Z góry terytorium kraju rzeczywiście przypomina swoim kształtem legendarnego gada z otwartą paszczą, choć niektórzy mówią, że wygląda raczej jak bambusowy drąg z koszami ryżu zawieszonymi na obu końcach. Tak naprawdę nie ma jednego Wietnamu. To kraina o s twarzach, różnorodnej kuchni i kulturze, naznaczona wielowiekowymi podziałami. Nawet pogoda jest tutaj bardzo zróżnicowana. Kiedy na południu w Ho Chi Minhie słońce pali niemiłosiernie, na północy w Hanoi czasem trzeba zakładać swetry. Północny i południowy kraniec terytorium Wietnamu dzieli mniej więcej 1,7 tys. km, najmniejsza odległość między wschodnią i zachodnią granicą wynosi zaledwie ok. 50 km. A jednak bez trudu odkryjemy, co łączy mieszkających w tym kraju ludzi. To zamiłowanie do pięknej przyrody, pracowitość, przywiązanie do rodziny i tradycyjnych wartości. Wietnamskie społeczeństwo wyrosło na gruncie konfucjanizmu. Jednostka uważana w nim jest za część większej całości. Aby ten organizm sprawnie działał, ludzie muszą ze sobą współpracować i wzajemnie się uzupełniać.\nW skali świata Wietnam może poszczycić się kilkoma wyjątkowymi atrakcjami. Są tu największe jaskinie na ziemi (Sơn Đoòng), niepowtarzalna zatoka Hạ Long czy unikatowy system tuneli pod Ho Chi Minhem (do 1976 r. funkcjonującym pod nazwą Sajgon), wykopanych rękami tysięcy Wietnamczyków i służących za schronienie podczas wojny z Amerykanami (1955–1975). Kto będzie podążał utartymi szlakami, niechybnie wpadnie jednak w sidła masowej turystyki. Jest to nieuniknione w kraju przyjmującym miliony turystów (w 2018 r. Wietnam odwiedziło ok. 15,5 mln zagranicznych gości), rozwijającym sieć lotnisk i hoteli. Ale zawsze można bezpiecznie zboczyć z głównych traktów, dać się skusić zapachowi lokalnych potraw z ulicznych garkuchni czy wynająć skuter i ruszyć, gdzie oczy poniosą… Dobry plan na wyprawę będzie wymagał właściwego wyboru miejsc, które chcielibyśmy zobaczyć. Pamiętajmy, że tej perły Indochin nie zwiedzimy podczas jednej wizyty. Co zatem powinniśmy wybrać: imponujące miasta i buddyjskie świątynie, parki narodowe czy rajskie wybrzeże z setkami malowniczych wysepek? Oto garść moich propozycji na pełne wrażeń wakacje w Wietnamie.\nPodróż warto zacząć od wietnamskiej stolicy, Hanoi, która robi duże wrażenie. Chaos i wszechobecny tłok na ulicach stanowi tu normę, ale ta ośmiomilionowa metropolia przepełni każdego swoją energią. Urzeka w niej też zaradność i pracowitość jej mieszkańców. Wystarczy spojrzeć na ulicę – wszędzie do późnych godzin działają małe biznesy. Każda chwila jest dobra, żeby sprzedawać gadżety, perfumy, eleganckie torebki czy elektronikę, choć większość artykułów to podróbki. Z punktu widzenia turysty Hanoi to znakomite miejsce – można stąd wyruszyć na zwiedzanie właściwie wszędzie. Pogoda, jak na całej północy kraju, bywa w tej okolicy zmienna. W styczniu nie należy spodziewać się tropików (średnia temperatura w tym miesiącu wynosi mniej więcej 16,5°C), za to warto mieć przy sobie bluzę z polaru. Pobyt w Hanoi będzie także lekcją przetrwania. Szaleni motocykliści gnają tu na złamanie karku, jakby od tego pędu zależało całe ich życie. Przejście przez skrzyżowanie stanowi prawdziwy wyczyn. Trzeba uważać również na rowery i… taksówkarzy naciągaczy, którzy tylko czekają, aby zawieźć nas do innego, bardziej oddalonego hotelu o tej samej nazwie. Jednak te niedogodności tylko dodają temu miejscu magii. Wszystko wydaje się nowe i egzotyczne – kolorowe stragany, tłumy na ulicach, ciągły, jakby sam się napędzający ruch.\nDzisiejsza stolica wielokrotnie zmieniała nazwę. Jako Hanoi, co znaczy „wewnątrz rzeki”, funkcjonuje od 1831 r. Niektórzy mówią, że życie toczy się tutaj nisko, przy samej ziemi. Jednak gdy podnieść głowę, widać wzbijające się w niebo strzeliste wieżowce, rosnące jak grzyby po deszczu, i kolejne przedmieścia przyklejające się do stolicy. Hanoi jak żadne miasto w Azji Południowo-Wschodniej łączy w sobie historię i nowoczesność. Zdecydowanie wygrywa też rywalizację o największą liczbę atrakcji w Wietnamie. Można w nim spędzić kilka dni na włóczeniu się ulicami historycznego centrum, odwiedzaniu licznych muzeów czy robieniu szalonych zakupów i ani razu się nie nudzić. Sklepy w starym Hanoi (Old Quarter) kuszą artykułami turystycznymi znanych marek, takich jak Jack Wolfskin czy The North Face. Kurtki, plecaki i buty kosztują w nich ułamek tego, co trzeba za nie zapłacić w Europie. Niestety, podobnie jak w wielu innych stołecznych sklepach, to tylko kopie oryginałów.\nNa historyczną część miasta, znaną jako 36 ulic, składają się dziesiątki chaotycznie przecinających się uliczek. Właśnie w tym miejscu, nad brzegiem Rzeki Czerwonej, Hanoi wzięło swój początek. Warto odwiedzić tu Bach Ma – najstarszą w stolicy świątynię (została założona w XI w., ale jej obecne budynki są dużo późniejsze, pochodzą z XVIII i XIX stulecia), poświęconą białemu koniowi, który ukazał się jednemu z wietnamskich władców (panującemu w latach 1009–1028 Lý Thái Tổ), przejść się po moście Long Biên, wielokrotnie bombardowanym przez Amerykanów w czasie wojny wietnamskiej (II wojny indochińskiej), czy wybrać się nad pobliskie Jezioro Zwróconego Miecza (Hồ Hoàn Kiếm). To ostatnie uchodzi za symboliczne centrum miasta. W jego okolicy (w Thăng Long) można obejrzeć słynny teatr lalek na wodzie. Na koniec wypada spróbować kawy po wietnamsku – cà phê trứng, wymyślonej właśnie w Hanoi, serwowanej z chłodną pianką z kogla-mogla.\nWąska uliczka w Hanoi z torami, po których jeździ pociąg niemal ocierający się o ściany domów\nW Hạ Long, położonym ponad 150 km na wschód od stolicy, nic nie wskazuje, że za tym hałaśliwym, przeciętnym miastem kryje się cudowna zatoka. Przysłania ją gąszcz zabudowań. Zza nich wyłania się prawdziwy cud natury, od pierwszej chwili podbijający serca turystów. Nad taflą wody górują potężne formacje skalne, jakich nie ma nigdzie na świecie. To miejsce nazywane bywa też zatoką 200 wysp, choć Wietnamczycy twierdzą, że jest ich tu 1969, co ma stanowić ukłon w stronę wielkiego przywódcy Ho Chi Minha, bo liczba ta pokrywa się z rokiem jego śmierci. Efemeryczne wysepki pojawiają się i znikają zależnie od poziomu wody, więc trudno podać konkretne dane. Pochodzenie nazwy Vịnh Hạ Long, czyli Zatoka Lądującego Smoka, tłumaczy się m.in. legendą o bogach, którzy chcąc wspomóc w walce z wrogiem wietnamski lud, zesłali mu matkę smoków wraz z dziećmi. Te wypluwszy z pyska drogocenne kamienie, zamienione w wyspy, stworzyły na morzu skalną zaporę nie do pokonania.\nZ pokładu statku płynącego po Hạ Long można podziwiać maczugi, las wapiennych kolumn sterczących ponad wodą i dziwne skalne formacje pokryte tropikalną zielenią. Ta niezwykła sceneria, w której kręcono np. filmy Kong: Wyspa Czaszki, Indochiny, a nawet Jutro nie umiera nigdy o przygodach Jamesa Bonda, zaczęła się formować 500 mln lat temu. Zatoka była raz głębokim, raz płytkim morzem czy tylko obszarem przybrzeżnym. Warto zobaczyć także wspaniałe jaskinie krasowe, podziemne groty i korytarze, wyrzeźbione w miękkich skałach wapiennych na skutek procesów erozji. W trakcie zorganizowanej wycieczki (nie można wynająć prywatnej łodzi, bo teren znajduje się pod kontrolą państwa) zwiedzimy odkrytą przez Francuzów w 1901 r. Jaskinię Niespodzianek (Hang Sửng Sốt) z naciekami przypominającymi smoki i żółwie z wietnamskiej mitologii. Zajrzymy również do pięknej groty zwanej Niebiańskim Pałacem (Động Thiên Cung), w której wedle legendy odbyło się huczne wesele smoczego księcia trwające siedem dni i nocy. Dodatkową atrakcją podczas rejsu mogą być szybkie kursy przyrządzania sajgonek, lekcje tai chi czy błogi odpoczynek na cudownych plażach.\nZaledwie mniej więcej 100 km na południe od Hanoi leży prowincja Ninh Bình, szczycąca się najbardziej widowiskowymi formacjami wapiennymi w Wietnamie. Nazwa systemu grot krasowych, Tam Cốc, oznacza „trzy jaskinie” – są to Hang Cả, Hang Hai i Hang Ba. Przepływa się przez nie łodzią. Okolicę nazywa się, nieco przesadnie, lądową zatoką Hạ Long. Widok tutejszych wapiennych wzgórz jest prawdziwą ucztą dla oczu, ale nie może się równać z krajobrazem swojego morskiego odpowiednika. Uroku dodają mu ciągnące się aż po horyzont pola ryżowe w formie równiutkich pasów żółci i zieleni.\nW okolicy czeka jednak na nas dużo więcej atrakcji. Te przyrodnicze i kulturalne wpisano w 2014 r. na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO pod wspólną nazwą zespół krajobrazowy Tràng An. Oprócz rezerwatu przyrody znajdziemy tu pozostałości dawnej, X- i XI-wiecznej stolicy Wietnamu Hoa Lư (wstęp bezpłatny) i kompleks buddyjskich świątyń Bái Đính. Warto też odwiedzić pobliski Park Narodowy Cúc Phương i wybrać się na wędrówkę po bujnych lasach podzwrotnikowych.\nMówi się, że Đà Lạt jest najprzyjemniejszym miastem w kraju. To zapewne prawda, jeśli wziąć pod uwagę pogodę. Đà Lạt leży na średniej wysokości ok. 1500 m n.p.m. Nazywane wietnamską stolicą zakochanych i miastem kwiatów, cieszy się umiarkowanymi temperaturami powietrza przez cały rok. Nic zatem dziwnego, że zmęczeni upałami Wietnamczycy lubią się tu chłodzić. Nad pięknym jeziorem Xuan Huong zawsze można spotkać wietnamskie pary szalejące na tandemach. Wszędzie natkniemy się także na uliczne kafejki – w końcu ten rejon słynie z wielu plantacji kawy. Za nie mniej popularny napój w tych stronach uchodzi wino, bo miejscowy klimat sprzyja uprawie winorośli. Jeśli dodać do tego liczne atrakcje turystyczne znajdujące się w samym 400-tysięcznym mieście i otaczające je piękne górskie tereny, okazuje się, że naprawdę warto zatrzymać się tu podczas podróży po Wietnamie.\nĐà Lạt jest stosunkowo młodym ośrodkiem. W okolicznych górach jeszcze pod koniec XIX w. leżały jedynie niewielkie wioski zamieszkane przez mniejszości etniczne. Miasto założyli Francuzi, którzy chcieli uciec od tropikalnych upałów panujących na nizinach, więc zbudowali tutaj na początku XX stulecia górski kurort. Đà Lạt stało się prawdziwą letnią stolicą Indochin w latach 30. i 40. Z tego okresu pochodzą fascynujące czarno-białe zdjęcia, na których uwieczniono klasyczne automobile zaparkowane przed kolonialnymi willami i hotelami. Przez pewien czas znajdowała się tu większość siedzib administracji kolonii, a miasto pełniło funkcję oficjalnej stolicy Indochin Francuskich (w latach 1939–1945). Okolica Đà Lạt nie ucierpiała szczególnie w trakcie wojny wietnamskiej. Przez kolejne dekady popularny ośrodek wypoczynkowy dalej się rozwijał i tak jest aż do dziś, bo turystyka napędza miejscową gospodarkę.\nSKUTEREM DO OPERY\nHo Chi Minh stanowi obowiązkowy przystanek na trasie podróżników przemierzających Wietnam. Dostać się do niego będzie bardzo łatwo, bo między dawnym Sajgonem a resztą świata funkcjonuje ok. 70 połączeń lotniczych. Z noclegiem też nie powinno być problemu, choć standard zakwaterowania zależy od zasobności portfela turysty. Kto nie skusi się na luksusowy hotel sieci Sheraton, Le Méridien, Marriott, InterContinental czy Hyatt, ma do wyboru tańsze, skromniejsze obiekty, w tym również popularne wśród backpackerów hostele. Po mieście można poruszać się skuterem z jednej z licznych działających tu wypożyczalni. Trzeba jednak pamiętać, że ze względu na duże korki przejażdżki będą wyzwaniem. Według oficjalnych statystyk w Ho Chi Minhie jest 7,5 mln skuterów, motorowerów i motocykli, nieoficjalnie jeździ ich dwa razy więcej. Nie należy się dziwić, gdy obok przemykają na jednym jednośladzie trzy osoby, w dodatku z pakunkami. Za nic szczególnego nie uchodzi także widok elegantki w sukience i czerwonych szpilkach pędzącej na skuterze do… teatru. My też w ten sposób dotarliśmy na sztukę À Ố Show, jeden z najsłynniejszych spektakli wystawianych w operze (Saigon Opera House). Przedstawienie to jest popisem akrobatycznych umiejętności tancerzy, dorównujących poziomem artystom ze słynnego Cirque du Soleil. Poza tym przybliża widzom bogate wietnamskie tradycje i kulturę.\nW na wskroś nowoczesnym Ho Chi Minhie zachowało się wiele budowli przypominających o jego kolonialnej przeszłości. Należy do nich imponująca Katedra Notre-Dame, wzniesiona z marsylskich cegieł, przywiezionych prosto z Francji w drugiej połowie XIX w. W październiku 2005 r. miał zdarzyć się tutaj cud: jak opowiadają wierni, po policzkach posągu Maryi umieszczonego przed wejściem zaczęły spływać łzy. I chociaż miejscowi hierarchowie nie potwierdzili, że wydarzenie było prawdziwe, przed świątynię ściągnęły takie tłumy, iż wstrzymano ruch na sąsiednich ulicach.\nWiększość Wietnamczyków jest bezwyznaniowa, a sam Wietnam uchodzi za najmniej religijny kraj Azji Południowo-Wschodniej. Ponad 73 proc. społeczeństwa nie deklaruje przynależności do żadnej oficjalnej religii, powyżej 12 proc. uważa się za buddystów, a ok. 8,5 proc. – za chrześcijan. Trochę przeczą temu inne statystyki, które mówią, że aż blisko 46 proc. społeczeństwa wyznaje tradycyjne wierzenia, co wskazuje na rozwiniętą duchowość Wietnamczyków. Nie dziwmy się zatem, że w domach, sklepach, a nawet budynkach użyteczności publicznej w Ho Chi Minhie, choć zdarza się to już coraz rzadziej, znajdziemy ołtarze poświęcone zmarłym, a na nich owoce, słodycze czy napoje składane w ofierze.\nW centrum warto zwrócić uwagę na piękny gmach Poczty Głównej, zaprojektowany przez francuskiego architekta Marie-Alfreda Foulhoux (1840–1892). Co ciekawe, na tutejszej poczcie, otwartej w 1891 r., wszystko działa niezawodnie, więc możemy kupić pocztówki i znaczki, żeby przesłać pozdrowienia znajomym. Najbardziej znanym budynkiem historycznym w mieście jest Pałac Reunifikacji, zwany też Pałacem Niepodległości. Stał się on, podobnie jak mur berliński, symbolem zakończenia wojny (w 1975 r.) i zjednoczenia kraju. Dziś funkcjonuje w nim muzeum, w którym obejrzymy dawne biuro prezydenckie, pokoje jadalne czy salę konferencyjną i pomieszczenia z mapami używanymi przy rozmieszczaniu wojsk.\nPodczas wizyty w Ho Chi Minhie polecam oderwać się jednak na chwilę od zabytków i zajrzeć na słynne targowisko Bến Thành ozdobione od frontu wieżą zegarową. Na jego stoiskach sprzedaje się mydło i powidło, można więc tu kupić wszystko, począwszy od wietnamskich kapeluszy i przydatnych w upały wachlarzy, po rękodzieło artystyczne, pamiątki, ubrania, warzywa, owoce i dary morza. Poza tym dawny Sajgon jest prawdziwym kulinarnym zagłębiem. Do wyboru mamy zarówno punkty działające wprost na ulicy, jak i ekskluzywne restauracje, w których gotują szefowie kuchni nagrodzeni gwiazdkami Michelin. Pysznych dań warto także spróbować w trakcie rejsów zabytkowymi statkami po rzece Sajgon.\nNa targu Bến Thành można kupić niemal wszystko\nNa niezmiernie zatłoczonych ulicach Ho Chi Minhu samochody walczą o miejsce z licznymi jednośladami\nMIASTO Z TUNELI\nWietnamczycy pielęgnują pamięć o swojej historii, nawet jeśli wiąże się ona z wielkim cierpieniem. Do miejsc, które koniecznie trzeba odwiedzić w Wietnamie, należy Muzeum Pozostałości Wojennych w Ho Chi Minhie opowiadające o wojnie wietnamskiej. Otwarte we wrześniu 1975 r., kilkakrotnie zmieniało nazwę. Pierwotnie było Wystawą Zbrodni Amerykańskich i Rządu Marionetkowego, ale kiedy stosunki dyplomatyczne z USA zaczęły ulegać poprawie, postanowiono nazwać je inaczej. Przed wejściem (wstęp jest bezpłatny) stoją dobrze zachowane amerykańskie czołgi i myśliwce. Największe wrażenie robią jednak zdjęcia ofiar wojny. Przedstawiają porozrzucane strzępy ludzkich ciał, krew, dzieci bez nóg i rąk, okaleczone po użyciu przez Amerykanów napalmu i broni chemicznej (w tym defoliantu o nazwie Agent Orange).\nJedną z najsłynniejszych fotografii dokumentujących okrucieństwo wojny zrobiono w czerwcu 1972 r. w dystrykcie Trảng Bàng, położonym ok. 40 km na północny zachód od Ho Chi Minhu. Widać na niej nagą dziewięcioletnią dziewczynkę uciekającą ze swojej wioski po zrzuceniu napalmu. Poboczem drogi kroczą spokojnie amerykańscy żołnierze z karabinami. Dziewczynka ze zdjęcia, Phan Thị Kim Phúc, dziś dorosła kobieta, wspomina, że wtedy z przerażenia i bólu krzyczała: Za gorąco! Za gorąco!. Fotografię wyróżniono Nagrodą Pulitzera, a kanadyjski ekonomista i pisarz chińskiego pochodzenia Denise Chong w 1999 r. wydał książkę opisującą losy jej głównej bohaterki (pod tytułem The Girl in the Picture: The Story of Kim Phuc, the Photograph, and the Vietnam War).\nMniej więcej 50 km na północny zachód od dawnego Sajgonu turyści schodzą do słynnych tuneli Củ Chi, z których większość została wykopana gołymi rękami. Ponad 200 km korytarzy łączących pomieszczenia tworzyło prawdziwe podziemne miasto. Labirynt ten służył Wietnamczykom za kryjówkę przed amerykańskimi wojskami i jako zaplecze dla Wietkongu. Tunelami można było dotrzeć z Sajgonu aż pod samą granicę z Kambodżą. Pod ziemią działały sklepy, kuchnie, szkoły, szpitale, nawet scena, na której wystawiano sztuki komediowe. System korytarzy ułatwiał przeprowadzanie ataków z zaskoczenia, transport broni czy szybką ewakuację, gdy nadchodził wróg. Dziś jest symbolem wielkiego heroizmu, ale też niezwykłej przebiegłości w walce z okupantem. Tunele Củ Chi naprawdę warto zobaczyć, bo stanowią ważny element historii Wietnamu.\nMuzeum Pozostałości Wojennych w Ho Chi Minhie opowiadające o okrucieństwach wojny wietnamskiej\nJedną z większych atrakcji w kraju są rejsy łodziami w delcie rzeki Mekong. Przy brzegach stoją lekkie, drewniane domy zbudowane na bambusowych palach, przypominające weneckie kamienice. Przez miejscowych okolica delty nazywana jest cò bay thẳng cánh, co w luźnym tłumaczeniu oznacza teren tak rozległy, że żurawie mogą w pełni rozłożyć swoje skrzydła podczas lotu. Największe miasto i centrum administracyjne regionu stanowi 1,5-milionowe Cần Thơ, w którego pobliżu działa targ wodny Cái Răng. Ruch zaczyna się na nim już o 5.00 rano. Rzekę wypełniają wtedy kolorowe łodzie ze świeżymi warzywami i egzotycznymi owocami, sprzedawanymi za bezcen. Towary nieustannie krążą z rąk do rąk, są rozładowywane, przeładowywane, zmieniają właścicieli w stożkowych kapeluszach. Na wielu łodziach funkcjonują minirestauracje – na umieszczonych na nich przenośnych kuchenkach gotuje się pyszne posiłki. Można napić się świeżego soku z pomarańczy bądź mocnej kawy i skosztować takich delikatesów jak durian, dżakfrut czy rambutan.\nZ powodu ścisku na rzece z trudem manewrujemy między łódkami. Wydaje nam się, że wszyscy na nas patrzą. To złudzenie biorące się z faktu, że tutejsze łodzie ozdobione są na dziobach parą oczu. Zdaniem jednych pomagają one sprawniej poruszać się po rzece i szczęśliwie powracać do portu. Inni uważają je za amulet przynoszący załodze szczęście. Niektórzy jednak dopatrują się tu związku z legendą, według której wietnamski władca nakazał rybakom malować oczy na statkach po tym, jak groźna ryba zaatakowała jego kompana.\nW porcie koło 270-tysięcznego miasta Mỹ Tho warto odwiedzić przepiękną buddyjską pagodę Vĩnh Tràng. Bogato ozdobiona ornamentami świątynia z połowy XIX w. łączy europejskie i azjatyckie style architektoniczne. Urody dodają jej malownicze ogrody z drzewkami w formie bonsai. Jeśli komuś wystarczy czasu, powinien jeszcze wybrać się na degustację ryżowego wina na jedną z wysp położonych na Mekongu. Do wyboru są np. wyspy Feniksa, Smoka, Żółwia i Jednorożca, po których z powodzeniem można poruszać się rowerami.\nKto jest gotowy na przygodę, niech rusza do prowincji leżącej w najwęższej części terytorium Wietnamu, czyli do graniczącej z Laosem Quảng Bình. Amerykański dziennik The New York Times nazwał ją krainą największych jaskiń na świecie. Są tak tajemnicze i piękne, że władze prowincji zamierzają otwierać dla ruchu turystycznego kolejne, ale z jak najmniejszą szkodą dla środowiska. Dla regionu oznacza to wymierne korzyści – co roku groty przyciągają miliony turystów, których kuszą również komfortowe hotele i piękne, piaszczyste plaże.\nWiele jaskiń (w Parku Narodowym Phong Nha-Kẻ Bàng, widniejącym od 2003 r. na Liście Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO, na razie doliczono się jakichś 300) czeka jeszcze na odkrycie, co nie będzie proste, bo skrywa je gorąca, wilgotna dżungla. Do jednych można dostać się tylko łodzią, do innych – wpław. Jednak są i takie, do których wchodzi się suchą stopą, aby spacerować po oświetlonym wnętrzu bez obawy o zdrowie i życie. Mam szczęście poznać kilka z nich.\nThiên Đường w tłumaczeniu na polski znaczy „raj”, co w przypadku tej suchej jaskini jest bardzo trafną nazwą. Aby dotrzeć do niewielkiego wejścia położonego na wysokości ponad 200 m n.p.m., trzeba się wspiąć. Trud jednak się opłaca, bo w środku wita nas baśniowy świat. Formacje skalne rzeźbione przez wodę przez miliony lat przypominają kształtem zwierzęta, drzewa, dziwne stwory… Kto chciałby zapuścić się głębiej, musi zaopatrzyć się w kask i latarkę czołową. Rajska jaskinia ma 31 km długości, ale jednodniowe wycieczki obejmują zwykle jedynie kilometrową trasę. Thiên Đường według Organizacji Rekordy Wietnamu – Vietkings może poszczycić się trzema rekordami. Po pierwsze jest najdłuższą suchą jaskinią w Wietnamie, po drugie skrywa najbardziej unikatowe stalaktyty, a po trzecie została wyposażona w najdłuższe drewniane schody w Azji.\nNiezaprzeczalny cud stanowi też Phong Nha. Znajduje się ona w sercu Parku Narodowego Phong Nha-Kẻ Bàng. Płyniemy do niej łodziami rzeką Son, ubrani w kapoki, bo w niektórych miejscach bywa dość głęboko. Niegdyś jaskinia ta służyła za kryjówkę wietnamskim władcom, a podczas wojny z Amerykanami była schronieniem dla okolicznej ludności i żołnierzy. Mieścił się tutaj również szpital. Wnętrze jest odrobinę podświetlone, więc w trakcie zwiedzania możemy podziwiać niezwykłe stalaktyty wiszące nisko nad naszymi głowami. Posuwamy się wolno łodziami przy akompaniamencie plusku wody wydawanego przez wiosła naszych sterników. Raz po raz komuś wyrywa się okrzyk zachwytu na widok skalnych formacji przypominających grupy aniołów, dostojnych świętych czy prehistorycznych zwierząt.\nJednak największe wyzwanie dopiero przed nami. Do rzecznej jaskini Trạ Ang nie można tak po prostu wejść ani dostać się łódką. Ścieżka spada ostro w dół, więc spuszczamy się przy pomocy lin. Dalej czeka nas krótka przeprawa przez dżunglę, a na koniec pokonanie 600 m rzeki, którą trzeba wpłynąć samodzielnie do środka Trạ Ang. W tym przypadku przydają się nam kostiumy kąpielowe, kaski i ochronne klapki z miejscowej wypożyczalni sprzętu sportowego. Lunch, serwowany na matach rozłożonych na ziemi, stanowi nagrodę za cały nasz trud. Wokół panuje cisza jak makiem zasiał, czasem słychać tylko odgłosy dżungli. Jest naprawdę bajkowo.\n<< Toskania jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów regionów Włoch. Nie należy się temu dziwić – wszak znajdziemy w niej wspaniałe zbiory sztuki renesansowej, urokliwe, średniowieczne miasteczka, zachwycające krajobrazy i wyborne wino. Każdy powinien więc być zadowolony z wizyty tutaj. Toskania to także serce kultury Italii – stąd pochodzili Dante Alighieri, Francesco Petrarca i Giovanni Boccaccio, ojcowie języka włoskiego, który wywodzi się z dialektu właśnie tego regionu. >>\nPodczas planowania wycieczki po tej przepięknej części Włoch nierzadko musimy wybierać między największymi turystycznymi atrakcjami a mniej oczywistymi miejscami. Podjęcie odpowiedniej decyzji bywa w takiej sytuacji trudne. W tym krótkim artykule postaram się to jednak ułatwić, bo każda podróż do Toskanii powinna być niezapomnianym przeżyciem.\nFlorencka Katedra Matki Boskiej Kwietnej z największą ceglaną kopułą na świecie\n© KavalenkavaVol ha/iSto ck/Getty Imag es\nNa początek przyjrzymy się kontynentalnej części regionu, najbardziej wyczerpująco opisywanej w przewodnikach turystycznych. Tu z pewnością choć raz trzeba odwiedzić toskańską stolicę, Florencję. Warto też poznać inne, większe i mniejsze miasta, w których na każdym kroku można się przekonać, że Włochy to kolebka sztuki europejskiej. Toskania ma również swoje wyspiarskie oblicze. Należy do niej zachwycający archipelag Wysp Toskańskich.\nKolacja na sielskiej toskańskiej prowincji\n©SolStock/E+/Getty Imag es\nFlorencja to raj dla turystów zafascynowanych włoską sztuką. Miasto oblegają przyjezdni z całego świata, więc nie ma w nim co liczyć na chwilę spokoju i samotności. Należy być gotowym na stanie w kolejkach, zrobić wcześniej rezerwację biletów i niestety poddać się nurtowi zwiedzających w muzeach i galeriach. Jednak to, co można zobaczyć i przeżyć w stolicy Toskanii, jest warte tych poświęceń. Florencja stanowi prawdziwe dzieło sztuki – na każdym kroku napotkamy w niej arcydzieła architektury, rzeźby lub malarstwa autorstwa najwybitniejszych mistrzów w historii.\nZa najbardziej ikoniczną florencką budowlę uchodzi – oczywiście – Katedra Matki Boskiej Kwietnej (Cattedrale di Santa Maria del Fiore), której zjawiskowa kopuła góruje nad dachami miasta. Świątynia jest szczególnie atrakcyjna z zewnątrz (rzeźby z niej można zobaczyć w Museo dell’Opera del Duomo) i żeby podziwiać jej majestatyczne piękno, warto wspiąć się po 414 schodach na blisko 85-metrową Dzwonnicę Giotta (Campanile di Giotto). Do kompleksu sakralnego należy również baptysterium (Battistero di San Giovanni), do którego prowadzą słynne drzwi z początku XV w., projektu Lorenza Ghibertiego.\nPodczas jednej podróży do Florencji nie sposób zwiedzić wszystkiego, ale dobrze orientować się, co nas czeka w poszczególnych galeriach i muzeach. Na pierwszym miejscu wśród tych placówek znajduje się Galeria Uffizi (Galleria degli Uffizi) – świątynia renesansowego malarstwa włoskiego. Najczęściej kojarzony z nią obraz Narodziny Wenus Sandra Botticellego to tylko jedno płótno z ogromnej kolekcji dzieł artystów takich jak Leonardo da Vinci, Michał Anioł, Rafael Santi, Giotto di Bondone czy Piero della Francesca. Symbolem Florencji, prócz katedry, jest słynny Dawid Michała Anioła. Pierwotnie był umieszczony na zewnątrz, dziś wraz z innymi pracami mistrza wystawia go Galeria Akademii (Galleria dell’Accademia). W poszukiwaniu arcydzieł Michała Anioła powinniśmy udać się też do Museo Nazionale del Bargello w Pałacu Bargello, gdzie możemy także podziwiać rzeźby innych artystów, np. Donatella, oraz do Casa Buonarroti – w domu tym wprawdzie nie mieszkał, ale dziś mieści się w nim jego muzeum. Obok Galerii Uffizi, przy Piazza della Signoria znajduje się Stary Pałac (Palazzo Vecchio), dawna siedziba rady miejskiej. Stąd słynnym mostem złotników (Ponte Vecchio) dotrzemy na drugą stronę rzeki Arno, prosto do Palazzo Pitti z aż czterema muzeami.\nOsoby wolące kontemplować dzieła sztuki w zaciszu sakralnych wnętrz mogą być pewne, że nie zabraknie ich we florenckich świątyniach. Oprócz katedry na liście zwiedzania powinny znaleźć się kościół Medyceuszy – Basilica di San Lorenzo z Nową Zakrystią (Sagrestia Nuova) zaprojektowaną przez Michała Anioła; Orsanmichele – pierwotnie spichlerz i hala gildii miejskich, który zdobią rzeźby m.in. Donatella i Lorenza Ghibertiego; Basilica di Santa Croce z kaplicami Peruzzich i Bardich dekorowanymi freskami Giotta; Chiesa di Santa Maria del Carmine z kaplicą Brancaccich z freskami Masaccia, Masolina da Panicale i Filippina Lippiego oraz Basilica di Santa Maria Novella słynąca z innego dzieła Masaccia – Trójcy Świętej.\nCharakterystyczny element krajobrazów Toskanii stanowią łagodne, zielone wzgórza\n© Shaiith/iSto ck/Getty Imag es\nSIENA, PIZA I CAŁA RESZTA\nŚredniowieczna Siena to drugie po Florencji miasto stanowiące najczęstszy cel turystów zwiedzających Toskanię. Tu również znajduje się wspaniała katedra (Cattedrale Metropolitana di Santa Maria Assunta). Ma ona pięknie zdobioną fasadę i kryje w swoim wnętrzu wyjątkowe prace gotyckich i renesansowych mistrzów takich jak Nicola Pisano, jego syn Giovanni, Michał Anioł czy Donatello. Podobnie jak we Florencji wiele dzieł sztuki pochodzących z katedry przechowywanych jest w pobliskim muzeum (Museo dell’Opera del Duomo, Siena Opera della Metropolitana). Aby obejrzeć wybitne przykłady malarstwa, należy udać się do galerii Pinacoteca Nazionale. Jednak najważniejszy punkt Sieny stanowi Piazza del Campo – spadzisty plac w kształcie półkola, przy którym mieści się Palazzo Pubblico (Palazzo Comunale) z Muzeum Miejskim (Museo Civico). To właśnie na nim odbywa się dwa razy do roku (2 lipca i 16 sierpnia) słynny wyścig konny Palio di Siena (Il Palio). Biorący w nim udział zawodnicy reprezentują 17 dzielnic (contrade). W samej gonitwie uczestniczy 10 dżokejów (fantini). Widowisko przyciąga niemal wszystkich mieszkańców Sieny i mnóstwo gości z całego świata. Zwycięzca wyścigu zostaje na koniec porwany przez rozentuzjazmowany tłum.\nTrzecim najbardziej znanym miastem Toskanii obok Florencji i Sieny jest Piza. Wszyscy kojarzą ją głównie z Krzywą Wieżą (Torre Pendente), z którą turyści fotografują się w różnych pozach. Naszej uwadze nie powinny umknąć jednak inne wspaniałe budowle wzniesione na Placu Cudów (Piazza dei Miracoli) – przede wszystkim majestatyczna Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Cattedrale Metropolitana Primaziale di Santa Maria Assunta), będąca nietypowym przykładem włoskiej architektury średniowiecznej (arcydziełem tzw. romanico pisano), oraz Baptysterium św. Jana Chrzciciela (Battistero di San Giovanni Battista).\nW Toskanii, jeśli tylko będziemy mieli taką możliwość, musimy odwiedzić jak najwięcej zabytkowych miast i miasteczek. Są one nieco spokojniejsze niż te trzy duże, najmodniejsze i najbardziej oblegane toskańskie ośrodki, ale z pewnością nie brakuje im wielkiego uroku. Wśród nich warto wymienić choćby Cortonę, Carrarę, Arezzo, Lukkę, Montalcino, Montepulciano, Pienzę, Pistoię, Grosseto, San Gimignano czy Monteriggioni. Na zainteresowanie zasługują także regiony Chianti, Casentino, Garfagnana, Lunigiana i Maremma. Arezzo słynie m.in. z fresków Piera della Francesco zdobiących Bazylikę św. Franciszka (Basilica di San Francesco). Cortona z kolei szczyci się piękną średniowieczną zabudową, podobnie zresztą jak choćby Lukka, Monteriggioni czy Pistoia. W tej ostatniej nie sposób ominąć Katedry św. Zenona (Cattedrale di San Zeno) z najwspanialszym włoskim ołtarzem, wykonanym ze srebra (Altare argenteo di San Jacopo). San Gimignano rozpoznamy z daleka po 14 wieżach, które nadają mu charakter średniowiecznej metropolii. Pienza to miasteczko zaprojektowane i założone w epoce renesansu przez papieża Piusa II. Carrara słynie z okolicznych kamieniołomów. W marmurze karraryjskim tworzyli swoje dzieła m.in. Michał Anioł czy Giovanni Lorenzo Bernini. Romantyczny górski krajobraz, który niegdyś zachwycił angielskiego poetę George’a Gordona Byrona, będziemy mogli podziwiać w Garfagnanie. Rejon Maremmy z kolei zaskakuje dzikimi pejzażami w swoim centrum. Podążając nieco dalej na zachód od niego, natrafimy na najbardziej popularne plaże w Marina di Alberese, Porto Ercole, Porto Santo Stefano, Monte Argentario, Orbetello, Castiglione della Pescaia i Scarlino. Szlakiem winnym powinniśmy udać się do regionu Chianti oraz Montalcino (ojczyzny wyśmienitego czerwonego Brunello di Montalcino) i Montepulciano, gdzie produkuje się wyborne Vino Nobile di Montepulciano.\nWyspy Toskańskie (Arcipelago Toscano) rozciągają się między morzami Liguryjskim i Tyrreńskim, u wybrzeży Toskanii. Największa z nich, Elba (ok. 224 km² powierzchni i 32 tys. mieszkańców), kojarzy się przede wszystkim z zesłanym na nią Napoleonem Bonapartem (przebywającym na niej od maja 1814 r. do lutego 1815 r.), ale jest też miejscem krzyżowania się wielu kultur. To tutaj według mitologii greckiej podczas wyprawy po złote runo zatrzymał się Jazon (Argonauci nazywali ten piękny ląd Aethalią). Wyspa została wspomniana w Eneidzie rzymskiego poety Wergiliusza. Zawitali na nią m.in. Grecy, Etruskowie, Rzymianie, Saraceni, Medyceusze, Hiszpanie, a w końcu sam cesarz Francuzów. Dziś zniewalającą Elbę odwiedzają rzesze turystów, co wcale nie dziwi. Oprócz malowniczych krajobrazów i piaszczystych plaż znajduje się tu wiele innych atrakcji.\nW stolicy wyspy, Portoferraio, zwiedzimy przede wszystkim XVI-wieczne medycejskie fortyfikacje. Do ich najważniejszych obiektów należą Torre della Linguella (Torre del Martello), Forte Stella na planie gwiazdy i Forte Falcone. Widoki w tym największym mieście Elby, w którym mieszka na stałe 12 tys. osób, uatrakcyjniają dodatkowo liczne przejścia, tunele, schody i armaty. Pielgrzymów i miłośników sztuki sakralnej zainteresuje główny tutejszy kościół – Chiesa della Natività di Maria (Propositura della Natività di Maria), stojący przy placu Republiki (Piazza della Repubblica).\nW każdej miejscowości na wyspie znajdziemy coś interesującego. W Palazzo del Pretorio w miasteczku Marciana mieści się Miejskie Muzeum Archeologiczne (Museo Civico Archeologico di Marciana) z licznymi zbiorami interesujących przedmiotów pochodzących z tej okolicy. Placówka podzielona jest na kilka sekcji: prehistoryczną, etruską, średniowieczną, omawiającą m.in. miejscowe zastosowanie granodiorytu (wydobywanego niegdyś w Cavoli), oraz dotyczącą cennych reliktów odkrytych pod wodą w okolicach Sant’Andrea, Procchio i Chiessi (tzw. relitti di Sant’Andrea, relitto di Procchio i relitto di Chiessi). Z Porto Azzurro można wybrać się do barokowego Sanktuarium Matki Boskiej z Montserrat (Santuario della Madonna di Monserrato), wybudowanego na początku XVII w. przez ówczesne władze hiszpańskie. Poświęcono je Madonnie z Montserrat w Katalonii. Jeśli odwiedzimy Porto Azzurro 8 września, trafimy na obchody święta ku jej czci. Z kolei 25 lipca będziemy mieli w nim okazję obejrzeć spektakularny pokaz fajerwerków nad zatoką organizowany z okazji dnia św. Jakuba (San Giacomo).\nJednak Elba to również, a może przede wszystkim, miejsce atrakcyjne ze względów przyrodniczych, doskonałe dla miłośników wycieczek na łono natury. Częścią rozległego Parku Narodowego Wysp Toskańskich (Parco Nazionale Arcipelago Toscano) jest choćby mieszczące się w pobliżu Monte Perone (630 m n.p.m.) Sanktuarium Motyli „Ornella Casnati” (Il Santuario delle Farfalle „Ornella Casnati”), w którym w naturalnym środowisku lasów sosnowych i pól obejrzymy unikatowe gatunki motyli występujących w tym rejonie.\nElba słynie też z ogromnej różnorodności minerałów. Warto tu wymienić dwie główne atrakcje. Pierwsza z nich to Park Górniczy Wyspy Elba (Parco Minerario Isola d’Elba) w Rio Marinie, w której okolicy od blisko 3 tys. lat (od czasów Etrusków) wydobywano żelazo. Wycieczkę należy rozpocząć w XVIII-wiecznym Palazzo del Burò, najważniejszym budynku historycznego centrum miasta. Obecnie działa w nim muzeum (Museo dei Minerali dell’Elba e dell’Arte Mineraria), w którym zebrano wspaniałą kolekcję tysiąca minerałów, a także zrekonstruowano wnętrza kopalni. Następnie koniecznie trzeba zwiedzić właśnie kopalnie – otaczający je niezwykły, czerwony pejzaż przywodzi na myśl krajobraz księżycowy. Specjalny pociąg (tzw. trenino) w nieco ponad godzinę obwiezie nas po głównych punktach kopalni. Atrakcja ta spodoba się szczególnie młodszym zwiedzającym. Drugim miejscem, które prezentuje minerały wyspy, jest Museo Minerali Elbani „Alfeo Ricci” w Capoliveri. Szczyci się ono kolekcją rzadkich okazów Alfea Ricciego. Muzeum działa codziennie, a wstęp kosztuje zaledwie 2 euro.\nJeden z najpiękniejszych punktów widokowych na Elbie stanowi Punta Calamita, wysunięty w morze górzysty półwysep, wprost idealny jako cel wypraw rowerowych. Już od czasów Etrusków mieściły się w tym rejonie kopalnie magnetytu – obok pirotynu jedynego minerału, który naturalnie wykazuje właściwości magnetyczne. Podobno w pobliżu półwyspu kompasy na statkach traciły orientację i przestawały wskazywać północ. Na jego zwiedzanie można wyruszyć pieszo lub rowerem z Capoliveri drogą, która prowadzi przez malowniczą Plażę Kochanki (Spiaggia dell’Innamorata) do sosnowego lasu na Monte Calamita, wzgórzu o wysokości 413 m n.p.m.\nWspomniana Spiaggia dell’Innamorata ma długość ok. 280 m, pokryta jest piaskiem i osłonięta od wiatru z jednej strony przez Punta di Pareti, a z drugiej przez Punta delle Ciarpe. Swoją romantyczną nazwę zawdzięcza tragicznej historii miłości Lorenza i Marii. Legenda pochodząca z 1534 r. głosi, że plaża była schronieniem dla dwojga kochanków, którzy z powodu sprzeciwu rodziny dziewczyny nie mogli być razem. Kiedy Lorenzo został zabity przez piratów, Maria z rozpaczy rzuciła się w morskie odmęty. Podobno zdarzyło się to 14 lipca i do dziś w Capoliveri w tym dniu obchodzi się Święto Zakochanych, któremu towarzyszy uroczysta parada i procesja ze światłami nad brzeg morza.\nW skład archipelagu wchodzi jeszcze sześć innych większych wysp. Druga co do wielkości po Elbie jest Giglio (ok. 24 km² powierzchni i blisko 1,5 tys. mieszkańców). Jej okolica stanowi wymarzone miejsce dla amatorów nurkowania. Przejrzyste wody pozwalają na obserwowanie bujnego życia morskiego. Kto skusi się na podwodną wyprawę, będzie mógł podziwiać skały pokryte niebieskimi gąbkami i czerwonymi gorgoniami oraz spotkać piotrosze (paszczaki, ryby św. Piotra), samogłowy, kielce właściwe (kielczaki śródziemnomorskie), tuńczyki czy pławikoniki. Trzecia pod względem powierzchni jest Capraia (ponad 19 km²). To jedyna wyspa archipelagu, która ma pochodzenie wulkaniczne. Uchodzi za raj dla miłośników zarówno flory, jak i fauny. Z kolei na Pianosie (ok. 10 km²) do 1998 r. mieściło się pilnie strzeżone więzienie. Z tego powodu ta dziewicza wyspa nie jest częstym celem wypraw turystów, poza tym w celu zachowania jej naturalnego piękna podjęto decyzję o wprowadzeniu limitu liczby gości, która nie może przekraczać 250 osób dziennie. Warto ją jednak odwiedzić podczas wycieczki z przewodnikiem i wziąć udział w wędrówkach pieszych lub rowerowych, zwiedzić spektakularny kompleks chrześcijańskich katakumb z III–IV w. albo uprawiać snorkeling u jej brzegów. Giannutri (2,6 km² powierzchni) kształtem przypomina półksiężyc. W okolicznych krystalicznie czystych wodach można się natknąć dość często na delfiny i walenie, a czasami nawet na żółwie karetta. Na wyspie zwiedzimy rzymską willę z I–II w. n.e. wybudowaną dla potężnej rodziny Domizi Enobarbi, z której pochodził cesarz Neron (tzw. Villa Domizia, Villa Domitia). Na Gorgonie (2,23 km² powierzchni) funkcjonuje od 1869 r. kolonia karna, dlatego obowiązuje na niej limit odwiedzających – turyści mogą przypływać tu cztery dni w tygodniu (wpuszcza się do 75 osób dziennie). Niełatwo dostać się również na Montecristo (ok. 10,4 km²). Rozgłos przyniosła jej powieść francuskiego pisarza Aleksandra Dumasa Hrabia Monte Christo (1844–1846). Wokół niej rozwinęło się szczególnie bogate życie morskie. W okolicy pojawiają się różne gatunki waleni, w tym wyjątkowo rzadkie, m.in. dlatego na wyspę, na której utworzono zresztą objęty ścisłą ochroną rezerwat biogenetyczny „Isola di Montecristo” (Riserva Naturale Biogenetica „Isola di Montecristo”), wpuszcza się rocznie, jedynie w okresie od 1 kwietnia do 15 lipca i od 31 sierpnia do 31 października, zaledwie tysiąc szczęśliwców (600 uczniów, studentów i 400 dorosłych – członków ekspedycji naukowych, dziennikarzy czy pisarzy). Nie zniechęca to jednak wielu zafascynowanych tajemniczą, dziewiczą i niedostępną Montecristo osób, które są gotowe długo czekać na akceptację ich zgłoszenia (średnio dwa, trzy lata).\nPRZYRODA I SPA\nToskania z jednej strony kojarzona jest z miastami, które same w sobie stanowią dzieła sztuki, a z drugiej – z zachwycającymi krajobrazami. Miłośnicy spędzania urlopu na łonie natury nie mogą narzekać na brak atrakcji. Na wielbicieli górskich wycieczek czeka Park Narodowy Apeninu Toskańsko-Emiliańskiego (Parco Nazionale Appennino Tosco-Emiliano), który rozciąga się na granicy Toskanii i Emilii-Romanii. Bogata fauna i flora oraz najwyższy szczyt całego regionu, Prado (Prato, 2054 m n.p.m.), są chyba wystarczającą zachętą, żeby się tu udać. Bliżej wybrzeża można wybrać się na wyprawę w dzikie Alpy Apuańskie, gdzie wśród malowniczych gór znajduje się niemal tysiąc jaskiń, w tym najgłębsza we Włoszech (aż ok. 1210 m!) – Antro del Corchia (nazywana również Grottą di Eolo).\nCi, którzy najchętniej spędzają czas nad brzegiem morza, powinni z pewnością zaplanować wycieczkę na zachwycające Wyspy Toskańskie. Jeśli wolą jednak pozostać w kontynentalnej części regionu, mogą zatrzymać się w jednej z tutejszych nadmorskich miejscowości. Viareggio na wybrzeżu Versilia to kurort nad Morzem Liguryjskim, w którym dominuje architektura w stylu secesji i art déco. Latem wypoczniemy tu na pięknych plażach, a zimą – będziemy się bawić podczas słynnego karnawału (Carnevale di Viareggio). Na południe od Viareggio znajduje się klimatyczne Livorno – najważniejsze miasto portowe w Toskanii, które tętni życiem. Warto je odwiedzić także poza sezonem. Za jego największe atrakcje uchodzą liczne targi, akwarium (Acquario di Livorno) i piękna promenada ciągnąca się wzdłuż wybrzeża (tzw. Lungomare di Livorno). W rejonie niziny Maremma możemy zatrzymać się w Castiglione della Pescaia, dawnej rybackiej wiosce z dwoma portami, latarniami morskimi i molo. W okolicy są zarówno skaliste, jak i piaszczyste plaże. Dalej na południe leży laguna Orbetello i urokliwe miasteczko o tej samej nazwie. Gości tego ostatniego zaskoczy nieco egzotyczna atmosfera. Laguna słynie z bogactwa roślin i zwierząt, w tym różowych flamingów. W miasteczku znajduje się dość sporo perełek architektury, zarówno z początków renesansu, jak i z czasów panowania Hiszpanów (Stato dei Presidi, 1557–1801).\nJeśli ktoś pragnie wybrać się nad morze, ale woli spędzać czas aktywniej, niż tylko leżąc na plaży w towarzystwie innych turystów, powinien odwiedzić Parco Regionale Migliarino San Rossore Massaciuccoli – park o niespotykanie zróżnicowanym krajobrazie. Są tutaj piaszczyste wydmy, malownicze morskie wybrzeże, jezioro Massaciuccoli, ujścia rzek Arno i Serchio oraz sosnowe lasy. Park można zwiedzać samodzielnie lub podczas wycieczki z przewodnikiem. Do wyboru mamy wędrówkę szlakami pieszymi, przejażdżkę trasami rowerowymi, skorzystanie z małego, ekologicznego pociągu czy nawet łodzi.\nWielbiciele wczasów zdrowotnych powinni wybrać się do Montecatini Terme, Castiglione d’Orcia czy Bagni di Lucca. Pierwsza miejscowość to eleganckie uzdrowisko w prowincji Pistoia słynące z dobroczynnych wód, w którym poczujemy się jak kuracjusze z minionych wieków. Pobyt w nim będzie nie tylko relaksem dla ciała i duszy, ale i prawdziwym przeżyciem estetycznym, a to za sprawą zabytkowej architektury kompleksu łaźni (Terme Tettuccio). Do Castiglione d’Orcia warto udać się zwłaszcza, gdy temperatura nieco spadnie, bo w jego okolicy znajdują się gorące źródła w Bagni San Filippo. Klimatyczne uzdrowisko Bagni di Lucca, nie bez powodu zwane Szwajcarią Toskanii, znane było już w czasach starożytnego Rzymu.\nW trakcie podróży po malowniczej toskańskiej ziemi nie należy zapominać o przyjemnościach cielesnych i degustacji miejscowych specjałów. Kuchnia tego regionu charakteryzuje się bardzo długą tradycją, związaną głównie ze środowiskiem wiejskim. Choć bazuje na nieskomplikowanych składnikach, nie można odmówić jej wyrafinowania.\nPrzewodnik po kuchni Toskanii bezsprzecznie trzeba zacząć od steku po florencku, czyli bistecca alla fiorentina – sztandarowego tutejszego dania. W restauracjach Florencji specjalizujących się w tej potrawie kelner najpierw prezentuje gościowi plaster surowej wołowiny. Jeśli ten go zaakceptuje, kucharz przystąpi do odpowiedniego przyrządzania mięsa. Stek ma wagę ok. 1–1,5 kg, grubość mniej więcej 5–6 cm i krwiste wnętrze.\nKuchnia toskańska jest w dużej mierze mięsna i tłusta, dlatego obok wołowiny kluczowe miejsce zajmują w niej flaki. Typowe danie to trippa alla fiorentina. Pod tą nazwą kryją się flaki gotowane z oliwą, cebulą, włoszczyzną i pomidorami, a przed podaniem oprószone tartym parmezanem. W wersji street food potrawa ta występuje w postaci lampredotto, czyli rodzaju burgera z flakami. Można go kupić w specjalnych budkach – lampredottari. Podawany jest najczęściej z sosem z czosnku i natki pietruszki.\nAle kuchnia Toskanii to nie tylko dania mięsne, lecz także wyśmienite zupy. Za typową dla tego regionu uchodzi pappa al pomodoro. Swoją gęstą konsystencję ta włoska pomidorówka zawdzięcza dodatkowi toskańskiego chleba, który według receptury sięgającej średniowiecza zagniata się bez soli. Inną popularną zupą jest fasolowa ribollita. Jej główne składniki, oprócz fasoli, stanowią toskańska czarna kapusta (cavolo nero, nazywana też często czarnym jarmużem lub dinozaurem) i czerstwy chleb. Pierwotnie ribollita była przygotowywana w chłopskich domach i od razu w dużych ilościach po to, żeby odgrzewać ją przez kilka dni, na co wskazuje sama jej nazwa („ponownie gotowana”).\nDo charakterystycznych deserów w Toskanii (jak i na całym obszarze Apeninów) należą ciasto z kasztanów, czyli castagnaccio, i ciasteczka cantucci (cantuccini lub biscotti di Prato, czyli „biszkopty z Prato”). To pierwsze jest niepozornym, płaskim plackiem z mąki z kasztanów, z dodatkiem rodzynek i orzeszków piniowych, udekorowanym często gałązką rozmarynu albo skórką pomarańczową. Cantucci są w Polsce lepiej znane. Te twarde ciasteczka migdałowe o cytrynowym lub pomarańczowym aromacie przypominają nieco sucharki. Podaje się je najczęściej z rodzajem toskańskiego wina deserowego (tzw. vin santo – po polsku „święte wino”), w którym macza się cantucci, aby zmiękły. Można je również zanurzyć w pysznej włoskiej kawie.\nSkoro już wspomnieliśmy przed chwilą o szlachetnych trunkach, na koniec należy nadmienić o chyba najważniejszym bohaterze opowieści o tradycji kulinarnej Toskanii – winie z regionu Chianti. Wyróżnić tu trzeba Chianti Rufina DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) wytwarzane w miasteczku Rufina i jego okolicach, a przede wszystkim słynne Chianti Classico DOCG, którego spróbować można niemal w każdym punkcie gastronomicznym we Florencji i całym regionie: od ulicznej budki po elegancką restaurację. Inne produkty warte uwagi to przede wszystkim wyborna oliwa, białe trufle z San Miniato, ser pecorino toscano, a z wyrobów mięsnych: finocchiona (toskańskie salami z koprem włoskim) i prosciutto toscano.\nINNY RODZAJ TURYSTYKI\nZmęczeni nierzadko wielogodzinnym staniem w kolejkach po bilety i pospiesznym przesuwaniem się z tłumem po korytarzach galerii i muzeów turyści marzą o chwili wytchnienia, alternatywnych formach spędzania czasu, bez pośpiechu, w spokoju, w bliskim kontakcie z naturą. To właśnie oferuje im od 2015 r. Slow Travel Fest – cykliczne wydarzenie, które narodziło się w Toskanii i promuje wypoczynek z dala od typowych turystycznych atrakcji. Jak opisują sami organizatorzy, slow travel oznacza całkowite zanurzenie się w doświadczeniu podróży. Wydarzenie obejmuje różnego rodzaju spotkania związane ze sztuką, muzyką i naturą, a także wycieczki w okolicach historycznej Via Francigena (Drogi Franków). Slow Travel Fest obecnie składa się już z cyklu imprez na świeżym powietrzu. W tym roku w połowie czerwca w jego ramach odbył się festiwal dla rodzin (i nie tylko) Lunigiana Folks & Family. W programie znalazły się wycieczki piesze, rowerowe i konne po zapierającym dech w piersiach nawet najbardziej wybrednym globtroterom obszarze Lunigiana oraz liczne interesujące przedstawienia, koncerty i warsztaty. Połowa września z kolei należała do miłośników wspinaczki górskiej. W ramach Camaiore Climbing & Trekking można było odkrywać Alpy Apuańskie i okolice Camaiore w prowincji Lukka, atrakcyjne właśnie dla wielbicieli tej aktywności na świeżym powietrzu. W weekend od 21 do 23 września odbył się klimatyczny festiwal Monteriggioni Walks & Talks, podczas którego urocze średniowieczne Monteriggioni i pobliska Abbadia a Isola stały się toskańskim centrum slow travel. Oprócz wszelkiego rodzaju wydarzeń o charakterze artystycznym tradycyjnie oferowano wycieczki piesze, rowerowe, konne, a nawet zwiedzanie pobliskich grot czy spokojny rafting z dreszczykiem pozytywnych emocji w przepięknej scenerii doliny rzeki Elsa (Val d’Elsa). Więcej informacji o Slow Travel Fest zdobędziemy pod adresem www.slowtravelfest.it.\nDla wielbicieli idei slow food w Toskanii przygotowano specjalną ofertę targów zwanych Mercati della Terra. To miejsca, gdzie można kupić i spróbować regionalnych, sezonowych, ekologicznych produktów sprzedawanych przez samych wytwórców, a przy okazji poznać nieco życie lokalnej społeczności. Inicjatywa narodziła się w 2005 r. w toskańskim mieście Montevarchi w prowincji Arezzo, a w kolejnych latach rozprzestrzeniła się na całe Włochy. Obecnie w samej Toskanii działa pięć Mercati della Terra (z 66 na całym świecie i 37 w Italii).\nPoza Montevarchi, gdzie tego rodzaju targ (Mercatale di Montevarchi) odbywa się codziennie od 9.00 do 13.00 i od 16.00 do 20.30 na Piazza dell’Antica Gora, warto odwiedzić choćby sielskie Procchio na Elbie. Tutaj już od ponad siedmiu lat (od sierpnia 2011 r.) w każdą sobotę od początku kwietnia do końca września od 8.00 do 13.00 sprzedawcy rozkładają swoje stoiska w Giardini di Procchio (naprzeciwko luksusowego, 4-gwiazdkowego Hotelu del Golfo). Targ w Procchio (Mercato della Terra e del Mare di Procchio – Isola d’Elba) skupia ok. 15 różnych wytwórców z Elby i innych wysp archipelagu. Ma ogromne znaczenie dla rozwoju miejscowego rolnictwa i rybołówstwa. Można na nim kupić m.in. owoce i warzywa, świeże ryby i owoce morza, a także jajka, miody, wyroby cukiernicze, chleby, oliwy, miejscowe wina, sery, naturalne olejki eteryczne i domowe przetwory. Poza tym Mercati della Terra odbywają się w Montecatini Terme (via Mazzini, w sobotę rano, a popołudniu – Margine Coperta przy Piazza Don Andrea Gallo), San Miniato (Piazzale Dante Alighieri, w trzecią niedzielę miesiąca, w każdy piątek również na terenie osiedla La Scala) oraz Lukce (Mercato Bio di Lucca, Piazza San Francesco, w środy latem od 16.30, a zimą od 14.30). Więcej informacji znajdziemy na stronie www.fondazioneslowfood.com.\nToskania kryje jeszcze wiele innych skarbów, które opisać trzeba by było w co najmniej kilkutomowym zbiorze. Mam nadzieję, że tym artykułem przekonałam Was, drodzy Czytelnicy, że warto samemu próbować ją odkrywać: zbaczać z utartych szlaków, zaglądać do zaułków, wybrać się na zachwycające Wyspy Toskańskie z gościnną Elbą na czele, rozmawiać z mieszkańcami i być na bieżąco z lokalnymi wydarzeniami, barwnymi festiwalami. Taki sposób zwiedzania dostarcza bezcennej satysfakcji i gwarantuje niepowtarzalne wspomnienia z podróży po malowniczej toskańskiej ziemi.\nOdwiedza nas 3810 gości oraz 11 użytkowników.


