Resurrecturi [Józef Ignacy Kraszewski] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00062 007009 19936782 na godz. na dobę w sumie\nResurrecturi - ebook/epub\nJózef Ignacy Kraszewski RESURRECTURI ……….. his present. Is a wither'd branch, that's at top only green. (darem jego jest zwiędła gałąź, zielona tylko u szczytu.) (Shakespeare Pericles)\nI W obszernym pokoju, który niegdyś mógł się salonem nazywać za lepszych czasów, u okna, którego szyby, dawno nie myte i od słońca poprzepalane, przybrały barwę mętną i mglistą – siedziała w krześle szerokim, wytartym, bez koloru i prawie bez kształtu, skulona nad jakimś łachmanem, na kolanach rozciągniętym, kobieta niemłoda, o której wieku jednak trudno było sądzić. Z postawy, z rysów nawet, pomarszczoną i zżółkła skórą okrytych, można jej było dać lat najmniej siedemdziesiąt. Suche, wychudłe ręce, wyciągnięte na robocie, drżały jak u staruszki, plecy były zgięte i przygarbione, jakby wieku ciężarem… Chwilami jednak, gdy myśl jakaś czy uczucie z głębi idące przebiegło ją iskrą elektryczną, wyprostowywała się, poruszała żywo, patrzyła bystro i znowu opadała, wysilona, w stan zwykły odrętwienia i ociężałości. Znać było, że nie sam wiek, lecz i nieszczęścia doznane, ciążące na biednej staruszce, tak ją wyczerpały i przygniotły, choć duch żył w niej cały jeszcze. W palcach trzymała robotę i igłę, ale do pracy wziąć się nie mogła. Zamyślona patrzyła w szyby okna, przez które nic widać nie było; łzy ciekły z powiek i nie otarte między zmarszczkami twarzy się gubiły. Zdawała się nie wiedzieć, że płacze. Myśli gdzieś musiały błądzić w przeszłości, a usta uśmiechały się z goryczą temu kielichowi, z którego piła wspomnienia, co ją pocieszały i truły zarazem. W salce było cicho i pusto – dokoła milczenie dziwne… jakby tu wszystko wymarło. Na świecie wieczór się zbliżał, ochłodły po gorącym do zbytku dniu wiosennym. Lecz tu w tej izbie dusznej, zamkniętej, ani o wiośnie, ani o dniu słychać nie było… wiecznie jakiś mrok szary panował… W rysach twarzy kobiety, której bardzo uboga odzież świadczyła o niedostatku, znać było krew szlachetniejszą, znikłą piękność, byt lepszy – coś, co mówiło, że przeszłość jej musiała być cale inną… szczęśliwszą. Stary szlafroczek perkalowy, podwatowany, widocznie uszyty w domu i nie nazbyt wprawną ręką, wyślizgany noszeniem, czepek z grubego białego muślinu z takimże podwiązaniem, mocno zszarzany i zmięty, spod którego trochę posiwiałych dobywało się włosów, kołnierzyk perkalowy nie pierwszej świeżości – stanowiły całe jej ubranie. Obok fotelu, na którym siedziała, był mały stoliczek o trzech nóżkach, z na wpół wyciągniętą szufladką, z której nici, kłębki i gałganki wyglądały. Na nim leżała gruba chustka, zrzucone ze zmęczonych oczu okulary w mosiądz oprawne, książka od nabożeństwa z wystającymi z niej kartkami i zakładkami i różny drobny przybór do pracy służący, stary, zużyty, biedny. Stoliczek, który niegdyś był może ładnym sprzętem, dziś jedne podpórkę miał białą, widocznie od siekiery dorobioną, byle tylko na niej mógł się trzymać. Mały stołeczek, na którym kobieta miała nogi oparte, równie już wymęczony, jak wszystko, co ją otaczało, spod okrycia przedartego świecił dobywającym się włosem rudym. Salka miała trzy duże okna, z których jedno okiennicą wewnątrz było zamknięte, i przedstawiała smutny widok mieszkalnej ruiny. Ściany jej, niegdyś starannie przyozdobione gipsaturatni wyzłacanymi, z których pozłota dawno się starła, w wielu miejscach były popękane. Tynk poodlatywał z nich kawałkami. W rogu jednym od zaciekania powstała plama i cegła obnażona wyglądała bezwstydnie szparą przez wodę wymytą. Szara barwa dawniejsza stała się plamistą i nierówną. W środku sufitu hak, na którym niegdyś zawieszonym być musiał świecznik, obnażony, zardzewiały, miał tylko resztki jakichś strzępków na sobie. Przy jednej ze ścian komin, niegdyś marmurowy, obity i zmatowany, zamurowany był na głucho; zastawiono go parawanikiem, oklejonym wybladłym żółtym papierem, na którym kilka papug świeciło jeszcze; po innym ptastwie plamy tylko pozostały, a z kilku dziur wisiał papier wybity, którego nikt nie pomyślał załatać. Nad kominem było zwierciadło, dziś strzaskane i bez blasku; nie odbijało ono nic już oprócz widma szarego okna… W środku stary zegar, z kolumienkami alabastrowymi i zaśniedziałym brązem, postradał połowę swych ozdób i stał przechylony, jakby wkrótce miał runąć. Obok niego leżały rupiecie, których naturę trudno rozpoznać było – stał prosty lichtarz mosiężny z kawałkiem świecy łojowej i szczypcami i próżna butelka zielona… Wszędzie dokoła widać było toż samo opustoszenie i ubóstwo. Dwoje drzwi, niegdyś biało lakierowanych, potem pomalowanych klejowo, nie domykało się szczelnie; klamki były widocznie nowsze i niezgrabne… Przy jednej ścianie stała stara, wysiedziana kanapka, spłowiała, wygnieciona, przed nią stolik na cienkich nóżkach, którego brązy gdzieniegdzie oderwane wisiały… W kątku, na poobłupywanej, marmoryzowanej kolumnie, widać było wazon alabastrowy, potłuczony, który kleić próbowano; zeschły bukiet odwieczny wisiał z niego trupimi gałązkami, na których pająki posnuły swą przędzę. Nic kosztowniejszego już tu nie pozostało, nic oprócz tego, co nie miało żadnej wartości dla ludzi. Dziwnie tylko odbijały na ścianach dwa wizerunki wybornego pędzla, na tle tego ubóstwa świecące życiem, które teraźniejszość czyniło straszniejszą jeszcze. Były to w ramach owalnych, w smaku osiemnastego wieku, niby z liści plecionych i wstęgami przewijanych, a ozdobnych kokardami – dwie śliczne postacie młode, uśmiechnięte, wesołe, szczęśliwe, jakby je w wigilią ślubu lub nazajutrz po nim malowano. Mężczyzna w stroju wytwornym, francuskim, w pięknie ułożonej peruczce, trzymał od niechcenia w ręku maleńką książeczkę; patrzył w świat z pewnością siebie niezmierną i zdawał się go na bój z sobą wyzywać; kobieta w koronkach, w atłasach, perłach, różowa, biała, uśmiechnięta figlarnie, stała z bukietem róż w ręku, równie świeżym jak ona… Artysta zdawał się chcieć powiedzieć patrzącym, że i ona była cudnym kwiatkiem… Mieniona suknia, okryta koronkami, odbijała harmonijnie od ramion zaokrąglonych… na szyi utoczonej sznurek pereł ze szmaragdową spinką zwijał się, mrugając światełkami swych oczu.., Dwie te twarze wnieść by były mogły promyk wesela do smętnej tej trumny, gdyby taką ruinę cokolwiek bądź rozjaśnić zdołało… Śmierć i zniszczenie pochłaniały nawet te dwa różowe widziadła, już je zwolna pokrywając swymi barwami popiołu. Z ćwieków sterczących gdzieniegdzie i dziur po ścianach domyślać się było można, że niegdyś wisiały tu i inne obrazy, które pozdejmowano – tak jak wiele innych rzeczy – i które wyszły w świat… lepszej sobie szukać służby. Stara komódka, której nogę utrąconą zastępowała cegła, zarzucona nieforemnymi pudełkami, tuliła się w kącie ciemnym, pod oknem zamkniętym wiecznie; kilka krzeseł starych, połatanych, rozpierzchłych widać było w różnych stronach. Podłoga w tafle ledwie już dozwalała rozpoznać pod warstwą kurzu i brudu misterne stolarskie dzieło, powyrywane kawałami, przegniłe i połatane deskami prostymi. Salka ta przystała kobiecie, która w niej siedziała; czuć było, że obie razem się postarzały, zabrukały, wybladły i czekały razem ostatniej godziny, nadciągającej już z wiekuistym pokojem i zapomnieniem wiecznym. Biedna staruszka, zamyślona, przewracała jakby z obowiązku leżącą na kolanach robotę, wziąć się do niej nie mogąc… Parę razy otarła łzę chustką, zdawała się mieć mocne postanowienie zajęcia się czymś, ale sił brakło. Ręce opadały bezwładne, oczy patrzyły i nie widziały… Wreszcie położyła ją na stoliku, z kolan zsunąwszy, podparła się na ręku i zadumała głęboko. Mrok też nieznacznie, powoli zwiększający się coraz już by pracować nie dał, ale kobieta zdawała się nie wiedzieć o tym, tak jak o niczym, co ją otaczało, nie wiedziała. Dość długo siedziała tak zadumana, gdy cicho i ostrożnie uchyliły się drzwi salki i głowa kobiety wsunęła się ciekawie – popatrzyła na siedzącą, zawahała się chwilę, chciała się cofnąć, wróciła znowu – aż cała postać małego wzrostu, niemłodej, ubogo ubranej jejmości stanęła w progu. Sługa tak wyglądała biednie jak pani, twarz miała tylko rozlaną, bladą, szeroką, głowę dużą, nie okrytą niczym i z przysadkowatej figury można ją było o zbytek zdrowia posądzić, gdyby cera nie przekonywała o chorobie. Małe oczy mrużyła nieustannie; była brzydka, ale cóś poczciwego, litościwego malowało się w rysach najpospolitszych w świecie. Ubiór prostotą i zaniedbaniem nie ustępował strojowi staruszki, więcej był tylko zastosowany do zajęć gospodarskich… Opasana grubym fartuchem, w bu – tach na nogach, z kilką kluczami u pasa, założywszy ręce na piersiach, stała przybyła jejmość nie postrzeżona u drzwi, patrzyła na staruszkę, kręciła głową, widocznie z niej niekontenta, i odchrząknąwszy dla oznajmienia o sobie u progu, poczęła wolno się przybliżać do siedzącej, która, zobaczywszy ją, chwyciła za robotę. Szła nie śpiesząc, jakby nic pilnego nie miała – rozglądała się po salce, zatrzymywała i tak przytoczyła się do pani. Spojrzały na siebie milcząc. – A cóż tam – co? moja Piotruska? – odezwała się słabym głosem, ciągle pilno przerzucając swą robotę, staruszka, jakby się swej bezczynności wstydziła. – Nic, proszę pani, nie ma nic… Ja tu sobie tak przyszłam zobaczyć, co też pani robi… albo czy czego nie potrzeba… Bo do tej roboty to już ciemno… wieczór. Staruszka spojrzała w okno i spuściła oczy, odkładając na bok robotę. Chwilę milczała Piotruska, głową tylko kiwając i podźwigując ramiona. Powtórzyła potem: – Czy czego nie potrzeba? – A czegóż ja potrzebować mogę? – odezwała się cichym głosem staruszka – wszak wiesz, że niczego nie potrzebuję. – Może by pani choć do ogrodu wyszła… czy co… – odezwała się odchrząkując przybyła – wieczór bardzo piękny, powietrze ochłodło… a tu już robi się ciemno, że i pacierzy na książce czytać nie można… Niechby jaśnie pani odetchnęła trochę świeżym powietrzem; ta to serce się raduje, jaki wieczór śliczny, w ogrodzie aż miło… a tu… – Nie mam ochoty, nogi mnie bolą… i co mi tam po pięknym wieczorze? moja Piotruska – poczęła staruszka. – Dla mnie już nie ma ani dni, ani wieczorów pięknych. – Niech bo pani starościna da pokój, co bo to mówić takie rzeczy… to… się nie godzi… – Będziesz już na mnie gderała – widzisz! Moja dobra, kochana Marianno… to nic nie pomoże. Już ty ze mnie nie zrobisz nic… Kloc jestem niepotrzebny na świecie, zawalidroga, ni ludziom, ni Bogu… I głos jej coraz cichszy szeptem, się zakończył, a Piotruska coraz mocniej głową potrząsała. – Nie wiesz tam czego, nie słyszałaś o chłopcach? Piotruska ocuciła się nagle i podchwyciła prędko: – Proszę pani starościny, ich ono tylko co nie widać; pewnie albo przyjadą obydwa, lub choć jeden… Sroka krzyczała na płocie i ja taki cały dzień to czułam… tylko co ich nie widać, to pewna… Już kilka dni… – Długich, długich dni kilka – westchnęła starościna – ale co za dziw, im tu ze mną w tej pustce nudno… – Ano, pewnie, a od czegóż młodość? – przemówiła Piotruska – wiek ma swoje prawa… to darmo! Dzięki Bogu, paniczów i kochają wszyscy, i przyjmują, i trzymają… że się im i wyrwać trudno.. Starościna, przemilczawszy i westchnąwszy znowu, szepnęła nieśmiało: – Ja bo ciebie nudzę… Ale z poczty, czy nie było z poczty nie? Piotruska musiała się aż nachylić, ażeby dosłyszeć ledwie wyszeptane wyrazy. – Z poczty, proszę pani starościny – zaczęła głośno – z tą pocztą to prawdziwy mankament. Panie Boże odpuść, tam nigdy nie ma i nie było porządku… Ten, co z listami chodzi, postylion… pije… gorzałka mu ino pachnie… Rzadko wie, co się z nim dzieje… Ile to razy oddał mi list do szewca napisany… A co z nim poradzić? – Wszak to od Cecylki – wtrąciła staruszka, podnosząc oczy nieśmiało – listu już od trzech tygodni nie ma… – Wiem, wiem, ja to już i sama policzyłam – ale kto może wiedzieć, co ten niegodziwy z nim zrobił? Panna Cecylia pisuje regularnie, – list pewnie w kącie gdzie leży, a spytać tego jegomości, to się zaraz napuszy jak indyk i fuknie. „Ale! listu się asani chce! gdyby był, toby był… Co ja go mam z palca wywinąć?” Taki ordynaryjny człek, a że to tam kawałek jakiegoś munduru nosi, to się zaraz ma za wielką figurę… ani przystępuj bez kija. – Byle Cecylka chorą nie była! – szepnęła starościna. – Otóż masz – plaskając w grube ręce, poczęła Piotruska – dlaczegóż ma być chora? Żeby też zaraz przypuszczać, co jest na świecie najgorszego… Widzi pani, toć to obraza Boża! Zaraz ma być chora – i