ten sposób za nielojalność. Podobnie jak w House of Cards, także i tu seks okazuje się jednym z narzędzi politycznej walki, w tym między płciami, z której kobiety wciąż wychodzą bardziej pokiereszowane. W obydwu serialach sypialnia – podobnie jak mównica, studio telewizyjne, korytarze parlamentu, pokoje w domu brytyjskiego premiera czy w Białym Domu – stanowi przestrzeń rywalizacji, ale też miejsce testowania władzy, przede wszystkim nad kobietami. Być wpływowym politykiem znaczy tu bowiem być mężczyzną, czyli kimś sprawnym seksualnie. Kiedy Freya awansuje, Aiden zaczyna mieć problemy z potencją. Gdy traci w polityce, traci także jako mężczyzna. Brutalne współżycie z Freyą jest więc nie tylko karą dla niej za nielojalność, lecz także jego sprawdzianem męskości.\nPrzesłanie serialu jest dość ponure. Mimo że Freya osiąga sukces, jej zwycięstwo zostaje drogo okupione. Nie chodzi tylko o to, że jej małżeństwo z Aidenem rozpada się, co stanowi memento narracji reakcyjnych: oto sukces kobiety w sferze zawodowej nie idzie w parze z udanym życiem rodzinnym, zatem kobiety wciąż szantażowane są koniecznością właściwego ustawiania priorytetów. Chodzi też o to, że podobnie jak Claire Underwood Freya wchodzi do wielkiej polityki sama, bez towarzystwa i wsparcia innych kobiet. Oznacza to, że zdana jest wyłącznie na siebie: samotne lawirowanie między mężczyznami, którzy, chwilowo skłóceni, w każdej chwili mogą znów zewrzeć szyki i usunąć ją ze stanowiska. Trudno pozbyć się wrażenia, że w The Politician’s Husband kobieta jest przede wszystkim pionkiem w męskich rozgrywkach o władzę i jedyne, co może zrobić, to raczej dostosować się do reguł tych rozgrywek, niż je zmienić.\nPodobnie jak brytyjski House of Cards, także i The Politician’s Husband warto jednak odczytywać przede wszystkim jako opowieść o męskości w kryzysie oraz o próbach przezwyciężenia owego kryzysu po traumatycznym, jak się okazuje, doświadczeniu rządów Margaret Thatcher. Akcja serialu z 1990 roku rozpoczynała się w momencie odejścia z urzędu „Żelaznej Damy”, której według Francisa Urquharta żaden męski polityk – z wyjątkiem niego samego – nie był w stanie dorównać. Intrygi, knucia, a wreszcie zbrodnie Urquharta – w tym zamordowanie młodej dziennikarki Mattie Storin – można odbierać jako brutalne gesty restytucji zachwianego przez kobiety porządku patriarchalnego. W The Politician’s Husband widać jednak, że kryzys męskości nie tylko nie został opanowany, lecz z czasem pogłębił się. Aiden walczy na wielu frontach jednocześnie: w polityce nie dość, że ściera się z innymi mężczyznami, to dodatkowo toczy boje z wybijającą się na niezależność żoną; w domu stara się sprostać roli opiekuńczego męża, wyrafinowanego kochanka, dobrego ojca chorego syna i syna nadrabiającego po latach niezbyt dobre relacje ze swoim ojcem. Owo zatroskanie o męskość – o to, jaka ma być, by mogła podołać wyzwaniom zmienionego po feminizmie świata – jest głęboko wpisane w serialową opowieść. Można wręcz zaryzykować stwierdzenie, że historia emancypującej się żony jest tu jedynie pretekstem do zmierzenia się z problemem kurczącej się męskiej władzy. Zachwianie naturalnego porządku płci musi budzić niepokój do tego stopnia, że twórcy serialu, konstruujący postać przebiegłego, manipulacyjnego Aidena, dbają o to, by nie stracił on sympatii widzów, a nawet – jako ofiara przeoranej przez feminizm zachodniej kultury – zyskał ich współczucie. Stąd scena finałowa, w której milczący, chłodno patrzący sobie w oczy małżonkowie zasiadają naprzeciwko siebie w gabinecie premiera, wywołuje dreszcz emocji: nie dlatego jednak, że kobieta osiągnęła sukces i stanęła na czele rządu, lecz dlatego, że walka płci nie dobiegła jeszcze końca. Mężczyźni wciąż nie powiedzieli ostatniego słowa i gra o władzę może toczyć się nadal.\nDuński serial Borgen (2010–2013) w wielu wymiarach różni się od omówionych wyżej produkcji anglosaskich. Przede wszystkim już w pierwszym odcinku kobieta, liderka Partii Umiarkowanej (wzorowanej na Duńskiej Partii Socjalliberalnej), zostaje w wyniku rozmów koalicyjnych nominowana na szefową nowego rządu. Mimo że wysoko postawione kobiety nie są ewenementem w duńskim życiu publicznym, nominacja Birgitte Nyborg stanowi dość zaskakujące wydarzenie: zostaje ona pierwszą w historii Danii kobietą premierem (ciekawe, że serial – budowany w oparciu o odwołania do realnie działających partii i ich liderów – spełnił funkcję profetyczną: oto w wyborach parlamentarnych w 2011 roku na czele duńskiego rządu po raz pierwszy rzeczywiście stanęła kobieta – Helle Thorning-Schmidt, liderka Socjaldemokracji, czyli serialowej Partii Pracy). Inaczej jednak niż w serialach anglosaskich, w Borgen płeć nie jest (lub jest niezwykle rzadko) wykorzystywana jako argument w rozgrywkach politycznych: Nyborg na zmianę chwalona jest za skuteczność i ganiona za chaotyczne zarządzanie krajem, a nie za to, że jest kobietą; obwinianie jej natomiast przez prasę brukową za problemy rodzinne – rozwód z mężem i rozwijające się napady paniki u córki – uchodzi dość powszechnie za chwyt poniżej pasa.\nW odróżnieniu od House of Cards oraz The Politician’s Husband skandynawska produkcja nie przedstawia Nyborg jako samotnicy, jedynej kobiety w życiu publicznym, która musi walczyć o swoje miejsce w „męskim klubie”. W serialu pojawia się sporo kobiet – sprawnych polityczek oraz wybijających się dziennikarek (jako że jednym z ważniejszych wątków jest tu przecinanie się świata mediów i polityki) – które walczą ze sobą, ale też potrafią się wspierać. Jeśli w pierwszym i drugim sezonie Borgen w roli spin doctora Nyborg występuje Kasper Juul – młody, drapieżny mężczyzna, który nie waha się grać nieczysto – to w sezonie trzecim, kiedy Nyborg nie jest już premierką, lecz liderką nowo powstałej partii Nowi Demokraci (wzorowanej na Sojuszu Liberalnym), w komunikacji z mediami wspiera ją była dziennikarka Katrine Fønsmark – młoda kobieta, która stara się wprowadzić nowe standardy etyczne w polityce. Z kolei Katrine współpracuje i przyjaźni się z reporterką Hanne Holm, która stanowi dla niej wzór profesjonalnego dziennikarstwa sprzed ery tabloidyzacji.