"Polska czyli o położeniu, ludności, obyczajach, urzędach i sprawach publicznych Królestwa Polskiego księgi dwie"\nWydane drukiem po raz pierwszy w 1575 r.\nGranice i podział wewnętrzny Polski\nDo ważniejszych części Polski należą: Wielkopolska i Małopolska, Ruś i Prusy Królewskie, Podole, Mazowsze i Kujawy. Z kolei w obrębie samych tych części istnieje podział na dzielnice albo, jak to się powszechnie mówi, na województwa i ziemie.\nWielkopolska, obejmująca dwa województwa, mianowicie poznańskie i kaliskie, leży na zachodzie i swoimi granicami: południową, zachodnią i północną styka się ze Śląskiem, Marchią [Brandenburską] i Pomorzem dalszym; przy czym województwo poznańskie rozciąga się bardziej na zachód, kaliskie natomiast na wschód i na północ; w tej części są Pałuki, Krajna i Kaszuby, niemały szmat ziemi.\nMałopolska rozciąga się bardziej na wschód, obejmując województwa: krakowskie, sandomierskie i wchodzące niegdyś w jego skład województwo lubelskie, zwrócone w kierunku północno-wschodnim, w tej właśnie kolejności, jak tu zostały wyliczone. Dzielnica ta graniczy od północy z Mazowszem i Polesiem, które niedawno pozostawało pod panowaniem litewskim, od wschodu z Rusią, od południa zaś z Węgrami i Śląskiem.\nW skład województwa krakowskiego wchodzi obszar Szczyrzyc oraz Podgórze, oba terytoria graniczące ze Spiszem i Węgrami. Obszar Szczyrzyc leży bardziej na zachód, w bliższym sąsiedztwie Krakowa, Podgórze zaś styka się z Rusią i województwem sandomierskim. Część województwa lubelskiego stanowi resztka Polesia, którego nie oderwali Litwini; obie jego części nazwę swoją zawdzięczają raczej lasom, a nie tej okoliczności, że w dialekcie ruskim Podlasie miałoby oznaczać obszar graniczący z Polską; chyba, że ktoś wolałby Podlasie interpretować jako obszar pod władzą Polaków.\nTa część Śląska, która nadal pozostaje pod panowaniem polskim, tak wrzyna się w województwo krakowskie, że w dużym stopniu jest przez nie wchłonięta. Nie stanowi ona województwa, lecz właściwie należy do województwa krakowskiego; ma natomiast trzy księstwa: oświęcimskie, zatorskie i siewierskie; z tych dwa pierwsze miały poprzednio swoich książąt, a teraz są starostwami królewskimi; siewierskie stanowi własność biskupa krakowskiego. Bok południowy i zachodni tegoż Śląska obejmuje reszta obszaru Śląska, pozostająca pod panowaniem czeskim, mianowicie księstwo cieszyńskie i stanowiące niegdyś jego część księstwo pszczyńskie, księstwo raciborskie oraz opolskie. Od strony zimowego wschodu słońca zajmująca nas tu część Śląska na nieznacznej zaledwie przestrzeni graniczy ze Spiszem.\nSpisz natomiast, to niemały obszar ziemi, który niegdyś należał do Polski, zanim przeszedł pod panowanie węgierskie, o czym wspomniałem gdzie indziej, we właściwym miejscu. Później jednak królowie węgierscy zrzekli się znacznej jego części, na mocy pewnego układu oddając na powrót królowi polskiemu, wraz z trzynastoma miastami i zamkiem Liblow czyli Lubowlą; i teraz jeszcze z ramienia króla i w jego imieniu rządzi tam starosta. Spisz przylega do południowej strony obszaru Szczyrzyc.\nPomiędzy Małopolską a Wielkopolską, najznakomitszymi dzielnicami całej Polski, leżą pośrodku następujące województwa: sieradzkie, łęczyckie i rawskie, nie mające żadnej wspólnej nazwy. Pierwsze z nich usytuowane jest bardziej na południe i ciągnie się w stronę Śląska, a łęczyckie i rawskie - bardziej na północ i graniczą z Mazowszem; z tych zaś dwu ostatnich położenie bardziej na zachód zajmuje łęczyckie. Niekiedy trzy te województwa razem z Kujawami, a nawet i Mazowszem, zaliczane są do Wielkopolski, podobnie jak Ruś i Podole - do Małopolski .\nKujawy zaś stykają się od wschodu z Mazowszem i województwem rawskim, od południa natomiast z łęczyckim i kaliskim, a obejmują swym zasięgiem dwa województwa: brzeskie, które leży bardziej na wschód i na południe oraz inowrocławskie albo inowłocławskie, rozciągające się bardziej w kierunku zachodnim i północnym. Niemałą część Kujaw stanowi ziemia dobrzyńska, położona po drugiej stronie Wisły i mająca swą nazwę od miasta [Dobrzynia]; od wschodu graniczy ona z Mazowszem, od północy zaś z Prusami.\nPodobnie od północy styka się z Prusami Mazowsze, graniczące od wschodu z Litwą i Polesiem, a od zimowego wschodu słońca - z Małopolską i należącym do niej województwem sandomierskim, od południa wreszcie z województwem rawskim. Mazowsze dzieli się na dwa województwa, oczywiście płockie - które stanowi jego część zachodnią - oraz to, które zachowuje właściwą nazwę Mazowsza, ponieważ przez dłuższy czas oddzielone pod panowaniem swoich książąt (pochodzących z rodu władców polskich), jako ostatnie ze wszystkich ziem, już za mojej pamięci, po wygaśnięciu linii panującej, na mocy układów i tak zwanego prawa feudalnego wcielone zostało do Polski; ono właśnie stanowi część wschodnią tej dzielnicy. Również i województwo rawskie było kiedyś częścią Mazowsza i miało swoich książąt, podobnie jak i województwo płockie i wiele innych.\nPrusy Królewskie oprócz granicy południowej, o której była już mowa, od zachodu graniczą z Pomorzem dalszym, od północy natomiast otacza je Morze Bałtyckie czy1i Wenedów albo Gdańskie, od wschodu Prusy Książęce. Dzielą się zaś na trzy województwa: chełmińskie, malborskie i pomorskie, z których ostatnie leży w części zachodniej, a obydwa pozostałe we wschodniej, oddzielone od tamtego rzeką Wisłą, przy czym chełmińskie rozciąga się na południe, a malborskie na północ. W skład Prus Królewskich wchodzi również Warmia, położona w kierunku północno-wschodnim; prawie ze wszystkich stron otoczona przez Prusy Książęce i właśnie przez nie kiedyś znacznie okrojona, styka się także z województwem malborskim; ale nie należy do żadnego województwa, podlegają swemu biskupowi i kapitule jej świętego Kościoła, uznających najwyższą władzę króla polskiego. Ziemia michałowska, niegdyś stanowiąca część Mazowsza, wchodzi w skład województwa chełmińskiego i graniczy z ziemią dobrzyńską i Mazowszem.\nPrusy Książęce (wspomnimy tu o nich pokrótce, by niniejszy opis Polski zyskał na jasności) prócz granicy z Prusami Królewskimi mają od północy granicę z Morzem\nSarmackim i basenem kuronskim oraz brzegiem Inflant, od wschodu ze Żmudzią i resztą obszaru Litwy, od południa zaś z Mazowszem. W ich obrębie nie ma żadnych województw, jest za oto bardzo wiele starostw.\nNiegdyś Prusy, zanim jeszcze podporządkowane zostały wierze chrześcijańskiej, inne miały granice i inny podział wewnętrzny; składało się na nie dziesięć krain czyli okręgów, a mianowicie: Pomezania, w której leży Malbork, Christiburg, Kwidzyn czyli Marienwerder; Pogezania, gdzie znajduje się Elbląg i Rolland; Ermia czyli Warmia, która nawet jeszcze teraz w języku niemieckim zachowuje swą dawną nazwę w brzmieniu Ermeland; Natangia, gdzie są miasta Bałga, Brandemburg i Krzyżburg; Sambia, w której jest Królewiec czyli Koenigsberga i Lochstete; Nadrowia, w której obrębie znajdują się Topelawka, Insterburg i Wonsworf; Skalowia, gdzie leżą Ragneta i Labiawa; Sudowia, która również zachowała swą nazwę, ciągnie się dalej ku północy i w stronę letniego wschodu słońca pomiędzy obydwoma Rabami a morzem; Barcja, na której terytorium leżą Rastenburg, Bartenstein i Reszel czyli Reselia, a wreszcie Galindia, być może identyczna z krainą, w której Ptolemeusz umieszcza ludy Galindów. Pośród tych ziem pierwsze miejsce zajmowała Sudowia, kraina niezmiernie bogata i najsilniejsza pod względem militarnym, tak że mogła wystawić do sześciu tysięcy jazdy i olbrzymią ilość piechoty; każda z pozostałych zdolna była powołać pod broń co najmniej po trzy tysiące jazdy, piechoty zaś po dziesięć tysięcy, jeśli prawdą jest to, co przeczytałem sam w jakiejś starej księdze, napisanej w języku niemieckim.\nPoza tym - ziemia chełmińska i Pomorze wchodziły w skład Polski, a nie Prus; ale ciągnijmy dalej nasz opis.\nRuś, nazywana przez niektórych Czerwoną, zachodnim krańcem łączy się z Małopolską, od północy ma Ruś Białą i Wołyń, od południa Węgry i należący do nich lud Cekulów, w części zaś zwanej Pokuciem sąsiaduje z Mołdawią; bo reszta Mołdawii czyli Wołoszczyzny, granicząca także z Podolem, należy raczej do Rusi Wschodniej. Ruś obejmuje dwa województwa, a mianowicie belskie, przytykające do Wołynia i Litwy oraz właściwe województwo ruskie, zwane też lwowskim, a leżące bardziej na południe i wschód, z tym że wchodząca w jego skład pokaźna ziemia chełmska ciągnie się na północ nawet dalej niż sięga województwo bełskie i graniczy z Polesiem. Resztę zaś tejże Rusi, jej połacie wschodnie, stanowiące zarazem rubieże Królestwa Polskiego, zamyka Podole, które od północy i północnego wschodu styka się z Rusią Białą, a pozostałą częścią swej wschodniej granicy z niezmierzonymi pustkowiami, jak to powiedzieliśmy, pól tatarskich i tureckich, od południa natomiast - z Mołdawią. Całe Podole stanowi jedno województwo, zwane podolskim.\nNiegdyś Podole wraz z Rusią, zarówno tą, która obecnie jest częścią Polski, jak i tą, która pozostaje pod panowaniem Litwinów i Moskali, miało swoich książąt, jak to dokładniej wykazałem w Historii. Kiedy jednakże rody ich szeroko się rozgałęziły, po części same się wyniszczyły - w wyniku wewnętrznych waśni i wojen domowych - a po części wyginęły w zmaganiach z Połowcami (którzy, jak się zdaje byli Gotami ) i z Tatarami; wreszcie część przeszła pod panowanie polskie i litewskie, a część przyjęła poddaństwo moskiewskie, łącząc się z Moskalami, którzy od nich wywodzą swój ród. Wielu jeszcze teraz nazywa siebie nadal książętami, ale przeważnie jest to pusty niemal tytuł, bez żadnego znaczenia; między Polakami natomiast nawet pamięć o ich książęcym tytule całkowicie się zatarła.\nTakie więc, jak opisaliśmy, są granice i taki jest podział wewnętrzny Polski\nPolskie zamki, wsie, miasta\nWszystkie te miasta opasane są murami, a ponadto przeważnie mają potężne i dobrze wybudowane zamki, ale już stare. I na pozostałym obszarze Polski nie brak miast, albo - powiedzmy - miasteczek, najczęściej w ogóle pozbawionych murów, o zabudowie wyłącznie drewnianej, z wyjątkiem kościołów i kaszteli czyli zamków, jakie z nimi się łączą. Ale zamki wzniesiono również na miejscach wyżej położonych i na skałach, choć nie ma przy nich żadnych miast. Do takich zamków należą: Melsztyn, Tenczyn, Lanckorona, Ogrodzieniec, Lipowiec, Olsztyn, Pilica, Czorsztyn, Sobień, Ociec i Wiśnicz.\nSą także i klasztory wybudowane zarówno dla celów obronnych jak i korzyści mieszkańców, i często odwiedzane przez ludność pobliskich wsi i miasteczek, a mianowicie: Tyniec, Mogiła, Miechów, Jędrzejów, Brześć, Staniątki, Koprzywnica czyli Pokrzywnica, klasztor na Łyścu, Częstochowa, Witów, Sulejów, Ląd, Lubiń, Czerwińsk, Paradyż, Mogilno, Trzemeszno, Węgrowiec, zaśw Prusach - Żarnowiec, Oliwa, Żukowo i Pelplin. Prawie wszystkie wsie leżą nad jeziorami, strumieniami i rzekami, przy czym zagrody wieśniaków są najczęściej ustawione we dwa rzędy, luzem; domy w nich są drewniane albo gliniane; niskie i przeważnie kryte strzechą słomianą, czasem gontami; wyjątek stanowią tu folwarki i dwory pańskie, które są okazalsze i lepiej wyposażone. Po wsiach pruskich jednak osadnicy niemieccy mieszkają schludniej, a jeszcze lepiej mieszczanie, bo przeważnie w domach z cegły, umacnianych konstrukcją belkową, i zaopatrzonych we wszelkie udogodnienia; ale i tu przeważnie dachy kryje się strzechą słomianą, a tylko niektóre mają glinianą dachówkę\nMiasta budowane są o wiele staranniej, tylko że mają węższe budynki. W większych miastach Polski mieszka się w obszerniejszych domostwach, nie mniej starannie utrzymanych. Ponieważ w zeszłym stuleciu kupcy niemieccy zaczęli tam wystawiać ozdobne budowle z kamieni i cegieł, w tej chwili również i Polacy mają takie same upodobania, i starają się tamtych przewyższyć. I nie tylko w miastach, lecz także i w wiejskich posiadłościach chcą mieć okazalsze mieszkania, przeważnie korzystając z pracy i biegłości włoskich budowniczych.\nPiece mają wielkie zastosowanie przez znaczną część Piece roku w całej Polsce z wyjątkiem Kaszubów i jakiejś części Prus, gdzie zimą wieśniacy rozpalają pośrodku domostwa ognisko i wraz z bydłem, końmi, resztą zwierząt i domowego ptactwa w brudach, zaduchu i dymie (choć nie brak i olbrzymich dymników) spędzają tak życie. Podobnie jest na Żmudzi oraz w innych krainach wysuniętych bardziej ku północy. Zresztą i piece wieśniacze są przeważnie tylko źródłem dymu (bo całe ich ciepło pochłaniają wbudowane wewnątrz piekarniki, przeznaczone do pieczenia chleba oraz innych pokarmów, i często nie mają dymników) i bywają zabrudzone przez udostępnianie ich gęsiom, kaczkom, kurom, kurczętom, a także owieczkom, kozom, cielętom i świnkom - dla ochrony przed mrozem.\nOdzież, jadło, usposobienie, umysł\nDla obmycia się z brudu, potu oraz do odświeżenia się tak w zimie jak i w lecie korzystają Polacy często z ogrzewanych łaźni, w których mężczyźni kąpią się oddzielnie, kobiety oddzielnie.\nRodzaj odzieży nie jest ani jednolity, ani ściśle określony czy wyłączny dla każdego stanu, pozycji społecznej, wieku i płci; większość lubuje się w strojach zagranicznych. Niewiasty używają niejednokrotnie najrozmaitszych ubiorów, ale równie dobrze używają płaszczy męskich, jakkolwiek ten zwyczaj istnieje dopiero od niedawna. Za przykrycie głowy służą im kornety bądź chusty płócienne, białe lub ognistoczerwone. Dziewczęta według dawnego zwyczaju chodzą z odkrytą głową; we włosach przepaska ze złota, drogich kamieni czy jedwabiu albo wianek z ziela i kwiatów. Obecnie jednakże i panny, i mężatki noszą tak samo jak i mężczyźni kołpaki jedwabne, podbite futrem od spodu.\nOgół ludności zamieszkałej po wsiach i miasteczkach odżywiania się od najdawniejszych czasów żywi się głównie wieprzowiną, mlekiem, rybami i jarzynami. Obecnie wielu jada także baraninę, cielęcinę oraz wołowinę; sprzedaż takiego mięsa urządza się także i po wsiach. ustawiając w dni świąteczne kramy w pobliżu kościołów oraz plebanii. Mieszczanie i szlachta odżywiają się lepiej, stoły ich zastawione bywają wykwintniejszymi potrawami z mięsa zarówno zwierząt hodowlanych, jak też dziczyzny, ptactwa i ryb, Do tych potraw używa się zwykle mnóstwa wonnych korzeni, niemało cukru oraz innych przypraw zagranicznego pochodzenia; podaje się też obok nich wyszukane gatunki jarzyn. Nie brak i łakoci, tudzież innych artykułów zbytku, zarówno pochodzenia krajowego, jak i zagranicznego. Podawanie na stół wina i pszennego chleba przyjęło się nie tak dawno u tych, których stać na większy zbytek, ale obecnie tak wina, jak i chleba pszennego używa w wielkich ilościach nawet pospólstwo, kiedy ucztuje. Wina, zwłaszcza w Małopolsce, sprowadza się także z sąsiednich Węgier i Moraw, przy czym nie przeszkadza importowi cena. Poza tym w całej Polsce używa się powszechnie piwa oraz chleba z mąki żytniej. W Prusach piwo robi się z jęczmienia, na pozostałym zaś obszarze Polski również z miałko zmielonej lub utartej pszenicy, gotowanej w wodzie z dodatkiem chmielu; do pszenicy dodaje się niekiedy żyta, bądź orkiszu czy owsa.\nPodobnie i miód, gotowany tak samo z wodą i chmielem, w częstym jest użyciu, zwłaszcza na Rusi i na Podolu, gdzie jest wielkie mnóstwo pszczół i wybornego miodu, zbieranego z dyptamu oraz innych aromatycznych ziół i kwiatów. Nie brak miodu i w Prusach czy na Mazowszu, gdzie się go w ten sam sposób gotuje, powszechnie nazywając go miodem syconym. Szczególnie w Warszawie zaprawiają go zazwyczaj sokiem z wiśni lub malin, bądź też wonnymi korzeniami, i w zależności od sposobu, w jaki zostaje zaprawiony, otrzymuje nazwę kirsztranku, maliniaku i trójniaku.\nLudzie mają tu na ogół jasną cerę, włos płowy albo nawet o odcieniu przechodzącym w biel; wzrostu są średniego lub niewiele co wyżsi, tęgiej budowy ciała, a tylko niewiasty, zwłaszcza panny ze znakomitszej szlachty i po domach mieszczan, pilnie o to dbają, aby przez odpowiednie starania nadać sobie wysmukłość trzciny, jak powiada ów sławny poeta. Poza tym do urody i jej powabów niewielką przywiązują wagę, a malowanie twarzy i barwienie włosów uznaje się ogólnie za rzecz haniebną. Ale za to - tak u mężczyzn, jak u kobiet prawdziwy rumieniec jest ich naturalną ozdobą.\nPolacy mają usposobienie otwarte i szczere, raczej sami dadzą się oszukać, aniżeli kogoś w błąd wprowadzą; są nie tyle skorzy do kłótni, co do zgody, nie widać u nich bezczelności i arogancji, przeciwnie - są nawet ulegli, byleby tylko odnosić się do nich uprzejmie i łagodnie. Działa na nich przede wszystkim osobisty przykład i na ogół słuchają swych władców i urzędników. Skłonni są do świadczenia uprzejmości, grzeczności, życzliwości i gościnności do tego stopnia, że ludzi sobie nie znanych i przybyszów ze stron obcych nie tylko goszczą chętnie u siebie i podejmują, ale jeszcze zapraszają ich i służą im wszelką pomocą; łatwo nawiązują z każdym towarzyskie stosunki i przyjaźń, a co więcej chętnie naśladują obyczaje tych, z którymi obcują, zwłaszcza wzory cudzoziemskie.\nWychowanie młodzieży jest nieco za swobodne i może zbyt małą przywiązuje się do niego wagę, ale wrodzone dobre cechy charakteru wyrównują tu braki. Wszyscy, tak samo niezamożni jak i bogaci, tak szlachta jak i lud prosty, a już szczególnie mieszczanie, starają się posyłać młodych chłopców do szkół i na nauki; od najwcześniejszego dzieciństwa oswajać ich z łaciną. Wielu utrzymuje nauczycieli domowych. Toteż nawet w samym środku Italii trudno by było znaleźć takie jak tu mnóstwo najróżniejszych ludzi, z którymi by się można było porozumieć po łacinie. Również i dziewczęta z domów szlacheckich i mieszczańskich uczą się, już to w domu, już to po klasztorach, czytać i pisać po polsku, a nawet i po łacinie; w wieku dojrzalszym raczej zaczynają się po trochu wdrażać w gospodarstwo domowe, zwłaszcza jeśli chodzi o kuchnię i doglądanie bydła, a także przędzenie lnu czy wełny oraz tkanie i wyszywanie. Młodzież męska przyucza się do prac na roli czy do jakiegoś rzemiosła albo handlu, czy też piastowania urzędów i przygotowuje się do sprawowania godności duchownych i świeckich, które są udziałem ludzi zamożniejszych. Niejeden pędzi życie w domu razem z rodzicami i pomaga im w sprawach majątkowych, a po śmierci rodziców pełni swe obowiązki jako głowa rodziny.\nBardzo wielu jest takich, co nie zważając na nakłady pieniężne, wyrzeczenia i wszelkie przykrości towarzyszące ludziom na obczyźnie chętnie podejmują dalekie podróże, wytrzymali na brak wygód, bo więcej znajdują upodobania w tym, co za granicą, aniżeli we wszystkim, co krajowe. Dlatego też pilnie i z łatwością uczą się języków tych narodów, do których zawitają, a ponadto z rzeczy dotyczących odżywiania się, odzieży i obyczajów starają się przywieźć z sobą jakąś nowość z zagranicy i dopatrują się w tym powodu do chwały z tytułu wytworności. Plaga ta zakradła się także do religii.\nUmysł mają Polacy pojętny i zdolny do pokonania każdej trudności, ale nastawiają się raczej na dokładne poznanie obcych pomysłów, zamiast się zdobyć na samodzielne wymyślenie czegoś nowego i osiągnąć w jakimś zakresie zdecydowaną wyższość. Dzieje się tak być może dlatego, że niezbyt chętnie poświęcają się jakiejś jednej sztuce i umiejętności, lecz chcą poznać wiele nauk albo może - z niedbalstwa, opieszałości i niechęci do podejmowania wysiłków, jaka cechuje ich w niejednej dziedzinie, zwłaszcza że ludzie, którzy z racji swoich funkcji zajmują się zarówno naukami wyzwolonymi jak i mechanicznymi, zadowoleni z przeciętnych wyników, nie zanadto gorliwie zabiegają o niezwykle biegłych rzemieślników i najwyższą jakość wykonywanych dzieł. Być może wreszcie jest tak i dlatego, że bogatsi oddają się beztroskiej bezczynności i przyjemnym zabawom, uboższym zostawiając pracę umysłową i rozwijanie pomysłowości.\nCi znów zgodnie z tym, co mówi filozof, że trudno oczekiwać dobrej pracy od nędzarza, muszą się na wszystkie strony rozglądać za zarobkiem, który by im zapewnił utrzymanie i wtajemniczać się w nauki i zajęcia obce nieraz ich zainteresowaniom i nie na miarę ich zdolności; a ponadto, kiedy już osiągną tyle, że można na tym poprzestać, i kiedy sami upodobnią się trybem życia do możniejszych, natychmiast zaczynają się rozpraszać na sprawy związane z zabezpieczeniem majątku, na procesy sądowe i kruczki prawne albo na wspieranie polityki możnych. I robią to wszystko albo dlatego, że spokoju im nie daje osobista ambicja, albo też dlatego, że chcą znaleźć dla siebie i dla swoich najbliższych jakąś zdecydowaną obronę przed k1!ywdą i zniewagą, jakie im grożą ze strony innych. Bo nie wiem, jak to się dzieje, że szczególnie teraz, w epoce, w której żyjemy, sama dobroć umysłu i serca oraz ustawy i prawo cywilne nie gwarantują skutecznie nie tylko nabywania wartości służących życiu i jego ozdobie, ale nawet niezbędnej ich obrony.\nStany, podział ludności, herby\nPragnąc zaś aby wszystko, co tu piszemy o ludności Polski, stało się bardziej zrozumiałe i by obraz był pełniejszy, opiszemy z kolei stany i podział ludności wynikający z urodzenia; będzie to zarazem ukazanie podstaw, na których opiera się ta Rzeczpospolita. Ludność Polski z jednej strony dzieli się zatem według urodzenia, z drugiej według obranego z religijnych pobudek rodzaju życia, a więc na, stan rycerski, czyli szlachtę oraz pospólstwo; z religijnego zaś punktu widzenia - na stan duchowny i stan świecki. A choć my, słudzy Kościoła, w odniesieniu do kogoś, kto nie sprawuje żadnych funkcji kościelnych ani obrzędowych, używamy raczej określenia profanus, ludzie na ogół rozróżniają pomiędzy stanem kapłańskim i laickim, albo stanem duchownym i świeckim; o tym zresztą będzie mowa później. Teraz powiedzmy o szlachcie i pospólstwie.\nSzlachta polska wyodrębniła się dla rządzenia oraz obrony reszty ludności i kraju. Dlatego też ci, którzy tworzą ten stan, w dawnych czasach nazywani byli rycerzami, a teraz - od ciążącego na nich obowiązku służby w konnicy - nazywani są najczęściej equites, oczywiście przez tych, co mówią i piszą po łacinie; w języku natomiast ojczystym zwą się szlachtą, od szlachetności rodu, przy czym, jeśli się nie mylę, wyraz ten zapożyczony został od Niemców (niby Geschlechter) - i ziemianie, niby ludzie związani z ziemią albo jak to się na ogół tłumaczy - zrodzeni na ojczystej ziemi. Nazwa ta pochodzi więc od ziemi i pól, które uprawiają i od dawna zamieszkują prawem dziedziczenia, kupna czy też darowizny panującego.\nSzlachta ma liczne i wielkie przywileje, po części z nadania królów i książąt, po części przyjęte na mocy zwyczajów. O tych przywilejach nadmieniałem niejednokrotnie przy okazji w różnych miejscach zarówno tej pracy, jak w mojej Historii. Właściwie szlachta podlega jedynie królowi; sądzona jest jednak według przepisów prawa przez urzędników koronnych i królewskich, jak to pokażemy w następnej księdze. Z pozostałych, zwłaszcza osób prywatnych, nikt nie ma podporządkowanej sobie szlachty wraz z ziemią i wsiami, chyba że na Rusi, na podstawie prawa, jakie z dawien dawna przysługuje tamtejszym książętom. Podobne prawa ma także biskup krakowski w księstwie siewierskim; ma je również i biskup warmiński wraz z kapitułą podległego mu Kościoła, a wreszcie prepozyt płocki i być może jeszcze inni. Wolno jednak szlachcicowi otrzymać sołectwo, jak to się powszechnie nazywa, czy wójtostwa, zarówno w obcych dobrach na wsi jak w mieście, jeśli tego chce właściciel (o sołectwach i wójtostwach będzie mowa w następnej księdze); walna mu przenieść się da czyjegoś miasta czy miasteczka i zamieszkać w nim prywatnie bez obawy naruszenia praw przysługujących jego szlachectwu, jeśli tylko z własnej winy nie utraci czci szlacheckiej. Szlachectwa zatem szacuje się według urodzenia i zasług, ale bierze się pod uwagę również i obyczaje.\nDo szlachty bowiem zalicza się tych, których przodkowie czy rodzice zastali do tego stanu powołani i zobowiązani do służby wojskowej otrzymując znak rodowy albo też ci, którzy sami sobie na ta zasłużyli swą dzielnością. Jednakże za coś znamienitszego uchodzi to, że\nktoś się urodził szlachcicem, aniżeli to, że nim został. Szlachcic z urodzenia powinien pochodzić z ojca szlachcica i matki szlachcianki, złączonych ważnym w obliczu prawa węzłem małżeńskim, jakkolwiek i matka pochodzenia mieszczańskiego nie przekreśla szlachectwa dzieci, byleby szlachcicem był ojciec.\nDzieci nieślubnych, choćby pochodziły od rodziców ze szlachty, i to dygnitarzy, nie zalicza się da rodów i nie mają one przywilejów szlacheckich. Moc udzielania tego zaszczytu, to jest szlachectwa, ma sam władca i udziela go już to kierując się własnym przekonaniem i chęcią\nwyświadczenia dobrodziejstwa, już to opierając się na świadectwie i swego rodzaju adopcji ze strony sławnych i wybitnych przedstawicieli jakiegoś rodu; oni to udzielają swego rodowego znaku temu, kto w ten sposób zastaje uszlachcony. Takim jednak nowo mianowanym szlachcicom nie wolno, na podstawie jakiegoś nowego statutu, otrzymywać ani posiadać dóbr ziemskich, natomiast ich potomstwo zaczyna korzystać z takich samych praw, co i inne dzieci szlacheckie.\nUtrata szlachectwa następuje na mocy wyroku władcy, szlachectwa jeśli winowajca dopuścił się jakiejś haniebnej i strasznej zbrodni; plami się także i niejaka zrzeka się szlacheckiej godności ten, kto opuszczając szeregi rycerstwa i gospodarkę na roli w pogoni za brudnym zyskiem zajmie się rzemiosłem czy jeszcze czymś lichszym i pocznie handlować posługując się fałszywą miarą i wagą, i robi ciemne interesy za szynkwasem.\nCała zaś polska szlachta jest sobie równa i nie ma wśród niej żadnego rozróżnienia na patrycjuszów i hrabiów, bo w pewnym okresie ukształtowała się tu całkowita równość. Dopiero bardzo niedawno niektóre nieliczne jednostki za zasługi własne czy też rodziców otrzymały z łaski władców tytuł hrabiowski. U Polaków nie było nigdy innego rodzaju książąt mających księstwa czy dzielnice jak tylko ci, których wprowadził książę Bolesław Krzywousty, kiedy podzielił władzę pomiędzy synów; ale to należy już do przeszłości. Mieszkańcy Rusi z dawien dawna mieli swoich książąt i mają ich jeszcze obecnie ci, którzy przedtem pozostawali albo są nadal pod panowaniem Litwy oraz Wołynianie. Również nie odbierano tego przywileju podbitym czy przyjętym w poddaństwo. O książętach pruskich i kurlandzkich powiemy później.\nIstnieje wiele rodów i jakby gałęzi szlachty polskiej, które się rozróżnia nie według miejscowości czy krain, ale według pewnych znaków rodowych, zwanych herbem lub godłem, oraz według ich nazw. Poszczególne znaki obejmują z kolei wiele linii i rodzin, które się rozróżnia według nazwisk i stopnia pokrewieństwa w linii męskiej. Tak na przykład ród Leliwitów, którego znakiem jest księżyc w nowiu z gwiazdą u góry pomiędzy rogami księżyca na niebieskiej tarczy, obejmuje Tarnowskich, Pileckich, Melsztyńskich i niektóre inne jeszcze zacne i licznie reprezentowane rodziny., Znaki zaś rodowe czyli godła lub herby mają swą nazwę po części od rzeczy, których są symbolem, jak na przykład herb Topór - od topora; po części od zdarzenia, jak Jelita - od przebitych wnętrzności. Najczęściej pochodzenie tych znaków i ich nazw jest niejasne, wyjąwszy fakt, że łączą się z osobą założyciela rodu.\nNiegdyś bowiem rycerze nie brali nazwisk, tak jak to jest teraz, od zamków, włości i wiosek których. byli panami, lecz przekazywano z ojca na syna skądkolwiek wzięte czy nadane imiona, nawet w przypadku utraty czy zamiany ojcowizny i to do najdalszych pokoleń. Takie nazwiska są jeszcze i teraz wszędzie tak jak na Podgórzu, obszarze Szczyrzyc i Rusi, chociażby: Herburt, Dunin, Jordan, Gładysz, Pieniążek, Pierzchała, Kmita, Farurej i inne tego rodzaju. Obecnie większość woli brać nazwiska od zamków, miast i wsi, przy czym ich brzmienie zmienione nieco zastaje przez dodanie ski lub ki, dla znaczenia, że to imię pochodne.\nOto te są nazwy herbów rodowych, których zdołałem się doszukać (wyliczając je zachowam porządek alfabetyczny i brzmienie nazw w języku polskim): Abram czyli Waldorf, Amadej, Bialina, Biberstein, Boduła, Bogoryja Bończa, Boże-Stado, Bróg, Byliny, Bwincia czyli Bwincza, Cholewa, Cielątkowa, Ciołek, Dąbrowa, Dąbrowa druga, Dębno, Doliwa, Dołęga, Drużyna, Dryja, Drzewicza, Działosza, Godziemba, Gozdawa, Grabie, Gryf czyli Świeboda, Gryzima, Grzymała, Habdank, Hełm, Herburtowa, Janina, Jastrzębiec, Jednorożec, Jelita czyli Koźlamgi, Junosza, Kierdej, Kopaszyna, Korab, Korcak czyli Korczak, Korcbok, Kornicz czyli Bies, Kotwicz, Kownia, Larysza, Leliwa, Lewart czyli Lampart, Lis czyli Murza, Łabędź, Łaba, Łodzia, Lżawia, Mądrostka. Morski-Kot, Mozela, Nałęcz, Nieczuja, Niesobia, Nowina, Odrowąż, Oksza, Oliwa, Ołobok, Orla, Osmoróg, Ostoja, Owada, Pilawa, Pierzchała, Poboże, Pogonia, Pomian, Półkozy, Powała czyli Ogon, Prawda, Prus, Prus drugi, inaczej Nawilki, Przeginia, Przosna, Radwan, Rawa, Rogala, Rola, Róża, Ruchaba, Sokola, Stary-Koń, Starża czyli Osoryja, Sternberg, Strzegomia, Staemleń, Sulima, Syrokomla, Szeliga, Szumberg czyli Kotwica, Szylde, Ślepowron, Śaeniawa, Świnka, Świrczek, Tarnawa, Topacz, Topór, Trąby, Trzeski, Wadwicz, Warnia, W czele, Wężyk, Wieniawa, Wieruszowa, Wierzynkowa, Zabawa, Zadora czyli Płomień, Zagroba, Zerwikaptur.\nDwu nazw nie podałem. Są to znaki: połowa białego orła widzianego od przodu, odcięta prostą linią od głowy po ogon, na tle dwu gwiazd; z drugiej strony pięć białych róż ułożonych w cynek. Tak więc wywodzę swój ród po linii macierzystej od rodu Jastrzębców, ojciec mój natomiast pochodzi od Pierzchałów i Osmorogów. Nic jednakże nie przeszkadza, abym do tych herbów dołączył również i mój własny, którym mnie i braci moich wraz z całym naszym potomstwem zaszczycił najłaskawszy król Zygmunt August: pół orła po piersi, barwy naturalnej, z rozpiętymi skrzydłami; wokół szyi wieniec laurowy, tło tarczy czerwone. Ferdynand, obrany na cesarza rzymskiego, mąż godzien nieśmiertelnej pamięci, kiedy w imieniu tegoż króla Zygmunta siedem lat temu sprawowałem do niego poselstwo, dodał do opisanych tu szczegółów herb swojego austriackiego rodu, czerwoną wstęgę, przecinającą na wskroś białą tarczę, a w górze dwie głowy czarnego cesarskiego orła ponad ukoronowanym szyszakiem. Bo dlaczego by kto nie miał prawa cieszyć się w takim samym stopniu godnością osiągniętą przez zasługi własne - co i godnością zostawioną mu w spadku przez drugich? I do tego ograniczymy temat rodowych nazwisk szlachty polskiej. Opisywanie herbów i początków poszczególnych rodzin byłoby pracą długą i żmudną, by nie rzec - nieskończoną.\nMieszkają i żyją ..\nOd niepamiętnych czasów szlachta mieszka rozproszona w okolicy; każdy w swojej wsi albo w kasztelu, albo w zamku, troszcząc się o sprawy domu i prace przypisanych sobie chłopów lub najemnych. Utrzymuje się wraz z domownikami z uprawy roli, hodowli trzody, bydła i pszczelarstwa oraz z polowania na zwierzynę i ptactwo, a ponadto w sposób. godny gromadzi bogactwa ze sprzedaży tego, co zbywa po zaspokojeniu potrzeb domowych i kupuje za uzyskane stąd środki to wszystko, czego nie ma u siebie.\nPanie domu i panny szlacheckie zajmują się oporządzaniem wełny, lnu i konopi, doglądaniem bydła; i nie przynosi im ujmy fakt, że sprzedają to, co w gospodarstwie własnym stanowi nadwyżkę. Troszczą się one także o kuchnię domową i różnią się tym od niewiast z rodzin znamienitszych oraz senatorskich, które najczęściej gardzą tego rodzaju zajęciami, a w każdym razie wyręczają się służbą. Kiedy niewiasta wyrusza w podróż, jedzie kolebką, karocą lub koczem; mężczyzna albo takimże pojazdem, albo - i to najczęściej - konno. Wybierać się pieszo, zwłaszcza gdzieś dalej, uważa się za rzecz uchybiającą godności, chyba że zmusza do tego kogoś ubóstwo.\nPospólstwo mniej się troszczy o dostojność i zewnętrzną okazałość - z wyjątkiem mieszczanek, które starają się występować publicznie w pięknym stroju i w towarzystwie jednej czy dwu służebnych. Tu jednak życie zarówno kobiet, jak i mężczyzn jest pracowitsze i trudniejsze bez względu na płeć, tyle że niewiasty nie zajmują się rzemiosłem ani podwodami i nie podróżują w sprawach handlowych. Mimo to odwiedzają pobliskie miasta leżące w granicach Królestwa i prowadzą handel na miejscu. Nie przysługuje im prawo występowania w sądzie.\nDo pospólstwa zalicza się wszystkich, którzy nie należą do szlachty czyli stanu rycerskiego, czy to będą rolnicy, ogrodnicy, pszczelarze lub pasterze bydła, czy też, rzemieślnicy i wyrobnicy lub szynkarze, kramarze, woźnice i kupcy, bez względu na to czy prowadzą życie na roli, jak to nadmieniłem wyżej, we wsiach i osiedlach, czy też w miasteczkach i miastach. Otóż miasta i miasteczka zamieszkują kupcy, rzemieślnicy i kramarze, osiedla zaś i wioski oraz podmiejskie folwarki - rolnicy, ogrodnicy, pasterze bydła i pszczelarze; natomiast karczmarze, młynarze, wyrobnicy, woźnice i dostawcy koni są i tu, i tam.\nPospólstwo miast i miasteczek jest w nieco lepszym położeniu i cieszy się większą swobodą aniżeli lud wieśniaczy. Wprawdzie i jedni, i drudzy płacą swoim panom roczne czynsze, ale rolnicy i wieśniacy prawie zawsze bądź to osobiście, bądź to przez najemników i swoją czeladź świadczą ponadto wszelkie darmowe prace przy uprawie pańskich gruntów i inne posługi dworskie, wykonywane nie tylko ręcznie, lecz także własnym sprzężajem. Nikomu przy tym nie wolno bez zezwolenia pana przenieść się gdzie indziej, tak że są oni jak gdyby przypisani do ziemi i niewiele się różnią od niewolników, zwłaszcza w obecnych czasach. Ogólnie nazywa się ich kmieciami lub kmiotkami. A w gorszym jeszcze położeniu niż oni znajdują się ogrodnicy, którzy uprawiają ogrody. Tak jedni jak drudzy określani bywają mianem chłopów, ale prawdziwa szlachetność nie dopuszcza używania tej nazwy jako obraźliwej. Panom przysługuje w stosunku do nich prawo życia i śmierci; wyjątek stanowią tu ci wieśniacy, którzy od dzieciństwa poświęcili się naukom i stanowi kapłańskiemu. Wśród pospólstwa miejskiego nie brak i takich, którzy w zarządzaniu znacznym majątkiem wyręczają się służbą i pomocnikami, a sami wolni od zajęć mogą się oddawać poważniejszym naukom albo próżnowaniu. Wielu żyje zbyt rozrzutnie i wystawnie, i stąd rosną ceny różnych artykułów, a niejeden z zamożniejszych popada w ten sposób w ubóstwo. Tyle więc o szlachcie i pospólstwie.\nTeraz powiemy o stanie kapłańskim czyli duchownym.\nAle żeby lepiej naświetlić jego położenie, spróbujmy najpierw powiedzieć parę słów na temat wyznań. Ludność Polski, odrzuciwszy od siebie raz na zawsze bezbożną cześć bałwanów, od sześciuset lat przeszło wiernie zachowuje i pobożnie wyznaje religię chrześcijańską, aż do naszych czasów ze wstrętem odwracając się od heretyckich nowinek. Dopiero całkiem niedawno, bo za naszej już pamięci, wtargnęła najpierw zaraza luterańska, wkrótce znów berengariańska czyli kalwińska; niejednemu zamąciła ona w głowie przywieziona z zagranicy przez kupców i wyjeżdżającą po rzetelne wykształcenie młodzież, która lekkomyślnie goni za wszelką nowością. Również już kiedyś, u schyłku panowania króla Władysława Jagiełły i za pierwszych lat rządów jego synów, Władysława i Kazimierza (na pierwszego z tych monarchów nie oglądano się zbytnio, bo był już za stary, tych znów lekceważono, jako jeszcze za młodych), poczęła się tu wkradać herezja husycka i wiklefejska, lecz dzielność monarchów i biskupów, ich powaga, nauka i gorliwość w wierze oraz pobożność, nieugiętość i stałość wszystkich innych dostojników nie pozwoliły, aby zło głębiej zapuściło swe korzenie. Toteż ci zachowali wówczas wraz z dawną religią również godność, szacunek u ogółu oraz ład w państwie. Oby i współcześni potrafili zostawić po sobie ten wzór swym potomnym!. A tymczasem nie skończyło się na wspomnianych przed chwilą nieszczęściach, ale całe już hordy pikardystów, anabaptystów, arian, pneumatomachów, trydeitów, focynian, ebionitów, obrzezanych i nie wiem, jakiej jeszcze zarazy - o, niegodziwości ! - mając raz popuszczone cugle swawoli wpadają do Polski; i wymawiając się hasłem wolności, czy raczej nadużywając wolności, za przykładem niektórych ze szlachty, każdy sam sobie daje wykład wiary świętej, więcej jeszcze - zaczyna być sobie królem i prawem. Ale nad tym obszerniej gdzie indziej się użaliłem.\nMieszkańcy Prus nieco później wstąpili do służby na rzecz Chrystusa, ale za to szybciej i gorliwiej przyjęli luteranizm, zwłaszcza mieszczanie i ludność krwi niemieckiej. Przyczynił się do tego napływ kupców i rzemieślników niemieckich, handel oraz lektura książek przywożonych z Niemiec. Bo gdy ten motłoch złożony z ludzi jak gdyby wypuszczonych na wolność strząsnął raz z siebie jarzmo karności kościelnej, urzędnicy czy to ze strachu, czy to z przewrotnej skłonności umysłu, a także z powodu przysięgi, jaką złożyli swoim mistrzom w Niemczech, nagięli się w tym samym kierunku, a nawet dawali się przekupić, i nie tylko że nie powściągnęli rozpasania, ale jeszcze je umocnili i spotęgowali. Wielu jednakże zachowuje nadal zbożne obyczaje przodków zwłaszcza tam, gdzie urzędnicy wypełniają swój obowiązek, a nie roszczą sobie prawa do tego, co do nich nie należy\nNiektóre godności i urzędy\nDo urzędników i ministrów koronnych zalicza się dwóch naczelnych wodzów, z których jeden jako główny i najwyższy dowódca wojsk nazywa się hetmanem wielkim koronnym, drugi hetmanem polnym. Ten pierwszy jest wodzem i głównodowodzącym na wojnie, z ramienia króla - jako jego zastępca. On prowadzi wojsko, on obiera miejsce na obóz, ustawia szyki, daje hasło do boju i do odwrotu, troszczy się o dowóz żywności i zaopatrzenie w czasie wojny, wyznacza ceny na przedmioty handlu, określa miary i wagi towarów oraz wymierza kary winnym przestępstw. Hetman polny natomiast, jakby jego z kolei zastępca, mianowany przez króla, zajmuje się w szczególności służbą wartowniczą i zwiadowczą oraz dowodzi oddziałami najemnymi, zwłaszcza pod nieobecność hetmana wielkiego. Jednakże ani jeden ani drugi nie mają miejsca w senacie, a nawet wiemy o hetmanach mianowanych na określony przeciąg czasu i mamy wskazówki przemawiające za tym, że dawniej nie zaliczano ich do ministrów koronnych.\nTym bardziej nie mają miejsca w senacie i żadnych obowiązków odnoszące się do całego Królestwa urzędy, jak: miecznik, podczaszy czyli cześnik, mistrz zastawy, którego nazywają krajczym, stolnik, podstoli, kuchmistrz, który czuwa nad przygotowywaniem uczt i pracą królewskich kucharzy. I niewątpliwie zachodzi tu jedno z dwojga: albo są to jednocześnie urzędy ziemskie województwa krakowskiego, albo też to województwo jako jedyne ze wszystkich w ogóle tych urzędów nie ma. Dlatego też i my opierając się na zdaniu ludzi lepiej znających się na rzeczy, przedstawimy związane z tymi tytułami obowiązki, mówiąc zarazem o godnościach i urzędach ziemskich.\nZiemskimi nazywamy te godności i urzędy, które dotyczą nie całego Królestwa, lecz poszczególnych i województw. U ogółu noszą one nazwę urzędów ziemskich, a ich piastunowie - urzędników ziemskich. Do tych zaś należą: podkomorzy, starosta, miecznik, chorąży, cześnik, podczaszy, krajczy, podstoli, stolnik, wojski, sędzia, podsędek, pisarz, skarbnik, łowczy i koniuszy, czyli zarządzający stadniną. Urzędnicy ci mają swoje z dawien dawna określone funkcje czy zadania, każdy w swoim województwie czy ziemi, jak to się powszechnie mówi. Dawniej, kiedy Królestwo podzielone było na wiele księstw i każde z nich miało swego księcia, wymienieni tu urzędnicy byli jego osobistymi pomocnikami. Obecnie większość z nich zatrzymuje tylko tytuł i godność pozbawioną funkcji. Takimi urzędnikami są miecznicy, cześnicy, podczaszowie, krajczowie, stolnicy, podstolowie i skarbnicy, o ile czasem nie mają zleceń od króla, by zasiadali w nadzwyczajnych sądach, zwanych komisjami; chociaż jeszcze i teraz dusznie się uważa, że mogą oni pełnić właściwe sobie urzędy, każdy w granicach swej ziemi (od której ma nazwę), za każdym przybyciem monarchy. I tak miecznik poznański ma prawo nosić przed królem miecz w czasie wielkich uroczystości na obszarze całego województwa poznańskiego; cześnik ma prawo podawać mu puchar; krajczy - szykuje stół; stolnik wnosi potrawy; podstoli poprzedza stolnika, niosąc berło czy laskę; podczaszy zawiaduje napojami; skarbnik zarządza królewską szkatułą i sprzętami. Wszyscy inni pełnią nadal swoje urzędy bez żadnych ograniczeń. I tak chorąży dzierży w czasie wojny chorągiew na czele wojsk swego województwa, wojski jest opiekunem zamku, każdy w swoim okręgu, póki trwa wojna, toteż zwolniony jest z obowiązku stawania na pospolite ruszenie; łowczy kieruje łowami i rządzi lasami; koniuszy stajnią czy stadniną, sędzia roztrząsa sprawy i prywatne zatargi szlachty i przewodniczy w sądzie razem z podsędkiem, który nie jest jego zastępcą lecz towarzyszem i ustępuje mu tylko w hierarchii. Pisarz jest sekretarzem i prowadzi akta sądowe, ale i jemu także przysługuje prawo zabierania głosu w sądzie, raczej na zasadzie przyjętego zwyczaju niż z przepisu prawa. Podkomorzy (by wreszcie na samym końcu wyjaśnić jego obowiązki, jakkolwiek pod względem godności przewyższa on wszystkich tu wymienionych!) być może kiedyś zarządzał, każdy w swej ziemi,- komnatą królewską i służbą pokojową monarchy; obecnie przewodniczy tylko sądom wytyczającym granice wsi i dóbr ziemskich, i tak jak sędzia, podsędek i pisarz, zobowiązany jest do składania przysięgi. Ma on jeszcze pomocników w urzędzie, i to również przysięgłych, po jednym na każdy okręg, zwanych komornikami, może dlatego, że w dawniejszych czasach podkomorzy dobierał sobie do pomocy służbę z komory królewskiej; obecnie wybiera on ich według swego upodobania, ze szlachty zamieszkałej na terenie jego okręgu i przyjmuje od nich przysięgę, a ilekroć trzeba, dowolnie ich zmienia.\nPodkomorzy krakowski niezależnie od pozostałych uprawnień posiada ten szczególny przywilej, że jest rozjemcą i nadzorcą żup solnych leżących na obszarze związanym z jego tytułem.\nO obowiązkach starostów będzie mowa niebawem. Poza tym ci, o których mówiliśmy przed chwilą, nie wszyscy występują w każdym województwie i nie zawsze po jednym na województwo. I tak województwo krakowskie zawsze ma jednego podkomorzego, miecznika, stolnika, wojskiego, sędziego, podsędka i pisarza; w województwie poznańskim natomiast wszystkie inne urzędy mają tak samo po jednym, ale zawsze jest dwóch podkomorzych, sędziów, podsędków i pisarzy; ziemia wschowska bowiem, która w pewnym okresie dziejów odłączona była od Polski, ma odrębną, własną obsadę tych właśnie urzędów. Podobnie i województwo sandomierskie ma po jednym we wszystkich urzędach oprócz wojskiego, który to urząd nie tak dawno zaczął mieć oddzielnie dla siebie obszar przyszowski. Województwo kaliskie znów ma po jednym urzędniku dla każdej z omawianych godności, Województwo sieradzkie pozbawione jest krajczego i podstolego, ma zaś jednego miecznika, sieradzkim\ncześnika i stolnika, a po dwu podkomorzych, chorążych; sędziów i pisarzy, bo ziemia wieluńska ma swych własnych, jak sądzę, od czasu, kiedy to oderwana została od Polski. W tymże województwie sieradzkim jest również dwóch wojskich, jeden większy, drugi mniejszy. Województwo łęczyckie nie ma miecznika, krajczego i podstolego, a z pozostałych urzędów ziemskich po jednym. Tak samo jest w województwie brzeskim. Województwo zaś inowrocławskie ma jednego miecznika, nie ma żadnego krajczego ani podstolego, a wszystkich innych urzędników ziemskich jest tam po dwóch z każdego urzędu, bowiem ziemia dobrzyńska ma oddzielnego podkomorzego, chorążego, cześnika, stolnika, wojskiego, sędziego, podsędka i pisarza. .\nWojewództwo ruskie ma zawsze po pięciu naraz podkomorzych, chorążych, cześników, stolników, wojskich, sędziów, podsędków i pisarzy, a mianowicie lwowskich, przemyskich, sanockich, halickich i chełmskich; nie ma natomiast żadnego miecznika, krajczego anio podstolego.\nWojewództwo podolskie również nie ma żadnego z tych trzech, a z pozostałych urzędów ziemskich każdy reprezentowany jest zawsze przez jednego urzędnika, wyjąwszy wojskich, których jest dwóch: kamieniecki i trębowelski.\nI województwo lubelskie niema miecznika, krajczego i podstolego, natomiast ma po jednym chorążym, cześniku i stolniku, a wszystkich pozostałych urzędników po dwóch, ziemia łukowska bowiem ma swego własnego podkomorzego, wojskiego, sędziego, podsędka i pisarza.\nWojewództwo bełskie ma jednego. podkomorzego, chorążego, cześnika, stolnika, sędziego, podsędka i pisarza, pozostałych zaś nie posiada.\nW województwie płockim jest jeden podkomorzy, cześnik, stolnik i wojski, ale za to po dwóch sędziów, podsędków i pisarzy (bo ziemia zawkrzeńska ma swoich własnych). W województwie tym brak krajczego i podstolego.\nW województwie rawskim natomiast, choć również brak tam krajczego, a ponadto miecznika, jest jeden podstoli; pozostałych zaś urzędników ma po trzech, oddzielnie dla ziem, mianowicie rawskiej, gostyńskiej i sochaczewskiej.\nWojewództwo mazowieckie ma jedenastu sędziów, dokładnie tylu, ile obejmuje ziem, a więc jest sędzia czerski, wiski, warszawski, nurski. wyszogrodzki. zakroczymski, ciechanowski, łomżyński, ostrołęcki czyli zambrowski, rożański i liwski; tyleż samo podsędków i pisarzy, ale podkomorzych mniej, bo w ziemi zambrowskiej urzędu tego brak. Cześników i stolników posiada Mazowsze po ośmiu, ponieważ nie ma ich w ziemi rożańskiej, liwskiej i zambrowskiej. Poza tym chorążego brak w ziemi łomżyńskiej, a podstolego. nie mają ani te właśnie ziemie, ani ziemia nurska i wyszogrodzka. Następnie podczaszych i skarbników ma województwo mazowieckie tyluż co i podstolich, mianowicie pięciu. Podczaszego ma również województwo rawskie. Natomiast województwo brzeskie posiada skarbnika. Wszystkie zaś pozostałe województwa nie mają ani podczaszego, ani skarbnika. Kuchmistrza nie ma żadne województwo prócz krakowskiego, o ile w ogóle nie jest on raczej kuchmistrzem koronnym. Koniuszego nie posiada żadne województwo z wyjątkiem ruskiego. Łowczych mają tylko województwa: krakowskie, poznańskie, sieradzkie i łęczyckie, każde po jednym, natomiast województwa sandomierskie i mazowieckie mają po dwóch łowczych. To drugie mianowicie ma łowczego wiskiego i łomżyńskiego, a pierwsze - sandomierskiego oraz radomskiego. Ponadto zarówno ziemia oświęcimska jak i zatorska mają własnych sędziów, każda jednego. Ma ich także księstwo siewierskie z ramienia biskupa. Z pozostałych urzędów ziemskich nie ma Śląsk żadnego, z wyjątkiem zarządców czyli starostów, o których już teraz pomówić nam trzeba.\nStarosta, którego słusznie moglibyśmy nazwać zarządcą, z dodaniem nazwy zamku, powierzonego jego władzy, jest stróżem i obrońcą nie tylko królewskiego zamku lecz także pokoju i ładu publicznego, każdy w obrębie swego starostwa: on ma je chronić od przemocy, bronić i oczyścić od złodziei i zbójców. Dlatego też ma rozległą władzę sądowniczą i egzekucyjną, nie tylko w stosunku do ludności wiejskiej i mieszczan, ale także wobec ludzi ze stanu szlacheckiego, o czym dokładniej mówić będziemy we właściwym miejscu. Co więcej, on na koniec rozkazuje wykonanie wyroków wszystkich innych sądów, zarówno kościelnych, jak i świeckich, jeśli inni egzekutorzy przeprowadzić tego nie chcą czy nie mogą. Troszczy się on również o królewski majątek i dochody, wpływające z własnego gospodarowania i czynszów oraz z poborów od mieszczan i kmieci. I w ogóle zamki i wsie czy folwarki wiejskie razem z całym nienaruszonym dobytkiem oraz miasta i osady królewskie pozostają pod władzą starostów.\nJako jeden ze wszystkich starosta krakowski, choć ma bardzo szeroką władzę sądowniczą, to jednak nie sprawuje nadzoru nad budowlami zamku i dochodami władcy, zajmuje się tym bowiem wielkorządca tego zamku.\nTymczasem starosta poznański, chociaż ma jeszcze większe przywileje i władzę sądowniczą na obszarze całej Wielkopolski i z tego powodu często nazywany jest generalnym starostą wielkopolskim, ma jednak nadzór nad całością zamku poznańskiego i dochodami królewskimi, ale tylko z nim związanymi, bo. pozostałe terytoria poddane jego władzy mają własnych urzędników, których w sposób mniej już właściwy nazywamy również starostami; o nich będziemy mówić później.\nStarosta musi być szlachcicem, posiadającym swoją Prawa własną ziemię i dobra ziemskie w tym samym starostwie, które obejmuje w zarząd. I nie wolno powierzać urzędu starosty cudzoziemcom, choćby kandydat pochodził z rodu królewskiego czy książęcego. Poza tym nikt nie może piastować dwu starostw jednocześnie, a nawet nie wolno nikomu urzędu starosty, ale grodowego łączyć z pierwszą w województwie kasztelanią czy z godnością wojewody tegoż województwa, wyjąwszy województwa poznańskie i krakowskie, w których obowiązuje inne prawo. Nawet i starostwa śląskie nie podlegają tym prawom.\nKażdy starosta ma swego zastępcę, którego pospolicie podstarościm lub burgrabią. On to w zastępstwie starosty sprawuje władzę nad całym starostwem i zajmuje się wykonywaniem wyroków sądowych. Starosta ma jeszcze drugiego pomocnika do sądów stałych, odbywanych zazwyczaj w określonych terminach; tego nazywają sędzią grodzkim. Zarówno jednego jak i drugiego może on dowolnie mianować i zwalniać, ale obaj tak jak i sam starosta muszą być przysięgli, a poza tym pochodzić ze szlachty i posiadać pewne dobra ziemskie w tymże, starostwie, przy czym nie jest dozwolone prawem, aby sędzia ziemski czy grodzki był zarazem podstarościm. Każde starostwo ma także przysięgłego pisarza, którego nazywają pisarzem grodzkim.\nMają i ludzie świeccy w swoich kręgach, zarówno szlachta jak i pospólstwo, własne swe sądy, w których nie wolno przewodzić tym, co przyjęli święcenia albo piastują urząd kapłański. Co do szlachty, to podlega ona w szczególności sądom ziemskim, sprawowanym przez urzędników ziemskich: sędziego, podsędka i pisarza, i odbywającym się - w jednych miejscowościach cztery razy do roku, w drugich - sześć, a w innych - co miesiąc, chyba że zabraknie sędziego, podsędka czy pisarza albo na przeszkodzie stanie wyprawa wojenna, bądź sejm czy sądy wiecowe, o których powiemy nieco później; wówczas bowiem milczą sądy szlacheckie, nie tylkoziemskie, lecz i inne.\nW każdym województwie są pewne miasta, w których procesuje się szlachta posiadająca majątek i włości leżące na tym samym terytorium 185. I nie wolno nikogo pozwać do sądu znajdującego się poza jego właściwym terytorium, chyba że sam pozwany odstąpi od tego przywileju, podpisując swym nazwiskiem określone zobowiązanie. Poza tym, kto dóbr ziemskich nie posiada, nie może być pozwany na podstawie tego prawa, choćby to był duchowny, wyjąwszy sprawy o uregulowanie granic posiadłości i o przypisanego do roli, który zbiegł z obcych włości, o zabójstwo czy zranienie, albo wreszcie jeśli duchowny posiada dobra ziemskie z jakiegoś innego tytułu, a nie z racji urzędu kapłańskiego. A miasta i powiaty sądowe są następujące: w województwie krakowskim - zamek krakowski, Proszowice, Książ, Lelów, Biecz, Czchów, w którym to mieście odbywają się również procesy z ziemi sądeckiej; w województwie poznańskim: Poznań, Kościan i Wschowa; w województwie sandomierskim: Sandomierz, Radom, Opoczno, Chęciny, Wiślica, Pilzno; w województwie kaliskim: Kalisz, Gniezno, Pyzdry, Konin, Kcynia, Nakło; w województwie\nsieradzkim: Sieradz, Szadek, Piotrków, Radomsko oraz Wieluń i Ostrzeszów ; w województwie łęczyckim: Łęczyca, Brzeziny i Orłów; w województwie brzeskim:\nBrześć, Kruszwica, Kowal i Przedecz; w województwie inowrocławskim: Inowrocław i Bydgoszcz oraz Dobrzyń, Rypin i Lipno; w województwie ruskim: Lwów, Przemyśl, Sanok, Halicz i Chełm; w województwie podolskim: Kamieniec i Trembowla; w województwie lubelskim: Lublin i :tuków; w województwie bełskim: Bełz, Busk, Horodło; w województwie płockim: Płock, Płońsk, Bielsk, Raciąż, Zawkrze, Mława i Szreńsk; w województwie mazowieckim: Czersk, Wizna, Warszawa, Nur, Wyszogród, Zakroczym, Ciechanów, Łomża, Zambrów, Rożan i Liw; w województwie rawskim: Rawa, Gostynin i Sochaczew. Na Śląsku natomiast starostwa: oświęcimskie i zatorskie, jak jedno tak i drugie ma swych osobnych sędziów, którzy razem z wybranymi ze szlachty urzędnikami wymierzają sprawiedliwość pod przewodnictwem starosty. Podobnie wygląda sądownictwo księstwa siewierskiego, stanowiącego własność biskupa krakowskiego. Dawniej na Śląsku przewodniczyli sądom sami książęta, każdy w swoim księstwie.\nW sądach tych rozpatruje się najczęściej wszystkie sprawy prywatne szlachty i - jak to mówią prawnicy cywilne oraz z pozwu cywilnego. Spór graniczny między szlachtą, albo między szlachcicem a duchownym rozpatrywany jest najpierw w tym właśnie sądzie, ale w końcu trafia do podkomorzego ziemskiego, który przybywając na miejsce sam, osobiście, albo przez swego zastępcę, komornika z danego powiatu, opisuje stan rzeczy i z pomocą umownych słupków i znaków wytycza sporne granice. I to jest jedyne uprawnienie sądowe podkomorzych. Poza tym, jeśli szlachcic ma jakiś zatarg z zarządem dóbr królewskich, rzecz rozpatrywana jest nie w sądzie ziemskim czy podkomorskim, ale na prośbę szlachcica król mianuje senatorów i urzędników ziemskich czyli urzędników tego województwa, w którym toczy się spór kilku sędziów rozjemczych, zwanych komisarzami. Zwykle między nimi jest i podkomorzy. Ci sprawują sąd, przybywszy na miejsce. To samo dzieje się, jeśliby granice sporne z dobrami królewskimi miała posiadłość i ziemia należąca do duchownego, tylko że wtedy biskup danej diecezji do mianowanych przez króla sędziów rozjemczych dodaje jeszcze jednego czy dwóch komisarzy od siebie. W podobny sposób prosi się króla o sędziów rozjemczych w sprawie rozdziału majątku rodzinnego czyli o podział spadku między braci i krewnych, jakkolwiek tego rodzaju sprawy rozstrzygać może również i starosta.\nGodności senatorskie Królestwa Polskiego oraz krajów z nim złączonych i kolejność w senacie obowiązująca na mocy konstytucji sejmu w Lublinie, ogłoszonej w roku 1569.\nwileński lub poznański - na zmianę\npłocki lub warmiński - na zmianę\nżmudzki czyli miednicki\nWojewodowie, wraz z niektórymi innymi wyższymi senatorami włączonymi w ich szereg, w ogólnej liczbie trzydziestu pięciu:\nwojewoda poleski czyli podlaski\nTrzydziestu kasztelanów większych:\npoleski czyli podlaski\nCzterdziestu dziewięciu kasztelanów mniejszych:\nkonarski - z województwa sieradzkiego\nkonarski - z województwa łęczyckiego\nkonarski - z województwa inowrocławskiego\nmarszałek nadworny litewski.\n10 listopad 2005 r.