gryźć się tym… – No no! nie gniewajże się, Piotrusiu moja, nie gniewaj – odezwała się staruszka. – Na rany Chrystusowe – ciągle łamiąc dłonie sążniste, przerwała impetycznie klucznica – moja ty pani najsłodsza – a czyżbym ja śmiała na ciebie, mój ty aniele drogi, moja ty królowo… nie mówię już gniewać się – Jezu Chryste! – ale… Słów jej zabrakło, starościna ręce obie wyciągnęła ku niej. – No, dajże pokój – przepraszam cię… tyś taka dobra! Rozczulona Piotruska aż przyklękła, począwszy ze łzami w ręce staruszkę całować – i popłakały się obie… Energiczniejsza jednak klucznica wstała zaraz, ocierając łzy, zawinęła się żywo i chcąc czymś biedną swą panią rozbawić, już z przymuszonym uśmiechem otwierała usta, gdy drzwi odemknęły się zwolna i siwa głowa starca, okryta jarmułką, ukazała się przez nie. Piotruska postrzegła go pierwsza, twarz się jej rozradowała i obróciła się do pani: – Szmul, proszę pani starościny… Szmul stary przyszedł! – zawołała. Posłyszawszy swe nazwisko, Żyd wsunął się do salki, starannie drzwi przymykając. Ubrany był, starym obyczajem, w płaszcz czarny z długimi rękawami, krojem odwiecznym, zawieszony na ramionach; w rękach trzymał kapelusz z szerokimi skrzydłami i laskę wysoką ze – skuwką srebrną. Starościna, uśmiechając się, głowę ku niemu zwróciła. Żyd podniósł jarmułkę i nisko się skłonił. – Jak się masz, panie Szmul, jak się masz? proszę tu bliżej do mnie – przemówiła starościna. – Słyszałam, że byłeś chory. Trochę klapiąc patynkami, ale usiłując iść jak najciszej, Szmul przystąpił, a Piotruska, cofnąwszy się, zrobiła mu miejsce i wskazała, aby podsunął się bliżej. Ochrypły był i cichym odezwał się głosem: – Zwyczajnie, jasna pani, starość nie radość. Trochę po kościach łamało, wiatr mnie znać zawiał, tom musiał dni kilka w domu przesiedzieć… Dziękuję jaśnie pani za dobre słowo… Jam już zdrów, chwalić Boga za wszystko. A cóż tu u jaśnie pani słychać? Spojrzał na Piotruska, która mu rękami, nic nie mówiąc, wskazała siedzącą i poczęła głową trząść. Starościna ze spuszczonymi oczyma milczała. – Po staremu, mój panie Szmul – odezwała się poczekawszy. – U mnie zawsze jedno: cisza, smutek, pustka… Żyd głową kręcił słuchając. – Ale zdrowa jaśnie pani? – Alboż to zdrowiem nazwać można? – cicho odpowiedziała starościna. Klucznica wtrąciła się do rozmowy. – Pani starościna może by się kawy napiła? Nie otrzymała na to odpowiedzi, bo staruszka zapewne i pytania nie słyszała; korzystając więc z milczenia, które wzięła za przyzwolenie, Piotruska żywo potoczyła się ku drzwiom. Szmul, na lasce podparty, pozostał, stojąc naprzeciw gospodyni i gładząc machinalnie piękną swą, siwą brodę. – Ja – odezwał się, cedząc wyrazy nieśmiało – przyszedłem się dowiedzieć… może… może… czego potrzeba. – O nie! nie! mój dobry, poczciwy Szmulu, Bóg zapłać… – przerwała staruszka. – Ja bardzo mało potrzebuję, dla siebie tak jak nic… ale miałabym w istocie prośbę do ciebie, uczyniłbyś mi łaskę… Żyd, usłyszawszy ten wyraz, żachnął się. – A! – rzekł, chudą rękę kładąc na piersiach – to jaśnie pani mi łaskę zrobi, jeśli sobie czym służyć pozwoli. – Prosiłabym cię o wielką przysługę – dokończyła starościna – ażebyś się dowiedział na poczcie – bom bardzo dawno nie miała listu od Cecylki. Jestem o nią niespokojna… Piotruska się skarży na roznosiciela… On tam o nas niewiele dba… list może gdzie zarzucony leży, a mnie on tak potrzebny! Ty wiesz, mój dobry Szmulu, jak mi się to poczciwe dziecko wyrwało z domu, a sześć lat go nie widziałam… sześć lat! Szmul, trzęsąc głową, powtórzył: – Sześć lat! Zamilkli… – Niech jaśnie pani będzie spokojna – dorzucił po krótkim przestanku – ja pójdę do samego pocztmaj – stra, ja z nim jestem dobrze… Jeżeli list na poczcie zależał, to go dziś jeszcze wyszukają i zaraz przyniosą. – Ale nie fatygujże się sam. – Ach! co za fatyga? – zawołał Szmul – albo to tak od miasteczka daleko? U mnie też, chwalić Boga, jest kogo posłać, wnuków jak maku! I powtórzył swoje „chwalić Boga” nie z nałogu, ale z pobożności, bo miał zwyczaj tym wyrazem w szczęściu i w biedzie poczynać i kończyć. Starościna spojrzała nań ukradkiem. – Mój Boże – odezwała się – ty o swoich wnuków, choć ich więcej masz, nie troszczysz się jak ja… Dla ciebie one błogosławieństwem Bożym, a dla mnie taką troską! Sparty na kiju, Żyd jakiś czas milczał. Zdawał się namyślać, co odpowiedzieć, aby przykrego czegoś nie przypomnieć. – Niech to jaśnie pani nie obraża – rzekł zwolna, ostrożnie zdobywając się na wyraz każdy. – U nas inny obyczaj… U nas – tu się jeszcze zawahał – byle chłopak dorósł, wie, że sam musi pracować na siebie. Moja rzecz dopilnować, aby się zdrowo wychował i Pana Boga swego znał, moja rzecz dać mu pomoc małą – a potem, jak prawo każe – musi sobie iść szukać chleba i musi go znaleźć. Starościna zamyślona słuchała, Szmul ciągnął dalej: – U nas obyczaj inny, bo ubogi Żydek, byle zarobić kawałek chleba, nie wzdrygnie się niczego… a u jaśnie państwa paniczowi tego nie wolno robić, bo wstyd – tamtego nie może, bo ciężko, innego znowu, że ani dziad, ani ojciec tego nie praktykowali… I postrzegłszy, że twarz staruszki posmutniała, w myślach zatopiona – nie dokończył Szmul. – Prawda, prawda – odezwała się starościna – wam w życiu łatwiej daleko. Żyd uczuł potrzebą zmienienia rozmowy; przedmiot był do zbytku drażliwy. – Bardzo mamy tego roku piękną wiosnę – wtrącił… – zboża na polach śliczne… drzewa owocowe kwitły, osobliwie jabłonie, co dziw, wszyscy się urodzaju spodziewają… – To dobrze, mój Szmulu, dla biednych jak my ludzi. Chleb może potanieje… – A pewnie! – potwierdził stary. Ale już gospodyni jedyna myśl wracała od serca na usta. – Moich chłopców nie ma od tygodnia… – rzekła. – Gdzie się to rozbiegło?… Nic nie wiem… nie słyszałeś ty czasem? Szmul zygzak ręką zakreślił w powietrzu i głową poruszył znacząco. – O paniczów nie ma się co frasować – odezwał się z flegmą. – To młode… Sąsiedztwo u nas liczne, a wszyscy ich lubią, kochają, na rękach noszą, zatrzymują, gdziekolwiek przyjadą. Nie dziw, że się zabawić mogli. Tam polowanie, tu wesele, a imieniny, a to i owo… Chwalić Boga, niech się bawią… – Niechby się bawili, byłem wiedziała, gdzie są, bo mi nawet znać nie dali – zawołała starościna. – Kiedy nie pisali, toć to najlepszy znak, że pewnie sami – rychło będą, tylko co ich nie widać. Na te słowa weszła Piotruska zamaszysto, tryumfująco, niosąc na ręku wysoko w górę podniesioną starą tackę czarną, z której się wszelkie dawne pościerały lakiery, a na niej maleńki kamienny imbryczek z kawą, garnuszeczek ze śmietanką i niziuchną filiżankę saską. – Prawda – odezwała się, wchodząc we drzwi – że na kawę to za późna godzina, ale kiedy pani starościna wieczerzy żadnej jeść nie chce, trzeba, żeby się choć tym posiliła. Staruszka spojrzała z jakąś trwogą. – Moja Piotruska – cóż bo ty mnie kawą poić myślisz? – toć przecież piątek. – To nie ma nic do tego – odpowiedziała rezolutnie klucznica – jak mi Bóg miły, że to czynię z wyraźnego rozkazu księdza wikarego. Słowo pani daję… wyraźnie mi powiedział, żebym dopilnowała, aby się pani głodem nie morzyła. Nie może być inaczej, musi pani pić! To mówiąc, pośpiesznie spod okna wyciągnęła drugi mały stoliczek, postawiła go przed starościną, spod ręki dobyła grubą serwetkę i kawę przysunęła. Szmul się skłonił. – A ja pójdę na pocztę – dodał cicho. – Dobranoc jaśnie pani! – Dobranoc ci, panie Szmul – dobranoc! Bóg zapłać za pamięć! Żyd wychodził, gdy Piotruska jakiś mu tajemniczy znak dała i zakręciwszy się tylko, wytoczyła się zaraz za nim do sieni. Stary pałac w Zawiechowie, którego tylko małą cząstkę widzieliśmy, cały był w tym stanie, w jakim się znajdowała salka starościny, której ona ani tknąć, ani poprawiać nie pozwalała. Trudno też było restaurować, nie mając o czym. Sień, do której przez wielki, pusty przedpokój wyszła Piotruska, doganiając Szmula – była obszerną do zbytku. Wschody z niej kamienne, niegdyś wspaniałe, prowadziły na pierwsze piętro… I one, jak wszystko, były w ruinie. Pomimo wiosennego ciepła na dworze w murach wiało trupim chłodem. Szmul stał tu, rozglądając się smutnie i oczekując na panią Piotruska. Zobaczywszy go, a obawiając się przemówić głośno, aby jej nie posłyszała starościna, poczęła mu dawać znaki rękami i poprowadziła za sobą. Weszli razem do małego przedpokoiku, zastawionego dwoma odrapanymi starymi parawanikami, a z niego do wysokiej izby o dwóch oknach, noszącej ślady tej samej ornamentacji, co salka, w której zostawiliśmy starościnę. Tu ubóstwo na inny sposób, ale równie skutecznie, oszpeciło piękną niegdyś budowę. Wzniesiono z potrzeby ogromny piec niezgrabny, który za kuchnię służył, zastawiony teraz garnkami, rondlami i dosyć lichym sprzętem kucharskim. Wisiały na nim schnące ścierki, a powietrze przepełnione było wyziewami tłustości różnych i surowizny… Pod oknem stał ceberek pełen buraków, w kącie niecułka z moknącą w niej namydloną bielizną, dalej dzieżka płótnem okryta. Przeszedłszy ten tak sprofanowany gabinet, w którego przyległej alkowie widać było worki z mąką i wszelaki statek drewniany, Piotruska wprowadziła Szmula do własnego, tuż przytykającego mieszkania. Przeforsztowanie z tarcic z większego jakiegoś pokoju stworzyło tę ciasną a długą sypialnię, w której na stołku drzemiąca dziewczyna kądziel niby przędła. Na widok Piotruskiej i dany przez nią znak kądziel szybko postawiła przy ścianie i zabierała się do wyjścia. – Idźże ty mi zaraz dojrzyj, co się z kurami dzieje – poczęła klucznica – i czy już spać poszły – a oblicz, czy która gdzie nie zabiegła; bo to u nas, dzięki dobrym sąsiadom, jak się kura o trzy kroki tylko oddali, zaraz jej łeb ukręcą. Szmul niedowierzająco głową potrząsł. – A, jak mi Bóg miły – ciągnęła zapalczywie Piotruska – takich my tu ludzi mamy! Co prawda, to prawda! Skaranie Boże tu z nimi żyć!… Tylko patrz a pilnuj się. Choćbyś oczów dziesięcioro miał, i tego byłoby za mało… Kartofle po nocach kradną… cebuli nie upilnować… Tymczasem dziewczyna wyszła, a klucznica przerwała nagle i zupełnie zmienionym, słodkim głosem odezwała się do Szmula: – Proszę też pana Szmula, nie słyszeliście czego o naszych paniczach? Tydzień już jak żaden w domu nosa nie pokazał. Starościna, niespokojna, gryzie się, nie je… stęka… ręce łamie. A tu jeszcze, jakby na złość, i od panny Cecylii żadnego listu. Choć zwariuj, powiadam panu Szmulowi… Że mi się w głowie nie zaprószyło, to jakaś łaska Boża. Jejmość samiuteńka jedna wciąż, ani do kogo słowa przemówić i… zagryza się myślami… Gdyby nie poczciwy ksiądz wikary, co czasem zajrzy… pustynia… aż strach! – A jej ani do ogrodu nie namówisz, ani do rozmowy. Szmul słuchał z uwagą natężoną. – O paniczach ja nie wiem nic, ale każę się między naszymi przepytać, może który ich gdzie w sąsiedztwie spotkał. Gdzieś się pewnie bawić muszą dobrze, kiedy o babce zapomnieli. – Żeby mieli zapomnieć, to nie – odparła Piotruska. – Chłopcy poczciwe z kościami; ale się to zadurzyło… wiatr. fiu, fiu! w głowie. Boże miłosierny!… a ta zaraz w strachu o gagatków. Szmul jej przerwał. – Cóż mają robić? muszą się bawić! Gospodarować po szlachecku nie ma na czym, do wojska ochoty nie mieli, w kancelarii też takim paniczom nie do twarzy… Co robić? Chyba który się z majątkiem ożeni. Piotruska w okno się zapatrzyła, smutnie zadumana. – Eh, to jeszcze takie młode, jeden i drugi: ledwie mleko spod nosa zeszło… – zaczęła. – Henryś, starszy, dopiero ma lat dwadzieścia, Julek niespełna dziewiętnaście. Niech Bóg broni, żeby już mieli myśleć o ożenieniu się! To tylko u was, panie Szmul. – A tak, u nas – odparł Szmul spokojnie – u nas. ale to co innego. – Potem – kończyła Piotruska – gdzie by to dla nich nawet takich jak należy panien wyszukać? Z bogatą, choćby z najbogatszą, jaką córką rządcy albo plenipotenta, a choćby i posesora, żaden się Horyszko nie ożeni… toć to przecie familianci… a znowu księżniczki… Pokręciła głową. – E! co to o tym i myśleć! Szmul stał, czekając i domyślając się, iż cóś ważniejszego nad to ma mu do powiedzenia Piotruska. Ona się jakoś wahała i spoglądała mu tylko w oczy, badając usposobienie. – Niech no jejmość powie – zapytał stary – może czego potrzeba? Klucznica mu się do ucha przysunęła, które musiał ku niej pochylić. – Ani złamanego szeląga w domu! – zawołała, ręce załamując. – Tak mi Boże dopomóż!… Ostatnie kilka groszy trzeba było za sól zapłacić… Marszałek, który nam tę nieszczęśliwą jałmużnę przysyła, od pół roku milczy – ani feniga… Starościna, żeby z głodu umarła, nie napisze, nie poprosi – mnie nie wypada… Co jeszcze było zapasu na czarną godzinę, to zabrali chłopcy; jak poczęli prosić i zaklinać – co było robić?