Szkicowanie Ameryki Północnej (w utworach polskich emigrantów) - Wojciech Ligęza | Nowy Napis\nSzkicowanie Ameryki Północnej (w utworach polskich emigrantów)\nAmeryka, Józef Wittlin, emigracja, ojczyzna\nTo jednak był dla Polaków odległy kontynent, a metropolia nad East River oraz Hudsonem, inna niż europejskie, pozostawała miastem mitycznym, w niewystarczającym stopniu oswojonym. Wschodnie i Zachodnie Wybrzeże Stanów Zjednoczonych oraz kraj-kontynent oczekiwały na nowoczesną refleksję literacką. W portretowaniu Stanów Zjednoczonych znaczący udział mają świadectwa polskich pisarzy-emigrantów. Natomiast rozległe przestrzenie Kanady i tamtejsze miasta – Toronto, Vancouver, Montreal czy Edmonton kojarzyły się czytelnikom polskim niemal z „ziemią niczyją”. Co prawda między dwoma światowymi wojnami w XX wieku zdarzały się podróże pisarzy, dziennikarzy-reportażystów, dyplomatów, uczonych, a tym wojażom poświęcone zostały osobne relacje, to jednak doświadczenie Ameryki nie było powszechne, nie wiązało się ze społeczną empirią w szerokiej skali. Odbiorca potrzebował przewodników po Nowym Świecie, gdyż wbrew temu, co głosiły teksty z dwudziestolecia 1918–1939, że nowoczesna cywilizacja i nowoczesny styl podróży zniwelowały odległości oraz zmieniły sposób postrzegania świata, przez ocean przeprawiało się niewielu. Raczej możemy mówić o literackich mitach.\nPoznawanie Ameryki napotykało na kolejne komplikacje. W czasie wojennego exodusu i późniejszej emigracji, jak zaświadczają to przekazy literackie i dokumentarne, próby oswojenia nowego miejsca nie były ani łatwe, ani proste, bowiem bezinteresowne zaciekawienie, charakterystyczne dla porządku podróży, musiało zejść na plan dalszy. Osiedlający się w kraju za oceanem pisarze oraz intelektualiści zmienili kulturalny profil zbiorowości polskiej w Stanach Zjednoczonych (dawna emigracja chłopska miała inny charakter). W polu refleksji literackiej pojawiły się takie wyzwania, jak przepracowanie traumy wojennej, oswojenie katastrofy, która dokonała się w biografiach indywidualnych, przerwały się bowiem linie rozwoju twórczego, przepadły aspiracje, rozproszyły się hierarchie, a dalej ‒ integrowanie diaspory, przezwyciężanie obcości czy otwarcie na kulturę amerykańską, tak odmienną, niekiedy trudną do zaakceptowania. Życie literackie na obczyźnie musiało się tworzyć na nowo, często wedle wzorów przeniesionych z przedwojennej Warszawy.\nRozbitkowie wojenni należący przecież do elity, znaleźli się w sytuacji zawieszenia – bez publiczności, planów na przyszłość i często bez środków do życia. Tak uzasadniała się potrzeba budowania instytucji literackich i naukowych od podstaw. Pisarze poszukiwali dialogu z publicznością, układali dla polskiej diaspory program postępowania, starali się rozpoznać specyfikę kultury polskiej na obczyźnie, ustalali relacje z nową przestrzenią metropolii, używali wyobraźni do tego, by uzmysłowić sobie rozległość i niezwykłość nie poznanego kontynentu. Ważne miejsce w tym katalogu spraw zajmują także prywatne historie emigrowania, pierwsze wrażenia z Ameryki: zapisy zachwytów, zdziwień, rozczarowań. W ślad za imigracją podążają dzieje osiedlenia (literackie opowieści o substytutach domu) oraz próby oswajania obcej przestrzeni, czyli relacje o duchowych sposobach przezwyciężania obcości.