\nNie oznacza to jednak, że serial idealizuje kobiety aktywne w życiu publicznym: owszem, może starają się one działać bardziej etycznie, ale nie ze względu na swoją płeć, lecz z uwagi na wyznawany światopogląd, który znajduje odzwierciedlenie w określonej przynależności partyjnej czy medialnej (choć tak się składa, że budzące sympatię postacie polityków oraz dziennikarzy istotnie są kobietami kojarzonymi z lewicą i centrum, a w mediach z telewizją publiczną, niechęcią zaś napawają głównie mężczyźni z partii konserwatywnych oraz szefowie prasy brukowej i technokraci komercjalizujący media publiczne). Ostatecznie serialowe bohaterki nie stanowią w życiu publicznym innej jakości niż mężczyźni: władza kusi je i zmienia tak samo jak ich kolegów, potrafią też grać równie twardo. Inaczej niż w przypadku seriali anglosaskich, o bohaterce duńskiej produkcji z całą pewnością nie powiemy, że stanowi marionetkę w męskich rękach; nie realizuje też swoich ambicji politycznych zakulisowo, przy wykorzystaniu bliskich sobie mężczyzn. Owszem, Nyborg ma męskich doradców, rywalizuje z mężczyznami w swojej partii i ściera się z męskimi liderami partii opozycyjnych (podobnie jak z kobietami), ale stara się podejmować decyzje na tyle samodzielnie i niezależnie, na ile pozwalają jej na to wewnątrzpartyjne i koalicyjne układy. Jest też kobietą, która dość otwarcie formułuje swoje cele i nie musi się krygować ani chować za męskimi plecami. Dzieje się tak zaś dlatego, że w duńskiej polityce może być traktowana równie poważnie co mężczyźni.\nTu dochodzimy do najważniejszej różnicy między Borgen a serialami anglosaskimi: sprowadza się ona do definicji samej polityki oraz roli osób ją tworzących. W House of Cards oraz w The Politician’s Husband polityka rozumiana jest wyłącznie jako gra – najczęściej brudna, podstępna, zakulisowa, bywa, że zbrodnicza – o władzę stanowiącą cel sam w sobie. Władza jest najsilniejszym afrodyzjakiem, najbardziej pożądanym dobrem, które jednak zamiast obywatelom służy osobom ubiegającym się o jej zdobycie i utrzymanie. W serialach anglosaskich polityka nie tylko nie jest ideowa, lecz także nie jest pracą w elementarnym sensie tego słowa. Konstytucyjne zadania władzy, takie jak troska o bezpieczeństwo, ład publiczny, dobrostan obywateli – to wszystko albo się we wspomnianych produkcjach nie pojawia, albo jest zaledwie funkcją rozgrywek poszczególnych osób, bardziej nawet niż partii politycznych, stowarzyszeń, organizacji pozarządowych. Polityka w serialach anglosaskich rozumiana jest bowiem jako przestrzeń walk jednostek, pojedynczych postaci wyizolowanych z większych społeczności. Jest to świat podtrzymywany przez podział na publiczne i prywatne oraz sankcjonującą go różnicę płci: choćby nie wiem jak wyniszczali się prywatnie, bohaterowie publicznie pielęgnują obraz szczęśliwych heteroseksualnych małżeństw, w których mąż i żona znają swoje miejsce i pilnują, by rodzinne sekrety nie ujrzały światła dziennego. Owo misterne sklejanie rozpadającej się tradycyjnej rodziny jawi się tu jako warunek zdobycia i utrzymania władzy, a ta z kolei – w swym tradycyjnym wydaniu – umacnia status quo.\nW Borgen polityka oczywiście również jest grą, ale chodzi w niej, jak się wydaje, o coś więcej niż o samo zdobycie i utrzymanie władzy. Przy okazji rozgrywek wewnątrzpartyjnych czy koalicyjnych widzowie mogą się czegoś dowiedzieć o problemach duńskiego społeczeństwa, a także o programach poszczególnych partii i poglądach ich liderów oraz liderek. Równouprawnienie kobiet i mężczyzn, prawa imigrantów, ochrona środowiska, rozwój profilaktyki zdrowotnej, planowanie budżetu i ustawianie priorytetów w wydatkach publicznych, finansowanie partii politycznych oraz mediów – te wszystkie kwestie pojawiają się albo jako samodzielne tematy, albo przy okazji naświetlania personalnych konfliktów i osobistych problemów bohaterów. Serial – podobnie jak duńska telewizja publiczna, której pracy poświęca się w Borgen sporo miejsca – pełni funkcję edukacyjną: pozwala rozeznać się w funkcjonowaniu demokracji, poznać jej najważniejsze ciała i mechanizmy ich działania. Ponieważ wiele mówi się tu o etyce, misji, standardom politycznej i medialnej aktywności, daje się odczuć, że twórcom serialu zależy na wzbudzeniu czy przywróceniu wiary widzów w sens pracy polityków i dziennikarzy, a tym samym w sens angażowania się obywateli w działalność publiczną, choćby miała ona polegać wyłącznie na patrzeniu władzy na ręce.\nNa koniec warto zwrócić uwagę, że w Borgen jedną z zasad nadrzędnych, organizujących fabułę i strukturę serialu, jest kategoria równości, w tym szczególnie równości płci. Nie chodzi przy tym tylko o równość rozumianą ilościowo, czyli o jednakową liczbę kobiet i mężczyzn na eksponowanych stanowiskach. Równość, co ważniejsze w kontekście omówionych wyżej strategii reakcyjnych, dotyczy też porównywalnej dla obydwu płci dystrybucji sukcesów i porażek w życiu zawodowym i prywatnym. Wprawdzie Birgitte Nyborg rozwodzi się z mężem, boryka z chorobą córki i własną (nowotwór piersi), ale twórcy serialu nie zostawiają nas z obrazem sfrustrowanej kobiety, której nie czeka w życiu nic poza całodobową pracą (co ważne, podane do wiadomości publicznej informacje o prywatnych problemach pani premier nie nadwerężają jej władzy, a wręcz przeciwnie – transparentność sprzyja wiarygodności polityczki). Odwrotnie, Nyborg dochodzi do zdrowia, pogłębia swoją więź z dziećmi, utrzymuje dobre relacje z byłym mężem, z którym dzieli opiekę nad synem i córką, a także znajduje nową miłość. W tym samym czasie jej poprzednik na stanowisku premiera boryka się z zakupoholizmem żony, której prywatne wydatki finansowane z pieniędzy publicznych kosztują go stanowisko. Z przeciwnościami losu zmagają się też inni bohaterowie i bohaterki serialu: robiąca karierę Katrine Fønsmark zostaje porzucona przez Kaspera Juula, który, jak się dowiadujemy, był w dzieciństwie molestowany przez ojca. Ich związku nie udaje się uratować, ale nie znaczy to, że nie mogą w przyjaźni sprawować opieki nad wspólnym dzieckiem; dodatkowo Katrine zakochuje się z wzajemnością w sporo starszym od niej mężczyźnie. Także problemy Hanne Holm z córką i nałogiem alkoholowym udaje się rozwiązać, podobnie jak kryzys małżeński Torbena Friisa – redaktora naczelnego stacji TV1.