Szkoły jazdy w Champlin\nSzkoły jazdy w Champlin Hrabstwo Hennepin > Minnesota > Stany Zjednoczone\nDzięki nauczycieli prawo jazdy w Champlin i metod, których używają, mają doskonałą jakość usług. Sukces tkwi w osobistym oraz w systemie edukacji, skuteczny, dynamiczny i zabawny systemu.\nPrawo jazdy w Champlin są ekspertami w szkoleniu drogowego. Put ciągu osiągnąć najlepsze zasoby techniczne i doświadczenie większości przygotowanych nauczycieli osiągając cel na uwadze: pomóc Ci stać się dobrym kierowcą.\nSzkoła jazdy w Champlin jest znacznie łatwiejsze niż się wydaje. To może wydawać się przytłaczający z siedzenia pasażera, ale kiedy jesteś za kierownicą i delikatnie naciskać pedał, proces staje się bardzo intuicyjne.\nWszystkie pomieszczenia wyposażone są w szkoły jazdy w Champlin projektorów wideo i komputery dla projekcji objaśniających konkretnych kwestii treści multimedialnych i wyjaśnienia przygotowanie i test egzaminacyjny wykonane przez dział Pedagogicznej.\nPraktyczne szkolenie szkoły jazdy w Champlin odbywa się na tych samych trasach, na których prowadzone są zajęcia praktyczne, które wpływają na poprawę uczenia się przez studenta, a także przyczynia się do obniżenia kosztów zezwolenia.\nSzkoła jazdy w Champlin intensywne kursy są specjalnie zaprojektowane tak, aby w ciągu tygodnia może mieć całą wiedzę potrzebną do uzyskania teoretycznej dopasowanie do najszybszej trasy.\nAdres Centrum Edukacji to jest 320 Harvard St Ste A Brookline, MA 02446. Kierunek jest bardzo ważne przy wyborze danych Centrum Edukacji.\nTo szkoła jest 51 Brattle St Cambridge, MA 02138 w mieście Champlin.\n72% użytkowników, którzy odwiedzają informacje to Szkoły mieszkają lub pracują w obrębie 83KM.\nChamplin ma 6173 Szkoły , że jej mieszkańcy mogą wybierać spośród.\nW następnym bloku można zobaczyć wycena że użytkownicy dokonali to szkoła (Champlin ).\nZgodnie z naszych baz danych, większość użytkowników to Centrum Edukacji (Champlin) mieszka w promieniu 2KM.\n79% użytkowników, którzy odwiedzają to szkoła aceden na naszą stronę internetową, aby zostawić swoją opinię.\nZgodnie z naszych baz danych, większość użytkowników to Centrum Edukacji (Champlin) mieszka w promieniu 9KM.\nJeśli ludzie opuszczają swoje zdanie To Centrum nauki (Champlin), można przeczytać poniżej i pomóc w podejmowaniu lepszych decyzji przy wyborze Centrum nauki .\nszkoła przez kategorie w Champlin\n6173 Szkoły jazdy pobliżu Champlin