… Pan myśli, panie Szmul, że ona dla postu nie chce jeść wieczerzy? Post postem, a ona sobie od ust odejmuje, aby co oszczędzić, i głodem się morzy. Piotruska westchnęła tak ciężko, że się aż zakaszlała. Szmul już do kieszeni sięgał. – Tylko proszę jejmości nie mówić jej tego, uchowaj Boże, żeście wzięli ode mnie… – szepnął cicho. Klucznica nie zrozumiała czy nie dosłyszała i zawołała gorączkowo: – Jak marszałek przyszłe, do grosza oddam… Pieniądze u mnie… już niech pan Szmul będzie spokojny. Obraził się stary i głowę podniósł dumnie. – Ech! – zawołał – jejmość mnie źle zrozumiała! Mnie o tych kilka rubli nie chodzi, tylko nie chcę, żeby wiedziała, żeście u Żyda pożyczali, boby ją to bolało. O, pamiętam lepsze czasy! Zarabiałem ja przez nich i przy nich!… I głową kiwać począł, ręce podniósłszy do góry, chociaż w jednej z nich trzymał długą sakwę nicianą. – Ja dla starościny… żebym żałował! Nu – co mam dać? – spytał. Zawahała się Piotruska i ręką podparła zamyślona. – No – co możecie – kilka rubli. Chłopcom nie dam z tego nic, dopóki od marszałka pieniądze nie nadejdą – a jużcić kiedyś nadejść muszą. Kawy ostatnie ćwierć funta wychodzi, szczędzę jak szafranu… ja już, Bóg widzi, smaku jej zapomniałam… Cukru ledwie się cóś świeci w cukiernicy… to samo z mięsem i z mąką, nie mówiąc już o maśle… świece na kredyt trzeci funt biorę, to mi dają śmierdzące. Westchnęli ze Szmulem oboje. Stary położył rzędem na stoliku dziesięć rubli i wziął za kapelusz. – Ja o to tylko proszę pani Piotruskiej, żeby nie brać u kogo innego, bo z tego kłopot być może… a o n a ma i tak ich dosyć… Ja dam… Piotruska skwapliwie ruble zgarnęła. – Otoś mnie wybawił z mankamentu, panie Szmul. – westchnęła i blada jej, nalana twarz aż się nieco zarumieniła. – Niech ci Bóg milionami płaci! – Aż mi lżej odetchnąć. – To jest mała rzecz – szepnął Szmul wychodząc – byle pani starościna była spokojna, a żeby jej na czym nie zbywało… Z poszanowaniem należnym dla kapitalisty klucz – nica przeprowadziła go aż do sieni. Stała w niej jeszcze, spoglądając w ulicę ku miastu wiodącą, gdy we drzwiach zjawił się ogromny mężczyzna, w długiej wyszarzanej sutannie, w kozłowych butach zabłoconych, słomianym kapeluszu na głowie i z kijem w ręku. – Niech będzie pochwalony – zawołał donośnym bardzo, jasnym i wesołym głosem. Mężczyzna był stary, ale jak dąb zbudowany, ogorzały jak wieśniak, oczy ciemne, żywe, twarz na pozór pospolita, lecz uderzająca energicznym wyrazem, rysy ruchawe, czoło fałdujące, się i wygładzające za lada wzruszeniem. Niespokojne gęsta oznaczały temperament, z górą pięćdziesięcią laty wcale nie ukołysany… Pan Bóg go pono na żołnierza stworzył, a ludzie i losy księdza z niego uczyniły. – A co tu u asińdźki słychać? – zapytał przybliżając się. – Jest co nowego? Chłopcy przyjechali? – Ani słychać – mruknęła upokorzona Piotruska. – To dopiero! – krzyknął ksiądz, kijem stukając. – A to wisusy! proszę ja kogo! Ale niech no wrócą, natręż im uszu, natrę!… Starościna pewnie się niepokoi, bo to u niej aby okazyjka… a te wartogłowy hulają gdzieś. Żal się zrobiło Piotruskiej paniczów tak zagrożonych. – Widzi ksiądz dobrodziej – rzekła – oni tego ze złej woli nie uczynili… Kto to może wiedzieć? pewnie ich gdzie zatrzymano gwałtem.. nie umieli się wymówić… Ja sama zła na nich jestem… ale… przysięgłabym, że oni temu nie winni. Wikary tylko głową pokręcił, pomruczał cóś niewyraźnie i skierował się ku drzwiom wiodącym do starościny. – Można? – zapytał. – A jużci! a dlaczegóż nie? owszem, niech jegomość zagada, a wesoło, bo – dodała, zbliżając się, klucznica i zniżając głos – dziś było gorzej niż zwyczajnie: płakała a płakała cały dzień. Do kawy ledwie namówić ją mogłam, i to tylko, że jegomość kazałeś i że przed Szmulem nie chciała się tak wygadywać… Siedziała, niby robotę obracając w rękach, a nie mogła za łzami dojrzeć nic… Chłopcy chłopcami, ale od panny Cecylii dawno też listu nie mieliśmy, ze trzy tygodnie… Marszałek także ani słowa, ani pieniędzy, jakby go na świecie nie było. Wikary się zawrócił. – Pewnie wyszło wam wszystko… chłopcy wysączyli do grosza. – Chowaj Boże! – ofuknęła się Piotruska, której znać szło o chłopców. – Zapas jeszcze mamy… niczego nie trzeba… Tylko to dziwna rzecz, że przecie marszałek dawniej się częściej dowiadywał, a teraz… Zaczęła głową potrząsać i byłaby zapewne dłużej przeciągnęła rozmowę, gdyby wikary, ręką machnąwszy, jakby już wiedział wszystko, czego mu było potrzeba, nie zwrócił się nagle ku drzwiom i z wesołym pozdrowieniem nie wszedł do salki, w której starościna jeszcze w swoim fotelu siedziała nieruchoma. Ksiądz wikary Kulebiaka zawsze był rzeźwy i wesołej myśli, nie lubił smutków i narzekań, którymi, jak egoizmem, się brzydził – ale do starościny przynosił podwójny zapas humoru, aby ją zmusić do rozchmurzenia się także choć na chwilę. Staruszka poznała go po chodzie i wyprostowała się trochę; uśmiech mdły przesunął się po jej ustach. – Niech będzie pochwalony! Witam panią starościnę dobrodziejkę… Chwała Bogu, widzę, zdrowa… wszystko dobrze! wszystko dobrze! I Piotruska mój rozkaz spełniła, bo oto filiżanka po kawie stoi, widzę. To ślicznie… posłuszeństwo lepsze niż nabożeństwo… a kiedyś mnie pani sobie za ojca duchowego wybrała… słuchać potrzeba. Usiadł naprzeciw. Starościnie łzy się w oczach kręciły, załamała ręce, nic nie mówiąc, spojrzała tylko, jakby wzywając litości. – Chłopcy się zahulali, widzę, u państwa Sławczyńskich – dodał, jakby nie chcąc łez widzieć, wikary – bo tam zaręczyny, ale solenne, po staroświecku. Drudzy dziś tak i wesela nie wyprawiają, jak sędzia zrękowiny swojej Hannie. Gościnność jego to prawdziwe utrapienie, miary w niej nie ma… Koła zdejmuje, konie zamyka, czapki i kapelusze kradnie, poi, dopóki choć kropla jest w domu. Biedne chłopaki, choćby z duszy chcieli, uciec nie mogą. Starościna głowę żywo podniosła. – Czyż jegomość wiesz, że są u Sławczyńskich? – spytała głosem podniesionym nieco. – A jakże! a gdzieżby mieli być? Tam całe sąsiedztwo, kto żyw tylko! Muzyka rznie od ucha, a młodzież hołubca wywija… aż się ściany trzęsą. Urwał wikary nagle i potarł wyłysiała głowę. – Muszę się też pani starościnie poskarżyć – począł niby od niechcenia – co to u nas za nieład we wszystkim. Umówiliśmy się z moim bratem o regularne pisanie… wiem, że mój Rudolf pisze, bo to człowiek jak zegarek, ale na poczcie mi listy gubią i oto trzeci tydzień nie mam nic. – To tak jak ja! – pośpiesznie dodała staruszka – od Cecylki nic – od marszałka nic… a tu niepokój ogarnia z każdym dniem większy. – Ale czego się turbować, czego? Pan Bóg łaskaw – rzekł wikary. – Listy się znajdą na pewno… Ksiądz kanonik i ja, i kilka domów będziemy się skarżyli, to muszą zaprowadzić lepszy porządek. Ja ręczę, że listy zależały albo je pogubiono; my wszyscy jesteśmy w tym samym położeniu. – Trochę mnie to uspokaja – szepnęła starościna – gdy mi ksiądz wikary zaręczasz… Prosiłam i Szmula i ten mi obiecał iść do pocztmajstra. – Znajdzie się ta zguba, znajdzie, niech tylko pani starościna będzie dobrej myśli – postaramy się wszyscy, aby temu raz koniec położyć… Stary roznosiciel, najlepiej, żeby poszedł na zieloną paszę, bo już z niego nic… Założy sobie szynczek, będzie mu z tym najlepiej. U Sławczyńskich dziś jeszcze pewnie całą noc skakać będą… chłopcy chyba jutro przyjadą. Wstał z krzesła. – Nie chcę pani dobrodziejki długo zatrzymywać – dokończył – bom się tylko dowiedzieć przyszedł, co tu słychać. Teraz, ponieważ już rosa pada i na przechadzkę za późno, tylko paciorki odmówić, zdrowaśkę na intencją ojca duchownego i pójść do łóżka spocząć… A w Bogu ufać! w Bogu ufać – rzekł, całując starościnę w rękę. – Dobrej nocy!… zawołam Piotruską – dołożył we drzwiach. Jakoż klucznicę zastał ksiądz Kulebiaka stojącą we drzwiach ku ulicy i miasteczku zwróconych, co było zwykłą jej po trudach dnia rekreacją… Stąd widać było jadących i wracających i wszelkie pulsacje małej prowincjonalnej mieściny, w której wszyscy się znają, wiedzą o sobie i mogą odgadnąć, po co, z czym i dokąd kto dąży.\nII Miasteczko, któreśmy tu Zawiechowem nazwali, a które mogłoby się zwać i inaczej, gdyby przyszło ściśle prawdy dochodzić – niezupełnie było podobnym do innych tego rodzaju małych miast okolicy. Była to niegdyś ekonomia królewska, w której z powodu bliskiego sąsiedztwa Białowieskiej Puszczy od kilku lat wystawiono dom, noszący niegdyś tytuł zamku. Przerabiano go w ciągu wieków, a gdy w końcu XVIII w. sprzedano ekonomią Horyszkom, mury te przerobione zostały na rodzaj pałacu… Znać w nim było i to, co z dawnych pozostało wieków, i to, co nowy gust na starej poczepiał ruinie, i to, co czas nielitościwy z pięknej i wspaniałej budowy zrobił, ludziom na przekorę… Losy tego zamku, później pałacu, dziś pustki niemal, dość były w kraju naszym zwyczajne. Dziedzice ekonomii zawiechowskiej stracili majętność, częściami ją odprzedawali, zostali wreszcie przy jednym folwarku, a gdy i ten oddać przyszło wierzycielom, ekscypowali sobie ostatni kąt. Wyłączono Horodyszcze, z zamkiem, ogrodem i parą włókami otaczających gruntów, które przy dawnych posiadaczach pozostały. Pałac naówczas jeszcze się jako tako trzymał, lecz wkrótce zaczął pustoszeć, ruinować się, aż nie poprawiany, ogałacany, przyszedł w końcu do tego stanu, w jakim widzieliśmy salkę pani starościny. Leżał on niedaleko od miasteczka, odrębnie, oddzielony obszernym dziedzińcem od gościńca pocztowego i lipami sadzonej ulicy, która niegdyś do niego wiodła. Z dala widać było drewniane dworki, kilka murowanych kamieniczek, stary parafialny kościółek, cerkiew i daleko rozciągające się zabudowania mieszczan, których połowa rolnictwem się trudniła. Za ulicą lipową poczynała się główna i najszersza w Zawiechowie, porządnymi dosyć osławiona dworkami, a minąwszy kościół, wjeżdżało się w rynek, dosyć obszerny, wybrukowany, otoczony pokaźnymi domami kupców i bogatszych mieszczan. I tu, jak wszędzie prawie w naszym kraju, znaczną część ludności składali odwiecznie osiedli Izraelici. Aż trzy domy zajezdne wychodziły szerokimi bramami na rynek, a najpokaźniejszy z nich, z balkonem zielono malowanym, należał do Szmula, który niegdyś był arendarzem w całym kluczu zawiechowskim i miał dwie znaczne gorzelnie, na których woły wypasał. Na starość, dorobiwszy się znacznie, Szmul wyrzekł się kłopotliwych wołów, za którymi jeździć musiał daleko; miał tylko wielki handel win i towarów kolonialnych, a po staremu trzymał też dom zajezdny, który się z dawna zwał Pod Żubrem. W istocie na tablicy do balkonu przyczepionej było cóś namalowanego, na kształt plamy brunatnej, co miało pono żubra wyobrażać. Lecz gdyby i tej tablicy nie było, trafiłby każdy do pana Szmula, bo tu najczyściej, najdogodniej i najspokojniej było. Należało do dobrego tonu w sąsiedztwie nigdzie indziej nie zajeżdżać, tylko do Szmula. W niedostatku mieszkania dopiero szlachta z bólem serca zajeżdżała na prawo do hotelu Wileńskiego, albo z ostatniej biedy do Perebendii. Perebendią zwano ruchawego bardzo Żydka, lichwiarza z rzemiosła, który nielitościwie ludzi odzierał i w żywe oczy jeszcze drwił z nich sobie. Właśnie tego wieczoru Szmul powolnym krokiem, trzymając w ręku kutasy swego płaszcza, zawiązanego nimi pod szyję, zdążał przez rynek do domu, gdy z przeciwnej strony, pocztowymi końmi zaprzężony, piękny powóz podróżny wtoczył się na bruk, a pocztylion skierował się z nim pod Żubra. Nie było to dla gospodarza nowiną, że ktoś pięknym powozem i na pana wyglądający zmierzał pod dach jego, ale zdziwiło go, iż poznać nie mógł, kto to był taki… Konie, ludzie i powozy całego sąsiedztwa znane mu były doskonale, na jakie mil dziesięć wkoło. Przypatrywał się ciekawie, idąc zwolna ku domowi, gdy powóz stanął, służący zsiadł popytać o mieszkanie i nim Szmul doszedł do domu, podróżny miał już czas wysiąść na prawo, do najparadniejszego pokoju od frontu. Słychać tam było chód jego. W sieniach pocztylion konie już wyprzęgał, a bardzo wytwornie po podróżnemu ubrany, z torebką przez plecy, kamerdyner przechadzał się, myśląc zapewne wezwać kogoś na pomoc do tłomoka. Szmul zatrzymał się chwileczkę, przechodząc koło niego, pozdrowił go jako gospodarz domu, spytał, czy mieszkanie dogodne, i wreszcie dyskretnie rzucił: – Kto przyjechał? Kamerdyner zmieszał się widocznie i nierychło usta otworzył. – My z daleka jedziemy – rzekł – nieznajomi tu jesteśmy, i pan, zmęczony, chce tylko przenocować. Nie dopytując się więcej, stary polecił