Gdzie się zatrzymać na Malediwach w budżecie | Nomadic Matt - Historie podróżnicze - 2021\nZawsze chciałem odwiedzić Malediwy (edytować: W końcu to zrobiłem!). Często marzyłem o tych bungalowach nad wodą i piaszczystych plażach. Ale te sny zamieniły się w koszmary, kiedy uświadomiłem sobie, ile kosztują te bungalowy. Na szczęście zmiany w sposobie uprawiania turystyki w kraju pozwoliły na pojawienie się niewielkiej, ale rozwijającej się branży podróży budżetowych, a dziś Kristin Addis z Be My Travel Muse dzieli się budżetem z Malediwami. Właśnie wróciła i chętnie usłyszę jej wskazówki.\nKiedy wyobrażasz sobie Malediwy, możesz pomyśleć o siedzeniu przed bungalowem nad wodą, patrząc na ocean w kolorze jadeitu i szafiru, gdzie pobliscy pracownicy serwują musujące wina i czekają na każdą zachciankę.\nTo uosobienie romantycznego luksusu.\nI kosztuje fortunę. Ceny kurortu zaczynają się od setek za noc i nie obejmują nawet żywności!\nDla wielu ludzi ten kraj jest nieosiągalnym marzeniem.\nAle co, jeśli powiem ci, że możesz łatwo pozostać na Malediwach za cenę niższą niż noc w luksusowym kurorcie? Co jeśli powiem ci, że możesz podróżować na Malediwy bez konieczności przebywania w drogich kurortach lub jedzenia drogich posiłków?\nDopiero gdy zarezerwowałem impuls na lot AirAsia do kraju wyspiarskiego, dowiedziałem się, jak łatwo i niedrogo podróżować na Malediwy.\nPodczas gdy Malediwy znane są z luksusowych ośrodków wypoczynkowych i luksusowego wypoczynku, można cieszyć się niedrogą podróżą do raju.\nPodróż na Malediwy za tanie\nDotarcie do tych pięknych wysp kosztowało wiele czasu i pieniędzy, a loty w górę sięgały 1000 $ i wiele podróży.\nWspaniałą wiadomością jest to, że coraz więcej regionalnych linii lotniczych oferuje bardzo rozsądne loty na Malediwy. Na przykład Sri Lankan Airlines latają z Kolombo do Malé za około 100 USD w jedną stronę. Tanie bilety można również znaleźć na Emirates przez Dubaj, a opłaty zaczynają się od 300 USD. Tania linia lotnicza AirAsia właśnie wprowadziła trasę ze swojego hubu w Kuala Lumpur z taryfami tak niskimi, jak 130 USD (tak właśnie skończyłem). Loty z Bangkoku i Singapuru zaczynają się od 300 USD.\nKrótko mówiąc, możesz latać tutaj z większości głównych węzłów na Bliskim Wschodzie iw Azji na tanie, bezpośrednie loty.\n(Matt mówi: jeśli nie jesteś jeszcze w regionie, aby skorzystać z tanich taryf i chcesz polecieć z Ameryki Północnej, Europy lub Australii, twoje przeloty międzynarodowe mogą stać się drogie, ale dzięki hackingowi podróżnemu możesz zdobyć kilka bezpłatnych lotów) . Dowiedz się więcej tutaj.)\nPodróżowanie po Malediwach za tanie\nNa Malediwach nic nie jest dostępne bez promu lub dodatkowego lotu krajowego. Promy z lotniska do iz Malé (główna wyspa) są tuż przy wyjściu z lotniska i nie można ich przegapić. Z wyjątkiem czasów modlitwy - pięć razy dziennie zgodnie z religią muzułmańską - zawsze biegają i wychodzą, gdy są pełne. Prom do Malé odchodzi co 15 minut, kosztuje 1 USD, a podróż trwa około 20 minut.\nZ Malé taksówką na około 5 USD do głównej stacji promowej, aby uzyskać dostęp do innych wysp.\nAby ominąć wyspy, możesz skorzystać z publicznego promu, ale sprawdź rozkłady jazdy, ponieważ promy nie kursują codziennie. Ceny promów wynoszą 3-20 USD. Jeśli prom nie kursuje w danym dniu lub wybrana wyspa jest zbyt daleko, aby dostać się do niego promem, patrzysz albo na noc w Malé, na bardzo kosztowną (myślę, że 300-400 USD) motorówkę, albo 200 dolarów lotu krajowego.\nJeśli chcesz odwiedzić wyspę oddaloną od Malé, musisz skorzystać z systemu przesiadek promowych na wyspie, co może wymagać noclegu na wyspie po drodze.\nNajlepszy budżet Przyjazne miejsca na pobyt na Malediwach\nW 2009 r. Malediwy zaczęły zezwalać mieszkańcom na zakładanie własnych pensjonatów. Otworzyło to drzwi dla kilku niedrogich i lokalnych lokali, aby powitać gości na lokalnych wyspach. Chociaż w kraju nadal nie ma możliwości zakwaterowania w akademiku lub akademiku, prywatne pokoje można znaleźć za jedyne 40 USD za noc. Jeśli podróżujesz z przyjacielem lub partnerem, Twój udział spada do 20 USD.\nUżyłem Airbnb, który uważałem za przydatny, ponieważ umożliwia komunikację bezpośrednio z hostem. Zatrzymałem się na Mahibadoo w Amazing Noovilu na atolu Ari.\nMój właściciel pensjonatu pracował kiedyś w ośrodkach, więc miał świetny dostęp do tego, czego chcieli jego goście i jak zaspokoić ich potrzeby. Sam pokój był czysty i wygodny, z klimatyzacją i wentylatorami. Łazienka była w stylu malediwskim: na zewnątrz, ale całkowicie zamurowana dla prywatności, z roślinami frangipani rosnącymi w piasku i wokół prysznica. To była najfajniejsza łazienka, w jakiej kiedykolwiek korzystałem. Dodatkowo miał ciepłą wodę i toaletę w stylu zachodnim.\nJeśli chcesz poznać Malediwy, poznać mieszkańców i jednocześnie zaoszczędzić pieniądze, pobyt w jednym z tych małych pensjonatów pozwoli Ci doświadczyć piękna i cudu tej oszałamiającej części świata bez płacenia za kurort ceny (które zwykle zaczynają się od 300 USD za noc).\nAby znaleźć te prywatne (i niedrogie) pensjonaty, najlepsze są następujące strony:\nJedzenie na budżet\nW moim pensjonacie każdy posiłek był autentyczną kuchnią malediwską, spożywaną jako grupa z rodziną właściciela i wliczona w cenę pensjonatu. Jest to typowe, ponieważ wiele wysp nie ma wielu restauracji, więc większość pensjonatów zawiera posiłki w cenie nocnej.\nJeśli Twój pensjonat nie zapewnia posiłków, lokalne restauracje są bardzo tanie. Kawiarnie na wyspie serwują kawę od wczesnego rana do późnej nocy za około 1,50 USD. Oferują również przekąski, kanapki i makaron na bliżej 3 dolary.\nPonadto każdego ranka, kiedy tam byłem, rybacy dokowali i sprzedawali część swoich połowów. Możesz łatwo dołączyć do mieszkańców, targować się o świeże ryby prosto ze źródła za rozsądne ceny, a następnie wrzucić je do grilla w swoim pensjonacie.\nOprócz ryb z grilla typowa kuchnia malediwska obejmuje śniadanie ze słodkiej i gęstej herbaty mlecznej, tuńczyka w puszkach zmieszanego z cebulą i sokiem z limonki oraz pysznego płaskiego chleba roshi, który jest podobny do indyjskiego roti. Obiady i kolacje składały się głównie z niewiarygodnie świeżych ryb, pysznych curry, roshi i ryżu z masłem, które jedliśmy rękami (chociaż w razie potrzeby zapewniono widelec i łyżkę).\nNiedrogie przyjazne wycieczki na Malediwach\nBiorąc pod uwagę, jak duży nacisk kładłem na nurkowanie za pośrednictwem naszej korespondencji Airbnb, mój właściciel pensjonatu postanowił zabrać mnie na kilka nurkowań, wynajmując sprzęt od miejscowych rybaków z morskiego ogórka i prosząc brata, żeby nas wypędził w rodzinie prędkość łodzi. Skończyło się na tym, że byliśmy tylko we dwoje, co oznaczało, że nurkowałem najlepsze rafy na świecie bez żadnych innych nurków za jedyne 65 USD za czołg.\nMój gospodarz zabrał nas także do snorkelingu z mantami (za 30 USD) i, co chciałem zobaczyć od lat: rekiny wielorybie. Wskoczyły inne ładunki turystów, by po pięciu minutach wyskoczyć z wody ze względu na charakter większych grupowych wycieczek nurkowych na Malediwach. Miałem jednak przyjemność pływać z rekinem wielorybim przez 45 minut, ponieważ mój przewodnik był szczęśliwy, że mogę zostać tak długo, jak chciałem. Cieszył się z tego spotkania tak samo jak ja!\nKażda wycieczka była taka, od nocnych połowów na lokalnej łodzi rybackiej (za 25 USD), po zwiedzanie pobliskiej bezludnej wyspy (60 USD). Każdego dnia miałem prywatnego przewodnika, który doprowadzał mnie do najlepszych miejsc i oferował elastyczność, która nie pochodzi z pakowanego ośrodka. Tego rodzaju doświadczenia są znacznie bardziej osiągalne podczas pobytu w mniejszym pensjonacie; większość wymienia nawet ceny na wycieczki na swoich stronach internetowych i aukcjach Airbnb, więc wiesz, co dostajesz przed dokonaniem rezerwacji.\nJeśli Twój pensjonat nie zapewnia tych wycieczek, zapytaj lokalne ośrodki, co mogą zapewnić. Mogą być skłonni pozwolić ci dołączyć do ich wycieczek, nawet jeśli nie mieszkasz u nich. Biuro podróży Secret Paradise specjalizuje się również w pomaganiu tym, którzy chcą lokalnych doświadczeń w organizowaniu wycieczek i nurkowaniu, unikając drogich kurortów.\nInne rzeczy do zapamiętania podczas podróży na Malediwy\nChociaż nie chciałbym wymieniać się doświadczeniami za nic, zastanawiałbym się dwa razy, czy nie wybrać taniej drogi, jeśli chciałbym móc pić wino i nosić bikini, co jest ogólnie dozwolone tylko na wyspach. Malediwy są krajem muzułmańskim i zabraniają alkoholu (i wieprzowiny!) Przedostania się do kraju lub spożywania na lokalnych wyspach. Ważne jest również, aby kobiety zakrywały ramiona i nogi, co oznacza brak bikini, choć gdy opuściliśmy wyspę na wycieczce, bikini było w porządku.\nDodatkowo, podczas gdy mój pensjonat był świetny, wciąż borykało się z narastającymi bólami, takimi jak brak Wi-Fi i sporadyczny zimny prysznic, tak jak robi to większość nowszych pensjonatów.\nAle odkryliśmy, że jest to całkowicie możliwe, aby spędzić tydzień na Malediwach, wraz z wycieczkami i posiłkami, za taką samą cenę, jak tylko jedną noc w domku wypoczynkowym. Podczas gdy rozpieszczanie jest świetne, nie lubię być zamurowany w fantazyjnym kurorcie. Korzystając z okazji, by zobaczyć, jak żyją miejscowi Malediwy, jedząc z nimi posiłki i dołączając do nich na wycieczki na swoich motorówkach, raj stał się jeszcze bardziej idylliczny.\nRozpoczyna się turystyka budżetowa na Malediwach, a teraz jest dobry moment na wyjazd, ponieważ nadal nie ma zbyt wielu obcokrajowców poza kurortami (byłem jedynym obcokrajowcem na moim promie), a wyspy nie są na wielu radarach podróżujących taniej. Oddalenie kraju zawsze będzie oznaczało, że dotarcie do niego zajmie trochę czasu i trochę pieniędzy, ale Malediwy nie są już wyłącznym placem zabaw bogatych i mogą z nich korzystać wszyscy podróżni.\nKristin Addis jest byłym bankierem inwestycyjnym, który sprzedał wszystkie swoje rzeczy i pożegnał się z Kalifornią na rzecz podróżowania solo przez Azję, szukając przygód poza szlakiem. Nie ma prawie nic, czego by nie spróbowała i prawie nigdzie nie chce się zbadać. Możesz znaleźć więcej jej rozważań w Bądź moją podróżą Muse. Połącz się z nią Twitter i Facebook.\nAby uzyskać więcej wskazówek na temat podróży na Malediwach, zapoznaj się z tym szczegółowym przewodnikiem po planowaniu.\nObejrzyj wideo: Dzień na odwrót z KAMERZYSTĄ. LORD KRUSZWIL (Styczeń 2021).\nCopyright 2021 \_ none \_ Spędź tydzień na Malediwach na mniej niż noc w ośrodku