Przełom roku to naturalny czas podsumowań, również tych dotyczących statystyk demograficznych. Oprócz danych związanych z urodzeniami i zgonami, Urząd Stanu Cywilnego w Bytomiu przygotował także te dotyczące liczby udzielonych ślubów czy mieszkających w naszym mieście 100 –latków.\nKacper, Melchior i Baltazar wjadą na Rynek i pokłonią się Jezusowi! Już po raz kolejny do Bytomia zawita 6 stycznia Orszak Trzech Króli. Każdy może do niego dołączyć i – tak jak w ubiegłych latach – wziąć udział we wspólnym kolędowaniu na Rynku.\nSpektakl dyplomowy w Teatrze Rozbark\nSpektakl dyplomowy w Teatrze Rozbark Gdzie jest Paweł? czyli chcemy spokoju! - to tytuł spektaklu dyplomowego studentów IV roku Wydziału Teatru Tańca Akademii Sztuk Teatralnych. Premiera przedstawienia już w piątek o 19.00 w Teatrze Rozbark.\nNoworoczne kolędowanie na dworcu PKP\nJuż po raz drugi zapraszamy 6 stycznia na noworoczne kolędowanie na bytomskim dworcu PKP. Kolędy, pastorałki i świąteczne utwory zabrzmią w holu bytomskiego dworca od 16.30\nKoncert wiedeński w Beceku\nZapraszamy w podróż do magicznego świata operetki, musicalu i filmu, gdzie rozbrzmiewać będą największe światowe szlagiery, gdzie w pełnych zachwytu dźwiękach usłyszeć będzie można szelest długich sukien czy burzliwych kinowych akcji. Tak właśnie zapowiada się Koncert Wiedeński, 4 stycznia w Bytomskim Centrum Kultury.\nSynoptycy ostrzegają dzisiaj /3 stycznia/ przed silnym wiatrem o średniej prędkości do 35 km/h, z porywami do 80 km/h. Szczególnie mocnego wiatru możemy się spodziewać w godzinach popołudniowych i wieczorem.\nSzczęśliwa siódemka. Projekty z OSI dofinansowane\nJuż 7 projektów otrzyma dofinansowanie z Europejskich Funduszy Rozwoju Regionalnego w ramach Obszaru Strategicznej Interwencji.\nMiejsca pamięci otoczone szczególną opieką\n136 tysięcy zł wydano na remont trzech pomników poświęconym pamięci Powstańców Śląskich w dzielnicach: Bobrek, Karb i Sucha Góra. Zmodernizowane pomniki były w złym stanie technicznym, a dzięki pracom renowacyjnym zyskały nową szatę, jako miejsce, gdzie odbywają się uroczystości miejskie i państwowe.\nJest budżet na 2018 rok\nBudżet na 2018 rok przyjęty. Bytomscy rajcowie przegłosowali go większością głosów. Zanim projekt trafił pod obrady, pozytywnie zaopiniowała go Regionalna Izba Obrachunkowa.\nMetropolia - od 1 stycznia wspólne bilety i większa elastyczność podróżowania\nWspólne bilety jednorazowe oraz darmowe przejazdy dla dzieci i młodzieży do 16 lat. To dwie najważniejsze zmiany, integrujące taryfy KZK GOP, MZK Tychy i MZKP Tarnowskie Góry. Przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2018 roku.\nHokejowy maraton Polonii Bytom\nW ciągu dwóch tygodni hokeiści Polonii Bytom rozegrają aż pięć spotkań w ramach Polskiej Hokej Ligi. Już 5 stycznia w popularnej „Stodole” Niebiesko – Czerwoni będą podejmować drużynę Tatryski Podhale Nowy Targ.\nPamiętaj o zmianach w rozkładzie KZK GOP 1 i 6 stycznia 2018 r.\nKomunikacyjny Związek Komunalny GOP w Nowy Rok /1 stycznia/ oraz w Święto Trzech Króli /6 stycznia/ wprowadził zmiany w funkcjonowaniu komunikacji autobusowej i tramwajowej.\nSylwestrowa noc to prawdziwa gehenna dla zwierząt. Huk wywołuje u nich olbrzymi stres, który może być groźny dla ich zdrowia, a nawet życia. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami apeluje do wszystkich, aby zrezygnowali z głośnych petard.\nPremiera Księżniczki Czardasza na deskach Opery Śląskiej\nOstatnia tegoroczna premiera w Operze Śląskiej za nami. Wczoraj, 29 grudnia miłośnicy węgierskich klimatów zobaczyli „Księżniczkę Czardasza” - najbardziej znaną i uwielbianą operetkę napisaną przez jednego z najwybitniejszych librecistów – Imre Kálmána.\nFotografia dzikiej przyrody w Muzeum Górnośląskim\nPrawie 70 zdjęć wybranych z ekspozycji powstałych w wyniku konkursu fotograficznego „Wildlife Photographer of the Year”, odbywającego się w latach 2002–2016, będzie można oglądać w Muzeum Górnośląskim od 3 stycznia.


