Hiro 37 by HIRO Magazine - issuu\nfoto | ŁUKASZ DZIEWIC\nstylizacja | MARTA WOLNIAK & JAN KRYSZCZAK\nmodelka | ZUZANNA KOŁODZIEJCZYK @D’VISIONWWW.HIRO.PL\nAgencja HIRO Sp. z o.o.\nul. Chmielna 7/14\ntel. (22) 403 88 08INTROPrezes wydawnictwa:\nPIOTR DOBRYpiotr.dobry@hiro.plDyrektor artystyczny:\nANNA POCENTA – DYREKTOR\nanna.pocenta@hiro.plDAMIAN BORECKIdamian.borecki@hiro.plMAGDALENA DUDEK\nmalgorzata.dyoniziak@hiro.plPR:Za nami połowa wakacji i prawdopodobnie najgorętszy\ndzień w roku, z temperaturą sięgającą blisko 40 stopni\nw cieniu. Za nami też festiwalowy półmetek, między innymi ósmy Audioriver, który okazał się imprezą ze wszech\nmiar udaną – muzycznie, organizacyjnie, towarzysko,\njakkolwiek. Do jesiennej deprechy jednak jeszcze bardzo daleko; zabawowo-kulturalny sierpień zapowiada\nsię równie ciekawie, z Transatlantykiem i Tauronem\nNową Muzyką na czele. Na tym pierwszym zobaczymy\nm.in. retrospektywę odrestaurowanych filmów Stanleya\nKubricka – o których pisze u nas Piotr Pluciński. Gwiazdą tego drugiego będzie natomiast Jamie Lidell, którego przepytała Dominika Węcławek. Poza tym w numerze:\npodróże w czasie, przemoc w kinie, porno w mainstreamie.\nLato w mieście? Tylko z „HIRO”!OLGA CHMIELolga.chmiel@hiro.plSpołeczność:FACEBOOK.COM/HIROFREE.FB\nProjekt graficzny magazynu:\nTIN BOY y communications Group\nskr. poczt. nr 64,\n03-996 Warszawa 131\nKATE APPELT, JACEK BALIŃSKI, KAROL BANACH,\nJERZY BARTOSZEWICZ, JĘDRZEJ BURSZTA,\nANDRZEJ CAŁA, PATRYK CHILEWICZ, BARTOSZ\nCZARTORYSKI, PIOTR CZERKAWSKI, BORYS DEJNAROWICZ, KAMIL DOWNAROWICZ, EWA DRAB,\nJACEK DZIDUSZKO, MAREK FALL, MARCIN FLINT,\nSEBASTIAN FRĄCKIEWICZ, JAKUB GAŁKA, MICHAŁ\nHERNES, JOANNA JAKUBIK, KAJA KLIMEK, ŁUKASZ\nKNAP, ŁUKASZ KONATOWICZ, DAWID KORNAGA,\nURSZULA LIPIŃSKA, BARTŁOMIEJ LUZAK, PIOTR\nMETZ, SONIA MINIEWICZ, MACIEK PIASECKI, PIOTR\nPLUCIŃSKI, JAN PROCIAK, SEBASTIAN RERAK,\nJACEK SOBCZYŃSKI, BARTOSZ SZTYBOR, MACIEJ\nSZUMNY, TOMASZ TERESA, PAWEŁ WALIŃSKI,\nKONRAD WĄGROWSKI, DOMINIKA WĘCŁAWEK,\nMARTYNA WÓJCIK-ŚMIERSKA, ARTUR ZABORSKI20.\t38.\t42.\t44.\t50.\t52.\t54.\t58.\tlacrosse: to nie kij na motyle\nmama selita: z garażową energią\nkick-ass: ręka, noga, mózg na ścianie\nmichael bay: człowiek demolka\nstanley kubrick: sześć (nie)łatwych utworów\nannie leibovitz: erotyzm, śmierć i dziewczynaTECHNOKRACJAMetza sprzęt\ntekst | PIOTR METZfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEOD KILKUNASTU\nMIESIĘCY NAJLEPSZYM PODOBNO\n„DOMOWYCH” WARUNKACH AUDIOFILSKICH ŹRÓDŁEM DŻWIĘKU\nJEST… ANALOGOWA TAŚMA\nMAGNETOFONOWA. TYLE ŻE SKOPIOWANA „JEDEN-DO-JEDEN” Z TAK\nZWANEJ TAŚMY-MATKI, CZYLI\nZ KTÓREGO WYTWARZANE SĄ WINYLE, KOMPAKTY\nIlość dostępnych tytułów na\nrazie śladowa, cena – zaporowa\n(kilkaset dolarów). Ale brak jakiejkolwiek kompresji i processingu zapewnia przy wystarczająco klasowym i, co ważniejsze,\ndobrze skalibrowanym i wysterowanym magnetofonie wraźenia jak z reżyserki Abbey Road.\nMało kto wie, że w latach 60.\ni 70. analogowa taśma była komercyjnie rozprowadzanym nośnikiem wydawanym równolegle\nz płytą winylową i kasetą (plus w USA tzw. 8-trackiem) w pudełku\nodzwierciedlającym oryginalną okładkę i z bardzo dobrej jakości taśmą\nkopiowaną w niskiej prędkości, często też 1:1. Wydawano je w bardzo\nograniczonych nakładach w Wielkiej Brytanii, USA i Japonii, łącznie ukazało\nsię kilkadziesiąt tysiecy pozycji, w tym np. pełna dyskografia The Beatles,\na w Japonii „Meddle” i „Atom Heart Mother” Pink Floyd.\nEdycje brytyjskie wydawano w plastikowym pudełku do złudzenia przypominającym opakowanie płyty kompaktowej, amerykańskie i japońskie\n– w eleganckim kartonie. Dziś są absolutnym rarytasem. Wyprodukowany\npod koniec lat 70. magnetofon szpulowy Technicsa RS-1500 plus jego odmiany jest do dziś uważany obok Otari za najsolidniejszy mechanizm do6 felietonwspółczesnego podrasowania. Jego wybujała militarna stylistyka do dziś\nrobi wrażenie nawet na kulturystach.\nKiedy taśma powoli zdychała wraz z nadejściem kompaktu, rzutem na,\nnomen omen, taśmę wyprodukowano też nowoczesne stylistycznie magnetofony mieszczące wyłącznie małe, o 19-centymetrowej średnicy szpule, akurat takie jak katalogowe odpowiedniki znanych płyt. Osłonięty stylową klapką Akai GX-77 i imponujący przemyślną konstrukcją pozwalającą na montaż\nw racku (!) Pioneer RT-707 wyposażone były w auto reverse, czyli odtwarzanie całej taśmy bez konieczności jej odwracania.\nWisienką na torcie były metalowe szpulki, których można by zebrać też\ncałą kolekcję, w zależności od fantazji producenta.WWW.HIRO.PLFEMIPLEASURE\nSURF FESTIVALFASHIONPierwsze w Polsce zawody\nsurfingowe to impreza, w ramach której odbyły się dwa\nwydarzenia. Pierwsze z nich\n– Girls Polish Surf Champs\n– to zawody na prognozę.\nNatomiast Surf Picnic to całodniowe warsztaty surf, SUP\ni skim. Pierwsza edycja festiwalu odbyła się 27 lipca. Na\nna Półwyspie Helskim, Solar\n– Chałupy 4, na plaźy od\nstrony morza, czekała cała\nmasa atrakcji i nagród. Więcej\ninfo na: femipleasure.com.DG 3157 – 742 złTRZY SZEŚĆ / WARSAW CUSTOMJedyne takie miejsce w Europie, w którym możesz zamówić trampki\nCONVERSE z indywidualnym nadrukiem wykonanym według Twojego projektu. Możemy wykonać małe logo, napis, ale także pokryć grafiką cały\nbut: zewnętrzną, jak i wewnętrzną stronę oraz cały język! Drukujemy ze\nzdjęć, skanów, ilustracji, projektów graficznych. Jedyne Twoje ograniczenie\nDO ZAKOCHANIAJeżeli szukasz czegoś bardzo\nkobiecego, lubisz małe kołnierzyki, tiulowe spódnice i zabawne nadruki na T-shirtach,\nkoniecznie zajrzyj na stronę\ncolclaudine.pl – raju dla lubiących miejską elegancję. Trochę\ntu motywów paryskiej ulicy,\nbiele i czernie ożywione soczystą, jaskrawą zielenią, kratki i paski. Odrobina nonszalancji w kobiecym wydaniu. Grzecznie, z wdziękiem… ale i przekorą. Wygodnie, ale sexi!MESSOOKULARY D&G\nW wirtualnym salonie optycznym\nluxokulary.pl można kupić okulary nie tylko przeciwsłoneczne,\nale i korekcyjne, m.in. kultowej\nmarki D&G. Model DG 3157 toPolska marka skierowana do osób\nszukających dobrej jakościowo alternatywy dla sklepów sieciowych.\nInspiracją dla projektów Messo jest\notaczająca rzeczywistość miejska\n– architektura, moda ulicy, ale także sama tkanina, której rodzaj,\nsplot, wzór „podpowiadają” sposób wykorzystania. Ubrania, z pozoru klasyczne, zawierają w sobie duży ładunek interpretacyjny,\numożliwiający kreowanie rozmaitych wariantów stylizacyjnych oraz\nzabawę formami. Więcej info na:\nwww.messo.pl.coś dla osób ceniących klasykę\ni prostotę. Co ciekawe, przez\ninternet jest taniej o 60% w stosunku do tradycyjnego salonu,\nwięc luxokulary.pl oferują szkła\nw cenie oprawki. Nie wierzysz?\nPrzekonaj się sam! Na hasło\nHIRO otrzymasz 50 zł zniżki.REEBOK CLASSIC Z GWIAZDAMI GRAFFITI\n– KOLEKCJA THE CITY CLASSICS\nGrafficiarz, artysta, którego limitowane kolekcje butów od lat podbijają\nświat, dołączył do drużyny Reebok Classic i zwerbował bardzo ciekawą\nekipę. Każdy z 12 wybranych przez Stasha artystów zaprojektował własny\nrocznicowy model ikon Reeboka, z charakterystycznymi elementami dla\nmiasta, z którego pochodzą. Premiera kolekcji nastąpi 1 sierpnia.\nWspółpraca Reebok Classic ze Stashem to kolejny projekt powstały\nz okazji 30. rocznicy Classic Leather. Kolekcja The City Classsics została\nstworzona przez 12 najważniejszych grafficiarzy z całego świata.\nArtystami, którzy wzięli udział w projekcie są: Wane (Nowy Jork), Eklips\n(Los Angeles), Pose (Chicago), Mad (Filadelfia), Tati (Miami), Totem\n(Atlanta), DA Flow (Mexico City), Sick Systems (Moskwa), Rae Martini\n(Mediolan), Rimo (Tokyo), Monster (Paryż) i Swifty (Londyn).„Jestem dumny, że stałem się częścią trwającej 30. rocznicy Reebok\nClassic Leather” – mówi Stash. „Dla uczczenia tej wyjątkowej okazji,\nzebrałem 12 artystów, którzy stanowią autentyczny element miejskiej\nkultury. Każde miasto ma własną historie, a każda historia niesie ze sobą\ninny obraz i tą różnorodność pokazuje kolekcja The City Classics”.\nArtyści byli zgodni co do faktu, że buty i graffiti od zawsze są\nnierozłączne. Dzięki temu powiązaniu udało się przenieść ogromną\ndawkę sztuki inspirowanej miejskim dziedzictwem na ikony Reeboka.\nMarka już wcześniej czerpała ze street artu, a kolekcje stworzone we\nwspółpracy z fundacjami legend Nowego Joku – Keitha Haringa czy\nJeana-Michela Basquiata – idealnie oddawały kolorowy, miejski charakter. The City Classics to wolna przestrzeń dla tych, których inspiruje\nniezwykle bogata miejska kultura, która od lat wkrada się w obszar\nmody, sztuki, muzyki i sportu.\nW Polsce kolekcja będzie dostępna na wyłączność w salonach Sizzer.KOTURNY ADIDAS\nBASKET PROFIadidas Originals nie odpuszcza\ntematu retro-sneakerów. Hitem\nnadchodzącego sezonu będą koturny wzorowane na koszykarskich\nbutach, w których kilka dekad\nwcześniej grali zawodowcy. W najnowszej jesienno-zimowej kolekcji\nadidas Originals znajdziemy modele z wyeksponowanym obcasem oraz koturny, w których podwyższenie nie jest widoczne gołym okiem. Intensywne kolory oraz\nciekawy design ożywią każdą\nPełna kolekcja jest dostępna\nw sklepie internetowym adidas:\nProdukty z kolekcji są również\ndostępne w wybranych salonach\n* Warszawa, CH Złote Tarasy\n* Warszawa, CH Galeria Mokotów\n* Poznań, Stary BrowarDO-IT-YOURSELFkariera\ntekst | KAROLINA BŁASZKIEWICZfoto | PSIMADETHIS.COM„ZRÓB TO SAM” JEST HASŁEM, KTÓRE\nW CZASACH KRYZYSU I WIECZNEGO DEBETU\nNA KONCIE ROBI FURORĘ. DLACZEGO? BO\nJAK POWIEDZIANO W REKLAMIE PEWNEGO\nPROSZKU DO PRANIA – JEŚLI NIE WIDZISZ\nRÓŻNICY, TO NIE PRZEPŁACAJ\nKiedy Amerykanka Erika Domesek w 2009 roku zakładała stronę P.S. I made\nthis…, nie spodziewała się, że stanie się symbolem kreatywnej oszczędności.\nMówi, że wszystko zaczęło się od wiadomości. „Któregoś dnia moja przyjaciółka Eleanor przesłała mi mailem zdjęcie naszyjnika za 600 dolarów.\nOdpowiedziałam, że nie pozwolę jej wydać tyle pieniędzy i zmusiłam, by do\nmnie przyszła, abym mogła pokazać, jak zrobić tańszą wersję tego dodatku”.\nDomesek zaprosiła wtedy jeszcze kilkoro znajomych, których grono zaczęło\nsię szybko powiększać. Impulsem do stworzenia strony nie był jednak Klub\nRękodzieła, ale przypadkowe spotkanie za kulisami pokazu mody. Ktoś zaczepił\nją z pytaniem o autorską kolekcję, widząc ręcznie robiony naszyjnik. Dzisiaj\nErika Domesek ma niemal 90 tysięcy fanów na Facebooku, świetnie sprzedającą się książkę, przetłumaczoną na kilka języków, występy w takich programach jak „The Today Show” i wyróżnienia przyznane przez „Vogue” czy „Elle”.\nOd 2009 roku Do-It-Yourself stało się szerokim pojęciem – obejmuje niemal\nkażdą dziedzinę życia: od ciuchów przez jedzenie po projektowanie wnętrz.\nNajwięcej szumu wywołuje w modzie, udowadniając, że każdy może być projektantem. Podobno wystarczą do tego trzy kroki: „zobaczyć, polubić, zrobić”.\nFenomen polskich młodych marek, takich jak Local Heroes czy MSBHV, nie do\nkońca to potwierdza, bo twórcy nie dzielą się swoim know-how. Dlatego poddaje się w wątpliwość nazywanie ich projektantami, szczególnie w świetle tego,\nco dzieje się na blogach DIY. Blogi te pojawiają się jak grzyby po deszczu, ale\ntylko niewielki procent z nich odnosi sukces, niezależnie od pozycji w Google.\nW marcu 2013 roku jedna z modowych redakcji do najlepszych zaliczyła\nwspomniane P.S. I made this, Love Aescethis i polskie Trashion by Sookie.\nOstatniego bloga prowadzi początkująca stylistka, która pracą na blogu zyskuje zlecenia przy sesjach w magazynach. Być może wkrótce pójdzie w ślady\nEriki Domesek i wyda książkę, bo przyciąga uwagę zwykłych dziewczyn niewielkim nakładem finansowym, prostotą graficzną strony czy nie do końca profesjonalnymi zdjęciami.\nPatrząc na Domesek czy Sookie, wydaje się, że amatorskość nie zawsze\nżenuje i śmieszy, ale daje multum możliwości albo kilkadziesiąt tysięcy lajków,\nprowadzących do wielkiej kariery. Kariery przy użyciu kleju, nożyczek i…\nWWW.HIRO.PLJUŻ W SOBOTĘ 3.08 LECH ZAPRASZAKONCERTNA KAMERALNY\nCZESŁAW ŚPIEWA W BROWARZEWpisz kod z Lecha i oglądaj\nlive streaming w jakości HD\nz koncertu na www.lech.plKOLEJNY KONCERTNA ŻYWO Z BROWARU JUŻ21.09HURTSmiastotwory\ntekst | REDAKCJAWięcej informacji: www.kopernik.org.plLATO W MIEŚCIE? TYLKO\nW CENTRUM NAUKI KOPERNIK! PRZEZ CAŁY SIERPIEŃ\nMOC ATRAKCJI – KONCERTY\nPOD GWIAZDAMI, WEEKENDY\nECO, COŚ DLA STARSZYCH\nI COŚ DLA CAŁYCH RODZINEco weekendy w parku odkrywców\nsoboty, godz. 11.00 – 15.00\nCykl warsztatów z pogranicza ogrodnictwa i projektowania, promujących tzw. zrównoważone myślenie o życiu w mieście. W każdą letnią sobotę postaramy się wypracować nowe zielone standardy dla\nWarszawy. Zaprojektujemy m.in. makietę idealnego\nmiasta, zbudujemy „string gardens” (kwiatowe kule), mini-ogródek warzywny, samonawadniające się\ndoniczki i basen z roślinami wodnymi.\nniedziele, godz. 11.00 – 13.00\nJak wyglądałoby miasto marzeń? Z czego można\nzbudować dom? Czy na Księżycu powinny powstać\nwieżowce? Zapraszamy dzieci do zaprojektowania\ni zbudowania eksperymentalnych miastotworów!\nWspólnie tworzymy inne miasto, badamy jego problemy i wspólnymi siłami staramy się je rozwiązać.\nw każdą sobotę, godz. 19.00\nCzy jest cos piękniejszego niż randka pod gwiazdami? Przyjdźcie na specjalny pokaz dla zakochanych! W każdą wakacyjną sobotę zapraszamy\nna „Konstelację: Miłość”. Zabierzemy Was w najbardziej romantyczne zakątki Drogi Mlecznej, opowiemy, dlaczego w kosmosie single są w mniejszości i czemu lepiej pochodzić z Marsa niż z Wenus. Sprawdzimy też gdzie w kosmosie bije czarne\nserce. Pokaz prowadzony jest na żywo i przeznaczony wyłącznie dla widzów powyżej 15. roku życia.12 miejsceKONCERTY POD GWIAZDAMI\nw każdy piątek, godz. 19.00\nDlaczego nokturny to pieśni nocy, a najsłynniejsza\nsonata Beethovena nazywana jest księżycową? Jaki\nzwiązek ma muzyka z astronomią? Melomanom\ni miłośnikom astronomii proponujemy wyjątkowe\n„Koncerty pod gwiazdami”. Wyobraźmy sobie, że\nzasiadamy w wygodnym fotelu, gasną światła, a na\notaczającym widownię półsferycznym ekranie pojawiają się gwiazdy, Księżyc, Mleczna Droga. Jednocześnie tym niezwykłym, pobudzającym wyobraźnię\nwidokom zaczyna towarzyszyć muzyka wykonywana na żywo przez świetnych artystów. Podczas koncertów wysłuchać można utworów F. Chopina,\nJ. S. Bacha, L. van Beethovena w wykonaniu Marii\nGabryś, Ryszarda Alzina i Jakuba Sokołowskiego.\nRodzinne lato w Koperniku\nsoboty i niedziele, 10.30 – 12.00, 13.00 – 14.30\nDlaczego cebula nie pozwala się obrać, a cytryna\nzjeść? Czy kwaśny smak owoców można rozpoznać\ntylko w czasie ich jedzenia? Jak warzywa mogą być\nprzydatne w laboratorium? Dlaczego ukąszenie\nmrówki tak bardzo piecze? Na warsztatach familijnych dzieciaki (w wieku 5-8 lat) i rodzice wspólnie\nznajdują rozwiązania wielu naukowych zagadek.\ncodziennie oprócz pon., godz. 11.30, 12.45, 14.00\nZajęcia w laboratoriach to świetna zabawa połączona z nauką dla całych rodzin. Patrzymy na świat\nokiem robota, budujemy żarówkę i tropimy złodzieja niczym prawdziwi detektywi. Eksperymenty trwają 45 minut i mogą w nich wziąć udział już 9-latki.\ntekst | REDAKCJAfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEMINI PACEMAN JEST\nW RODZINIE MARKI\nI OFERUJE INNOWACYJNĄ KOMBINACJĘ SPORTOWEGO, EKSTRAWERTYCZNEGO DESIGNU,\nDLA MINI RADOŚCI Z JAZDY ORAZ WYJĄTKOWĄ\nZAMYSŁ POJAZDU, NIBY\nWCIĄŻ TYPOWY MINI,\nOTWIERA NOWE GRUPY\nDOCELOWE DLA NIEPODRABIANEGO STYLU\nMARKI: DWOJE DRZWI,\nDUŻA TYLNA KLAPA, TYLNY PRZEDZIAŁ Z DWOMA\nINDYWIDUALNYMI SIEDZENIAMI Z TYŁU\nWyrazisty, potężnie emocjonalny projekt nadwozia z rzucającymi się w oczy\nhoryzontalnymi liniami i mocno zakrzywionymi powierzchniami; dynamiczne\nproporcje w charakterystycznym stylu projektowania MINI tworzą bardzo sportowe wrażenie; sportowy i elegancki wygląd oraz potężna postawa MINI Paceman symbolizuje innowacyjną kombinację odczuć na drodze, jak z gokartów,\ni ulepszonej wszechstronności dzięki opcjonalnemu napędowi na cztery koła.\nPionowy przód emanuje mocą i prezencją; sześciokątna osłona chłodnicy\nz szeroką chromowaną otoczką, czarna obramówka na dolnej krawędzi nadwozia i inne typowe dla MINI elementy projektu z indywidualnymi detalami; styl\ncoupé wyciągnął profil boczny za pomocą długich drzwi, dynamicznie opadającej linii dachu i przeszkleniu zwężającemu się ku tyłowi; muskularnie rozszerzone nadkola; charakterystyczny „kask” dachu dostosowany do linii samochodu coupé ze zintegrowanym tylnym spojlerem; dach może zostać wybrany\nw kolorze nadwozia, białym lub biało-czarnym; pochyła tylna szyba, tylne światła\nw układzie poziomym po raz pierwszy w MINI.\nSzyte na miarę wnętrze tworzy typowe dla MINI wrażenie, ułożony poziomo\npanel przyrządów z nowo zaprojektowanym otoczeniem otworów wentylacyjnych, duży okrągły prędkościomierz, również z nową czarną otoczką i dekoracyjnymi pierścieniami wewnętrznymi w wysokim połysku, czarnymi lub chromowanymi; otoczka centralnego panelu sterowania w kontrastującym kolorze,\nprzyciski sterowania okna ułożone w panelu na drzwiach, trójwymiarowe elipsy\ndrzwi sięgające do tylnego przedziału (oświetlenie opcjonalne).\nPełnowymiarowe indywidualne tylne siedzenia oferują wysoki poziom komfortu i bocznego wsparcia oraz dużo przestrzeni dla ramion i głowy, zoptymalizowane miejsce na nogi poprzez wycięcia w oparciach przednich siedzeń;\nzintegrowane podłokietniki w tylnym wykończeniu boków; dwuczęściowy system schowków i dodatków w szynie centralnej MINI Centre Rail w wyposażeniu\nstandardowym, wariant dla całej długości dostępny jako opcja, różnorodne\nwykorzystanie przestrzeni możliwe poprzez indywidualnie składane oparcia tylnych siedzeń; ładowność: 330-1080 litrów.14 motoSzczególnie mocne silniki i standardowo obniżone sportowe zawieszenie\npodkreślają charakterystyczne dla MINI uczucie jazdy gokartem; standardowa\nwysokość zawieszenia dostępna jako bezpłatna opcja. Od chwili premiery\noferowane dwa benzynowe i dwa wysokoprężne silniki o zakresie mocy od 82\nkW/112 KM do 135 kW/184 KM. Wersja MINI John Cooper Works Paceman jest\nobecnie przygotowywana; wszystkie warianty oferowane są z sześciobiegową\nmanualną skrzynią biegów lub sześciobiegową automatyczną skrzynią biegową\njako opcja. System napędu na wszystkie koła MINI All4 dostępny jest dla MINI\nCooper S Paceman, MINI Cooper SD Paceman i MINI Cooper D Paceman;\nwybitna wydajność dzięki najnowocześniejszej technologii układu napędowego\noraz rozległe zastosowanie technologii MINIMALISM w standardzie; przycisk\ndostępny jako opcja.\nWyszukana technologia podwozia z kolumnami MacPhersona oraz kutymi belkami poprzecznymi na przedniej osi, wielowahaczowa oś tylna oraz\nelektrycznie wspomaganie układu kierowniczego EPS z funkcją Servotronic; Dynamiczną Kontrolą Stabilności (DSC) w wyposażeniu standardowym,\nDynamiczną Kontrolą Trakcji (DTC) wraz z elektronicznym sterowaniem blokady\nmechanizmu różnicowego (EDLC) w wyposażeniu opcjonalnym (standard MINI\nCooper S Paceman, MINI Cooper SD Paceman i MINI Cooper D Paceman\nALL4); 16-calowe koła ze stopów lekkich w standardzie (MINI Cooper S Paceman i MINI Cooper SD Paceman: 17-calowe); 18” i 19” koła ze stopów lekkich\ndostępne jako opcja.\nWybitna ochrona pasażerów zapewniona dzięki konstrukcji nadwozia zoptymalizowanej na wypadek zderzenia oraz szerokiemu wachlarzowi wyposażenia\nbezpieczeństwa; przednie i boczne poduszki powietrzne, boczne kurtyny powietrzne, trzy punktowe bezwładnościowe pasy bezpieczeństwa dla wszystkich siedzeń, napinacze pasów oraz ograniczniki siły napięcia z przodu, mocowanie fotelika ISOFIX z tyłu oraz wskaźnikiem braku ciśnienia w oponach\nW tym nowym cudnym MINI zaporowa jest tylko cena: 97 800 zł.\nty i trener\ntekst | KRZYSZTOF KUBIAK / REGIONAL FITNESS MANAGER, HOLMES PLACE POLANDZACZNIJMY OD FAKTÓW. ŻYJEMY W CIĄGŁYM BIEGU. CHYBA\nKAŻDEMU Z NAS ZDARZYŁO SIĘ NIE MIEĆ CZASU NA PRZERWĘ\nNA LUNCH W PRACY CZY CHOCIAŻBY NA SPACER PO POBLISKIM\nPARKU. ŻYJEMY CORAZ SZYBCIEJ, BIEGAMY PO MIEŚCIE Z KUBKIEM KAWY NA WYNOS W JEDNEJ RĘCE, ODCZYTUJĄC E-MAILE\nNA SMARTFONIE DRUGĄ\nPrawda jest taka, szalone tempo pracy, stres,\nnieodpowiednie odżywianie, brak ruchu prowadzą\ndo zmian w naszym organizmie, które z pewnością\nnie wpływają pozytywnie na nasze samopoczucie,\nzdrowie i wygląd.\nZadaj sobie pytanie: czy chociaż przez minutę\nw ciągu dnia zastanawiasz się nad swoim samopoczuciem, wsłuchujesz się w swoje ciało? Odpowiedź\nwiększości z nas będzie brzmiała „nie”. Niestety\no swoim zdrowiu myślimy dopiero wtedy, kiedy\npojawiają się problemy, chociażby gdy zauważymy\nnadprogramowe 5 kilogramów na wadze. I wtedy\nwpadamy w panikę. Oczywiście każdy impuls jest\ndobry, aby wprowadzić zmiany w stylu życia. W stylu! A nie na miesiąc czy dwa.