Bo dzieci - blog Krzysztof Leski\n14.01.2011 3183 0\nTo jest klasyczna hupca medialna: kiepskie źródło, tendencyjne omówienie i wnioski mogące źle wpłynąć na sprawy dla Polski arcyważne. Za takie rzeczy dziennikarzy trzeba wyrzucać z zawodu. A raczej trzeba by - gdyby chodziło o informację. Chodzi jednak o marketing, o klikalność, więc nie tylko się nie wyrzuca, ale tak każe pracować.\nZaczęło się, jak zwykle, od nocnej prasówki w PAPie. Krótka notka o artykule w "Metrze": Aż jedna trzecia z pytanych przez Ministerstwo Pracy osób w ogóle nie zamierza mieć dzieci (...) Głównymi powodami takiego stanu rzeczy są: niskie pensje i niepewność na rynku pracy, brak kompleksowej pomocy państwa oraz brak partnerstwa między płciami.\nPAPowską notkę, jak zwykle, bezmyślnie przekleiły wszystkie portale. I oto czytam w 24: Sama jestem tą młoda, z wyżu, bez dzieci... Czy młoda, z wyżu, bez dzieci, z odrobiną wolnego czasu na napisanie posta, zajrzała do źródła? Zastanowiła się, na czym "badania" oparto i czy istotnie takie właśnie zamiary ma znaczna część jej pokolenia?\nArtykuł w "Metrze" wyguglać łatwo. Równie łatwo znaleźć w nim, że "badanie" pochodzi z 2009 (roku, w którym nastroje były stosunkowo najniższe), a "próbę badawczą" stanowiło... ponad 120 pogłębionych wywiadów i dyskusji z ponad 120 Polakami w wieku 25-45 lat, mieszkańcami miast.\nPróba ewidentnie, bo z założenia, niereprezentatywna – miejska. Nie wiemy, czy całą zaliczono do "młodych", czy i jaka część respondentów ma już dzieci. Nie wiemy, jak pytano ich o zamiary w sferze rozmnażania. Nie wiemy, jak zróżnicowane były odpowiedzi. W zasadzie wiemy jedno: że ktoś w resortowym instytucie wykonał kawał roboty. Nie sposób ocenić, czy przydatnej.\nTekst zawiera taki oto fragment: Według GUS przyrost naturalny w Polsce maleje nieprzerwanie od 1984 roku. W latach 2003-2005 był ujemny. Te dwa zdania bezmyślnie "przedrukowała" PAP, a za nią portale. Przepraszam - po 2005 nie jest ujemny? Zatem maleje nieprzerwanie, ale wzrósł? Ta czepialska, owszem, uwaga pokazuje niestety jakość dziennikarskiej roboty. Na każdym etapie - od "Metra", przez PAP, po wszystkie portale copy-paste.\nTyle o stronie medialnej. Czy neguję problem? Nie. Przeciwnie - sam o tym pisywałem. Pozwolę sobie jednak na parę uwag opartych na własnym doświadczeniu, na iluś tam "pogłębionych dyskusjach" z ludźmi. Problemem jest ogólna niepopularność "robienia dzieci", ale nie praca, płaca, niepewność jutra czy brak żłobków. W mniejszym lub większym stopniu tak było zawsze. To nie powody, to raczej preteksty, które wymyślamy sobie, by uzasadnić decyzję, że "jeszcze nie".\nZaprawdę to nie budowa żłobka w sąsiedztwie ani awans w pracy sprawia, że para decyduje się na dziecko. Dzieci się ma albo się ich nie ma - czasem z przymusu, częściej z wyboru, a przyczyny – jakkolwiek byśmy je kamuflowali – brzmią prosto: bo tak; bo nie. Bo dzieci.\nOpublikowano: 14 stycznia 2011, 10:25