dom, w którym wszystkiego dostać było można, i odszedł. W istocie naprzeciwko, w obszernej salce, był bilard i rodzaj restauracji, który od Szmula odnajmował dawny kucharz państwa Horyszków, biorący u niego trunki dla gości i wszystko, czego mu było potrzeba. Była to jedyna tego rodzaju instytucja dobroczynna w miasteczku, schodzili się więc do niej urzędnicy, czasem przyjezdna szlachta i podróżni, którzy na niedalekiej poczcie nic oprócz gołego samowaru dostać nie mogli. Tego wieczoru było dosyć pusto. Żydek, kelnera zastępujący i po europejsku przebrany, z czego był niezmiernie dumnym, bawił się sam około opuszczonego bilardu, zadając sobie trudne bardzo sztuki, które dla nabycia wprawy rozwiązywał od niechcenia. W drugim małym pokoiku, do którego po dwóch schodkach schodzić było potrzeba, przybyły ze wsi pan Marek Drapacki, dziedzic Szerementowszczyzny, siedział, oczekując na jakiś posiłek i patrząc w okno, wzdychał. Smutną fizjognomią jego tłumaczyło to, że przybył do miasteczka z powodu procesu. W chwili gdy powóz się zataczał pod Żubra, wpadł do bilardowej sali pisarz sądowy Machczeńko, częsty gość i dobry kelnera znajomy, który, jako kawaler, stołował się tutaj i wolne od zajęć chwile najmilej tu przepędzał. Człeczek to był wesoły, bystry, przebiegły, szyderca, a życie biorący z cienkiego końca i nie przywiązujący zbytniej wagi do tego, co inni brali niezmiernie na serio. Zresztą poczciwa dusza, tylko wietrznik okrutny i lubiący wesołe partyjki. Na widok przybywającego gościa kelner, chybiwszy kulę, odskoczył od bilardu i stanął w gotowości do usług. Razem ze strojem europejskim nadał on sobie imię Moryca. – Słysz, Moryc – zawołał wpadając pisarz – jakiś pan zajechał. – Idź mi się dowiedz, co za jeden… Kto go wie, może jaka wysoka figura na rewizją. Kelner, posłuszny, złożył kij na bilardzie i wy – mknął się do sieni. Machczeńko się tymczasem przeciągał po biurowej robocie i kilka razy ziewnął potężnie. Nie mając co robić, na nogi sobie spojrzał, jak się buty wydawały po całodziennej służbie, potem na ręce, zawalane atramentem. Otrzepał z surduta trochę pyłu, którego istnienia się domyślał, i stanął naprzeciw zwierciadła, zawieszonego przed kanapą. Wygolona, blada twarz, małe, żywe ślepki czarne, drobne, a wydęte usta i przysadzisty nosek musiały go zadowolić, bo wyciągnął szyję, potarł włosa i uśmiechnął się konterfektowi swemu. Tymczasem Moryc, zacierając ręce, powrócił. – A co? – A nic, proszę pana sekretarza – od służącego, który sam wygląda jak pan, dowiedzieć się niczego nie można, a pocztylion nic nie wie, tyle tylko, że od Brześcia jadą… Znać z daleka… powóz piękny, nowy… – E! rzekł pisarz i dodał niepochlebny dla Moryca przymiotnik, z zoologii zaczerpnięty. Rzucił się potem na kanapę i kazał sobie podać herbaty z rumem. Z drugiego pokoju słychać było głos Drapackiego, który donośnie wołał: – Kiedyż mi tam dacie te kotlety? A toż wołu upiec było można do tego czasu… Pisarz przysłuchał się, skrzywił, ale nie śpieszył do towarzystwa, a Moryc zawołał: – Zaraz! zaraz! Wtem drzwi się otworzyły i wszedł gość, na którego oczy zwróciły się ciekawie, gdyż łatwo było domyśleć się w nim świeżo przybyłego podróżnika. Średniego wieku, pięknej postawy, twarzy arystokratycznej, rysów drobnych i kształtnych, nieco łysy, nieznajomy miał wyraz jakiś znudzony i melancholiczny. Ubrany bardzo wykwintnie po podróżnemu, trzymał w ręku chusteczkę białą i kapelusz panama. Chód powolny, zręczny bardzo, wszystkie ruchy, mina, cechowały wielkiego pana, nawykłego niczemu się nie dziwić, niczym nie niecierpliwić zbytnio i z angielską flegmą chodzić po świecie. Skinąwszy z lekka głową panu pisarzowi, który skłonił mu się zamaszysto i rubasznie, nieznajomy zwolna, jakby miejsca sobie gdzieś szukając, przeszedł salkę wzdłuż, zawrócił się, zajrzał do małego pokoiku, chwilę postał w progu i zapewne nie dojrzawszy Drapackiego, spuścił się po schodkach, spodziewając się sam tu pozostać. Szlachcic, zadumany, zaskoczony nagle przez przybysza, rzucił się na kanapie, mrucząc, a gość chciał już wycofać się, przepraszając, gdy pan Marek uznał za właściwe odezwać się: – Proszę waćpana dobrodzieja. Jeśli mu tu dogodniej, to pomieścimy się oba. Przybyły popatrzył, zawahał się, skłonił i po namyśle, ponieważ dwa były stoliczki, równie brudnymi serwetkami nakryte, przy najbliższym zajął krzesło. Zdawał się miejskim zwyczajem szukać spisu potraw, którego tu nigdy nie było, i zastukał na kelnera. Wnet Moryc impetycznie się stawił. – Możesz mi dać herbatę i jakie pieczyste? Skłonił się posługujący i wybiegł, a Drapacki, dobywszy zegarka, mruknął: – Jeżeli waćpanu dobrodziejowi tak każą czekać na pieczyste, jak mnie na kotlety… no, to i do północy potrwać może. Gość się uśmiechnął i głosem bardzo mile brzmiącym odpowiedział: – O! mnie niepilno – nocuję tutaj. – I ja też – odparł Drapacki – ale głód ma swe prawa. – Jam niegłodny – odparł przybyły. – Pan dobrodziej z daleka? – zapytał pan Marek. – W istocie, zza Warszawy – rzekł powoli i jakby namyślając się a wahając zapytany. – Jestem tu tylko przejazdem. Drapackiemu dosyć na rękę było pogadać i o swojej biedzie trochę zapomnieć. – Nocleg tu u Szmula niezgorszy – rzekł – wszystkiego dostać można, tylko… tylko usługa, pożal się Boże! Czekać każą, jakby czas nic nie kosztował. – Dosyć porządne miasteczko – wtrącił podróżny. – Ano, niczego – odparł pan Marek. – Ja tu mieszkam w sąsiedztwie, bo mamy tu z dziada pradziada posiadłość. Mało nie co tydzień, to za tym, to za owym zwlec się trzeba… ale sobie miasteczkiem nie przykrzę… Gdyby nie te sądy… Gość nic nie odpowiedział; zajęty był swą świeżutką chustką od nosa i zdawał się przyglądać białej i pięknej rączce własnej, na której para ładnych pierścionków połyskiwała. Drapacki z ukosa mu się przypatrywał. W twarzy nic wyczytać nie było można; okryta maską obojętności, umiejętnie ułożona, zdawała się siedmią zamknięta pieczęciami. Oczy błądziły, nie zatrzymując się na niczym, usta nie miały wyrazu… Mężczyzna był lat pewnie czterdziestu, świeży jeszcze, w dobrym znać bycie zachowany dziwnie pięknie. Niegdyś musiał to być bardzo wdzięczmy młodzieniec i resztki swej piękności znać jeszcze cenił, bo około całej osoby widać było wiele starania, a w ubiorze pełną smaku elegancją. Nie unikał rozmowy, ale stąpał ostrożnie. – Zdaje mi się – rzekł z cicha po chwili – że za miasteczkiem widać jakieś mury… zruinowany zamek czy pałac… – A tak, tak – podchwycił, zsuwając się nieco z kanapki, szlachcic i wyciągając ręce na stolik. – Zwało się to i było pałacem: ludzie nawet do dzisiejszego dnia tak go jakby na żart nazywają… Ruina, mości dobrodzieju, ruina. Podróżny wciąż się niby swoim rękom przyglądał. – Jak to – zawołał – nikt już tam nie mieszka? – A owszem – westchnął Drapacki – ale o tym by wiele mówić, a smutno słuchać. Podróżny nie nalegał, spojrzał tylko badawczym wzrokiem na Drapackiego, który, jakby wyzwany, począł prawić od niechcenia, powoli: – Było to, mości dobrodzieju, dziedzictwo znacznej u nas familii Horyszków. Stary ród, dobra krew, niegdyś ludzie bardzo możni, bardzo możni!… Potem to podupadło. Za Poniatowskiego jakoś się byli znowu dźwignęli; kupili nawet ekonomią, dobra wielkie… ale to im ręką nie poszło. – Z jakiegoż powodu? – wtrącił gość. – Hm, różne pono się do tego przyczyniły… Mój mości dobrodzieju, ja, co z okładem pół wieku na świecie żyję, muszę to powiedzieć, że, dalipan, człowiek ani wie, jak fortunę robi, ani jak ją traci… Tak i tu bywało różnie; może państwo trochę zawróciło głowy, bo ze starego zameczku pobudowano pałac… Trzymało się koni dużo, służbę liczną, lubiło się wesołe życie i kompanią, wszystko, co błyszczy i świszczy… aż poślizgnęła się noga… – I stracili wszystko? – Powoli do ostatniego niemal chłapcia ziemi… bo cóż im dziś zostało? śmiać się z tego… stary pałac, ogród i cóś tam gruntu, który mieszczanie biorą na dziesięcinę, ale z tego nie ma nawet na chleb razowy. Drapacki umilkł. Gość spojrzał ku niemu, zatrzymał się długo i dorzucił dość chłodno: – A familia? – Familia – począł zwolna Drapacki – dogorywa, mój mości dobrodzieju. W tym miejscu opowiadania nadjechały właśnie tak upragnione i z dawna oczekiwane kotlety; szlachcic o rozmowie zapomniał, spostrzegłszy Moryca, który śpieszył z nimi. – Przecież zlitowaliście się nade mną! Godziną z ogonem czekałem… na zegarku liczyłem… tak, godzinę. Dajże mi pół buteleczki porteru – tylko nie tego waszego… rozumiesz? Moryc wybiegł, a szlachcic, serwetę założywszy pod brodę, zabrał się chciwie do pływających w podejrzanym sosie tak zwanych kotletów, które heroiczny opór stawiły tępemu nożowi i przetartym już zębom dziedzica Szerementowszczyzny. Pomimo to Drapacki uczuł się dźwigniętym na humorze i sam przerwaną począł znowu rozmowę. – Familia dogorywa – rzekł. – W pałacu mieszka do dziś dnia starościna Horyszkowa, która w nim lepsze zapamiętała czasy, dziś w największej nędzy, można powiedzieć. Gdyby jej siostrzan marszałek kiedy niekiedy groszem nie zasilił, toby to z głodu poumierało, taka tam bieda. A żebyż tę biedę samej jeszcze cierpieć; ale dwóch wnuków przy niej, dobre chłopcy, tylko do niczego, wartogłowy. Wypieszczono to, wychuchano, a dziś próżnują, po dworach jeżdżą, staruszkę objadają i nie ma z tego nic, i nie będzie nic, chyba się któremu uda ożenić bogato. Ale i to trudno, bo szlachcic żaden im córki nie da, bojąc się by majątku, jak dziad i ojciec, nie puścili z wiatrem… Słowem, serce się kraje na to patrzyć i mówić o tym… Pałacysko zacieka zewsząd, dach gnije, część już słomą poszyli, w środku brud i nędza. Drapacki westchnął… gość zdawał się słuchać z zajęciem daleko większym niż z początku. – Jak to! więc nie mają nikogo z familii, co by się zajął ich losem? – spytał. – Oprócz siostrzeńca marszałka, który ma liczną rodzinę, a świadczy tam, o ile może… nikogo. – Młodzi przecie powinni pracować. Drapacki się rozśmiał. – Złote chłopcy, ale do czegóż ich użyć? Politurą mają, więcej nic; szkoły skończyli, cóś tam liznęli w domu, bo starościna jest osobą wysokiego wykształcenia… ano… Drapacki zajął się kotletem i nie dokończył. Moryc przyniósł mu porter, który go znowu ożywił. Jedzenie było skończone… zapalił cygaro. Dziewczyna służąca, do (której należał departament herbaty, weszła w tej chwili z całym do niej przyrządem, który starano się dla wspaniale wyglądającego gościa uczynić jak najpokaźniejszym. Podano zimne pieczyste; posiłek wieczorny wcale był znośny. Gość spojrzał okiem znawcy, nie powiedział nic, ale po odejściu służącej zajął się najprzód, obejrzawszy podaną serwetę, wycieraniem wszystkiego, co mu przyniesiono. Dopełnił tego z wielkim staraniem i troskliwością, a Drapacki przyglądał się ciekawie manipulacji, która mu się co najmniej wydała zbyteczną. - – Jeśli po jedzeniu i porterze nie zaszkodzi herbata… – rzekł gość – czy mogę prosić pana na filiżankę? – Z wdzięcznością przyjmuję – odparł Drapacki. – A pieczystego kawałek? – spytał gospodarujący przy stoliku. Szlachcic miał jeszcze trochę zapaśnego apetytu, ale przez ambicją za pieczyste podziękował. – Ciekawa historia tej rodziny – mruknął podróżny – bardzo ciekawa! – Rzeczywiście – począł szlachcic ożywiony – a byłaby stokroć więcej zajmującą, gdyby ją opowiedzieć ze szczegółami; ale na to czasu nie ma… no i serce się ściska. – Jeżeli pani starościna nie ma nikogo oprócz dwóch wnuków, o których pan dobrodziej wspomniałeś, cl przecie sobie jakoś na świecie radę dadzą – rzekł podróżny. – A, przepraszam – dorzucił szlachcic – bom, widzę, o wnuczce zapomniał, i to nie bez przyczyny. Sześć lat upływa, jak się w świat wyrwała… – Ach! – odezwał się gość – wnuczka także! – Tak, tak, wnuczka, panna Cecylia… Z początku wychowywała się przy starościnie, potem daleka krewna, majętna hrabina Idalia, wzięła ją do swego domu. Po roku podobno, nie chcąc tak żyć na łasce, nie wiem, dokąd się udała, ale mówią, że gdzieś przyjęła obowiązki guwernantki. Starościna o tym nie wie, jak się zdaje. Panienka z głową i bardzo energiczna… Gdyby chłopcom Pan Bóg był dał tyle determinacji!… Moja żona słyszała, że z rodziną jakąś podróżowała za granicą i że się wykształciła znakomicie. Tak mówią… Panna była bardzo piękna… Że to tak, samo poszedłszy w świat, nie zwalało się i nie przepadło. Podróżny, słuchając opowiadania, nalał herbatę i podsunął ją Drapackiemu, który nie wiedząc, czym mu się za grzeczność wywdzięczyć, szukał przedmiotu, jakim by go mógł zabawić. – O, ta panna Cecylia – mówił dalej – nie było to starsze nad szesnaście lat, gdy stąd wyjeżdżało, a moja żona powiada, że takiej sensatki, jak żyje, nie widziała. Co to, mości dobrodzieju – dodał, wzdychając, szlachcic – mówią, krew nic, a ja mówię: krew szlachecka wszystko!