Bmw 325 xi, dane techniczne, opinie - SE.pl\nBmw 325 to samochód o nadwoziu typu Sedan. W wersji xi nadwozie jest 4 drzwiowe i oferuje miejsc 5.\nBmw 325 w wersji xi z roku produkcji 2008, jest wyposażony w silnik Rzędowy o liczbie 6 cylindrów. Pojemność wynosi 2494 cm3 (centymetrów sześciennych). Moc maksymalna licząc w koniach mechanicznych wynosi 192 KM. Układ napędowy osiąga maksymalny moment obrotowy 245 Nm.\nUmiejscowienie jednostki napędowej to Przód . Silnik połączony ze skrzynią typu Manualna, pozwala na przyspieszenie 0-100 km/h w czasie 7.8 s, a prędkość maksymalna wynosi 234 km/h. Napęd przenoszony jest na Na cztery koła.\nRodzaj paliwa to Benzyna, zbiornik paliwa mieści 63 litrów. Zużycie paliwa podawane przez producenta wynosi odpowiednio: w cyklu miejskim (brak danych) l/100 km, w cyklu pozamiejskim (brak danych) l/100 km, w cyklu mieszanym 10.0 l/100 km.\nNadwozie samochodu Bmw 325 w wersji xi posiada następujące wymiary: 4480 mm długości, 1750 mm szerokości, 1440 mm wysokości, a rozstaw osi mierzy 2730. Masa własna wynosi 1575 kg.\nOpinie o Bmw 325 xi