\nMożna zaryzykować stwierdzenie, że jak w bajce przeszkody, które ostatecznie zostają pokonane, piętrzą się w Borgen jedynie po to, by przetestować bohaterów, wydobyć z nich najgorsze i najlepsze cechy, ukazać ich człowieczeństwo. Istotne jest jednak to, że morał, jeśli się pojawia, nie jest zróżnicowany płciowo. Borgen nie rozczarowuje, bo nie piętnuje ambitnych kobiet, nie sprowadza ich brutalnie na ziemię. Przynosi raczej nadzieję, że na ziemi jest dla nich miejsce. To miejsce nazywa się Skandynawia.\nPożytki z seriali\nWróćmy na polskie podwórko. Jedna rzecz wydaje mi się warta podkreślenia: nawet jeśli w Polsce rzeczywistość polityczna ostatnich miesięcy z wierzchu przypomina Borgen, to głębsze spojrzenie na kulturę naszej demokracji, w tym politykę płci, pozwala zrozumieć, dlaczego większą popularnością cieszą się u nas seriale anglosaskie, a zwłaszcza amerykański House of Cards – masowo ściągany nielegalnie z Internetu, a zarazem stanowiący punkt odniesienia dla komentatorów sceny publicznej, specjalistów od marketingu politycznego i wizerunku. Serial ten nie tylko wpisuje się w postrzeganie polityki w Polsce jako brudnej gry o władzę dla władzy samej w sobie (które to spostrzeżenie sprawnie umacnia i konserwuje tym samym apolityczność Polaków), lecz także kojąco wpływa na nasze wciąż tradycyjne myślenie o relacjach między płciami, w tym szczególnie w przestrzeni publicznej. Jak żaden inny może on jednocześnie podbijać bębenka neoliberalnym feministkom spod znaku Kongresu Kobiet, kiedy propaguje obraz twardych, bezkompromisowych, zdanych na siebie polityczek (co z grubsza wpisuje się w etos dzielnej Polki), oraz łagodzić nerwy konserwatystów, gdy reprodukuje opowieść o tym, że kobiety są w polityce na chwilę, w zastępstwie mężczyzn, że można je odesłać do domu, a jeśli będą się opierać – wymierzyć im karę.\nCóż, dobrze by było, gdyby najważniejsi gracze w Polsce zamiast budować polityczny „domek z kart”, oddali się studiowaniu konstrukcji „zamku” [w dosłownym tłumaczeniu borgen oznacza „zamek” i jest potocznym określeniem Christiansborgu, czyli zamku w Kopenhadze będącego siedzibą trzech instytucji kluczowych dla duńskiej polityki: parlamentu, kancelarii premiera oraz sądu najwyższego; to synonim skandynawskiej polityki – jej kształtu i jakości]. Rozsypanie opartego na manipulacji oraz braku zaufania „domku z kart” i budowa egalitarnego „zamku” to jedno z wyzwań dla postępowych środowisk na polskiej scenie publicznej.


ŁOW NFZ komunikaty dla farmaceutów - NFZ ŁÓDŹ\nZmiana miejsca składania dokumentów przez farmaceutów\nW uzupełnieniu komunikatu z dnia 13 kwietnia 2015 r. Łódzki Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia informuje, że zbiorcze zestawienia na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne oraz cesje będą przyjmowane w Biurze Podawczym mieszczącym się przy ul. Kopcińskiego 58 w Łodzi, budynek A, parter, w godzinach od 8.00 do 16.00.\nObsługa umów upoważniających do wystawiania recept\nW związku ze zmianami organizacyjnymi od dnia 14 kwietnia 2015 r. wszystkie sprawy związane z obsługą umów upoważniających do wystawiania recept na realizację refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia oraz wyrobów medycznych prowadzone będą na sali obsługi przy ul. Kopcińskiego 56 w Łodzi.\nZmiana miejsca składania dokumentów dla aptek i punktów aptecznych\nW związku ze zmianami organizacyjnymi od dnia 13 kwietnia 2015 r. dokumenty z aptek (m.in. zbiorcze zestawienia na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, cesje, formularze rejestracyjne oraz wszelkie dokumenty dotyczące aneksowania bądź zamykania aptek) będą przyjmowane w Biurze Podawczym mieszczącym się przy ul. Kopcińskiego 58, budynek A, parter, w godzinach od 8.00 do 16.00 lub za pośrednictwem poczty na adres: Łódzki Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, ul. Kopcińskiego 58, 90-032 Łódź.


Jak uporać się z kupnem nowego mieszkania? - Poradnik\n/Jak uporać się z kupnem nowego mieszkania?\nZakup własnego M3 to poważna decyzja. Wiąże się z koniecznością przeznaczenia istotnych środków, dlatego powinniśmy ją dokładnie przemyśleć i nigdy nie działać pod wpływem chwili. Mieszkanie nabywamy zazwyczaj po to, żeby zamieszkać w nim na szereg następnych lat. Również z tego powodu należy wybór ten dobrze przemyśleć, uwzględniając zarówno obecne jak i przyszłe oczekiwania naszej rodziny. Gdzie poszukiwać najlepszych ofert?\nJeszcze parę czy kilkanaście lat temu, ogłoszeń poszukiwaliśmy na różnego typu tablicach z ogłoszeniami i w gazetach. Aktualnie sytuacja przedstawia się nieco odmiennie. Ogłoszenia zamieszczane są przede wszystkim online, gdzie można umieścić dokładny opis nieruchomości jak i sporo jej fotografii. Jest to niezwykle wygodna opcja dla kupujących, ponieważ nie muszą oni marnować czasu na wizytowanie nieruchomości, które nie spełniają ich wymagań. Duże serwisy ogłoszeniowe umożliwiają ponadto filtrowanie propozycji po interesujących nas cechach. Sam sprawdź zakup mieszkań (w sytuacji, gdy zastanawiasz się nad kupnem kupna własnego eM, rzuc okiem na ogłoszenia w dzielnicy: nadodrze) w Szczecinie.Możemy więc skupić się jedynie na tych lokalach, jakie mieszczą się w przyjętym budżecie, mają potrzebną nam ilość pokoi, taras jak i oddzielną kuchnię. W ten sposób oszczędzimy sobie sporo czasu i zorientujemy się, jak duży mamy wybór.\nAżeby odszukać serwisy z ogłoszeniami z naszego sąsiedztwa możemy wykorzystać podczas naszych wyszukiwań frazy typu mieszkania kupno szczecin albo inne podobne. Nie za każdym razem najatrakcyjniejsze oferty opublikowane są na szczególnie popularnych stronach z ogłoszeniami sprzedaży nieruchomości. Przede wszystkim z tego powodu winniśmy zaglądać na spore i małe portale z ogłoszeniami, jak również na serwisy online agencji nieruchomości. Przez to będziemy mieć pewność, iż żadna interesująca nieruchomość nie zostanie przez nas pominięta. Nim zdecydujemy się na zakup, koniecznie dobrze zapoznajmy się z nieruchomością i jej pobliskim otoczenie. Ewentualne mankamenty będziemy mogli omówić w chwili, gdy będziemy negocjować ostateczną cenę kupna mieszkania.\nZainspirował Cię ten post? Namawiamy Cię więc dalej (http://www.linde-mh.pl/pl/Produkty/Ciagniki-i-wozki-ciagnikowe-z-platforma/) – do naszej kolejnej witryny. Tam czekają na Ciebie rzetelne newsy.\nJest to istotne, bowiem można przez to zaoszczędzić rzeczywiście niemałe pieniądze.