\nTak jak w każdej dziedzinie, najlepsze rezultaty\nosiągniemy, korzystając z wiedzy i umiejętności\nprofesjonalistów. W przypadku klubu fitness, twoim\ndrogowskazem może stać się trener personalny.\nPrzy jego wsparciu pierwsze zauważalne rezultaty\npojawią się szybciej, a i twoja motywacja na pewno\nbędzie rosła w siłę!\nGdy już wybierzesz trenera, z którym chcesz dążyć do wymarzonej sylwetki, czas na pierwsze spotkanie. Czego się spodziewać? Sprawdzenia aktualnego stanu twojego organizmu, wskaźnika BMI, pomiaru tkanki tłuszczowej, tętna oraz ciśnienia. Zostaniesz poproszony o wypełnienie kwestionariusza\nmedycznego, gdzie szczerze powinieneś napisać16 sporto przebytych chorobach, przyjmowanych lekach.\nCała brutalna prawda wyjdzie na jaw. Ale teraz\nbędzie już „z górki”.\nNa pewno w głowie masz obraz swojej wymarzonej sylwetki. Rozbudowana klatka piersiowa,\npłaski brzuch, jędrne pośladki. Razem z twoim trenerem wyznaczycie cele treningowe i plan działania,\nktóry będziecie systematycznie realizować.\nCzas na trening próbny. Pozwoli on ocenić obecny poziom kondycji fizycznej oraz ukierunkować\ncykl treningowy. Każdy trening rozpoczyna się\n10-15 minutową rozgrzewką, po czym następuje\n40-minutowa część główna treningu oraz 10-minutowe rozciąganie.\nNowością w treningu personalnym jest trening\nw małych grupach, stworzony specjalnie dla osób,\nktóre potrzebują dodatkowej motywacji (usługa\ndostępna już od sierpnia w klubie Holmes Place\nw C.H. Arkadia). Trening z przyjaciółmi, znajomymi\nz pracy to nie tylko forma przyjemnego spędzania\nczasu, ale także droga do wymarzonych kształtów.\nTrening w grupie jest także krótszy – 30-40 minut\nintensywnego wysiłku; jest to idealne rozwiazanie\ndla tych osób, których kalendarz pęka w szwach.\nPotem pozostaje tylko szybki prysznic i można\nodhaczyć „siłownię” z listy „rzeczy do zrobienia”.\nWięc do dzieła! Gwarantujemy taką ilość energii,\njakiej nie dostarczy ci nawet kubek ulubionej latte.\nWWW.HIRO.PLFOTORELACJAadidas ride the\nsky to było coś!\ntekst | HANNA RUTKOWSKAfoto | MAKSYM RUDNIKMIŁOŚNICY SPORTÓW\nA KONKRETNIE DIRT\nJUMPINGU Z PEWNOŚCIĄ ZAPAMIĘTAJĄ\nKTÓRY MIAŁ MIEJSCE\n15 CZERWCA POD KATOWICKIM SPODKIEM\nZawody adidas Ride The Sky były\neventem organizowanym w ramach Pucharu Świata FMB World Tour. Organizatorem imprezy była firma Radical.sm\noraz Sport Event Tomasz Gagat, która\ndzięki oryginalnej koncepcji eventu\nzdobyła zainteresowanie marki adidas,\nOriginal Source oraz Monster Energy\nDrink. Wsparcie wymienionych firm oraz\ngrupy doświadczonych pasjonatów kolarstwa grawitacyjnego pozwoliło na\nprzygotowanie doskonałego toru o długości niemal 100 m, na którym rozegrano zawody w Dirt Jumpingu – jak\ndotąd największe w Polsce!\nW dniu imprezy podniebne ewolucje\noglądało ok. 12 tysięcy widzów, co jest\nrekordem w historii polskich imprez tego typu. Sukces adidas Ride The Sky\njest bezsprzeczny, o czym świadczy fakt,\nże w oczach zagranicznych organizatorów podobnych imprez ten event stał\nsię wzorem do naśladowania.\nZawody wygrał nasz rodak Szymon\nGodziek, natomiast tytuł Original Source\nBest Trick przypadł Samowi Reynoldsowi z UK, za sztuczkę o nazwie Bikeflip\npierwszy raz wykonaną na zawodach na\nDoskonały scenariusz imprezy, organizacja, świetna pogoda i udział 60 najlepszych polskich i zagranicznych riderów zagwarantowały widzon mnóstwo\nemocji i świetną zabawę.\nZachęcamy do sprawdzenia relacji z imprezy na fanpage’u adidas Ride The Sky na FB:\n*/adidasRideTheSky*18 sportWWW.HIRO.PLLACROSSEto nie kij\ntekst | EWA RUBASZEWSKA20 sportfoto | MACIEJ KRUPNIEWSKIWWW.HIRO.PLCI, KTÓRZY UPRAWIAJĄ LACROSSE,\nMAJĄ POCZUCIE SATYSFAKCJI Z POWODU ROBIENIA CZEGOŚ NOWEGO\nI INNEGO. TWORZĄ NOWY ROZDZIAŁ\nW HISTORII POLSKIEGO SPORTU,\nA KTÓŻ NIE CHCIAŁBY ZAPISAĆ\nSIĘ NA KARTACH HISTORII?\nChoć lacrosse rozwija się bardzo prężnie, jest sportem\nznacznie starszym nim większość współczesnych gier zespołowych. Wywodzi się z Ameryki Północnej, gdzie – być może\njuż na początku XIV wieku – mecze rozgrywały plemiona\nindiańskie. Nie było wyznaczonego boiska i – ponieważ każdy\nmógł biec dokąd chciał – trwały one nawet po kilka dni. Nazwa\ndyscypliny pochodzi od kija do gry, którym posługiwali się Indianie. Kiedy pojawili się francuscy jezuiccy misjonarze, przyrząd ten skojarzył im się z pastorałem – po francusku la crosse.\nDyscyplinę tę określa się często „najszybszym sportem na\ndwóch nogach”. Każda drużyna składa się z dziesięciu zawodników (bramkarz i po trzech obrońców, pomocników i napastników). Ich celem jest umieszczenie w bramce przeciwnika gumowej piłki za pomocą specjalnej rakiety. Próbują\ntego dokonać ludzie ze wszystkich kontynentów, ale zdecydowanie najwięcej goli zdobywają Amerykanie i Kanadyjczycy. Reprezentacja Irokezów w lacrosse to jedyna narodowa\nLacrosse to w Polsce dyscyplina bardzo młoda. Wszystko\nzaczęło się w 2007 roku w Poznaniu. Studenci ówczesnej\nAkademii Ekonomicznej założyli drużynę do dzisiaj znaną jako\nPoznań Hussars. W marcu 2008 roku powstał klub Kosynierzy\nWrocław. Aktualnie funkcjonuje siedem polskich drużyn, które\nwalczą w Polskiej Lidze Lacrosse.\nPolska Reprezentacja Lacrosse powstała w 2008 roku. Już\nw 2010 roku zadebiutowała na mistrzostwach świata w Manchesterze. Drużyna w żaden sposób nie została dofinansowana przez oficjalne organy. Zawodnicy sami musieli opłacić\nkoszty podróży i pobytu w Anglii. Ponieważ powstanie reprezentacji było ściśle związane z działaniem Amerykanów polskiego pochodzenia (managerem został Robert Bieschke Jr.,\na trenerem Christian Zwickert), część pieniędzy udało się\nzebrać wśród polonii amerykańskiej. Polacy zajęli czternaste\nmiejsce na dwadzieścia dziewięć zespołów, a jednocześnie\npierwsze wśród debiutantów. Finał rozstrzygnęły między sobą\nStany Zjednoczone i Kanada, tytuł po raz dziewiąty zdobyli\nAmerykanie. Szerokim echem odbiła się informacja o zakazie\nwstępu do Anglii reprezentacji Irokezów, którzy – dbając o zachowanie własnej tożsamości narodowej – nie chcieli użyć\npaszportów amerykańskich. Ostatecznie drużyna została wykluczona z rozgrywek. Temat podjęły polskie media, jednocześnie poświęcając udziałowi polskiej reprezentacji niewspółmiernie mało uwagi.\nLacrosse ma także swoje kobiece oblicze. Żeńska odmiana\nróżni się jednak sporo od męskiej. Najistotniejszą różnicą jest\nzakaz kontaktu fizycznego między zawodniczkami, co czyni grę\nznacznie mniej brutalną. Z tego względu zawodniczki noszą\nniewiele ochraniaczy (poza bramkarkami). Wprowadzono jeszcze jedną zmianę w strojach – zawodniczki grają w… spódniczkach. W ten właśnie sposób przystosowano dyscyplinę\ndo warunków fizycznych kobiet. Same amatorki lacrosse\nnie są za bardzo zadowolone z modyfikacji wprowadzonych\nw oryginalnych regułach. Często w ferworze walki ciężko się\npowstrzymać przed wyładowaniem agresji poprzez kontakt\nfizyczny z rywalkami. I choć pozwolono płci pięknej bawić się\npiłką, uznano widocznie, że nie odczuwa ona tego rodzaju\nWrocław to szczególne miejsce na lacrossowej mapie Polski. To tutaj powstał jeden z pierwszych klubów. Również w tym\nmieście 17 kwietnia 2008 roku rozegrano pierwszy w historii\nmecz lacrosse w Polsce. Kosynierzy zdobyli wicemistrzostwo\nWWW.HIRO.PLw sezonie inaugurującym Polską Ligę Lacrosse, a rok później\nsięgnęli po mistrzostwo kraju. W sezonie 2012/2013 udało im się\nobronić tytuł. Wielu reprezentantów Polski gra właśnie w tym klubie. Podobnie jak drużyna narodowa, Kosynierzy utrzymują się\nsami. Zawodnicy sami finansują sobie sprzęt, wyjazdy, treningi.\nPoza rozgrywkami krajowymi wrocławscy zawodnicy występują\ntakże w czeskiej lidze boxlacrosse. Jest to halowa odmiana tej\ndyscypliny, którą rozgrywa się na boisku do hokeja bez lodu.\nDrużyna składa się z sześciu zawodników, a gra jest o wiele\nbardziej agresywna. Zawodnicy Kosynierów realizują swoją pasję\nrównież poprzez wcielanie w życie projektu „Intercross”. Prowadzą w podwrocławskich szkołach zajęcia z lacrosse w ramach\nWF-u i zajęć pozalekcyjnych. W efekcie powstała nawet drużyna\ngimnazjalna, składająca się z chłopców z Chrząstawy Małej\ni Chrząstawy Wielkiej.\nNa fali entuzjazmu i sukcesów Kosynierów w 2009 roku powstała również żeńska sekcja klubu. Kosynierki zostały pierwszą\nkobiecą drużyną lacrosse w Polsce. Do tej pory, ze względu na\nistnienie w kraju jedynie trzech zespołów żeńskich, rozgrywano\nPuchar Polski. Od nowego sezonu do gry wchodzi czwarta\ndrużyna i tym samym planowana jest inauguracja kobiecej ligi.\nPoza rozgrywkami krajowymi, wrocławianki – podobnie jak ich\nkoledzy z klubu – korzystają z bardzo dużej popularności dyscypliny w Czechach. Występują w czeskiej zimowej lidze halowej, a tym samym jako jedyna żeńska drużyna występują we\nwłasnym składzie za granicą. Nie liczą na wielkie sukcesy sportowe – po prostu chcą uprawiać ulubioną dyscyplinę. Ciężko\nzdobywać trofea bez profesjonalnego trenera. Po wielu zmianach\ntrenerskich, nastąpiła konieczność powołania na tę funkcję…\nkogoś z grona Kosynierek. W efekcie zawodniczki nie mają\nmożliwości uczenia się od trenerki, której wiedza na temat tego\nsportu jest zbliżona do tego, co już same wiedzą. Wrocławianki\nradzą sobie we własnym gronie we wszystkich aspektach uprawiania lacrosse. Nie mając sponsora, tak samo jak Kosynierzy\nsame finansują sobie sprzęt oraz wszelkie inne potrzeby.\nŻeby przyciągnąć sponsorów do nowej dyscypliny, trzeba\nnajpierw przekonać do niej potencjalnych kibiców. – Lacrosse\nw Polsce zdecydowanie się rozwija. Tempo może nie jest takie,\njakiego wszyscy by sobie życzyli, ale można zaobserwować, że\npopularność tego sportu i świadomość tego, czym jest lacrosse,\ncoraz bardziej wzrasta – twierdzi Katarzyna Książek, zawodniczka\nKosynierek. Jednocześnie zwraca uwagę na małe zainteresowanie mediów, podkreślając, że te regionalne mogłyby bardziej\nprzysłużyć się promowaniu niszowych dyscyplin. W kwestii podejścia do uprawiania lacrosse nie ma złudzeń: – Drużyn powstaje\ncoraz więcej, popularność rośnie. Potencjał ludzki jest, ale niestety\nkiepsko jest z finansami. Trudno jest zbudować coś, co chociaż\nzbliżałoby się do zawodowstwa, jeśli nie ma na to funduszy. Tak\nnaprawdę cały sprzęt, wszystkie koszty związane z wyjazdami na\nmecze, turnieje pokrywamy sami. Także koszty wynajęcia boisk\ni tak dalej. Wszystko idzie z naszej kieszeni. Gdyby to zliczyć, nie\nsą to nie wiadomo jak duże kwoty, ale są. Żeby zrobić karierę,\ntrzeba wyjechać z Polski. Nasza generacja raczej już nic wielkiego nie osiągnie. Może nasze dzieci będą mogły bardziej powalczyć. My to traktujemy tylko hobbystycznie – podsumowuje\nReprezentantka Kosynierów opowiada również o niezwykłej\natmosferze, która panuje we wrocławskich zespołach lacrosse:\n– O sile naszej drużyny stanowi atmosfera, zżycie się tych osób,\nfajny klimat. Kiedy przychodzi moment zwątpienia, czynnikiem\nnajbardziej motywującym jest czynnik ludzki. W niewielu klubach\njest taka świetna atmosfera jak u nas.\nO tym, że lacrosse w Polsce zyskuje na popularności, świadczy\nz pewnością zwycięstwo w głosowaniu wrocławskiego Budżetu\nObywatelskiego projektu zakładającego przystosowanie MOSiR-u\nprzy ulicy Lotniczej do potrzeb futbolu amerykańskiego, rugby,\nultimate frisbee, lacrosse i piłki. Chętni do nauki lacrosse w stolicy\nDolnego Śląska mogliby więc liczyć na coraz lepsze warunki.\nCi, którzy ten sport już uprawiają, mają poczucie satysfakcji\nz powodu robienia czegoś nowego, innego. Tworzą nowy rozdział\nw historii polskiego sportu – a któż nie chciałby zapisać się na\nkartach historii?sport 21Czesław (za)Śpiewa\nw Browarze Lecha\ntekst | REDAKCJA30 muzafoto | KATARZYNA WIDMAŃSKACZESŁAW ŚPIEWA13 lipca koncertowe lato w Polsce zyskało nowy wymiar, gdy dla wybranego grona fanów w autentycznych wnętrzach browaru Lecha w Poznaniu zagrał zespół Myslovitz. Już w sierpniu, na tej specjalnie\nzaaranżowanej scenie, wystąpi muzyczna armia Czesława Mozila. Całość rejestrować będą zainstalowane\nw Browarze kamery. Miłośnicy muzyki i dobrej zabawy będą mogli oglądać koncert w jakości HD poprzez\nlive streaming, a nawet sterować kamerą!\nNOWE DOŚWIADCZENIE RÓWNIEŻ DLA MUZYKÓW\nZa porywającym wokalistą – Czesławem Mozilem, znanym polskiej publiczności nie tylko jako chłopiec\nz akordeonem, ale i juror popularnego talent show, stoją absolwenci Royal Danish Music Academy i Rhythmic\nMusic Conservatory. Wszyscy oni tworzą niepowtarzalny skład zespołu Czesław Śpiewa. Ich muzyka jest\nwypadkową nietuzinkowych żartów i biograficznych anegdot każdego z nich. Wszystkie one wybrzmią już\n3 sierpnia w Browarze Lecha w Poznaniu.\n– Przygotowaliśmy projekt pionierski, którego do tej pory w Polsce nie było. Zapraszamy wielbicieli muzyki i nowatorskich wrażeń do serca naszej marki, do miejsca, w którym Lech Premium jest warzony. Jest\nto wyjątkowe doświadczenie zarówno dla fanów, jak i dla samych muzyków – mówi Aleksandra Zarychta-Kuzalska, kierownik ds. PR marek w Kompanii Piwowarskiej. – Reakcje uczestników pierwszego koncertu\nto dla nas najlepszy dowód, że takich imprez brakowało. Charyzmatyczny i nieprzewidywalny skład grupy\nCzesław Śpiewa doskonale wpisuje się w ideę naszych kameralnych koncertów.\nMUZYCZNA WYPRAWA Z DĘCIAKAMI I DZWONECZKAMI\nW koncertowym repertuarze Czesław Śpiewa poza piosenkami z najnowszej płyty znajdą się także\nprzeboje z dwóch poprzednich krążków zespołu, „Debiut” i „Pop” oraz dorobek pierwszego zespołu\nCzesława Mozila – Tesco Value. Muzycy zabiorą swoich słuchaczy w zwariowaną podróż do krainy finezyjnych dźwięków tanga, popu, folku i awangardy, używając przy tym szerokiej gamy instrumentów. Szklane\ndzwoneczki, rozmaite dęciaki, akordeony i ukulele to tylko kilka elementów spośród wielu trybików tej muzycznej machiny. Koncert zespołu Myslovitz pokazał, że artyści dla publiczności zgromadzonej w Browarze\nprzygotowują specjalne niespodzianki. Tak będzie i tym razem – Czesław Śpiewa muzycznie zaskoczy.\nCZESŁAW ŚPIEWA W TWOIM DOMU\nBilety na koncert można zdobyć wyłącznie w konkursie Lecha Premium. Ich liczba jest ograniczona,\naby zagwarantować kameralną atmosferę wydarzeń. W sprzedaży są promocyjne opakowania piwa Lech\nz kodami, które należy zbierać na internetowym koncie. Do zabawy można zaprosić znajomych, by zwiększyć swoje szanse na wygraną. Punkty można też zdobyć poprzez głosowanie na Facebooku.\nCi, którym nie uda się wygrać biletów na koncerty, będą je mogli śledzić dzięki relacji na żywo, na stronie\nwww.lech.pl. Kamery zainstalowane w Browarze pokażą wszystko to, co będzie się działo na scenie, a nawet poza nią. Tym samym również widzowie nie będący tego dnia w Poznaniu będą cieszyć się muzyczną\nucztą w jakości HD, zafundowaną przez zespół Czesław Śpiewa. Streaming można będzie odtworzyć na\nwszystkich urządzeniach mobilnych. Live streaming to popularna wśród fanów muzyki forma uczestnictwa\nw koncercie bez wychodzenia z domu. To prosty i ciekawy pomysł na spędzenie soboty w gronie znajomych\n– w ulubionym miejscu, bez wielkich przygotowań i nakładów finansowych.W BROWARZE W POZNANIU\nZNÓW BĘDZIE GŁOŚNO. PO\nMYSLOVITZ, 3 SIERPNIA\nWYSTĄPI ZESPÓŁ CZESŁAW\nŚPIEWA. TO DRUGI Z CYKLU\nKONCERTÓW ORGANIZOWANYCH PRZEZ MARKĘ LECH.\nMIŁOŚNICY MUZYKI O BILETY\nNA TO WYDARZENIE MUSZĄ\nZAWALCZYĆ W KONKURSIEmuza 31KOPALNIA HITÓWclub\ntekst | JACEK SZYMCZYKfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEEFEKTOWNE SCENY Z GEORGE’EM MICHAELEM I ANDREW RIDGELEYEM WPADAJĄCYMI DO WODY PODCZAS GRY NA TRĄBKACH\nI PIERWSZYM Z NICH WYLEWAJĄCYM DRINKI DO BASENU. EGZOTYCZNY TAŃCZĄCY BARMAN. WZBUDZAJĄCE APETYT NA WAKACYJNY WYPAD ZDJĘCIA PEJZAŻY. ZASKAKUJĄCA FABUŁA. SĄ\nPOWODY, BY PAMIĘTAĆ KLIP DO PIOSENKI „CLUB TROPICANA”\nI przez pryzmat obrazu nakręconego na Ibizie przez Duncana Gibbinsa kawałek duetu Wham! jest kojarzony przez\nwiększość słuchaczy. Ale są także argumenty, by wspominać samą piosenkę. I to nie tylko w kontekście kanikuły.\n„Po kilku minutach rozmowy byłem zdumiony. Choć miał dopiero 20 lat, znakomicie rozumiał każdy aspekt kariery\nestradowej. Po paru następnych, kiedy sprawdzał sprzęt nagraniowy, wiedziałem, że to geniusz. Mimo że wcześniej\nmiał do czynienia, i to krótko, tylko z prostym przenośnym zestawem studyjnym, robił to tak, jakby urodził się w studiu” – opisuje swoje pierwsze spotkanie z George’em Michaelem Tony Taverner. Taverner był inżynierem dźwięku\nw Maison Rouge Studios, dokąd artysta przyszedł na początku 1983 roku, aby rozpoznać grunt przed sesją\nnagraniową do debiutanckiego albumu Wham! „Fantastic”. Podczas niej miała zostać zarejestrowana m.in. piosenka „Club Tropicana”.\nKiedy zaczęły się nagrania, Michael, jak na człowieka sprawiającego wrażenie urodzonego w studiu przystało,\nzabrał się nie tylko za śpiewanie, ale także za aranżację i przede wszystkim za produkcję muzyczną, wspólnie\nz zawodowcem Steve’em Brownem kreując ostateczny kształt utworów. „Club Tropicana” to chyba najbardziej udany produkt, jakim zaowocowała sesja w studiu, w którym swoje superpiosenki zrealizowali także Marillion („Fugazi”),\nThe Waterboys („The Thrill Is Gone”), Duran Duran („A View to a Kill”) i Blur („To the End”).\nNumer ma bardzo dynamiczny i bogaty funkowo-latynoski rytm, na który składa się gra perkusisty (Trevor Morell,\nktóry pracował też z Kim Wilde, The Bee Gees i Sade) i perkusjonisty (Andy Duncan – pracował także z Pet Shop\nBoys, Davidem Bowiem i Manic Street Preachers), basisty (Deon Estus – pracował również z Marvinem Gaye’em,\nFrankiem Zappą i Eltonem Johnem), gitarzysty (Andrew Ridgeley) oraz pianisty (Tommy Eyre – pracował ponadto\nz Joe’em Cockerem, Gerrym Raffertym i Tracy Chapman). Brzmi to bujnie i pulsuje ożywczo, dając kawałkowi walory\ntaneczne i zalety odsłuchowe.\nNiemniej oczywiście większość tych drugich przynosi warstwa melodyczna wraz z dodatkami. Główna melodia\njest niezwykle chwytliwa, a zarazem zaskakująco jak na popowy numer pokombinowana. Pisząc piosenkę, Michael\nz Ridgeleyem zadali śpiewakowi sporo trudnej wokalnej roboty, a pierwszy wykonał ją perfekcyjnie od strony technicznej i urzekająco w wymiarze estetycznym. Zrobił także tzw. chórki.\nZnakomite – melodyjne i momentami pieprzne – są również partie dęcistów (Ian Ritchie – pracował także z Rogerem\nWatersem, Laurie Anderson i The Big Dish, oraz Roddy Lorimer – pracował też z Jamiroquai, Michaelem McDonaldem i The Rolling Stones).\nWszystko podane jest w dobrze rozłożonych planach i pozbawione taniego studyjnego efekciarstwa, które\nw tamtym okresie było zmorą wielu nagrań. W rezultacie tego trzydziestoletniego utworu wciąż słucha się dobrze.\nNa przełomie lipca i sierpnia 1983 roku, kiedy wydana na singlu piosenka zdobywała anteny radiowe i programy\ntelewizyjne i była recenzowana w prasie, jej odbiór był rozmaity. Wielu potrafiącym docenić dobry pop przypadła\ndo gustu. Do nich należał np. kojarzony przede wszystkim z muzyką indie John Peel. Legendarny dziennikarz BBC\nwprawdzie najbardziej lubił wcześniejszy singlowy numer Wham! „Young Guns (Go for It)”, ale kiedy przyszło mu\nzapowiedzieć „Club Tropicana” w bardzo wpływowym telewizyjnym show „Top of the Pops”, zrobił to z nieskrywaną\nradością, wyimprowizując nawet parę zabawnych kroków tanecznych.\n„Rozczarowani zarzucali nam, że po powodzeniu poprzednich trzech singli przekonaliśmy się, że możemy być\nbardzo popularni i bogaci, więc postanowiliśmy wykorzystać nasze pięć minut i pójść w totalny mainstream, żeby\nrozbić bank. Ale chyba nie posłuchali uważnie piosenki. Zgoda, to rzecz bardzo chwytliwa, mocno popowa (choć\nuważam, że »Young Guns [Go for It]« jest bardziej mainstreamowa), ale zarazem dość wyrafinowana muzycznie\ni satyryczna literacko. A w ogóle została napisana przez nas dawno temu i pierwszy raz nagrana w styczniu\n1982 roku w rodzinnym domu Andrew przy pomocy przenośnego studia, które wypożyczyliśmy za 20 funtów”\n– opowiada Michael.\nWtedy powstało demo, na którym znalazły się jeszcze kawałki „Wham Rap! (Enjoy What You Do?)”, „Come On!”