Filmy z prawdziwymi klasykami - Forum\nHOME » OFF-TOPIC » FILMY Z PRAWDZIWYMI KLASYKAMI\nFilmy z prawdziwymi klasykami\nPosty: 402 #976135\nIlość edycji wpisu: 1 Auta którymi się pasjonujemy i interesujemy brały często udział w różnych filmach.\nProponuję zamieszczać tu tytuły które warto zobaczyć i jakie auta w nich występowały.\nJeśli chodzi o Mantę to obowiązkową produkcją jest dwu częściowy film Manta, Manta oraz Manta Der Film. Filmy pokazują Niemiecką zbuntowaną młodzież w latach osiemdziesiątych ścigającą się namiętnie różnymi autami. Dlatego warto zobaczyć film bo występują tam różne inne ciekawe wozy z epoki jak i również bardzo ciekawe wersje Manty .\nOdnośnie niemieckich produkcji polecam film 'Autobahnraser' czyli 'Bez limitu prędkości'. Generalnie pościgi na niemieckich autostradach i nie tylko. Występują tam i nowsze i starsze autka generalnie warto zobaczyć.\nThe 'Blues brothers' i Dodga Monaco chyba nie trzeba reklamować\nTak samo jak Clinta Eastwooda w filmie 'Gran Torino'. Choć mało motoryzacyjny to pokazujący szacunek faceta do auta\nWszystkie części filmów serii Agenta 007 ( gdzie w jednym z nich nawet pościg odbywał Alfą Romeo GTV6 )\nOdnośnie marki BMW mogę szczerze polecić bardzo fajny film produkcji Rosyjskiej 'BUMMER' czyli po naszemu 'BEEMA'. W pierwszej części główni bohaterowie, Rosyjscy 'wyluzowani' kolesie wpadają w tarapaty i bez pieniędzy przemierzają cała Rosję w tytułowej BMW ( tutaj akurat auto mało zabytkowe ale fajny film więc polecam BMW E38 750i, w drugiej części ponoć również występuje wraz z BMW X5 ale nie miałem dotąd okazji zobaczyć więc się nie wypowiadam ).\nCo do krajowych produkcji to trzeba wspomnieć o takich oczywistościach których raczej reklamować nie trzeba jak żółty Fiat 125p z WPT grający główną rolę w 'Zmiennikach', czy Polonezie z 'O7 zgłoś się'.\n"Motodrama" z 1971r to Polski film w którym główną rolę gra Jacek Federowicz. Ciekawy film kończący się groteską warto zobaczyć ( taka czarno biała motoryzacyjna komedia )\n'Mad MAX' - wszystkie części - nie pamiętam już jakie to auta tam występowały ( może ktoś podpowie ). Podejrzewam że również nie trzeba reklamować\nFrancuski Numer - film moim zdaniem słaby ale jak ktoś lubi Merca W123 to można go nazwać jednym z głównych bohaterów\nKolejnym filmem średniej fabuły jest 'Smażalnia story'. Film mało wciągający ale bardzo klimatyczny. Dwóch Polaków powraca do kraju z Szwecji Mercem W115 w oldskulowych ciuszkach\nNa koniec nie bym był sobą gdybym nie napisał czegoś o mojej ulubionej marce Pomijając fakt wszystkich części Ojca Chrzestnego gdzie podczas scen pokazywanych na Sycylii mafiozi latają pięknymi Alfami 6C to zawsze w pamięci został mi serial emitowany na początku lat 90tych w naszym pięknym po komunistycznym kraju czyli 'Ośmiornica'. Był tam ogrom pościgów policyjnych gdzie po górskich serpentynach policyjne Alfy Alfetty, Giuelietty ganiały Donów rodzin w Maseratti Quattroporte. Serial był na tyle długowieczny że w ostatniej jego serii występowały już 3 lub 4 generacje aut ( Giulietta potem 75 potem 155 a na koniec 156 ).\nElectra 16.12.2018 13:15:51\nPosty: 171 #979428\n"Moje własne Idaho" Mercedes 240D(tzw."beczka"z pionowymi światłami). Auto mojego dzieciństwa,które mnie woziło za małolata oraz marzenie ,które chcę posiadać\nPosty: 24 #979559\nWszystkie przedstawione filmy są warte obejrzenia, chociaż mi osobiście mimo kilku prób nie udało się zobaczyć "Manta Manta"\nz mojej strony tak na szybko dorzucę amerykański film drogi "Uciekający punkt" z 1970 r. oraz "Pojedynek na szosie" z 1971r.\nZ polskich to "Kogel-mogel" gdzie w tle zobaczymy wiele klasyków, "Wielki Szu" tu tak samo samochody są tylko tłem. Ale już za to Młode Wilki oraz Młode Wilki 1/2 to głównie samochody przełomu 80/90 ukazane jako zabawka tamtejszej młodzieży i nie tylko, zresztą chyba nie trzeba reklamować\nPosty: 95 #1009402\nPosty: 171 #1012059\nPolecam "New Kids Turbo" oraz "New Kids Nitro" w rolach głównych manta\nPosty: 26 #1031990\nTen film sie chyba nazywał "Znikający punkt" . Główną postacią był koleś o nazwisku Kowalski. Rewelacyjny film.\nDodałbym koniecznie do tej listy film z Anthony Hopkinsem w roli głównej "Prawdziwa historia". W roli głównej co prawda motocykl Indian ale akcja osadzona w latach 50 lyb 60-tych więc wiele fajnych aut można obejrzeć.\nPosty: 38 #1032316\nPolski film "Nie lubię poniedziałku" jest okraszony wieloma fajnymi pojazdami (nie tylko polskimi) z tamtego okresu - bardzo go lubię\nPosty: 70 #1033095\n"SKRADZIONA KOLEKCJA" - polska komedia kryminalna z miłymi dla oka popisami kaskaderskimi w Fiatach 125p oraz innymi fascynującymi autkami\ntutaj znaleźny krótki filmik na necie ( jestem w posiadaniu całego filmu dla zainteresowanych )\nPosty: 70 #1033108\n"BULLITT" - Kultowy film z fenomenalnym pościgiem dwóch muscle-carów (Dodge Charger - Ford Mustang). Pościg uznany za jeden z najbardziej realistycznych, przeszedł do historii kina w pościgach samochodowych W kilkunastu scenach, aktora (Steve Mcqueen) nie zastępował kaskader )\nPosty: 70 #1033131\nIlość edycji wpisu: 1 "Gone in 60 seconds 1974" ciekawy...i dłuuuuugi pościg Warto obejrzeć Długie włosy, długie wąsy i dobra gablota (Ford Mustang) Kozak Jest i nawet kolega Billy z kumplami w aucie robiący POM z jointami i %%\nCzęść 1 (dalsze po prawej stronie w linkach)\nPosty: 70 #1044252\nALFA ROMEO GTV6 "JAMES BOND"\nPosty: 95 #1044658\nPosty: 168 #1048370\nIlość edycji wpisu: 1 Drive - kilka klasycznych amerykanów, świetna kamera oraz ścieżka dźwiękowa\nPosty: 24 #1164173