\nChoć sytuacja dwudziestowiecznych wychodźców różniła się od Wielkiej Emigracji, to jednak aksjologiczne oraz ideowe pokrewieństwo było podtrzymywane. Wspólnota chciała się szybko porozumieć w dobrze przyswojonym języku, jednakże romantyczny spadek łączył się z mitologizacją, a na innym planie – z uproszczeniami. Jak to zostało zaznaczone, w nowym emigracyjnym rozdaniu literatury o Ameryce ograniczony zostaje obszar bezinteresownych eksploracji poznawczych, szeroko rozumiane sprawy polskie przesłoniły zaciekawienie Ameryką, a przyjmowane przez pisarzy obowiązki oraz role zwykle nie pozwalały im zaistnieć na szerszym forum kultury amerykańskiej. Oczywiście czynnik czasu jest tutaj ważny, gdyż w miarę upływu lat powiększał się obszar przyswojenia, różne też były style emigrowania, a także zmieniały się zestawy pytań poznawczych, jakie zadawali przedstawiciele kolejnych formacji pokoleniowych polskich emigrantów: od wychodźstwa wojennego, któremu ton literacki nadawali Skamandryci, oraz indywidualnych emigracji i pobytów w Stanach (taki był status Miłosza i Wata), poprzez wygnanych z antysemickiej i gomułkowskiej Polski pisarzy, takich jak Anna Frajlich i Henryk Grynberg, po emigrantów stanu wojennego – Stanisława Barańczaka i Janusza Głowackiego, dramaturga oraz prozaika dobrze przyjętego przez publiczność amerykańską.\nW wierszach Jana Lechonia, takich jak Bzy w Pensylwanii czy Do Madonny Nowojorskiej uczucia nostalgiczne potęguje refren-echo wypowiadany po angielsku, a w przestrzeń metropolii wprowadzony zostaje ważny pierwiastek sakralizacji – akty strzeliste oraz antyfony jakby mimowolnie przekazują wertykalny układ architektury. W utworach poetyckich Czesława Miłosza wzmacnia się pozycja „ja” w nowym otoczeniu. Poeta objawia zauroczenie nowym kontynentem, ale też w sposób nieskrępowany wypowiada uwagi krytyczne. Wydobyty zostaje uniwersalny (metafizyczny, religijny) sens wygnania i wędrówki. Doświadczenie Ameryki Czesław Miłosz konfrontuje z pamięcią o Litwie. Z kolei w tomie Atlantyda Stanisława Barańczaka Ameryka jawi się przybyszowi z Polski jako zadanie tłumacza, jako mediacja między różnymi światami kultury. Osobnym zagadnieniem jest poznawanie Kanady w wierszach Wacława Iwaniuka, Bogdana Czaykowskiego, Andrzeja Buszy, Floriana Śmieji (sic!), Marka Kusiby, Edwarda Zymana, którego jednak w tej pracy nie podejmujęNatomiast odsyłam czytelników do moich ustaleń wcześniejszych: W. Ligęza, „Kanada polskich poetów. Szkice z natury“ [w:] „Poezja polska na obczyźnie. Studia i szkice“, pod red. Z. Andresa i J. Wolskiego, Rzeszów 2005, t. 1, s. 110–134. .\nBiorąc pod uwagę paradoksalny splot przyjęcia i odrzucenia Ameryki, rzecz jasna w różnych postaciach i stopniach, słowem najbardziej odpowiednim, które określa istotę wybranej tu kwestii, wydaje się właśnie szkicowanie. Otóż w literaturze emigracyjnej powstają rozpoznania wstępne, obrazy jakby prowizoryczne, trochę niepewne, niekompletne, nie poparte dłuższymi studiami nad przedmiotem. Z poczynionych szkiców dopiero wyłoni się planowana całość, która na razie jest sukcesywnie uzupełniana. Jakby pisarze w spotkaniu z nowym tematem i nowym wyzwaniem ćwiczyli pewność ręki. Podkreślić warto, że w rozpatrywanym przypadku pojawia się konflikt między powinnościami literatury, obowiązkami tworzenia kodeksów etycznych dla wspólnoty i odpowiedzialnością za właściwą postać słowa polskiego a prywatną interpretacją nowych doświadczeń. Jak powiedział Czesław Miłosz:\nPrzeniesieni w obce środowisko odczuwamy niepokój nieokreślonej przestrzeni i jakby zagrożenie. Za dużo tam jest nowych kształtów i pozostają one płynne, bo nie można odkryć porządkującej zasadyC. Miłosz, „O wygnaniu“ [w:] tegoż, „Szukanie ojczyzny“, Kraków 1992, s. 178. .