Dzieje pewnej rewolucji (intelektualnej) | Miesięcznik Znak\nStanisław Krajewski Listopad 2013\nZmiana stosunku Kościoła katolickiego do Żydów jest jednym z najciekawszych zjawisk XX w. Oczywiście najbardziej uderzające były w ubiegłym stuleciu nowości w ramach cywilizacji materialnej, niemniej jednak w sferze, jak się to dawniej mawiało, ducha przemiana kościelnego nauczania o Żydach i żydowskiej religii jest tak głęboka jak niewiele innych zjawisk i moim zdaniem pozostanie w nawet najbardziej skrótowych podręcznikach historii przyszłych stuleci. Uświadomienie sobie wagi tych przemian wymaga nie tylko zapoznania się z treścią nowego nauczania, ale także zrozumienia poprzedniego nauczania i wyczucia ich tła. Tylko wtedy można pojąć rewolucyjność zmiany, która zaszła w ciągu kilku dziesięcioleci w środkowej części XX stulecia.\nWiem, jak bardzo jest to trudne, bo gdy w ramach uniwersyteckiego seminarium, które prowadzę wspólnie z Markiem Nowakiem OP, omawiam to z zainteresowanymi tą problematyką studentami, nowe nauczanie jest przez nich przyjmowane jako oczywiste, a to dawniejsze – jako ciekawostka z zamierzchłej przeszłości. Spójrzmy bowiem na te nowe tezy: Jezus był Żydem, antysemityzm jest niedobry, Żydzi nie są winni jako ogół, nie są przeklęci przez Boga, nie cierpią z woli Boga, a pozostają w szczególnej relacji ze Stwórcą. Dla osób zainteresowanych tymi sprawami, a wychowanych niedawno, wydaje się to raczej mało wątpliwe. Oczywiście są wokół nas ludzie, którzy w głębi duszy – rzadziej otwarcie – zakwestionują niektóre lub wszystkie spośród tych tez, ale wszyscy jakoś wiedzą, że są one zgodne z obecnym nauczaniem Kościoła. Najtrudniej może jest uznać – zauważa nieraz ks. Michał Czajkowski – że nie tylko Jezus, ale i Maria jest Żydówką…\nZmiany oficjalnego nauczania dokonał II Sobór Watykański w punkcie czwartym deklaracji soborowej Nostra aetate. O tym, jak bardzo głęboka to była zmiana, świadczy fakt, że nie ma w tym tekście odwołań do wcześniejszych dokumentów kościelnych. To jest wiele mówiąca okoliczność, ale jednak sama z siebie nie daje ona wiedzy o ewolucji myślenia czy właśnie rewolucji w teologii, której deklaracja jest wyrazem i przypieczętowaniem. Aby zrozumieć, co się działo, należy zapoznać się z procesem zmian. Jak przebiegał? Kto dokonał pracy myślowej? Jak to było przyjmowane? Co spowodowało przemianę? Kto i jak przezwyciężał opór przed odejściem od tradycyjnego nauczania, obowiązującego od wieków? A ono – przypomnijmy – mówiło o winie zbiorowej Żydów za śmierć Chrystusa, o jej dziedziczeniu, o ich cierpieniach jako karze za zatwardziałość, o zerwaniu więzi między Bogiem a Żydami..\nZadanie systematycznego opisania tej rewolucji w kościelnym nauczaniu o Żydach, prześledzenia jej przebiegu i reakcji na nią, nakreślenia tła i wyróżnienia głównych aktorów postawił sobie John Connelly, historyk z Kalifornii. Rezultatem jest znakomita książka pt. From Enemy to Brother. The Revolution in Catholic Teaching on the Jews 1933–1965 („Od wrogości do braterstwa. Rewolucja w katolickim nauczaniu o Żydach w latach 1933–1965”).\nKsiążka ma kilku bohaterów – teologów, którzy stopniowo dochodzili do nowego nauczania i przedstawiali je innym, zyskując z czasem szerszą akceptację. Było ich niewielu. Spośród kilkunastu osób, których losy, poglądy teologiczne i wzajemne dyskusje omawia Connelly, najważniejsi są John M. Oesterreicher i Karl Thieme, którym poświęca najwięcej miejsca.\nOesterreicher, urodzony w niemieckojęzycznym domu na Morawach, w młodości był aktywnym syjonistą. Zainteresował się teologią chrześcijańską, pismami Kierkegaarda i kard. Newmana, aż w 1924 r. został katolikiem w Wiedniu, gdzie studiował. Wstąpił do seminarium, został księdzem, był autorem i redaktorem działającym na rzecz nawrócenia Żydów i zwalczającym rasizm. W 1938 wyjechał do Szwajcarii, potem przebywał we Francji, gdzie prowadził antyhitlerowski program radiowy po niemiecku. W 1940 r. wyjechał do USA, gdzie mieszkał aż do śmierci w 1993 r. Założył Instytut Studiów Żydowsko-Chrześcijańskich, był płodnym autorem, ważnym członkiem komisji przygotowującej soborową deklarację Nostra aetate.\nThieme był protestantem, socjaldemokratą, uczył od 1930 r. w Akademii Pedagogicznej w Elblągu, skąd usunięto go po dojściu Hitlera do władzy. Zniesmaczony hitlerowskimi sympatiami wśród niemieckich protestantów, poruszony faktem, że jego Kościół wprowadził „paragraf aryjski”, został katolikiem w 1934 r., bo uważał, że Kościół katolicki jest odporniejszy na rasizm i bardziej powszechny; wraz z nim do Kościoła rzymskiego odeszło kilkudziesięciu pastorów. Był redaktorem katolickiego pisma antyrasistowskiego, które w momencie likwidacji w 1936 r. miało nakład 350 tys. egzemplarzy. Uciekł do Szwajcarii. Po wojnie został profesorem w Majencji, organizatorem stowarzyszeń współpracy chrześcijańsko- żydowskiej w Niemczech, od 1948 aż do śmierci w roku 1963 był teologicznym doradcą wpływowego pisma „Freiburger Rundbrief”.\nPonadto Connelly wskazuje prekursorów nowej teologii, wśród nich oryginalnego francuskiego myśliciela Leona Bloya, podobnie jak Thieme nawróconego na katolicyzm z protestantyzmu. Zresztą to za jego sprawą Jacques i Raïssa Maritain zostali gorliwymi katolikami. To o Bloyu Thieme powiedział, że jest źródłem wprost lub pośrednio prawie wszystkich ważnych tez nowego nauczania dotyczącego Żydów i judaizmu. Bloy, autor książki Le salut par les Juifs („Zbawienie przez Żydów”, 1892) był dziwakiem, apokaliptykiem, przeciwnikiem nowoczesności, ascetą. Pisał o Żydach różne rzeczy, ale podkreślał, że ich historia ma wpływ na całą ludzkość, że Bóg nadal kocha Żydów, a rasizm antyżydowski oznacza zwrócenie się przeciw Jezusowi, Jego Rodzinie, apostołom itd.\nTłem poszukiwań tych i innych teologów, zwłaszcza w obszarze języka niemieckiego, była ekspansja hitleryzmu. Chodzi nie tylko o polityczne wpływy radykalizmu prawicowego, obecność brunatnych katolików, ale przede wszystkim o dominację języka rasistowskiego. Antysemityzm rasistowski – dowodzi Connelly – był bardzo mocno obecny nawet w Kościele katolickim, skądinąd stosunkowo mniej nań podatnym niż niektóre inne wspólnoty. Tak więc przed wojną ks. Hermann Muckermann, jezuita, biolog, naukowiec i popularyzator nauki, mentor niemieckich biskupów, zakładał, że wszelka twórczość jest autorstwa rasy nordyckiej. Uważał, że aby zachować czystość rasy niemieckiej, nie należy zawierać małżeństw nawet z ochrzczonymi Żydami. „W owym czasie nie był uważany za rasistę” (s. 15), miał związki z ruchem antynazistowskim. Również ks. Wilhelm Schmidt z Wiednia, który utrzymywał bliski kontakt z Piusem XI, uważany był za antyrasistę, krytykował hitlerowców za radykalizm i pogaństwo, był aresztowany przez Gestapo, zakładał zarazem, że Niemcy to Herrenvolk, a Żydzi są rasą obcą naznaczoną zabiciem Chrystusa. Jezuita Georg Bichlmair był duszpasterzem studentów w Wiedniu i na początku lat 30. dyrektorem misji do Żydów. W 1936 r. powiedział, że chrzest nie wybawia Żydów z moralnych braków; mają pracować przez pokolenia, by przezwyciężyć grzech zabicia Chrystusa. Connelly obszernie opisuje poglądy szeregu takich wpływowych teologów. W ten sposób lepiej pokazuje podglebie myślowych zmagań mających doprowadzić do zmiany stosunku do Żydów, niż gdyby cytował autorów jawnie prohitlerowskich. Przypomina też, że aż do II wojny światowej jezuici nie dopuszczali do zakonu ludzi o żydowskich korzeniach. Watykan potępił ubóstwianie pojęcia rasy, ale poważny katolicki autor mógł napisać (w Niemczech), że „tak jak Bóg stał się człowiekiem w Chrystusie, tak »wieczna dusza« może przybrać »kształt cielesny« tylko w narodzie [Volk]” (s. 78). A nadto, nawiązując do historii, że wcielenie Chrystusa ma miejsce w Kościele, a Kościoła w Świętym Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego. Co ciekawe, we Francji atmosfera była inna: znany antysemita Edouard Drumont, czynny w końcu XIX w. i na początku wieku XX, odrzucał rasizm jako wynalazek żydowski; Żydów nie traktował jako rasy. Teologia Rasistowski styl myślenia nie był jedynym źródłem antyżydowskich postaw. Drugim była teologia. Nawet antyrasiści i przyjaciele Żydów uznawali tradycyjne zarzuty: zbiorową winę za śmierć Zbawiciela, zatwardziałość, sprzeniewierzenie się przez Żydów swojemu powołaniu itd. Praktycznie wszyscy, w tym np. Maritain, wskazywali na ślepotę Żydów. Od tego niedaleko do wniosku – twierdzi Connelly – że ich cierpienie jest karą i ma trwać aż do nawrócenia. Po wojnie – pisze Connelly – nie mówiło się tego wprost, ale wniosek ten był obecny w podtekście. Nawet przeciwnicy antysemityzmu nie mieli sposobu, żeby wyrazić swoją postawę, operując pojęciami przyjętymi w dyskursie wewnątrz Kościoła: brak było bowiem odpowiedniego języka. Thieme pisał, że serce każe mu miłować Żydów, a rozum mówi: Żydzi to wrogowie chrześcijaństwa. Dopiero ok. 1950 r. zrozumiał w akcie swoistej „konwersji”, że Bóg kocha Żydów jako Żydów. Nie oni potrzebują nawrócenia, ale Kościół. To podejście było wówczas wyjątkowe. W owym czasie w Nowym Jorku Oesterreicher nadal chciał nawracać Żydów. Dopiero jakieś 10 lat później skupił się na nauczaniu katolików o judaizmie. Connelly starannie opisuje nie tylko działania Oesterreichera i dziś dość zapomnianego Thiemego, ale również ich współpracę i spory, jakie ze sobą toczyli. Podejście do kwestii nawracania Żydów poróżniło ich do tego stopnia, że w ostatnich latach życia przestali ze sobą korespondować. Thieme nie był już świadkiem triumfu stanowiska, które reprezentował.\nOpisana historia dobrze ilustruje tezę, o którą w Polsce nie tak dawno toczyły się spory, a mianowicie niewłaściwość wyraźnego rozróżniania antysemityzmu i antyjudaizmu. Choć pojęciowo można je wyróżniać, są ze sobą splątane. Dobrze rzecz oddaje formuła ks. Romualda Jakuba Wekslera-Waszkinela: „antyjudaizm jest zapalnikiem na bombie antysemityzmu”.\nMożliwość teologicznego przezwyciężenia tego splątania wymagała nowego języka, odpowiednio wszakże zakorzenionego w tradycji. Kluczem okazały się rozdziały 9–11 Listu do Rzymian. Odwoływał się do nich zarówno Bloy, jak i późniejsi autorzy, których czytał Thieme i inni pionierzy nowego myślenia, np. Erik Pederson, profesor teologii w Bonn, konwertyta z protestantyzmu na katolicyzm, który (w 1930, gdy był profesorem teologii protestanckiej w Bonn) opublikował książkę o wspomnianym liście Pawłowym. Dzięki temu listowi jako tekstowi źródłowemu można było promować takie motywy, które weszły ostatecznie do Nostra aetate, jak idea, że Żydzi nadal są drodzy Stwórcy, bo Boże obietnice są nieodwołalne. Connelly streszcza też dyskusję, dlaczego ten akurat list traktować jako wiążący, a nie inne teksty Nowego Testamentu, które głoszą co innego, jak np. List do Hebrajczyków, wedle którego przymierze zawarte z Żydami jest nieaktualne, czy werset z Ewangelii Mateusza, wedle którego Żydzi mieli wołać: „Krew Jego na nas i na dzieci nasze” (Mt 27, 25). Otóż wyróżnianie Listu do Rzymian ma sens, bo to ostatni list Pawła – dowodził Thieme – a zatem ujawnia podsumowanie jego myślenia, a ponadto to jedyna jego wypowiedź, w której mówi wprost, jak należy traktować Żydów.\nTo tylko przykład dyskusji, które teologowie prowadzili w różnych grupach w ciągu kilku dziesięcioleci. Zorganizowane spotkania zaczęły się odbywać w Europie w czasie wojny i niewątpliwie pod jej wpływem: w Anglii i we Francji w 1942 r., w Oxfordzie w 1946, potem było pierwsze duże międzynarodowe spotkanie w szwajcarskim Seelisbergu w 1947 z udziałem zarówno katolików, jak i protestantów oraz Żydów. Z Niemiec była jedna osoba – Gertrud Luckner (nawrócona na katolicyzm z protestantyzmu), która od 1948 r. wydawała „Freiburger Rundbriefe”. Z Polski uczestniczył Juliusz Górecki. Ważnym faktem jest, że tej konferencji, która była u początków Międzynarodowej Rady Chrześcijan i Żydów, Watykan przyglądał się z podejrzliwością.\nW 1950 r. Święte Oficjum wydało ostrzeżenie przed indyferentyzmem katolików uczestniczących w obradach Rady Chrześcijan i Żydów. Chodziło o to, żeby nie dopuszczać do opinii, że różne religie mogą mieć taką samą wartość. Co istotniejsze, „10 Punktów z Seelisberga”, plon tej konferencji, były uważane za tak rewolucyjne, że nie znalazły początkowo aprobaty kierownictw Kościołów i nie były oficjalnie rozpowszechniane (o tym Connelly akurat nie pisze). Tymczasem są to te same tezy, które niespełna 20 lat później znalazły się w Nostra aetate i w kolejnych dokumentach kościelnych. W 1950 r. odbyła się konferencja w Bad Schwalbach, na której opracowano wskazówki w duchu Seelisberga, jakie miały być stosowane w nauczaniu religii w szkołach niemieckich. Dwa lata później Paul Demann, który w wydawanym przez siebie piśmie „Cahiers sioniens” wytykał katechizmom katolickim, że wojna nie wpłynęła zupełnie na ich nauczanie o Żydach, doprowadził do sformułowania podobnych wskazówek we Francji. Mówiono więc o winie chrześcijan wobec Żydów, o tym, że Żydzi nie mogą być nazywani wrogami Jezusa ani obarczani zbiorowo winą za bogobójstwo, o braterskiej więzi „starego i nowego ludu Bożego”. Innymi słowy, były to tezy, które potem znalazły się w Nostra aetate.