Prażone Migdały w ciemnej czekoladzie RAW OCTO 200g - BIO - OCTO Chocolate OCTO Chocolate\nStrona główna / Raw COCOA / Oblewane czekoladą / Prażone Migdały w ciemnej czekoladzie RAW OCTO 200g – BIO\nilość Prażone Migdały w ciemnej czekoladzie RAW OCTO 200g - BIO\nWyselekcjonowane hiszpańskie migdały, to gwarancja naturalnej słodyczy i wyrafinowanego smaku. Wybraliśmy je bo są idealnym uzupełnieniem palety smaków wydobytych z wykonanej przez nas czekolady. Połączenie migdałów z cytrusowa goryczką peruwiańskiego ziarna kakaowca tworzy egzotyczną i unikalną kombinację. Całość bez rafinowanego cukru, a jedyną nutę słodyczy nadaje odparowany nektar kokosowy.\nWartość energetyczna: 2474kJ / 597kcal\nTłuszcz: 47 g, w tym kwasy tłuszczowe nasycone: 20 g,\nWęglowodany: 27 g, w tym cukry: 27 g,\nBłonnik: 9 g, Białko: 10 g, Sól: 0,1 g.\nCzekolada 65% (nieprażone ziarno kakaowca*, cukier z kwiatu palmy kokosowej*, tłuszcz kakaowy* – zawartość masy kakaowej minimum 65%), migdały* 35%.\nNapisz pierwszą opinię o „Prażone Migdały w ciemnej czekoladzie RAW OCTO 200g – BIO” Anuluj pisanie odpowiedzi\nMango w czekoladzie Creamy OCTO 160 g – BIO


Nastolatek w gabinecie – SC Beauty Magazine\nPowyższy nagłówek idealnie pasuje do zmian zachodzących w młodocianej skórze.\nNie dość, że dorastający człowiek gubi się w otaczającym świecie, to jeszcze frustrację potęgują „problemy” związane cerą. Przyczyn takich zaburzeń jest kilka. Winą obarcza się przede wszystkim hormony płciowe, które stymulują wydzielanie sebum i jednocześnie zwiększają ryzyko pojawienia się zmian trądzikowych.\nWiele osób w wieku dojrzewania boryka się z różnym typem trądziku: zaskórnikowym, grudkowym i krostkowym. Zmiany, nierzadko zapalne, pojawiają się nie tylko na twarzy, lecz także na dekolcie i plecach.\nMłode osoby często na własną rękę próbują stoczyć walkę z niedoskonałościami, co często kończy się przebarwieniami, zaburzeniem gospodarki hydro-lipidowej oraz przewlekłym stanem zapalnym,\nCo możemy zaproponować młodszej grupie wiekowej?\nTo wszystko zależy od oczekiwań nastolatka lub jego rodzica. Z pewnością będzie to długa, wielokierunkową batalia. Specjalistyczne zabiegi, odpowiednia pielęgnacja domowa oraz wzbogacona dieta o suplementy bogate w kwas linolowy, mogą przynieść zamierzone rezultaty.\nDo grupy bezpiecznych zabiegów wykorzystywanych do walki z trądzikiem młodzieńczym należą: mikrodermabrazja, sonoforeza i kawitacja.\nMożna je łączyć z odpowiednimi ampułkami i maskami.\nMikrodermabrazja jest szczególnie polecana dla trądziku zaskórnikowego. Niestety kiedy w grę wchodzą zmiany ropowicze (krosty) powinniśmy z niej zrezygnować. Tutaj nie pomoże również ani sonoforeza ani także kawitacja. Zatem, jeżeli chodzi o typowy trądzik młodzieńczy, w ramach bezpiecznych zabiegów jesteśmy trochę bezsilni. Wówczas trzeba zdecydować się na bardziej inwazyjne metody.\nInwazyjnie czy wcale?\nJak doskonale wiemy walka z trądzikiem powinna przebiegać wieloetapowo: zmniejszenie warstwy rogowej, zahamowanie nadmiernej produkcji łoju oraz działanie łagodzące, rozjaśniające.\nNie oszukujmy się, ale jednymi najbardziej skuteczenymi w walce z trądzikiem są peelingi. Najogólniej ujmując:peelingi fizyczne (z użyciem lasera) oraz peelingi chemiczne. Wielu z nas jednak nurtuje pytanie: Czy wykonywać tak inwazyjne dla młodej skóry zabiegi? Przecież trądzik młodzieńczy jest tylko stanem przejściowym.\nPrzeciwnicy bardzo agresywnych zabiegów na skórze nastolatka z pewnością mają troszkę racji.Etap dojrzewania u podlotków można porównać do startującego samolotu: dopiero po pewnym czasie lot jest płynny.\nSkóra również musi mieć owy „czas” na oswojenie się z nowymi warunkami.Jeżeli jednak defekty estetyczne stanowią poważny problem natury psychologicznej, nie ma co się zastanawiać nad inwazyjnością i trzeba przystąpić do działania.\nW grupie takich mocniejszych preparatów z pewnością znajdą się peelingi. Skoncentrujmy się na peelingach chemicznych. W tego typu preparatach substancjami złuszczającymi mogą być: kwasy owocowe, kwas TCA, ewentualnie fenol. W ostatnim czasie producenci wprowadzili na rynek gotowe preparaty będące mieszaniną różnych kwasów i związków niwelujących trądzik. Przykładowo: Easy peel, Easy phitic peel, Yellow peel, Blue peel, Weekend peel, Alpha-beta complex.\nEasy peel to mieszanina TCA, kwasu askorbinowego i cytrynowego.\nYellow peel jest to mieszanka kwasu retinowego, kojowego, azelainowego, fitowego, witaminy C i bisabololu.\nEasy phytic peelskłada się z estru niozytu, kwasu mlekowego, migdałowego, glikolowego oraz dodatkoów umożliwiających kompletne działanie wcześniejszych składników.\nGlycoPeel to peeling powierzchowny na bazie kwasu kojowego, mącznicy lekarskiej, morwy białej oraz witamin A, C, E.\nWeekend Peel to peeling, który opiera się na zastosowaniu peelingu chemicznego (kwasu salicylowegio, rezorcyny, kwasu mlekowego, udecylenowego, proszku z gąbek bogatych w krzem) oraz mikrodermabrazji.\nRoztwór Jessnera opiera się na kombinacji kwasu salicylowego, mlekowego, rezorcyny.\nOczywiście istnieje jeszcze dosyć spora grupa różnych mieszanek złuszczających, wszystko jednak zależy od tego, czego oczekujemy po danym preparacie: rozjaśnienia, zmniejszenia stanu zapalnego, wydzielania sebum, spłycenia blizn potrądzikowych itp.\nW odniesieniu do panującej pory roku sam temat złuszczania jest trochę nie na miejscu. Pamiętajmy, że seson wiosenno-letni nie jest wskazany do wykonywania peelingów.\nOprócz profesjonalnych zabiegów warto doradzić odpowiednią dietę (uzupełnić ją w kwas linolowy i linolenowy) oraz kosmetyki do użytku domowego, które nie powinny zawierać składników zapychających ujścia gruczołów łojowych (komedogennych).\nOdnośnie oczyszczania manualnego. Drodzy koledzy i koleżanki – szkoda niszczyć tak młodej skóry.Więcej na ten znajdziecie w artkule: Oczyszczanie manualne – tak czy nie?\nNastolatkowie czy tylko trądzik?\nOkazuje się, że zabiegi dla młodych osób niekoniecznie muszą być skierowane na walkę z trądzikiem. Dosyć spore grono nastolatek chętnie korzysta z oferty wyszczuplającej i antycellulitowej. Jeżeli decydujemy się przyjąć pod swoje skrzydła wiecznie odchudzającą się dziewczynę nie zapomnijmy o rozmowach dotyczących racjonalnego odżywiania się.\nA co z zabiegami stricte upiększającymi?\nW mediach trwa propaganda piękności i seksapilu. Młode dziewczynki w pogoni za ideałem częściej decydują się na zabiegi upiększające. Czy profesjonalne kosmetyki są faktycznie potrzebne tak młodej i jednocześnie doskonałej skórze?. Absolutnie nie. Oczywiście delikatne nawilżanie i ochrona przed promieniowaniem UV powinny być zachowane niemal od urodzenia.\nŚwiadomość własnego wyglądu z pewnością będzie nakłaniała coraz większe grono nastolatków do korzystania z usług kosmetologa czy też kosmetyczki. Pamiętajmy w tym wszystkim, że w kontakcie z drugim, bardzo młodym człowiekem niezwykle ważny jest nasze podejście i zrozumienie.