Nieobecność - Ewa Kopsik, Magdalena Piekorz - Książka - Księgarnia Internetowa PWN\nLiteracka opowieść o walce z boreliozą inspirowana przeżyciami reżyserki kultowego filmu Pręgi. Opowieść o walce z chorobą, której przyglądała się cała Polska. Historia inspirowana przeżyciami reżyserki Magdaleny Piekorz. W życiu uzdolnionej baletnicy wszystko zaczyna się układać. Dostaje upragnioną rolę, spotyka mężczyznę, przy którym wreszcie czuje się szczęśliwa i kochana. Kres idylli przychodzi niespodziewanie. Ciężka choroba przekreśla wszystkie plany, odbiera sprawność i wymarzoną pracę. Kolejni lekarze bezradnie rozkładają ręce. Życie młodej kobiety zamienia się w piekło. W końcu słyszy diagnozę: borelioza. Do tragedii doprowadza ukąszenie kleszcza sprzed 10 lat. Rozpaczliwa walka o życie nie uznaje kompromisów i wystawia na próbę miłość. Nie jest jednak silniejsza od chęci powrotu na scenę. Czytałem tę opowieść jednym tchem. O czym ona? O tragedii choroby, co niszczy życie, tak dobrze już ułożone. Najgorsze, że to choroba niby fatum. Niszczy wszystko – osobowość, myślenie, uczucia, miłość, przyjaźń. Skąd przychodzi? Jakby ze złej baśni, od ukąszenia, którego nawet nie poczuliśmy. O tym – a szczególnie o rozpadaniu się chorego psychicznie i fizycznie jest ta opowieść. Jest to także historia o braku zrozumienia dla tego, co się z chorym dzieje. Bo nie tylko medycyna nie może się w przeróżnych objawach rozeznać, ale i przyjaciele, znajomi, najbliżsi nie wytrzymują, nie rozumieją tej przemiany chorego. Ból rozwala wszystko. Ale jest to też opowieść o nadziei. Przetrwaniu. Byciu na nowo. Ernest Bryll\nUniwersytet Dziecięcy wyjaśnia taj...\nDruga część książki Ocalona Miyole, dziewczyna, która opiekowała się Ava, bohaterki książki Ocalona sama realizuje teraz swoje marzenie o byciu asystentką na statku badawczym. Jeśli dobrze wszystko rozegra, to w niedalekiej przyszłości b...\nA fully updated edition of the best-selling Cambridge Advanced Learner's Dictionary. This paperback edition is ideal for advanced (C1-C2) learners of English and contains up-to-date vocabulary, including words from the areas of technology, media, langu...\nWydaje się, że przyszłość dwudziestojednoletniego Tomasza nie kryje niespodzianek. Ma piękną narzeczoną z dobrej rodziny i wygodne życie. Ojciec, przedwojenny fabrykant obuwia, właściciel dochodowej fabryki, szykuje go na swojego następcę. Jednak jego ...


Pepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia fioletowy oryginalne - Buty360\nButy360 › Buty dziecięce › Półbuty › Pepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia fioletowy oryginalne\nPepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia fioletowy oryginalne\nProponowane Pepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia fioletowy oryginalne były tanio do kupienia w www.zalando.pl. półbuty dziecięce są fundamentalnym elementem w garderobie każdego dziecka. Pepino opracowała dla dzieci świetne buty, które spełnią ich wymagania, a do tego fantastycznie komponują się z dziecięcym strojem. Buty Pepino CORANY.. więcej »\nProponowane Pepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia fioletowy oryginalne były tanio do kupienia w www.zalando.pl. półbuty dziecięce są fundamentalnym elementem w garderobie każdego dziecka. Pepino opracowała dla dzieci świetne buty, które spełnią ich wymagania, a do tego fantastycznie komponują się z dziecięcym strojem. Buty Pepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia fioletowy oryginalne gwarantują dzieciom bardzo wysoki poziom wygody użytkowania w czasie ich noszenia na co dzień. Niżej przedstawiamy Państwu dokładną charakterystykę butów, z taką pomocą mogą się Państwo dowiedzieć o surowcach, z których zostało stworzone obuwie.\nPepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia, materiał zewnętrzny: skóra, materiał wewnętrzny: materiał, podeszwa: tworzywo sztuczne, wyściółka: włókno, podeszwa: tworzywo sztuczne, materiał zewnętrzny: skóra, nosek buta: okrągły, wyściółka: włókno, wzór: kolor jednolity, materiał wewnętrzny: materiał, zapięcie: sznurowanie, materiał: skóra.\nProponowane przez nas półbuty dziecięce charakteryzują się wyjątkową wytrzymałością, co osiągnięto dzięki wykorzystaniu tworzyw najwyższej klasy do ich produkcji. Jeżeli jeszcze nie masz w swojej garderobie półbuty dziecięce albo obuwie Pepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia fioletowy oryginalne nie spełnia Twoich wymagań - zerknij na nasze pozostałe propozycje.\nSerdecznie zapraszamy do wyrażenia własnej opinii o butach Pepino CORANY Obuwie do nauki chodzenia fuchsia fioletowy oryginalne


O czym jest Kandyd Woltera? | AleKlasa\tO czym jest Kandyd Woltera? - AleKlasa\nPrzykładem powiastki filozoficznej jest Kandyd, czyli optymizm Woltera.\nJest to gatunek literacki (powiastka filozoficzna), w którym świat przedstawiony ilustruje tezę światopoglądową lub moralną postulowaną przez autora. W wieku XVIII właśnie za pomocą powiastki filozoficznej popularyzowano nową, oświeceniową filozofię. Fabuła była tu jedynie pretekstem, wartość istotną miały zaś treści filozoficzne, krytyka przesądów i zabobonów, atak na stare instytucje, refleksję nad naturą człowieka.\nFabuła Kandyda jest prosta.\nGłówny bohater Kandyd, co z francuskiego znaczy poczciwy, prosty, uczciwy, jest dzieckiem z nieprawego łoża. Wychowuje się na dworze barona w Westfalii. Jego przyjacielem duchowym i nauczycielem jest Pangloss, mistrz, mędrzec, filozof, który wykłada “tajniki metafizyko-teologo-kosmologo-nigologii”. To właśnie Pangloss jest wyrazicielem optymistycznego poglądu na świat i autorem nad wyraz optymistycznej tezy o tym, że:\nWszystko jest najlepsze na tym najlepszym ze światów.\nProstoduszny i łatwowierny Kandyd przesiąkł filozofią swojego mistrza i słuchał jego nauk “z ufnością właściwą jego wiekowi i naturze”. Uwikłał się jednak nasz bohater w romans z córką barona, “rumianą, świeżą, pulchną i apetyczną” Kunegundą. Rozgniewał tym barona tak bardzo, że został wygnany z zamku. Od tego momentu podróżuje Kandyd wraz z Panglossem po świecie, odwiedza przeróżne krainy, staje się wnikliwym obserwatorem i komentatorem rzeczywistości. Autor “wtłacza” bohatera w najrozmaitsze, nieprawdopodobne sytuacje, każe mu doznawać najbardziej fantastycznych przygód, a wszystko po to, aby zweryfikować tezę Panglossa o najlepszym ze światów. W pewnym momencie trafia wprawdzie Kandyd do krainy Eldorado – ziemskiego raju, Arkadii, gdzie złoto, szmaragdy i rubiny leżą na ulicach, a ludzie żyją zgodnie i szczęśliwie, kierując się w życiu zasadami równości, sprawiedliwości i przyjaźńi. Niemniej jednak zastosowanie motywu fantastyczno-utopijnej krainy ma cel praktyczny – pozwala na prawach kontrastu jeszcze wyraźniej dostrzec wady i niedorzeczności współczesnej autorowi cywilizacji. Okazuje się bowiem, że kształt rzeczywistości jest zgoła odmienny. Świat Kandyda jest światem pełnym zbrodni, gwałtu, degeneracji moralnej, podziałów stanowych, fanatyzmu religijnego, zabobonów, dominacji władzy absolutnej. Bohater wpisany w tak mroczną rzeczywistość co raz poddaje ostrej krytyce jej przeróżne sfery, burzy optymistyczną koncepcję świata, obnażającą jego niedoskonałości i absurdy.\nCóż więc robi Kandyd?\nPowraca do swojej Kunegundy, zamyka się we własnym świecie i ogranicza się do “uprawy własnego ogródka”. To określenie podobnie jak inne: “wrzucić kamyki do cudzego ogródka”, to znaczy szkodzić komuś, albo “przycinać” w trakcie rozmowy, stały się przysłowiowe.\nKandyd należy do szeregu bohaterów dojrzewających, poszukujących życiowych prawd. Takim będzie w XX wieku Józio z Ferdydurke Gombrowicza, Cezary Baryka z Przedwiośnia Żeromskiego, a także Holden z Buszującego w zbożu Salingera.\nKandyd jest jednym z wielu utworów opartych na motywie podróży. W tej samej epoce podobny model wykorzysta Anglik Jonathan Swift w Podróżach Guliwera, Ignacy Krasicki w Mikołaja Doświadczyńskiego przypadkach. Następne stulecia nie pominą tego typu literatury, będą ją tworzyć: Joseph Conrad (Lord Jim), James Joyce (Ulisses), Franz Kafka (Proces), Tadeusz Konwicki (Mała apokalipsa) itd.\nKandyd jest polemiką Woltera ze współczesnymi filozofami i ich teoriami: z optymizmem Leibniza i z poglądami Jeana Jacques’a Rousseau. Wolter wyśmiewał bowiem głoszoną przez Rousseau prostotę stanu naturalnego. Utwór nie podobał się wielu myślicielom i dostojnikom kościelnym – w roku wydania został spalony przez genewskiego kata.