\nNajtrudniejszym punktem przemiany postaw wobec Żydów była – i jest nadal – sprawa nawracania. Connelly zauważa ciekawą prawidłowość: prawie wszyscy teologowie zaangażowani w reorientację stosunku do Żydów i judaizmu zaczynali od przekonania, że potrzebna jest misja wobec Żydów. W Ewangelii Mateusza jest przecież powiedziane, by nauczać wszystkie narody. Jednak chęć nawracania prowadziła do kontaktu z prawdziwymi Żydami, wiernymi swojej tradycji, a spotkanie z nimi niejednokrotnie wywoływało wstrząs i stopniową zmianę nastawienia. Zamiast abstrakcyjnych „Żydów” jako obiektów do nawracania pojawiali się ludzie, którzy wierzyli, że są jako wspólnota w relacji ze Stwórcą w takim samym stopniu, jak to miało miejsce dwa tysiące lat wcześniej. Takie doświadczenie mogło skłaniać do rewizji interpretacji sformułowania, że należy nawracać „wszystkie narody”. Może wszystkie, ale poza Żydami? W taką stronę poszło faktyczne zachowanie Kościoła po wojnie. Jednak sprawa nie jest zamknięta, bo ani Nostra aetate, ani późniejsze dokumenty nie sformułowały w tej kwestii żadnych jednoznacznych wskazań. Przed wojną angielski autor James Parkes był jedynym poważnym chrześcijańskim teologiem – twierdzi Connelly – który pisał, że Żydów nie należy nawracać na chrześcijaństwo. Potem pojawili się inni, w tym – jak już wspomniałem – Thieme, a Oesterreicher po soborze faktycznie przeszedł na podobne pozycje, choć nigdy – twierdzi Connelly – nie przyznał się do tego wprost. Została sformułowana koncepcja równoległych przymierzy, co więcej – zmieniła się atmosfera i mam wrażenie, że obecnie poczucie, iż Żydzi mają własną religijną drogę, jest częste nie tylko wśród młodych ludzi. Jednakże wciąż – nie tylko wśród protestantów, ale i wśród katolików – odzywają się głosy o potrzebie misji wobec Żydów. Dla przykładu: w 2009 r. biskupi amerykańscy oświadczyli, że należy oczekiwać włączenia do Kościoła „całego ludu Izraela”, czyli kierować wysiłki ewangelizacyjne nie tylko do indywidualnych Żydów.\nSprawa jest kluczowa dla relacji chrześcijańsko-żydowskich. Wszelkie zapędy misjonarskie, nawet skryte, są odczuwane przez Żydów jako atak i zagrożenie. Wedle mojego rozumienia „rewolucji”, o której pisze Connelly, pociąga ona za sobą uznanie, że judaizm daje Żydom możliwość autentycznej więzi z Bogiem, a zatem nawracanie Żydów jest niepotrzebne, a więc niewłaściwe. Oczywiście nie neguję prawa Kościołów do przyjmowania do siebie pojedynczych Żydów, którzy wykażą taką chęć. Rozumiem też zadowolenie z tego powodu. Nawrócenia się zdarzają – zresztą w obie strony. Mam jednak wyraźne wyobrażenie – może jest to podejście bardzo żydowskie – że pierwszą reakcją na zgłoszenie się do katechumenatu kogoś, kto jest Żydem, powinno być uświadomienie mu (czy jej), że w ramach swojej tradycji ma odpowiedni zasób środków do pełnowartościowego religijnego funkcjonowania. Wyraziłem taki pogląd w książce Tajemnica Izraela a tajemnica Kościoła (2007), a oto Connelly uświadamia mi, że pisał tak już wiedeński rabin Armand Kaminka w polemice z Oesterreicherem w latach 30.: „Żydów zgłaszających się do kościoła powinni odsyłać do najbliższej synagogi” (s. 293).\nJohn Connelly zdecydowanie sympatyzuje z wizją wycofania się przez Kościół z jakichkolwiek zamierzeń organizowania misji skierowanych do Żydów. Słusznie zauważa, że katolicy „wciąż powracają nieświadomie do przedrewolucyjnych wzorców myślenia” (s. 3). Krytykuje wspomniane oświadczenie biskupów USA z 2009 r. W jednej kwestii idzie według mnie zbyt daleko. Mianowicie wyraża bezwarunkowe zastrzeżenia wobec wprowadzonej przez Benedykta XVI formuły w łacińskiej mszy wielkopiątkowej. Mowa jest w niej o oświeceniu serc Żydów, by rozpoznali Chrystusa jako odkupiciela wszystkich. Otóż uważam, że możliwe są tu dwie interpretacje: albo 1) chodzi o przekonywanie Żydów, by przyjęli narrację chrześcijańską, i to oczywiście budzi sprzeciw, albo 2) o nadzieję eschatologiczną, jak to tłumaczył potem kard. Kasper. Jest to możliwa interpretacja, która nie budzi moich zastrzeżeń: to, co się okaże w czasach ostatecznych, jest przed nami zakryte i nie jest postawą zagrażającą komukolwiek wyrażanie nadziei, że moja aktualna wizja teologiczna uzyska wtedy potwierdzenie.\nJednym z najciekawszych faktów, które obszernie omawia w książce Connelly, jest dominacja konwertytów wśród osób, które doprowadziły do „rewolucji” nauczania o Żydach i żydowskiej religii. Chodzi zarówno o konwertytów z rodzin żydowskich, jak i z protestantyzmu. „Od lat 40. do roku 1965 praktycznie każdy działacz na rzecz pojednania katolicko-żydowskiego nie był pierwotnie katolikiem. Większość urodziła się jako Żydzi” (s. 5). Bez nich Kościół nie znalazłby nowego języka. Connelly traktuje ich obecność i aktywność jako fakt opatrznościowy. Uważa to również za zupełnie zrozumiałe: ci konwertyci byli bowiem z reguły ludźmi pograniczy, nie tylko religijnych, ale też etnicznych i państwowych, i dlatego byli bardziej wyczuleni na pewne problemy. W obliczu tego bardziej zrozumiały staje się opór, z jakim byli przyjmowani w głównym nurcie, nawet wśród ludzi skądinąd przychylnych ich argumentacji. Np. kard. Augustin Bea, któremu Jan XXIII powierzył opracowanie dokumentu o Żydach, początkowo nie dopuszczał argumentu, że Bóg pozostaje wierny swym przyrzeczeniom (wobec Żydów), ani poglądu, że Żydzi nie są narodem jak wszystkie inne, ani tezy, że okrzyk „Żydów”, iż krew ma spaść na ich dzieci, nie jest proroctwem (s. 247). Potem to uznał, ale jeszcze w 1965 r. powiedział, że Żydzi nie są już instrumentem zbawienia (s. 268), co wydaje się sprzeczne z przesłaniem Nostra aetate.\nNa poglądy kardynała mogły wpłynąć spotkania, które od 1961 r. odbywał z Abrahamem Joshuą Heschlem, pochodzącym z Polski żydowskim myślicielem religijnym, który przybył do Rzymu wraz z delegacją American Jewish Committee. Heschel spotykał się też z Pawłem VI. Znana jest jego wypowiedź, uczyniona w reakcji na dyskusje o treści soborowej deklaracji, że gdyby miał dokonać wyboru między konwersją a Auschwitz,wybrałby to drugie. Wcześniej wielką rolę w procesie przemian kościelnego nauczania o Żydach odegrał inny „żydowski” Żyd, a mianowicie francuski historyk Jules Isaac. Jego opracowania były ważne dla powojennych dyskusji. Nawiasem mówiąc, do braków książki Connelly’ego należy fakt, że poza aluzją nie ma w niej mowy o „18 punktach” Isaaca, ogłoszonych w wydanej w 1946 r. książce Jésus et Israël, były one bowiem podstawą do dyskusji w Seelisbergu. Isaac odegrał istotną rolę także później. Wbrew obecnym wyobrażeniom prawie żaden teolog nie oczekiwał, że sobór zajmie się stosunkiem do Żydów, choć wiadomo było, że wojenne doświadczenia Jana XXIII wyczuliły go na tę kwestię. Ważną rolę odegrał – twierdzi Connelly – emocjonalny apel Jules’a Isaaca w czerwcu 1960. Pewną rolę w toczącej się wokół soboru debacie odgrywał też nasz rodak Józef Lichten, który mieszkał w Rzymie, reprezentując amerykańską organizację żydowską Anti-Defamation League. Udział „żydowskich” Żydów w historii opisywanej w omawianej książce jest zrozumiały i nie może – mam nadzieję – budzić kontrowersji. Sprawy nie są takie proste, jeśli chodzi o rolę katolickich teologów, którzy pochodzili z rodzin żydowskich. Kard. Bea na początku swojej pracy nad tekstem, który ostatecznie przerodził się w deklarację Nostra aetate, wziął do pomocy Oesterreichera, Leo Rudloffa i Gregory’ego Bauma, czyli ludzi o żydowskich korzeniach. Później dołączyli inni.\nConnelly rolę konwertytów w „rewolucji” uważa za okoliczność opatrznościową, antysemici z pewnością uznają ją za powód do zakwestionowania przemian i powrotu do dawniejszych opinii. Ja sam mam pewien problem: skoro ta trudna przemiana nastąpiła pod wpływem konwertytów, to czy na pewno jest trwała? Mam niewątpliwie poczucie, że tak, ale zastanawiam się, czy wykluczony jest powrót do poprzedniego nauczania czy to pod wpływem ciążenia tradycji, czy też może w wyniku wpływu innych osób, np. z terenów Trzeciego Świata, coraz ważniejszego w powszechnym Kościele. Oprócz tego początkowo miałem jeszcze inny problem związany z opisywaniem udziału konwertytów. Mianowicie uważam, że nie należy zanadto podkreślać faktu żydowskich korzeni ludzi ważnych w jakiejś dziedzinie, o ile nie ma to znaczenia merytorycznego. Odnosi się to zarówno do fizyki jądrowej, jak i do kierownictwa UB. Nie chodzi o ukrywanie, ale o to, że ich działania nie mają charakteru „żydowskiego”, więc ich rodowody nie mają bezpośredniego znaczenia. Mogą co prawda mieć znaczenie pośrednie, bo rodowód może być źródłem wrażliwości czy nastawienia. Analiza takich okoliczności musi jednak być subtelna, bo samo pochodzenie niczego nie przesądza ani nie czyni ich działań „żydowskimi”. Muszę wszakże przyznać, że w przypadku przemian opisywanych w książce Connelly’ego sytuacja jest inna: chodzi o bezpośrednie znaczenie pochodzenia teologów zaangażowanych w prace na rzecz przemian. Ostatecznie chodziło wprost o Żydów, czyli ich krewnych. Trudno abstrahować od faktu, że rodzice Oesterreichera zginęli w Zagładzie.\nCzy autorowi udało się pokazać mechanizm rewolucji w stosunku Kościoła do Żydów? Książka znakomicie ukazuje historię myśli, tzn. przemian, jakie zachodziły w myśleniu. Jest doskonale udokumentowana, bardzo jasno napisana. Trudno, co prawda, powiedzieć, by była to historia kompletna. Brakuje mi np. odniesienia do Franza Rosenzweiga. Gdy Connelly pisze, że Thieme w liście do Martina Bubera nazwał Żydów „starszymi braćmi”, tymi, którzy są z Ojcem, to aż prosi się wzmianka o Rosenzweigu. Jego książka Gwiazda Zbawienia (Der Stern der Erlösung, polskie wyd. 1998) ukazała się krótko po I wojnie światowej i wyobrażam sobie, że Oesterreicher i wielu innych filozoficznie wyrobionych dyskutantów musiało ją znać, a przynajmniej znać jej tezy, a choćby wizję osobnych, równoległych dróg Żydów i chrześcijan, czyli koncepcję jak najbardziej istotną dla dokonującego się przewartościowania. Gdyby była ona zupełnie nieobecna w dyskusjach katolickich teologów, również byłby to ciekawy fakt. Niestety, Connelly w ogóle o tej sprawie nie pisze.\nNiepełność książki nie ogranicza się jednak do skądinąd nieuniknionego opuszczenia fragmentów historii intelektualnej. Problem jest większy, bo opisywana rewolucja dokonywała się w świecie, w którym znaczenie miały nie tylko poglądy. Najważniejszym czynnikiem wpływającym na zmianę myślenia o Żydach była Zagłada. Autor wspomina oczywiście i o niej, a także o rozwoju hitleryzmu. Jednak w ogóle nie dokumentuje roli szoku, jakim było ujawnienie charakteru i zasięgu hitlerowskiej machiny mordowania. Wymagałoby to opisu i przytoczenia opinii osób, które podjęły refleksję nad źródłami morderczego antysemityzmu. Można było podać choćby cytaty z deklaracji z Seelisberga. Tymczasem głównym odnośnikiem w tej kwestii jest opinia ks. Stanisława Musiała o tym, że prawie żaden biskup nie wystąpił na soborze jawnie przeciw Nostra aetate, bo „zbyt mocne było poczucie winy”. To za mało! Należałoby wyjaśnić charakter tego poczucia winy, jego zasięg, jego warianty w zależności od kraju, etapy rozwoju, historię negowania winy i udokumentować to równie starannie jak debatę teologiczną i reakcję antyrasistowską. Również niewiele wyjaśnia zdanie Ernsta Ludwiga Ehrlicha, że nieoczekiwana niemal jednomyślność w głosowaniu za deklaracją (2221 głosów przeciw 88) wynikała z tego, że żaden uczestnik soboru „nie chciał być postrzegany jako wróg Żydów” (s. 270). Jak i kiedy nastąpiło rozpowszechnienie takiej postawy? Nie chcieli być postrzegani jako antysemici? Może tak było, ale nie ma dokumentacji, a tym bardziej uzasadnienia. Jakieś procesy psychologiczne, społeczne musiały w związku z tym zachodzić. Czy był to tylko wpływ Zagłady? Może tak, ale należałoby to udokumentować i przedyskutować.\nConnelly pokazuje, jak jego bohaterowie idą pod prąd przeważającej opinii. Tak jest przed wojną, tak jest jeszcze jakiś czas po wojnie. Nawet sam Thieme już po wojnie potrafił napisać, że Bóg ukarał Niemców i Żydów – aby poprowadzić ich do Chrystusa (s. 194). Tym bardziej innym musiało być trudno zmienić stanowisko. Tymczasem przemiana dokonała się na masową skalę. I być może nie tylko z powodu Zagłady i szoku, jaki ona wywołała (zresztą nie od razu). Już przed wojną miało miejsce szersze poparcie wśród katolików dla sprzeciwu wobec antysemityzmu. Jak pisze Connelly, w latach 1936–1939 Oscar de Férenzy we Francji wydawał dwumiesięcznik „La Juste Parole” (wspierany i przez biskupów, i przez francuskich Żydów), w którym nie tylko zwalczał antysemityzm, ale pisał o judaizmie jako żywej tradycji, uważał nawracanie Żydów za niepotrzebne i ostro krytykował tych, którzy uciekali się do sztuczek, by przywieść Żydów do chrztu. Książkę o podobnych treściach, wydaną w 1935 r., poparło m.in. 60 biskupów (s. 141). Aż sześćdziesięciu! Skoro tak, znaczy to, że poparcie dla tradycyjnych tez o Żydach i judaizmie nie było wcale takie powszechne. Zaczątki nowego myślenia obecne były znacznie szerzej, niż sugeruje to Connelly. Szkoda, że autor nie rozwija tego wątku. Może w tym przypadku nie chodziło o poważną reorientację, ale raczej o to, że we Francji miała miejsce reakcja antyhitlerowska. W każdym razie sprawa wymaga analiz i wyjaśnień, których brakuje w omawianej książce. Nadal nie mam jasności, w jakim stopniu to Zagłada, a w jakim inne czynniki wpłynęły na tak radykalną zmianę postaw w Kościele w latach 1933–1965. Oczywiście zmiany rozpowszechniają się powoli i w Polsce zaczynają one być odczuwalne dopiero później.\nJakiekolwiek niedostatki można zobaczyć w książce Connelly’ego, jest ona znakomitym opisem złożoności „rewolucji” owocującej zmianami, które wielu z nas uważa za oczywistość. Choć w Polsce dostępne są dobre faktograficzne opracowania Grzegorza Ignatowskiego, recenzowana książka przenosi nasze rozumienie tych zmian na zupełnie inny poziom.