… – Kiedy jeszcze była tutaj, w kościele w perkalowej sukience, przyjdzie i stanie w kątku, a na królową wygląda. Tak samo i chłopcy, szałaputy, wisusy, a popatrzyć na nich, choć na królewskie pokoje… Gołe to, a wygląda… ustępuj z drogi… Pany! pany! – Lecz że też znacznej, jak pan powiadasz, rodzinie, zapewne i skoligaconej, tak przyszło zejść aż do nędzy prawie – rzekł gość. – Skoligaconej! a pewnie, że skoligaconej ogromnie – począł Drapacki, wzdychając i popijając herbatę – ale czyż to dziś jeszcze jest solidarność w rodzinach albo w naszym szlachectwie? Brat bratu nie pomoże… pada kto, to go jeszcze nogą kopną… Dawniej się szlachta trzymała, dziś te węzły popękały wniwecz. Szlachta!… nie ma już, mości dobrodzieju, szlachty! Gość nic nie odpowiadał, i byłoby się może na tym wykrzykniku skończyło, gdyby po herbacie z rumem nabrawszy rezonu, pisarz nie wsunął się do pokoiku nieproszony, niby dla przywitania Drapackiego, który mu, rad nierad, rękę podał. Siedzący u stołu pilno się zajął herbatą i pieczystym. – Panowie tu, słyszę, mówią o Horyszkach – odezwał się pisarz, zasiadając niezbyt oddalone krzesełko. – To mnie się o nich pytać… A któż może lepiej wiedzieć, jak sąd i sądowe osoby, co się tam dzieje? Tam jeszcze na tym pałacu, który jest czystą ruderą, na tym zarosłym ogrodzie, na tych kawałkach gruntu są długi i procesa. Gdyby nie my, sądowi, to już by ich i z tego ostatniego kąta wypędzili… Ale póki żyje starucha – nie damy! Człowiek litość mieć powinien… No! jak ona skończy, niedługo tam te paniczyki hasać będą, za to ręczę. – Ale to tam już chyba małe dłużki – wtrącił Drapacki. – Ano tak, parszywe, z pozwoleniem – rozśmiał się urzędnik – ale właśnie takie najgorsze, bo to rośnie jak pleśń. Eh, co tam gadać! – dodał – gdyby nie gospodarz tego domu, Szmul, który jest litościwy dla starej pani, bo koło nich majątek zrobił, gdyby nie ksiądz Kulebiaka, nie kanonik… chleba by często brakło. Przyjdzie jaki grosz od marszałka – bo wiadomo, że on im posyła – to starościna zaraz paniczów oporządza i fantazjom ich dogadza, a sama często chleba nie ma za co kupić i klucznica idzie kredytu prosić, jak jałmużny. Gość, nie odzywając się, słuchał. Machczeńko był w ferworze opowiadania, może też ciekawy, spodziewał się w końcu czegoś o podróżnym dowiedzieć; ale właśnie gdy się zabierał ciągnąć dalej, gość otarł usta, wziął kapelusz i chustkę, bardzo uprzejmie skłonił się Drapackiemu, potem urzędnikowi i śpieszniejszym krokiem niż wprzódy wysunął się z restauracji. – To jakaś fanaberia! – mruknął pisarz. – Pan nie wie, kto to taki? – Nie wiem, przejezdny, zza Warszawy… – Trzeba posłać na pocztę, zobaczyć podorożną. Drapacki, po porterze i herbacie nic już tego dnia nie mając do czynienia, zasunął się w kąt kanapki i zabierał do drzemki; Machczeńko, biorąc to za delikatną odprawę,. począł świstać i nałożywszy czapkę, wyniósł się z pokoiku. Podróżny wprost powrócił do zajętego przez siebie mieszkania, w którym służący już był przygotował pościel i bardzo wykwintne przybory toaletowe. Po namyśle zwrócił się do kamerdynera. – Jerzy – rzekł – jeśli to być może, poproś do mnie gospodarza. Nie mówiąc słowa, służący porzucił, co trzymał w ręku, i wybiegł natychmiast. Pośpiech, z jakim spełniał rozkaz pana, był pewną oznaką, że nieznajomy musiał równie własnemu słudze, jak obcym imponować swą arystokratyczną postawą i obchodzeniem się. Wkrótce potem poważny Szmul, w żupanie już tylko, z ogromną chustką od nosa w ręku, wszedł, witając podróżnego uprzejmie, ale z godnością człowieka, który nawykł do świata i ludzi. Przywitał go nieco zakłopotany podróżny… zdawał się szukać słów na rozpoczęcie rozmowy i wahać się z tym, co ma powiedzieć. – Proszę pana kupca – odezwał się wreszcie prawie z nieśmiałością – jestem tu przypadkiem, w przejeździe. Wypadkiem, zaszedłszy tu do restauracji, posłyszałem od kogoś z miejscowych o familii Horyszków. Ja ich nie znam – dodał z naciskiem – wcale ich nie znam, ale dawniej o tej rodzinie wiele słyszałem. Nie mógłbyś pan mnie objaśnić, którzy to są Horyszkowie? Szmul bystro przenikliwym okiem wpatrzył się chwilę w mówiącego, nie odpowiadając zaraz. – Jak to, proszę jaśnie pana, którzy? Ja nie wiem, czy jacy inni gdziekolwiek się znajdują. Mnie się widzi – odparł cedząc wyrazy – że to są już ostatni Horyszkowie na Litwie. – No, ja zresztą nie wiem… – szepnął gość. – To są Horyszkowie, których był cały klucz zawiechowski, piękne dobra, co na nich teraz czterech panów siedzi, a każdy z nich całą gębą pan. Ruszył ramionami i westchnął. – Nie idąc dalej, proszę jaśnie pana, pani starościna, żyjąca jeszcze, jest z domu Osmólska. Syn jej, pan staroście, żonaty był z hrabianką O… Ojciec starosty miał tytuł kasztelana… Cóż mam więcej powiedzieć? – Słyszałem tu właśnie, że tak strasznie upadli – rzekł podróżny. – To pan dobrze słyszał, upadli strasznie – rzekł Żyd z uczuciem. – Lubili pańsko żyć, a rachunku nie było. Staroście wiele ludziom świadczył, a oni za to mu się odwdzięczyli, rozrywając jego fortunę. Umarła naj – przód żona, widząc ruinę, zmarł potem i on i została jedna staruszka, która po dziś dzień żyje, a raczej dogorywa. Spuścił głową Szmul i zamilkł. – A dzieci starościca? – spytał cicho i nieśmiało ciekawy podróżny. – Dzieci wychowała starościna – równie cicho odpowiedział zapytany i urwał. – Są przy niej? Żydowi znać te pytania wydały się jakoś podejrzanymi, bo oczy znowu wlepił w podróżnego i nie śpieszył z odpowiedzią. – Gdzież mają być? – mruknął wreszcie. Po chwili milczenia gość zapytał: – Wszystkie? Trudno było uniknąć odpowiedzi, choć Szmul coraz mniej do rozmowy zdawał się skłonnym. – Panny nie ma – rzekł w końcu – panna bawi przy familii. I krótko tak zbywszy, zamilkł Szmul znowu, zwracając rozmowę na mieszkanie. – Nie wiem, czy jaśnie panu tu dosyć będzie wygodnie. Zmiarkował pytający, że dłużej wypytywać byłoby niewłaściwym, i zaręczył, że mu tu będzie bardzo dobrze. – Przepraszam waćpana, panie gospodarzu – zakończył wreszcie – chciałem się dowiedzieć o Horyszkach, bo właśnie w tym domu, gdzie wnuczka starościny przebywała, widywałem ją dawniej… i zdawało mi się, że ona stamtąd podobno do starościny powróciła. Żyd z natężoną słuchał ciekawością. – Ona żeby do starościny powróciła! – powtórzył… kiedy? Toż bym ja przecie, co tam bywam co dzień, cóś o tym wiedzieć musiał. Podróżny popatrzył nań długo, nic już nie mówiąc, i pożegnał go obojętnie. Szmul wyszedł, niespokojny czegoś, zdziwiony, podejrzywający… nie mogąc sobie tej indagacji wytłumaczyć, a będąc pewny, że ona przypadkową nie była. Uderzyło go i to, że już późnym mrokiem służący przybyłego gościa wybrał się do miasteczka. Szmul, który właśnie stał na swoim balkonie, powiódł za nim oczyma; widział, że niby przechadzając się aleją lipową, dotarł aż do pałacu, i zdawało mu się nawet, że z Piotruską, stojącą zwyczajem swoim we drzwiach, wdał się w dosyć długą rozmowę, po czym, gdy pośpiesznie wrócił do gospody, jakby z raportem, udał się jeszcze do pana. Szmul, nie wiedzieć dlaczego, był niespokojnym; poczciwe przeczucie jakieś oznajmiało mu, że w tym wszystkim cóś być może groźnego dla starościny.\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Resurrecturi-ebookRO/p02028411i020" target="_blank" title="Resurrecturi [Józef Ignacy Kraszewski] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Resurrecturi [Józef Ignacy Kraszewski] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Blog | Strona 6 z 6 | Pavel Supanenka\nOffice Horror\t17 października, 2014\nJeżeli o tym nie mówiłem, to na co dzień pracuję w dużej korporacji IT (Sabre) i co roku moja firma organizuje różne inicjatywy wspierające organizacje charytatywne, schroniska dla zwierząt itp. Jednym ze sposobów na zbiórkę pieniędzy w celach charytatywnych jest organizowanie festiwali filmów krótkometrażowych. Kupując bilet na wielki finał, pracownicy mogą obejrzeć wszystkie filmy, zgłoszone przez uczestników, oraz zadecydować o zwycięzcy. W 2014 roku podjąłem wyzwanie i wraz z przyjaciółmi Paulo i Carlosem nakręciliśmy pierwszą część filmu, która mimo że…\nBez Ciebie\t11 lutego, 2014\nWiersz „Bez Ciebie”, napisany przez Białoruską poetkę Ninę Maciasz, czyta moja koleżanka Kristina Puńko. Stworzyłem ten filmik specjalnie dla inicjatywy „Litara-A”. To kulturalny projekt multimedialny mający na celu promocję literatury białoruskiej. Założony w październiku 2013 r. w Mińsku przez reżysera, operatora i szefa studia wideo produkcji „Zvonka” Paula Dounara oraz modela, nauczyciela języka polskiego i białoruskiego Dzianisa Burko. Główna idea „Litara-A” — tworzenie krótkich filmików, na których każdy może recytować wiersz lub prozę po białorusku. Zaakceptowałem wyzwanie i stworzyłem własne…\nKonkurs Filmów Krótkometrażowych „Krok do Przodu”\t22 grudnia, 2013\nNiektórzy z Was zapewne wiedzą, że mimo że mieszkam w Polsce, pochodzę z Białorusi. Właśnie dlatego staram się być zaangażowany w życie kulturalne mojego kraju w jak największym stopniu. Ten film jest jednym z przykładów, kiedy staram się wnieść wkład w walkę z obecną sytuacją na Białorusi. Dla tych, którzy nie wiedzą o czym mówię, spróbuję to tutaj w kilku zdaniach wyjaśnić. Niestety w chwili obecnej sytuacja polityczna dla języka białoruskiego… na Białorusi jest bardzo nieprzyjazna. Mimo że oficjalnie istnieją…\nVlog podczas kwarantanny 26 marca, 2020\nTwórco, NIE STOPUJ, Twórz! 21 marca, 2020\n2 najważniejsze sekrety w sztuce filmowania 11 marca, 2020\nCzemu rozmawiam po angliesku… 24 lutego, 2020\nOBIEKTYW MANUALNY… Czy Jest Mi Potrzebny? 16 lutego, 2020\nFabuła (4) Podróże i Vlog (7) Poradnik filmowca (3) Promo (8) Sport (3) Wesele (1)\nArchiwum Wybierz miesiąc Marzec 2020 Luty 2020 Styczeń 2020 Grudzień 2019 Październik 2019 Sierpień 2019 Maj 2019 Listopad 2017 Maj 2017 Grudzień 2016 Maj 2016 Listopad 2015 Kwiecień 2015 Luty 2015 Październik 2014 Luty 2014 Grudzień 2013


Wąchając książki: Top 15: 2015\nTop 15: 2015\nWybranie 15 książek, nawet tych wydanych w 2015 roku, jest strasznie trudno. Mogłabym napisać o każdej z tych powieści kilka stron uwag, ale nie o to tutaj chodzi. Wiele z Was pewnie czytała te powieści, może słyszało, a może już zrezygnowało z ich przeczytania. Top 15: 2015 ma być miłą rozrywką, podsumowaniem i samymi przyjemnościami. Mam nadzieję, że w 2016 będę miała jeszcze większą zagwozdkę i będzie ich tak dużo, że będę musiała rozszerzyć listę! Nie będę wybierać tej najlepszej z najlepszych, kolejność jest przypadkowa. W danym punkcie mogą być więcej niż jedna książka, ale zawsze są tego samego autora. Przypominam, że są to powieści wydane w 2015 roku, co nie znaczy, że książek przeczytanych teraz, a wydanych w poprzednich latach, nie trafiłam na żaden skarb. To zaczynam:\n1. Kasacja | Zaginięcie - Remigiusz Mróz\nNa liście nie mogło zabraknąć zabraknąć mojego najnowszego odkrycia, czyli Kasacji i Zaginięcia, które zrecenzowałam dosłownie na dniach. Dopadła mnie #mrozomania, zakochałam się w stylu autora. Już odkładam pieniądze na kolejne powieści Mroza i Rewizję, która, jeśli wierząc w wszechwiedzący Internet, będzie miała premierę w marcu!!!\n2. Złoty syn - Pierce Brown\nTa powieść zaskoczyła mnie chyba najbardziej, no może w równym stopniu co Mróz. Nie spodziewałam się czegoś tak ogromnego i spektakularnego, do tego pomieszanego z bezwzględnością, poczuciem sprawiedliwości i władzą. Brown jest chyba bardzo dobrze zaznajomiony z polityką i ludzką naturą!\n3. Przypadki Callie i Kaydena | Ocalenie Callie i Kaydena - Jessica Sorensen\nJaka lista najlepszych książek mogłaby istnieć bez powieści Sorensen? Nie mogłaby, więc oto i one. Dla rozładowania napięcia, czas trochę na miłości - tej prawdziwej i jedynej. Czasami zastanawiam się, jak mogę czuć i czytać tak skrajnie różniące się od siebie książki, ale można? Można, wręcz trzeba!\n4. Piękny drań | Piękny nieznajomy | Piękny gracz - Christina Lauren\nJa wiem, że tak nie można, że powieści erotyczne już wszystkim zbrzydły, że trzeba być wymagającym... Ja wiem, ale nie umiem. Ten pisarski duet zaciągnął mnie w swój świat i nie zamiaru mnie puścić. Czytając te powieści, czekając na nowe, umieram z tęsknoty. Wiecie ile razy wracałam do nich? Nie wiecie, ale możecie sobie wyobrazić, że znam większość Pięknego drania na pamięć!