Bunt czterolatka? 'Kiedy wpadnie w szał, krzyczy, gryzie, kopie, brzydko mówi, płacze' Przedszkole - eDziecko.pl\nJoanna Steinke-Kalembka, psycholożka, trenerka umiejętności psychospołecznych, mama dwóch córek, autorka bloga edukowisko.pl 18.05.2018 17:53\nMoja córka ma 4 lata. Kiedy wpadnie w szał, krzyczy, gryzie, kopie, brzydko mówi, płacze... Nie wiem, co wówczas robić i co do niej mówić. Takie sytuacje zdarzają się przeważnie wtedy, kiedy w domu jest więcej osób. Mąż pracuje zagranicą, co 6 tygodni wraca. Mieszkamy z teściami. Wydaje mi się, że córka słyszy, jak oni tam krzyczą, wciąż się kłócą i być może przez to. Nasz dzień wygląda tak: wstajemy, robimy mleko, ja szykuję się do pracy, zaprowadzam córkę do babci i wychodzę. Kiedy wracam, pytam ją, co robiła, a ona opowiada mi, że się bawiła, była na dworze, poszła po chleb, oglądała bajki... Kiedy jesteśmy razem i np. przyjdzie teściowa, córka zaczyna się wygłupiać. Jeśli wtedy jej na coś nie pozwolę, teściowa ją broni. Mała często przy niej wpada w złość, gryzie mnie, czasem uderzy, ciągnie za włosy, krzyczy... Wtedy zabieram ją i idziemy do siebie. Kiedy pytam, dlaczego tak robi, mówi, że denerwuje ją babcia (która nic jej nie robi, nawet czasem się nie odzywa). W podobny sposób córka się zachowuje, gdy jej nie pozwalam czegoś zrobić.\nodpowiada Joanna Steinke-Kalembka, psycholożka, trenerka umiejętności psychospołecznych, mama dwóch córek, autorka bloga edukowisko.pl\nNiektórzy mówią, że mierzenie się z osławionym „buntem dwulatka” nie było aż takim wyzwaniem, zwłaszcza jeśli porównamy ten okres do tego, co przychodzi potem. Najczęściej takie twierdzenie możemy usłyszeć z ust rodziców czterolatków. Nie bez powodu. W psychologii wychowawczej możemy nawet znaleźć określenie „koszmarny czterolatek”, które opisuje typowe zachowania dziecka w tym wieku. O czterolatkach mówi się, że są nieopanowane, wszędzie ich pełno, nadaktywne, głośne, pełne skrajnych emocji, nie znające granic i głośno wyrażające swoje zdanie. W porównaniu do współpracującego, spolegliwego trzylatka, który dopiero co mieszkał w naszym domu, intensywne zachowania i reakcje czterolatka mogą sprawiać wrażenie wyjątkowo trudnych.\nIntensywność w emocjach i zachowaniu czterolatka jest naturalnym etapem rozwoju, ściśle związanym z budowaniem się jego mózgu. Wiek czterech lat jest szczytem intensywnego wzrostu prawej półkuli mózgu. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że lewa półkula odpowiada za logiczność, linearność, analizę. Prawa zaś obejmuje w dużej mierze emocjonalne przetwarzanie. W zintegrowanym mózgu obie półkule ściśle ze sobą współpracują, co przekłada się na optymalne reakcje. U dzieci mózg dopiero się kształtuje, a rozwój między półkulami odbywa się skokowo i nierównomiernie. W czasie intensywnego budowania się np. prawej półkuli zauważamy jej przewagę w odbieraniu i przetwarzaniu świata. To czas emocjonalnego tsunami.\nJak przetrwać ten czas? Jedna z najważniejszych rzeczy, jakie możemy zrobić w tym czasie, to szczególne zadbanie o siebie. Ogromna większość trudnych emocji, która będzie się pojawiać w dziecku, będzie skierowana w stronę najbliższych. Nasze zasady i stawiane granice mogą spotykać się z silną frustracją, złością czy niezadowoleniem i stanowczym oporem wyrażanym histerią, krzykiem, biciem. Ważne, żeby rodzic w takich momentach sam nie dał się porwać intensywnym emocjom i umiał zachować spokój. Dla wielu rodziców mieszkanie z czterolatkiem pod jednym dachem jest sprawdzianem dla ich umiejętności radzenia sobie z własną frustracją, złością czy niepokojem. Pomóc może nam w tym pamiętanie, by nie brać zachowań dziecka do siebie. Emocjonalne wybuchy nie są oznaką naszego złego wychowania, jego złośliwości, braku szacunku czy miłości. To naturalny, potrzebny etap rozwoju.\nWarto również przyjrzeć się temu, co dzieje się w otoczeniu dziecka, jak najbliżsi budują relacje pomiędzy sobą. Mali ludzie są bardzo wrażliwymi emocjonalnymi odbiornikami,\nktóre zwłaszcza w czasie rozwoju prawej półkuli dosłownie wchłaniają atmosferę, która je otacza. Jeżeli wyczuwają napięcie w relacjach pomiędzy domownikami, słyszą kłótnie, to będzie to wpływać na ich własny emocjonalny świat.\nWydaje się, że – ze względu na intensywność emocji – dziecku w tym wieku pomogą wspólne, jasne zasady panujące w domu. Jeśli dziecko umawia się z mamą na coś lub mama na coś nie pozwala, to dobrze, by też pozostali domownicy respektowali jej zdanie. Nawet jeśli (a może przede wszystkim jeśli) oczekiwania mamy spotykają się z frustracją czy złością ze strony dziecka. Wspólne zasady dadzą bezpieczeństwo, tak potrzebne w czasie intensywnego rozwoju emocji małego człowieka.\nDlatego trzy- czterolatki nie powinny nudzić sie z dziadkami. Tylko socjalizować w grupie rówieśniczej.\nTe dzieci buntuje się bo sie nudzą.\nMoja córka do puki była sama z dorosłymi takie cyrki robiła.\nPrzedszkole i dziecko ma 1001 nowych bodźców,\nnie ma czasu na fochy, bo trzeba opowiedzieć czego się nauczyła co zrobiła co jadła.\nPowtórka była w zerówce.\nTez z nudów ale to wina pseldo nauczycielki.