Montują 22 000 kwiatów. "Tęcza będzie cieszyć oko w pełnej krasie" | TVN Warszawa\n28 kwietnia 2014, 15:40\nMontują 22 000 kwiatów. "Tęcza będzie cieszyć oko w pełnej krasie"\nTVN24Odtwarzają tęczę na placu Zbawiciela\nTrwa montaż kwiatów na stelażu tęczy na placu Zbawiciela. Całość ma być gotowa na 1 maja. Instalacja artystyczna od początku istnienia budzi kontrowersje.\nPrzygotowania do jej odtworzenia trwają od dawna.\n– Kwiaty przygotowywane były na warsztatach artystycznych organizowanych przez Instytut Adama Mickiewicza, we współpracy z artystką Julią Wójcik – mówi Agnieszka Kłąb, rzeczniczka ratusza.\nPowstało 22 000 różnokolorowych, sztucznych ozdób.\nRatusz zapewnia, że instalacja jest zabezpieczona przed podpaleniem, ale szczegółów nie chce ujawnić. Nad jej bezpieczeństwem mają czuwać także służby. Policja przy tęczy - czytaj więcej. Instalacja jest objęta monitoringiem miejskim.\nNie są planowane żadne uroczystości związane z zakończeniem odbudowy.\n– Tęcza funkcjonuje w przestrzeni publicznej od wielu lat. Była wielokrotnie niszczona i teraz wraca na swoje miejsce – zaznacza rzeczniczka.\nMontują 22 000 sztucznych kwiatówDawid Krysztofiński\nO dniu powrotu tęczy mówi: - To symboliczna data, dziesiąta rocznica wejścia Polski do Unii Europejskiej.\nOd razu po tym, jak tęcza spłonęła 11 listopada 2013 r., ratusz zapowiedział, że wróci na plac Zbawiciela. Przeciwny był Ruch Narodowy. Pierwsza próba zablokowania odbudowy miała miejsce już w dniu, kiedy dźwigi zwiozły elementy konstrukcyjne tęczy. Policja zatrzymała wtedy 25 osób.\nNarodowcy zablokowali odbudowę tęczyTVN24\nPóźniej na placu Zbawiciela odbyła się demonstracja:\nProtest przed tęcząArtur Węgrzynowicz / tvnwarszawa.pl\nNa pl. Zbawiciela stanął szkielet tęczyDawid Krysztofiński /tvnwarszawa.pl\nTęcza spłonęła w czasie Marszu Niepodległości:


10 właściwości cytryny – dla Twojego piękna ~ Warsztat Dobrego Słowa\nCytryny zostały już docenione za swoją rolę w smaku. We wszystkim od sałatek do nalewek, wypieków, owoców morza. Nie trzeba wspominać o ich właściwościach leczniczych.\nKolejna rzecz, dla której cytryny są bezkonkurencyjne to nasza uroda.\nTak, cytryna ma wiele zastosowań. Mając ich w domu kilka zapewnisz sobie nie tylko zdrowy koktajl, pyszne danie, ale i domowe spa.\nCytryna jako zdrowe narzędzie piękna- 10 sposobów na cytryny dla zdrowego wyglądu\n1. Refleksy na włosach!\nNajprostsza bezpieczna droga do refleksów. Namoczyć włosy wodą i cytryną i usiąść na słońcu aż wyschną. Powtarzać tyle dni aż osiągnie się wymarzony efekt.\nCytryna w połączeniu z sodą tworzy wybielającą pastę. Wystarczy zostawić ją na kilka minut na zębach, potem rozprowadzić lekko szczoteczką, pozbywając się jej nadmiaru. Nie rób tego za często, by nie zniszczyć szkliwa.\n3. Rozwiązanie dla tłustej skóry\nJeśli twoja skóra się błyszczy, jest tłusta, pomoże sok z cytryny. Wacikiem nasączonym cytryną zwyczajnie przemywaj twarz. Działa jak tonik, zabija bakterie.\nJeżeli masz szorstką skórę sok z cytryn pomoże ci zdjąć stary naskórek. Możesz tego wypróbować zarówno na łokciach, kostkach jak i na ustach, pozostawiając na noc, by rano obudzić się z gładszym i zdrowszym.\n5. Wzmacnianie paznokci\nSok z cytryny mieszany z oliwą z oliwek nawilży suche paznokcie. Nie tylko je wzmocni, ale też wybieli, jeśli potrzeba.\n6. Walka z wągrami\nSok z cytryny wyciąga wągry i ogólnie pomaga w trądziku. Jest antybakteryjny i przeciwgrzybiczy. Używaj zamiast tonika lub nakładaj plastry cytryny bezpośrednio na twarz.\n7. Rozjaśnienie plam\nJeśli masz plamy od słońca sok z cytryny pomoże je rozjaśnić. Nałóż go na plamę na 15 minut i spłucz.\n8. Leczenie łupieżu\nSok z kilku cytryn na twoją głowę pomoże usunąć łupież wywołany suchą skórą czy grzybami. Spłucz go dobrze po użyciu, bo rozjaśnia włosy.\n9. Usuwanie brodawek\nBrodawka – cytryna wciąż pomoże. Używany codziennie, sok z cytryny może rozpuścić brodawkę przy pomocy kwasów jakie zawiera naturalnie jako owoc.\n10. Przeciwstarzeniu się – od podszewki\nWoda z cytryną ma wiele korzyści. Od utraty wagi po wspomaganie trawienia i działanie przeciwstarzeniu się. Jest pełna antyoksydantów, które chronią ciało przed oznakami starzenia. Na dodatek, podtrzymuje nawodnienie i nawilżenie, co jest podstawą zdrowego i młodego wyglądu.\nDziękujemy za przeczytanie. Inne wpisy o Naturalnych przepisach na zdrowie znajdziesz -> tutaj.\nKosmetyki naturalne i sprzątanie -> w tym miejscu.\nzdjęcie: Ernest Porzi\nKosmetyki naturalne i sprzątanie cytryny, cytryny dla urody, kosmetyki naturalne, medycyna naturalna, na zdrowie, właściwości cytryny, zdrowie i uroda\n← Co to znaczy uziemienie i jak osiągnąć ziemską równowagę?\nEksperci mówią – ludzie powyżej 40. roku życia nie powinni pracować więcej niż 40 godzin w tygodniu! →\nUdowodniono, że 3-dniowy post może zregenerować cały układ odpornościowy 305,24 views per day\nJeśli Odczuwasz Dreszcze Podczas Słuchania Muzyki, Może to Oznaczać, że Jesteś Wyjątkowy. 230,90 views per day\nTa kąpiel wyciąga toksyny z organizmu; poprawia pracę mięśni i nerwów, redukuje stany zapalne i poprawia przepływ krwi 118,28 views per day\nRak znika w 42 dni? Przepis na sok, co wyleczył ponad 45 tysięcy osób 95,45 views per day


Zobacz ofertę Strony internetowe żywiec - Twórcy Imprez\nProjektowanie stron – z jakiego powodu należałoby powierzyć ekspertom?\nCzym jest projektowanie witryn www? Jest to działanie w przestrzeni wirtualnej. Dostęp do tej przestrzeni jest wszechstronny. Co więcej, potrzeba Internetu stała się jedną z bazowych wymogów nowoczesnego człowieka. Internet jest źródłem informacji i miejscem, gdzie te wiadomości się generuje. To narzędzie potrzebne nieomalże we wszystkich technikach. Popularnie powiada się o nim: „okno na świat”. A wyglądanie przez to okno odbywa się za wsparciem witryn internetowych www. Sieć zasadza się na witrynach. Przyzwoiciej będą do nas przemawiać te witryny, które są odpowiednio, ciekawie, należycie zaprojektowane. Toteż tworzenie ich musi być przemyślane.\nMoże być łatwą czynnością, niemniej jednak zaplanowaną oraz celową. Takie tworzenie jest więc w pewnym sensie tworzeniem świata. To, co przeczytamy w Internecie, uznamy za realne. Będzie to tematem do rozmów oraz do przemyśleń. Myślenie o projektowaniu jak o kreacji realności daje ogromną dozę wolności. Uczucie tworzenia pociąga za sobą pomysłowość i bycie poza wzorami.\nPo co projektuje się strony – Strony internetowe żywiec?\nWarto uświadomić sobie prostą, jednak znaczącą zasadę: strony internetowe tworzy się po coś oraz dla kogoś. Intencjonalność projektowania witryn internetowych www rozkazuje pewny typ zachowań. Tworzenie to jest wobec tego zależne od wielu czynników. Jednym z najistotniejszych jest target. To, do kogo kierowana jest dana witryna, zastrzega jej wygląd. Istotne, żeby o tym pamiętać. Nie da się bo usunąć celowości. Każda witryna jest jakaś. Wyróżnić wolno kilka przykładowych grup odbiorców. Są w stanie to być: słabo widzący, dzieci, osoby starsze. Także treści merytoryczne, jak i wygląd witryny muszą być dobrane do odbiorców. Odbiorcy powinni bez ogródek odczuwać, że są adresatami takiej witryny. Istotne jest budowanie poczucia wspólnoty pomiędzy nadawcą stroną a odbiorcą (użytkownik). Istotną kwestią jest wobec tego wiedza o odbiorcy: o jego cechach szczególnych czy pewnych dysfunkcjach. Niedostosowanie funkcji lub wyglądu witryny internetowej do odwiedzających ją jest nieprzemyślane. Szkodzi domenie i użytkownikom.\nStrony internetowe Włocławek nie trzeba być wyuczonym programistą lub też artystą-plastykiem, by porządnie projektować strony www. Znajomość podstawowych zasad właściwego tworzenia witryn powinna wystarczyć. Wyróżnić można parę cech porządnie zaprojektowanej strony internetowej. Należą do nich chociażby: komunikatywność, czytelność przekazu, porządek wizualny, estetyczność, naturalność. W szczególe witryna internetowa musi być czytelna. Na takiej, która ukazuje chaos, nikt nie będzie pragnął zostać. W czytelności pomaga porządek w serwisie. Tekst oraz obrazki pozostają w owym czasie w zgodzie. Wielkość oraz krój czcionki powinny być tradycyjne.\nOdwiedzający stronę mają się czegoś prędko oraz łatwo dowiedzieć. Nie mogą odgadywać sensu tekstu z dziwnie napisanych literek. Stonowane odcienie będą nasycać oko. Projektowanie witryn internetowych www to działanie estetyczne. Umiar i brak przesady okażą się w takim razie na pewno wybitnie pomocne. Należałoby pamiętać również o tle. Tło jest platformą informacji i ilustracji. Najodpowiedniej więc, by było jednolite lub ewentualnie maksymalnie uproszczone.\nJeżeli wyszukują Państwo pomocy w zaprojektowaniu stron – serdecznie zapraszamy do współpracy Strony internetowe żywiec.