SP nr 3 w Grudziądzu archiwum\n125 lat SP3\nOsiągnięcia 2016- 2017\nOsiągnięcia 2012 ....\nŚwiatowy Dzień Zwierząt (ang. World Animal Day): święto obchodzone corocznie 4 X, w dzień św. Franciszka z Asyżu - patrona zwierząt i ekologii. Z tej okazji uczniowie przyprowadzili swoich pupili. Na boisku szkolnym gościliśmy: ssaki, gady, płazy i ptaki. Odbyły się pokazy tresury, konkursy i prezentacje zwierząt. Szczególnie miłym akcentem była Akcja ,,Zbiórka dla Burka”. Rodzice oraz uczniowie dostarczyli karmę i koce dla zwierząt, które zostaną przekazane do Schroniska w Węgrowie. Wszystkim uczestnikom dziękujemy za zaangażowanie :)\nW dniu 7 października braliśmy udział w rajdzie pieszym pt. Szlakiem wojska polskiego. Pogoda nam dopisała, humory również jak widać na załączonych zdjęciach. Następny rajd 21 października już teraz serdecznie zapraszam. Opiekun M. Wieczorek\nW dniu 10.10.2017 r. uczniowie naszej szkoły SP nr 3, wzięli udział w apelu pt. „Bezpieczeństwo w szkole i poza nią oraz w Internecie".\nProgram apelu przygotowali uczniowie klasy 6a i 6b oraz 3b pod opieką wychowawców - M. Opas oraz M. Wieczorek.\n13 października 2017 r. dzieci z klas I a i I b stały się pełnoprawnymi uczniami naszej szkoły. Po „zdaniu egzaminu”, pierwszoklasiści złożyli uroczyste ślubowanie. Następnie aktu pasowania na ucznia dokonała p. dyrektor szkoły Teresa Kessler. Uroczystość odbyła się na sali gimnastycznej, wzięli w niej udział nauczyciele, zaproszeni goście, rodzice i dziadkowie, przedstawiciele klas II - VII.\nZ okazji Święta Edukacji, uczniowie klas starszych złożyli podziękowania i życzenia wszystkim nauczycielom, pracownikom szkoły, zaproszonym nauczycielom - emerytom. Przygotowana przez nich część artystyczna została nagrodzona brawami. Każdy nauczyciel otrzymał ozdobny kotylion oraz laurkę.\nDzień Edukacji Narodowej – ślubowanie oraz pasowanie pierwszoklasistów na uczniów Szkoły Podstawowej nr 3 im. Janusza Korczaka w Grudziądzu. Najmłodsi adepci oficjalnie zostali włączeni w poczet społeczności szkolnej.\nMedale i odznaczenia państwowe i resortowe dla naszych nauczycieli !\nDzień Edukacji Narodowej to także okazja do wyróżnienia zasłużonych nauczycieli odznaczeniami państwowymi i resortowymi. Na galach w Toruniu, Bydgoszczy i Włocławku w dniach 12-16 października rozdawał je Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty. Do takich odznaczeń należą krzyże zasługi. To nagroda dla osób, które w szczególny sposób zasłużyły się dla państwa i obywateli, dokonały czynów wykraczających poza zakres ich zwykłych obowiązków. Krzyż Zasługi może być nadany także za ofiarną działalność publiczną oraz ofiarne niesienie pomocy i działalność charytatywną. Dzieli się je na trzy stopnie: złoty, srebrny i brązowy. Inną kategorią odznaczeń są Medale za Długoletnią Służbę. Przyznaje się je za wzorowe, wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków wynikających z pracy zawodowej. Te także dzieli się na trzy stopnie: złoty (30 lat pracy), srebrny (20 lat pracy ) i brązowy (10 lat pracy). Kolejne odznaczenie to Medal Komisji Edukacji Narodowej. Nadaje się go za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania, w szczególności w zakresie działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, twórczości dla dzieci i młodzieży oraz kształcenia i doskonalenia nauczycieli.\nW tym roku, wśród odznaczonych osób znalazły się panie:\nBeata Magiera, Małgorzata Han i Janina Radomska - odznaczone Medalem Złotym za Długoletnią Służbę,\nMarzena Wieczorek - odznaczona Medalem Brązowym za Długoletnią Służbę,\nMaria Szkudlarek i Ewa Umerska - odznaczone Medalem Komisji Edukacji Narodowej.\nPanie uczestniczyły w uroczystości miejskiej wręczenia nagród w Urzędzie Miejskim na zaproszenie Prezydenta Grudziądza w dniu 12 października oraz w uroczystości z okazji DEN w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu na zaproszenie Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty w dniu 16 października 2017 r.\nW sobotę 14 października w Centrum Handlowym ALFA, odbył się Finał konkursu „Trików Piłkarskich” . Udział w konkursie brali uczniowie z wszystkich grudziądzkich szkół ale do Wielkiego Finału dostało się tylko dwoje uczestników w tym uczeń z naszej szkoły Kasjan Klimek, który uczęszcza do klasy 3A. Po widowiskowym finale, który przeprowadził Mistrz Świata Trików Piłkarskich. Krzysztof Golonka komisja wyłoniła zwycięzcę i wręczono nagrody. Uczeń naszej szkoły zajął II miejsce, otrzymał nagrodę indywidualną i nagrodę dla szkoły w postaci piłki nożnej. Gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów.\nDnia 17.10 klasy 2b i 3c wspólnie wybrały się na jesienny spacer. Piękna pogoda pozwoliła nam podziwiać uroki polskiej jesieni. Dzieci zbierały kasztany i żołędzie. Stworzyły piękne bukiety z kolorowych jesiennych liści. Nie obyło się bez chwili wspólnej zabawy na placu zabaw.\n2 października zakończył się tegoroczny projekt edukacyjny „BohaterON–włącz historię!”, w którym po raz drugi wzięli udział uczniowie naszej szkoły. Projekt, pod honorowym patronatem m.in. Ministerstwa Edukacji Narodowej i Muzeum Powstania Warszawskiego, miał na celu promowanie postaw patriotycznych i uhonorowanie uczestników Powstania Warszawskiego. Od 3 sierpnia można było wysłać bezpłatną kartkę i powiedzieć „dziękuję” uczestnikom walk o stolicę. Tegoroczna „Kartka dla Powstańca” jest kontynuacją inicjatywy zapoczątkowanej z okazji 70. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.\nBohaterom Powstania Warszawskiego podziękowali uczniowie kl. 4b, 4c, 5a, 6a wraz z opiekunami: Marią Szkudlarek, Krystyną Miechowiecką, Beatą Magierą, Anną Kuchtą i Kamillą Szkudlarek.