\ni „Careless Whisper”. Michael z Ridgeleyem obeszli z taśmą wszystkie duże i ważne firmy fonograficzne i żadna nie\nchciała chłopaków. W końcu trafili do Marka Deana, współwłaściciela małego wydawnictwa Innervision. I on związał\nsię z Wham! kontraktem, okazując się jedynym czujnym człowiekiem w tej branży. Opublikowany na początku lipca\n1983 roku przez londyński label longplay „Fantastic” osiągnął szczyt brytyjskiej listy bestsellerów albumowych,\na wypuszczona pod koniec tego miesiąca płytka „Club Tropicana” doszła do czwartego miejsca w rankingu\nsinglowych hitów.DOBRY GATUNEKs\ntekst | LIFE IS MUSIC ENT.foto | MATERIAŁY PROMOCYJNE„MUZYKA ODGRYWA BARDZO DUŻĄ ROLĘ W MOIM ŻYCIU. JEST TYM, CO SPRAWIA, ŻE CZEKAM\nNA PONIEDZIAŁEK RANO” – MÓWI MICHAEL GRAY, BRYTYJSKI DJ I PRODUCENT MUZYKI HOUSE\nJak to się stało, że stanąłeś za konsoletą?\nZacząłem didżejować w wieku dwunastu lat, grywałem w holu naszego lokalnego kościoła do szesnastego roku życia, a także na szkolnych imprezach. Kiedy miałem szesnaście lat, grywałem już w barach, a kiedy ukończyłem osiemnastkę, zacząłem grywać w londyńskich klubach. Tkwiło coś jednak we mnie\ngłębiej, bo bardzo chciałem sam remiksować utwory, które grałem. Dlatego\nwstąpiłem do DMC (didżejski serwis subskrybcyjny – przyp. red.), gdzie zacząłem\nremiksować utwory. Od tamtej pory poszedłem w stronę komponowania i produkowania moich własnych piosenek. Pierwsza z nich nazywała się „Give Me”\ni wydałem ją pod pseudonimem Greed. Wtedy właśnie spotkałem Johna Pearna\ni zaczęliśmy produkować nagrania razem, co zresztą robimy po dziś dzień jako\nFull Intention. Oczywiście produkuję również pod własnym nazwiskiem.\nKto był dla ciebie największą inspiracją?\nCenię produkcje Arthura Bakera, Rockers Revenge, Wally Jump Junior, Afrika\nBambaataa & Soulsonic Force. Uwielbiam Shepa Pettibone’a za wspaniałe remiksy\nna wielu albumach Salsoul Records, FK za jego wiele remiksów dla wydawnictwa\nPrelude Records, Daft Punk, Davida Moralesa…\nMuzyka house ewoluowała od czasu twojego światowego hitu „The\nWeekend” z 2004 roku.\nChciałem stworzyć nagranie, które by podnosiło na duchu i do którego każdy by\nmógł się odnieść. Starałem się zrobić trochę inny „groove”, aby pasował do tego,\nco aktualnie było na czasie. Inspiracja przyszła z wczesnych lat 80. i francuskiej\nmuzyki house. Kiedy wypuściłem „The Weekend”, „Borderline” i „Somewhere\nBeyond”, zaczął dominować electro house, co zmieniło kształt rynku na wiele lat.\nJakkolwiek obecnie koło się zamyka i „stary” house wraca w wielkim stylu.\nKtórzy twórcy z tych obecnie odnoszących największe sukcesy w muzyce\nhouse fascynują cię najbardziej?\nJest wielu artystów i producentów, których podziwiam w tym momencie, lista\nsię nie kończy. To ludzie tacy jak Disclosure, Duke Dumont, Hot Natured, Ali\nLove, Tensnake, Solomun, Flashmob, Joris Voorn, Dusky etc. Kocham prawdziwe\nbrzmienie house, jakie oni robią – proste, rzeczywiste; uwielbiam motywy z dobrze\nprzemyślanymi akordami i dopasowanym brzmieniem.nić nieznany utwór w wielki hit?\nPete jest wciąż bardzo wpływowy na rynku i myślę, że zawsze będzie. On\nnaprawdę ogarnia nowe brzmienia, a jednocześnie nie podąża za tłumem. Nie\nma znaczenia, kto nagrał utwór; jeśli on go polubi, zagra go!\nBBC Radio 1 także odgrywa w dalszym ciągu niebagatelną rolę w promocji\nBez wątpienia. Jeśli twój utwór dostanie się na główną playlistę, to jest bardziej\nniż prawdopodobne, że stanie się hitem i to często światowym!\nHouse ma wciąż ogromny potencjał w klubach, ale w tej niszy coraz\npopularniejszy staje się również dubstep…\nTak, dubstep sprawdza się w pewnych klubach, ale wielu producentów dubstepu w Wielkiej Brytanii odeszło od tego stylu, aby zacząć tworzyć czysty\nUK house. House jest popularny już od 1985 roku, co pokazuje, że z pewnością\nma szansę utrzymywać tę popularność jeszcze przez długi czas. W tym momencie modną odmianą house’u stał się styl Deep House.\nCzego obecnie używasz do produkcji muzyki?\nCubase 6 na Macbooku Pro Retina podlinkowanym do ekranu Mac Thunderbolt Retina. To oznacza, że mogę pracować nad utworami dosłownie wszędzie,\npotem tylko linkuję to na ekran, kiedy idę do swojego studia.\nJest jakaś recepta na hit? Jaką miałbyś radę dla młodych producentów?\nPodstawa to mieć wyczucie melodii i tak zwanego groove’u.\nOstatnio prawie nie wychodzisz ze studia. Najbliższe plany?\nObecnie pracuję nad swoimi nowymi singlami, jak i nad nowymi ścieżkami dla\nFull Intention z Johnem Pearnem. Właśnie wydaliśmy świeżą EP-kę w Rebirth\nRecords pt. „Icon/Mednes”. Możecie to sprawdzić na fullintention.com.\nWierzysz, że jeszcze pojawią się takie house’owe megahity jak „Lady”\nModjo, “Around the World” Daft Punk, „Music Sounds Better With You”\nBenjamina Diamonda czy „Jack Your Body” Silka Hurleya?\nTak, zdecydowanie. Niestety, gatunek wykorzystali mizerni artyści pop, ale teraz\nwracamy. House egzystuje ponownie! Sprawdźcie Disclosure.A najważniejsze obecnie labele wydające house?\nHot Creations i Defected.\nBrytyjskie rozgłośnie pirackie miały swój duży udział w promocji muzyki\nhouse. Czy one ciągle działają?\nKocham pirackie stacje radiowe, HOUSE FM jest wciąż moją ulubioną stacją.\nGrają tam najlepsze kawałki house’owe!\nLegendarny Pete Tong jest wciąż tak wpływową osobą, która może zamie-34 muzaMichael Gray\nwww.facebook.com/LifeIsMusicEntertainmentWWW.HIRO.PLJEŻELI ZACZNĘ OD TEGO,\nŻE W SIERPNIU ZAGRA\nW POLSCE KONCERT KULTOWY\nCOCK SPARRER, WIĘKSZOŚĆ\nOSÓB PARSKNIE ŚMIECHEM\nI PRZEWRÓCI STRONĘ. TO NATURALNY ODRUCH – PRZYMIOTNIKI „KULTOWY” ORAZ „LEGENDARNY” SĄ NAJBARDZIEJ\nDLA ZESPOŁU GRAJĄCEGO\nMUZYKĘ GITAROWĄCOCK SPARRERkultowi?\ntekst | ŁUKASZ KOWALCZUKWszystko zaczęło się już w 1972 roku w gorszej części stolicy Anglii. Kilku\ndzieciaków z East Endu postanowiło założyć zespół, a główną motywacją była\nprawdopodobnie chęć zaimponowania dziewczynom. Przecież piłka to nie wszystko. Pierwszy skład tworzyli: Collin McFaull, Mick Beaufoy, Steve Burgess i Steve\nBruce. Nie będzie tu wyliczanek, kto kogo zastąpił na jakim stanowisku, bo…\nskład wygląda dziś niemal identycznie, uzupełnił go prawie dwadzieścia lat temu\nDla początkującej młodzieży nie brakowało wówczas inspiracji – kapel grających\nna tyle prostą muzykę, że każdy mógł spróbować pójść w ich ślady. Rythm and\nblues lat 60., glam, hard i pub rock. Kiedy Cock Sparrer koncertował już stosunkowo regularnie, punk był raczkujacym ruchem. Menedżerem grupy nieomal został wówczas Malcolm McLaren. Na szczęście nikt z zespołu nie chciał mieć z nim\nnic wspólnego. Z punkową bohemą ze szkół artystycznych też nie. Drzwi popularnych punkowych klubów były zamknięte dla Sparrera i wspierającej go załogi\no wdzięcznej nazwie The Poplar Boys.\nPierwszy singiel zatytułowany „Running Riot” ukazał się w magicznym 1977 roku – kwartał przed albumem Pistolsów, pół roku przed „White Riot” Clashów\ni długo przed wieloma innymi klasycznymi nagraniami tamtej ery. Trudno było\nzaszufladkować chłopaków, którym udało się idealnie połączyć rockowe inspiracje\noraz punkowe tempo z robotniczym rodowodem i chuligańską zadziornością.\nW prasie pojawiały się tak karkołomne terminy jak „The Heavy Metal Skinheads”\n(NME). Od razu po podpisaniu kontraktu zaczęły się problemy z wytwórnią Decca,\nktóra chciała zrobić z zespołu punków z pocztówki. Potem nastąpiła bardzo36 muzafoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEnieudana wycieczka do Stanów i panowie na kilka lat przestali grać.\nPowrócili na początku kolejnej dekady, po części na fali popularności ulicznej\nodsłony punk rocka, w której czuli się jak ryba w wodzie. Oprócz niekończących\nsię kłopotów z wytwórniami, pojawił się nowy problem – rosnący w siłę ruch neonazistowski. Bójki na koncertach nie były już tylko chuligańskimi wybrykami, ale\ndemonstracją siły. Media nie pomagały. Mowa o okresie, w którym nawet kapele\nska były posądzane o faszyzm. Patriotyczny ”England Belongs to Me” wydany\nw 1982 roku był wodą na młyn zarówno dla hajlujących odszczepieńców, jak\ni szukajacych sensacji pismaków. Z jednej strony Cock Sparrer nagrał dwa świetne\nalbumy – „Shock Troops” i „Running Riot in 84” – z drugiej ciężko było cokolwiek zrobić w takich okolicznościach i ponownie przerwano działalność.\nCzasy się zmieniały i kolejna reaktywacja miała już miejsce w przyjemniejszych\ndla zespołu okolicznościach. Publika nie zapomniała o grupie, która jako jedna\nz niewielu sobie podobnych uniknęła żenujących romansów z metalem czy popem.\nKażdy ich występ jest prawdziwym świętem dla fanów punk rocka również dlatego,\nże Sparrer nie gra często. Najprostszy sposób, żeby nie rozmienić się na drobne.\nWarto puścić albumy Cock Sparrera każdemu, komu punk kojarzy się jedynie\nz agresywną, naćwiekowaną wersją. Poza tym liczba kapel grających piosenki\nLondyńczyków jest nieskończona. Agnostic Front, Tankard, Dropkick Murphys…\nDo tego cover bandy. Dwa z nich nazywają się Cunt Sparrer. Jeden jest z Warszawy i prezentuje tradycyjne podejście do tematu. Drugi to amerykańskie, akustyczne trio. Tak czy siak, sprawdźcie koniecznie oryginał.STRATOSFERAzaginione\ntekst | MAREK FALLfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNENIE WSZYSTKO, CO NAJLEPSZE, ZAWSZE TRAFIA\nNA DŁUGOGRAJĄCE PŁYTY. HISTORIA ZNA MNÓSTWO\nTAKICH PRZYPADKÓW. SPECAMI W TEJ DZIEDZINIE\nBYLI THE BEATLES, RED HOT CHILI PEPPERS MIELI\nSWOJE „SOUL TO SQUEEZE”, A TO, JAKIE SKARBY\nMOŻNA POUKRYWAĆ, NAJDOBITNIEJ POKAZYWAŁ\nSŁYNNY RANKING „Q” Z 2007 ROKU. STRONY „B” SINGLI, UTWORY ZNANE TYLKO Z KONCERTÓW, BONUSY\nWERSJI WINYLOWYCH… W POLSCE RÓWNIEŻ ICH NIE\nBRAKOWAŁO. OTO KRÓTKI PRZEGLĄD NASZYCH LOST\nTRACKS, KTÓRE PO PROSTU TRZEBA USŁYSZEĆNERWOWE WAKACJE – „NERWOWE WAKACJE”\nDebiut zespołu Jacka Szabrańskiego (The Car Is On Fire) i Michała Szturomskiego (Afro Kolektyw) jest jednym z najważniejszych albumów ostatnich\nkilkunastu lat na polskiej scenie rockowej. Z tym że to również płyta wakacyjna, harcerska, nieoczywista, a do tego jeszcze wydana w młodej, niedużej\nwytwórni, więc też przeszła bez szczególnego echa. Jest to rodzaj dziejowej\nniesprawiedliwości, bo „Polish Rock” rzeczywiście uchwycił moment czystego\ngeniuszu Szabrańskiego w dziedzinie pisania zwiewnych, chłopackich szlagierów inspirowanych latami 80. oraz nostalgicznych tekstów w estetyce krajowego kina drogi. Taki jest też samodzielny utwór „Nerwowe Wakacje”, który\ntrafił do sieci już jakiś czas po premierze debiutu. Dwuczęściowa piosenka\no smutnej miłości i przemijającym czasie to kwintesencja stylu zespołu. Jak\npozostałe szlagiery Nerwowych Wakacji łamie serce w sposób najdalszy od\negzaltacji, patosu i tanich wzruszeń. O taką Polskę walczyliśmy.38 muzaARTUR ROJEK – „LATO ’76”\n„Lato ’76” to pierwszy solowy utwór Artura Rojka, jaki\nujrzał światło dziennie. Muzyk zaprezentował go na żywo\nw radiowej Trójce na początku 2007 roku. Kilka miesięcy\npóźniej opowiadał mi w wywiadzie: „Często sięgałem do\nokresu dzieciństwa podczas pisania tekstów na płytę\nLenny Valentino, a ostatnio w piosence „Lato ’76”. Ta\nhistoria dotyczy czasu, gdy moi dziadkowie pracowali\ni wtedy opiekowała się mną ciocia. Nazywała się Ela\nMiś. Kiedyś dziadek poszedł do parku, żeby spotkać się\nz kolegami, a ciocia chciała mnie zabrać w inną stronę.\nWyrwałem się jej i poleciałem za dziadkiem. Wybiegłem\nna ulicę i mało brakowało, a przejechałby mnie samochód”. To wydarzenie zainspirowało skromny, akustyczny utwór z urzekająca partią skrzypiec w refrenie oraz\npięknym w swojej prostocie tekstem („Lato ’76/ Mówisz:\n«W życiu trzeba być kimś»/ Czy odejdziesz, gdy będę\nnikim?/ Powiedz mi”). Dzieło na miarę „Uwaga! Jedzie\ntramwaj”.THE CAR IS ON FIRE – „EASY ON THE EYE”\nMultiinstrumentalista Michał Pruszkowski dołączył do TCIOF w miejsce Borysa Dejnarowicza i przez długi czas wydawało się, że to jego autorski, znany\nz koncertów utwór „Easy On The Eye” pociągnie trzecią płytę warszawiaków.\nJacek Szabrański opowiadał mi niedawno o kulisach powstania tego tracku.\nOtóż Michał Pruszkowski to muzyk z korzeniami hardrockowymi czy nu metalowymi, prywatnie fan grupy Korn. Pod względem upodobań muzycznych niezbyt pasował więc do TCIOF. Członkowie grupy postanowili wyciągnąć z niego\n„carsową” wrażliwość i koniec końców Pruszkowski zaprezentował im dwa\nutwory, w tym właśnie „Easy On The Eye”. Michał od początku jednak podchodził do tej piosenki z lekceważeniem i deprecjonował swoje dokonanie, co również wiele mówi o powodach późniejszego rozstania z zespołem. Ostatecznie\nopuścił zespół, by poświęcić się pisaniu muzyki do reklam. To jego autorstwa\nsą jingle z reklamówek Liberty Direct, Praktikera, Alior Banku czy Volkswagena.\nWWW.HIRO.PLCOOL KIDS OF DEATH\n– „CHŁOPIEC Z PLASTELINY”\nZakamarki dyskografii CKOD pełne są utworów, które\nmogłyby się tutaj znaleźć. Najlepsze przykłady – spoken\nword „Do widzenia, skurwysynu” czy „Słońce nad miastem”. Jednak kiedy łodzianie coverują Lenny Valentino,\ndzieją się rzeczy na skalę astralną. Jeżeli w wersji oryginalnej mieliśmy do czynienia z poetyką niepokojącego,\ndziecięcego snu, to tu obcujemy z majakami małolata,\nktóry wkrótce dokona jatki, jak Eric Harris i Dylan Klebold w Columbine. Utwór Lenny Valentino w interpretacji CKOD nabiera zimnofalowego, niemalże industrialnego charakteru. Krzysiek Ostrowski podaje tekst z wątroby, co robi piorunujące wrażenie w zestawieniu z zagospodarowanymi gęsto planami. Epicentrum tej wersji\nstanowią pełniące funkcje refrenu wersy „Widziałem\ndiabła w moich snach/ Wtedy byłem sam/ Spałem kilka\nlat”, poprzedzone krzykiem. To jest hardkor, kochanie.\nZamieszczono go na singlu „Uważaj”.\n– „JANUSZ REAKTOR I KRYSTYNA ZMROK”\n„Hidden track” z pierwszej składanki „Offensywa”.\nRok po drugiej płycie, Kombajn Do Zbierania Kur Po\nWioskach właśnie na kompilacji audycji Piotra Stelmacha umieszcza swój najdoskonalszy utwór. „Janusz\nReaktor i Krystyna Zmrok” powstało gdzieś na skrzyżowaniu późnych Beatlesów z „Black Hole Sun”. Dzisiaj\ncoś takiego mogliby nagrać chłopcy z Tame Impala,\nchoć piosenkę KDZKPW cechuje znacznie większy ciężar gatunkowy. To jeden z najchwalebniejszych w naszym kraju przykładów psychodelicznego, surrealistycznego grania, które zachwyca intensywnością, ale również perfekcją i doskonałymi proporcjami kompozycji.\nSzkoda tylko, że zespół nie był w stanie utrzymać takiej\nformy chociażby na jedną płytę – od początku do końca.W.E.N.A. I RASMENTALISM – „KOSTKA JUMANJI”\nGdyby układać ranking najlepszych polskich „nielegali” rapowych, „Duże Rzeczy”, owoc kolaboracji Wudoe oraz Rasa i Menta, bez wątpienia zasługują na najwyższe miejsca. Opracowana tam forma łącząca laidback absolutny, amerykańską przewózkę, gęste struktury sampli i mocne bębny, optymalną postać przyjęła\nw utworze „Kostka Jumanji”, nagranym z okazji urodzin\nDJ-a DBT. Fenomenalne bragga w zwrotkach („Gdy nas\nspotkasz, proś Boga, by spojrzał wyżej”) przechodzące\nw refren działający jak kroplówka z Red Bulla („Pytają\nnas, jakie mamy plany/ „Duże rzeczy, nie małe zmiany”), sprawiają, że gdy Ras rzuca „Znowu rapuję,\njakbym wznosił toast”, nie pozostaje nic innego, jak:\na) uwierzyć mu, b) polać.ŁONA I WEBBER FEAT. AFROJAX\n– „RZUĆ TO”\n„Absurd i nonsens” to najchłodniej przyjęta płyta szczecińskiego duetu. Nie do\nwszystkich przemówiły minimalistyczne produkcje Webbera, którymi swoją drogą wyprzedził swój czas. Kontrowersje budziły\nrównież liczne odniesienia do sytuacji politycznej w Polsce, przez co album bywa postrzegany w kategoriach płyty-gazety. Główny problem „Absurdu i nonsensu” polega\njednak na tym, że najlepszy utwór artyści\nzdecydowali się umieścić jako bonus na winylowej edycji. Jest nim „Rzuć to”, czyli długo wyczekiwana i dość oczywista kooperacja Łony i Afrojaxa z Afro Kolektywu. W tym\nprzewrotnym utworze o tematyce antynikotynowej znalazło się miejsce na tyle błyskotliwości, punchline’ów i bon motów, że niektórzy mogliby obdzielić nimi całe albumy.\nTu skondensowano je w czterech minutach\nz hakiem. Porywająca konfrontacja na intelektualnych szczytach w polskim rapie.ŚCIANKA – „JEZU, JAK MAM SIEBIE DOŚĆ”\n„Utwór powstał jeszcze kiedy grał z nami basista-współzałożyciel, Wojtek Michałowski, czyli pewnie\nw 1997 roku. Grywaliśmy go co jakiś czas na koncertach,\nale na żadną płytę nie wszedł, bo były inne priorytety. Na\npewno znajdzie miejsce na którymś przyszłym albumie.\nMoże na 50-lecie działalności estradowej?” – mówi Maciej Cieślak. Oczekiwanie na nową płytę Ścianki, „Come\nNovember”, przypomina czekanie na „Duke Nukem\nForever” albo „Chinese Democracy” (dopóki się nie\nukazały). W ciągu siedmiu lat, które minęły od czasu\npremiery „Pana Planety”, Maciej Cieślak zaprezentował\ncałe mnóstwo premierowych numerów, poddawanych\nskrupulatnemu remanentowi przez die-hard fanów.\nW dalszym ciągu jednak „Jezu, jak mam siebie dość”\npozostaje najlepszą piosenką grupy spoza oficjalnego\nobiegu. To potężny i brudny rockowy szlagier w stylu\nThe Stooges (bardziej) czy Kinksów (mniej) z riffem na\npoziomie najlepszych tego rodzaju dokonań Cieślaka.\nWWW.HIRO.PLmuza 39MAMA SELITAz garażową\ntekst | MARCIN FLINTfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEZaczniemy od zgromienia mitu telewizyjnego talent show jako wydarzenia, które wszystko\nw życiu zespołu zmienia. Ale moment, może u was rzeczywiście odmieniło się niczym za\ndotknięciem czarodziejskiej różdżki?\nMikołaj: I dlatego właśnie rozmawiamy w penthousie w centrum Warszawy. Wydaje mi się, że\nżeby zmiana była odczuwalna, to taki konkurs trzeba co najmniej wygrać. Dla nas ta cała akcja\nto była chwila. Rzeczywiście mieliśmy moment, w którym otrzymaliśmy bardzo dużo propozycji\nkoncertowych, na pewno zyskaliśmy nowych fanów. Podejrzewam jednak, że bez zamieszania\nzwiązanego z programem bylibyśmy teraz w podobnym punkcie, w jakim jesteśmy dzisiaj. Mnie\nrozpoznał pan od sushi, naszego basistę Herberta – windziarz, i tyle. Koniec sławy.KWARTET MAMA SELITA,\nWARSZAWSKA FUNKCOROWA PETARDA KONCERTOWA I AUTORZY\nCZERPIĄCEJ Z WIELU\nŹRÓDEŁ PŁYTY „3,2,1…!”,\nZASZYWA SIĘ WŁAŚNIE\nW KNIEI, BY NAGRAĆ\nSWÓJ DRUGI ALBUM.\nSINGIEL JUŻ ZNAMY,\nALE NIE ODPOWIADA\nNA WSZYSTKIE KWESTIE.\nDLATEGO CZAS ZAPYTAĆ\nO SŁAWĘ, ROCK’N’ROLL,\nI BOBA MARLEYAIronicznie zabrzmiało.\nMikołaj: Pamiętaj, że show telewizyjny, o którym mówisz, to nie jest program muzyczny. Artyści\nmają pasować do scenariusza. Musi być pan, który zagra na harmoszce, pani, która zrobi z siebie idiotkę, obcokrajowiec nieznający polskiego. To wszystko jest ustalone wcześniej, trzeba mieć\nszczęście, wpasować się w koncept i nie wypaść na kretyna. Nam się chyba udało, choć były\nzakusy, by zrobić z nas rozbijających przystanki autobusowe rozbójników.\nUuu, to na co dzień nie jesteście źli?\nIgor: Wiesz co, rock’n’roll jako formuła w swojej klasycznej formie staje się pastiszem. To już nie\njest czas pijanego Axla Rose’a leżącego w hotelowym holu nad ranem. Realia są takie, że każdy\nz nas pracuje poza muzyką. Jeżeli nie chcemy się zajebać przed trzydziestką, musimy o siebie\ndbać. A że melanż jest fundamentem, który scala scenę muzyczną w Polsce, często zdarza nam\nsię popłynąć. Nie jesteśmy przecież jakimiś mnichami.\nNiby ten rock’n’roll minął, a relacja Czesława Mozila pokazuje, że przetrwał w mieszance\nwódki i formaliny zalatującej zza kulis festiwalu w Opolu.\nMikołaj: Nie trzeba być muzykiem, żeby się nachlać i porzygać. Pewnie znacznie gorzej jest na\nspotkaniach firmowych wielkich korporacji. Wiadomo, że dla pani w banku czy za sklepową kasą\njesteśmy strasznymi łobuziakami. Muzyka idzie u nas w parze z chęcią uzewnętrznienia się, niemniej to muzyka jest priorytetem. To, że mamy przesterowaną gitarę, nie oznacza, że będziemy\nrobić rewolucję. Nie każcie nam podpalać budynków!\nPrzy waszym debiucie było jednak to ukierunkowanie na czad, album miał być możliwie\nżywy, kopać dupę, oddawać koncertowy szał. Teraz jest inaczej?\nMikołaj: Mniej myślimy o energii koncertowej. Za to zależy nam, żeby ograniczyć do minimum\nsztuczność, którą wymusza studio. Nie chcemy czegokolwiek odtwarzać, raczej stworzyć sobie\nwłasną przestrzeń pasującą do tego, co chcemy powiedzieć. Przede wszystkim grać muzykę,\na rejestrować niejako przy okazji. Również dlatego bierzemy urlopy i jedziemy nagrywać do lasu,\nna koniec świata. Być cały czas ze sobą, zatracić poczucie czasu.\nPoznając was, odniosłem wrażenie, że każdy ma na tę Mamę Selitę inny pomysł, co innego\ngo kręci. Jak jest w tej chwili – suma indywidualności czy mówiący jednym głosem kolektyw?\nIgor: Po wydaniu „3,2,1…!” spojrzeliśmy w tył. Nowe kawałki zaczęły ciążyć w kierunku z czasów, gdy słuchaliśmy muzyki jako gówniarze. Przestaliśmy udawać, że jesteśmy zespołem sidemanów, wirtuozów. Po prawdzie nigdy nimi nie byliśmy. Dlatego wróciliśmy do tego, co jarało nas\nw czasach pryszczatej cery, flanelowych koszul i wytartych dżinsów. Został charakterny groove,\ntym niemniej zbudowaliśmy od nowa nasze brzmienie, zwracając się w kierunku garażowej energii.42 muzaWWW.HIRO.PLA w sumie kto w tej chwili chwyta za mikrofon w zespole? Jeszcze raper\nczy już wokalista?