Na event - http://na-event.rys.radom.pl/\nwypożyczalnia mebli Jeśli masz imprezę tematyczną to wypożyczalniaPodczas gdy ważne jest, aby myśleć o kwestiach logistycznych, takich jak parking i przepływ ruchu podczas planowania wynajem namiotu imprezy , inną rzeczą do rozważenia jest to, czy będzie wystarczająco czytaj\nDodane: 01:07 04. 09. 2021\nwypożyczalnia mebli katowice Meble eventowe cieszą się w tejWynajem mebli jest bardzo praktycznym rozwiązaniem, dla osób, które potrzebują zorganizować pewną przestrzeń na krótki czas. Wśród takich wydarzeń możemy wyróżnić zatrudnienie pracowników z zagranicy, którzy całość na stronie\nDodane: 01:53 05. 05. 2021\nwynajem mebli śląsk Wprawdzie na tę chwilę wynajem mebliSkąd wziąć meble eventowe? Czy pomoże nam wypożyczalnia mebli? To pytania, na które odpowiedzi zawsze szuka jakaś grupa klientów. Wprawdzie na tę chwilę wynajem mebli nie bardzo ma wzięcie, ale przecież nadejdzie czytaj pełen artykuł\nDodane: 02:20 16. 04. 2021\ntancerki warszawa Piękne i pełne gracji tancerki sambyZwolennicy egzotycznych podróży marzą o wyjeździe do Rio de Janeiro w okresie, kiedy odbywa się tam coroczny karnawał, urzekający ulicznymi paradami z rytmiczną muzyką i szalonymi tańcami. Że dodatkowe informacje\npokazy tańca warszawa Nauczyć się tańca można wszędzie iJeżeli chcemy zrobić coś dobrego dla swojego ciała oraz psychiki, to powinniśmy zdecydować się na naukę tańca. Muzyka oraz ruch to najlepsze połączenie. W trakcie tańca poczujemy się szczęśl zobacz pozostałą część\nagencja taneczna warszawa A jest na co popatrzeć ponieważSamba to bardzo piękny taniec, który jest pełen energii oraz erotyzmu. Patrząc na tancerki samby można im tylko pozazdrościć umiejętności. Wydaje się, że potrafią one ze swoim ciałem zrobić reszta poradnika\nmeble eventowe katowice Wynajem mebli to rozwiązanie przydatne podczasWynajem mebli to rozwiązanie przydatne podczas organizacji wszelkiego rodzaju eventów. Podniosłe okazje wymagają również eleganckiej oprawy. Nowoczesne i nietypowe sprzęty przydadzą się także podcza czytaj\nDodane: 02:56 20. 01. 2021\npokazy taneczne warszawa Nie wiadomo przecież jak długo będzieW dzisiejszych czasach warto sprawiać sobie przyjemność. Dzięki temu łatwiej nam będzie sobie poradzić ze wszystkimi trudnościami. Jesteśmy zamknięci w czterech ścianach i nie mamy wie ciekawa historia\npokazy taneczne Dzięki temu nauczymy się czegoś nowegoKażdy człowiek powinien mieć jakieś hobby. Bez tego czasami jest trudno poradzić sobie z otaczającą nas rzeczywistością. Jeżeli lubimy tańczyć, to warto zapisać się na jakiś kurs tańca. Dzięki temu nauczymy się cz czytaj\nwynajem sof kraków Oferta firm stale się rozwija proponującImprezy okolicznościowe, wszelkiego rodzaju eventy, festyny i inne bankiety, to przedsięwzięcia, do których stworzenia należy odpowiednio się przygotować. Jednym z najważnie sprawdź to\nDodane: 05:32 01. 12. 2020\nwynajem krzeseł chiavari z dostawą Wcześniej oczywiście musisz ustalić mniej więcejOrganizując samodzielnie imprezę firmową od początku do końca, musisz zadbać o dosłownie każdy jej szczegół i najmniejszy nawet element. Meble eventowe też dowiedz się więcej\nDodane: 05:24 25. 11. 2020\nwypożyczalnia stołów śląsk Jako jedną z nich wymienić należyKiedy zabieramy się za organizację jakiegoś wydarzenia, wówczas każdorazowo należy zadbać o szereg ważnych czynników. Jednym z najistotniejszych jest chociażby dobór mebli eventowy ciekawy artykuł\nDodane: 05:21 21. 11. 2020\nwynajem barów kraków Jakie meble eventowe będą nam potrzebne?Organizacja imprez to wielkie wyzwanie - bez względu na to, czy większe spotkanie ma się odbyć w naszym domu lub ogrodzie, czy też w firmie, np. przy okazji firmowego spotka ciekawa historia\nDodane: 05:08 21. 11. 2020\nkristom.pl Coraz więcej osób rezygnuje z wyprawianiaCoraz więcej osób rezygnuje z wyprawiania wszelakich uroczystości w lokalach. Ma to związek między innymi z prywatnością, którą cenią sobie ludzie. Dodatkowo sytuacja związana z Covid-19 coraz bardziej przyczynia się więcej porad tutaj\nDodane: 02:00 17. 11. 2020\nwynajem barów kraków Należy dobrze się do niej przygotowaćTylko osobom, które nigdy wcześniej nie organizowały żadnych imprez, może się wydawać, że meble eventowe nie mają żadnego znaczenia. Jest przecież totalnie odwrotnie. Każda imp pomocne wskazówki\nDodane: 07:12 13. 11. 2020\nwypożyczalnia hokerów kraków Pomaga im w tym wszystkim wypożyczalniaCzy wynajem mebli eventowych jest dla każdego? Kto rzeczywiście może na nim coś zyskać, a kto mógłby na nim stracić? Na te i inne pytania odpowiemy sobie właśnie w tym tekście. Do całość tutaj\nDodane: 07:10 12. 11. 2020\nwynajem krzeseł katowice Organizacja niejednokrotnie zajmuje nawet kilka miesięcyKażdy z nas lubi od czasu do czasu brać udział w różnych wydarzeniach, zarówno tych publicznych, takie jak koncerty, festiwale czy wystąpieniach, ale również zobacz pozostałą część\nDodane: 07:43 10. 11. 2020\nwynajem stołów katowice Wypożyczanie mebli eventowych - kto może na tym skorzystać?Czy wynajem mebli eventowych jest dla każdego? Kto rzeczywiście może na nim coś zyskać, a kto mógłby na nim stracić? Na te i inne pytania odpowiemy sobie wła kontynuuj czytanie\nDodane: 08:01 24. 10. 2020\nagencja taneczna warszawa Występy na żywo zespołów tanecznychWystęp na żywo jakiejkolwiek grupy, czy to tanecznej czy też wokalnej i muzycznej, jest z pewnością niesamowitym doświadczeniem dla odbiorców takiego pokazu. Istnieją specjalne grupy ta doczytaj wszystko\ngrupa taneczna kraków Jak można zostać fordanserkąZawód fordanserki polega przede wszystkim na zabawianiu gości i dbaniu o to, aby każdy dobrze się bawił podczas jakiegoś wydarzenia czy imprezy okolicznościowej. Do zadań fordanserek należy przykład dodatkowe info\nfordanserki warszawa Gdzie szukać agencji tanecznejAgencja taneczna zajmuje się zrzeszaniem różnych grup tanecznych, które profesjonalnie zajmują się występowaniem. Grupa taneczna może występować na wielu różnych wydarzeniach i imprezach. Agencja więcej pomocy\nCzy można wypożyczyć meble wieczorem?Kto Jeszcze Chce pożyczć meble?Czy w 2020 warto poświęcić czas aby pożyczć mebleZamówić pokazy tańca Warszawa? Szybko!Radzimy jak zobaczyć pokaz tańca Warszawa skuteczniejCzy żeby zobaczyć pokaz tańca Warszawa trzeba wydać dużo?Czy w 2020 można pożyczć meble?Radzimy jak zobaczyć pokaz tańca Warszawa skuteczniejCzy w 2020 można zorganizować pokaz tańca?Wygodne sofy i fotele na evencieSzukasz jak wynająć krzesła?Czy można wypożyczyć stół w pracy?Komu przyda się pożyczyć ladę lub bar?Szokujące 3 Metod Aby pożyczć mebleLady recepcyjne, bary i wiele więcej na wynajemLepsze sposoby jak wypożyczyć hokerWynająć krzesła? Szybko!Czy ktoś też potrzebuje wypożyczyć stół?Sekrety Aby zobaczyć pokaz tańca WarszawaChciałeś kiedyś zobaczyć taniec w Krakowie ale nie wiesz jak sie za to zabrać?Jak zobaczyć pokaz tańca Warszawa - zmiany w 2020Cała Prawda O Tym Jak zorganizować pokaz tańca (a Której Sprzedawcy Ci Nie Powiedzą)Nigdy Nie Rób Tych 7 Rzeczy Jeśli Chcesz zobaczyć taniec w KrakowieMetody jak dobrze obejrzeć pokaz tańca we WrocłwiuKto Jeszcze Chce pożyczć meble?Tylko w tym wpisie dowiesz się jak profesjonalnie obejrzeć pokaz tańca we WrocłwiuNowy wątek jak zobaczyć taniec w Krakowie?Kto Jeszcze Chce zorganizować pokaz tańca?Radzimy jak zobaczyć pokaz tańca Warszawa skuteczniejZobaczyć pokaz tańca Warszawa? Dobrze albo wcale!\nZobacz te 10 ciekawostek o tym jak obejrzeć pokaz tańca we Wrocłwiu w prosty sposóbO meblach na imprezeWygodne sofy i fotele na evencieJak wynająć hale?Wynająć krzesła? Tak czy nie?Meble na targuGdzie wypożyczyć namiot?Jakie meble na eventCzy można wypożyczyć meble wieczorem?Chciałeś kiedyś zobaczyć taniec w Krakowie ale nie wiesz jak sie za to zabrać?Wypożyczalnia hokerówJak zobaczyć pokaz tańca Warszawa i czy 2020 będzie inny?Meble eventowe w praktyce. Kilka faktów i informacjiWynajem mebli eventowychMeble eventoweCzy w 2020 można zorganizować pokaz tańca?Komu przyda się pożyczyć ladę lub bar?Metody jak dobrze obejrzeć pokaz tańca we WrocłwiuMeble na imprezęRadzimy jak zobaczyć pokaz tańca Warszawa skuteczniejTylko w tym wpisie dowiesz się jak profesjonalnie obejrzeć pokaz tańca we WrocłwiuWynajem namiotówSzokujące 11 Metod Aby wypożyczyć krzesła na imprezęSekrety Aby zobaczyć pokaz tańca WarszawaNigdy Nie Rób Tych 7 Rzeczy Jeśli Chcesz zobaczyć taniec w KrakowieNamioty na bankietGdzie wypożyczyć namiot?Meble eventoweTeraz I Ty Też Możesz wynająć meble Nawet Jeśli Nie Masz O Tym Zielonego PojęciaDuża impreza? Zastanów się nad meblami do wynajęcia - kilka faktów


Nowe miejsca: Superiore - Wiadomości Warszawa - WP WawaLove\nNowe miejsca: Superiore\nBardzo dobre miejsce na spotkania biznesowe i... nie tylko\nPisaliśmy dziś o wódeczce , czas na szlachetniejszy trunek. Przy Teatrze Polonia pojawił się wine bar/restauracja Superiore, oferująca sporo gatunków wina (i niezłą kuchnię). To bardzo dobre miejsce na spotkania biznesowe lub towarzyskie. Przede wszystkim dlatego, że winiarnia leży w Śródmieściu, więc zewsząd jest blisko. Drugim argumentem jest pewna ekskluzywność i intymność, takim spotkaniom niezwykle potrzebna plus naprawdę gustowny wystrój (zobaczcie zdjęcia).\nWina w Superiore to autorska selekcja win z Włoch, Hiszpanii, Austrii, a nawet Nowej Zelandii. Wina są rzadkie, mało znane na naszym rynku, poza tym ta oferta jest wciąż poszerzana o nowe butelki. Warto się spytać o konkretne wino podczas zamawiania - załoga restauracji dobrze orientuje się w zawartości swojej piwniczki.\nJedzenie: można tu zjeść m.in. gicz jagnięcą z warzywnymi frytkami i dwoma sosami, aksamitną kaczkę z sosem pomarańczowym, smażone krewetki na musie z ciecierzycy, ravioli nadziewane koprem włoskim oraz grochówkę z pierożkami nadziewanymi rozpływającą się golonką i jeszcze kilka innych, równie ciekawych potraw.* Ceny: od 30 do 60 z*ł. Jest możliwość rezerwacji oraz płatności kartą.\nGodz. otwarcia: Pon-Niedz 12.00 – 22.00


9 grudnia 2019 – Szkoła Podstawowa nr 1 im. Jana Wyżykowskiego w Polkowicach\nWycieczka do Przemkowa klas I b i I c.\nW dniach 5 – 6.12.2019r. uczniowie klasy I b i I c wraz z wychowawczyniami i panią Darią wzięli udział w dwudniowej wycieczce do Przemkowa. Dom Wczasów Dziecięcych powitał nas cudowną atmosferą, świetną kuchnią oraz różnorodną ofertą zajęć. W trakcie warsztatów, zorganizowanych w gospodarstwie agroturystycznym Amazonka w Ostaszowie, mieliśmy okazję poczuć atmosferę zbliżających się świąt Bożego Narodzenia.\nDzieci samodzielnie lepiły pierogi i uszka oraz uczyły się, jak należy nakrywać do stołu. Słuchały także opowieści o Bożym Narodzeniu i śpiewały kolędy. Odnalazł nas tam święty Mikołaj\ni obdarował prezentami. Szkoda, że nie było śniegu, ale spacer po lesie i tak bardzo się nam podobał.\nPobyt w Przemkowie dostarczył wszystkim dużo radości i satysfakcji ze wspólnie spędzonego czasu, w gronie najbliższych kolegów i koleżanek. Podczas zajęć i zabaw dzieci zintegrowały się ze sobą.\nPierwszaki egzamin z samodzielności zdały na szóstkę!\nŚwięta tuż, tuż! Atmosferę ich poczuły już panie z edukacji wczesnoszkolnej i zorganizowały warsztaty bożonarodzeniowe, podczas, których wykonały stroiki świąteczne. W warsztatach wzięły udział także panie Dyrektor. Pod czujnym okiem pani Natalki, powstały stroiki, które będą piękną ozdobą bożonarodzeniowych stołów.


Muzeum Legionów Polskich pierwszym muzeum Niepodległej Polski! | trybunalscy.pl\nZ sieci, pon, 2018-01-22 20:34\n18 stycznia 2018 roku odbyło się pierwsze, po długiej przerwie, zebranie Społecznego Komitetu Utworzenia Muzeum Legionów Polskich w Piotrkowie Trybunalskim.\nPomimo bardzo niesprzyjającej pogody do hotelu „Staromiejskiego” przybyło kilkanaście osób. Zebranych, w tym panią poseł Małgorzatę Janowską, przywitał niżej podpisany. Jako dotychczasowy przewodniczący przybliżył dotychczasową działalność Komitetu oraz udostępnił do wzglądu wszystkie dokumenty związane z działalnością, a także kilka publikacji w czasopiśmie „KurieR – Kultura i Rzeczywistość”.\nStwierdził, że 9 października 2009 r. odbyło się zebranie założycielskie Społecznego Komitetu Utworzenia Muzeum Legionów Polskich. Założycielami byli członkowie Zarządu Okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej na czele z gen.Stanisławem Burzą-Karlińskim oraz członkowie piotrkowskiego Klubu Historycznego im. Stefana Roweckiego „Grota”.\nPomysł muzeum pojawił się pod wpływem informacji, że z willi „Wanda” wyprowadza się Wojskowa Komenda Uzupełnień. A właśnie w tym pięknym, secesyjnym budynku w latach I wojny światowej funkcjonowało Centralne Biuro Werbunkowe Legionów Polskich. Kilkaset metrów dalej, przy ul. Rokszyckiej działał Departament Wojskowy Naczelnego Komitetu Narodowego. I właśnie stojący na jego czele ppłk Władysław Sikorski podpisał rozkaz o utworzeniu Muzeum Legionów Polskich, które po odzyskaniu niepodległości przekształcone zostało w Muzeum Wojska Polskiego.\nNawiązując do tych chlubnych tradycji SKU MLP prowadził szeroką korespondencję z wieloma urzędami i instytucjami państwowymi. Dyrektor Muzeum Wojska Polskiego prof. dr hab. Janusz Cisek pomysł stworzenia Muzeum Legionów Polskich nazwał „godną wsparcia inicjatywą”. Zaproponował, żeby nowa placówka została oddziałem Muzeum Wojska Polskiego. Takie rozwiązanie uznano za najbardziej optymalne. Dzięki temu mieszkańcy regionu piotrkowskiego mieliby możliwość korzystania z największego zbioru militariów w Polsce.\nJednak władze lokalne zupełnie nie były zainteresowane przejęciem obiektu od Agencji Mienia Wojskowego, ani przekazaniem go w zarząd Muzeum Wojska Polskiego.\nPoparcie dla idei wyraził ówczesny prezydent RP B. Komorowski, który w specjalnym piśmie stwierdził: „…z dużym zainteresowaniem przyjąłem projekt powstania w Piotrkowie Trybunalskim Muzeum Legionów Polskich i w pełni go popieram. To ważna inicjatywa, która przypomina o silnym związku miasta z historią Legionów…”.\nNiestety, słowa zwierzchnika Sił Zbrojnych zupełnie zlekceważyli ministrowie: obrony narodowej i kultury i dziedzictwa narodowego. Brakiem zainteresowania wykazały się również władze lokalne zarówno w Piotrkowie jak i w Łodzi. Wobec tego historyczna willa „Wanda” na początku 2013 roku została sprzedana i z tego względu działalność SKU MLP okazała się bezcelowa.\nJedynym sukcesem okazał się nakręcony z inicjatywy Komitetu film dokumentalny pt. „Wanda czeka na legiony” (> link), który wielokrotnie był pokazywany w TVP Historia, a nawet w maju 2014 roku wyświetlany został w Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. W filmie wystąpili nieżyjący już zasłużeni członkowie SKU MLP – Stanisław Burza-Karliński, Jerzy Rytych i Kazimierz Ruzga.\nAutor niniejszego tekstu zrzekł się funkcji przewodniczącego i przekazał ją wraz z posiadanymi dokumentami Robertowi Rudnickiemu, który od kilku miesięcy owocnie prowadzi internetową stronę Muzeum Legionów Polskich (> link).\nRudnicki zreferował aktualną sytuację willi „Wanda” i streścił rozmowy z właścicielką budynku, niestety nieobecną na spotkaniu. Opowiedział również o swoich odkryciach dotyczących dziejów Muzeum Legionów Polskich. Obecnie nie ma już żadnych wątpliwości, że ta placówka powstała w Piotrkowie już w 1915 roku i była pierwszym muzeum Niepodległej Polski!\nPodczas trwającego prawie 3 godziny spotkania omówiono różne możliwe działania zmierzające do osiągnięcia wspólnego patriotycznego celu. Pomoc zaoferowała poseł Małgorzata Janowska, która zapewniła, że zainteresuje sprawą najwyższe czynniki w Warszawie.\n13 godz. 21 minut temu