\nDnia 18 października 2017r. grupa delegatów z SP 3 uczestniczyła w wykładzie na temat "Transplantacja. Jetem na tak."\n- „Aktywność ludzi po przeszczepie" - mgr Eugeniusz Rydel-Wiceprezes Stowarzyszenia "Życie po przeszczepie".\n- „Podstawy pobierania i przeszczepiania narządów od dawców żywych i zmarłych"- dr n. med. Aleksandra Woderska - Wojewódzki Koordynator Transplantacyjny Kliniki Transplantologii i Chirurgii Ogólnej Szpitala Uniwersyteckiego\nWykładu wysłuchali uczniowie szkoły podstawowej, gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej.\nByliśmy pod wrażeniem jak dużo można zrobić dla ratowania życia.\n"Zostań dawcą organów."\n16 października rozpoczęły się rozgrywki o Mistrzostwo Miasta Grudziądz w piłce ręcznej dziewcząt, w których brały udział reprezentantki SP nr 3.\nDziewczęta rozegrały trzy mecze w grupie „A”, awansując do rozgrywek o trzecie miejsce.\nW dniu 18. 10. 2017 r. odbył się mecz finałowy, w którym nasza reprezentacja pokonała SP nr 18 i zajęła zaszczytne trzecie miejsce w Grudziądzu.\nZawodniczkom serdecznie gratulujemy.\nOpiekunem drużyny jest p. M. Wieczorek.☺\nW dniu 28 października odbył się rajd pieszy „ Odzyskiwanie Niepodległości”. Trasa rajdu to SP nr 3 – pętla tramwajowa Tarpno – Nowa Wieś – Parski – Cytadela – Sp nr 12. W SP nr 12 czekała na as miła niespodzianka zamiast zupy były pyszne hot dogi. Wszystkim dziękuję i zapraszam na następny rajd pieszy ☺\nDnia 26 października grupa uczniów zainteresowanych astronomią uczestniczył\na w zajęciach warsztatowych\nw Grudziądzkim Planetarium.\nTematem warsztatów były "Jesienne gwiazdozbiory". O miano najlepszego walczyły trzy zespoły: Gwiazdeczki, Słoneczka i Kosmonauci. Walka została nierozstrzygnięta i nasi zawodnicy muszą spotkać się ponownie. Kiedy? - W niedalekiej przyszłości i przestrzeni.\nWszystkich najbardziej ciekawiła\nPlanujemy ponownie odwiedzić Grudziądzkie Planetarium.\nDnia 30.10.2017 r. w kinie Helios uczniowie klas szóstych i siódmych naszej szkoły brali udział w kolejnej edycji projektu pn. ,,Akademia Bezpieczeństwa”, wspierającego szkolne programy profilaktyczno-wychowawcze.\nMłodzieżowi Liderzy Profilaktyki Uzależnień i Promocji Zdrowia przed seansem filmowym opowiedzieli o swojej działalności oraz zaprezentowali scenki nawiązujące do tematu: „Uzależnienia. Jestem świadomy!”. W spotkaniu uczestniczyli również przedstawiciele Policji z Zespołu ds. Profilaktyki Społecznej, którzy przybliżyli problem uzależnień.\nŚwięto dyni w trójce.\n„Jak przyjemnie i wesoło\nkiedy dynia krąży wkoło\nDynia tu, dynia tam,\ndynia krąży tu i tam”.\n31 pażdziernika 2017r., w naszej szkole podstawowej nr 3, odbyło się "Święto Dyni". Szkoła zamieniła się w dyniową krainę, w której królował kolor pomarańczowy.\nUczniowie klas przygotowali wraz z rodzicami dyńki na konkurs " Najpiękniejsza Dynia". Muszę przyznać, że rodzice są bardzo kreatywni zapewne pomysły podsuwały dzieci, wszystkie dynie były wspaniałe!!!!!!\nDzięki tym stworom szkolny hol zamienił się w bajkową krainę, w której nie zabrakło: misia, bałwanka. kotka i wielu innych magicznych postaci.\nKonkurs był bardzo trudny do rozstrzygnięcia ale udało się:\nI miejsce : Dawid Koenner kl. 4c\nII miejsce: Zuzanna Jankowska kl. 4b\nZuzanna Bągalska kl. 4b\nNatalia Witkowska kl. 2b\nIII miejsce: Gracjan Kowalski 6a\nFilip Lipowski 1a\nNagrody pocieszenia: Sandra Lewandowska kl. 2b\nMartyna Koczur kl. 4b\nPatrycja Bugalska kl. 2b\nWszystkim jeszcze raz serdecznie gratuluję opiekun SU\n- Wieczorek M\nStrona główna | Kronika 2018-2019 | Kronika 2017-2018 | Kronika 2016-2017 | Kronika 2015-2016 | 125 lat SP3 | 120 Lat | Osiągnięcia | Archiwum | Ogólna mapa witryny


Gdy 16-letni Michał biegł przez całą Kanadę – z Nowej Fundlandii na wschodzie kraju po Vancouver Island na zachodnim wybrzeżu – umiał już czytać i pisać; uczył się też już w liceum. Kilka lat wcześniej psychiatrzy i psycholodzy dawali mu szanse najwyżej na ukończenie podstawówki i twierdzili, że nigdy nie będzie czytać. Dziś Michał studiuje medycynę, za rok otrzyma dyplom.\nDo Kanady Jurek i Jola Pawlikowie przyjechali w 1982 r., z 5-letnim Michałem. Zamieszkali w Edmonton. Wkrótce Michał poszedł do szkoły. Miał kłopoty; o pisaniu i czytaniu nie było mowy. Nauczyciele myśleli, że problemy wynikają z braku znajomości angielskiego. Michał brał dodatkowe lekcje języka, ale pierwszą klasę oblał. Za rok znów repetował. Był nieśmiały, unikał ludzi. Często zakrywał twarz dłońmi; miewał lęki.\nLekarze nie potrafili nic z niego wydobyć. Uczył się w szkole przyszpitalnej, a raczej usiłowano go uczyć: „Próbowali różnych technik – wspomina Michał. – Kiedy nie bawiłem się z dziećmi, kazali mi za karę biegać”. Podejrzewano dziecięcą epilepsję, która objawia się głębokim roztargnieniem. Michał: „Zamiast dostrzegać, co się wokół mnie dzieje, śniłem na jawie”. Po dwóch latach renomowany psycholog dziecięcy powiedział Pawlikom: „Chłopak w najlepszym razie dotrze do szóstej klasy, bo jest psychicznie i emocjonalnie upośledzony”.\nMichał dotarł do szóstej klasy; rodzice czytali mu lekcje. Po wyczerpaniu możliwości leczenia w Edmonton, w 1988 r. Pawlikowie przenieśli się do Calgary. Były to dla nich trudne lata: nie mogli znaleźć pracy w ich zawodach, brakowało pieniędzy.\nMichał dużo biegał. A za nim biegały dzieci i wołały: „Ty głupku”. „Zupełnie jak za Forrestem Gumpem” – śmieją się Jola i Jurek. Dzięki bieganiu budował poczucie własnej wartości. W 1989 r., gdy miał 12 lat, przebiegł maraton w Victorii.