Kobyłka noclegi, nocleg w Kobyłce od 20zł: kwatery, pokoje, hotele - Meteor\nStrona główna noclegi Kobyłka\nCzęsto zadawane pytania dotyczące noclegów w Kobyłce\nKtóra oferta w Kobyłce ma najlepsze opinie?\nKtóry hotel w Kobyłce ma najwięcej miejsc noclegowych?\nNajwięcej miejsc w Kobyłce oferuje hotel "Hotel Livia". Umożliwia zakwaterowanie 120 osób.\nIle propozycji noclegów znajdę w Kobyłce?\nKobyłka to miasto w którym znajdziesz około 18 noclegów.\nGdzie w Kobyłce znajdę najtańszy nocleg?\nNajniższe ceny w Kobyłce ma kwatera pracownicza "Kwatery Pracownicze Master". Przenocujesz tam już za jedyne 20 złotych.\nKtóry nocleg w Kobyłce znajduje się najbliżej centrum?\nNajbliżej centrum Kobyłki znajduje się pokój gościnny "Dom Pielgrzyma".\nKobyłka tanie noclegi


Norwegia - Ministerstwo Spraw Zagranicznych - Portal Gov.pl\nOd 21 czerwca br. Polska jest krajem oznaczonym na zielono, czyli wolnym od kwarantanny w Norwegii, ale wiele krajów europejskich oznaczono niedawno na czerwono/pomarańczowo. Uwaga: kolory zmieniają się co tydzień (w nocy z niedzieli na poniedziałek). Przed podróżą sprawdź tą stronę: https://www.fhi.no/nettpub/coronavirus/fakta/reiserad-knyttet-til-nytt-koronavirus-coronavirus/ Norwegia akceptuje unijne certyfikaty COVID z kodem QR (najlepiej okazać wersję cyfrową).\nJeśli lecisz do Norwegii samolotem bezpośrednio z Polski (czyli mieszkasz w Polsce i w niej przebywałeś w ciągu ostatnich 10 dni), nie ma kwarantanny po przylocie do Norwegii.\nNadal obowiązują ograniczenia w przypadku podróży do Norwegii ze strefy czerwonej/pomarańczowej z użyciem transportu zbiorowego, np. samolotu, autobusu czy promu. Po takiej podróży obowiązuje Cię kwarantanna (do negatywnego testu PCR w 7. dniu pobytu). Z restrykcji wjazdowych i kwarantanny po podróży przez czerwoną/pomarańczową strefę zwolnione są osoby z unijnym certyfikatem COVID, w którym jest wpisane, że są w pełni zaszczepione lub przechorowały COVID-19 w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Należy okazać cyfrowy certyfikat COVID z kodem QR.\n► Sprawdź szczegółowe wyjaśnienia na stronie internetowej Ambasady RP w Oslo.\nAby wjechać do Norwegii, trzeba spełnić następujące warunki:\nzarejestrować swój wjazd do Norwegii – przy wszystkich podróżach,\npoddać się testowi na COVID-19 na przejściu granicznym w Norwegii – przy wszystkich podróżach,\nwskazać miejsce odbywania kwarantanny (rejestrując podróż) – przy podróżach przez strefę czerwoną/pomarańczową,\nwykonać test na COVID-19 nie wcześniej niż 24h przed planowanym przyjazdem do Norwegii (wymagany negatywny wynik testu) – przy podróżach przez strefę czerwoną/pomarańczową,\nprzejść 10-dniową kwarantannę bezpośrednio po przybyciu do Norwegii - przy podróżach przez strefę czerwoną/pomarańczową.\nNorwegia akceptuje unijne certyfikaty COVID (koronasertifikat) wydawane m.in. przez Polskę. Osoby, które zgodnie ze swoim certyfikatem są w pełni zaszczepione lub przechodziły COVID-19 w czasie ostatnich sześciu miesięcy są zwolnione w Norwegii z restrykcji wjazdowych, kwarantanny, testu 24h przed wjazdem, testu na granicy i rejestracji wjazdu.\nOsoby powyżej 16 roku życia, które przyjeżdżają do Norwegii, muszą zarejestrować wjazd - najlepiej elektronicznie (72h przed planowanym wjazdem) lub ewentualnie w formie papierowej – poniżej cztery linki:\nformularz w języku polskim dostępny jest tutaj, w języku angielskim tutaj, a w języku norweskim tutaj.\nrejestracja elektroniczna możliwa jest tutaj.\nDzieci poniżej 16 roku życia wpisywane są w formularz rejestracyjny rodzica, z którym podróżują.\nJeśli podróżujesz do Norwegii przez strefę czerwoną/pomarańczową i nie masz unijnego certyfikatu COVID o zaszczepieniu, musisz w trakcie rejestracji zadeklarować również miejsce na przebycie kwarantanny.\nWymóg testu przed wjazdem\nPodróżni lecący do Norwegii samolotem bezpośrednio z Polski nie muszą wykonywać testu 24h przed przylotem i okazywać jego negatywnego wyniku na granicy.\nTest ten nadal jest wymagany od podróżnych, jadących/lecących do Norwegii przez strefę czerwoną/pomarańczową z wykorzystaniem transportu publicznego (np. promu, samolotu, busu). Wynik powinien być sformułowany w jednym z tych języków: norweski, szwedzki, duński, angielski, niemiecki, francuski; wynik w języku polskim wraz z tłumaczeniem na język norweski nie jest honorowany. Test musi być wykonany nie wcześniej niż 24h przed planowanym wjazdem/wlotem do Norwegii. Jeżeli osoba podróżująca nie przedstawi takiego testu, policja norweska może odmówić jej wjazdu na teren kraju i przeprowadzić procedurę bortvisning – zawrócenia do kraju, z którego się przyjechało.\nWyniku testu 24h przy wjazdach ze strefy czerwonej/pomarańczowej nie muszą okazywać m.in.:\nosoby podróżujące przez Norwegię tranzytem;\nosoby, które wykonują odpłatnie transport towarów i osób, lub które są w drodze do wykonania zlecenia albo wracają z jego wykonania;\nosoby z unijnym certyfikatem COVID, w którym jest wpisane, że są w pełni zaszczepione lub przechorowały COVID-19 w ciągu ostatnich 6 miesięcy.\nWymóg testu na przejściu granicznym\nKażda osoba wlatująca lub wjeżdżająca do Norwegii m.in. z Polski musi poddać się testowi na COVID-19 na przejściu granicznym. Trzeba liczyć się z wydłużonym czasem oczekiwania na test. Na wynik testu trzeba czekać w punkcie testowania na przejściu granicznym. Nie powinno się opuścić tego miejsca przed otrzymaniem wyniku testu.\nZ wymogu wykonania testu na granicy po wjeździe/wylądowaniu zwolnione są osoby z unijnym certyfikatem COVID, w którym jest wpisane, że są w pełni zaszczepione lub przechorowały COVID-19 w ciągu ostatnich 6 miesięcy.\nDzieci poniżej 12. roku życia nie będą testowane na granicy jeśli będzie to szczególnie utrudnione.\nTestowi nie będą poddawani m.in. kierowcy zawodowi.\nDo Norwegii wjechać można tylko przez te przejścia graniczne, które są otwarte, kontrolowane i oferują testy. Kilka przejść granicznych zostało zamkniętych, inne są otwierane. Wykaz otwartych przejść granicznych dostępny jest TUTAJ.\nOd 21 czerwca br. Polska jest krajem oznaczonym na zielono, czyli wolnym od kwarantanny w Norwegii. Oznacza to, że jeśli lecisz do Norwegii samolotem bezpośrednio z Polski (mieszkasz w Polsce i w niej przebywałeś w ciągu ostatnich 10 dni), nie ma obowiązku kwarantanny po przylocie.\nJednak jeśli jedziesz/lecisz do Norwegii ze strefy czerwonej/pomarańczowej i korzystasz z transportu publicznego, obowiązują Cię restrykcje wjazdowe i kwarantanna w Norwegii. Z restrykcji wjazdowych, wymogu kwarantanny po wjeździe/wylądowaniu w Norwegii ze strefy czerwonej/pomarańczowej zwolnione są osoby z unijnym certyfikatem COVID, w którym jest wpisane, że są w pełni zaszczepione lub przechorowały COVID-19 w ciągu ostatnich 6 miesięcy.\nW 7. dniu kwarantanny należy poddać się testowi na COVID-19 metodą PCR. Test ten zapewniają gminy (kommune). Jeśli wynik testu będzie negatywny, można zakończyć kwarantannę.\nOsoby posiadające koronasertifikat, w którym wpisane jest że dostały pierwszą dawkę szczepionki 3-15 tygodni temu, mogą zwolnić się z kwarantanny po otrzymaniu negatywnego testu PCR po 3. dobie. Osoby poniżej 18 roku życia mogą zwolnić się z kwarantanny po otrzymaniu negatywnego testu PCR po 3. dobie.\nMożna ubiegać się o skrócenie kwarantanny w sytuacjach losowych, na przykład z uwagi na pogrzeb bliskiej osoby - u lekarza gminnego – kommunelege lub ciężką chorobę bliskiej osoby – w szpitalu, w którym odbędzie się wizyta (oddział Avdeling for smittevern).\nDane osób w kwarantannie są umieszczone w specjalnym rejestrze. Prowadzone są liczne kontrole kwarantanny (policja, inspekcja pracy, Helfo) i nakładane surowe kary za jej nieprzestrzeganie - wysokie grzywny (min. 10 tys. NOK) czy wydalenie z Norwegii (uttransportering).\nOdpowiednie miejsce na kwarantannę może też zapewnić pracodawca. Miejsce to powinno dawać gwarancję odseparowania od innych osób: pracownik powinien mieć do dyspozycji osobną łazienkę i kuchnię lub posiłki zamawiane oraz własny pokój z TV i dostępem do Internetu. Pracodawcy będą karani za niedopełnienie tego obowiązku. Lokal musi zostać wcześniej zatwierdzony przez Arbeidstilsynet - Inspekcję Pracy na wniosek pracodawcy (więcej). \nJeśli nie ma się własnego odpowiedniego miejsca, można kwarantannę spędzić w płatnym hotelu kwarantannowym. Cena (wkład własny – egenandel) za hotel kwarantannowy wynosi 500 NOK za dobę dla osoby dorosłej i 250 NOK za dobę dla dziecka w wieku 10-18 lat, posiłki są wliczone. Dzieci do lat 10 mieszkające w pokoju z rodzicami nie płacą za pobyt w hotelu kwarantannowym. Do hotelu kwarantannowego kieruje policja norweska na granicy.\nAktualne informacje znajdują się również na stronie internetowej Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Oslo. Tam znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.\nW Norwegii należy zachować dystans społeczny – min. 1 m. W pomieszczeniach wspólnych i tam, gdzie zasady dystansu są trudne do zachowania, osoby powyżej 12. roku życia powinny nosić maseczkę.\nPODSUMOWANIE - Zobacz, jakie zasady wjazdu do Norwegii obowiązują Cię w zależności od sposobu podróżowania:\nLecę do Norwegii samolotem bezpośrednio z Polski (mieszkam w Polsce i w niej przebywałem w ciągu ostatnich 10 dni) - nie ma restrykcji wjazdowych, nie ma kwarantanny i nie trzeba mieć przy sobie negatywnego wyniku testu wykonanego 24h przed przylotem. Nadal natomiast trzeba rejestrować podróż i poddać się testowi na lotnisku po wylądowaniu. Z rejestracji podróży i testu zwolnione są osoby z unijnym certyfikatem COVID, w którym jest wpisane, że są w pełni zaszczepione lub przechorowały COVID-19 w ciągu ostatnich 6 miesięcy.\nLecę do Norwegii samolotem ale nie bezpośrednio z Polski (choć na stałe mieszkam w Polsce) – uwaga! – Twój wjazd zależy od tego, z jakiego kraju lecisz – sprawdź zasady przed podróżą. Jeśli lecisz z kraju w czerwonej/pomarańczowej strefie, obowiązują restrykcje wjazdowe, kwarantanna (do negatywnego testu PCR w 7. dniu pobytu), trzeba zarejestrować swoją podróż, mieć przy sobie negatywny wynik testu wykonanego 24h przed przylotem i poddać się testowi na lotnisku po wylądowaniu. Z restrykcji wjazdowych, kwarantanny, rejestracji podróży i testów zwolnione są osoby z unijnym certyfikatem COVID, w którym jest wpisane, że są w pełni zaszczepione lub przechorowały COVID-19 w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Małoletnie dzieci, podróżujące z zaszczepionymi rodzicami, mogą również wjechać do Norwegii. Jeśli lecisz do Norwegii ze strefy czerwonej/pomarańczowej lub masz w takiej strefie międzylądowanie i nie jesteś w pełni zaszczepiony, możesz dostać odmowę wjazdu do Norwegii. Prawo wjazdu do Norwegii mają w takiej sytuacji tylko obywatele norwescy i cudzoziemcy, którzy udokumentują na granicy, że mieszkają w Norwegii oraz wybrani członkowie ich rodzin.\nJadę do Norwegii samochodem z Polski przez czerwoną/pomarańczową strefę, korzystając z transportu publicznego, np. promów – obowiązują restrykcje wjazdowe, kwarantanna (do negatywnego testu PCR w 7. dniu pobytu), trzeba zarejestrować swoją podróż, mieć przy sobie negatywny wynik testu wykonanego 24h przed wjazdem i poddać się testowi na przejściu granicznym. Z restrykcji wjazdowych, kwarantanny, rejestracji podróży i testów zwolnione są osoby z unijnym certyfikatem COVID, w którym jest wpisane, że są w pełni zaszczepione lub przechorowały COVID-19 w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Małoletnie dzieci, podróżujące z zaszczepionymi rodzicami, mogą również wjechać do Norwegii. Jeśli jedziesz do Norwegii ze strefy czerwonej/pomarańczowej lub przejeżdżasz przez taką strefę i nie jesteś w pełni zaszczepiony, możesz dostać odmowę wjazdu do Norwegii. Prawo wjazdu do Norwegii mają w takiej sytuacji tylko obywatele norwescy i cudzoziemcy, którzy udokumentują na granicy, że mieszkają w Norwegii oraz wybrani członkowie ich rodzin.