\n5. Płonąca korona - Rea Carson\nI teraz zaczną się pojedyncze powieści. Nie mówię, że pierwsza była zła, oj nie, ale ta zdecydowanie lepsza i niech tak pozostanie. Ja mogę mieć tylko nadzieję, na szybkie wydanie ostatniego tomu i zamknięcie się w swoim własnym królestwie na kilka pięknych godzin.\n6. Zakon mimów - Samatha Shannon\nJeśli istnieje autor czy autorka, jak na razie oczywiście, która/y potrafi zniszczyć mnie i odbudować z kawałków, i to kilka razy, to właśnie Shannon. Nic więcej nie powiem, bo trzeba to poczuć, a mnie pozostaje usychanie z tęsknoty za kolejną powieść, którą wydadzą w 2016.\n7. Prawo przyciągania - Simone Elkels\nTa seria to moja gimnazjalna miłość i chyba najbardziej trwała. Nie będę się rozpisywać, ale czasem warto sięgnąć do czegoś, co ciągnie się kilka lat, można dowiedzieć się o kilku ciekawych rzeczy.\n8. Ogień i woda - Victoria Scott\nTutaj bez zbędnych słów, oprócz moich pisków podczas czytania. Warto czasem żyć dla takich wspomnień i wiecie co? Chyba zaraz sobie odświeżę pamięć!\n9. Lato koloru wiśni - Carina Bartsch\nNie, tutaj również oszczędzę wyczerpującego komentarza, ale przypomnę, że bohaterowie ani razu się nie pocałowali, a uśmiech nie schodził z mojej twarzy.\n10. Alicja, królowa zombie - Gena Showalter\nTrzy słowa: sarkazm, akcja i Zombie!\n11. Próba żelaza - Cassandra Clare, Holly Black\nCoś na kształt HP, zdałam się wyłącznie na Clare i się nie zawiodłam. Tak genialnej książki o czarach dawno nie czytałam, a może nigdy?\n12. Rebelianci - Kristen Simmons\nNie jest to literatura wyższych lotów, ale drugi tom był fantastycznym zaskoczeniem i pocieram nogami, żeby poznać trzecią część.\n13. Między życiem a życiem - Shrivington\nCzasem filozoficzna książka dla czytelników wchodzących w okres dorosłości. Nie mam więcej do dodania, kolejna historia, którą trzeba przeżyć na kartkach powieści.\n14. Esesman i Żydówka - Justyna Wydra\nAutorka dzięki, której sięgnęłam po kryminały Mroza. Oddała ona całą atmosferę II wojny światowej, Niemców, Polaków, Żydów - strach, żądzę przeżycia i patriotyzm. Moja mama mawia, że tylko Polak może oddać prawdziwą atmosferę tego co działo się w tamtych latach.\n15. Znajdę cię, Crystal - Joss Stirling\nCzasem wypada być wiernym imiennikowi. Ostatnio odświeżyłam sobie właśnie ten tom i zakochałam się na nowo. Pokrzepiający jest fakt, że mogę czytać tą serię kilka razy i nadal jestem zaskoczona. Na sylwestra wypijcie za Yves'a!\n#1 Podsumowanie 2015\n#4 Stos grudniowy\nErin Hunter - Ucieczka w dzicz\nMini wyzwanie: W 2016 przeczytaj.\nW poszukiwaniu miejsca na półce\nChristina Lauren - Piękny gracz


Nowy Pomnik Historii - Miejski serwis informacyjny: Staszów, Bogoria, Łubnice, Oleśnica, Osiek\nadmin on 6 sty 2019 - 21:52Pustelnia Złotego Lasu stanowi jeden z dwóch najstarszych tego typu zabytków architektonicznych w skali kraju świadczących o obecności kamedułów na ziemiach polskich. Niedawno została Pomnikiem Historii. Fundatorami kamedulskiego eremu byli wojewoda krakowski Jan Magnus Tęczyński herbu Topór oraz jego brat Gabriel Tęczyński. Fundacja została zatwierdzona 27 sierpnia 1617 roku przez Kapitułę Kongregacji Góry Koronnej Kamedułów Pustelników. Zapisu fundacyjnego dokonano w Nowym Korczynie 15 lutego 1621 roku. Była to druga, po Krakowie, tego typu fundacja w ówczesnej Polsce. Autor: Tomasz TrepkaPełna treść na stronie Echo Dnia\nPełna treść wiadomości na: 5084 at staszowskie.pl


Studia: Zarządzanie bezpieczeństwem - Pasazer.com\nStudia: Zarządzanie bezpieczeństwem\nPaweł Cybulak 07/02/2011 23:00 7\nW Dolnośląskiej Szkole Wyższej we Wrocławiu trwa rekrutacja na jedyną w Polsce specjalność „Zarządzanie bezpieczeństwem lotnictwa cywilnego” na studiach II stopnia (uzupełniających magisterskich), na kierunku bezpieczeństwo narodowe. Portal Pasazer.com objął tą specjalność swoim patronatem medialnym.\n- Obawa przed atakami terrorystycznymi spowodowała, że Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego zleciła wprowadzenie przepisów wewnętrznych i procedur kontroli na lotniskach w Europie. Uruchomienie nowej specjalności wpisuje się w planowaną nowelizację prawa lotniczego, zgodnie z którą zarządzający lotniskami musieliby przejąć dotychczasowe obowiązki Straży Granicznej w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa w porcie: konieczność zatrudnienia dodatkowych, wykwalifikowanych pracowników. Jak szacuje Urząd Lotnictwa Cywilnego w całym kraju do 2012 roku niezbędne będzie zatrudnienie ok. 2000 pracowników posiadających specjalistyczną wiedzę na temat zarządzania bezpieczeństwem lotnictwa cywilnego – mówi prof. dr hab. Piotr Mickiewicz, dyrektor Instytutu Bezpieczeństwa i Spraw Międzynarodowych DSW.\nStudia "Zarządzanie bezpieczeństwem lotnictwa cywilnego" są współfinansowane ze środków UE. Specjalność, w której partnerem jest Port Lotniczy Wrocław SA, realizowana jest w ramach projektu: Rozwój potencjału dydaktycznego Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.\n- Projekt prowadzony przez DSW wpisuje się w Strategię Bezpieczeństwa Narodowego RP i Strategię Spójności na wyzwania i zagrożenia dla Polski wynikające ze zmian w sytuacji międzynarodowej i uwarunkowania wewnętrzne. W Polsce i w krajach członkowskich UE transport lotniczy jest jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi transportu – dodaje Mickiewicz.\n- Biorąc pod uwagę dynamiczny rozwój branży lotniczej w ostatnim czasie oraz w perspektywie kolejnych lat, inwestycja w kadrę odpowiedzialną za utrzymanie bezpieczeństwa na lotnisku jest niezwykle ważna i opłacalna. Dlatego też zaangażowaliśmy się w projekt, który zaprocentuje w niedalekiej przyszłości zwiększeniem liczby świetnie wykwalifikowanych pracowników lotniska - mówi Dariusz Kuś, prezes Portu Lotniczego Wrocław S.A.\nW ramach specjalności zarządzanie bezpieczeństwem lotnictwa cywilnego kształcić się będzie 60 studentów, w tym 36 pań – 30 studentów w trybie stacjonarnym i 30 studentów w trybie niestacjonarnym.\n- Większościowy udział kobiet w projekcie wynika ze zdiagnozowanych problemów: oferowana specjalność wpisuje się w branże bezpieczeństwa i porządku publicznego, w których dominują mężczyźni (dyskryminacja zawodowa kobiet) – tłumaczy dyrektor Instytutu Bezpieczeństwa i Spraw Międzynarodowych DSW. - Na wrocławskim lotnisku pracuje wiele kobiet w Służbie Ochrony Lotniska, Straży Granicznej, Urzędzie Celnym i Policji. Panie świetnie się sprawdzają w tych rolach i cieszymy się, że będzie ich coraz więcej - komentuje Kuś.\nRekrutacja trwa do 28 lutego 2011 r. Przedmioty specjalnościowe to między innymi: współczesne zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lotniczego, międzynarodowe organizacje i prawodawstwo w zakresie lotnictwa cywilnego, lotnictwo komunikacyjne w Polsce i na świecie, krajowy system bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego, historia i ewolucja terroryzmu lotniczego, porty lotnicze (infrastruktura lotniskowa i towarzysząca), systemy ochrony portu lotniczego. Forma zajęć: wykłady obligatoryjne i fakultatywne (zajęcia wyrównawcze), ćwiczenia, konwersatoria przy wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi dydaktycznych np. symulatora zdarzeń kryzysowych.\nW trakcie studiów przewidziano trzymiesięczne staże i praktyki zawodowe, a także spotkania panelowe z pracodawcami. Warunkiem przyjęcia na studia w ramach specjalności zarządzanie bezpieczeństwem lotnictwa cywilnego są ukończone studia I stopnia na kierunkach zbieżnych z problematyką specjalności.\nPreferowani będą absolwenci, którzy skończyli studia na kierunku: bezpieczeństwo narodowe, bezpieczeństwo wewnętrzne, zarządzanie kryzysowe, administracja, stosunki międzynarodowe, politologia inżynieria bezpieczeństwa, ratownictwo medyczne, prawo, zarządzanie, europeistyka. Rekrutacja trwa do 28 lutego 2011 r. Więcej informacji na stronie: www.rozwojpotencjalu.dsw.edu.pl Patronem medialnym nowej specjalności został portal Pasażer.com, Studia współfinansowane są ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.\n15.06 Startuje Sky Show Sobienie w Sobieniac...\n12.02 Kongres "Fly&More" w Rzeszowie


Zaduszki w Zdunowie\nWiersz - tytuł: najsamotniejsi\nbywają w różnych miejscach światach\ncoś czym by chcieli ruszyć\nściemniałą przestrzeń co oplata\nich poskręcane wiotkie palce\ni kulejące kroki ślady\nznikają zmyte przypływami te wynurzenia\nnie zapamięta żadna przestrzeń\nw której brakuje dotknięć bliskich\npiszą homilie podania listy\nczasem udają że dobrze pięknie\nże serce szczęsne i nie pęknie\nnie utożsamiaj mnie z peelem\njestem autorem kreuję teren\nja nie krzyczę z samotności\njestem jak ślimak drzewo biedronka\npopatrz na moje czarne kropki\nzamykam zdania buduję piszę\nw milczenie w ciszę\nDodane przez Milianna dnia 08.09.2019 20:45 ˇ 21 Komentarzy · 507 Czytań ·\nEll dnia 09.09.2019 08:46\nnie bradzo się zaczyna nawet uwzgledniając tytuł, zaczynam od "poeci są..." zatrzymuję na partykule co, i dalej na inwersji wciąż poeci - ten ostatni zabieg ma zaciązyć i chyba dobrze, ostatnia zaczęta od 3 os. - najlepsza - ma swój urok jakby wewnętrznego sporu.\nCzuję tu podstęp? czy się mylę?\nabirecka dnia 09.09.2019 09:08\nPomijając pompatyczne, że "są poeci", to jeszcze tradycyjnie niestaranny zapis:\n"bywają w różnych miejscach światach"?\nCzy naprawdę przed "wypuszczeniem" tekstu nie można nań spojrzeć autokorektorskim okiem?\nAha, poeci nie piszą żadnych "homilii", chyba że są piszącymi wiersze, księżmi. Homilia bowiem, szanowna Pani, to okolicznościowa egzegeza Bożego Słowa wygłaszana po głośnej lekturze tegoż Słowa podczas Eucharystii. Wątpię przeto, aby ksiądz-poeta zajmował się własną, oryginalną twórczością w trakcie sprawowania Liturgii...\nJanusz dnia 09.09.2019 10:29\nPoeci bywają różni i mają różnorodne podejście do pisania. Wszelkie uogólnienia są z definicji fałszywe.\nOjciec Przekręt dnia 09.09.2019 16:23\nHomilia to kazanie a nie słowo Boże czyli tłumaczenie baranom co to i owo oznacza w Ewangelii. Znaczy się ksiądz wybiera jakiś farment z bajki i że swojego łba wydumuje nowe metafory. Żem nie raz przysnął będąc ministrantem to wiem😄\nMiędzy miejscami a światami w prozie byłby przecinek ale to tzw wiersz biały wolny i nie musi go tam być.\nLudzie czytają że zrozumieniem czasem\nOjciec Przekręt dnia 09.09.2019 16:26\nLudzie czytajta i myślta\nCoś niekombatybilne jest w tej stronie\nRobert Furs dnia 09.09.2019 16:36\npoeci czasem szyją buty i jest to prawdziwa poezja, :) pozdrowionka,\nMilianna dnia 09.09.2019 18:23\nChyba nie sadzicie, ze nie wiem co oznacza słowo homilia? Bo wiem doskonale. Tekst przed opublikowaniem zawsze sprawdzam i wstawiam wtedy kiedy uwazam, ze jest ok. Tak było i tym razem. Ma byc "świataCH" proszę Pani. Uwagi szanowna Pani abirecka w stylu pouczania uczniaków, proszę sobie wykładać na uczelni. A ze wierszyk nie podoba się? A nie musi każdemu:) Tak byćpowinno.\nMilianna dnia 09.09.2019 18:28\nDodam, ze wiersz czytany razem z tytułem nie ma na wstępie owej pompatyczności, którą mi Pani zarzuca. No ale nie każdy czyta tytuł:)\nPani "tradycyjnie" co do zapisu moich tekstów, wychodzi mi tylko na dobre. Wersyfikację moich wierszy mam ba myśli, ake o tym juz nie muszę opowiadac, bo nie mam zwyczaju sie chwalić:)\nabirecka dnia 09.09.2019 18:44\nI bardzo ładnie o Pani to świadczy ;-)))\nadaszewski dnia 09.09.2019 21:22\nsubtelne podejście do tematu wyrażające się także w ...hmmmm?.... czymś w rodzaju niezauważalności rymu\nlunatyk dnia 09.09.2019 21:27\nZamykać słowa w ciszę... - czasem tak bywa... Gdy słowa milczą.\nMilianna dnia 09.09.2019 21:37\nDziękuje bardzo Państwu za zatrzymanie się pod wierszykiem:) Pozdrawiam.\nMilianna dnia 09.09.2019 21:39\nPrzepraszam za literówki w komentarzach, pisałam z telefonu, a to zawsze mi sprawia pewną trudność.\nMilianna dnia 09.09.2019 21:42\nDodam jeszcze, że nie uogólniam, wiem że nie tylko ludzie samotni piszą wiersze, ale... Ten wierszyk powstał po spotkaniach, rozmowach z piszącymi(na plenerach itp.) Moje obserwacje - nie są radosne, samotność jest wszechobecna:(\nMilianna dnia 09.09.2019 21:45\nW oryginale wierszyk nie ma tytułu oddzielonego, jest on jakby częścią wiersza, źle tutaj to umieściłam. Przepraszam.\nwinyl dnia 09.09.2019 23:35\ne tam, samotność to raczej na własne rzyczenie, i wcale zła nie jest. :)\nsilva dnia 10.09.2019 00:02\nNiektórzy uważają, że każdy jest samotny. Czy poeci najbardziej? Nie wiem, ale mogą mieć taką świadomość, jako nadwrażliwcy. Dlatego bywają w różnych światach - równoległych, wyimaginowanych, stworzonych przez siebie. Autor to przecież (s)twórca, który potrafi uczynić coś z niczego. Podobają mi się te na pozór przypadkowe rymy, nadają rodzaj śpiewności. Pozdrawiam.\nOjciec Przekręt dnia 10.09.2019 00:05\nSamotny jest każdy aż do śmierci bo zostaje sam na sam ze swoimi myślami. Dotyczy to każdego bez względu na narodowość, rasę, płeć, zawód etc a jeśli ktoś twierdzi inaczej kłamie chyba że rozmawia z bogiem w głowie.\nWreszcie problem niekompaktybilności rozwiązałem.\nkoma17 dnia 10.09.2019 12:42\nte wersy dla mnie najważniejsze i najlepsze.\nOla Cichy dnia 10.09.2019 21:53\nChcialabym dopisać się do komentarza komy17:))). Temat istotny.\nMilianna dnia 11.09.2019 20:04\nDziękuję Wam bardzo, moi drodzy. Tak, samotny jest każdy, dobrze to Ojciec Przekręt ujął.\n53382485 Unikalnych wizyt