\nNie chcieli go przyjąć do Junior High (3-letnia szkoła po sześciu klasach podstawówki). Nie potrafił czytać, nadal był nieśmiały wobec obcych, zakrywał twarz. Ale rodzice nie ustąpili. Przyjęto go do szkoły na próbę.\nJuż, a raczej dopiero, wtedy zaczęto podejrzewać, że za problemami Michała stoi dysleksja. Tyle że dotknięte nią dzieci po latach nauki piszą i czytają. Michał – ani w ząb. Trafił do klasy dla uczniów „z problemami”. Ciągle groziło mu, że nauczyciele dojdą do wniosku, że nie ma sensu na siłę kontynuować jego edukacji.\nNastawienie do Michała zaczęło się zmieniać, gdy zaproponował, by szkoła wystawiła drużynę biegaczy na doroczne, międzyszkolne zawody. „A ty umiesz biegać?” – zapytali. „Trochę” – odparł. W biegu na 5 km pobił rówieśników. Wtedy dostrzeżono, że dobrze sobie radzi w klasie science – nauk przyrodniczych, że lubi matematykę i nie ma z nią problemów.\nSkierowano go na badania w szpitalu dziecięcym w Calgary. Lekarze orzekli, że Michał nigdy nie nauczy się czytać, że zawsze będzie musiał korzystać z taśm dla niewidomych i z pomocy rodziców. Ale w szkole czuł się już lepiej: nauczyciele zrozumieli, że mają do czynienia z inteligentnym chłopcem i wciągali go w naukę kolejnych przedmiotów. Michał zadawał teraz mnóstwo pytań. Uważnie słuchał lekcji, aby tak wyrównać braki, wynikające z nieumiejętności czytania.\nW 1991 r. szkolny psycholog ponownie skierował go na badania.\nDiagnoza brzmiała: phonic dyslexia. Termin nie był rodzicom obcy; zetknęli się z nim w fachowej literaturze na temat defektów dziecięcych, gdy na własną rękę próbowali znaleźć wytłumaczenie kłopotów syna.\nDlaczego diagnoza zajęła tyle lat? „Nawet dziś trudno zdiagnozować wiele przypadków. A przypadek Michała był skomplikowany” – tłumaczą rodzice. Po dziewięciu latach nauki nie potrafił składać słów złożonych z trzech liter. Trudności w kontaktach z ludźmi odczytywano jako objawy niedorozwoju umysłowego. Dziś wiadomo, że takie są oznaki fonicznej dysleksji.\nW 1991 r. znane były już metody leczenia dysleksji, ale stosowano je tylko w prywatnych szpitalach. Uboższych rodziców nie było stać na leczenie. Co gorsze, z powodzeniem leczono głównie prostsze przypadki. Ale Jola i Jurek zaczęli szukać kliniki. „Pójdźcie do doktora Trucha” – poradził przypadkowo poznany relaksolog. Steve Truch, kierownik założonej w 1991 r. kliniki The Reading Foundation, powiedział Michałowi: „Matematykę znasz. Ja nauczę cię czytać”. Chłopak miał wtedy 14 lat. „Po tylu latach badań i załamań mieliśmy mieszane uczucia – wspominają rodzice. – Baliśmy się, że trafiliśmy do szarlatana”.\nLeczenie trwało trzy miesiące. Po trzech dniach chłopak zaczął składać litery w słowa. „Wracaliśmy z zajęć w klinice, gdy Michał powiedział: »Anderson« – mówi Jurek. – Pytam: »Jaki Anderson?«. »O, tam«, odpowiedział, wskazując na tablicę z napisem »Anderson Road«. Jak człowiek, który odzyskał wzrok”.\n„Specjalną metodą, zwaną metodą Lindamooda uczono mnie tego, z czym inne dzieci się urodziły: kojarzenia liter i głosek – opowiada Michał. – Zaczynałem od szczebla przedszkolnego. Prędko nauczyłem się składać litery. Reszta przypominała szkolną naukę czytania. Teraz czytam i piszę w tempie, które określa się jako średnie”.\nMichała uczono czytać, jakby był głuchy. Uczono go składać usta, „przesuwano” głoski w jego umyśle, przyzwyczajano do „żonglowania” nimi. O wadzie przypomina dziś nieco niewyraźna wymowa.\nMichał nie ma żalu o tamte lata. Czerpie z nich siłę.\nZ „Małym Księsiem” przez Kanadę\nPotem Michał pobiegł przez Kanadę – biegł od 19 marca do 10 października 1993 roku, z jednego jej końca na drugi, aby zwrócić uwagę na problem dysleksji i zebrać pieniądze na leczenie dzieci. Był najmłodszy ze wszystkich, którzy dotąd podjęli wyzwanie trans-Canada marathon. Tak nazywa się bieg długości Trans-Canada Highway No. 1, autostrady przecinającej kraj.\nMichał zatrzymywał się na spotkania z uczniami, ich rodzicami i nauczycielami. Po przebiegnięciu 7800 km dotarł do Victorii. Następnego dnia pobiegł, już po raz czwarty, w Victoria Marathon, którego meta wyznaczała koniec jego biegu... i od razu przebiegł jeszcze 4 km do tablicy „Mile O”, gdzie kończy się Trans-Canada Highway.\nNa bieg syna Pawlikowie zbierali fundusze, gdzie tylko się dało. Pomógł mieszkający w Austrii brat Jurka; pomogło liceum, w którym uczył się Michał oraz The Reading Foundation Trucha. Przyjaciele z Calgary pożyczyli minivana. „Raz sypialiśmy jak królowie, innym razem jak żebracy – wspomina Jurek. – W vanie, namiocie, hotelu, gdy jakiś hotelarz zaoferował nocleg, bo słyszał o projekcie Michała”.\nChłopak biegł w koszulce z nadrukiem plakatu Run for the Missing Words („Bieg po utracone słowa”), zaprojektowanego przez rysownika Adama Bochyńskiego: z wizerunkiem biegacza, zmierzającego w stronę słońca i z fragmentami z „Małego Księcia”. Za Michałem jechał ojciec, samochodem lub na rowerze.\nWraz z kolejnymi kilometrami rosło zainteresowanie Run for the Missing Words. W Toronto, w ogromnej hali, bejsboliści zespołu Blue Jays przedstawili Michała kilkudziesięciotysięcznej publiczności. W lokalnej TV dziennikarz stwierdził, że chłopak podobny jest, z powodu kędzierzawej czupryny, do Terry’ego Foxa, który kilka lat wcześniej biegł przez Kanadę z protezą nogi, by zebrać fundusze na leczenie chorych na raka. Atak choroby nie pozwolił jednak Foxowi ukończyć biegu. Dziennikarz zapytał: „Kim chciałbyś zostać?”. Michał odparł: „Będę lekarzem”.\nMichała trzeba było przygotowywać do wywiadów dla radia i telewizji. Każdy poprzedzała co najmniej godzinna „rozgrzewka”, bo miał jeszcze, zwłaszcza gdy był speszony, trudności z koncentracją i wolno mówił. Ale że lubi dzieci i jest cierpliwy, podczas spotkań w szkołach bez trudności nawiązywał kontakt.