Agencja fotograficzna Marszowice | Opinie z Twojej miejscowości\nAgencja fotograficzna Marszowice\nAgencja fotograficzna Marszowice - opinie o działalności\nPlanujesz skorzystać z oferty z zakresu Agencja fotograficzna Marszowice, lecz boisz się, że odwiedzisz marnego fachowca? Chcemy chronić użytkowników przed takimi sytuacjami. Tutaj przeczytasz wypowiedzi osób, które miały styczność z pracownikami danego punktu w twoim mieście. Niejednokrotnie płacimy sporo za usługi typu Agencja fotograficzna Marszowice, aby uzyskać odpowiedni efekt. Korzystając z recenzji widniejących na naszej stronie, masz szansę trafić do prawdziwego specjalisty. Świadczysz usługi typu Agencja fotograficzna Marszowice w swoim punkcie? Zyskaj przychylne opinie swoich klientów umieszczając wizytówkę na stronie. Każdy, kto wybrał już wcześniej usługę, może ją ocenić na naszej stronie. Dzięki temu dysponujemy ocenami realnie wpływającymi na wybór klientów szukających usług z zakresu Agencja fotograficzna Marszowice. Satysfakcjonuje cię jakość usługi? Powiedz o tym innym i ułatw im wybór solidnego eksperta. Zdarzyło ci się wyjść z firmy ze zdenerwowaniem? Opowiedz o swoich przemyśleniach, aby inni nie żałowali swojego wyboru.\nAgencja fotograficzna Kobiele Małe Agencja fotograficzna Dąbrowa Chotomowska Agencja fotograficzna Julianów Raducki Agencja fotograficzna Hordzieżka Agencja fotograficzna Iwonicz Agencja fotograficzna Broniewice Agencja fotograficzna Majdany Agencja fotograficzna Nowe Gąsewo Agencja fotograficzna Kierszek Agencja fotograficzna Dobroszyce Agencja fotograficzna Bogatka Agencja fotograficzna Brochów Agencja fotograficzna Kaszuby Agencja fotograficzna Majków Mały Agencja fotograficzna Miszewko Strzałkowskie Agencja fotograficzna Bargłów Kościelny Agencja fotograficzna Kazimierzowo\nANDRZEJ GORCZYCA ADASO TOMASZ OSADA ADASO TOMASZ OSADA WSPÓLNIK SPÓŁKI CYWILNEJ Abiko GABRIEL JAKUBCZYK ADVERT ANNA PLEWKA 1.W GORĄCEJ WODZIE COMPANY KAMIL KRZYSZTOF RUTECKI 2.PŁOCKA KANCELARIA PRAWA KANONICZNEGO KAMIL KRZYSZTOF RUTECKI ALLPLANTS MATEUSZ KRZEWICKI AD REM Małgorzata Chudy ACID WIZARD STUDIO GUSTAW STACHASZEWSKI Agata Dobosz Makeup Artist & Stylist Agnieszka Łozińska Foto.lozinski Akser, Jakub Anuszewski AJY Alexandra Josephine Young ALEKSANDRA MINKOWSKA Agencja Reklamowa AMARANTHUS AKSAMIT ADRIANA P.W. Velvet ALICJA CECOT ALL PRESS ACTIVE STUDIO Remigiusz Kacprzak AbiData Marek Krężołek ADAM HORBOWSKI VVC 4PROSPACE Robert Piasecki Agencja Reklamy STRIKER Norbert Kraj AD MEM Agnieszka Dudzik AGAWA MICHAŁ SOROKA ADAM FEDOROWICZ PHOTOGRAPHY AKADEMIA BLISKO CIEBIE AGATA NATALLI Adviram Rafał Martyński AGRAPHICA Maciej Kaczmarek ALPINE MAX ADAM SÓJKA Aleksandra Burska — photography & visual arts Adam Latko. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe INDOMEX