Tanie hotele w Santa Iria de Azoia - Oferty hoteli w Santa Iria de Azoia - eSky.pl\nSanta Iria de Azoia - Zobacz najlepsze oferty hoteli\nLizbona, 17 sierpnia 2021, 3 noce\nSprawdź inne oferty Zobacz więcej hoteli w Santa Iria de Azoia\nHotele w Santa Iria de Azoia to zróżnicowana baza noclegowa, w której każdy z podróżujących znajdzie nocleg odpowiadający swoim potrzebom. Wolisz hotel o wysokim standardzie z ofertą all inclusive, a może wybierasz hotele gwarantujące kameralną atmosferę i tani nocleg? w Santa Iria de Azoia zarezerwujesz nocleg na każdą kieszeń! Wybierz dogodną dla siebie lokalizację i standard hotelu, a także sprawdź metody płatności za nocleg i możliwość bezpłatnego anulowania rezerwacji. Hotele w Santa Iria de Azoia to obiekty zlokalizowane zarówno blisko najpopularniejszych atrakcji, jak i z dala od tłumu. Idealne na dłuższy pobyt, jak i pełniące funkcję jedynie bazy wypadowej do innych miejsc. Wybierz hotel dla siebie i rozpocznij przygotowania do podróży lub wyjazdu służbowego już dzisiaj!\nSanta Iria de Azoia – najlepsze hotele\nKompleksowe usługi i atrakcyjna lokalizacja to jedne z kluczowych warunków, które musi spełniać hotel all inclusive. Najlepsze hotele w Santa Iria de Azoia to gwarancja obsługi na najwyższym poziomie oraz szereg udogodnień dla gości hotelowych. Obiekty noclegowe o wysokim standardzie oferują doskonałą lokalizację, blisko kluczowych atrakcji w Santa Iria de Azoia. Goście mogą skorzystać z bezpłatnego parkingu, a także wybrać pokój lub apartament idealnie dopasowany do swoich potrzeb. Hotel o wysokim standardzie to również m.in. zróżnicowane menu, strefa SPA lub fitness oraz atrakcje dla dzieci. Najlepsze obiekty noclegowe w Santa Iria de Azoia to znakomite rozwiązanie dla par, rodzin, a także osób, które podróżują służbowo czy planują organizację szkolenia dla swoich pracowników.\nJak znaleźć hotel w Santa Iria de Azoia?\nNajszybszym sposobem na znalezienie hotelu w Santa Iria de Azoia jest skorzystanie z wyszukiwarki noclegów eSky. Rozbudowana baza noclegowa to pewność, że znajdziesz to, czego szukasz. W odpowiednie pola wyszukiwarki wpisz miejsce podróży, wybierz datę zameldowania i wymeldowania, a także liczbę gości i pokoi. Gotowe! Wyniki wyszukiwania wskażą dostępne w danym terminie obiekty. Bez problemu sprawdzisz odległość hotelu od centrum, sposób płatności za nocleg czy liczbę gwiazdek, które otrzymał obiekt.\nJakie udogodnienia znajdę w hotelach w Santa Iria de Azoia?\nHotele w Santa Iria de Azoia to obiekty o różnym standardzie i dopasowanych do niego udogodnieniach dla gości. Najpopularniejsze z nich to m.in. bezpłatny dostęp do Wi-Fi, strefa SPA, barek/sejf w pokoju, centrum konferencyjne, strefa gastronomiczna, kącik zabaw dla dzieci, bezpłatny parking, a także broszury informacyjne na temat atrakcji w okolicy. Niektóre z obiektów zapewniają również transport z/na lotnisko lub zachęcają do skorzystania z wycieczek śladem największych zabytków w Santa Iria de Azoia\nGdzie rezerwować hotele w Santa Iria de Azoia?\nRezerwacja noclegu na stronie eSky.pl to rozwiązanie, które pozwoli Ci zaoszczędzić czas i pieniądze. Skorzystaj z wyszukiwarki hoteli w Santa Iria de Azoia i dobierz obiekt do swoich potrzeb. Wiele osób decyduje się także skorzystać z pakietu „Lot+Hotel”, który umożliwia rezerwację noclegu nawet o 30% taniej. Wyszukiwarka i rezerwacja tanich hoteli w eSky.pl jest dostępna na stronie głównej, w zakładce „Noclegi”. Nie wiesz, czy planowana podróż dojdzie do skutku? Sprawdź, czy dany obiekt udostępnia możliwość bezpłatnego anulowania rezerwacji.\nIle kosztuje hotel w Santa Iria de Azoia?\nCena za nocleg w Santa Iria de Azoia jest zróżnicowana i zależy od standardu oraz lokalizacji hotelu. Noc w obiekcie o średnim standardzie to koszt od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Hotele pięciogwiazdkowe goszczą gości za kwotę od kilkuset do nawet ponad tysiąca złotych za noc. Jeśli szukasz tanich noclegów, sprawdź naszą ofertę pakietów „Lot+Hotel”, która umożliwia rezerwację hotelu i lotu nawet o 30% taniej.\nHotele w Parkersburg (WV)


Czy Turcja jest w UE? Odpowiedzi na pytania\nSezon wakacyjny powoli się kończy, zaczyna się jesień. Wiele osób powróciło z wakacyjnych wojaży z różnych egzotycznych miejsc i podczas spotkań ze znajomymi opowiadają o swoich wakacjach. Bardzo wiele osób wybrało, jako tegoroczną wakacyjną destynację, Turcję. Warto, więc wiedzieć o tym kraju odrobinę więcej, aby móc odpowiedzieć na różne pytania znajomych. Jednym z takich pytań może być pytanie o to jak wygląda flaga Turcji, czy też o przynależenie Turcji do Unii Europejskiej. Czy Turcja jest w UE? Jak wygląda jej status?\nOdpowiedź na to pytanie jest bardzo prosta. Turcja w chwili obecnej nie jest w UE. Turcja nie należy do krajów Unii Europejskiej. Jaki zatem ma status? Turcja jest krajem kandydującym. Trwa w niej właśnie proces zwany transpozycją. Co to jest proces transpozycji? Jest to włączanie przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej do prawa kraju, który kandyduje do przystąpienia do UE. Zatem można założyć, że całość jest na dobrej drodze i za jakiś czas, Turcja dołączy do UE.\nNiestety nie wiemy, kiedy to się stanie, gdyż tak naprawdę przystąpienie Turcji do Unii Europejskiej wzbudza sporo kontrowersji. Jednym z argumentów wysuwanym przeciwko jej przyłączeniu jest fakt, że tylko niecałe 3% powierzchni kraju leży na terenie kontynentu europejskiego. Reszta Turcji terytorialnie należy bowiem do kontynentu azjatyckiego. Dokładniej mówiąc 97% powierzchni Turcji znajduje się na półwyspie Azji Mniejszej. Do tego dochodzą też kwestie związane z polityką. Więc droga Turcji do UE nie jest taka prosta jak może się wydawać. Jest jeszcze sporo warunków do spełnienia i sporo pracy do wykonania.\nCzy wejście Turcji do UE będzie dobre?\nTego niestety nie wiemy. Ale można zakładać, że dla większości obywateli Unii Europejskiej będzie to niosło ze sobą wiele korzyści. Zwłaszcza dla turystów. Gdyż wtedy prawdopodobnie nie trzeba będzie mieć paszportu do Turcji. Wystarczy dowód i będzie można wygodnie przekroczyć granicę państwa. I tak już jest od 19-04-2022 roku. Od tego dnia nie trzeba bowiem paszportu, aby przekroczyć granicę Turcji. Już nie musimy czekać. Od teraz możemy systematycznie wyjeżdżać na wakacje do Turcji z dowodem osobistym w dłoni. I warto pamiętać, że wizy do Turcji też już nie potrzebujemy.\nPoprzedni wpis Czy do Turcji potrzebna jest wiza, czy wystarczy dowód osobisty?\nNastępny wpis Czy do Turcji potrzebny jest paszport?


1 Liga Hype: "Suwalczanin z krwi i kości"\nAdrian Piekarski jesienią rozegrał dla Wigier Suwałki ponad 1000 minut. 20-latek od dziecka związany jest z suwalską drużyną. - Jest to suwalczanin z krwi i kości, który na boisku odda serce za swój klub - mówi Kamil Lauryn, jedna z legend Wigier.\nW przypadku młodych zawodników o tym, kto dłużej utrzyma się na wysokim poziomie decyduje głowa i charakter. Ze wszystkich stron słychać, że 20-latek twardo stąpa po ziemi i nie grozi mu zachłyśnięcie się pierwszoligowym poziomem. - Jest bardzo ułożonym chłopakiem. W Wigrach mieliśmy też innego młodego zawodnika, który zadebiutował na poziomie pierwszoligowym, ale zbyt szybko pomyślał, że stał się już piłkarzem, do którego tak naprawdę bardzo mu daleko. Myślę, że Adrianowi to nie grozi - mówi Lauryn.\nAdrian Piekarski ma wszystkie cechy, które powinien mieć dobry stoper. Dobrze czuje się w powietrzu, w czym pomaga mu 193 cm wzrostu. Wyróżnia się w grze kontaktowej i nie ma problemu z grą zarówno lewą jak i prawą nogą. - Stara się wprowadzać piłkę do ofensywy i widać, że tego się nie boi. Robi to coraz lepiej, ale z pewnością jest to element nad którym będziemy jeszcze w przyszłości pracować - zauważa Jakubowski.\nCo ciekawe, obecny szkoleniowiec Ariel Jakubowski również był stoperem. - Gdy przyszedł trener Jakubowski to dostałem bardzo dużo wskazówek. Ciężko pracuję na treningach, aby to wszystko lepiej funkcjonowało na boisku. Na razie jako zespół skupiamy się na tym, aby wszystko poukładać w defensywie - mówi Piekarski.\nLauryn z kolei zauważa, że pozytywny wpływ na Piekarskiego może mieć także inny trener - Donatas Vencevicius, który razem z Jakubowskim prowadzi Wigry: - Uważam, że jest to świetny trener i człowiek. Miałem przyjemność z nim pracować kilka lat wcześniej. Młodzi chłopcy są pod bardzo dobrą opieką i trenerzy z pewnością wyciągną z tych młodych zawodników wszystko co najlepsze. Sztab szkoleniowy Wigier jest naprawdę mocny.\nW związku z tym, że Adrian Piekarski jest wychowankiem Wigier to w programie Pro Junior System punktuje podwójnie. 20-latek zebrał dla swojego klubu ponad 2 tysiące punktów i również dzięki niemu Wigry liderują w tym zestawieniu. - Mam tego świadomość. To fajnie uczucie, że można dla klubu w ten sposób zarobić pieniądze. Przede wszystkim jednak musimy osiągać dobre wyniki na boisku - mówi stoper.


Jak nauczyć dziecko programowania? - potomek.pl\nRedakcja potomek.pl Opublikowane w 10 listopada 2021\nPrawidłowy rozwój naszej pociechy powinien być dla nas priorytetem. Odpowiednio dobrane zabawki, książki lub filmy edukacyjne pozytywnie płyną na prawidłowe funkcjonowanie naszego dziecka. Flagową firmą, która proponuje rozwiązania edukacyjne dla najmłodszych, jest MojeBambino.pl. Dzięki długoletniemu doświadczeniu oraz nienagannej renomie potrafią dopasować produkty do potrzeb najmłodszych.\nW dobie szybkiego rozwoju technologii istotnym elementem są wykwalifikowani pracownicy, którzy w niezawodny sposób zaprogramują nam niezbędne narzędzie pomagające w codziennym funkcjonowaniu. Już od najmłodszych lat edukacji szkolnej powinniśmy zainteresować młode pokolenia tematem programowania. Nie tylko pomoże to w rozwoju zainteresowania informatyką, ale również będzie dobrą podstawą do znalezienia wysoko płatnej pracy w branży IT.\nRozwój dziecka w domu\nChcąc zadbać o prawidłową edukację dziecka w kierunku programowania, powinniśmy zastanowić się nad odpowiednimi narzędziami, które pomogą rozwinąć jego zainteresowanie od najmłodszych lat. Programowanie w dzisiejszym świecie odgrywa bardzo ważną rolę, bez tej dziedziny nie mielibyśmy telefonów, komputerów lub telewizorów. Nabywając interaktywne roboty dla dzieci, dajemy im nie tylko zabawkę, ale również narzędzie edukacyjne. Robot może nauczyć naszą pociechę podstaw kodowania bez wychodzenia z domu.\nRoboty zagościły na stałe w naszym codziennym życiu. Producenci zabawek dla dzieci postanowili wprowadzić do swoje oferty interaktywne roboty do programowania, dzięki którym rozwinie się potencjał naszej pociechy. Nowoczesny robot dla dzieci pozwoli im nabyć nowe umiejętności i rozwinąć kreatywne myślenie, co zdecydowanie pomoże im w nauce przedmiotów ścisłych. Robot do programowania firmy Moje Bambino, sprawi, że nasza pociecha będzie z radością zgłębiać techniki kodowania, co wpłynie na rozwój logicznego myślenia dziecka oraz poprawi zdolność operowania na abstrakcyjnych pojęciach. Roboty poprzez zabawę zachęcą naszą pociechę do nauki informatyki od najmłodszych lat.\nMoje Bambino to firma o długoletnim doświadczeniu na rynku, która przykłada ogromną uwagę, aby nasze pociechy rozwijały się wszechstronnie. Specjalnie dobrana gama produktów edukacyjnych sprawia, że każdy z nas znajdzie w ich ofercie coś dla siebie. Wysoka jakość materiałów, z których zostały wykonane zabawki, jest gwarancją bezpieczeństwa naszej pociechy podczas zabaw edukacyjnych. Każda placówka zajmująca się edukacją, powinna korzystać z dodatkowych materiałów edukacyjnych, dzięki czemu podniesie się jakość kształcenia dzieci i młodzieży.\nPoprzedni wpisZima 2021/2022 – modne i zdrowe buty dla dzieci\nNastępny wpisJakie klocki LEGO wybrać na święta?