Utworzono: piątek, 30 marzec 2007\tDrukuj\tE-mail\nPolonistka. Absolwentka filologii polskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Studia ukończyła w roku 1972. Przez cały okres aktywności zawodowej związana z bolesławiecką oświatą i harcerstwem. Ceniona jako organizator, wychowawca i nauczyciel. Obecnie doradca metodyczny języka polskiego w Powiatowym Centrum Edukacji i Kształcenia Kadr w Bolesławcu.\nPrezentowany cykl akwarel zatytułowała "Wodą o wodzie". Tworzy zaledwie od trzech lat.\nA oto refleksje Artystki na temat sztuki i procesu tworzenia:\n"Sztuka jest jedną z trzech rzeczy, które - jak powietrze czy ziemia - znajdują się wszędzie dookoła nas, lecz nad którymi rzadko się zastanawiamy. Dla mnie, od zawsze, sztuka, tak jak poezja, była czymś, co pomagało mi przeżywać i wartościować. W przeciwieństwie do literatury było to na ogół wartościowanie intuicyjne, spontaniczne. Była to także refleksja nad pięknem, tajemnicą i złożonością świata.\nAkwarela to swoiste medium. Istotą jej jest nastrój stworzony przez światło, niedopowiedzenia, skrót, syntezę. Akwarelę poznawałam etapami. Najpierw jako odbiorca, zachwycałam się jej lekkością, subtelnymi światłocieniami, delikatnym laserunkiem. Trzy lata temu po raz pierwszy wzięłam pędzel do ręki i ... zakochałam się bez pamięci. Zainteresowanie powoli zaczęło przekształcać się w fascynację, pasję, czasami nawet w szaleństwo. Poddałam się procesowi kształcenia plastycznego. Wyznaczyłam sobie progi, kolejne etapy i z uporem maniaka przechodziłam od jednego do drugiego.\nNajpierw były kwiaty, kwiatki, listki, gałązki. Później pejzaż. Teraz woda. Woda jako temat i woda jako podstawowa barwa? farba? Woda i światło to dopiero wyzwanie. Mam nadzieję, że kiedyś namaluję doskonałą akwarelę, akwarelę, w której woda, światło, cień i barwa będą tworzyły spójną, harmonijną całość."


Stowarzyszenie Uroczysko zaprasza do udziału w projekcie "Opiekunka dziecięca domowa jako profesjonalny pracownik po 50 roku życia"\nWykorzystaj doświadczenie życiowe i zmień je w sukces zawodowy!\nWyjątkowa okazja aby podnieść kwalifikacje na potrzeby własnej rodziny lub zamienić pracę i zostać profesjonalną opiekunką dziecięcą.\nRośnie zapotrzebowanie na opiekunki...\n(Nowa ustawa wprowadziła, że zamiast rodziców to budżet państwa opłaci składki pracownika.)\nKonkurs na plakat, komiks...\nKONKURS NA PLAKAT, KOMIKS PROMUJĄCY BEZPIECZNY INTERNET\n1. Uczestnikami konkursu są uczniowie Zespołu Szkół im. J.P.II w Wyszkach.\n2. Plakat, komiks powinien być wykonany przez grupę 2-3 osobową, dowolną techniką, format nie mniejszy niż A3.\n3. Konkurs zostanie rozstrzygnięty w 2 grupach wiekowych:\na) klasy IV – VI\nb) klasy gimnazjalne\nWiecej o konkursie w zakładce "Bezpieczny internet"\nNasza szkoła aktywnie włączyła się w obchody Europejskiego Dnia Bezpiecznego Internetu. W tym roku dzień ten wyznaczono na 7 lutego 2012r.\nPomimo, iż dzień ten już minął, my włączyliśmy się w kampanię na rzecz bezpiecznego internetu i będziemy realizować różne zadania, które pomogą dzieciom bezpiecznie z Internetu korzystać.\nP lan lekcji na II semestr roku szkolnego 2011/2012 został zaktualizowany. Obowiązuje od dnia 9 lutego 2012r.\nAby sprawdzić, idź do zakładki plan lekcji w menu lub tu kliknij\nSzkolny Dzień Babci i Dziadka - 20.01.2012r.\nW ostatni dzień zajęć przed feriami (20 stycznia w piątek) w naszej szkole mieliśmy niecodziennych gości. Dzieci z oddziałów przedszkolnych oraz klas I - III zaprosiły do szkoły babcie i dziadków, aby złóżyć im życzenia i pokazać swoje umiejętności artystyczne. Cała uroczystość przebiegała pod pięknym hasłem "Kochamy Was całym sercem".\nWiecej o uroczystości wkrótce, na razie zapraszamy do fotogalerii (tu kliknij)\nIV Gminny Koncert Kolęd - 12.01.2012r.\n12 stycznia 2012 roku odbył się w naszej szkole kolejny Gminny Koncert Kolęd. Te cykliczne spotkania mają na celu podtrzymywanie tradycji śpiewania kolęd i pastorałek, wzbudzenie zainteresowania historią kolęd wśród dzieci i młodzieży, a także zintegrowanie uczniów i nauczycieli ze szkół Gminy Wyszki.\nCzytaj więcej: IV Gminny Koncert Kolęd - 12.01.2012r.


> Oferta > Teraz bajty. Informatyka dla szkół ponadpodstawowych. Zakres rozszerzony. Część 1\nTeraz bajty. Informatyka dla szkół ponadpodstawowych. Zakres rozszerzony. Część 1\nPodręcznik w przygotowaniu. Dla uczniów i nauczycieli dostępne są darmowe materiały edukacyjne na ir.migra.pl.\nUczniów i nauczycieli, którzy wybrali nasz podręcznik, zapraszamy do korzystania w nowym roku szkolnym 2019/2020 z darmowych materiałów edukacyjnych dostępnych na stronie ir.migra.pl.\nMateriały zawierają część teoretyczną oraz przykłady i ćwiczenia wraz z gotowymi plikami ćwiczeniowymi. Treści zawarte w materiałach realizują podstawę programową dla szkół ponadpodstawowych oraz program nauczania autorstwa Grażyny Koby.\nSpis treści z odniesieniem do podstawy programowej


Chrzanów. Jubileuszowy koncert zespołu Eder. Maciej Nowak i jego kapela grają już od 10 lat [ZDJĘCIA] | Chrzanów Nasze Miasto\nChrzanów. Jubileuszowy koncert zespołu Eder. Maciej Nowak i jego kapela grają już od 10 lat [ZDJĘCIA]\nSławomir Bromboszcz 15 listopada 2021, 10:00\nKoncert zespołu Eder w Chrzanowie Anna i Bartłomiej Jaśko\nZespół EDER w ubiegłą sobotę koncertem w Miejskim Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji w Chrzanowie uczcił 10-lecie swojej działalności. Na scenie poza zespołem pojawiło się wielu gości. Zaprezentowany został przekrojowy repertuar, który pozwolił ponownie przebyć drogę od pierwszych lat działalności zespołu do dziś. Zobaczcie fotorelację z koncertu autorstwa Anny i Bartłomieja Jaśko.\nChrzanów. Jubileuszowy koncert zespołu Eder. Maciej Nowak i jego kapela grają już od 10 lat\nEDER to już teraz jeden z najdłużej nieprzerwanie działających zespołów na chrzanowskiej scenie muzycznej. Grupa podczas swojej muzycznej przygody supportowała takich artystów jak Perfect, Luxtorpeda, Kortez, Kobranocka, Lombard, Sztywny Pal Azji czy Organek.\nZespół ma na koncie wiele osiągnięć, między innymi jest zwycięzcą przeglądu KLANG 2015, laureatem festiwalu SixArt, finalistą prestiżowego konkursu Life On Stage 2016, oraz otrzymał tytuł Zespołu Tygodnia portalu Fabryka Zespołów.\nMateriał oryginalny: Chrzanów. Jubileuszowy koncert zespołu Eder. Maciej Nowak i jego kapela grają już od 10 lat [ZDJĘCIA] - Gazeta Krakowska\nHybrydowe paznokcie 2021: nudziaki z brokatem, cieliste ombre. Beżowe wzory na paznokcie - inspiracje PINTEREST 8.12.2021


• kolczyki irmina - bead story\nBead story - ślub boho kolczyki\nślub boho chwosty\nkolczyki-boho długie-kolczyki chwosty ślubna-biżuteria kolczyki-z-chwostami ślub-boho czarne kolczyki srebrne kolczyki\nbead story - kolczyki z chwostami śliwkowymi\nOdpadło szkiełko z kolczyku\nbead story - kolczyki z chwostami w bordo\nPrzepiekne, solidnie wykonane, swietnie sie prezentuja\nbead story - kolczyki manuela\nKolczyki, a właściwie klipsy, bo okazało się, że sztyftów brak są przepiękne.Jak zawsze u tej artystki. Zestawienie kolorystyczne , jakość materiałów, wykonanie. Wpadłam w zachwyt.\nszybka wysyłkaRing fluoryt - kolczyki. Kolczyki wykonane ze srebra pr, 14mm oraz własnoręcznie wykonanymi sztyftami śr, 10mm129,00 zł Kolczyki niezapominajki. Ręcznie malowane kolczyki, zostały zabezpieczone lakierem wodoodpornym, Materiały44,00 zł\nKolczyki unikatowe z kobaltowym chwostem. Jedyne i niepowtarzalne, oryginalne, wykonane w pojedynczym egzemplarzu, turkusu i kobaltu65,00 zł Kolczyki witalia. Kolczyki chwosty Kolczyki z chwostami w pięknej, głębokiej zieleni, Lekkie i efektowne, Chwosty wiskozowe65,00 zł\nPędzelki z chwostami szarymi. Lekkie, efektowne i modne kolczyki z chwostami w szarym kolorze, Oczko jest szklane60,00 zł Kolczyki ślubne z chwostem krótkim. Piękne i bardzo efektowne kolczyki na sztyftach ze stali szlachetnej z białym oczkiem55,00 zł


GetLab – technologia dla rozwoju » Kontrola jakości\nOferujemy wysokiej rozdzielczości spektrometry i mikroskopy Raman o wysokiej wydajności do zastosowań analitycznych i badawczych. Spektrometry ręczne dają duże możliwości zastosowania w kontroli zamówionych materiałów i substancji bez konieczności ich rozpakowywania.\nSpektroskopia Raman pozwala na identyfikację nieznanych substancji. Pomiary przeprowadzane są w ciągu kilku sekund, a jednoznaczne wyniki identyfikacji uzyskuje się przeszukując bazy danych. Próbki można badać przez przezroczyste opakowanie, unikając potencjalnego zagrożenie dla zdrowia.\nSprzęt analityczny do laboratoriów badawczych oraz do kontroli jakości:\nBruker SENTERRA 2\nBruker RAM II


Sport to (nie)zdrowie – Radny Łukasiewicz zrezygnował z funkcji przewodniczącego! - Moja Łęczyca\nOpublikowano: 30 grudnia 2015 10:00 2015-12-30T10:00:00.000Z\nAktualności Jak nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o pieniądze – głosi mądre porzekadło. I to pieniądze są zazwyczaj tematem, który częściej dzieli niż łączy ludzi. Sytuacja wygląda podobnie, jeżeli chodzi o samorządy. Punktem zapalnym niemalże wszystkich debat jest temat budżetu i tak też się stało w tej sytuacji.Przy ustalaniu budżetu na rok 2016 jednym z punktów było przygotowanie koncepcji budowy obwodnicy, a który to punkt wywoływał gorącą dyskusję wśród radnych. Drugim, również newralgicznym punktem było przesunięcie kwoty w wysokości 20 tys. zł. z dotacji na zadania w zakresie kultury fizycznej na Ochotniczą Straż Pożarną.Temat ten, podczas wczorajszej sesji rady miasta poruszył radny Paweł Kurczewski, który spytał przewodniczącego klubu radnych „Od Nowa” o to, co miało na celu zmniejszenie planowanych wydatkow na promocję oraz sport.- Zabieracie 20 tys. z łęczyckiego sportu, a dajecie Ochotniczej Straży Pożarnej. Ja nie mówię, że straż pożarna nie potrzebuje tych pieniędzy, ale dlaczego kosztem sportu? Proszę państwa, już chyba dosyć ten łęczycki sport wycierpiał przez te 8 lat. Straciliśmy jedną sekcję, która od wieków tutaj funkcjonowała, czyli piłkę siatkową, pozbyliśmy się najlepszego zawodnika Łęczycy, jakim był pan Urbanek, ze względu na to, że brakło finansów. Powiecie, że była to większa kwota niż była przekazywana za poprzednich samorządów, ale łęczycki sport się rozwija i każdy pieniądz, jaki będzie w niego pompowany, w przyszłości zaprocentuje, chociażby w postaci promocji naszego miasta – mówił radny.