Polecam Ci stronę pod adresem: http://czerniejewo.biuletyn.net/?bip=2&cid=1056&pg=6\nData wytworzenia 2011-03-31, ostatniej modyfikacji 2011-03-31 15:29\nUchwała nr VI/32/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: wyrażenia zgody na zawarcie z\nUchwała nr VI/32/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: wyrażenia zgody na zawarcie z dotychczasowym dzierżawcą kolejnej umowy, której przedmiotemn jest ta sama nieruchomość...\nData wytworzenia 2011-03-31, ostatniej modyfikacji 2011-03-31 15:27\nUchwała nr VI/31/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: powołania Komisji Statutowej\nUchwała nr VI/31/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: powołania Komisji Statutowej...\nData wytworzenia 2011-03-02, ostatniej modyfikacji 2011-03-31 15:20\nUchwała nr V/28/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 lutego 2011r. w sprawie: wyrażenia zgody na ustanowienie nieodpłatnej służebności przesyłu na rzecz ENEA Operator Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu\nUchwała nr V/28/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 lutego 2011r. w sprawie: wyrażenia zgody na ustanowienie nieodpłatnej służebności przesyłu na rzecz ENEA Operator Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu...\nUchwała nr V/29/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 lutego 2011r. w sprawie: zmiany Uchwały Nr IV/18/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z dnia 19 stycznia 2011r. dot. Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy Czerniejewona lata 20111 - 2020\nUchwała nr V/29/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 lutego 2011r. w sprawie: zmiany Uchwały Nr IV/18/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z dnia 19 stycznia 2011r. dot. Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy Czerniejewona lata 20111 - 2020Załacznik Nr 1 Załacznik Nr 2...\nUchwała nr V/30/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 lutego 2011r. w sprawie: wprowadzenia zmian do budżetu na 2011 rok\nUchwała nr V/30/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 lutego 2011r. w sprawie: wprowadzenia zmian do budżetu na 2011 rokZałacznik Nr 1Załacznik Nr 1AZałacznik Nr 2Załacznik Nr 2AZałacznik Nr 5Załacznik Nr 8...\nData wytworzenia 2011-03-02, ostatniej modyfikacji 2011-03-31 15:19\nUchwała nr V/27/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 lutego 2011r. w sprawie: określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jej funkcjonowania\nUchwała nr V/27/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 lutego 2011r. w sprawie: określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jej funkcjonowaniaZałącznik...\nUchwała nr VI/35/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: wyrażenia zgody na wyodrębnienie\nUchwała nr VI/35/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: wyrażenia zgody na wyodrębnienie funduszu sołeckiego w 2012 roku....\nUchwała nr VI/36/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: zmiany Uchwały w sprawie uchwalenia\nUchwała nr VI/36/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: zmiany Uchwały w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy CzerniejewoZałącznik 1Załącznik 4...\nUchwała nr VI/37/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: wprowadzenia zmian do budżetu na 2011\nUchwała nr VI/37/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 23 marca 2011r. w sprawie: wprowadzenia zmian do budżetu na 2011 rokuZałącznik 1Załącznik 1AZałącznik 2Załącznik 2AZałącznik 3Załącznik 4Załącznik 5Uzasadnienie...\nData wytworzenia 2011-01-27, ostatniej modyfikacji 2011-02-17 11:20\nUchwała nr IV/25/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 19 stycznia 2011r. w sprawie: zatwierdzenie planu pracy Rady Miasta i Gminy Czerniejewo i jej komisji na 20011 rok\nUchwała nr IV/25/11 Rady Miasta i Gminy Czerniejewo z 19 stycznia 2011r. w sprawie: zatwierdzenie planu pracy Rady Miasta i Gminy Czerniejewo i jej komisji na 20011 rokUzasadnienieZałącznik 1Załącznik 2Załącznik 3Załącznik 4Załącznik 5...