Wino z dziewczyną: Villa Vinum [WINO WYTRAWNE, CZERWONE]\nSpojrzałem na półkę z winami w Kauflandzie. Skanuję pozycje, aż nagle wzrok zatrzymuję na ogromnej butelce czerwonego wina. Etykieta głosi, że to hiszpański trunek ze szczepu Tempranillo. Do tego 1500 ml w bardzo przystępnej cenie. Co prawda, sprawa lekko podejrzana, ale czy mogłoby mnie spotkać coś gorszego od Famille Castel? ;) Zatem zmierzmy się z ta rewelacją!\nNa samym początku rzucił mi się w oczy zakręcany kapsel, jak w starych wodach mineralnych. To był pierwszy raz, kiedy zwątpiłem w jakość tego wina. Piłem je na dwa razy, więc po pierwszej konsumpcji zakręciłem butelkę i odstawiłem do szafki. Kapsel tak się zapiekł, że przed drugim posiedzeniem nie było innego sposobu, jak zrobić w nim dziurę nożem. I to był drugi raz, kiedy zwątpiłem w to wino. Na szczęście trzeci raz nie nastąpił, bo po nalaniu do kieliszka nie było tak źle.\nKolor - rubinowy. Nie, nawet nie rubinowy, a bardziej określiłbym go jako po prostu mocno czerwony. Przejdźmy do zapachu - całkiem całkiem, nic podejrzanego. Pora zatem spróbować i... niestety bez rewelacji. Villa Vinum smakuje tak sobie. Słabo czuć alkohol, ale nie ma kompletnej kwasoty, dlatego dla mnie jest ono raczej półwytrawne niż wytrawne.\nJeszcze odnośnie smaku: jest on jakiś taki spłaszczony. Bierzesz łyk i smak nie rozchodzi się, jak wszystkie inne. Czegoś mu brakuje. Producenci czasami podają, że wino jest pełne, długie itd. Villa Vinum nijak się do tego ma. W sumie owoców jakoś tak nie czuć, no i posmak w ustach żaden. Nie zostaje też żaden aromat. Po łyku ulatuje i koniec kropka. Czujesz tylko jakąś tam kwaśną rzecz, kwaśny posmak, ale na pewno nie jest on owocowy. Jest nijaki...\nPo dłuższym popijaniu można bardziej wyczuć kwasowość, co niektórym może przeszkadzać. Villa Vinum nie jest tragiczne, bo nie miałem przebojów żołądkowych. Z pewnością nie jest to Famille Castel :) Myślę, że do gotowania będzie dobre. Dwadzieścia złotych za półtorej litra to - koniec końców - całkiem niezły wynik.


Marcin Gortat wspiera polskich weteranów | Dzień Dobry TVN\nGorące tematy niedziela, 20 maja 2012\nMarcin Gortat wspiera polskich weteranów\nZnajomość Marcina Gortata z Przemysławem Wójtowiczem zaczęła się w USA, gdzie Przemysław wziął udział w Polskiej Nocy, akcji zorganizowanej przez naszego koszykarza. Przemek zaprosił w rewanżu Marcina do Polski. W tej chwili Marcin Gortat tę rewizytę realizuje. W studiu Dzień Dobry TVN gościliśmy byłego snajpera, rannego w Afganistanie Przemysława Wójtowicza oraz także rannego w Afganistanie Kamila Laszewicza. Jak wspominają spotkanie z najsłynniejszym polskim koszykarzem?\nPrzemysław Wójtowicz i Kamil Laszewicz


Czytalski: Koncert krwi\nTo zaczyna być powoli jakimś standardem - co miesiąc jakaś książka Mroza jest na moim blogu. Ale co poradzić, skoro autor pisze szybciej niż ktokolwiek.\nJedno z opolskich przedszkoli staje się celem ataku. Zamachowiec przetrzymuje dzieci i przedszkolanki, ale nikt nie wie jakie są jego zamiary i żądania. Do sprawy włącza się Gerard Edling - specjalista od komunikacji niewerbalnej i były prokurator.\nBehawioryzm - kierunek w psychologii głoszący, że przedmiotem badań psychologicznych może być tylko dostrzegalne zachowanie się ludzi lub zwierząt (Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2007, str. 45).\nDotychczas termin "behawiorysta" był głównie stosowany w odniesieniu do osób zajmujących się rozwiązywaniem problemów z zachowaniem psów i kotów. Remigiusz Mróz zmienia to czyniąc bohaterem swojej książki byłego prokuratora, który w swojej pracy opierał się o kinezykę, czyli naukę badającą komunikację niewerbalną. Ilość informacji, które w naszym codziennym życiu przekazujemy nie do końca świadomie poprzez "mowę ciała" określa się nawet na około 60-70%. Im dłużej z kimś przebywamy tym lepiej potrafimy rozpoznać tak zwane "mikroekspresje", które pokazują czy istniej zgodność między słowami wypowiadanymi a rzeczywistymi intencjami. W książce Edling wykorzystuje je do zbudowania portretu psychologicznego, mającego mu pomóc pokonać przeciwnika w grze, której zasad nie zna. Czytelnik wraz z nim powoli zagłębia się w relację, której Gerard się opiera, ale jednocześnie pcha się w nią powodowany niezdrową ciekawością. Nie jest dla niego ważne, że poświęci wszystko, a "Kompozytor" spowoduje, że przekroczy granicę zza której nie ma już powrotu.\nSama postać "Kompozytora" jest ciekawie skonstruowana. Napędzany spaczonym poczuciem misji, wykorzystuje zbrodnie w taki sposób, aby społeczeństwo potwierdziło jego prawo do ich popełniania. Każda z nich jest zobrazowaniem jakiegoś dylematu, który większość studentów kierunków humanistycznych przerabiała w trakcie zajęć (notabene stąd autor wziął pomysł na książkę). W trakcie lektury kilka razy jesteśmy stawiani przed pytaniem "jak ja bym się zachował w danej sytuacji?". I na nic się nie zda mówienie, że nic bym nie zrobił, bo to także jest dokonanie wyboru.\nGłówny bohater też jest nietuzinkowy - ma swoją ciemną przeszłość, która zaważyła na jego obecnej sytuacji. Stracił przez to wszystko - dosłownie i w przenośni. Jest również purystą językowym, co jest niezwykle znaczącym faktem w miarę rozwoju fabuły.\nOczywiście Mróz nie byłby sobą, gdyby w trakcie lektury nie zaserwował kilku zwrotów akcji, ale ten z Gliwic to naprawdę trudno było mi strawić, choć wiem, że miał uzasadnić zakończenie. A jest ono odważne, choć docierając do niego wiedziałem, że są tylko dwie drogi wyjścia z sytuacji.\nWiększość opinii, które można znaleźć na temat "Behawiorysty", twierdzi, że jest to najlepsza książka Mroza. Ja mogę powiedzieć, że jest to jego najlepsza z tych, które przeczytałem (a zostały mi cztery). Po skończeniu lektury watki z książki długo siedziały mi w głowie nie pozwalając zasnąć. Dodatkowo autor dołożył kilka krwawych opisów, które nieźle mogą podziałać na wyobraźnie.\nPodsumowując - polecam wielbicielom kryminałów, zarówno tych bardziej sensacyjnych, jak i psychologicznych, gdyż znajdziecie tu oba te nurty w dobrych proporcjach.\nWydawca: Filia Mroczna Strona\nEtykiety: Filia, kryminał, Remigiusz Mróz, sensacja, thriller\nCzytaj PL - ebooki za darmo!\nW pajęczej sieci wywiadu\nEnglish Matters 61/2016\nCzytalski ogląda: Doktor Strange\n[RECENZJA PATRONACKA] „Nie pozwól mi umrzeć” Krzysztof Koziołek


5 in 1 electric teeth cleaner 15000rpm dental calculus remover teeth cleaning oral dental tools Sale - Banggood.com|Zakupy Polska\nElektryczny środek do czyszczenia zębów 5 w 1 15000 RPM Dental Calculus Remover Czyszczenie zębów Oral Dental Tools COD\n5 x Wymienna głowica funkcyjna\nNazwa produktu: Elektryczny środek do czyszczenia zębów 5 w 1\nRozmiar: 158 x 75 x 60 mm / 6,2 x 2,95 x 2,36 cala\nMateriał: ABS, PP środowiskowy, stal stopowa 303\nLiczba wibracji: 15000 RPM\nCechy produktu: do kamieni dentystycznych, kamienia nazębnego, plam dymnych, wibracji płytki nazębnej o wysokiej częstotliwości, czystego upartego kamienia nazębnego, zdrowych wybielających zębów.\nUwaga: Głowicę roboczą można myć, a jednostki głównej i podstawy nie można myć. Ten produkt jest przeznaczony wyłącznie dla osób dorosłych, z dala od dzieci.\n-Ten produkt wykorzystuje głowicę czyszczącą o tej samej strukturze co dentysta, która może skutecznie usuwać oczywisty kamień nazębny. Wibracje ultradźwiękowe, inteligentne wibracje o wysokiej częstotliwości, mogą wibrować 15000 razy na minutę.\n-Zintegrowana konstrukcja kadłuba integruje zawartość tradycyjnego hosta w uchwycie, co jest wygodniejsze,lekka stal stopowa lekka do usunięcia kamienia, plam z herbaty, plam z dymu.\n-Ergonomiczna konstrukcja, wygodny uchwyt, otwieranie jednym przyciskiem, prosta obsługa. Jasne i mocne światło LED, mocne oświetlenie, dokładne czyszczenie, brak martwego kąta.\n-5 Wymienne głowice, dowolnie wymieniaj zgodnie z własnymi potrzebami. Jedna bateria AAA może sprawić, że będzie działać, łatwo i wygodnie.\n- Świeży wygląd, wzornictwo, wykwintne i piękne, jak sztuka.


Droga Polaków do Pucharu Davisa | Prestiz trojmiasto\nSpełnił się sen polskich tenisistów i wszystkich fanów tej dyscypliny w kraju. Reprezentacja Polski awansowała do elity męskich rozgrywek drużynowych, Grupy Światowej Pucharu Davisa. Dni od 4 do 6 marca z pewnością będą historycznym weekendem dla Polskiego tenisa. Reprezentacja naszego kraju zadebiutuje w Grupie Światowej Davis Cup by BNP Paribas. Rywalem biało-czerwonych będzie reprezentacja Argentyny, czterokrotni wicemistrzowie rozgrywek.\nReprezentacja Polski zadebiutowała w rozgrywkach Pucharu Davisa w 1925 roku. Dzięki ostatniej wygranej ze Słowacją, po raz pierwszy po reformie rozgrywek w roku 1981 awansowali do elity drużynowego tenisa mężczyzn. Do tej pory Polacy rozegrali 77 sezonów w Davis Cup. To dało w sumie 152 spotkań, z czego 77 zakończyło się zwycięstwem a 75 porażką.\nDroga biało-czerwonych do tenisowego raju rozpoczęła się w rok temu w Płocku. Genialna gra Jerzego Janowicza, który pokonał zarówno Lurynasa Grigelisa, jak i Ricardsa Berankisa wsparta bardzo dobrą dyspozycją debla Kubot - Matkowski dała naszej reprezentacji wygraną nad Litwą.\nWłaśnie gra podwójna była w minionym sezonie główną siłą podopiecznych Radosława Szymanika. Łukasz Kubot i Marcin Matkowski świetnie zgrali się ze sobą i ani razu w rozgrywkach Pucharu Davisa 2015 nie schodzili pokonani.\nGłośno z Ukrainą\nDrugim stopniem walki o elitę był mecz z Ukrainą. W Szczecinie błysnął Michał Przysiężny, który pokonał Siergiya Stakhovskiego i zakończył pierwszy dzień meczu remisem 1:1. To wyraźnie dodało Polakom wiatru w żagle. Debliści dość gładko poradzili sobie z ukraińską parą, a dzieła dopełnił po zaciętym spotkaniu Jerzy Janowicz, który jako drugi pokonał Stakhovskiego.\nPolaków z równowagi w szczecińskiej hali starali się wyprowadzić głośno dopingujący swoją reprezentację Ukraińcy. Mimo początkowych trudności nasza drużyna zdawała się nie zwracać uwagi na okrzyki kibiców w żółto-niebieskich barwach i przy narastającym z każdą minutą dopingu polskich fanów pokonała Ukrainę 3:1.\nPolacy znów stanęli przed szansą awansu do Grupy Światowej. Ostatnią przeszkodą na tej drodze była reprezentacja Słowacji. To był mecz pełen nerwów. Najpierw przegrał Przysiężny, ale tuż po nim wygrał Janowicz. Znów nie zawiódł debel, jednak trzeciego dnia Janowiczowi nie udało się pokonać lidera Słowaków Martina Klizana. Presję świetnie wytrzymał wtedy Michał Przysiężny, który wygrał 6:3, 6:4, 6:4 z Norbertem Gombosem i sen stał się jawą. Biało-czerwoni po raz pierwszy awansowali do Grupy Światowej Pucharu Davisa.\nWybuchła euforia. Widać, że drużyna Radosława Szymanika stanowi prawdziwy kolektyw. Gdy jeden z zawodników gra słabiej, ciężar odpowiedzialności potrafi wziąć drugi. To sprawiło, że kibice zaczęli wierzyć nie tylko w utrzymanie w Grupie Światowej, ale i w awans do kolejnej fazy rozgrywek. Teraz należy jednak odłożyć myślenie o przyszłości i skupić się na walce z najbliższym rywalem, czyli reprezentacją Argentyny.\nNa miejsce organizacji tego historycznego meczu wybrano gdańską ERGO ARENĘ, która może pomieścić nawet ponad 10 tysięcy widzów. To debiut miasta i hali w roli organizatorów rozgrywek Pucharu Davisa. Miejmy nadzieję, że nadmorskie powietrze i atmosfera panująca w arenie pozwoli biało-czerwonym zapisać ten mecz złotymi zgłoskami w tenisowej historii reprezentacji narodowej.\nTutaj nie ma już słabych rywali. Mogliśmy wylosować Brytyjczyków, Australijczyków czy Szwajcarów, a trafiliśmy na reprezentację Argentyny. Kraj, z którym nie graliśmy jeszcze w meczu drużynowym o stawkę, ale z którym łączą nas pewne tenisowe zażyłości i wzajemna rywalizacja.\nDlatego nie można rozpatrywać przeciwnika biało-czerwonych w kategoriach szczęśliwego lub pechowego losowania. Argentyńczycy to silna drużyna, ale do pokonania, zwłaszcza przy wsparciu tysięcy polskich kibiców do czego wszystkich zgromadzonych w gdańskiej ERGO ARENIE!