\nJadę do Norwegii samochodem z Polski przez czerwoną/pomarańczową strefę, nie korzystam z transportu publicznego (np. z promów, busów) i mogę to udokumentować, jadę bez noclegów i nie mam kontaktów z innymi osobami - nie ma restrykcji wjazdowych, nie ma kwarantanny i nie trzeba mieć przy sobie negatywnego wyniku testu wykonanego 24h przed wjazdem. Nadal natomiast trzeba rejestrować podróż i poddać się testowi na przejściu granicznym. Z rejestracji podróży i testu zwolnione są tylko osoby z unijnym certyfikatem COVID, w którym jest wpisane, że są w pełni zaszczepione lub przechorowały COVID-19 w ciągu ostatnich 6 miesięcy.\nZobacz TUTAJ jakie regiony w Europie są zielone, a jakie czerwone/pomarańczowe (mapka jest aktualizowana w poniedziałki).\nJeśli przejeżdżasz tylko przez zielone regiony, nie ma restrykcji wjazdowych i nie musisz być w kwarantannie po przyjeździe do Norwegii.\nLinki do wybranych stron norweskich:\nHelse Norge - koronawirus\nHelse Norge - podróże do Norwegii\nArbeidstilsynet (Inspekcja Pracy o warunkach wjazdu pracowników do Norwegii), również na Facebooku\nForskrift om innreiserestriksjoner for utlendinger av hensyn til folkehelsen - Lovdata - ustawa o restrykcjach związanych z wjazdem obcokrajowców w świetle ochrony zdrowia publicznego\nhttps://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/2020-03-27-470 - ustawa covidowa – covid-19-forskriften.\nInformacje dotyczące sytuacji wewnętrznej Norwegii:\nOficjalną informację na temat środków krajowych związanych z COVID-19 znajdziesz TUTAJ.\nNorweskie gminy mogą wprowadzać własne, mocniejsze obostrzenia. Na tej stronie znajdziesz szczegóły dot. COVID-19 w norweskich gminach. Informacje o sytuacji w Oslo znajdziesz TUTAJ\nW Norwegii obowiązuje trzystopniowa skala restrykcji: tiltaksnivå A (særlig høyt - bardzo wysoki), tiltaksnivå B (høyt - wysoki) i tiltaksnivå C (ganske høyt - dość wysoki). Aktualnie w żadnej z norweskich gmin nie obowiązuje podniesiony poziom restrykcji A, B czy C.\nTRANZYT MIĘDZY POLSKĄ A NORWEGIĄ\nSytuacja we wszystkich krajach Europy zmienia się dynamicznie i jeśli planujesz przejazd do Norwegii lub do Polski samochodem, należy ją obserwować, np. czytając informacje na stronach internetowych polskich placówek oraz w innych zakładkach tej strony (Informacje MSZ dla podróżujących).\nPrzejazd przez Szwecję\nJeśli wjeżdżasz do Szwecji z Norwegii, nie musisz okazywać negatywnego wyniku testu wykonanego 72h przed wjazdem. Wymóg okazania takiego wyniku nadal obowiązuje przy wjazdach do Szwecji z innych krajów, np. z Polski. Osoby w pełni zaszczepione, tzw. ozdrowieńcy i dzieci poniżej 18 lat nie muszą okazywać testu.\nPrzed wyruszeniem w trasę należy sprawdzić TUTAJ, które przejścia na granicy norwesko-szwedzkiej są czynne. \nPrzejazd przez Danię\nW tranzycie przez Danię obowiązuje wymóg okazania negatywnego wyniku testu na COVID-19 wykonanego nie wcześniej niż 48h przed wjazdem do Danii (dla testów antygenowych) lub 72h przed wjazdem (dla testów PCR). Wyjątki: m.in. osoby w pełni zaszczepione z unijnym certyfikatem COVID, osoby do 15 roku życia włącznie, ozdrowieńcy, osoby wykonujące transport towarów, osoby, które udokumentują przechorowanie COVID-19 nie później niż 2 tygodnie i nie wcześniej niż 12 miesięcy przed wjazdem.\nDo Danii kursują norweskie promy Fjord Line oraz Color Line. Najbliższy punkt testowy dla portu w Larvik to E2Helse w Sandefjord.\nInformacje o promach Fjord Line: TUTAJ\nInformacje o promach Color Line: TUTAJ\nPrzejazd przez Finlandię\n26 lipca br. Finlandia zniosła ograniczenia dot. wjazdu na jej terytorium ze strefy Schengen.\nPodróż z Norwegii do Polski\nJeśli podróżujesz do Polski z Norwegii, podlegasz kwarantannie w Polsce. Z kwarantanny zwalnia pełne zaszczepienie lub test wykonany 48h przed przybyciem do Polski (PCR lub antygenowy – wymagany negatywny wynik w jęz. angielskim). Test można też wykonać po przybyciu do Polski (do czasu otrzymania wyniku negatywnego trzeba być w kwarantannie).\nPrzy podróżach samolotem do Polski konieczna jest rejestracja na tej stronie internetowej (wszyscy pasażerowie): https://www.gov.pl/web/gov/wypelnij-klp\nSprawdź szczegóły w odpowiedzi na pytanie nr 17 na tej stronie internetowej:\nNorweska infolinia w języku polskim\nW Norwegii działa infolinia COVID-19, która jest obsługiwana również w języku polskim. Telefon jest odbierany od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 15:30. Jeśli jesteś w Norwegii, zadzwoń na numer 815-55-015. Jeśli jesteś poza Norwegią, zadzwoń na numer 00 47-21-89-80-42. Aby porozmawiać w języku polskim, po połączeniu trzeba wybrać najpierw 9 a potem 2.\nInfolinia norweska do spraw rejestracji wjazdu i zmiany miejsca kwarantanny: 00 47-33-41-28-70.\nWedług miejscowej Służby Bezpieczeństwa Policji (PST) w Norwegii obecnie obowiązuje stopień zagrożenia terrorystycznego na poziomie „możliwe”.\nObowiązujący stopień zagrożenia terrorystycznego wiąże się z podwyższonymi środkami bezpieczeństwa w miejscach, które policja norweska uzna za potencjalnie zagrożone w danym okresie. Możesz spodziewać się większej liczby patroli, bardziej szczegółowej kontroli na przejściach granicznych, lotniskach, terminalach portowych, a także częstszych i bardziej szczegółowych kontroli drogowych.\nPolicja norweska bardzo surowo traktuje wszelkie wykroczenia w ruchu drogowym oraz zakłócanie porządku publicznego.\nStosuj się do norweskich przepisów, miej przy sobie ważny dokument tożsamości (paszport, dowód osobisty). Zachowaj ostrożność w miejscach publicznych i dużych skupiskach ludzi. W razie zagrożenia bezwzględnie stosuj się do zaleceń władz i służb porządkowych.\nWięcej informacji znajdziesz na oficjalnej stronie Służby Bezpieczeństwa Policji (Politiets sikkerhetstjeneste - PST).\nObywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób na zasadach obowiązujących w Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz w ramach strefy Schengen. Od 2015 r. Norwegia wprowadziła:\ntymczasowe kontrole graniczne na liniach promowych pomiędzy Norwegią i Danią oraz Niemcami,\nzaostrzenie tzw. kontroli terytorialnej na obszarach przygranicznych ze Szwecją (tj. w regionach Østfold i Hedmark). Ma to uniemożliwić wjazd osobom, które nie mają niezbędnych dokumentów podróży.\nDo Norwegii wjeżdżasz bez wizy, na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego, niezależnie od celu Twojej podróży. Przed wyjazdem upewnij się, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości. Norwegia nie wydaje dowodów osobistych swoim obywatelom. Posługując się wyłącznie polskim dowodem osobistym w Norwegii, możesz napotkać problemy z załatwieniem spraw bankowych lub notarialnych.\nBrak niezbędnych środków finansowych na czas pobytu w Norwegii nie może stanowić powodu do odmowy wjazdu obywatelowi RP lub jego wydalenia z Norwegii. Każdy pobyt dłuższy niż dozwolony dla obywatela Unii Europejskiej wymaga uzyskania zezwolenia na pobyt. Turystycznie można przyjechać maksymalnie na 3 miesiące. Jeśli obywatel UE poszukuje pracy i zarejestrował się w norweskim urzędzie pracy, jego pobyt może trwać do 6 miesięcy.\nNie ma obowiązku meldunkowego w przypadku pobytu o charakterze turystycznym, który nie przekracza 3 miesięcy. Jeśli chcesz zostać dłużej w Norwegii, np. aby podjąć pracę, dołączyć do rodziny, starać się o pobyt stały, zwróć się do Norweskiego Urzędu ds. Cudzoziemców (Utenriksdepartementet).\nNorweska prowincja Svalbard, w przeciwieństwie do większości terenu Norwegii, nie należy do strefy Schengen. Ma ona odmienne regulacje dotyczące wjazdu i pobytu, co oznacza m.in. obowiązek kontroli dokumentów podróży po wjeździe i wyjeździe. Obywatele Polski nie muszą mieć wizy, jeśli chcą wjechać do Svalbardu. Więcej informacji o wymaganych dokumentach podróży znajdziesz na stronie Gubernatora Svalbardu (Sysselmannen på Svalvard).\nPodczas podróży po Norwegii pamiętaj, że klimat jest tu surowy, a odległości między miejscowościami duże – szczególnie w północnej części Norwegii. Jeśli planujesz podróż samochodem na północ Norwegii, przyjedź w okresie od końca maja do końca września. W pozostałych miesiącach należy liczyć się z tym, że niektóre drogi, mosty i przeprawy promowe mogą być zamknięte. Jeśli wybierasz się na Spitsbergen (prowincja Svalbard), przed wyjazdem zarezerwuj miejsce w hotelu. Przestrzegaj ściśle przepisów gubernatora Svalbardu dotyczących poruszania się w regionie.\nPodczas pobytu turystycznego możesz używać polskiego prawa jazdy. Obowiązkowe jest używanie świateł mijania przez cały rok i zapinanie pasów bezpieczeństwa na wszystkich siedzeniach pojazdu. Dzieci mogą podróżować tylko w specjalnych fotelikach. Zimą bezwzględnie wymagane są opony zimowe z kolcami lub bez. W niektórych rejonach Norwegii zima rozpoczyna się już w październiku i może trwać do maja. W Oslo i niektórych innych dużych miastach należy opłacić specjalny podatek za jazdę na zimowych oponach z kolcami (piggdekkgebyr).\nKierowcy ciężarówek oprócz zimowych opon muszą mieć również łańcuchy. W razie braku odpowiednich opon lub innego sprzętu umożliwiającego jazdę w warunkach zimowych policja może zatrzymać pojazd do czasu ich uzupełnienia przez kierowcę. Korzystanie z telefonu komórkowego przez kierowcę podczas jazdy jest zabronione.\nNieprzestrzeganie przepisów ruchu drogowego (dotyczy to również przepisów parkowania pojazdów), jest karane z całą bezwzględnością. Gdy kierowca złamie przepisy ruchu drogowego, policja norweska może wystawić mandat lub zaproponować karę w postaci aresztu. Jeśli zatrzymany kierowca nie zgadza się z proponowaną karą, policja przekazuje sprawę do rozstrzygnięcia norweskiemu sądowi. Policja może zatrzymać prawo jazdy w przypadku nieodpowiedzialnej jazdy samochodem albo poważnych wykroczeń, np.:\nprowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu,\nZgodnie z polskim prawem, prawo jazdy powinno być zwrócone do polskiego organu, który je wydał.\nPolicja norweska nie spisuje protokołów policyjnych z niegroźnych wypadków drogowych. Zostawia ocenę wypadków samym jego uczestnikom i firmom ubezpieczeniowym. Norweskie firmy ubezpieczeniowe posługują się znormalizowanym międzynarodowym protokołem powypadkowym, który powinieneś mieć zawsze ze sobą w pojeździe.\nW Norwegii jest wiele płatnych dróg i tuneli. Pojawiają się dwa rodzaje tzw. bramek (bomstasjoner):\numożliwiające płatność gotówką i kartami płatniczymi,\nw pełni automatyczne, działające w systemie Autopass, bez konieczności zatrzymywania się.\nW drugim przypadku opłatę za przejazd można uregulować po przejechaniu bramki, w oznaczonych stacjach benzynowych przy drodze albo na stacjach benzynowych Esso. Ten ostatni sposób obowiązuje w aglomeracji Oslo.\nNie wolno kierować pojazdem mechanicznym zarejestrowanym poza Norwegią, jeśli nie ma w nim właściciela. Na witrynie internetowej norweskiego urzędu celnego (Tolletaten) znajduje się m.in. sporządzona w języku polskim informacja dotycząca poruszania się po Norwegii samochodem zarejestrowanym poza tym krajem. Nie dotyczy ona turystów, lecz osób z prawem pobytu w Norwegii.\nW okresie zimowym policja i służby celne mają prawo zabronić jazdy samochodem, który nie ma zimowych opon lub łańcuchów. Dotyczy to zarówno samochodów osobowych, jak i ciężarowych.\nMiejsca parkingowe w Norwegii służą tylko do tymczasowego zatrzymania pojazdu. Dopuszczalny czas znajduje się na oznaczeniach parkingu. Dłuższy pobyt na nich jest niedopuszczalny. Mandaty za niedozwolone parkowanie są bardzo wysokie i mogą być wystawione nie tylko przez policję, ale także przez firmy prywatne współpracujące z władzami.\nNajwiększe miasta Norwegii, dbając o jakość powietrza, mogą wprowadzać czasowe ograniczenia w ruchu pojazdów silnikowych w obszarze miejskim, w tym np. zakaz wjazdu dla pojazdów z napędem wysokoprężnym (Diesla). Informacje o ograniczeniach i okresie ich obowiązywania znajdziesz na stronach urzędów miast (Oslo, Bergen, Trondheim).\nZimą nocowanie w samochodach przy bardzo niskich temperaturach, często także po spożyciu alkoholu, może zakończyć się śmiercią w wyniku zamarznięcia.\nNorwegia nie jest w pełni objęta europejską unią celną, dlatego też obowiązują tu inne niż na terytorium Unii Europejskiej przepisy dotyczące wwozu towarów przez turystów. Turyści podróżujący do Norwegii mogą przywieźć ograniczoną liczbę towarów do użytku osobistego, których nie wolno sprzedawać. Określenie „do użytku osobistego” dotyczy także towarów przewożonych z przeznaczeniem na prezenty. Ich sprzedaż jest naruszeniem prawa. Grozi za nie konfiskata oraz dodatkowa kara. W poważniejszych przypadkach władze mogą skonfiskować także pojazd, którym towary były przewożone.