Spodnie męskie garniturowe P21SP-6G-057-N - Pako Lorente\nSpodnie męskie garniturowe P21SP-6G-057-N\nLabel: PREMIUM|#7f0430|#fff, JZ '21|#b38b67|#fff\nSpodnie garniturowe P21SP-6G-057-N z nowej kolekcji Pako Lorente na sezon wiosna-lato w kolorze niebieskim. W połączeniu z marynarką P21SP-3G-057-N tworzą garnitur dwuczęściowy. Spodnie wykonane w 100% z wełny, co zapewnia najwyższą jakość produktu. Naturalny surowiec jest delikatny dla skóry i doskonale układa się na ciele.\nPraktyczny guzik i szlufki\nSpodnie zapinane są na maskowany zamek błyskawiczny oraz czarny guzik Pako Lorente przyszyty niebieską nitką. Takie zapięcie zapewnia wysoki komfort noszenia i wyklucza możliwość rozpięcia się spodni. Z przodu spodnie posiadają dwie proste kieszenie, z tyłu kolejne dwie półokrągłe zapinane na mniejsze czarne guziki. Ponadczasowy model pasuje do każdej męskiej sylwetki. Spodnie nie posiadają mankietów co sprawia, że dobrze prezentować się będą zarówno na wyższych, jak i niższych osobach.\nTkanina z widoczną plecioną fakturą\nNiebieski garnitur w delikatną, jasną kratę jest doskonałym rozwiązaniem dla mężczyzn chcących wyróżnić się swoim ubiorem. Jest ciekawym, nieco mniej formalnym rozwiązaniem od granatowego garnituru. Model ten z pewnością docenią Panowie posiadający już w swojej szafie klasyczny, granatowy garnitur, dla którego fason w jaśniejszej barwie jest oryginalną, przyciągającą wzrok alternatywą. Doskonale sprawdzi się w roli klasycznego garnituru biurowego, który sprawdzi się również jako stój bardziej formalny i wieczorowy.\nKolor niebieski i delikatna krata\nGarnitur w kolorze niebieskim jest prawie tak samo uniwersalny i praktyczny jak garnitur granatowy, jednak cechuje się nieco mniejszą elegancją. Doskonale sprawdzi się w ciepłe letnie dni. Wyróżnia się ponadczasowością i łatwo połączyć go z dodatkami w różnych kolorach. Doskonale sprawdzi się jako garnitur dzienny, biznesowy, który można wykorzystywać przez cały rok, niezależnie od sezonu. Do garnituru najlepiej pasują gładkie, stonowane koszule. Dopasowując krawat lub muchę warto zwrócić uwagę na dopasowanie deseniu lub faktury marynarki do faktury wybranego dodatku.\nKod produktu: P21SP-6G-057-N\nWybierz rozmiar, o którym mamy Cię powiadomić: 170/80 170/84 170/88 176/80 176/84 176/88 176/92 176/96 182/84 182/88 182/92 182/96 182/100 188/88 188/92 188/96 188/100\nMarynarka garniturowa P21SP-3G-057-N


Wytrzymała podkładka - na biurko, na stół - Krecik, łąka, rzeka, karp ryba, karmienie ryb, poziomki - Czeski Market - Sklep Internetowy\nDzisiaj jest 2020-09-20, życzymy udanych zakupów! .\nStrona główna » Wszystkie kategorie produktów » Gry i zabawki » Różności » Wytrzymała podkładka - na biurko, na stół - Krecik, łąka, rzeka, karp ryba, karmienie ryb, poziomki\n6.41 zł netto\nWytrzymała podkładka - na biurko, na stół - Krecik, łąka, rzeka, karp ryba, karmienie ryb, poziomki\nProdukt numer [#788]\nWysokiej jakości, oryginalny produkt z Krecikiem i jego przyjaciółmi!\nŚliczna podkładka na biurko albo na stół pod talerz i prace artystyczne (z farbą czy plasteliną) jako ochrona albo/i dekoracja stolika.\nŁadną dekoracja a jednocześnie zachęta dla dzieci do jedzenia czy zabawy artystycznej.\nRozmiar: 30 cm/ 42 cm\nMateriał podobny do PCV, odporny na wodę, łatwo zmywalny, dość gruby.\nUWAGA! To nie są tanie podkładki tekturowe z naniesionym lakierem, które łatwo się niszczą.\nProdukt wysokiej jakości - oryginalny - z licencją.\nCena - za jedną sztukę.\n"Nasze bajki były piękne i urocze, ale nic tak nie wzrusza jak Krecik. Na przygodach małego gryzonia i leśnej myszki wychowały się pokolenia. Stworzona w 1956 roku animacja wciąż cieszy się niesłabnącym powodzeniem, o czym świadczyć może chociażby ilość dostępnych gadżetów na rynku z wizerunkiem bohatera bajki. Jego sukces nie dziwi.\nKrecik jest bystry, miły a do tego spokojny. W bajce nie pojawiają się, żadne słowa oprócz kultowego już „Ahoj”, można więc cieszyć się nią ponad podziałami. Do tego jest ślicznie narysowana i bardzo zabawna, zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych. Czeski sen po prostu. " Źródło - www.natemat.pl\n" Krecik – czeski, początkowo czechosłowacki, cykl filmów animowanych dla dzieci, którego twórcą był Zdeněk Miler.\nZdeněk Miler nie chciał naśladować produkcji Disneya, nie mógł to więc być kotek, piesek, kaczor, myszka, które już w latach 50. były szeroko eksploatowane przez amerykańskie wytwórnie.\nLegenda mówi, iż w poszukiwaniu nowej postaci Miler udał się do lasu, a po paru godzinach, nie znajdując niczego, zrezygnowany udał się w kierunku polany. Zamyślony potknął się o kopiec kreta. Początkowo kret wydawał się zwierzątkiem mało medialnym, a rysunki kreta w atlasie przyrodniczym nie spodobały się Milerowi. Postanowił przestylizować postać według swojego pomysłu i tak zrodził się Krecik.\nKrecik zdobył popularność wśród dzieci w ponad 60 krajach. Jest rozpoznawany na całym świecie.\nKrecik stał się także bohaterem książeczek dla dzieci, kolorowanek, maskotek, breloczków i innych gadżetów. " źródło - Wikipedia\nZobacz więcej produktów z kategorii Różności\nMata do siedzenia na podłodze,...\nZegar do nauki godzin - kolorowy -...\nWYPRZEDAŻ Rajstopy Krecik 62-68...\nObrazek, podkładka korkowa...\nZestaw 2 x kubek 300 ml porcelana...\nWYPRZEDAŻ Rajstopy Krecik 62-68,...\nSlipki, majteczki, bielizna -...\nKrecik zawieszka przywieszka,...\nKrecik koszykarz - mini gra dla...\nWytrzymała podkładka albo...\nTANIEJ Paczka 24 szt Jajko Jajka...


KULMA, ARG 23.10.2017 10:36\nNie masz pomysłu na halloweenowy kostium? Poddaj się tęczowym trendom! Z pomocą gwiazd i blogerek podpowiadamy jak krok po kroku przeistoczyć się w magicznego jednorożca!\nKiedy w zeszłoroczną imprezę Halloween, gwiazda Step Up, Jenna Dewan-Tatum, zaprezentowała się jako ultra brokatowy jednorożec, świat oszalał na punkcie jej iście baśniowego kostiumu!\nNie oszukujmy się, każda z nas szaleje na punkcie tych tęczowych stworzeń. Już wkrótce Haloween, więc będzie to idealna okazja by z domu wyjść jako jeden z nich. Przygotowaliśmy małe zestawienie gadżetów, które mogą Ci się przydać. Róg naprawdę łatwo wykonać samodzielnie, wystarczy opaska do włosów i trochę gorącego kleju. jedna z blogerek wykonała go nawet z własnych włosów!\nZnacznie trudniej wykonać różową perukę, dlatego znaleźliśmy dla was aż dwie, w różnych długościach i odcieniach. Do wykonania przebrania przyda wam się również brokatowy klej i to w dużych ilościach. Dla tych którzy pragną pozostać w domowych pieleszach, również mamy coś szałowego. Ciepła jednorożcowa piżamka, włochate kapucie i zabawny kubek sprawią, że każdego dnia będziesz królową we własnym domu.\nJeśli masz więcej czasu i chęci by stworzyć naprawdę szałowy makijaż, zainspiruj się naszymi ulubionymi interpretacjami i skorzystaj z porad Red Lipstick Monster, która krok po kroku pokaże Ci jak stworzyć jednorożcowy look.\nPoniżej zobacz jak bez trudu wykonać opaskę z rogiem:


Test opon zimowych 235/45 R16 (2022) | Ranking-opon.eu\nTest opon zimowych 235/45 R16 (2022) | Ranking-opon.eu Ranking zimowych opon 235/45 R16: Szukasz zimowe opon w rozmiarze 235/45 R16? Oferujemy rankingi zimowych opon 235/45 R16. Recenzje opon 235/45 R16 przejrzyście i w jednym miejscu, prosto od kierowców. Ranking-opon.eu /img/logo-ranking-opon-pl.png Ranking-opon.eu Ranking-opon.eu /img/logo-ranking-opon-pl.png\nTest opon zimowych 235/45 R16 (2022)\nTest opon zimowych 235/45 R16\nRankingi, recenzje i opinie dla opon w rozmiarze 235/45 R16. Przy wyborze opon zawsze bierz pod uwagę rozmiar, który podany jest w dowodzie rejestracyjnym. Jeśli wybierzesz opony w nieprawidłowym rozmiarze, w najlepszym przypadku będziesz mieć problemy na stacji kontroli pojazdów, a w najgorszym przypadku zamontowanie opon nie będzie możliwe, ew. zły rozmiar będzie miał negatywny wpływ na właściwości jezdne. Rankingi opon w rozmiarze 235/45 R16 pochodzą od naszych użytkowników, którzy chcieli podzielić się swoimi doświadczeniami. Dziękujemy za każdą recenzję.