\nIgor: Gdzieś pomiędzy. Rap jest dla mnie cały czas środkiem wyrazu, tyle\nże minął w Selicie czas tekstów mieszczących się w estetyce hiphopowej. Rzeczywiście coraz częściej podejmuję się wyczynów wokalnych, poszedłem nawet na lekcję śpiewu, żeby lepiej kontrolować swój głos i jego emisję. Muzyka\nzespołu się zmieniła, stała się impulsywna i emocjonalna, co znalazło swoje\nodbicie w tekstach. Dużo w nowej Selicie wkładania palca w rany, zadawania\nniewygodnych pytań i szukania na nie odpowiedzi. Będzie emo.\nKto przynosi na próby kawałki?\nGrzegorz: Dużą część motywów przynoszę na próby ja, ale potem to buzuje\nw mamaselitowym kotle, każdy dodaje swój czynnik „x” i powstaje cały nasz\nMikołaj: Grzesiek podpala, my dmuchamy w ogień, żeby się rozpaliło. Bywa\ntak, że się wkurwia, bo coś wychodzi inaczej niż sobie zaplanował, za to potem okazuje się, że zaproponowanych wcześniej rozwiązań starcza na dwie\nIgor: Materiał na drugą płytę powstał w niecały rok. To oznacza, że będzie\nona bardzo aktualna, jeśli chodzi o to, jak brzmimy. Poligonem doświadczalnym\njest dla nas scena, to tu testujemy nowe patenty. Herbert wykręca chore\nbasy, eksperymentując z dwoma wzmacniaczami, Mikołaj gra na ultra-grubym\nhi-hacie, Grzesiek ściąga z całego świata graty, wywołujące erekcję u niejednego gitarzysty. Ktoś powie, że to smaczki, ale decydują o fakturze całości,\nJak myślicie, uda wam się w końcu uwolnić od etykietki polskiego\nRage Against The Machine?Grzegorz: Ciężko przewidzieć. U niektórych zakorzeniło się to w głowach\nzbyt mocno, żeby przestali nas tym karmić. Pojawia się chyba dość nowych\nrzeczy, by skoncentrować się na walorach muzycznych, nie porównaniach.\nPrzejmowaliście się w ogóle tym gadaniem?\nGrzegorz: Nie. Uwielbiam grać riffy.\nMikołaj: Ludzie znają trzy zespoły z takim składem jak nasz: Rage’ów\nwymieniłeś, zostaje jeszcze Red Hot Chili Peppers i Kazik Na Żywo. I te trzy\nnazwy padają w kółko. A mogłyby ich padać tysiące.\nIgor: Zespół grający rockową muzę z rapującym wokalem łatwo wrzucić\ndo tej szuflady. Już nie mogę się doczekać, jaka metka przyklei się do nas\npo drugiej płycie. Żeby było jasne – nie ułatwimy nikomu zadania. To bardzo\nPomoże wam w tym producent Mothashipp. Ciekawy wybór, bo facet\nwywodzi się ze środowiska reggae’owego, a ostatnio robił na przykład\npłytę soulująco-rapującej Lilu.\nMikołaj: Olo wydaje się być otwartym zawodnikiem. Odpowiada za sporo\ndobrych rzeczy, którym nie zawsze udawało się przebić, ale nam zależy najbardziej na wspomnianej otwartości. Przy okazji pracy nad singlem okazało\nsię, że do tego jest bardzo miłym człowiekiem, bez zamiarów zrobienia z nas\nMariki-bis. Można mu zaufać.\nIgor: Świetnie słyszy, co w dobie domorosłych, forsujących swoją wizję,\nwpychających estetyczną bułę bandowi producentów jest rzadkie. My mamy\nna tyle silną identyfikację brzmieniową, że potrzebujemy jedynie kogoś, by\nwcielić ją w życie.\nPoprzednio współpracowaliście z Marcinem Borsem, na polskim tle\ngwiazdą w swoim fachu.\nMikołaj: Prawda jest taka, że nie ma w Polsce gościa, o którym powiedzielibyśmy: „O, działał z tymi i z tymi, i tak właśnie chcemy brzmieć”. Rick Rubin\njest taką osobą, tyle że nie ma go tutaj.\nPonoć Kanye West zwrócił się do Rubina parę minut przed godziną zero, nieco zdesperowany, żeby ten jakoś mu ten bałagan zwany\n„Yeezusem” jakoś poukładał. Jak rozumiem, nie tego przy drugiej płycie\npotrzebuje Mama Selita?\nIgor: My też mamy nasz bałagan, ale nie szukamy producenta-sprzątaczki.\nChaotyczność to nasz walor. Olo potrafi słuchać i zrozumieć, o co chodzi artystom, z którymi pracuje. Jesteśmy dla niego wyzwaniem. Ma swoje studio,\ngdzie z całego świata zjeżdżają reggae’owe głowy, neo-soulowcy. Współpraca\nz nami to w dużej mierze obustronna ciekawość.\nPamiętam, że w tych najbardziej pionierskich czasach reggae było\njednym ze słów używanych przez was do określenia gatunkowej przynależności.\nIgor: Taaaak. To nadal wychodzi przy niektórych zapowiedziach koncertów\nczy, co gorsza, relacjach z nich.\nMikołaj: Mieliśmy wtedy po dziewiętnaście lat.\nI Bob Marley był w waszym życiu kimś bardzo ważnym, tak?\nMikołaj: Nasze wyobrażenie o świecie i muzyce, w tym reggae, było rozczulająco naiwne. Myślę, że niewielu jest muzyków, którzy przeszli w zespole\ntaką drogę, jak my. Rozwijamy się muzycznie i artystycznie.\nJak wiele waszego rozwoju i klimatu nadchodzącej drugiej płyty\nmożna wywnioskować na podstawie pokazanego singla, „Godzilove”?\nBędzie bardzo gitarowo i z popowymi refrenami?\nIgor: Album będzie mocny lirycznie i muzycznie. Nie mamy żadnych kompleksów, nie musimy nikomu nic udowadniać. Utwory są rozbujane, ale już\nnie funkowo. Raczej tak… przerażająco. „Godzilove” jest reprezentatywny jeśli\nchodzi o emocje i klimat, ale na pewno zaskoczymy mocno naszych fanów.\nJednym zdaniem daliście gitarzyście poszaleć.\nGrzegorz: Wcale nie miałem do powiedzenia więcej niż przy pierwszej płycie, bo tworzenie harmonijnie nam wychodzi. Ale wszyscy mocno poszaleliśmy\n(śmiech).WWW.HIRO.PLmuza 43JAMIE LIDELLnie tracę\nczasu na granie\ntekst | DOMINIKA WĘCŁAWEKfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEO ZNACZENIU NASHVILLE DLA NOWEJ PŁYTY, MAGII W ŻYCIU I NA SCENIE, WRESZCIE\nO ZWIĄZKU MUZYKI Z GOTOWANIEM ROZMAWIAMY Z JAMIE LIDELLEM, GWIAZDĄ\nTEGOROCZNEJ EDYCJI FESTIWALU TAURON NOWA MUZYKA\nZacznę może nietypowo, ale powiedz, czy granie na żywo materiału\nz najnowszej płyty różni się od występów ze starszymi kompozycjami?\nZdecydowanie. Jest inaczej, bo na płycie „Jamie Lidell” poszedłem mocniej\nw stronę elektroniki. Więcej jest tu skakania między różnymi automatami, samplerami, niż przestrzeni dla muzyków grających na typowych instrumentach.\nWciąż mam w pamięci twoją ostatnią wizytę w Polsce. Nie sposób zapomnieć głosu, piosenek, ale też ekipy, która towarzyszyła ci na scenie.\nTwoi muzycy wyglądali jak kosmiczni piraci. Chcesz mi powiedzieć, że\nteraz nie zabierasz ich w rejsy?\nTeraz stawiam na trio. Na scenie jestem więc w towarzystwie klawiszowca\ni perkusisty. Trzy to liczba magiczna. I o tym właśnie myślałem, że czemu by\nnie rozsiać trochę tej magii, występując na żywo. Najlepsze jest to, że w tym\nukładzie nadal możemy grać także i starsze utwory, zadbaliśmy o to, by wszystko brzmiało jeszcze inaczej. A faktycznie, moja ekipa to właśnie tacy trochę\nbardziej odjechani piraci (śmiech).\nA ty jesteś typem wygłodniałego wilka morskiego na falach dźwięków,\nkogoś, kto wciąż szuka przygody i chce odnajdywać nowe muzyczne lądy?\nTak! Zawsze chciałem pielęgnować w sobie tę ekscytację z robienia muzyki.\nDla mnie najważniejsza jest różnorodność. Gdybym miał porównać muzykę do\njedzenia, nigdy nie chciałbym dopuścić do sytuacji, w której jem to samo danie\nkażdego dnia, aż do usranej śmierci (śmiech)! Ja nie zamierzam grać tej samej\nmuzyki każdego dnia. Zamierzam więc szaleć w mojej muzycznej kuchni, tak\njakbym za każdym razem miał przygotowywać dania na wystawny bankiet.\nZ drugiej strony jest chyba cienka granica między ekscytacją a zaburzeniami uwagi, nie masz chyba czegoś w rodzaju muzycznej nadaktywności, nieustannej potrzeby dodawania, zmieniania, przekształcania nowych kompozycji?44 muzaNie, nie zauważam tego syndromu u siebie. Kiedy przyjrzeć się całemu\nmojemu dorobkowi muzycznemu, chyba łatwiej dostrzec powtarzalność.\nLubię wracać do pewnych motywów. Lubię elektronikę, wreszcie kontrakt\npodpisałem z takim, a nie innym wydawcą; Warp przecież nie wziął się w moim\nżyciu znikąd. Grałem ponad dekadę solo, śpiewałem do elektroniki. Zawsze\nchciałem robić elektroniczny soul – staram się być w tym konsekwentny, choć\nmam świadomość, że najwięcej osób kojarzyć mnie może dzięki płytom takim\njak „Multiply”. Dla mnie głos jest łącznikiem, jest jak główna oś wydarzeń, lubię\nsię zatracać w śpiewaniu, ale wolę przede wszystkim zmieniać wszystko, co\ndzieje się wokół niego. Ale staram się też nie przesadzać, nie zderzać polirytmii, afrobeatu i pieśni gregoriańskich.\nA niektórzy i tak będą narzekać, bo mówi się, że na twojej nowej płycie\npanuje przesyt pomysłów. Zamierzasz się bronić przed takimi ocenami?\nTo ciekawa sytuacja, bo ja sam chciałem stworzyć przede wszystkim bardzo\nskondensowane piosenki. Dużo przyjemności dawało mi nagrywanie utworów\nz wyrazistymi refrenami, przejściami, złożonym brzmieniem. Pracowałem nad\ntym, żeby każdy moment kompozycji się wyróżniał. Nie czuję przesytu.\nCo w takim razie było największym wyzwaniem?\nNagranie wszystkiego w domu. Miałem spore ambicje związane z tą płytą,\na kiedy nagrywa się w domu, okazuje się, że najłatwiej jest wszystko zepsuć\n„sypialnianym dźwiękiem”, czyli słuchasz potem nagrania i jednak słyszysz,\nże to było robione w pokoju, wiesz to. A ja chciałem, żeby to brzmiało jak\ndrogie studio (śmiech). Niesamowite jest to, że udowodniłem sobie, że mogę\nto zrobić sam. Że nagram swoją płytę i ostatecznie zadbam o to, by brzmiała\nW takim razie pewnie miejsce, w którym żyjesz, ma przełożenie na\ntwoją muzykę?WWW.HIRO.PLTak. Teraz mieszkam w Nashville i wiem, że to miejsce miało ogromny wpływ\nna to, jaka jest moja ostatnia płyta. Najbardziej zaś inspirowała mnie otwarta\nprzestrzeń. Wcześniej mieszkaliśmy w Nowym Jorku i to było totalne zaprzeczenie tej przestrzeni. Żyliśmy jak w małej, ciasnej szufladce bardzo stylowego\nkredensu. Teraz mam z żoną piękny dom, wychodzę sobie do ogrodu i widzę\nprzed sobą olbrzymie pola. Mam też takie poczucie spełnienia, że tu jest studio, tu jest mój port, że wreszcie po dwudziestu latach grania na scenie wiem,\nże mam ochotę wracać do domu.\nŁatwo odnaleźć nagrania, na których piętno odcisnęły twoje berlińskie doświadczenia, a już z Paryżem jest trudniej, okazał się być mniej inspirujący?\nCzasami to po prostu nie jest tak wyraźne w estetyce grania. W Berlinie\nwszystko toczyło się powoli, był relaks, śniadanie jedzone o 11:00. Z takiego\nświata trafiłem prosto do Nowego Jorku, gdzie trwa nieustanna gonitwa, wszystko\nmusi być teraz, teraz, teraz! W mentalności nowojorczyków już zakodowane jest, że\ntrzeba działać szybko, nagranie musi być gotowe już, w tej sekundzie. Kontrast\nbył potężny. Nashville za to jest bardzo naturalne, wiodę tu bardzo zdrowy żywot,\njem tylko naturalne produkty, biegam. Tu czuję, że mam przestrzeń do myślenia.\nŚrodowisko, w jakim dorastałeś, też miało duży wpływ na to, kim jesteś?\nJasne. Moja mama jest muzykiem, wciąż śpiewa w chórze. I to ona miała\nchyba największy wpływ na to, że zostałem twórcą. Po prostu muzyka była\nw moim życiu czymś zupełnie normalnym, ot, kolejnym elementem codzienności.\nMama zawsze śpiewała albo dośpiewywała coś do tego, co grali w radiu. Ja\nzawsze mogłem robić hałas, grać na różnych przedmiotach i to nigdy jej nie\ndenerwowało, ona się wtedy nawet cieszyła. Zachęcała mnie, by coś robić.\nA ja myślałem, że to właśnie jest to, co lubią dorośli, że lubią jak gram, podoba\nim się, kiedy śpiewam, więc ćwiczyłem, szukałem różnych sposobów na to, by\nzawsze czymś zaskoczyć. To niesamowite, że rodzice mają taką moc sprawczą!\nFaktycznie, ale słuchaj, twoja nowa płyta nosi tytuł, jaki zazwyczaj jest\nudziałem debiutów, względnie drugich krążków. Dlaczego?\nE tam, ktoś spisał jakieś zasady odnośnie tego (śmiech)? Muzyka powinna\nbyć wolna! Beż żadnych „powinieneś to” czy „musisz zrobić tamto”. Nazwałem\nnową płytę „Jamie Lidell”, bo mogłem. No bo dlaczego nie? Chrzanić to. Poza\ntym wielu ludzi wciąż nie wie, kim ja właściwie jestem.\nWWW.HIRO.PLNiesamowite, że każdy kolejny krążek jest w stanie przysporzyć ci\nTak, to prawda. Też bardzo to lubię.\nA jaki był najbardziej magiczny moment w twojej karierze?\nKiedy spotkałem osobiście Quincy’ego Jonesa podczas Montreal Jazz\nFestivalu. Po raz pierwszy spotkaliśmy się w takim zwariowanym momencie,\nbyło całe mnóstwo ludzi. Quincy był w świetnym nastroju, widać, że już\ntroszeczkę wypił, ale to po prostu sprawiło, że stał się otwarty. Mówił głośno,\ntrochę żartował, ale przede wszystkim mogliśmy ze sobą pogadać jak starzy\nznajomi, choć dopiero co się poznaliśmy. Kiedy byłem dzieciakiem, nie marzyłem nawet o tym, że spotkam osobiście kogoś takiego jak Quincy, a co dopiero, że będę z nim na jednej imprezie, że będziemy grać na tym samym festiwalu i że ja też będę tam jakąś gwiazdą, że moje nazwisko pojawi się także\nobok Eltona Johna, Björk. Życie jest po prostu magiczne.\nW takim razie jestem ciekawa, czy ktoś taki jak ty wie jeszcze cokolwiek\no tym, jak wygląda normalne życie. Wiesz, że wstaje się rano, sprząta,\ngotuje, jeździ do sklepu po zakupy… Masz na to czas?\nMam czas na gotowanie. Kocham pichcić, to moja największa pasja. Zanim\njednak wejdę do kuchni, zawsze idę sam na zakupy, mogę długo dobierać\nwłaściwe produkty, szukać idealnych warzyw, ziół, nowych produktów. Ale\nwiesz co ci powiem? Muzyka i gotowanie mają bardzo dużo wspólnego, pewnie dlatego tak mnie to kręci.\nW kuchni też dużo eksperymentujesz?\nPewnie! To jedna z tych czynności, którym bardzo lubię poświęcać swój czas\ni energię, po cholerę więc mam zajmować się robieniem czegoś ściśle według\ncudzego planu?! Największą przyjemnością jest kombinowanie, łączenie nietypowych składników, a potem patrzenie, jak bardzo to wszystko smakuje moim\ngościom. Rany, jak ja kocham gotować dla innych ludzi!\nNo to w takim razie trzymam kciuki za to, żebyś upichcił i dla nas coś\nwspaniałego, oczywiście muzycznie, podczas występu na Tauronie.\nDobra! Umowa stoi. Zapraszam wszystkich na moją kolację z dźwiękiem.muza 45„NIE DLA MNIE PORNO. OD PORNO\nCHCĘ MIEĆ GŁOWĘ WOLNĄ” – ZARZEKAŁ SIĘ W JEDNEJ Z PIOSENEK MACIEJ MALEŃCZUK. GDYBY LIDER HOMO\nTWISTA CHCIAŁ POZOSTAĆ WIERNY\nDAWNEJ DEKLARACJI, NAJPEWNIEJ\nMUSIAŁBY ZREZYGNOWAĆ DZIŚ\nZ CHODZENIA DO KINAPORNSTREAMstosunki\ntekst | PIOTR CZERKAWSKIfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEMainstreamowi twórcy dawno już utracili niewinność tytułowego bohatera „Big Lebowskiego”. W jednej ze scen kultowego filmu braci Coenów\npodstarzały hipis oglądał w telewizji fabułę o jednoznacznej proweniencji\ngatunkowej. Oto monter telewizji kablowej został wezwany do mieszkania\ndwóch półnagich dziewczyn. Na prowokacyjne pytanie towarzyszki: „Jak\nmyślisz, co stanie się dalej?”, Lebowski odpowiadał po namyśle: „Hm,\nfacet naprawi kablówkę?”. Bohater Coenów musi pogodzić się z tym, że\nwspółczesne kino coraz bardziej otwarcie flirtuje z branżą XXX. Pierwsze umizgi zaczęły się już jednak znacznie dawniej. Wiele osób byłoby\nskłonnych stwierdzić, że główny nurt stracił dziewictwo w roku 1972. Wtedy\nto właśnie do kinowej dystrybucji w Stanach Zjednoczonych dopuszczono\njawnie pornograficzne „Głębokie gardło”. Film Gerarda Damiano w krótkim czasie zrobił się modny na salonach i zwabił do kina postacie pokroju\nJacka Nicholsona czy Trumana Capote. Seksualna rewolucja w świecie\nfilmu dopiero się jednak rozpoczynała. Ponad 20 lat później do pęknięcia\nkolejnej bariery, z perwersyjną przyjemnością, doprowadził Lars von Trier.\nW „Idiotach” duński reżyser zszokował snobistyczną publiczność festiwalu\nw Cannes za sprawą – wypełniającego cały ekran – obrazu penisa w stanie\nwzwodu. Branża porno nie pozostaje głucha na podobne zaloty i odpowiada na nie z nawiązką. Ważną gałąź przemysłu XXX od lat stanowią\nparodie popularnych filmów: „Womb Rider”, „Whore of the Rings” czy\n„Raiders of the Lost Arse”. Podobna praktyka budzi zazdrość i pozwala\npostawić pytanie: kiedy w Polsce doczekamy się „Członka na torze”\nbądź „Ewa chce dać”?\nEKSTREMIŚCI I WSTYDNISIE\nPorno od dawna wzbudza fascynację awangardy. Jednym z najbardziej\nznanych produktów Fabryki Andy’ego Warhola pozostaje filmowy żart\no wszystko mówiącym tytule „Blow Job”. Dziś tamte tradycje kontynuuje\nchociażby Isabella Rossellini, która objeżdża światowe festiwale z kolejnymi\nodsłonami projektu „Green Porno”. Fascynujący cykl opowieści o zachowaniach seksualnych zwierząt przypomina owoc współpracy Krystyny\nCzubówny z Hugh Hefnerem. Pozór artystycznych ambicji często bywa\njednak traktowany jako alibi dla twórców epatujących estetyką szoku.\nSkandalizujący „Serbski film” bywa opisywany jako nihilistyczny komentarz\nna temat kondycji moralnej społeczeństwa doświadczonego przez wojnę\ni reżim Miloševicia. W rzeczywistości jednak – obfitujące w sceny kazirodztwa, nekrofilii i pedofilii – dzieło Srdjana Spasojevicia wydaje się po prostu\ngwałtem zadanym wrażliwości widza.\nZ podobnymi ekstremami sąsiadują dziś filmy mainstreamowe, które\npozornie trudno byłoby podejrzewać o fascynację pornografią. Perwersyjna próba pożenienia dwóch odmiennych wrażliwości prowadzi często do\nzaskakujących wniosków. Twórcy kina hollywoodzkiego bardzo przypominają jednego z bohaterów znanej z naszych kin „Dziewczyny z Monako”\nAnne Fontaine. Paryski adwokat grany przez Fabrice’a Luchiniego nigdy\nnie wziął sobie do serca słów Leszka Millera o tym, że „prawdziwego mężczyznę poznaje się nie po tym, jak zaczyna, ale jak kończy”. Choć bohater\nbez trudu uwodził kolejne kobiety, nigdy nie był w stanie zapewnić im erotycznego spełnienia. Zafascynowani porno twórcy głównego nurtu także\nw końcu oblewają się rumieńcem wstydu, poddają się tremie i ukradkiem\npowracają na bezpieczne pozycje drwiny bądź moralizatorstwa.46 filmWWW.HIRO.PLRÓŻOWE ARCYDZIEŁA\nHollywoodzkiemu kinu czasem udaje się jednak\nuczynić porno czymś więcej niż pieprznym ozdobnikiem konwencjonalnej fabuły. Niedościgłym wzorem\nopowieści o branży XXX na długo pozostanie „Boogie\nNights”. W filmie Paula Thomasa Andersona mitologiczny „American Dream” zamienia się w mokry sen\nnapalonego naiwniaka. Historia Dirka Digglera, chłopaka o małym rozumku i wielkim penisie, stanowi gorzką\nparodię opowieści z cyklu „od pucybuta do milionera”.\nMimo początkowych sukcesów bohater okazuje się\nostatecznie ponurą ofiarą swoich czasów. Podszyty\nswoistą niewinnością entuzjazm Digglera i spółki przestaje być potrzebny, gdy przemysł porno odkrywa potencjał rynku VHS. Różowa landrynka zamienia się\ntym samym w niezwykle gorzką pigułkę.\nZ charakterystycznej dla siebie perspektywy ironicznego outsidera przemysłowi porno przyjrzał się także\nMiloš Forman. W tytułowym bohaterze „Skandalisty\nLarry’ego Flynta” reżyser dostrzega kogoś w rodzaju\nmimowolnego bojownika o podstawowe swobody demokratyczne. Walka naczelnego „Hustlera” o możliwość bezkarnego prezentowania pornografii oznacza\nw rzeczywistości batalię w obronie wolności słowa. Nie\nprzeszkadza w tym kontekście fakt, że Flyntowi chodzi\nakurat o wyjękiwane z rozkoszy monosylaby.\nPoprzeczka postawiona przez Andersona i Formana\nwydaje się niezwykle trudna do przeskoczenia. Mimowszystko reżyserzy nie ustają w skazanych na niepowodzenie próbach dorównania mistrzom. Na ostatnim\nfestiwalu w Berlinie pojawiły się dwa filmy stanowiące\nniewprawne kopie arcydzieł sprzed kilkunastu lat. „Lovelace” – biografia gwiazdy „Głębokiego gardła” – opisuje światek porno lat 70. bez finezji „Boogie Nights”.\nFilm Roba Epsteina i Jeffreya Friedmana zbyt natrętnie\nskupia się na uczynieniu z bohaterki seksualnej męczennicy. Niestroniąca od melodramatycznych klisz „Lovelace” przypomina odcinek serialu „Trudne sprawy”\nzrealizowany według scenariusza Kazimiery Szczuki.\nRównie duży zawód przyniosła premiera „Prawdziwej\nhistorii króla skandali”. Choć tytułowy bohater – Paul\nRaymond – bywał nazywany angielskim Larrym Flyntem, reżyser Michael Winterbottom nie miał pomysłu na\nwykorzystanie tej analogii. „Prawdziwa historia…” budzi\nskojarzenia z egzemplarzem „Playboya” bojaźliwie\nkartkowanym pod stołem na eleganckim przyjęciu.\nNa największy mezalians zakrawałby z pozoru związek pornografii z niekryjącą swego konserwatyzmu komedią romantyczną. Filmy, dla których horyzont obyczajowej śmiałości przez lata wyznaczały jęki Meg\nRyan udającej orgazm w „Kiedy Harry poznał Sally”,\ncoraz chętniej opowiadają o seksie i nagości. Bynajmniej nie stanowi to jednak zwiastunu światopoglądowej rewolucji. Kontakt z ekstremum nie wodzi na\npokuszenie, lecz – przeciwnie – służy umocnieniu tożsamości gatunku. Twórcy z reguły dbają zresztą o to,by w odpowiednim momencie odciąć się od niewłaściwych skojarzeń i mylnie przypisywanych intencji. Joseph Gordon-Levitt zdecydował się na zmianę\ntytułu swojego reżyserskiego debiutu z – sugerującego\nobsesję na punkcie seksu – „Don Jon’s Addiction”\nna prostsze „Don Jon”. W jednym z wywiadów aktor\nz właściwym sobie wdziękiem tłumaczył: „Poprzedni\ntytuł wprowadzał niektórych widzów w błąd. Sugerował,\nże główny temat opowieści stanowi uzależnienie od\nseksu bądź pornografii, co nie do końca byłoby prawdą. To trochę tak, jakby powiedzieć, że «Sokół maltański» to film o statuetce sokoła”. Zademonstrowany\nprzez Levitta brak odwagi wcale nie musi jednak\nprzekreślać artystycznego potencjału „Don Jona”. Reżyserski debiut znanego aktora wciąż ma szansę stać\nsię humorystyczną repliką na nieznośnie kaznodziejski\n„Wstyd” Steve’a McQueena.