\nOsoby przebywające w Norwegii dłużej niż 24 godziny mogą wwieźć ze sobą towary o łącznej wartości do 6.000 NOK, bez cła i podatku akcyzowego. Osoby przebywające krócej niż 24 godziny mogą wwieźć towary o łącznej wartości do 3.000 NOK, bez cła i podatku akcyzowego.\nBez cła i innych podatków można wwieźć do Norwegii niżej wymienione towary, jeśli nie przekraczają one ustalonych limitów:\nNapoje alkoholowe: mogą je przywozić osoby, które ukończyły 18. rok życia. Napoje z zawartością alkoholu powyżej 22 proc. mogą wwozić osoby, które ukończyły 20. rok życia.\nPoszczególne limity: napoje spirytusowe: powyżej 22% alkoholu, do 60% włącznie (1 litr), wino: powyżej 2,5% alkoholu, do 22% włącznie (1,5 litra), piwo: powyżej 2,5% (również mocne piwo) lub gotowe drinki/cydr powyżej 2,5% alkoholu, do 4,7% włącznie (2 litry).\nLimit na napoje spirytusowe może zostać wymieniony na 1,5 litra wina lub piwa/drinków/cydru, a limit na wino może zostać wymieniony na piwo/drinki/cydr, w przeliczeniu litr za litr.\nTowary, których przywóz jest zabroniony bez specjalnego zezwolenia, to:\nnarkotyki, trucizny i lekarstwa (wolno przywieźć niewielkie ilości lekarstw do osobistego użytku),\nrośliny, części roślin przeznaczone do uprawy,\nmięso, produkty mięsne,\nmleko oraz produkty mleczne z krajów spoza EOG.\nPrzywóz produktów rolnych podlega szczególnym ograniczeniom importowym. Szczegółowych informacji na ten temat udziela Norweska Inspekcja Bezpieczeństwa Żywności (Mattilsynet). Bez okazania świadectwa fitosanitarnego, można do użytku prywatnego wwieźć do Norwegii:\ndo 10 kilogramów owoców, jagód i warzyw, z wyjątkiem ziemniaków,\ndo 25 sztuk kwiatów ciętych,\ndo 3 kilogramów cebulek i sadzonek kwiatowych,\ndo 5 sztuk roślin doniczkowych (domowych) z krajów europejskich,\ndo 50 paczek nasion porcjowanych.\nNie wolno wywozić z Norwegii ilości większej niż 15 kilogramów ryb lub produktów rybnych na osobę. Limit ten dotyczy morskich połowów sportowo-rekreacyjnych w norweskich wodach terytorialnych. Nie obejmuje natomiast ryb słodkowodnych, łososia, pstrąga oraz golca. Dodatkowo do ilości określonej limitem można wywieźć z Norwegii rybę w całości, w charakterze trofeum.\nPrzy wjeździe i wyjeździe można mieć przy sobie gotówkę (waluta norweska i inne waluty) o maksymalnej wartości 25.000 NOK. Gotówkę o wartości, która przekracza tę kwotę, musisz zadeklarować służbom celnym na specjalnym formularzu podczas przekraczania granicy. Policja i służby celne surowo traktują posiadanie towarów niezadeklarowanych, jeśli przekraczają dopuszczalne normy, a przewożąca je osoba przekroczyła granicę tzw. zielonym pasem odprawy celnej.\nInformacji o szczegółowych przepisach celnych, rodzaju i liczbie lekarstw, które można wwieźć do Norwegii, udziela norweski urząd celny.\nMożna uzyskać zwrot podatku VAT za zakupione w wyznaczonych sklepach towary przeznaczone do użytku poza granicami Norwegii. Podstawą do ubiegania się o zwrot VAT przy wyjeździe z Norwegii jest wydany przez sklep druk Tax Free wraz z dowodem zapłaty za towar. Dotyczy to sklepów będących w sieci Global Refund. Zakupione towary w stanie nienaruszonym trzeba okazać w punkcie odbioru podatku VAT dla turystów. Trzeba także pokazać paszport lub dowód osobisty. Punkty te znajdują się na wszystkich lotniskach międzynarodowych oraz na samochodowych przejściach granicznych. Jeśli kupujesz w sklepach spoza sieci Global Refund, sklep może wystawić wywozową deklarację celną, którą pokażesz urzędowi celnemu wraz z zakupionym towarem. Wypełnione deklaracje celne wysyłasz następnie pocztą do sklepu, aby otrzymać zwrot VAT na podane konto bankowe.\nPrzywóz zwierząt regulują specjalne przepisy. Szczegółowych informacji na ten temat udziela Norweska Inspekcja Bezpieczeństwa Żywności. Nie wolno przywozić do Norwegii zwierząt i roślin zagrożonych wyginięciem oraz większości produktów pochodnych. Przykładami gatunków zagrożonych są: słoń, lampart, tygrys, wilk, rosomak, niektóre gatunki węży i krokodyli, część ptaków drapieżnych, jaja niektórych gatunków ptaków oraz wybrane orchidee i kaktusy.\nPsy i koty możesz przywieźć z Polski do Norwegii na podstawie tzw. europejskiego paszportu dla zwierząt zgodnego z regulacją EU 998/2003. Wyjątkiem są rasy zakazane: pitbull terier, amerykański staffordshire terier, brazylijski fila, toso inu i dog amerykański. Od 1 października 2004 r. pies, kot czy fretka towarzyszące właścicielom w podróży do Norwegii muszą mieć paszporty. Aby wyrobić paszport zwierzęcia z emblematami UE, potrzebujesz dokumentów z danymi o właścicielu zwierzęcia oraz imieniem zwierzęcia, jego gatunkiem, rasą, płcią, datą urodzenia i umaszczeniem. Trzeba także przedstawić zaświadczenia o szczepieniach i przebytych chorobach. Zwierzę musi mieć elektroniczny chip, którego numer i miejsce umieszczenia będą odnotowane w paszporcie. Zdjęcie zwierzęcia w paszporcie nie jest wymagane. Paszporty wydają lecznice weterynaryjne, których spis znajduje się na stronie internetowej Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej. Od 1 maja 2013 r. trzeba także zaszczepić zwierzę przeciwko wściekliźnie oraz podać lekarstwa przeciwko Echinococcus multilocularis. Wjeżdżając do Norwegii, należy skontaktować się ze służbą celną na granicy.\nPolicja i służby celne w Norwegii mają znacznie szerszy zakres uprawnień w stosunku do cudzoziemców niż odpowiednie służby w Polsce. Mogą kontrolować pojazdy i osoby nie tylko na przejściach granicznych, lecz także na terenie całego kraju i w każdej sytuacji. Nielegalna praca i handel, przywożenie narkotyków, przemyt produktów alkoholowych traktowane są bardzo surowo.\nZdarzały się przypadki konfiskaty pieniędzy i przedmiotów, jeśli pojawiało się podejrzenie, że zostały uzyskane w wyniku nielegalnej pracy bądź działalności handlowej. Niezapłacenie grzywny za naruszenie przepisów drogowych lub celnych może skończyć się aresztem.\nPolicja traktuje noszenie w miejscu publicznym noża lub ostrych narzędzi z ostrzem dłuższym niż 7 cm na równi z posiadaniem broni. Trzeba mieć na to zezwolenie władz miejscowych. Zanim wwieziesz do Norwegii gaz łzawiący lub inne przedmioty, które można uznać za niebezpieczne, skontaktuj się z policją norweską.\nJeśli naruszysz prawo karne i zatrzyma Cię policja, pamiętaj o swoich podstawowych prawach cudzoziemca:\nprawo do tłumacza,\nprawo do kontaktu z konsulem.\nWykaz praw aresztowanego znajduje się na stronie policji.\nRodzice, którzy jadą do Norwegii z dziećmi, powinni zapoznać się z norweskim systemem opieki nad małoletnimi. Więcej informacji na ten temat znajduje się na stronie Ambasady RP w Oslo.\nBardzo dobra znajomość języka angielskiego wśród Norwegów pozwala swobodnie komunikować się w tym języku. Jednak jeśli planujesz dłuższy pobyt i pracę w Norwegii, warto podjąć naukę języka norweskiego – w Polsce jest wiele szkół, które oferują naukę tego języka.\nPrzy wymianie walut musisz okazać dokument tożsamości. O taki dokument może być również poproszona osoba, która płaci kartą płatniczą lub kredytową wydaną poza Skandynawią. Akceptowana jest większość kart. Zdarza się, że przy tego typu transakcjach nie jest uznawany dowód osobisty i trzeba okazać paszport.\nAmbasada RP w Oslo zwraca uwagę, że aby założyć w Norwegii konto bankowe, musisz mieć paszport. Określają to przepisy bankowe.\nNa każdej stacji benzynowej otrzymasz broszurę, która zawiera informację na temat stacji benzynowych danej sieci na terenie całego kraju sprzedających paliwo LPG. Jeśli podróżujesz samochodem na gaz i korzystasz z przepraw promowych, skontaktuj się z operatorem promu i zapoznaj się z warunkami przewozu na pokładzie pojazdów tego typu.\nW Norwegii kamizelki ratunkowe na pokładach motorówek, łodzi i pontonów są obowiązkowe. Kamizelki powinny znajdować się w łatwo dostępnym miejscu. Zdarza się coraz więcej wypadków wodnych, zwłaszcza podczas łowienia ryb, również z udziałem obywateli polskich. Zalecamy zakładanie kamizelek ratunkowych na pokładach jednostek wodnych. Możliwe są nagłe i dynamiczne zmiany warunków pogodowych, a fiordy mają zróżnicowaną głębokość i siłę prądów morskich.


ROWEROWY ZAWRÓT GŁOWY PO GMINIE MAŁDYTY - Ostróda News\nSpołeczeństwo, 3 Wiadomości 2018-08-06 Redakcja Ostroda News\nMamy dla Was wspaniałą wiadomość! Można już pobrać i korzystać z naszej bezpłatnej aplikacji mobilnej na smartfony. Aplikacja pełni funkcję przewodnika turystycznego po nowej trasie rowerowej po Gminie Małdyty. Ułatwia zorganizowanie wolnego czasu, pomaga w odkrywaniu ciekawych miejsc, a także odkrywa smaki w naszych restauracjach.\nAplikacja wraz z drukowanym przewodnikiem stanowi projekt pn. „Rowerowy zawrót głowy po Gminie Małdyty” i została zrealizowana w ramach poddziałania 19.2 „Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020.


Ziobro zgadza się na pomysł Dudy i uderza w Tuska. „Trudno sobie wyobrazić bardziej bezczelne kłamstwo” – Wprost\nDodano: 10 maja 2022, 17:36 17\nZbigniew Ziobro i Patryk Jaki / Źródło: Newspix.pl / Grzegorz Krzyzewski\nW ramach Funduszu Odbudowy Polska ma otrzymać 23,9 mld euro w gotówce oraz 11,5 mld euro w ramach pożyczki. Ponieważ Bruksela nie zaakceptowała Krajowego Planu Odbudowy, na razie nie możemy korzystać z tych środków. Powodem sporu z UE są kwestie praworządności. Wśród żądań KE jest m.in. likwidacja Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.\nZiobro łagodzi kurs\nWe wtorek 10 maja minister sprawiedliwości przekazał podczas konferencji prasowej, że jego partia poprze projekt zmian w Sądzie Najwyższym, który został złożony przez Andrzeja Dudę. Zbigniew Ziobro zapewnił, że środowisko Solidarnej Polski dostrzegając trudność nowej sytuacji, wynikającej z uzyskania przez Komisję Europejską nowych narzędzi władzy ekonomicznej nad państwami członkowskimi, które w bezwzględny sposób wykorzystywane są w stosunku do Polski, by wymusić zmiany w sądownictwie, jest gotowe zgodzić się na zmiany zaproponowane przez prezydenta.\nPatryk Jaki krytykuje Donalda Tuska\nW trakcie spotkania z dziennikarzami padło wiele krytycznych słów pod adresem szefa PO. – Donald Tusk twierdzi, że to przez nas nie ma środków europejskich. Trudno sobie wyobrazić bardziej bezczelne kłamstwo. Dlaczego bezczelne? Dlatego, że jest to sprawa zero-jedynkowa, która łatwo można zweryfikować głosowaniami – mówił Patryk Jaki podczas konferencji prasowej. – W tej kadencji PE odbyły się już 43 debaty i rezolucje, które nawoływały do zablokowania Polsce środków unijnych. Gdy doliczymy do tego aktywność w komisjach PE, mielibyśmy ponad 100 debat. Wszystkie te wnioski były pisane przez partię Donalda Tuska – dodawał.\n– Jeżeli Donald Tusk, to dla niego wyzwanie, byłby w stanie wskazać chociaż jedną z tych ponad stu inicjatyw w Parlamencie Europejskim, gdzie nie ma podpisu jego partii, to proszę bardzo. Nie było takich wniosków jego frakcji. Jak dowodził nie ma takiego wniosku podpisanego przez kogokolwiek z nas. We wszystkich głosowaniach głosujący za zablokowaniem środków Polsce są posłowie Platformy Obywatelskiej. I Donald Tusk dziś mówi, że to my blokujemy środki? – dopytywał Patryk Jaki.\nZiobro zarzuca Tuskowi kłamstwo\nW podobnym tonie wypowiedział się Zbigniew Ziobro. – Donaldowi Tuskowi można by zadać wiele pytań, ale zadam dzisiaj dwa. Czyje środowisko w Parlamencie Europejskim uchwaliło prawo, które pozwala dzisiaj KE blokować pieniądze dla Polski? Czyje środowisko polityczne w PE właśnie żąda by blokować pieniądze dla Polski i tego domaga się od KE? – pytał minister sprawiedliwości nawiązując do słów lidera PO, który kilka godzin wcześniej stwierdził, że to Zbigniew Ziobro blokuje środki z FO dla Polski.\n– Donald Tusk ma taką cechę, że tak bardzo kłamie, że nie potrafi już później rozróżniać co jest kłamstwem a co prawdą i wierzy w te swoje kłamstwa. Donald Tusk nie kłamie tylko wtedy, kiedy się myli i to niestety cały problem związany z jego aktualną działalnością polityczną i inicjatywą, którą podejmuje rzekomo w obronie środków europejskich dla Polski – ocenił lider Solidarnej Polski.