\nMetoda i jej skutki\nNie udało się zebrać wiele pieniędzy. Wysiłek Michała wzbudzał podziw, ale nie od razu zrozumiano cel jego biegu. Trzeba było tłumaczyć, czym jest dysleksja i dlaczego trzeba ją leczyć. Pomagały radio i telewizja oraz gazety z poszczególnych prowincji. „Vancouver Sun” pisał o „nastolatku, który uporał się z własnym problemem, a teraz biegnie przez kraj, by inni też mogli czytać”.\nPatronat nad biegiem sprawowała organizacja Learning Disability Association of Canada. Według jej danych w latach 90. problemy z czytaniem miało 5 mln Kanadyjczyków i 50 mln Amerykanów.\nPowodem była przede wszystkim przyjęta w tych krajach po II wojnie światowej metoda nauki czytania, która charakteryzowała się tym, że po macoszemu traktowano naukę alfabetu. Większość uczniów korzystała z niej z pożytkiem, ale dla 20 proc. okazała się zabójcza. Te dzieci nie tylko nie mogły nauczyć się czytania, ale – odstając od reszty – często miały kłopoty psychiczne.\nOkazuje się, że młodzi żebracy, bez kwalifikacji i pracy, których można spotkać na ulicach północnoamerykańskich miast, to często drop-outs – ludzie, którzy nie ukończyli szkoły podstawowej, często z powodu dysleksji. Znaleźli się na marginesie, mają kłopoty z prawem. Wielu to pełni analfabeci, inni nie rozumieją podstawowych tekstów, np. instrukcji zażywania lekarstw. Ale problem dotyczy także Kanadyjczyków, którzy pracują i mają rodziny... Co ciekawe: przed wojną, gdy czytania uczono starą metodą, odsetek analfabetów był minimalny.\nW 1995 r. Michał dostał się na 4-letnie studia na wydziale mikrobiologii uniwersytetu w Calgary. Zgodnie z kanadyjskim systemem akademickim, to wstęp do medycyny. W 1999 r. rozpoczął studia medyczne w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.\nMichał dobrze czuje się w mieście, gdzie kiedyś studiowali jego rodzice. „Kraków jest inny niż miasta w Kanadzie – mówi. – Skupiony, gęstszy, mogę przejść miasto z jednego końca na drugi. Albo przebiec”. Jest członkiem klubu lekkoatletycznego i pływackiego. Lubi jeździć w Tatry, ma przyjaciół. Nie oblał żadnego egzaminu.\nWkrótce otrzyma dyplom lekarza. Potem zrobi specjalizację: będzie psychiatrą.


Chleb Pszenny Z Mąką Gryczaną - Smaker\nPrzepisy na temat: chleb pszenny z mąką gryczaną\nKtóry chleb wybrać?\n...zdrowych ziaren. Dwa szczegóły Kupując ciemne pieczywo zawsze trzeba zwrócić uwagę na skład - czasami to zwykły pszenny chleb z białej mąki, który tylko udaje razowy, a zabarwiony jest karmelem nadającym(...) z chlebem pszennym z białej mąki? Problemem jest właśnie biała mąka - oczyszczona, więc pieczywo będzie ubogie w błonnik, nie mówiąc już o witaminach czy minerałach. Takie wyroby, choć smaczne...\nDurum, razowa, pszenna – czy warto zastanawiać się nad mąką? Mamy tak dużo spraw na głowie. Po co ją jeszcze zaprzątać jedzeniem?\n..., gotowanym i mielonym mięsem i mąką. Głównym składnikiem są ziemniaki. Z przygotowanej masy smaży się małe placuszki - bliny. Inną tradycyjną żmudzką potrawą jest kastinys, czyli śmietana i masło(...) chleba. Najbardziej znany kastinys pochodzi z okolic Telsz na Wysoczyźnie Żmudzkiej. Z pewnością zainteresuje też smakoszy inny specjał litewski, chrupiące wędzone świńskie uszy, które podaje się do...\n...natomiast to kolejna po serze jabłkowym niespodzianka w nazewnictwie. Bliny żmudzkie robi się z przemielonych gotowanych ziemniaków wymieszanych z jajkiem, cebulą, gotowanym i mielonym mięsem i mąką(...) króluje kminek. Kastinys jadany był w dni postu oraz ze względu na kaloryczność i krótki czas przygotowania w czasie prac polowych, dodawano go to gotowanych ziemniaków lub chleba. Najbardziej znany...\nArtykuły na temat: chleb pszenny z mąką gryczaną\n...(40 IG), dlatego polecana jest diabetykom. Można ją stosować do wypieku chleba lub przygotowywania placków. Kupisz ją w sklepie ze zdrową żywnością, kosztuje około 9 zł/1 kg. Mąka lniana To...\n.... Przy wypieku domowego chleba i bułek sprawdzi się mąka pszenna pełnoziarnista. Świetna jest też mąka żytnia. Ten rodzaj wybieraj również, gdy robisz zakwas na żur. 3. Mąka gryczana, kukurydziana czy...\n...i niezdrowa jak dieta niewykluczająca glutenu. Jeżeli zastąpisz białą mąkę pszenną mąką jaglaną, gryczaną czy pełnoziarnistą ryżową, na pewno wyjdzie ci to na zdrowie. Ale jeśli będziesz jeść przetworzoną(...). Aby powstał chleb, poszczególne składniki muszą się ze sobą połączyć. W zwykłym chlebie takim spoiwem jest gluten. Do pieczywa bezglutenowego trzeba czegoś dodać, aby go zastąpić. Często jest to...\n...miksowania nadają się także grube kasze. Świetny jest np. pęczak, ponieważ nie ma zbyt wyrazistego smaku ani zapachu. Inaczej jest z kaszą gryczaną, która nadaje potrawie bardziej wyrazisty aromat(...) bardziej wytrawny, zastosuj seler albo pasternak. Z czerstwym chlebem Ten sposób poprawiania gęstości zup i sosów jest szczególnie popularny we włoskiej kuchni. Czerstwy chleb dodawany jest tam...\nsałatka z kurczakiem słonecznikiem i migdałami\npiers z kurczaka w gyrosie sos\npieczen z mięsa mielonego z kurkami\nbardzo duzej blachy pizza\nbiszkopt 6 żółtek\nprzepis na młoda kapuste z boczkiem\nfet z brokułami\nduże muszle makaronowe\nschab w plastrach w pomidorach\nna zwykłą kiełbasę\npieczeń z piersi indyka z żurawiną\nnalewka z całej\nbabka na oleju na ciepło\nzupa z bóbu\nkarczek w kostke\nkotlety z piersi kurczaka ze szpinakiem\nsałatka z jaja i kukurydzy\nmakrela z ogórkiem\nłatwe ciastka na urodziny\nroladki wieprzowe miękkie\nkotlety z nadzieniem\nleczo cukinia pieczarki\npiernik z marchwi przepis\nzupa kasza gryczana