\nZachowawczość Kevina Smitha bynajmniej nie\numniejsza także radości z obcowania z „Zack i Miri\nkręcą porno”. Tytułowi bohaterowie decydują się grać\nw – jak to mówią – jebanych filmach z pobudek finansowych, ale dzięki wspólnej pracy odkrywają łączące\nich uczucie. „Zack i Miri…” zasadza się na – właściwym najlepszym filmom Smitha – połączeniu wulgarności i ckliwości, które sam twórca celnie nazywa\n„świńską słodyczą”. Czynienie reżyserowi zarzutu\nz nazbyt romantycznego traktowania pornografii nie\nmiałoby w tym przypadku żadnego sensu. Od czasu\ndo czasu zamiast namiętnym seksem lubimy przecież\nzadowolić się czułym pocałunkiem.SAM NA SAMbliskie spotkania\nZ PODRÓŻAMI W CZASIE JEST JAK\nZ APOKALIPSĄ ZOMBIE. JEŚLI SIĘ WYDARZĄ, TO WŁAŚNIE POPKULTURA POMOŻE\nODPOWIEDZIEĆ NA PYTANIE, JAK ŻYĆ,\nGDY SF WŁAŚNIE STAŁO SIĘ REALNEtekst | KAJA KLIMEKPodobno fajnie opowiedziana fizyka jest ciekawsza niż science fiction. Istnieje jakaś jej odmiana\ndotycząca podróży w czasie, ale to temat rzeka.\nTunele i paradoksy, spoilery życia, uniwersa czasowe, światy możliwe… Pełne zanurzenie w zdroju nauki to cały dzień układania poglądowych\ndiagramów ze słomek. Lato jest, szkoda czasu,\nlepiej pooglądać filmy i seriale. Tam ci, którzy\nzajmują się praktyką teoretyczną, jak Dr Emmet\nBrown, objaśnią, co czyha na śmiałków. Choć sąfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEi tacy Doktorzy (że niby Kto?), którzy Czasem po\nprostu władają i tyle. Pewnie dopiero Christopher\nNolan w „Interstellar” ostatecznie opowie, jak to\nbędzie wszystko wyglądało. Do tej pory jest tak,\nże zwykli podróżnicy po prostu mierzą się z tym,\nco ich tam/wtedy spotyka, żeby jak Slidersi z serialu przy odrobinie farta wrócić do domu. Tak\njak zawsze, najlepiej jest działać jak Bruce Willis:\nmimo bólu głowy po wyjściu z wehikułu czasu,\nzawinąć rękawy i ingerować. Jemu gdzieś sięNIGDY NIE RÓB WCZORAJ TEGO, CO MASZ ZROBIĆ JUTRO”\nTaką prawdę głosi Regulamin Czasu w opowiadaniu „Wszyscy wy zmartwychwstali” Roberta A. Heinleina. Klasyka, więc ma mocną legitę. Czyli w sumie, w przeszłości będąc, faktów nie należy uprzedzać, a sobie samemu zdradzać tego, co się wydarzy. Najlepiej trzymać się od siebie z daleka albo nie\npatrzeć sobie w oczy, jak Doc Brown z roku 1985 temu z roku 1955. Można\newentualnie podać sobie śrubokręt ze skrzynki z narzędziami i pogwarzyć\no pogodzie, ale nic więcej. Albo jak Hermiona w „HP i Więzień Azkabanu”\n(odc. 4), w przeszłości schodzić sobie z drogi i przemykać chyłkiem na jeszcze więcej zajęć w Hogwarcie. No, ewentualnie można rzucić okiem, jak z tyłu\nprezentuje się własna fryzura. Gdy jednak dojdzie do spotkania, możliwe są\nco najmniej omdlenia albo – jeśli jakieś szalone pomysły o wspólnej podróży\nw czasie powstaną w głowie – to, co dzieje się z tym złym kolesiem w „Strażniku\nczasu”. Ogólnie wesoło może nie być.48 popkulturazgubił „Przewodnik dla podróżników w czasie”,\nwięc działa jakby jutra, wczoraj i dzisiaj nie było.\nI fajnie, bo zawsze są przy tym wybuchy i strzelaniny. Ale on też wie, że problemy nie do przejścia\npojawiają się dopiero, gdy wojażer gdzieś tam\nna trasie spotka samego siebie. Od poradników,\njak przetrwać zombie apokalipsę, aż półki jęczą.\nAle jak przetrwać urocze tête-à-tête z samym\nsobą? Jak spotkać samego siebie tu, tam i siam,\ni przeżyć?„WŁASNE JA NIGDY NIE MOGĄ SIĘ SPOTKAĆ”\nWszechświat jest w stanie dopuścić do współistnienia dwóch identycznych\negzemplarzy w jednym czasie, ale ich spotkanie może przynieść katastrofalne\nskutki – oto rozwinięcie powyższego prawidła. Wybaczcie patos, ale wychodzi\nna to, że dwie Weroniki nigdy nie staną oko w oko na krakowskim Rynku.\nAle co by było, gdyby? Odpowiedź podsuwa, nomen omen „Koniec świata”\n(2006, R. Kelly). Tu Serpentine (Bai Ling) rozważa konsekwencje, a niedaleko\ndwóch Tavernerów wznosi dłonie, by zaraz przybić sobie piątkę… Tymczasem\nniezawodny Boxer Santaros (Dwight „The Rock” Johnson) odpowiada bez\nogródek, że w chwili gdy ja i ja się spotkają, czwarty wymiar (czyli czas) zapadnie się w sobie. Okrasza swą odpowiedź soczystym przekleństwem, którego\nnie wypada cytować w żadnym z wymiarów. Czyli ustawka ja+ja, tu i teraz\nwcale nie skończy się lepiej niż jej wersja w przeszłości.WWW.HIRO.PL„JUŻ JEST WCZEŚNIEJ, KIEDY MYŚLISZ”\nPodobno dobrze wyjść za założenia, że jutra nie będzie. W sumie to zależy dla\nkogo. Dla starszej wersji wędrującej ku przeszłości to już „wczoraj”. I tak już jest\nwcześniej, kiedy myślisz – znowu (i to nie jest błąd składniowy) podsuwa Heinlein. Może lepiej wcześniej niż później? W „Looperze” dwóch Joe zamawia na\nobiad dokładnie to samo, ale nie jest to wstęp do wymiany anegdotek. Stary Joe\n(Willis) nazywa młodszego (Gordon-Levitt) „smarkaczem”, a ten w odpowiedzi\ndoradza, by starszy zrobił to, co robią starzy ludzie, i po prostu wziął i umarł.\nChoć obaj są cali, nie ma czasu na sentymenty. Nie wiadomo, o co zapytać\ntę wersję z przyszłości, bo samo jej przybycie to już największy z możliwych\nspoilerów w życiu. To lista wszystkich przegapionych okazji w załączniku. To\nspełnienie najskrytszych… rozczarowań, bo żadna z możliwych wersji nie będzie\ntą, którą sobie teraz wyobrażamy. Poza tym nikt nie ma ochoty na wykład motywowany tekstem: „Jestem z przyszłości, więc się mnie słuchaj, gówniarzu”.\nReasumując: jest to kolejna wersja ogólnej masakry.LONG LIVE AND PROSPER\nWizja Smitha jest całkiem zabawna, ale gdyby zmienić perspektywę i zapytać, czym byłaby wizyta starszego Kevina dla tego jedenastoletniego (oby\nnie samego w domu)? To mógłby być koszmar niczym wejście Saxegaarda.\nOkej, to geektalk, więc wyjaśnijmy, kto zacz. To postać z komiksu duetu\nRosiński-Van Hamme, kultowy klasyk w serii o Thorgalu Aegirssonie. Ważne,\nże spotkanie z nim oznacza szok i przerażenie, i może sprawić, że wąż Uroboros (odpowiedzialny za zapętlanie czasu) połknie własny ogon. Morał z historii\no Saxegaardzie jest taki, że ujrzenie własnego odbicia w lustrze czasu może\nsprawić, że pętla czasu się domknie. A to zazwyczaj nie oznacza happy endu.\nNo, chyba że chodzi spotkanie dwóch Spocków w różnym wieku (jak w „Star\nTreku” J.J. Abramsa). Ci z wrodzonym sobie spokojem konfrontację przyjmą\nna zimno i wymienią tylko te niezbędne informacje. A potem nawzajem życzyć\nsobie będą długiego życia w dostatku.WSZYSTKO WOLNO!\nFizyk Igor Nowikow postawił niegdyś tezę, która stanowi, że paradoksy podróży w czasie w ogóle nie mają racji bytu. Linia czasu jest jedna, a ingerencja\nw przeszłość nie zmienia teraźniejszości i przyszłości, bo nie otwiera równoległych\nuniwersów. Więc w sumie bliskie spotkanie I stopnia w przeszłości żadnemu „ja”\nnie przynosi szkody, bo zmieści się w sekwencji wydarzeń. Czyli mówiąc krótko:\nmożna wszystko. Konfrontacja z młodszym sobą może co najwyżej być nieprzyjemnym zaskoczeniem dla jednego z ja. Tak jak w hipotetycznej sytuacji,\nktórą w „Comic-Con. Epizod V: Fani kontratakują” przytacza Kevin Smith. Cytat\ndługi, ale wart czasu i kursywy: Poszedłem dziś na panel o Batmanie. Za kulisami\nnagle słyszę: „Cześć, pajęczy przyjacielu!”. Ja pier***, to Stan Lee! Gdybym mógł\ncofnąć się w czasie i powiedzieć 11-letniemu sobie, że pewnego dnia nie dość\nże będzie jeździł na Comic-Con, to będzie to robił co roku, aż zacznie go witać\nsam Stan Lee… 11-letni ja odparłby pewnie: „Dlaczego tak się roztyliśmy? Co\nsię stało? Przestań jeść. Przecież widać, że coś tu nie gra. Co mnie obchodzi\nStan Lee? Co ty jesz? To straszne. Cofnąłeś się w czasie, żeby pokazać mi coś\ntakiego?”. A potem próbuje mnie zabić, zresztą skutecznie, wyrasta na szczupłego\nKevina Smitha i zostaje prezydentem. Słodko, co?UMIESZ LICZYĆ, LICZ NA SIEBIE\nPozostaje mieć nadzieję, że w przyszłości czeka ktoś taki jak dorosły Jolan\nThorgalson (tym razem z odcinka „Korona Ogotaia”, również z serii Thorgalu).\nNie wdając się w szczegóły, ów Jolan z przyszłości to taka starsza wersja, która\nprzybędzie na wezwanie młodziaka z teraźniejszości w sytuacji, która wymaga\ninterwencji w czasoprzestrzenne kontinuum. Nie zawaha się, lecz stanie w bloku startowym i wyruszy z pomocą „młodszemu bratu”. Powie, że z tego, co się\ndzieje, nic nie rozumie, ale to żaden problem. I nie będzie pouczał. Obieca,\nże naprawi problemy z przeszłości i zrobi to. Przy okazji sprawi również, że\nteraźniejszość wskoczy na właściwe tory. A na nasze „Liczę na ciebie!” odpowie: „To dobrze, bo zawsze najlepiej liczyć tylko i wyłącznie na siebie”.WWW.HIRO.PLTrochę paradoksalnie rysują te zasady, bo ostatecznie nie wiadomo, czy lepiej przybijać ze sobą samym piątkę, czy trzymać się z daleka na kilometr. Jedno\njest pewne: bohater tu, tam i siam może liczyć tylko na siebie. I tak oto znowu\nwychodzi na to, że trzeba być jak Bruce Willis. Czyli, dziś jest pierwszy dzień\nreszty twojego życia, pamiętaj. Remake’u ani wersji drugiej poprawionej życia\nraczej nie będzie, i tak dalej. No właśnie: właściwie to co z ciągiem dalszym?popkultura 49KICK-ASSręka, noga,\nścianieWCHODZĄCY NA NASZE EKRANY 23 SIERPNIA „KICK-ASS 2”\nJUŻ NA STARCIE NAROBIŁ SPORO SZUMU PRZEDE WSZYSTKIM JEDNYM – OSKARŻENIAMI\nO GLORYFIKACJĘ PRZEMOCY.\nNIE BYŁOBY W TYM NIC DZIWNEGO – WSZAK RAZ NA JAKIŚ\nCZAS OBRYWA SIĘ ZA TO CO\nKOMIKSOWYM – GDYBY NIE TO,\nŻE OSKARŻENIA PADŁY Z UST\nJEDNEJ Z GWIAZD FILMUtekst | RADOSŁAW SPIAKfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEPrawdopodobnie nie byłoby tego całego zamieszania, gdyby nie listopadowa masakra w szkole podstawowej w stanie Connecticut. Z rąk napastnika zginęło w niej dwadzieścioro dzieci i sześcioro nauczycieli. To właśnie po niej Jim\nCarrey grający w filmie rolę Sala Bertoliniego stwierdził na Twitterze, że odcina\nsię od przemocy pokazanej na ekranie i nie może zaakceptować takiego poziomu brutalności. Studio Universal odmówiło komentarza, ale głos w tej sprawie\nzabrał Mark Millar, twórca komiksu. Odpowiedział Carreyowi: „Moje książki są\nbardzo hardcore’owe, ale filmy na ich podstawie są dopasowane do mainstreamowej publiczności. Jeśli odpowiadał ci styl pierwszej części, powinieneś\ndocenić i drugą. «Kick-Ass 2» to nie dokument! To tylko fikcja. Na dodatek unikamy typowego masowego liczenia ciał, jak inne letnie hity filmowe, a koncentrujemy się na pokazywaniu konsekwencji przemocy”. Trudno odmówić Millarowi\nracji, jednak głos Carreya narobił tyle szumu, że Amerykanie po raz kolejny\nzaczęli się zastanawiać nad skutkami pokazywania przemocy na ekranie.\nNie jest to oczywiście pierwszy taki przypadek w historii Hollywood, ale jeden\nz nielicznych, kiedy współtwórca filmu tak otwarcie opowiada się przeciw brutalności własnego dzieła. Najbardziej ironiczne jest to, że głos Carreya poszedł\nw świat i chcąc, nie chcąc, stał się jednym z elementów napędzających machinę\npromocyjną filmu. W której sam Carrey nie chce się udzielać z wyżej wymienionych powodów.\nO gloryfikowanie przemocy oskarżani byli najwięksi – Tarantino, Peckinpah,\nEastwood, Scorsese, Stone czy Park Chan-wook. Trudno było im jednak udowodnić nakłanianie do jej stosowania. Tym bardziej trudno o to mieć pretensje do ekranizacji komiksów z superbohaterami w rolach głównych. Jednak\nto właśnie po premierze ostatniej części „Batmana” Harvey Weinstein, jeden\nz najbardziej cenionych producentów w Hollywood, wezwał twórców, aby\nw końcu wzięli odpowiedzialność za wpływ brutalnych filmów na ludzi. To wynik\nmasakry w Kolorado na premierze ostatniej części trylogii Christophera Nolana. „Z tym problemem zmagam się od dawna, bo sam produkowałem filmy\npełne przemocy, ale też zdarzało się wielokrotnie, że mówiłem: «Dłużej tego\nnie zniosę, wytnijcie to». Ale wiecie, trzeba szanować reżysera. To naprawdę\ntrudny temat. Myślę, że wszyscy uznani reżyserzy, a także producenci, łącznie\nze mną, powinni usiąść przy jednym stole i przedyskutować tę kwestię, a także50 filmWWW.HIRO.PLnaszą rolę w przedstawianiu przemocy na ekranie.\nNie możemy uchylać się od odpowiedzialności”.\nOczywiście Weinsteinowi z miejsca zarzucono\nhipokryzję. Nie zmienia to jednak faktu, że kolejne\nmasakry w USA co jakiś czas wzywają hollywoodzkich decydentów do publicznego odniesienia się do\nwpływu ich filmów na społeczeństwo. To właśnie\npo strzelaninie w Connecticut przełożono premierę choćby „Jacka Reachera” z Tomem Cruise’em.\nWtedy też głos zabrał, zresztą nie po raz pierwszy,\nQuentin Tarantino. „Jestem już zmęczony, broniąc\nkażdego swojego filmu i przemocy w nich zawartej. Tragedie się zdarzają. Winni są przestępcy, nie\nfilmowcy”. Według statystyk, w aż 90 procentach\nkinowych premier znajdziemy jakieś sportretowanie\nprzemocy. Nie musi to być od razu przemoc fizyczna, coraz częściej zdarzają się i stadia przemocy\npsychicznej. Ważne, by podejść do nich refleksyjnie, co też po premierze „Django” sugerowali grający w nim Jamie Foxx i Kerry Washington.\nJak daleko można posunąć się w pokazywaniu\nprzemocy na ekranie, najlepiej udowodnili chyba\njednak twórcy kultowej już kreskówki „Happy Tree\nFriends”. Mimo że przemoc jest tam przedstawiana\nw sposób karykaturalny, nie sposób nie otworzyć\nszeroko oczu w niedowierzaniu, że właśnie zobaczyliśmy coś takiego na ekranie. Owszem, po pewnym czasie człowiek przyzwyczaja się do ścinania\ngłów, odrąbywania kończyn czy wypruwania flaków,\nale pierwsze wrażenie zazwyczaj jest piorunujące,\nszczególnie jeśli ktoś nie jest przygotowany na taką\ndawkę przemocy. Na dodatek fakt, że jest to tylko produkcja animowana, w niczym nie umniejszaWWW.HIRO.PL(a może właśnie potęguje) jej siły rażenia. Kto niewtajemniczony by się bowiem spodziewał, że urocze postacie, w tym przecież dziecko, mogą mordować się nawzajem z taką siłą, i fakt, że czynią to\nprzypadkiem, niczego tu nie zmienia. W „Happy\nTree Friends” najbardziej niesamowite jest to, że\nwidzowie, nie tylko zatwardziali fani, zazwyczaj mają\nswoje ulubione odcinki czy sposoby uśmiercania\nbohaterów. W tym zestawieniu przoduje chyba odcinek z łosiem, któremu drzewo przygniotło nogę,\na ten, odcinając ją sobie w męczarniach różnymi\nprzedmiotami, próbuje się wydostać spod konaru.\nZatwardziałym wrogom serialu, którzy obwiniają\ngo o bezsensowne pokazywanie przemocy, twórcy\nodpowiedzieli niegdyś w dość zaskakujący sposób:\n„Przecież w animacjach o Króliku Bugsie czy Tomie\ni Jerrym przemoc też jest wszechobecna. I jest pokazywana w sposób jeszcze gorszy, bo bez żadnych konsekwencji. My tylko pokazujemy, co by\nbyło, gdyby Elmer Fudd wziął strzelbę i faktycznie\nstrzelił królikowi w łeb”. Nie da się ukryć, że jest\nto dość sensowna argumentacja, ale dla wielu graficzna przemoc w „Happy Tree Friends” nigdy nie\nbędzie do zaakceptowania.\nCzasami jednak poziom przemocy jest tak duży\ni/lub tak realistyczny, że dany film nie dostaje zgody\nna dystrybucję i, co oczywiste, z miejsca staje się\ntematem gorących rozmów, z których większość\nkończy się stwierdzeniem: „W takim razie muszę go\nzobaczyć”. Mniejsza o to, czy jest tego wart; ważne,\nże „będzie rzeźnia”. Do klasycznych przykładów\ntego typu można zaliczyć „Serbski film” i „Ludzką\nstonogę”. A konkretnie jej drugą część. W Wielkiej\nBrytanii początkowo została zakazana, gdyż BritishBoard of Film Classification odmówiło nadania\nmu jakiejkolwiek kategorii wiekowej. W uzasadnieniu napisano, że choć pierwsza część była „niewątpliwie beznadziejnym i obrzydliwym filmem”,\nto jednak sposób przedstawienia stonogi jako\n„medycznego eksperymentu” był dopuszczalny.\nSequel z kolei został uznany za „seksualnie okrutny\ni obsceniczny”. Ostatecznie, po wycięciu z filmu\n2 minut i 37 sekund najbrutalniejszych scen,\nBBFC wyraziło zgodę na zaklasyfikowanie go do\nkategorii +18, chociaż skrytykowało za temat, który określiło jako „seksualne podniecenie wywołane\ndegradacją, poniżeniem i torturowaniem”. Podobnie miała się sprawa w Australii, z tym że tam najpierw nadano mu klasyfikację „tylko dla dorosłych”,\nby po ponownej recenzji odmówić wystawienia\noceny. Z powodu poziomu brutalności w USA film\npokazywano tylko podczas nocnych, limitowanych\nPodobnie miała się sprawa z „Serbskim filmem”,\nktóry został zakazany w Hiszpanii, Australii, Nowej\nZelandii, Malezji, Singapurze i Norwegii. Niektórzy\nzaliczają go nawet do kategorii „snuff films”, czyli\nprzedstawienia na ekranie prawdziwej zbrodni.\nFilmy z tego gatunku często brane są w obronę\njako klasyczne przykłady przerysowania aspektów\nprzemocy, wręcz wyśmiewające jej poziom. Nie da\nsię jednak ukryć, że realistyczne przedstawienie\nbrutalności jest doskonałym argumentem wszelkich komisji klasyfikujących filmy do dystrybucji za\nzakazem ich rozpowszechniania. Są jednak marginesem tego, co możemy na co dzień zobaczyć\nna kinowych ekranach, a tam przemoc jest na\nporządku dziennym.film 51w stylu godnym autora najbardziej wybuchowych produkcji ostatnich lat.\nZ hukiem.MICHAEL BAYczłowiek\ntekst | URSZULA LIPIŃSKAfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNENA POLSKIE EKRANY 30 SIERPNIA WCHODZI\n„SZTANGA I CASH”. TO NIE JEST KOLEJNY\nFILM, KTÓRY MICHAEL BAY ZROBIŁ TYLKO\nPO TO, ŻEBY ZAROBIĆ MILIONY. ALE GLORII\nTEŻ MU NIE PRZYNIESIE\nSzalejąca rewolucja w kinie rozrywkowym zdawała się omijać go szerokim łukiem.\nBay wytrwale trzyma się schematu, który zapewnił mu sukces piętnaście lat temu.\nGdy Christopher Nolan i Paul Greengrass z precyzją psychoterapeuty zapuszczają się\nw umysły mrocznych rycerzy walczących z bezprawiem, u niego bohaterem zostaje\nfrajer z sąsiedztwa, właściciel samochodu zmieniającego się w robota. W sztafażu\nolśniewających efektów specjalnych Batman i James Bond przeżywają rozterki,\nkwestionując sens swojego postępowania. On zaś rozpoczyna film widowiskowym\nwybuchem (potem kolejnym i jeszcze jednym…), wystawia Ziemię na śmiertelne\nniebezpieczeństwo i kończy eksplozją większą niż wszystkie wcześniejsze razem\nwzięte. W dobie mody na coraz inteligentniejsze wersje „cierpień młodego superbohatera”, Michael Bay bezwstydnie przyznawał: ogłupianie widzów to nie zbrodnia.\nFACET, KTÓRY ROBI DUŻO HAŁASU\nEncyklopedie podają jego nazwisko jako synonim reżyserskiego beztalencia.\nKrytycy w ogóle nie tytułują go reżyserem, tylko „facetem, który robi w kinie dużo\nhałasu”. Obarcza się go winą za obniżenie poziomu ekranowej rozrywki. Ale jemu\nnie przeszkadzają ani nominacje do Złotych Malin, ani złe recenzje. – Za to mam\nświetne recenzje od Amerykańskiego Banku – przekonuje. I ma rację.\nDrogę artystyczną Baya najcelniej zilustrowałby wykres rosnących notowań\ngiełdowych. Zadebiutował w 1995 roku przebojowymi „Bad Boys” i stał się najmłodszym reżyserem, który przebił barierę 100 milionów wpływów z filmu. Żadna\nz jego późniejszych ośmiu produkcji nie zarobiła mniej. „Twierdza” przyniosła\n335 milionów dolarów, „Armaggedon” – prawie dwa razy tyle. Rekordem na liście\npozostają „Transformers: Zemsta upadłych” z 838 milionami dolarów na koncie.\nImponujące wpływy z produkcji Baya nieźle namieszały w kinie w połowie lat\ndziewięćdziesiątych. Dzięki nim subiektywna wartość artystyczna przestała klasyfikować film jako sukces, porażkę czy wydarzenie. Zaczęto to mierzyć wysokością box\noffice’owych słupków. W górę poszły kwoty inwestowane w reklamę. „Pearl Harbor”\nwprowadzono do kin z pompą za dziewięćdziesiąt milionów dolarów, czyli trzy razy\nwyższą niż wówczas wydawano na premierę przeciętnej superprodukcji. W świecie\nBaya się nie oszczędza. Do legendy przeszła jego ofiarność podczas kręcenia „Bad\nBoys”. Z własnej gaży oddał 25 tysięcy dolarów na powtórzenie eksplozji, która\nz powodu deszczu nie wyszła za pierwszym razem. Do „Pearl Harbor” dołożył sześć\nmilionów, bo budżet wysokości 134 milionów dolarów wydał mu się zbyt skromny.\nPracujący z nim aktorzy narzekają, że na planie reżyser nie zwraca na nich uwagi.