Stok góry Mogielica\n»\tKtoś systematycznie kradł ramki z zasklepionym czerwiem z uli stojących na Polanie Stumorgowej góry Mogielica. Właściciele na początku obwiniali za zły sezon trudne warunki pogodowe, ponieważ złodziej w zamian wstawiał w ule puste ramki. Dopiero uważniejsze obserwacje ujawniły prawdę. Pszczelarze zgłosili kradzież na policję.\nFot. ungvar, freepik\n»\tW nocy z 21 na 22 sierpnia nieznani sprawcy zalali ropą 21 rodzin pszczelich Jerzego Pawlaka z gminy Wojcieszków. Ule stały na posesji pszczelarza.\n»\tNie są znane przyczyny śmierci pszczół lotnych z 80 rodzin pszczelich z pasieki w Gminie Olszanka. Pszczelarz w trzy godziny stracił owoce wieloletniej pracy – robotnice w niektórych miejscach pokryły teren grubą warstwą.\n»\tNieznany sprawca przewrócił 17 uli, które legalnie stały na polu zaprzyjaźnionego z pszczelarzami rolnika. Do zdarzenia doszło w nocy z 27 na 28 sierpnia na granicy Mosiny i Kucharzowa.\n»\tTak zwany „podatek cukrowy” nie obejmie miodu per se, lecz napoje słodzone tym produktem pszczelim, m.in. piwa. Opłata ma dwie części: stałą (wynoszącą 10 gr za każdy litr napoju słodzonego) i zmienną (5 gr za każdy dodatkowy gram cukru powyżej 5 g na 100 ml).\nMinisterstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zgodziło się na projekt dofinansowania pasz dla pszczół Polskiego Związku Pszczelarskiego. Opracowanie projektu przez PZP było podyktowane złym sezonem pszczelarskim. Innym projektem PZP jest pismo MRiRW i Ministra Środowiska z prośbą o przesuniecie terminu koszenia łąk i nieużytków na wrzesień, w celu poprawienia bazy pokarmowej pszczół. Jeszcze nie uzyskano odpowiedzi w tej sprawie.\nNatomiast MRiRW będzie zwracało koszty zakupów pastuchów elektrycznych i nadajników GPS w ramach działań ułatwiających prowadzenie gospodarki wędrownej.\n»\tBadania wykazały, że ołowiane pyły, które powstały podczas pożaru katedry Notre Dame w zeszłym roku, opadły na miasto, a także przedostały się do nektaru pobieranego przez pszczoły, żyjące zarówno w Paryżu, jak i poza nim. Dawki nie przekraczały norm europejskich. Badania świadczą o tym, że miód może być wskaźnikiem zanieczyszczenia środowiska.\nNiemcy, Austria, Ukraina\n» Podobnie jak Polacy, nasi sąsiedzi odnotowali spadek produkcji miodu. Przyczyną jest fatalna, chłodna pogoda i deszcze w czasie największego nektarowania roślin.\n» Medialna informacja, że jad pszczeli leczy raka piersi, nie jest potwierdzona nawet przez naukowców, którzy przeprowadzali badania. Ciara Duffy, autorka eksperymentu, podkreśla, że to początek badań, które mogą dać przełom, lecz wcale nie muszą. Ekscytacja wstępnymi wynikami nie ma więc sensu.


Systemy wizyjne – Amister\nMisją naszej firmy jest ułatwianie ludziom pracy przy seryjnej produkcji różnego rodzaju produktów. Szczególnie uciążliwe dla pracowników w dzisiejszych czasach są powtarzalne czynności wymagające skupienia, precyzji i zachowania jakości. Aby umożliwić 100% kontrolę jakości stosujemy systemy wizyjne renomowanych producentów: IFM, Keyence, Cognex, Sick.\nAplikacja kontroli ścieżki silikonu\nAplikacja przeprowadza pełną analizę uszczelniacza oraz wizualizuje wyniki. W zależności od uzyskanych wyników pomiarów silnik zostaje przekazany do dalszego procesu montażu lub odstawiony jako wadliwy.\nKontrola jakości położenia silikonu.\nSystemy wizyjne oparte o kamery Cognex - kontrola koła zębatego.\nMontaż systemu wizyjnego w istniejącej stacji automatycznej w celu kontroli koła zębatego.\nSystemy wizyjne oparte o kamery Keyence - odczyt znakowania DataMatrix.\nZabudowa stanowisk czytający kody DataMatrix na linii produkcji silników. Odczytane kody posłużyły do pełnego śledzenia montowanych elementów. Wszystkie dane są zapisywane do nośników RFID a następnie przekazywane do globalnej bazy danych produkowanych silników.\nAutomatyczny system odczytu kodów DataMatrix z wtryskiwaczy.\nSystem posiada układ jezdny opart o serwomotor, dzięki takiemu rozwiązaniu wystarczy jedna kamera Cognex.\nSystem rozpoznawania zamontowanych elementów w silniku.\nAutomatyczna stacja rozpoznawania montażu elementów w silniku.\nRealizacja za pomocą kamer Cognex.\nPrzykład zastosowania kamer Sick\nSystem rozpoznaje układane przez pracownika elementy, a następnie kontroluje z założeniami produkcyjnymi.\nW przedstawioym przykładzie zastosowano system wizyjny Sick Inspector i50.


5 wskazówek dotyczących pielęgnacji trawnika na jesień - podróżCzytaj Więcej\nGłówny podróż5 wskazówek dotyczących pielęgnacji trawnika na jesień\n5 wskazówek dotyczących pielęgnacji trawnika na jesień\nNadchodzi jesień, czas pomiędzy miesiącami, w których Ziemia pochyla się w kierunku słońca lub od niego, odpowiednio w okresie letnim lub zimowym. Dla niektórych to ulubiona pora roku, więc łatwo zrozumieć, dlaczego. Mimo że niektóre oznaki życia, zwłaszcza wśród roślin, wykazują pewien rodzaj odosobnienia z lekkim chłodem na wietrze, niekoniecznie jest to ponura pora roku. W rzeczywistości wiele osób to cieszy, ponieważ wraz z sezonem jesiennym liście zmieniają się w różne kolory, a niektórzy zostawiają nagie gałęzie, co jest dość magiczne. Możesz zobaczyć między innymi kolory żółty, brązowy, pomarańczowy, czerwony, złoty i rdzawy.\nNiezależnie od tego, czy jesteś osobą Fall, ważne jest, aby pamiętać, że nadal masz ogród, który nadal wymaga odpowiedniej pielęgnacji, zwłaszcza jeśli masz duży. Tymczasowe obumieranie niektórych liści nie daje ci wymówki, by odłożyć na bok jakiekolwiek prace związane z architekturą krajobrazu. Musisz zacząć projekt już teraz, bo to najlepszy czas na to. Przygotowując swój ogród tej jesieni, zaoszczędzisz czas na nadchodzącą wiosnę, kiedy rośliny znów będą rosły.\nPoniżej przedstawiamy kilka z wielu rzeczy, które możesz zrobić, aby zapewnić, że Twój trawnik lub ogród będzie przygotowany na silne mrozy, a nawet opady śniegu, które przyniesie kolejny sezon, czyli zima. Aby uzyskać więcej wskazówek, możesz skontaktować się z lokalnymi architektami krajobrazu lub przeprowadzić wyszukiwanie w Internecie.\n1. Pozbądź się chwastów z ich głowami!\nPonownie, tylko dlatego, że zbliżają się ciemne zimowe dni, zostawisz zwykłe zadanie pozbywania się chwastów na wiosnę. Jeśli usuniesz wszystkie chwasty, jakie możesz teraz znaleźć, możesz spodziewać się mniejszej liczby chwastów w następnym sezonie.\n2. W przypadku gruzu, wyciągnij je!\nJeśli usuniesz wszystkie opadłe liście i inne rodzaje gruzu, aby zapewnić niezakłócony wzrost trawy, możesz spodziewać się, że latem powita Cię widok zdrowszego podwórka. Możesz spróbować kompostować te liście.\n3. Trawy, które chcesz zachować, nawozić!\nOkreśl, które trawy są przeznaczone na chłodne pory roku, a które na ciepłe pory roku. Zimne nawozi się między wrześniem a listopadem, ciepłe nawozi się wcześniej niż te miesiące.\n4. Na gołe miejsca, nasiona!\nPoszukaj martwych lub pustych obszarów w swoim ogrodzie i obsiewaj je. Aby uzyskać zdrową, gęstą i miękką trawę, być może będziesz musiał zadbać o cały trawnik.\n5. Dla krzewów i drzew podlewaj głęboko!\nPonieważ będziesz wyłączać wodę na sezon, drzewa i krzewy na twoim podwórku będą wymagały głębokiego podlewania. Zrób to po opadnięciu liści.\nPoszukaj pomocy eksperta!\nNajlepszym sposobem, aby zapewnić trawnikowi odpowiednią pielęgnację w sezonie i nadchodzącym, jest powierzenie pracy profesjonalistom, co zawsze jest dobrym pomysłem. Możesz na przykład liczyć na usługi zagospodarowania terenu oferowane przez Premier Lawn Care, aby zapewnić, że gdy minie chłodne dni, powita Cię radosny widok Twojego pięknego trawnika.\nPogoda wpływa na wiele naszych działań i musimy wprowadzić poprawki i zmienić niektóre z naszych rutyn. Podobnie jest z wyglądem naszego trawnika; możemy się spodziewać, że będzie pasować do sezonu. Teraz, gdy nadeszła jesień, ważne jest, abyśmy nie zapomnieli o dbaniu o wygląd zewnętrzny naszych nieruchomości. W tym przypadku nasz trawnik. Nie musisz zmuszać się do uczenia się wszystkiego, co możesz i wykonywania całej pracy. Fajnie, że mamy do tego ekspertów.\nCopyright podróż: 5 wskazówek dotyczących pielęgnacji trawnika na jesień - podróżCzytaj Więcej


Dariusz Wdowczyk: Nie spodziewałem się, że stracimy punkty | Gazeta Krakowska\nDariusz Wdowczyk: Nie spodziewałem się, że stracimy punkty\nBartosz Karcz 14 sierpnia 2016, 22:21\nTrener Dariusz Wdowczyk nie ma powodów do dobrego nastroju. Wisła Kraków przegrała czwarty mecz z rzędu o osiadła na dnie ligowej tabeli. Po spotkaniu z Ruchem Chorzów szkoleniowcowi „Białej Gwiazdy” trudno było nawet oceniać grę swoich podopiecznych.\n– Po takim spotkaniu trudno powiedzieć coś sensownego – mówi Dariusz Wdowczyk. – O ile pierwsza połowa w naszym wykonaniu wyglądała jeszcze dobrze, mieliśmy swoje sytuacji, to w drugiej nie było ich już zbyt wiele. Oddaliśmy pole Ruchowi, który kontrolował to, co działo się na boisku. Nie spodziewałem się, że stracimy punkty i trudno mi się z tym pogodzić. Pracujemy solidnie na treningach, ale w meczu nie potrafimy tego pokazać. Jesteśmy na ostatnim miejscu w tabeli, a nie chciałbym, żeby znów doszło to takiej sytuacji, w jakiej była Wisła, gdy tutaj przyszedłem. Zastanawiam się dlaczego tak się dzieje. Nie jest miło przegrywać mecze, zwłaszcza u siebie. Mamy nad czym myśleć. Mamy co analizować i nad czym pracować, żeby było lepiej. Pamiętajmy tylko, że to nie jest Wisła Żurawskiego, „Franka”, „Sobola” i kilku innych, którzy dominowali w naszej lidze. Przykro to mówić, ale trzeba się do tego przyzwyczaić.\nDziennikarze pytali Dariusza Wdowczyk, czy sytuacja w klubie odbija się jego zdaniem również na grze piłkarzy. – Chcemy się koncentrować na czysto sportowej stronie, a ja nie wiem, co komu siedzi w głowie i czy ma to wpływ na piłkarzy. Ja nie odetnę ich od informacji, od tego, co dzieje się w klubie. Mamy internet, media, dziennikarze informują. To nie pomaga, ale nie wiem, czy to jest przyczyna tego, że przegrywamy mecze i że nie gramy z wiarą w swoje możliwości. Wierzę w ten zespół, wierzę, że potrafi grać w piłkę. Moją rolą jest to, żeby drużyna zaczęła funkcjonować. Staramy się tak rozmawiać z zawodnikami, żeby byli mentalnie gotowi do każdego meczu.\nTrener Wisły mówił też o przyczynach absencji niektórych piłkarzy w meczu z Ruchem. – Po meczu w Sosnowcu Łukasz Załuska miał drobne problemy z więzadłami i nie chcieliśmy ryzykować, żeby był nawet na ławce. Paweł Brożek ma zbite żebra, problemy z mięśniami skośnymi brzucha, a ja wiem z autopsji, że to jest bolesny uraz i leczenie musi trochę potrwać. Richard Guzmics nie trenował z nami w tygodniu, bo miał kontuzję, później temperaturę. Był też myślami gdzie indziej… Z tego względu nie było go w meczowej „osiemnastce”.\nNa koniec Wdowczyk został zapytany, czy nie uważa, że drugi gol dla Ruchu padł ze spalonego. – Nie widziałem dokładnie tej sytuacji. Nawet nie wiem, kto strzelił tę bramkę. Byliśmy jednak za daleko od rywali przy obu golach dla Ruchu, co ułatwia rozegranie piłki.