Data publikacji: 5 marca 2019 Data aktualizacji: 5 marca 2019\nJedni mówią o niej wróżka, drudzy jasnowidzka, ona sama woli określenie wizjonerka. Aida Kosojan - Przybysz prywatnie żona i mama, na co dzień czyta – jak sama twierdzi – z oczu ludzi. W nowym sezonie „W roli głównej” zabierze nas w sentymentalną podróż do swojego rodzinnego Batumi i opowie niezwykłą historię swoich przodków! Kto przepowiedział jej męża? Co dokładnie widzi w oczach? Jak jasnowidzenie wpływa na jej życie? Czy odczuwa pokusę patrzenia w przyszłość najbliższych?


Sierpień 15, 2008, 11:28 am Filed under: IV. Nasze dziedzictwo Baptyści dnia siódmego od zawsze chwalili Boga pieśnią. We wczesnym okresie reformacji w Anglii powstał spór dotyczący tego, co i jak chrześcijanie powinni śpiewać. Problem ten do dziś istnieje w niektórych środowiskach protestanckich. Joseph Stennett (1663—1713) był pastorem baptystów dnia siódmego i autorem wielu hymnów chrześcijańskich. Pisał je w czasie, gdy wielu protestantów sprzeciwiało się śpiewaniu czegokolwiek, poza biblijnymi psalmami. Skomponował i ułożył pieśni na temat chrztu i Wieczerzy Pańskiej, zawsze starając się opierać słowa na konkretnych fragmentach Biblii. Jeden z jego najsłynniejszych hymnów to «Another Six Days Work is Done», który dotyczy szabatu. Wnuk Josepha Stennetta — Samuel Stennett (1727—1795) jest prawdopodobnie najbardziej znanym autorem hymnów spośród baptystów dnia siódmego. Jego pieśni: «Majestic Sweetness Sits Enthroned» i «On Jordan’s Stormy Banks I Stand» pojawiają się w większości amerykańskich śpiewników protestanckich. Wśród pozostałych autorów pieśni będących baptystami dnia siódmego wyróżnić należy nazwiska: J. M. Stillman, Mary Stillman, William C. Daland i Elizabeth Fisher Davis.


Sheol | Binding Of Isaac Wiki | Fandom\nŚwiaty, Zalążki artykułów\nSheol (w mitologii hebrajskiej sheol był odpowiednikiem chrześcijańskiego piekła) jest piątą i zarazem ostatnią rundą gry, w której gracz skazany jest na stawienie czoła samemu diabłu. Interesującym aspektem Sheola jest fakt, że jako jedyny nie posiada 2 poziomów, a tylko jeden ze standardowym bossem, którym jest oczywiście Szatan. Sheol oryginalnie nie był częścią gry, został dodany 31 października 2011 roku.\nWizualnie Sheol przypomina Secret Roomy, ściany oraz podłoga mają niespotyakny nigdzie indziej w grze ciemno-szary kolor, z czaskami i innymi szczątkami w niektórych miesjcach. Podobnie jak The Womb, nie istnieją w nim Item roomy ani sklepy, jednakże gracz ma jak najbardziej realne szanse na natknięcie się na Secret Roomy, Arkady, Sacrifice Roomy, Biblioteki oraz Challenge room'y.\nAby wejść do Sheol, należy pokonać Serce Matki 9 razy, końcowo To Żyje. Za 10 razem w podłodze pojawi się klapa.\nSheol nie oferuje nowej unikalnej puli przeciwników, składa się od głownie z tych starych, albo zebranych w grupy wielkości nigdzie indziej niespotykanych albo bossów ze wszystkich etapów gry. Mimo wszystko nowoscią są:\nKamikaze Leech (mocniejsza wersja Leech) jest to potworek spotykany w Wombie (okazyjnie też w The Depths) jako champion, między tym z wcześniejsych rund a finałową postacią istnieją znaczne różnice. Leech z Sheola posiada oko w paszczy, jest koloru czarnego, przewyższa oryginał w prędkości oraz w momencie śmierci wybucha.\nOko (mocniejsza wersja) Oko jest kolejnym wrogiem zaczerpniętym z Womba, poza zmianami wizualnymi, nowe oko strzela laserem podobnym do tego Vis'a.\nKnight (mocniejsza wersja) Zamiast mózgu oryginalnego Knighta z tyłu głowy delikwenta widnieje twarz Isaaca, sam potwór jest także ekstremalnie szybki i zwinny.\nDople (mocniejsza forma) demoniczna forma potworka z Womb.\nPoza tym w Sheolu możemy natknąć się na:\nHeadless Horseman (często same głowy)\nGemini (najczęściej dwóch naraz)\nLeech (podstawowa wersja, rzadka)\n7 grzechów głównych (podwójne)\nJeźdźców Apokalipsy (Wszystkich czterech)


W spódnicy Redakcja W SPÓDNICY 2016-07-28 00:00:00+0200 opublikowano 28.07.2016\nChcesz schudnąć? Nie poprzestawaj na samej diecie! Te ćwiczenia na utratę wagi w domu pomogą Ci przyspieszyć pozbywanie się tkanki tłuszczowej. Pięknie wyrzeźbią Twoje ciało, a zastrzyk dobrego humoru będzie dodatkowym bonusem.\nNie masz czasu chodzić na basen albo siłownię? Wypróbuj kilka ćwiczeń na utratę wagi w domu i przekonaj się, że naprawę działają! Oto kilka propozycji:\n1. Skoki przez skakankę - ten prosty i tani przyrząd pozwoli ci dynamicznie spalać kalorie. Podczas treningu pracuje całe ciało, dlatego to forma aktywności bliska ideału. Wystarczy już 10 minut dziennie, żeby wspomóc proces odchudzania.\n2. Mountain climber - to ćwiczenie o spolszczonej nazwie "wspinaczka górska" wymaga sporo wysiłku, ale efekty są piorunujące. Jak je wykonać? Zacznij od pozycji jak do pompek - podeprzyj się na rękach i palcach stóp, twarzą do podłogi. Głowa nie może być zadarta ani zgięta ku dołowi. Następnie zegnij prawą nogę, przyciągając kolano do brzucha. Wróć do pozycji wyjściowej i w podskoku zmień nogę. Kolejne powtórzenia wykonuj jak najszybciej.\n3. Squaty z wyskokiem - zacznij od opanowania podstawowej wersji squatów, bo ich prawidłowe wykonanie jest bardzo ważne. Pamiętaj o wciągnięciu brzucha i wypięciu pośladków podczas przysiadów. Każdy ruch powinien przypominać siadanie na krześle. Przyspieszysz spalanie kalorii, jeżeli po powrocie do pozycji wyjściowej (wyprostowanej), wykonasz podskok.\n4. Prawa do lewej, lewa do prawej - to ćwiczenie może wydawać się na początku trudne, jednak jeśli nabierzesz wprawy, pójdzie jak z płatka. Usiądź na macie, zegnij kolana, stopy płasko na podłodze. Dłonie oprzyj na biodrami. Teraz unieś biodra tak, aby twój tułów znalazł się w pozycji równoległej do podłogi, a kolana nad kostkami. Następnie unieś prawą rękę i lewą nogę, starając się dotknąć dłonią palców stóp. Powtarzaj przez 30 sekund i zmień stronę.\n5. Pompki - z pewnością wiesz, jak je wykonać. Jeżeli klasyczne pompki są dla ciebie za trudne, praktykuj damską wersję.\nTo, ile powtórzeń powyższych ćwiczeń na utratę wagi w domu wykonasz, zależy od twojej kondycji. Zacznij od kilkuminutowego treningu, następnie możesz dodać jedną serię. Bądź ostrożna, żeby nie nabawić się kontuzji!\nĆWICZYSZ, ŻEBY SCHUDNĄĆ? PRZESTRZEGAJ TYCH 5 ZASAD >>\nJAK RUSZYĆ SIĘ Z MIEJSCA? PORADNIK DLA LENIWCÓW >>


W Poznaniu powstanie największe w Polsce Centrum Senioralne - Biznes\nfot. Lech Zielaskowski/EastNEws\nZdaniem prezydenta Poznania Jacka Jaśkowiaka, - to jedna z ważniejszych nieruchomości w centrum miasta.\n- Cieszę się, że poważny i doświadczony inwestor stworzy w tym miejscu centrum dla osób starszych. To pokazuje, że miejska polityka senioralna jest impulsem dla sektora prywatnego. Lokalizacja takiej inwestycji w samym centrum Poznania gwarantuje, że starsze osoby będą mogły w pełni korzystać z życia miasta - społecznego i kulturalnego, będąc jednocześnie pod opieką specjalistów - podkreślił.\n- Nasza oferta to propozycja dla seniorów z różnymi potrzebami, wynikającymi ze stopnia niesamodzielności - od opieki dziennej, przez assisted living, do kompleksowej opieki przez całą dobę  podkreśliła prezes ORPEA Polska Beata Leszczyńska.\nJak dodała, - taka formuła daje poczucie bezpieczeństwa i możliwość przechodzenia przez kolejne etapy życia w ramach jednego środowiska. Poznań to nasza pierwsza inwestycja realizowana w ramach strategii rozwoju usług premium w centrach największych polskich miast. Jest więc dla nas bardzo ważna  podkreśliła Leszczyńska.\n- Planując inwestycję wykorzystujemy naszą znajomość polskiego rynku opieki senioralnej oraz wiedzę Grupy ORPEA w zakresie rozwiązań o podwyższonym standardzie. Model assisted living będzie oparty na bogatym doświadczeniu Grupy w tym zakresie, szczególnie w placówkach zlokalizowanych w Szwajcarii. Chcemy bowiem, by nasza oferta była optymalna pod względem jakości opieki, rozwiązań infrastrukturalnych oraz kosztów finansowych, zarówno dla seniorów, jak i dla nas, jako inwestora. Nie budujemy, by sprzedać - budujemy dla siebie. Dlatego tak ważna jest dla nas jakość rozwiązań, jakie zastosujemy  zaznaczyła Leszczyńska.\nPowierzchnia całej inwestycji będzie wynosiła ok. 21 tys. m kw. W całym kompleksie przewidywane jest łącznie ok. 400 miejsc. Jego otwarcie planowane jest na przełom 2020 i 2021 roku.\n"Nasza oferta to propozycja dla seniorów z różnymi potrzebami, wynikającymi ze stopnia niesamodzielności - od opieki dziennej, przez assisted living, do kompleksowej opieki przez całą dobę"  podkreśliła prezes ORPEA Polska Beata Leszczyńska.\nJak dodała, "taka formuła daje poczucie bezpieczeństwa i możliwość przechodzenia przez kolejne etapy życia w ramach jednego środowiska". "Poznań to nasza pierwsza inwestycja realizowana w ramach strategii rozwoju usług premium w centrach największych polskich miast. Jest więc dla nas bardzo ważna"  podkreśliła Leszczyńska.\n"Planując inwestycję wykorzystujemy naszą znajomość polskiego rynku opieki senioralnej oraz wiedzę Grupy ORPEA w zakresie rozwiązań o podwyższonym standardzie. Model assisted living będzie oparty na bogatym doświadczeniu Grupy w tym zakresie, szczególnie w placówkach zlokalizowanych w Szwajcarii. Chcemy bowiem, by nasza oferta była optymalna pod względem jakości opieki, rozwiązań infrastrukturalnych oraz kosztów finansowych, zarówno dla seniorów, jak i dla nas, jako inwestora. Nie budujemy, by sprzedać - budujemy dla siebie. Dlatego tak ważna jest dla nas jakość rozwiązań, jakie zastosujemy"  zaznaczyła Leszczyńska.


Marka w 2015 r. zwiększy zyski i wdroży nowe usługi : aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów\naleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów Finanse i gospodarka Marka w 2015 r. zwiększy zyski i wdroży nowe usługi\nMarka w 2015 r. zwiększy zyski i wdroży nowe usługi\nFirma pożyczkowa Marka S.A., notowana na NewConnect szacuje, że w 2015 r. zarobi na czysto 3,51 mln zł i wypracuje 24,5 mln zł przychodów. Oczekiwana znacząca poprawa wyniku to m.in. efekt udanie przeprowadzonej restrukturyzacji firmy. Dodatkowo Spółka planuje w tym roku rozwijać usługi skierowane do klientów w szeroko rozumianym sektorze ochrony zdrowia oraz producentów żywności.\nPrognoza na 2015 r. zakłada znaczący wzrost względem 2014 r. Plan na ubiegły rok przewidywał 2,5 mln zł zysku netto oraz 19 mln zł przychodów. Po trzech kwartałach 2014 r. Spółka zarobiła już prawie 1,9 mln zł, a wartość przychodów sięgnęła 13,7 mln zł. Władze Spółki na podstawie posiadanych danych oceniają, że wykonanie prognozy finansowej jest zgodne z planem.\nW 2015 r. na wyniki pozytywnie będzie przekładać się zakończenie restrukturyzacji. Od 2013 r. Spółka prowadziła intensywnie działania optymalizacyjne. W trakcie zmian doszło do fundamentalnej zmiany strategii rozwoju Spółki. Firma zrezygnowała z części kosztownych, nieefektywnych lokalizacji biur sprzedażowych i zredukowała ich liczbę z 9 do 4 (Białystok, Lublin, Toruń, Łódź).\nJednocześnie Marka rozpoczęła współpracę z pośrednikami finansowymi, zwiększając tym samym rentowność sprzedaży oraz zasięg dotarcia (prawie cały kraj). Równolegle spółka zredukowała liczbę pracowników administracyjnych.\nSpółka intensywnie pracowała również nad poprawą jakości portfela pożyczek. Dzięki zmianie oferty produktowej, podniesieniu progu dochodów dla potencjalnych pożyczkobiorców, usprawnieniu systemu scoringowego klientów i optymalnym wymaganiom wobec pośredników finansowych, stworzyła bezpieczne fundamenty do dalszego, zrównoważonego rozwoju firmy.\n- Restrukturyzacja, którą prowadzimy od początku 2013 r. pozwala nam na osiąganie coraz lepszych wyników finansowych. Bezpieczne fundamenty i dobrej jakości portfel pożyczek pozwala nam myśleć o oferowaniu i rozwoju nowych usług. W 2015r. szczególną uwagę poświęcimy m.in. projektom w obszarze ochrony zdrowia, a także finansowaniu producentów żywności - powiedział Jarosław Konopka, Prezes Zarządu Marka S.A.\nPrzeczytaj więcej na ten temat: Jarosław KonopkaMarka S.A.NewConnect