\nNajbardziej pochłania go praca nad efektami specjalnymi i widowiskowymi wybuchami. Pociąg do eksplozji towarzyszy mu zresztą od dziecka. Mając trzynaście lat,\npodłożył petardy pod zestaw kolejowy, który dostał na gwiazdkę i nakręcił wszystko kamerą ukradzioną mamie. Zabawa zakończyła się przyjazdem straży pożarnej,\nspaleniem dywanu i szlabanem. Bay wszedł więc na szlak hollywoodzkiej kariery52 filmAKCJA MAKSYMALNIE PODKRĘCONA\nDwa lata później trafił do najlepszej szkoły kręcenia superprodukcji,\njaką można sobie wyobrazić: na plan „Poszukiwaczy zaginionej arki”.\nCodziennie podpatrywał Stevena Spielberga i George’a Lucasa. – Koledzy strasznie zazdrościli mi tej pracy. A ja nie odczuwałem zachwytu.\nPatrzyłem na to, co robi Spielberg i wydawało mi się, że kręci kompletnie\npomylony film – wspominał ten epizod Bay. Paradoksalnie, to właśnie\npraca przy „Poszukiwaczach zaginionej arki” była przełomem w jego\nżyciu. „Kompletna pomyłka”, obserwowana od strony kulis, na ekranie\nokazała się porywającym widowiskiem w oprawie oszałamiających efektów komputerowych. Oglądając ten film, Bay zrozumiał, na czym polega\nmagia kina. Zapragnął zostać takim czarodziejem.\nKarierę filmowca rozpoczął w wieku 24 lat od kręcenia teledysków\nm.in. dla Meat Loafa, Tiny Turner i Lionela Richiego. Jego klip do piosenki „Sacred Emotion” uratował nawet więdnącą karierę Donny’ego\nOsmonda. W czasach raczkującego MTV teledyski Baya wyróżniały się\nnadspodziewanym profesjonalizmem realizacji i zdolnego twórcę szybko\nprzechwycił rynek reklamowy. Jeszcze zanim zaczął mordować szare\nkomórki swoimi superprodukcjami, poprawił stan wapnia w naszych\norganizmach. Zrobił słynną reklamówkę o Aaronie Burrze z kampanii\n„Got Milk?”. Niepozorny filmik podniósł sprzedaż mleka w USA o blisko\ndziewięćdziesiąt procent i dał początek jednej z najefektowniejszych akcji\nspołecznych w historii. „Aaron Burr” rozsławił Baya w branży reklamowej, przynosząc mu nagrodę Srebrnego Lwa na festiwalu w Cannes.\nPosypały się propozycje. W ciągu pięciu lat młody reżyser wszedł na\nszczyt, z którego nie było widać żadnych celów do osiągnięcia. Przynajmniej nie w świecie teledysków i reklam.\nWtedy w jego życiu pojawił się Jerry Bruckheimer, producent przebojowych „Top Gun” i „Gliniarza z Beverly Hills”. To on zaproponował\nBayowi spróbowanie sił w Hollywood i umożliwił mu wyreżyserowanie\n„Bad Boys”. Panowie stanowili nadzwyczaj dopasowaną parę. Mieli podobne spojrzenie na kręcenie superprodukcji i prostą receptę na sukces. Po prostu rozmontowali schemat filmu akcji na czynniki pierwsze,\nkażdy z nich maksymalnie podkręcili i poskładali z powrotem w – mniej\nwięcej – spójną całość. Nikt nie wiedział, jak i dlaczego ten przepis na\nkino działa. Ale skoro odnosił imponujący sukces, uznano go za dobry\nwzór do naśladowania. Rozpoczęła się inwazja scenariuszy kserujących\nzaproponowany przez Baya model: „Dzień niepodległości” i „Godzilla”\nRolanda Emmericha, „Air Force One” Wolfganga Petersena, „Dzień zagłady” Mimi Leder. Filmy akcji sięgały osiemdziesięciu procent wszystkich kręconych w Hollywood produkcji i stanowiły najbardziej dochodową gałąź przemysłu. Machina gnała coraz szybciej i nie wiadomo dokąd\nten szał by zawędrował, gdyby nie zamach na World Trade Center.\nTragedia z 11 września 2001 roku skutecznie przegoniła masy z sal\nkinowych wyświetlających widowiska katastroficzne. Niedługo później\nBay rozstał się z Bruckheimerem. Po tym spektakularnym rozwodzie,\nreżyser porwał się na kino utopijne z ambicjami i nakręcił „Wyspę”.\nFinansowo film utonął, zarabiając 40 milionów dolarów więcej niż\nkosztował. Wtedy z ust Baya padła sakramentalna obietnica: kolejny\nfilm zrobię bez efektów specjalnych. Ale zaraz dostał od Spielberga\npropozycję wyreżyserowania „Transformersów”. Marzenie o współpracy ze Spielbergiem było silniejsze niż inne deklaracje.\nPrzy „Transformersach” Bay kompletnie stracił umiar. Nakręcił setki\nmetrów taśmy, które montowały aż dwadzieścia cztery osoby. Krytycy\nw żartach uznali bajkę o robotach za pełnometrażową reklamę zabawek\n– symboliczny powrót reżysera do korzeni. A Bay mógł dopisać do\nżyciorysu kolejny sukces, bo tym filmem wszedł na nową falę wznoszącą. Dlatego ledwie miesiąc po zakończeniu zdjęć do „Transformersów” był już na planie drugiej części. Ale już kręcąc „Transformers 3”,\nopowiadał, że najbliższy urlop spędzi na planie kameralnej mrocznej\nkomedii w klimacie „Pulp Fiction” i „Fargo”. Tak właśnie widział „Sztangę\ni cash” – historię dwóch mięśniaków, którzy zostają kryminalistami. Czy\nten krok coś oznacza w karierze Baya? Przerwę od superprodukcji?\nA może faktycznie jakiś poważniejszy od nich odwrót? Czas pokaże.\nWiadomo jednak, że „Sztanga i cash” to kino dla Baya wręcz kameralne:\npodobno w tym filmie pojawia się tylko… jedna stłuczka.\ntekst | PIOTR PLUCIŃSKIGDY OGŁASZANO TEGOROCZNY PROGRAM\nFESTIWALU TRANSATLANTYK, NA WIEŚĆ\nO RETROSPEKTYWIE TWÓRCZOŚCI STANLEYA\nKUBRICKA ROZPĘTAŁA SIĘ MAŁA BURZA.\n„GDZIE «DR STRANGELOVE»?”, „PRZEGLĄD\nKUBRICKA BEZ «SPARTAKUSA»?!”, „ZABRAKŁO «BARRY’EGO LYNDONA»” – INTERNETOWE\nFORA PRZEKRZYKIWAŁY SIĘ W ZARZUTACH,\nPRZYPOMINAJĄC, ŻE PO 14 LATACH OD\nŚMIERCI KUBRICKA JEGO TWÓRCZOŚĆ\nWCIĄŻ WZBUDZA ŻYWĄ DYSKUSJĘ\n– NAWET W TAK BANALNEJ KWESTII\nNa Transatlantyku wyświetlonych zostanie sześć filmów mistrza: „Zabójstwo”\n(1956), „2001: Odyseja kosmiczna” (1968), „Mechaniczna pomarańcza” (1971),\n„Lśnienie” (1980), „Full Metal Jacket” (1987) i „Oczy szeroko zamknięte” (1999).\nWybór wydaje się tyleż oczywisty, co konieczny – prawa do aż pięciu z nich są\nw posiadaniu jednej firmy, a o wypożyczenie ładnej, cyfrowo odnowionej kopii wcale nietrudno. I choć brak wystawnego „Spartakusa”, wciąż nienależycie\ndocenianego „Barry’ego Lyndona” czy hołubionego przez widzów „Dr Strangelove” faktycznie może wydawać się dotkliwy, to tytuły, które w retrospektywie\nsię znalazły, układają się w tematycznie zwięzłą całość – zbudowane z monumentalnych, łatwo zapadających w pamięć obrazów, stanowią sześć precyzyjnych pociągnięć pędzla wybitnego artysty.\nNieważne, czy będzie to otwarta walizka z tańczącymi na wietrze banknotami, onieśmielająca panorama kosmosu, wpatrujący się w nas obłąkaniec\nz umalowanym okiem, chłopczyk przemierzający hotelowe korytarze na swym\ntrójkołowym rowerku, improwizowana musztra czy nocny rytuał z maskami\n– każda z tych scen jest czytelnym, wyprzedzającym swoje czasy, natychmiast rozpoznawalnym symbolem twórczości Kubricka, na którą z perspektywy czasu nauczyliśmy się spoglądać z należnym uznaniem. Paradoksalnie, dziś\n– 50, 30, 15 lat od ich powstania – docenia się je bardziej niż w dniu premiery.\n„Zabójstwo”, pierwszy „poważny” (bo zrealizowany dla dużego studia po\nkilku niskobudżetowych, pół-amatorskich próbach) film Kubricka przepadł\nw kinach – pomimo przychylnych recenzji w prasie, przyrównujących go do\nnowatorskich dokonań Orsona Wellesa, kryminał o nieudanym skoku przyniósł54 filmfoto | STANLEY KUBRICKstudiu United Artists straty w wysokości blisko jednej trzeciej ustalonego\nbudżetu. Patrząc nań dzisiaj, jest to zupełnie zrozumiałe: pozbawiony typowej chronologii, świadomy swojej przynależności do nurtu noir, film Kubricka\nsprzeciwiał się ogranej formule gatunkowej, próbując wyraźnie zakreślić jej\n„Ten gatunek przypomina walkę z bykiem; to rytuał, wzór dający do zrozumienia, że bohater-kryminalista nie skończy dobrze” – powiedział sam Kubrick. – „Świadomość ta uprzedza fakt, że mu się nie uda, przez co samo\nzakończenie jest łatwiejsze do zaakceptowania”. Celowo prześwietlając\nfabularny schemat „Asfaltowej dżungli”, Stanley mruga do nas za sprawą\nskrupulatnie dobranych ujęć, szablonowych postaci i łatwych do skojarzenia\ntwarzy aktorów. „Zabójstwo” to rodzaj meta-kina czy wręcz filmowego eseju\n– pasjonująca układanka dla osób obeznanych w gatunku.\nDziś trudno w to uwierzyć, ale zrealizowana przeszło dekadę później\n„2001: Odyseja kosmiczna” początkowo zapowiadała się na spektakularną,\nzarówno pod względem artystycznym, jak i finansowym, klapę. Filozoficzna\nepopeja science fiction, będąca próbą naukowego określenia przyszłości jako\npewnej wiadomej, spotkała się z niezwykle surowym przyjęciem ze strony\nkrytyków, publiczność niechętnie dawała jej szansę na dużym ekranie, zaś\nw trakcie ceremonii oscarowej film uhonorowano jedynie statuetką za efekty\nwizualne (to jedyny Oscar, jakiego kiedykolwiek otrzymał Stanley Kubrick).\nSam Woody Allen powiedział: „Gdy widziałem «Odyseję» po raz pierwszy,\nnie spodobała mi się. Ale nie wiedziałem wówczas, że mam do czynienia\nz dziełem artysty, który wyprzedza mnie o całe lata”.\nI choć należyte docenienie skomplikowanego traktatu Kubricka było\nkwestią czasu, to sukcesem finansowym okazał się on dość przypadkowo, głównie dzięki poczcie pantoflowej. Upaleni pejotlem lub będący pod\nwpływem LSD młodzi ludzi ochoczo doświadczali kosmicznej wizji Kubricka\nna dużym ekranie, oglądając go nawet kilka razy w tygodniu. Dziś sytuacja\nwygląda zupełnie inaczej. Redystrybucja „Odysei…” przyniosła łączne zyski sięgające blisko 200 milionów dolarów, a sam film regularnie trafia na\nczołowe miejsca list najlepszych i najważniejszych dokonań kinematografii.\nCo odróżnia go od dzisiejszych produkcji sci-fi? To, że oprócz zobaczenia\nkosmosu, możemy go także poczuć – doświadczyć nieuchronnego upływu\nczasu, przepływu świadomości.\nPremierze „Mechanicznej pomarańczy”, adaptacji anarchistycznej powieści\nAnthony’ego Burgessa, towarzyszyło sporo kontrowersji. Jako pierwsi szturmWWW.HIRO.PLprzypuścili najbardziej wpływowi krytycy, m.in. Roger Ebert i Pauline Kael, pisząc, że jest to „bezmyślny”, „wulgarny i niepotrzebnie brutalny” „ideologiczny\nbałagan”. W rzeczywistości, pod płaszczykiem dosłowności Kubrick przemycał\nna ekran śmiałą wizję ostatecznego upadku mieszczańskiej cywilizacji, która\nza sprawą postępujących represji doprowadziła do zaniku wrażliwości.\nCierpką ironią jest w tym kontekście fakt, że ówczesna widownia, nieprzygotowana na tak drastyczny, pełen przemocy i seksualności przekaz, całkowicie się nim zachłysnęła. Spory sukces finansowy „Mechanicznej pomarańczy”\nuzależniony był w dużym stopniu od niepohamowanej, bezrefleksyjnej żądzy\ndoświadczenia filmowego ekstremum. Znane są nawet przypadki, kiedy film\nKubricka zainspirował prawdziwą przemoc – po jednym z takich incydentów\nreżyser wycofał film z dystrybucji w Wielkiej Brytanii, gdzie wówczas mieszkał\ni zakazał publicznego wyświetlania go tam do czasu jego śmierci. „Niewielu\nwtedy zrozumiało ten film” – powiedział po latach autor literackiego pierwowzoru. „Ja sam go nie rozumiałem; wykraczał daleko poza założenia mojej książki,\nznacząco je pogłębiając”.\nTakiego szczęścia Kubrick nie miał przy adaptowaniu „Lśnienia” Stephena\nKinga. Pisarz, pomimo wyjątkowo swobodnego stosunku do filmowych wersji\nswoich powieści, nigdy nie krył rozczarowania i złości związanych z filmem\nKubricka, pewnego razu nazywając go nawet jedyną adaptacją swojej książki,\nktórej kiedykolwiek nienawidził. Także pierwsze opinie widzów i krytyki nie były\nzbyt przychylne – film otrzymał dwie nominacje do Złotych Malin (za reżyserię\ni główną rolę kobiecą), a przed premierą w Europie został przez Kubricka skrócony o 25 minut (co akurat wyszło filmowi na dobre, ale wynikało przede wszystkim z artystycznej kapitulacji po nieprzychylnych reakcjach widzów w Stanach).\nTakże tym razem czas pozwolił w końcu należycie docenić „Lśnienie”\n– przeszło trzy dekady od powstania uważany jest on za jeden z najbardziej\nprzerażających, skomplikowanych i wielowarstwowych filmów wszech czasów.\nSwoistym potwierdzeniem jego maestrii i niedoścignionej precyzji są narosłe\nwokół filmu mity, interpretacje i teorie spiskowe. Na przestrzeni lat kolejni\nhistorycy, fachowcy, krytycy i – po prostu – fascynaci rozłożyli film Kubricka na\nczynniki pierwsze, doszukując się w kolejnych scenach rozmaitych znaczeń, od\ncierpkiego głosu w sprawie losu rdzennych Indian, po… przyznanie się Kubricka\ndo rzekomego nakręcenia lądowania Apollo 11 na Księżycu. W roku 2012 na\ntemat mnogich znaczeń filmu powstał nawet specjalny dokument – „Pokój 237”.\n„Full Metal Jacket” to film ze wszech miar spóźniony. Pomysł nakręcenia filmu\no Wietnamie przyszedł Kubrickowi do głowy jeszcze pod koniec lat 70., ale ze\nwzględu na długi okres produkcyjny na ekrany trafił dopiero w roku 1987, już\nWWW.HIRO.PLpo najważniejszych dla tego zagadnienia dokonaniach, a tuż przed całą falą\nnaśladowniczych produkcji. Pomimo odrębnego podejścia, film spotkał się\nz wyjątkową rezerwą ze strony publiczności i okazał się znacznie mniejszym\nsukcesem, niż początkowo zakładano. Także fachowe opinie, pomimo na ogół\nprzychylnego tonu, cechowały się rezerwą – pisano m.in., że „Full Metal Jacket”\njest ciekawym, ale zdecydowaniem najsłabszym z dotychczasowych osiągnięć\nKubricka. Do tego wytykano mu antypatriotyczne, „zdradzieckie” podejście,\nbowiem reżyser zdecydował się ukazać tyleż piekło wojny, co dysfunkcyjny\naparat wojskowy, który do udziału w niej przygotowuje.\nPubliczność tymczasem wychwyciła z filmu to, co wydało jej się w danej\nchwili najbardziej atrakcyjne. Olbrzymią popularnością cieszyła się pierwsza\npołowa, pokazująca dehumanizujący proces szkolenia w amerykańskiej armii.\nMiast surowego społecznego komentarza dostrzegano tam jednak przede\nwszystkim postać nieubłaganego sierżanta Hartmana, nieustannie poniżającego\nswoich podopiecznych – rola zagrana przez R. Lee Ermeya, wówczas prawdziwego instruktora z wojskowych obozów przygotowawczych, stała się przedmiotem kultu, a część widzów otwarcie przyznawała, że w trakcie ponownej wizyty w kinie obejrzała tylko tę część, w której jego postać się pojawia. „Zupełnie\nnie o to nam chodziło” – wspominał po latach aktor. „Mojej roli nie da się w pełni\nzrozumieć, jeśli nie zobaczy się tej połowy, w której już się nie pojawiam”.\nOstatni film Kubricka, „Oczy szeroko zamknięte”, uważa się często za ten\nnajmniej idealny, daleki od doskonałości i przenikliwości pozostałych. Tymczasem sam Kubrick na krótko przed śmiercią, jeszcze przed premierą kinową\nzdążył powiedzieć, że to właśnie z niego w całej swojej twórczości jest najbardziej zadowolony. Czy dlatego, że kręcił „Oczy…” rekordowo długo (łącznie 46 tygodni bez przerwy, rekord Guinnessa!), a zwykłe ujęcie uścisku dłoni\npotrafił powtórzyć kilkadziesiąt razy, zanim był zadowolony z końcowego efektu? Film spotkał się z pozytywnymi recenzjami, ale jego sukces wynikał przede wszystkim z przedwczesnej śmierci Kubricka i udziału gwiazdorskiej pary\n– Toma Cruise’a i Nicole Kidman.\nW poczynionej przez niego chirurgicznej wiwisekcji rozpadu związku doszukiwano się analogii do kryzysu w małżeństwie odtwórców głównych ról,\na intrygującą symbolikę zredukowano do roli pretensjonalnej mistyki. Tymczasem, jeśli spojrzeć na ów film między wierszami, można w nim dostrzec\nwnikliwą, przemyślaną do ostatniego kadru obserwację na temat współczesnej,\nkruchej obyczajowości. „Po premierze w 1999 «Oczy szeroko zamknięte»\nspotkały się z powszechnym niezrozumieniem” – napisał w przedmowie książki\npoświęconej jego twórczości Martin Scorsese. „Jeśli spojrzeć w przeszłość,\nnie powinno to dziwić. Pierwsze reakcje na każdy z jego filmów (nie licząc tych\nnajwcześniejszych) pełne były niezrozumienia”.film 55NEONYrewolucja\ntekst | JAN PROCIAKWidoczne ze sporych odległości mogą służyć\njako punkty odniesienia. Dzięki nim budynki stają\nsię rozpoznawalnymi i znanymi, jak np. The Pleyel\nna przedmieściach Paryża z czasem nazywano\n„Bayer”, a następnie „wieżą Philipsa” – od znaków\nneonowych umieszczanych na jego dachu. Ich prostota i świetlisty kształt sprawiły, że szybko stały się\nśrodkiem artystycznej ekspresji. W końcu mało jest\nrzeczy tak wyraźnych i czytelnych jak neon. Odpowiednio wykorzystane potrafią być bardziej dosadne\nniż jakikolwiek manifest. Z drugiej strony ich reklamowy kontekst sprawia, że bardzo łatwo ulegają\nmanipulacjom wszelkiego rodzaju. Stąd niewielka\nliczba neonów, które na trwałe zapisały się w historii\nsztuki. Z tego też powodu artyści tak chętnie sięgają po tę formę wypowiedzi. Popularny jest pogląd,\nże każdy artysta wizualny choć raz w swojej karierze musi spróbować neonu.\nSam neon po raz pierwszy zapłonął na paryskiej\nulicy ponad 100 lat temu. Ich twórca Georges Claude\nnie spodziewał się chyba, jakie zastosowania może\nmieć jego wynalazek. Szklane rurki wypełnione szlachetnymi gazami, które można dowolnie formować\ni zabarwiać różnymi kolorami (kolor świecenia może\nzależeć od składu gazu wewnątrz rury, koloru szkła\nlub zastosowania odpowiedniego luminoforu) zostały\nzaanektowane przez sztukę już w latach 40. XX wieku, np. neony Gyuli Kosice i argentyńskiej grupy\nMADI. Za pionierską pracę na Starym Kontynencie\nuznaje się „Ambiente Spaziale” Lucia Fontany z 1951\nroku. Jednak prawdziwa eksplozja popularności tego\nmedium przyszła wraz z pop-artem, w którego strategie idealnie się wpisywał. Z czasem do swoich realizacji zaczęli go włączać artyści związani z kolejnymi nurtami, a po chwilowym przestoju ostatnio znów\nprzeżywa sporą popularność.\nNeony mimo ograniczonej formy dają szerokie\npole do popisu. Od pojedynczych słów po skomplikowane rysunki światłem. Mogą zarówno oślepiać,\njak i olśniewać, oscylując między poezją a deklara-56 designNEONY SĄ NIEODŁĄCZNYM\nMIAST. OD WARSZAWSKICH\nSŁOIKÓW PO PRL-OWSKIE\nNOC I OZDABIAJĄ KOLEJNE\nBUDYNKI. ODZWIERCIEDLAJĄ EKONOMICZNĄ SIŁĘ\nI PRESTIŻ METROPOLIIfoto | MATERIAŁY PROMOCYJNEtywnością. Dobrym przykładem jest praca Barnetta\nNewsmana „Who’s afraid of red, yellow and blue?”,\nw której poszczególne słowa pisane są kolorami,\nktóre opisują. Minimum formy, maksimum treści\ni szerokie pole do interpretacji. Podobną strategię\nwykorzystywał Joseph Kosuth, tworząc neony głoszące, że są tym, czym są. Właśnie ci artyści wytyczali szlaki neonowego medium i tworzyli grunt\npod kolejne realizacje. Z czasem zaczęły być one\nwpisywane w większe projekty, choćby obrazy-obiekty Martiala Raysse.\nIkoniczne stały się projekty autorstwa Dana Flavina, który niemal w pełni poświęcił się tworzeniu\nneonów. Najczęściej korzystał on ze standardowych\nneonów przemysłowych, dążąc do maksymalnej prostoty formy, i często odnosił się do ikonicznych dzieł\nsztuki, wchodząc z nimi w specyficzny dialog. Bardziej plastyczne wykorzystanie tego medium mamy\nu Keitha Sonniera, który używał neonu jako kreski\ni tworzył z nich różnorodne kształty i kompozycje.\nZwolennicy neonów powinni wybrać się do warszawskiego Muzeum Neonu, które zajmuje się dokumentacją i ochroną polskich reklam świetlnych\npowstałych w okresie po II wojnie światowej.\nSzczególnie zaś tymi neonami, które były odpowiedzią na szarzyznę PRL-u. W tamtych czasach nie\nbyły one produkowane masowo, ale dzięki temu, że\ntworzyli je artyści tacy jak Eryk Lipiński i Tadeusz\nGronowski, do dziś zachwycają unikatowym wzornictwem i estetyką. W komunistycznej Polsce produkcja neonów objęta była rygorystycznymi zasadami. Monopol w dziedzinie reklamy zewnętrznej\nna terenie całego kraju miało Przedsiębiorstwo Usług\nReklamowych „Reklama”, powołane przez Ministerstwo Handlu Wewnętrznego, a same neony dostosowywano do architektury określonych budynków.\nW Muzeum można zobaczyć kilkadziesiąt z tych\nrealizacji, a także przekonać się, że dzięki wykorzystaniu światła i barwy neony są wciąż niewyczerpalnym źródłem inspiracji.ANNIE LEIBOVITZerotyzm, śmierć\ntekst | MICHAŁ HERNESfoto | ANNIE LEIBOVITZOD SŁAWY BARDZIEJ INTERESUJE JĄ BYCIE\nDOBRĄ W SWOIM FACHU. NIE BOI SIĘ ZAKOCHAĆ W LUDZIACH, KTÓRYCH FOTOGRAFUJE.\nZASŁYNĘŁA ZDJĘCIAMI NAGIEJ DEMI MOORE,\nBĘDĄCEJ W ZAAWANSOWANEJ CIĄŻY, I NAGIEGO JOHNA LENNONA, WRAZ Z YOKO ONO, NA\nCHWILĘ PRZED ŚMIERCIĄ SŁYNNEGO MUZYKA.\nANNIE LEIBOVITZ JEST ARTYSTKĄ WYJĄTKOWĄ\nI BEZKOMPROMISOWĄ. TO PRAWDZIWY FOTOGRAFICZNY HEROSWielu fotografów zapewne z zazdrością patrzy na „modelów”, których udało się\njej uwiecznić – od pisarza Huntera S. Thompsona począwszy, przez boską Angelinę\nJolie, na koszykarzu LeBronie Jamesie skończywszy. Fotografie autorstwa Annie\nLeibovitz przedstawiają zarówno wielkich celebrytów, jak i portrety bez ludzi czy\nurywki z jej prywatnego życia. Amerykanka portretowała nie tylko swoją rodzinę,\nale też wielką przyjaciółkę, pisarkę Susan Sontag.portretujące zmagania tej pisarki z chorobą. Na cztery intymne i przejmujące zdjęcia\nskłada się chociażby to, na którym widać, jak przykrywa dłonią amputowaną pierś,\ngdy leży w wannie. Nie brakuje też fotografii z chemioterapii i jej ciała, kiedy odeszła\njuż z tego świata. Jakby tego było mało, kilka tygodni później na raka umarł ojciec\nAnnie Leibovitz. Jego odchodzenie także zostało uwiecznione. Oglądanie tych\nprzejmujących dzieł porusza i prowokuje do refleksji.Zdjęcia rodzinne charakteryzuje przeważnie mały format i czarno-biały kolor. Co\nciekawe, to Sontag jest autorką fotografii przedstawiającej nagą i ciężarną Annie\nLeibovitz. To prawdziwy rarytas. Przejmujące są natomiast fotograficzne arcydziełaCo ciekawe, w jej pracach erotyzm bardzo często spotyka się ze śmiercią. Można\nto zaobserwować przykładowo na słynnym portrecie Cindy Crawford z 1993 roku.