Dorota Terakowska - Ono – Książka. Muzyka. Film.\nprzez Bibliofil|Opublikowano 9 października 2017\nBohaterka książki ma dziewiętnaście lat. Mieszka z rodzicami na prowincji. Marzy o lepszym życiu, o miłości, o ucieczce z zapyziałego miasteczka. Nierealne oczekiwania bohaterki nijak się mają do rzeczywistości. Przydarza się jej gwałt, jest w ciąży. Zaczyna patrzeć na świat całkiem inaczej.\nCo jest niezwykłego w tej książce? Właśnie to, że bez zadęcia, zwyczajnie pokazuje myślącemu czytelnikowi, splot wydarzeń, który doprowadził nas to tego momentu, w którym jesteśmy dzisiaj. Być może powinniśmy się tego spodziewać, wiedzieć, a przynajmniej niektórzy z nas. Ale nie wiedzieliśmy, nie rozumieliśmy i oto jesteśmy, gdzie jesteśmy.\nNie polubiłem Terakowskiej. Z umiarkowanym zainteresowaniem przeczytałem „Córkę czarownic”, bo lubię fantasy. „Poczwarkę” za to ze złością, bo nie przemawiają do mnie religijno-ezoteryczne brednie o Bogu, który powołuje do życia upośledzone dzieci, bo mają jakieś szczególne zadanie do spełnienia. Nie kupuję tego. Nie przemówiła do mnie również powieść „W Krainie Kota”. Nie przepadam za kotami, a i z kartami Tarota nie mam nic wspólnego. Może to i zręczna konstrukcja fabularna na styku dwóch światów, ale nie mam ochoty poznawać Tarota, by się o tym przekonać. W zasadzie mogła to być dla mnie ostatnia książka tej autorki. Niewiele brakowało. Tymczasem jednak sięgnąłem po historię zatytułowaną „Ono”.\nSceptycznie i z rezerwą\nBohaterką powieści jest młoda kobieta, prawie nastolatka. Ma na imię Ewa. To zresztą symboliczne. Bohaterki Terakowskiej mają na imię Ewa. Podejrzewam, że to celowy zabieg, ale niewiele mnie to obchodzi. Ewa udaje się na dyskotekę sylwestrową, zostaje gwiazdą wieczoru i w swej naiwności wsiada do samochodu z trzema facetami. W wyniku tego całkiem przypadkowego seksu-nie-seksu, bo przecież wiedziała, po co wsiada z nimi, a w zasadzie gwałtu, bo tak naprawdę nie wiedziała, zachodzi w ciążę. Pojawia się Ono. Nie wiadomo kim będzie, bo jeszcze się nie urodziło i nie wiadomo czy w ogóle będzie, bo mowa jest też o skrobance.\nHistoria tej ciąży staje się pewnego rodzaju pretekstem do opowiedzenia dziejów trzech pokoleń kobiet. Część pojawiających się w książce wspomnień to wczesne lata powojenne, najtragiczniejszy i okrutny okres stalinowski, poznajemy scenki gierkowskiego dobrobytu, życie na kartki, szarość beznadzieję i smutek, aż do czasów współczesnych, do przełomu stuleci. Pokazując rozmaitych ludzi, których bohaterka poznaje w swoistej peregrynacji po Polsce w poszukiwaniu sensu życia, autorka rysuje nam doskonałe portrety psychologiczne napotkanych postaci. W dialogach i wspomnieniach pojawia się szerokie spektrum osobników zaludniających zarówno ten dawny PRL jak i dzisiejszy świat.\n– Przecież dzisiaj wszyscy mamy kolorowe telewizory – dziwi się dziewczyna w ciąży.\n– No właśnie. Wszyscy. A wtedy tylko nieliczni i dlatego to było miłe – wyjaśnia tęsknie pan.\nTak. Chyba każdy z nas gdzieś w otoczeniu ma kogoś wiecznie skwaszonego, nienawidzącego rzeczywistości, choć wiedzie mu się nieźle. Ale wtedy tylko on miał kolorowy telewizor (samochód lub cokolwiek), a inni zazdrościli. Tacy ludzie nie polubili Polski demokratycznej, bo ona odarła ich z wyjątkowości.\nWędrując z Ewą\nOd początku wędrując wraz z Ewą mamy wątpliwości. Przecież ona jest w gruncie rzeczy taką niezbyt bystrą małomiasteczkową dziewczyną, skąd nagle skłonność do refleksji, czy wręcz nawet jakiś dar rozumienia więcej niż można by się spodziewać. Ostatni rozdział dobitnie mówi, że wątpliwości były uzasadnione. Jednak nie będę tego opowiadać, wciąż bowiem mam wrażenie, że ta peregrynacja Ewy jest tylko pretekstem by pokazać nam smutny i pozbawiony nadziei świat, który wyłania się w początkach XXI wieku.\nW zasadzie nie można znaleźć tam nikogo szczęśliwego, nikogo, komu by się udało. Chociaż to kobiety są na pierwszym planie opowieści, ckliwe i czułostkowe, czasem paskudne i wyrachowane, ale też głupie i naiwne, to są też i mężczyźni. Równie nieszczęśliwi. Jan, którego żona nigdy nie kochała, taki współczesny Dulski pozbawiony sensu życia, ale i własnej woli. Jeden z domniemanych ojców dziecka, młody biznesmen, zdominowany przez matkę, dla którego wizyta Ewy staje się nagle impulsem do wyrwania się do innego świata. Jest transwestytą i wie, że w tym kraju nie ma dla niego miejsca. Jest i ten, który jak się okazuje zgwałcił Ewę, choć do końca nawet nie zdawał sobie z tego sprawy, pędzący żywot kierowcy tira. Wszyscy oni są zagubieni i nieszczęśliwi podobnie jak przedstawione w powieści kobiety.\nNie ma szczęśliwego zakończenia, bo go być nie może.\nOto jesteśmy, gdzie jesteśmy\nCo więc jest niezwykłego w tej książce? Właśnie to, że bez zadęcia, zwyczajnie pokazuje myślącemu czytelnikowi, splot wydarzeń, który doprowadził nas to tego momentu, w którym jesteśmy dzisiaj. Być może powinniśmy się tego spodziewać, wiedzieć, a przynajmniej niektórzy z nas. Ale nie wiedzieliśmy, nie rozumieliśmy i oto jesteśmy, gdzie jesteśmy. Oddam głos na koniec babci bohaterki, która rozumiała najwięcej. Żeby starość mogła, żeby młodość wiedziała…\nNiektórzy uznają nas za grzeszników, którym nie wybacza się, że potrafili uśmiechać się w strasznym czasie, a nie tylko modlić się, lękać lub walczyć. Inni dla odmiany powiedzą: „A co nas to obchodzi, tamte czasy, tamte ustroje, ważne jest tylko jutro, przecież mamy już dwudziesty pierwszy wiek!” Albo powiedzą jeszcze inaczej: „Ta wasza demokracja… Te wasze opozycje i Solidarności… Co z tego mamy? Bezrobocie, korupcję, przemoc, wysoko oprocentowane kredyty. Potrzebna jest rewolucja. Wolność, równość, braterstwo. Socjalizm”. I zaczną wszystko od nowa, powtarzając te same błędy.\n„Lot 202” został napisany zgodnie z nieśmiertelna zasadą Alfreda Hitchcocka. Mistrz kina miał bowiem mówić, że dobre kino powinno zaczynać się od trzęsienia Ziemi, a potem napięcie powinno wciąż rosnąć.\nOprócz wątku kryminalnego w powieści jest coś więcej. Autorka ciekawie ukazuje sytuację kobiety w typowo męskim dotychczas zawodzie policyjnym. Jane Rizzoli jest postacią wielowymiarową. Można ja polubić lub nie, ale nie jest to postać schematyczna.\nAutorka bierze z klasyki to, co najlepsze. Jest utajona groza, jak w „Śledztwie” Lema, gdzie niby nic strasznego się nie dzieje, a jednak czytając boimy się zgasić światło. Jest zadziwiająca pętla czasu i postaci, jak w „Atlasie chmur” Davida Mitchella”.\nPoprzedni wpis Tropiciel\nNastępny post Ruiny


Biesiada Wielkanocna - Lokalna Grupa Działania "Górna Prosna"\nZ obchodami świąt wielkanocnych związanych jest wiele zwyczajów ludowych. Święta te szczególnie mocno kojarzą się ze staropolską tradycją. Podtrzymują ją również mieszkańcy Gminy Rudniki.\n2 kwietnia w Domu Kultury w Rudnikach odbyła się „GMINNA BIESIADA WIELKANOCNA”. Nie zabrakło tradycyjnych potraw i nakryć, które przygotowały przedstawicielki 8 sołectw naszej gminy.\nObecni podziwiali prześlicznie nakryty wielkanocny stół, wielkanocne stroiki i degustowali potrawy świąteczne. Spotkanie upłynęło w miłej i świątecznej atmosferze.\nmoje 012.jpeg moje 009.jpeg moje 003.jpeg moje 005.jpeg\nmoje 015.jpeg moje 016.jpeg moje 006.jpeg moje 004.jpeg\nWszystkich odwiedzin: 4303204


Anglia dla początkujących - WP Finanse\nAnglia dla początkujących\nNie masz na Wyspach znajomych, którzy służyliby pomocą? A może nie znasz wystarczająco dobrze angielskiego? Jeśli mimo to, chcesz podjąć pracę w Wielkiej Brytanii, pomyśl, czy nie wykupić wyjazdu w ramach programu.\nNie masz na Wyspach znajomych, którzy służyliby pomocą? A może nie znasz wystarczająco dobrze angielskiego? Jeśli mimo to, chcesz podjąć pracę w Wielkiej Brytanii, pomyśl, czy nie wykupić wyjazdu w ramach programu. I pamiętaj: to propozycja nie tylko dla studentów. Coś dla siebie znajdą nawet 50-latkowie!\nNa początek małe wyjaśnienie. Programy oferowane przez polskich pośredników można podzielić w zasadzie na cztery grupy: Au-Pair (opieka nad dziećmi)\n, Work UK (praca dla kobiet i mężczyzn w wieku 18-50 lat), Internship UK (praktyki i staże) oraz Work&Study (praca połączona z nauką). Dziś przyjrzymy się trzem ostatnim opcjom.\nTo propozycja dla najszerszej grupy. Zarówno na preferowany wiek kandydatów (18-50 lat), jak i rodzaje oferowanej pracy. Wybierać można spośród różnych stanowisk w hotelach, barach i restauracjach (Hospitality Training), parkach rozrywki (Amusement Parks), na farmach i przy zbiorach owoców (Agriculture Programme), w fabrykach i magazynach (Manufacturing Programme), na lotniskach (Airport Experience) oraz w... szkołach (Teach UK to propozycja dla nauczycieli i absolwentów pedagogiki).\nWśród ofert znajdują się także takie dla osób nie znających języka angielskiego, jak i takich, które radzą sobie z nim naprawdę dobrze. Wynagrodzenie zaczyna się od 5,35 Ł za godzinę (brutto) i niekiedy sięga nawet 9-10 Ł (w przypadków osób wykwalifikowanych i z doświadczeniem w fabrykach, hotelach lub restauracjach). Wysokość wynagrodzenia zależna jest także od tego, czy pracodawca gwarantuje nocleg i wyżywienie (tak jest najczęściej w przypadku pracy w hotelastwie i gastronomii oraz na farmach). Wtedy może proponować zakwaterowanie i wyżywienie za darmo, ale jednocześnie niższą płacę, lub płaci wg normalnych stawek, co miesiąc potrąca z pensji określoną kwotę.\nKoszt uczestnictwa w programie to wydatek rzędu 1500-2500 zł.\nTo połączenie pracy i nauki języka. Najczęściej oferty pochodzą z branży hotelarskiej, gastronomicznej, turystycznej. Możesz także wybrać opiekę nad osobami chorymi lub starszymi (propozycje zarówno dla opiekunów, rehabilitantów, jak i pielęgniarek).\nZdobycie doświadczenia zawodowego, to nie jedyny atut tego programu. Drugim jest podszkolenie umiejętności językowych na kursach. Chętni mogą wybierać zajęcia na różnym poziomie zaawansowania, także zakończone egzaminem w celu uzyskania certyfikatu The University of Cambridge International Examination. Na początku pobytu, osoby bez wcześniejszego doświadczenia przechodzą szkolenie.\nŚrednie wynagrodzenie dla stażystów to ok. 200 Ł tygodniowo. Koszt uczestnictwa w programie to 300-1000 Ł (w zależności od czasu trwania, długości i intensywności kursu językowego). Górna granica wieku uczestników to 30 lat.\nTo praktyki zawodowe – płatne (Internship UK, International Work Trial) i bezpłatne (Professional English Programme) – dla studentów. Na wyjazd mają także szansę absolwenci, od warunkiem, że od czasu zrobienia dyplomu nie minęło więcej niż pięć lat. Praktyki mogą trwać od pięciu tygodni do 12 miesięcy. Większość biur prowadzi rekrutację przez cały rok. To, dokąd trafisz, będzie zależało od twoich zainteresowań i kierunku studiów. Doświadczenie zawodowe możesz zdobywać m.in. w zakresie finansów, marketingu, administracji i informatyki (IT, web designing). To najczęściej wybierane oferty. Niektóre biura podejmują się znalezienia praktyki dla konkretnego kandydata, specjalizującego się w zupełnie innej dziedzinie.\nZa udział w programie musisz zapłacić. W zależności od biura i wybranej przez ciebie opcji (z zakwaterowaniem lub bez, pobyt długo- lub krótkoterminowy) musisz liczyć się z kosztami rzędu 1000-3500 zł (płatne w ratach). Do tego dochodzi jeszcze ubezpieczenie oraz transport do Wielkiej Brytanii i wyżywienie.\nDobra wiadomość jest taka, że jeśli wybierzesz praktyki płatne, będziesz dostawał kieszonkowe w wysokości 100-300 Ł tygodniowo. W przypadku staży bezpłatnych, możesz poświęcać na nie tylko np. cztery dni w tygodniu, a resztę czasu poświęcić na zarabianie (pracy szukasz sam).\nWszystko zależy od tego ile masz lat, jakie wykształcenie i doświadczenie oraz na jak długo i w jakim celu chcesz jechać. Jedno jest pewne: wyjazdy w ramach programów (z wyjątkiem praktyk zawodowych) nie są raczej propozycją dla osób nieźle znających angielski, mających jakieś pieniądze, które przeznaczą na utrzymanie się przez pierwsze tygodnie w Wielkiej Brytanii i tych, którzy mają już na Wyspach znajomych na pomoc których mogą liczyć. To raczej propozycja dla tych, którzy jadą po raz pierwszy i są zdani tylko na siebie. Oraz tych, którzy nie znają angielskiego.\nUdział w programie daje bowiem gwarancję, że na miejscu będzie czekała obiecana praca i dach nad głową. Nie trzeba zatem tracić czasu na ich znalezienie. Co z kolei jest szczególnie ważne dla tych, którzy mogą wyjechać tylko na kilka, kilkanaście tygodni. Jeśli jednak chcesz zostać na Wyspach dłużej, potraktuj uczestnictwo w programie jako aklimatyzację i szansę na nawiązanie kontaktów. Później łatwiej będzie ci załatwić coś na własną rękę. Powodzenia!