\nModelka pozuje na nim nago z wężem, który oplótł jej ciało. Arcydziełem jest nato-58 fotoWWW.HIRO.PLmiast fotografia przedstawiająca nagich Yoko Ono\ni Johna Lennona, wykonana na chwilę przed tym,\njak słynny muzyk został zamordowany. Wiele osób\nznających tę parę powiedziało, że Leibovitz perfekcyjnie i z wyczuciem uchwyciła istotę ich związku.\nMówiąc szczerze, trudno się z tym nie zgodzić.\nSłynna fotograf zaczynała w magazynie „Rolling\nStone”, gdzie jej redakcyjnym kolegą był między\ninnymi kontrowersyjny amerykański pisarz, Hunter\nS. Thompson. Po latach Leibovitz wspominała, że\nnarkotyki były w redakcji na porządku dziennym,\na jako że mocno weszła w to środowisko, nie udało\nsię jej ich uniknąć. Później przyznała, że ciężka praca\npołączona z intensywnym imprezowaniem mocno\nodbiła się na jej zdrowiu. Swoją drogą, narkotyczne\nodjazdy z autorem „Las Vegas Parano” to kolejna\nrzecz, której wiele osób zapewne jej zazdrości.\nKiedy zyskała duże uznanie, rozpoczęła współpracę\nz innymi czasopismami, na przykład z „Vanity Fair”.\nChociaż lubi prowokować i cechuje ją wielka odwaga,\njednocześnie robi to z wyczuciem, czułością i smakiem. Dlatego nie odmawiają jej największe osobistości tego świata, łącznie z prezydentem Obamą i jego\nmałżonką. Absolutnie nie jest przesadą stwierdzenie,\nże czego by się nie dotknęła, zamienia w fotograficzne złoto. W związku z tym, to właśnie jej powierzono fuchę oficjalnego fotografa igrzysk olimpijskich\nw Atlancie. Nie można też nie wspomnieć o wystawie\n„Kobiety”, portretującej pełen przekrój pań – od dziewczyn do towarzystwa w Vegas, po te pracujące w kopalniach czy nawet farmerki. Bajecznym pomysłem\njest sesja, w ramach której największe światowe\ngwiazdy wystylizowano na postacie z bajek Disneya.\nPoza tym Leibovitz uwieczniła między innymi aktualnego Jamesa Bonda, czyli Daniela Craiga. Listę jej\nmodeli można by wymieniać długo i zastanawiać\nsię, czy przypadkiem nie ma końca. W 1975 roku\nczłonkowie zespołu muzycznego The Rolling Stones\nzaproponowali fotografce, by towarzyszyła im z aparatem w czasie ich trasy koncertowej po świecie.\nDzięki temu powstało mnóstwo fantastycznych fotograficznych dzieł, chociażby ikoniczne fotografie\nprzedstawiające Micka Jaggera i Keitha Richardsa.\nW intrygujący sposób uwieczniła również innych\nlegendarnych muzyków, na przykład Boba Dylana\ni Patti Smith.\nZupełnie inny klimat towarzyszy jej wystawie i albumowi „Pilgrimages”, będącym odpoczynkiem od\nzleceń i powrotem do pełnej artystycznej wolności.\nMinimalizm tych prac staje się ich największym\natutem. Leibovitz miała już dość faktu, że musi\nsię koncentrować na fotografowaniu tego, co jej\nzlecą. Postanowiła więc zaszaleć, wykonując portrety… bez ludzi. Wyruszyła w podróż po Ameryce,\nodwiedzając domy sław z przeszłości, takich jak\nAbraham Lincoln, Virginia Woolf, Elvis Presley czy\nEmily Dickinson. Te prace dowodzą wielkiej wrażliwości, spostrzegawczości i wyczucia na detale. Coś\npozornie banalnego, na co często nie zwraca się\nuwagi, urasta w nich do rangi arcydzieła. Intrygującym „modelem” uczyniła również Niagarę.\nW jej zdjęciach często nie sposób się nie zakochać. Analogicznie, Annie Leibovitz zakochuje się\nw fotografowanych przez nią, ludziach i miejscach.\nW rękach Amerykanki aparat fotograficzny staje się\nafrodyzjakiem dającym wielką przyjemność ludziom\nna całym świecie.WWW.HIRO.PLfoto 59poolside\nfoto | ŁUKASZ DZIEWIC, stylizacja | MARTA WOLNIAK & JAN KRYSZCZAK, asystentka\nstylistów | WIKTORIA WOLNIAK, make-up | ELA PRZYGODA, włosy | MICHAŁ „MALINA”STRÓJ KĄPIELOWY: WŁASNOŚĆ STYLISTY, SPÓDNICA: MMC, OKULARY: PRADAMALISZEWSKI, modelka | ZUZANNA KOŁODZIEJCZYK / D’VISIONSUKIENKA: ADIDAS ORIGINALS BY JEREMY SCOTT, CZEPEK: WŁASNOŚĆ STYLISTYTOP: H&M MAINLINE, BIKINI: WŁASNOŚĆ STYLISTYSPODNIE: MMC, TOP & BUTY: REEBOKSUKIENKA: ADIDAS ORIGINALS BY JEREMY SCOTT, CZEPEK: WŁASNOŚĆ STYLISTYSpecjalne podziękowania dla ISKRA i D’VISIONSPODNIE: H&M, BIKINI TOP: ADIDAS, OKULARY: MIU MIUSUKIENKA: ADIDAS ORIGINALS BY JEREMY SCOTT, CZEPEK: WŁASNOŚĆ STYLISTYJAY-ZMAGNA CARTA HOLY GRAIL\n8/10Shawn Carter wraca najlepszym krążkiem od czasu klasycznego „Black Album”.\n„Leonardo Da Vinci flows/ Riccardo Tisci Givenchy clothes” i co jeszcze? Niezłe\nbity, pośród których umie się odnaleźć. Błyszczy w napędzanym żywym basem,\ngniewnym „Picasso Baby”, pośród blipów „Toma Forda”, obok chrapliwego\ndęciaka i retro pianinka „Somewhere in America”, czy też w latynoskiej mieszance wybuchowej, jaką jest niesamowite „BBC”. Ba, jest nawet w stanie dorzucić\nswoje do tej pięknej chemii, która kolejny raz wytwarza się między Pharrellem\na Frankiem Oceanem w nierzeczywistym, niby ilustracyjnym, jednak intensywnym\n„Oceans”. Carterowe przechwałki mają wdzięk, przebijają się przez szklane sufity\ni zamknięte drzwi dokładnie tak jak chce. W towarzystwie Beyoncé i Timberlake’a\nrobi się za słodko, Timbaland w życiowej formie wciąż nie jest, ale to Jay jest\nna swojej płycie panem i władcą. Stylowe, wolne od bieda-dubstepów, eurodance’u i Kanyego Westa „MCHG” to duża frajda.\nMARCIN FLINTPHOENIXMS MRBANKRUPT!SECONDHAND RAPTURELOYAUTÉ\n7/10Przed pierwszym odsłuchem „Bankrupt!”\nbałem się, że Phoenix znów nagrali taką\nsamą płytę. Francuski zespół nazywany\nczasami soft-rockowymi The Strokes (mimo że debiutowali rok wcześniej niż kapela z Nowego Jorku, a zaczynali grać\njuż w latach 90.) nigdy nie zmieniał drastycznie swojej muzyki z albumu na album. Ba, każdy z nich ma nawet mniej\nwięcej tyle samo utworów i prawie identyczny czas trwania. Po „Wolfgang Amadeus Phoenix” do złudzenia przypominającym wcześniejsze „It’s Never Been Like\nThat” wcale nie czekałem na kolejne dziesięć piosenek i czterdzieści minut z Phoenix. Zostałem mile zaskoczony – „Bankrupt!” to pomysłowa płyta i najrówniejsza\nw dorobku wersalskiego kwartetu. Tym\nrazem kawałki są do siebie mniej podobne, chociaż brak tu singla na miarę\nnajwiększych przebojów (najbliżej „Trying\nto be Cool”). Jest za to świetna słodko-gorzka konfekcja. Album ocieka przepychem w stylu superprodukcji z lat 80., ale\nw skompresowanej wersji. Jest tu taki\ntekst – „jak to jest, że wszyscy cię znają,\nzanim cię spotkają?”. No, macie mnie.\nŁUKASZ KONATOWICZ68 recenzjeQUEENS OF THE FURIA\n8/10…LIKE CLOCKWORKKALEJDOSKOP EPDuet MS MR wszedł na rynek dopracowanym materiałem, który broni się\nwyłącznie muzyką. „Secondhand Rapture” to płyta bezprecedensowa i niekonwencjonalna. Głos Lizzy Plapinger nie\npozwala przełączyć na następną piosenkę, nie mówiąc o wyłączeniu odtwarzacza. Barwa przepełniona kobiecą delikatnością urzeka w melodramatycznych\nutworach, jak na przykład w „Dark Doo\nWop”. Trudno uwierzyć, że to ta sama\nosoba śpiewa w „Bones” w sposób stanowczy i władczy. Równie zaskakujące\nsą zabiegi artystyczne Maxa Hershenowa. Producent z pewnością imponuje\nswoimi manewrami na polach wielu\ngatunków, które połączył w dwunastu\nutworach. Według krytyków styl mieści\nsię w granicach vintage, ale trudno się\nz tym zgodzić. Hershenow żongluje muzyką elektroniczną, rockiem, popem oraz\nklasyką. Całość finalnie zmiksowana\nprzez znakomitego Toma Elmhirsta. Mimo tak szerokiego spektrum gatunkowego brak tu bałaganu i przypadkowości. Pod względem estetycznym to płyta\nelitarna i nieprzeciętna.\nMARZENA PODGÓRSKADawno nie czekałem na żadną płytę tak\ndługo. Sześć lat: odejście Joeya Castillo,\nprzyjęcie Jona Theodore z Mars Volty, a po\ndrodze mająca istotny wpływ na album wizyta Josha w szpitalu. Działo się wiele i oczekiwania były duże, jednak nie znam osoby,\nktórej przeszłoby przez myśl, że „…Like\nClockwork” może okazać się słabe. No\ni wszyscy mieli rację. Nie zgadzam się jednak\nz panującą opinią, że płyta jest przystępna\ni wręcz popowa. QOTSA nigdy nie było\ntak mroczne. Mamy oczywiście bardziej\nprzebojowe „I Sat By The Ocean” czy\n„Smooth Sailing” albo singlowe i energetyczne „My God Is The Sun”, jednak nawet\nte utwory wpisują się w mistyczny klimat tej\nrock’n’rollowo-pustynnej, muzycznej podróży. Płyta jest kompletna, a jej nastrój od\npoczątku do końca trzyma w napięciu, jakby utwory były częścią najlepszego scenariusza filmu noir. Jego główny bohater prawie zszedł na stole operacyjnym w 2010\nroku, jednak wrócił do świata żywych\ni nagrał z zespołem jedną z najlepszych\npłyt tej dekady.\nBARTŁOMIEJ LUZAKPrzez trzy długie lata, które upłynęły od\nwydania debiutanckiej płyty Furii Futrzaków, zdążyłem już przestać czekać na\nkolejne wydawnictwa. Tegoroczna EP-ka\nprzypomniała mi, że ten duet to jedno z najciekawszych zjawisk w popie\nostatnich lat. Ich muzyka to synth-pop\nXXI wieku, bez retro-stylizacji na lata 80.\nNa longplayu brzmieli czasami jak cieplejsza i przystępniejsza wersja The Knife,\nteraz zaprezentowali bardziej taneczne\noblicze. Piosenka tytułowa i „Centrum”\nto chyba najbardziej nadające się na\nparkiet utwory w dorobku Furii, ale to jest\nteż muzyka na słuchawki. Koronkowo\ndopracowane produkcje Andrzeja Pieszaka, zwłaszcza przypominające trochę\nLuomo „Noc wystarczyć ma na dłużej”,\nsą pełne szczegółów, nad którymi warto\nsię pochylić. Dla większości słuchaczy\nmagnesem pewnie będzie jednak obdarzona charakterystycznie ciepłym i trochę dziewczęcym głosem Kinga Miśkiewicz. No i tylko szkoda, że „Kalejdoskop”\ntrwa zaledwie kwadrans.\n8/10WWW.HIRO.PLEDITORSTHE WEIGHT OF YOUR LOVE\nbyły dla mnie spójne i utrzymane\nw idealnie nostalgicznej atmosferze. Czwarta płyta\nwraz z odejściem\nChrisa Urbanowicza niesie za sobą\nzmiany. Trudno jednoznacznie\nokreślić, czy na\nmomentami wydaje się być mroczniej. Mamy więcej\nprzesterowanego basu, delikatne sekcje smyków czy\nciemne dźwięki syntezatorów. Zupełnie w inną stronę\npodąża za to wokal Thomasa Smitha. Niska barwa,\nbędąca do tej pory wizytówką zespołu i powodem licznych porównań do Joy Division lub do Interpolu, chwilami wędruje w wyjątkowo wysokie rejestry („What is This\nThing Called Love”), a czasem przywodzi na myśl… U2\n(Smith naprawdę brzmi jak Bono, wyśpiewując refrenowe\n„desire” w singlowym „A Ton of Love”). „The Weight Of\nYour Love” jest odejściem zespołu w nieco lżejszą stronę,\nco z pewnością mogło mieć wpływ na decyzję Urbanowicza o opuszczeniu grupy. Płyta, mimo że nie trzyma\nrównego klimatu, jest jednak przyjemna w odbiorze\ni z każdym kolejnym przesłuchaniem przyswaja się ją\ncoraz lepiej. Przyznaję jednak, że w moim osobistym\nodczuciu jest to chyba najsłabszy album Editors.\nBARTŁOMIEJ LUZAKDEVICETEN TYP MESDEVICETEN TYP MES I LEPSZE ŻBIKIBył sobie kiedyś\ntaki gatunek muzyczny zwany nu\npod koniec lat\nfreaków z całego świata. Pewnie sami macie\nznajomych, którzy z rumieńcem\nna twarzy przyznają się do słuchania w latach młodości takich rzeczy jak Korn,\nSlipknot czy Disturbed. Właśnie z tej ostatniej kapeli pochodzi David Draiman, który wraz z Geno\nLenardo (eks Filter) powołał do życia Device. Obaj\nPanowie czują się najlepiej w ciężkim łojeniu, dlatego ich debiutancki krążek wypełniony jest piłującymi, energetycznymi riffami. Co ciekawe, wchodzą one w zaskakująco udany dialog z elektronicznymi, zimnymi rytmami, tworząc tym samym\nprzemyślaną i spójną industrialną całość. A żeby\nnie było za nudno, pojawiają się także utwory spokojniejsze, melodyjne, wpadające szybko w ucho.\nZa pierwszym razem słucha się „Device” nawet\nz umiarkowaną przyjemnością, później wszystko\nwydaje się aż nazbyt znane. Nu metal, co prawda,\njeszcze nie umarł, ale lata młodości ma już dawno\nza sobą i słychać to momentami bardzo wyraźnie.\nKAMIL DOWNAROWICZZawód: raper.\ncywilny: producent. Tyle Ten\nTyp Mes o sobie.\nIstotnie coś w tym\njest, bo „Lepsze\nŻbiki” to kolejny\nalbum w jego dorobku. Bardziej\nspójny i bardziej\nprzemyślany od nieidealnych pod tymi względami\ndwóch poprzednich płyt. Sztuka to nie lada, zważywszy na całą plejadę gości – czyli tytułowych\nŻbików. Na szczęście w większości spisali się oni\nlepiej niż poprawnie – wisienką na i tak smacznym\ntorcie okazała się krzyżówka stylów Mesa, Ciecha,\nfantastycznie zapowiadającego się Kuby Knapa\ni wokalistki Moniki Borzym. Muzycznie jest dość\nsprawiedliwie – z jednej strony nostalgiczne produkcje pod wywody o „zjebanym mieście”, z drugiej – wyjątkowo melodyjne „Nie umiem tańczyć”\nczy „Na dnie”. Chwała, że wszystkie bity zaaranżował Szogun, i szkoda, że nie wszystkie stworzył\nod zera – zdarzają się niestety momenty, kiedy\nmożna przysnąć. Nie zmienia to jednak faktu, że\nz najnowszą płytą faceta operującego najlepszym\nflow w Polsce należy się zapoznać.\nJACEK BALIŃSKIWARNER BROS.\n7/10SPEEDY ORTIZWOJCIECH BĄKOWSKI SZTIGAR BONKOMAJOR ARCANAKSZTAŁTJO! SZNUPIACarpark wyrasta\nna ulubioną wytwórnię wszystkich dzieciaków\nżyjących nostalgią za latami 90.\nlub przeszczepioną od rodziców albo starszych braci czy\nsióstr. W zeszłym\nktórzy nagrali wyśmienity materiał z pogranicza\nNirvany i Superchunk. W tym do gry wkraczają\nujmujący debiutanci ze Speedy Ortiz, slackerzy\nodwołujący się wprost do wczesnego Pavementu\ni Liz Phair. Frontmanka grupy, Sadie Dupuis (modelowa „dziewczyna z sąsiedztwa”) jest zapatrzona w Malkmusa i słychać to w zasadzie na całym\nalbumie „Major Arcana”. To fenomenalny materiał,\npełen przybrudzonych, minimalistycznych, często\n„popsutych” piosenek, które naszpikowane są mistrzowskimi hookami i genialnymi w swojej prostocie riffami. Takie utwory jak „Casper (1995)” czy\n„No Below” to przecież ścisła gitarowa czołówka\ntego roku. Nie spuszczajcie oka ze Speedy Ortiz.\nNa razie mają niewiele ponad 4 tysiące fanów na\nFacebooku, ale nie brakuje im niczego, żeby zostać\nnajbardziej hołubionym młodym zespołem.\nMAREK FALLNie ma co dać\nsię zwieść pozie\nw dwóch pierwszych utworach tej\nniczym z alarmu\nw „Kształcie” i te\nodczapowo wcinające się w kawałek, dziecięce\nw aż nazbyt jadących Niweą „Najazdach podłogowych” są pułapką na niecierpliwych. Bo potem czeka Bąkowski mniej zeschizowany, bardziej ludzki.\nSam sobie komponuje, przez co jest skromniej, mniej\nkontrastowo, ale chyba adekwatniej niż za czasów\nSzczęsnego. W podśpiewywanych, warczących basem, sześciominutowych „Berlin Hauptbahnhof” artysta wyciąga z siebie wyrazy, jakby były na sznurku. W pełnym napięcia, zwieńczonym gitarą „No\ndisc” rzuca nimi twardo. Królem jest w chwili, gdy\nmówi „mam jeszcze drugie pół poduszki, boli” do\nodbijającej się pogłosami, szczątkowej, jadowitej\nmelancholii albo stwierdza „Świat mi wali sercem,\npneumatycznie”, wyprzedzając nadejście perkusji.\nBo „Kształt” to coś więcej niż porcjowane słowa\ni dźwięki katowane tak długo, aż obrastają w znaczenia. Zaraża nadwrażliwością.\nMARCIN FLINTDJ Eprom, jeszcze zanim zdobył Mistrzostwo\nŚwiata IDA i seryjnie triumfował\nw kopalni Borynia w Jastrzębiu.\nnarodził się pomysł na projekt,\nktóry teraz doczekał się realizacji. „Żeby szychty szybciej leciały, zająłem się\nSztigarem Bonko. A że przy okazji wychowałem\nsię na taśmach Cypress Hill, to szybko znalazłem\ncechy wspólne dla braci górniczej i hiphopowej”\n– opowiadał autor. „Jo! Sznupia” to szalony conceptalbum. Eprom nawija do uberklasycznych beatów\njak B-Real, tyle że robi to… po śląsku. Przeprowadza\nprzy tym brawurową destrukcję opinii, że w hip-hopie\nchodzi o przekaz, bo można Sztigara nie rozumieć\ni wciąż świetnie się bawić. Specjalnie na potrzeby\nrecenzji poprosiłem o komentarz Miuosha. Napisał\nmi: „To chyba jedyny album, gdzie śląska gwara jest\nozdobą muzyki. Wielu wykonawców na Śląsku uważa, że stosuje gwarę, jednak źle z niej korzysta – kaleczy i sprowadza ją do roli «wulcowskiego» slangu.\nWiększość tych «artystów» po prostu nie wie, czym\nsię posługuje i w jaki sposób to robić – Sztigar wie”.\n7/10Trudno się nie zgodzić z tagline’em z plakatu, że „kobieta jest jak dzieło sztuki”. Bohater nowego filmu Giuseppe Tornatore,\ndyrektor domu aukcyjnego Virgil Oldman\n(tradycyjnie znakomity Geoffrey Rush)\ntraktuje zresztą tę światłą myśl bardzo\ndosłownie. Oldman kolekcjonuje bowiem\nportrety kobiet z różnych epok i wykonane\nrozmaitymi technikami. Pozyskuje te obrazy nieuczciwie, wykorzystując swoją pozycję i podstawionego przyjaciela (Donald\nSutherland). Intryga zawiązuje się w momencie, gdy bohater poznaje młodą dziedziczkę Claire Ibbetson (zjawiskowa Sylvia\nHoeks) zainteresowaną sprzedażą zgromadzonych dzieł sztuki. Jak się okazuje,\ndziewczyna cierpi na agorafobię i z początku kontakt z nią jest możliwy jedynie\nprzez telefon, następnie zaś relacja obojga przeradza się w coś w rodzaju obopólnego voyeuryzmu. Jaką tajemnicę skrywa Claire? Nowy film twórcy „Cinema\nParadiso” jest nastrojowy, prowadzony\nz właściwym Włochowi wyrafinowaniem\ni koniec końców satysfakcjonujący, choć\npo drodze można się kilka razy żachnąć\nna nazbyt przewidywalne zwroty akcji.\nGdyby scenariusz równał tu poziomem\ndo innych składowych, z reżyserią i aktorstwem na czele, byłaby pełnia szczęścia.\nPIOTR DOBRYRUSSENDISKOW KRĘGU MIŁOŚCIREŻ. OLIVER ZIEGENBALGREŻ. FELIX VAN GROENINGENPREMIERA: 19 LIPCA\n4/10PREMIERA: 30 SIERPNIA\n8/10Reżyser i scenarzysta „Russendisko” musi chyba być fanem antycznej zasady\ndecorum. Jego film jest bowiem znakomitym przykładem dostosowania formy do\ntreści. Tematem obrazu jest tutaj boom na rosyjskie disco w zachodnich Niemczech\nna początku lat 90. ubiegłego wieku, słowem – kicz. I taki właśnie jest też film: kiczowaty i nieudolny i w próbie analizy zjawiska, i w wykorzystaniu go jako tła opowiadanej historii. Bohaterami tej są trzej nastoletni rosyjscy Żydzi, którzy dostali\nszansę od losu w postaci biletu na Zachód. Chociaż scenariusz miał potencjał na\nprzyzwoity buddy movie, w filmie ślad po nim zaginął. Ziegenbalg tematy męskiej\nprzyjaźni i niedoli emigranta potraktował pobieżnie i bez polotu, całość okraszając\nżywiołową, rosyjską muzyką, dobraną niestety wedle stereotypowych wyobrażeń\nZachodu o Rosji. Tym sposobem Ziegenbalg zamiast opowiadać o czasach sprzed\n20 lat, próbuje nam wmówić, żeśmy się w nich zatrzymali. My nie, ale co z twórcą?\nARTUR ZABORSKI„W kręgu miłości” pozwala van Groeningenowi na celujące zdanie egzaminu twórczej dojrzałości. Poprzedni film reżysera – „Boso, ale na rowerze” – stanowił zapowiedź talentu, który dopiero teraz eksplodował. W swoim debiucie twórca opowiedział historię familii Strobbe, której członkowie z powodzeniem mogli rywalizować\nz bohaterami „Różowych flamingów” o tytuł „najobrzydliwszych ludzi świata”. Choć\nbelgijski twórca wciąż pozostaje wierny tematyce rodzinnej, tym razem porusza się\nw zupełnie innych rejestrach emocjonalnych. W kameralnym filmie osiąga to, do\nczego Terrence Malick w „Drzewie życia” potrzebował dinozaurów i filozoficznych\ntraktatów. „W kręgu miłości” w zajmujący sposób opowiada o skomplikowanej ewolucji związku dwojga ludzi. W filmie znajduje się miejsce na gniew i radość, rozpacz\ni euforię. Jednakową intensywność wszystkich tych emocji zapewnia rozbrzmiewająca w tle muzyka, która pozwala na powrót odkryć zapomniane piękno bluegrassu.\nPIOTR CZERKAWSKI70 recenzjeWWW.HIRO.PLKRÓLOWIE LATASZYBKI CASH 2REŻ. JORDAN VOGT-ROBERTSREŻ. BABAK NAJAFI„Królowie lata” są trochę jak letnia wersja „Kevina samego w domu”. Bohaterowie filmu wypowiadają magiczne życzenie: chcę, aby rodzice zniknęli z mojego życia i przestali się wtrącać. A potem muszą się borykać z tego życzenia\nspełnieniem. Uciekają od rodzin i cywilizacji, budują sobie domek w lesie i mają\nzamiar być wolni i beztroscy. Są wakacje, słońce świeci, trawa się zieleni, woda\nsię mieni. Ale ich samodzielność to nie tylko sielanka. W ujęciu Jordana Vogta-Robertsa to także pierwsze rozczarowania, ciężary wynikające z wchodzenia\nw dorosłość, eksperymenty z własnymi możliwościami i egzaminy z męskości.\nDzięki talentowi reżysera dochodzą one jednak do głosu później, nie burząc\nzabawnego i ciepłego seansu gorzkimi spostrzeżeniami. „Królowie lata” konsekwentnie trzymają się tonu relaksującego, wakacyjnego kina, którego nie należy zanadto przygniatać powagą, by nie zabić w nim młodzieńczego ducha\ni tego krótkotrwałego, pięknego poczucia, że życie to niekończąca się przygoda.\nURSZULA LIPIŃSKABohaterowie „Szybkiego Cashu” nigdy się nie nauczą. Chociaż Daniel Espinosa,\nreżyser pierwszej części, zakończył ją w konwencji klasycznego filmu gangsterskiego,\nserwując widzom lekcję moralności, Babak Najafi, odpowiedzialny za sequel, nie dziedziczy po nim. Zakończenie „jedynki”, skazujące członków bandy na sankcje karne,\nbierze w łeb już w początkowych partiach „dwójki”. Więzienna resocjalizacja okazuje się mrzonką, a próba wyjścia na prostą tak samo nierealna jak klasowy i społeczny awans we współczesnej Szwecji – o czym opowiadała „jedynka”. Pesymizm i niewiara Najafiego objawiają się nie tylko w treści, ale też w formie. Pełno tu\nzaskakujących wolt i śmiertelnych pojedynków, ale nie pchają one filmu w stronę\nthrillera, tylko… survival horroru. Reżyser, z urodzenia Irańczyk, zdaje się podzielać\npunkt widzenia bohaterów, również imigrantów, którzy patrzą na Szwedów oczami\npełnymi strachu i zazdrości. Tym samym ten niepokojący film o nieudanej asymilacji\nstaje się ważnym głosem w dyskusji o polityce multikulturowej nadbałtyckiego kraju.\nARTUR ZABORSKIPREMIERA: 30 SIERPNIA\n7/10PREMIERA: 30 SIERPNIA\n7/10© 2013 ARTRAMA. WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZE˚ONE.Wydanie zawiera teledysk do utworu „PieÊƒ o szcz´Êciu”\nw wykonaniu Czesława Mozila i Meli Koteluk.MOJE FILMY NA DVD I BLU-RAYPARTNERZY MEDIALNI:tekstDAOGOPAK\nTOURNÉE| BARTOSZ SZTYBORscen.: Maksym Prasołow;\nrys.: Oleksij Czebykin\n6/10Wydawnictwo Nebeskey weszło na polski rynek bez uprzedzenia, zaatakowało\nz zaskoczenia, a ich atak w dużym stopniu się powiódł. To grupa ludzi z Ukrainy,\nktóra postanowiła nie tyle wskrzesić, co wręcz od początku zbudować u siebie komiksowy rynek. I udało im się to wzorowo. Wystarczyły spore pieniądze\n(no tak, zawsze rozchodzi się o to samo) na zatrudnienie bardzo dobrych\ntwórców, wydanie dużego nakładu i zadbanie o reklamę, by nasi wschodni\nsąsiedzi sprzedali kilka tysięcy egzemplarzy i odnieśli w swoim kraju sukces.\nPo podbiciu Ukrainy przyszedł czas na Polskę. I choć pierwszy tom „Daogopak”\nbestsellerem się u nas raczej nie stanie i na pewno nie odbierze „Thorgalowi”\ntytułu najlepiej sprzedającego się komiksu, to bez wątpienia znajdzie spore\ngrono zadowolonych odbiorców. Bo to bezpretensjonalny komiks awanturniczy o zwariowanych czy wręcz – trzeba tu użyć mocniejszego słowa – ostro\npierdolniętych Kozakach, których przygody to nieskrępowane szaleństwo. Ta\nfantazyjność jest o tyle większa, że scenariusz nie został oparty na wydarzeniach historycznych, a kozackich legendach (kozackich, bo Kozacy, i kozackich,\nbo fajnych – taki suchar językowy…). Wszystko to zostało wsparte profesjonalnym rysunkiem, który w ciekawy sposób łączy cartoonową mimikę z realistycznym przedstawieniem postaci i architektury. Zdarza się jednak czasami, że ta\nkreska drażni, bo staje się zbyt przerysowana. I ten sam zarzut dotyczy samego\nscenariusza, niekiedy zbyt absurdalnego. Mimo to – całość na poziomie.PORTUGALIAscen. i rys.: Cyril Pedrosa\nwyd.: Timof Comics\n9/10Cyril Pedrosa to jeden z tych twórców, który potrafi zaskakiwać, bo umiejętnie,\nco ja mówię?!, perfekcyjnie porusza się w różnych stylistykach. Wydane\nparę lat temu „Trzy cienie” były czarno-białym komiksem, który ekspresyjny\nrysunek zestawiał z oniryczną treścią. Teraz autor powraca z „Portugalią”,\nw której atakuje feerią barw, semi-realistycznym rysunkiem i obyczajową fabułą.\nJuż ten kontrast pokazuje, jak świetnym Pedrosa jest twórcą, a pieczętuje to\nlektura jego najnowszego wydawnictwa. To opowieść o autorze komiksów\ncierpiącym na kryzys twórczy, dla którego remedium jest wyjazd do obcej mu\nPortugalii, gdzie szuka swojej tożsamości. Widać tu autotematyczne echa,\nprzez co w komiksie czuć wagę wydarzeń i moc osobistych przeżyć. Poza tym\nforma całości i mnóstwo umieszczonych w treści obserwacji pokazują niesamowite, bo autentyczne (a jednocześnie autentyczne, bo niesamowite) oblicze\nprzepięknego kraju z Półwyspu Iberyjskiego. „Portugalia” to ujmujący komiks\no wspomnianym kryzysie twórczym, a jednocześnie perfekcyjny dokument\nna temat tytułowego państwa. Jedyne co psuje efekt tej formalno-treściowej\nperełki, to momentami wręcz paskudne liternictwo. Zrozumiała jest duża ilość\nfontów (bo odzwierciedlają różne rodzaje narracji), ale drażni fakt, że kilka\nz nich po prostu psuje kompozycję kadrów. Ale poza tym „Portugalia” to już\nw tej chwili jeden z najlepszych komiksów 2013 roku.TECZKAscen.: Tom Taylor; rys.: Colin Wilson\nwyd.: Wydawnictwo Komiksowe\n8/10Osiemnaście stron komiksu? Przecież to się nie opłaca. Ale w sumie cena\nto tylko osiem złotych, więc może jednak warto? Na pewno warto, bo choć\ntreści (biorąc za przelicznik ilość stron) jest mało, to fabuły (biorąc za przelicznik wagę scenariusza) jest mnóstwo. Ta pełnoletnia liczba stronic jest tak\nnaprawdę po brzegi wypełniona intrygującą historią. „Teczka” to komiksowa\nadaptacja krótkiej sztuki teatralnej, która – według amerykańskich krytyków\n– była bardzo udana. Można w to uwierzyć, gdy czyta się komiks, bo choć to\nopowieść oparta wyłącznie na dialogu, to jest to dialog niezwykle wciągający.\nDwie postacie, dworzec kolejowy i tajemnicza teczka, a później masa słów,\nktóre tę teatralną sytuację zamieniają w trzymający w napięciu thriller. I jedyne\nczego brakuje, to większej ilości tak dobrze skonstruowanych i narysowanych\nstron. Obowiązkowy komiks dla wszystkich tych, którzy lubią dobrze napisane\nintrygi, a którzy jednocześnie poradzą sobie z ogromnym niedosytem po\nWWW.HIRO.PLtekst | JĘDRZEJ BURSZTASUBKULTURY\nW PRLMirosław Pęczakwyd.: Narodowe Centrum Kultury\n7/10Mirosław Pęczak od lat publikuje na łamach „Polityki” artykuły szeroko\nomawiające różnorodne zagadnienia polskiej kultury okołomuzycznej. Jego\nnajnowsza książka „Subkultury w PRL” prezentuje kulturoznawczą analizę\nostatnich kilkudziesięciu lat historii Polski widzianej z perspektywy ruchów\nsubkulturowych. Pęczak to znawca jakich mało, nie tyle biurkowy teoretyk,\nco zaprawiony w boju praktyk, uczestnik wielu opisywanych zjawisk. Książka\nma wartość zarówno jako solidne historyczne opracowanie takich peerelowskich subkultur jak gitowcy, skinheadzi, hipisi czy punkowcy, ale również\njako empatyczna opowieść o sile młodzieżowej kontestacji minionego ustroju. Ciekawie opisuje też immanentną skazę wielu subkultur – podatność na\nprzejęcie przez rynek komercyjny, który przemiela nawet te najbardziej buntownicze ideologie na postsubkulturowe formy istniejące przecież po dziś\ndzień. „Subkultury w PRL” to świetne studium polskiej kultury, przyczynek do\ndalszych rozważań nad współczesnymi emanacjami ruchów podążających\nwbrew mainstreamowi – choćby i tych postironicznych.KONIEC PUNKU\nW HELSINKACHJaroslav Rudišwyd.: Czeskie Klimaty\nO buncie, tyle że czechosłowackim, traktuje też rewelacyjna powieść\n„Koniec punku w Helsinkach”. Jaroslav Rudiš, autor m.in. „Nieba pod\nBerlinem”, to utalentowany i utytułowany czeski pisarz i scenarzysta,\nw naszym kraju rozpropagowany m.in. przez Mariusza Szczygła. Najnowsza powieść autora to bezlitosna rozprawa z czasem, ukazująca losy\nOlego, czterdziestoletniego punka z trudem odnajdującego się w postkomunistycznej rzeczywistości, która naturalnie pozostaje dla niego stałym\n(i zapewne po wsze czasy) punktem odniesienia. Prowadzony przez niego\ntytułowy bar Helsinki gromadzi barwną mozaikę postaci, niedopasowanych\nciem barowych ciągle zmagających się z echami przeszłości tęskno pobrzmiewającymi pośród czterech okopconych papierosowym dymem\nścian. „Koniec punku w Helsinkach” kontestuje samą ideę kontestacji,\nz przekorą starając się przekonać czytelnika, że bunt nie ma już racji bytu\n– irokezy linieją, dawni idole upadają, a świat zdaje się nie przejmować\ndrobnymi trzęsieniami ziemi. Szkoda, że nikt w Polsce – póki co, kciuki\nnależy trzymać – nie potrafi w takim stylu pisać o pokoleniowych przeżyciach, łącząc gorzki namysł nad wszechotaczającą beznadzieją z absurdalnym humorem hamującym wszelkie zanadto panoszące się egzaltacje.NIEWIDZIALNE\n10/10Nowe wydanie klasycznej pozycji z nurtu realizmu magicznego. Na\nłamach tej niewielkiej objętościowo książeczki włoski pisarz prezentuje\npięćdziesiąt pięć poetyckich opisów-impresji nieistniejących miast. Mocą\nwyobraźni i erudycji Italo Calvino powołuje do istnienia niestworzone\nkrainy, egzotyczne, fantasmagoryczne, przypominające oniryczne bajania niby-rzeczywistości, które pojawiają się w wielkim atlasie Kubłaj-chana, wnuka Czyngis-chana, mierzącego się w dialogu z przybyłym\nna jego dwór podróżnikiem znanym jako Marco Polo. „Niewidzialne miasta” zachwycą miłośników piętrowej metaforyki, rokokowego majestatu\nwielokrotnie złożonych zdań i galopujących odwołań do kanonów – to\nliteratura stylistycznie wysmakowana, a przy tym kompletnie wsobna,\nnieinteresująca się ani ramami gatunkowymi, ani oczekiwaniami czytających. Koniec końców to rzecz o języku – ukochanym metatemacie\neuropejskich pisarzy – języku demiurgicznym, zdolnym do kreowania\nsensów samą tylko potęgą słowa. Słowem, literatura przez wielkie „L”\n– na plażę pewnie lepiej zabrać znośny thriller, ale pozostają jeszcze\nletnie wieczory…WWW.HIRO.PLSONY COMPUTER ENTERTAINMENT\n6/10Wonderbook to specjalna książka przeznaczona do gier\nopartych na rozszerzonej rzeczywistości, współpracująca\nz kamerką PlayStation Eye i kontrolerem PlayStation Move.\nNa rynku pojawiła się jesienią zeszłego roku, wraz z grą\n„Księga Czarów”, opartą na licencji książek o Harrym Potterze.\nNajnowsza gra wykorzystująca Wonderbook, zatytułowana\n„Detektyw Diggs”, to interaktywna opowieść kryminalna\nz przymrużeniem oka, czerpiąca z klasyków kina noir. Główny bohater, robak Diggs, zostaje wrobiony w zabójstwo przyjaciela, znanego dzieciom jajka Humpty’ego Dumpty’ego.\nO przestępstwo oskarżają Diggsa trzy świnki pracujące\nw policji, którym zdecydowanie daleko jest do profesjonalizmu. Świat gry nakładany jest na ekranie telewizora na otwarte strony Wonderbook i to właśnie książka gra tutaj pierwsze\nskrzypce. Np. machnięcie ręką we wskazanym punkcie pozwala na zgaszenie światła lub włączenie radia, zaś obracanie\nksiążką pozwala na oglądanie lokacji z różnych stron, wskazywanie Diggsowi kierunku podczas pościgu lub przechylanie\nwiszącą lampy, by lepiej naświetlić miejsce zbrodni. Gra jest\ncałkowicie spolonizowana – z tytułową rolą bardzo dobrze\nporadził sobie Artur Żmijewski. „Detektyw Diggs” to zabawna\nopowieść, nie tylko dla najmłodszych graczy.Akcja gry toczy się w 2084 roku w Neo-Paryżu, w dystopijnym świecie przyszłości, który obraca się wokół jednego wynalazku – implantu mózgowego Sensation Engine,\npozwalającego na dowolne wymazywanie, dodawanie i modyfikowanie wspomnień użytkownika, a także dzielenie się\nnimi przez sieć. W efekcie korporacja Memorize pociąga za\nwszystkie sznurki w mieście – przestępcom czyści się pamięć,\nzamiast zamykać ich w więzieniach, a w rozległych slumsach\nNeo-Paryża gnieżdżą się agresywni, zdziczali wyrzutkowie,\nktórym implanty uszkodziły mózgi. Do walki z systemem staje\norganizacja tzw. Errorystów, którym przewodzi tajemniczy haker Edge. Należy do niej główna bohaterka gry Nilin, będąca\nnajlepszą w historii Łowczynią Pamięci – osobą obdarzoną\nmożliwością wykradania i modyfikowania wspomnień innych\npoprzez swój Sensen. Rozgrywka w „Remember Me” stanowi połączenie gry platformowej, bijatyki typu beat’em up\noraz scen, w kórych Nilin modyfikuje ludziom wspomnienia.\nGra wyróżnia się ciekawym scenariuszem i unikalną oprawą\naudiowizualną, na którą składa się znakomita elektroniczna ścieżka dźwiękowa oraz projekt futurystycznego Paryża,\nw którym zabytkowa architektura łączy się z wszechobecnymi\nreklamami na wyświetlaczach LCD, hologramami i górującymi\nw tle korporacyjnymi wieżowcami.\nDeadpool to zdecydowanie najbardziej zwariowany superbohater komiksowy wszech czasów. Powstał w pracowniach Marvela, jako parodia Deathstroke’a, czyli jednego\nz przeciwników Batmana, z konkurencyjnego wydawnictwa DC Comics. Cierpiący na raka najemnik zgodził się\nna poddanie eksperymentom genetycznym. W rezultacie\nuzyskał zdolność błyskawicznej regeneracji ran. Efektem\nubocznym procesu okazała się jednak schizofrenia – bohater słyszy głosy, które zachęcają go do szalonych akcji.\nKomiksy z Deadpoolem charakteryzowały się ciągłym naśmiewaniem z konwencji – bohater nierzadko „odwracał\nsię” w kadrze w stronę czytelnika, komentując głupotę\nprzeciwników i nieudolność scenarzystów. W podobnym\nduchu utrzymana jest gra, której fabuła na bieżąco\n„zmyślana jest” przez herosa, który postanowił nieco\nzmodyfikować oryginalny scenariusz. Pod kątem rozgrywki, „Deadpool” zalicza się do gatunku slasherów – przemy\ndo przodu, masakrując dziesiątki wrogów przy pomocy\nmieczy i broni palnej. Znakomitemu humorowi nie dotrzymuje niestety kroku wykonanie gry – w późniejsze etapy\nwkrada się lekka monotonia, zaś ukończenie całości zajmuje zaledwie 7 godzin. Miłośnicy Deadpoola mogą się\njednak śmiało grą zainteresować – nie zawiodą się.tekst | JERZY BARTOSZEWICZDETEKTYW DIGGSMUSIC COMPOSED,\nAND ARTURO PAGLIA PRESENT A FILM BY GIUSEPPE TORNATORE ‘THE BEST OFFER’ GEOFFREY RUSH JIM STURGESS SYLVIA HOEKS DONALD SUTHERLAND PHILIP JACKSON DERMOT CROWLEY ARRANGED AND CONDUCTED BY ENNIO MORRICONE BY REG POERSCOUT-EDGERTON CSA\nPHOTOGRAPHY FABIO ZAMARION DESIGNER MAURIZIO SABATINI DESIGNER MAURIZIO MILLENOTTI EDITOR MASSIMO QUAGLIA PRODUCER GUIDO DE LAURENTIIS (A.P.A.I.) A PACO CINEMATOGRAFICA PRODUCTION IN ASSOCIATION WITH WARNER BROS. ENTERTAINMENT ITALIA PURSUANT TO TAX CREDIT LAWS\nBY ISABELLA COCUZZA AND ARTURO PAGLIA DIRECTED BY GIUSEPPE TORNATORE\nWARNER BROS. ENTERTAINMENTITALIADAWID VS. GOLIAT\no wojnie, którą wiodę z szatanem, światem i ciałem25 jeuro\ntekst | DAWID KORNAGAJEDNI WIDZĄ ŚWIAT PRZEZ\nPRYZMAT POLITYKI. DRUDZY\nSEKSU. SĄ TACY, URODZONE\nCWANIACZKI, CO NIE UKRYWAJĄ MATERIALISTYCZNEGO\nDRAJWU NA OKAZJE. PRZECIWNI IM PATRZĄ NA WSZYSTKO TEOLOGICZNIE. ZNAJDĄ\nSIĘ I FANI RÓŻOWYCH OKULARÓW. I EMO DOŁÓW. NIEDAWNO PIERWSZY RAZ SPOTKAŁEM KOGOŚ, KTO PATRZY\nPRZEZ EURO. WYŁĄCZNIE\nCzłowiek ma w sobie wrodzoną ciekawość cen.\nJako jaskiniowiec walił maczugą i brał, co jego. Dziś\nto jego walą maczugą – paragonu. Biedny czy bogaty,\nnikt nie pozostaje obojętny na wysokość rachunku.\nCzy za najnowsze bugatti, czy za kajzerkę w dyskoncie. Nawet żebrak liczy skrupulatnie wpadające\ndo pudełka monety. Menu restauracyjne to najpopularniejsza lektura świata, nie tylko ze względu na\nskład potraw. Żadne odkrycie, ale tak, jesteśmy otoczeni przez drogi, bloki, drzewa, kościoły (zwłaszcza\nw Polsce), a najgęściej przez ceny. Owszem, zdarzają\nsię wzruszające serce wujka Sknerusa McKwacza\nhojne gratisy, lecz już dawno temu noblista Milton\nFriedman rzekł: Nie ma czegoś takiego jak darmowy\nlunch. Śmiem twierdzić, że nawet matczyna miłość,\nbezinteresowna jak piszą z rozpędu domorośli psycholodzy i rozanielone katechetki, żąda zapłaty od\ndziecka, żeby było grzeczne, lojalne, słodkie. Bez\nobaw, nie brniemy w minitraktat filozoficzno-ekonomiczny. To wprawka przed poznaniem Saszy. Test\ndla naszej wrodzonej chciwości, którą chowamy pod\nfartuszkiem weekendowej rozrzutności. Albo na odwrót, odgrywamy wyluzowanych utracjuszy, umierając za każdym razem, kiedy kolejny banknot czy transakcja kartą pustoszy nam konto, a my, narauszowani, niby to wzruszamy ramionami.\nŻeby zrozumieć Saszę, którego poznałem gdzieś\npod Syrakuzami, trzeba pokrótce poznać przyczyny\njego euro-, fonetycznie po ukraińsku jeurooptymizmu.\nSasza jest pięćdziesięcioczteroletnim lwowianinem,\nktóry dosłownie poczuł na karku upadek Związku\nRadzieckiego i przytłaczający portfel ciężar trans-foto | MATERIAŁY PROMOCYJNEformacji. Miał prostą opcję: albo będzie dziadem, albo\nkimś. Bez opcji hamletyzowania. Lata dziewięćdziesiąte,\nopowiadał całkiem sprawną polszczyzną, to nieustanne\nwyjazdy. Biznesowe, jeśli można je tak eufemistycznie\npodsumować. Sasza był w Polsce więcej niż… Polak.\nPraktycznie w każdym województwie. Handlował mięsem.\nBrzmi niewinnie. W praktyce oznaczało masowy przemyt.\nBo nasze mięso, jak się okazuje, wyśmienitej jakości,\ncieszy się niezwykłą popularnością zarówno na stoliczkach maluczkich, jak i stołach oligarchów pod Kijowem\nczy Donieckiem. Sasza i spółka działali sprawnie. Bez\nprzelewu krwi. Jedynie broczyli łapówkami dla polskiej\ni ukraińskiej straży granicznej. Tiry, które nie istniały\nw rejestrach. Tony wołowiny, która rozpłynęła się przed\nprzejściem granicznym w Hrebenne. Wędliny, które nie\nmiały prawa ujść uwadze celników. Sasza i spółka tak\nkombinowali, że dosłownie farma zwierząt przez granicę\nprzechodziła, a po niej ani widu, ani słychu. Ni śladu ko-pytka polskiej świnki. Sasza zawsze był i jest ostrożny.\nWręcz ponad miarę. Po latach walk przemytniczych\npozostała mu w spadku chorobliwa punktualność.\nI patrzenie na cokolwiek poprzez kantorowy przelicznik hrywny na złotówkę, złotówki na ukochaną walutę\nSaszy – jeuro.\nWedług niego wszystko da się przeliczyć lub wymaga\nprzeliczenia na jeuro. Sasza przyleciał na Sycylię. Na\nwakacje. Dla niego jednak wypoczynek oznacza zakupy\nw ogromnym outlecie gdzieś pośrodku wyspy. TorebkaGucci za 600 jeuro na handlowej ulicy w Mediolanie, tutaj uświadczysz ją za „jedyne” 200 jeuro.\nKobieta Saszy karnie przy nim kroczy, kupuje, co\nSasza namierzy. Sasza wie, Sasza czuje jeuro każdą\nkomórką swojego ciała. Co ciekawe, każda suma\njest dla niego istotna. Co kosztuje 2 jeuro, jest równie\nważne jak to, co kosztuje dwa tysiące razy więcej.\nGdyż wszystko w oczach Saszy przepoczwarza się\nw pewną sumę. Hrywnami czy rublami już nie operuje, za dużo przeliczników, pośredników. Najlepsze\njest jeuro. Tacy ludzie jak on są za wspólną Europą\nz prostego powodu. Wiedzą, że inaczej nie da rady,\nże ostatecznie all-you-need zostanie przeliczone na\njeuro, łącznie z cenami spławików, rybek akwariowych i kaloszy wędkarza. Nie ma zmiłuj, jeuro jest\nprzyszłością mimo kryzysu, Grecji, Srecji i te de,\nmówi Sasza. Jesteśmy w Taorminie, sycylijskiej\nperełce na wschodnim wybrzeżu. Niedaleko słynny\nteatr grecki, gdzie do dziś odbywają się przedstawienia i koncerty. Miasto położone jest schodkowo jak\nosady na Santorini. Zapewnia to zapierający dech\nw piersiach widok na morze. Patrzymy z Saszą\nna malutką z tej wysokości plażę. Ledwo dostrzegamy mikroskopijne leżaki i parasole. Słońce liże\npromieniami niemrawe fale. Ciepła bryza bawi się\nw przekładańca z moimi włosami, muska łysą głowę\nSaszy. Jest po prostu cudownie, świat idealny jak\nz przewodnika Pascala. Tylko patrzeć i roztkliwiać\nsię nad pięknem natury – choćby przez chwilę. Ale\nnie, Sasza widzi to inaczej. Wskazuje na leżaki. Jak\nmyślisz, pyta mnie. Ile za komplet? U nas pod Syrakuzami 15 jeuro. A tutaj na pewno 25 jeuro!, ogłasza\nz triumfem dobrze zrobionego interesu. Nie wiem, co\nodpowiedzieć. Polemizować, że może mniej? Nie,\nSasza nie pozwoli. On patrzy i natychmiast przelicza.\nCzy tak mu zostało po karierze handlowca? Teraz jest\nna legalu, wyrabia i sprzedaje protezy dentystyczne.\nDobra kasa, przepraszam, jeuro.\nPodziwiam jego konsekwencję. Nie ma zdarzenia,\nzawodu, czynności, których by nie przeliczył na jeuro. Drink nie smakuje, drink jeuruje. Pizza, spaghetti,\nrisotto też. Wyobrażam sobie epitafium na grobie\nSaszy. „Za ile jeuro?”. W wolnej chwili przeliczam je\nw moim portfelu. Resztki. Jak dobrze, że płacąc kartą\nnie myśli się o konkretnym jeuro. Sasza wyznaje, że\ndotąd, nie ufając instytucjom, nie wyrobił sobie konta\nani karty. Teraz zmienił zdanie. Może zmniejszy to\nilość jego obliczeń. Powodzenia!DAWID KORNAGA – PROZAIK, AUTOR OPOWIADAŃ I POWIEŚCI, M.IN. „GANGRENY”,\n„SINGLI+” I „CIĘĆ”. STYPENDYSTA MIĘDZYNARODOWEGO PROGRAMU LITERACKIEGO\nDAGNY ORAZ INSTYTUTU GOETHEGO. POSZUKIWACZ I INICJATOR FABUŁ. UZALEŻNIONY OD MIEJSKIEGO HAŁASU. MIESZKA W WARSZAWIE.76 felietonWWW.HIRO.PLAll pages:368910121416182131323436383942434445464748495051525455565859686970717273747576InfoSaveLikeShareDownloadMoreHiro 37 Published on Aug 2, 2013 Polish free culture magazine. Cover: model: Zuzanna Kołodziejczyk / D'Vision, photo: Łukasz Dziewic, stylist: Marta Wolniak & Jan Kryszczak...See Morehiro_freeFollowRead moreRead moreSimilar toPopular nowJust for youGo explore