\nW refleksji polskich pisarzy o Ameryce chciałbym zwrócić uwagę na czynnik podmiotowy, własne spojrzenie – poza schematami i stereotypami oraz pewne powtarzające się formuły, podkreślające bądź to subiektywność oglądu, bądź wydzielenie bezpiecznej enklawy – w nieoswojonym ogromnym terytorium. Zatem „prywatna Ameryka” różnić się będzie od Ameryki kształtowanej wedle społecznych gustów i potrzeb. Ponadto w takim ujęciu literackim nie zostanie zaprzepaszczona biografia pisarza, jego wrażliwość i światoodczucie, a także namysł nad niechcianą, narzuconą przez historię i politykę sytuacją emigranta, czyli kogoś obcego, niekiedy wykluczanego. Pytania o Amerykę, jaka jest i jaka być może, stają się pytaniami o samego siebie, a próby narracji lub też poetyckiej obrazowej ekwiwalentyzacji zawierać będą ten bagaż wyobrażeń i wartości, który przybysz zabrał ze sobą z pozostawionych w Polsce małych ojczyzn lub z przemierzanych niegdyś ulic swojego miasta.\nWażne w tych rozważaniach są zapisy dotyczące pierwszego zetknięcia z nowym miejscem. Niegdyś dość upiorną inicjacją było przejście przez Ellis Island, przedpiekle dawnych emigrantów, tak sugestywnie opisane w powieści Josepha Rotha Hiob. Ta „stacja kontrolna dla biedaków”, w której obowiązywały zasady „żelaznej ręki i twardego serca”Oba określenia z książki M. Szejnert, „Wyspa klucz“, Kraków 2009, s. 23, 36 w połowie XX wieku na szczęście należała do przeszłości. Polscy uchodźcy wojenni uciekali za ocean z piekła historii. W Stanach Zjednoczonych spotkali się z gościnnym przyjęciem, obdarowani zostali poczuciem bezpieczeństwa (pomijam w tym miejscu biurokratyczne trudności z wizą, na jakie narażeni byli polscy poeci ‒ Lechoń i Tuwim, ale także Wierzyński czy Rafał Malczewski). Rzecz jasna, niepokój nowego miejsca nie zniknął, ale przynajmniej został złagodzony. Prywatną historię przybycia do Stanów Zjednoczonych chciałbym pokrótce rozpatrzyć na przykładzie relacji Józefa Wittlina oraz Kazimierza Wierzyńskiego.\nTak pisał Józef Wittlin w eseju Mój pierwszy rok w Ameryce z roku 1941, podając od razu kilka ograniczeń zarówno poznawania kraju, jak i niedogodności sytuacji komunikacyjnej, w jakiej znalazł się uchodźca. Oto znamienny fragment:\nMusiałem bronić mojej niekompetencji i usprawiedliwiać moją ignorancję. Poza bardzo pobieżną znajomością Nowego Jorku i okolic właściwie nic z Ameryki nie widziałem […]. Pytać się uchodźcy, jak mu się podoba kraj, który go przygarnął, jest taką samą niedelikatnością, co negatywna odpowiedź tego uchodźcy. Na wszystko, co mu się nie podoba, musi zamknąć oczy, nie chcąc uchodzić za czarnego niewdzięcznika. […] Nie przyjechałem tutaj jako wolny turysta, który ma czas, środki i tzw. głowę do dokładnego zwiedzania nowego i olbrzymiego „terenu”, ani jako pisarz, który postawił sobie za cel opisanie AmerykiJ. Wittlin, „Orfeusz w piekle XX wieku“, Kraków 2000, s. 314–315. .\nPole manewru zostaje zawężone. Ignorancja to wybór rozsądny oraz uczciwy, a niekompetencja wydaje się odpowiednim – trzeźwym określeniem własnych możliwości poznawczych – w chwili kolejnego, zaprawionego tragizmem życiowego startu. To właśnie los zadecydował, że niemożliwe, przynajmniej na razie, stało się systematyczne poznawanie Ameryki. Rolę turysty zależnego tylko od własnej woli, odbierającego nowe wrażenia okiem nieuprzedzonym, a także pozycję pisarza – osoby w pełni wolnej, która zmaga się jedynie z zadaniami literackimi, odróżnić należy od sytuacji uchodźcy. Przymusowy imigrant bowiem osaczony został przez zdarzenia aktualne, a jego umysł zajęty jest wyłącznie rozpamiętywaniem nieszczęścia. Pytania, jak przeżyć i jak możliwie bez wielkich strat wyjść z historycznej opresji, wykluczają przyjemności bezinteresownego podróżowania. Józef Wittlin pisze, iż gospodarzom należy się wdzięczność, zatem gość, w jakiejś mierze ubogi krewny w rodzinie społecznej, nie może być pełnoprawnym uczestnikiem dialogu. Zmniejsza się skala doznań, redukcji ulega język. Ambicje literackie, które w sposób jaskrawy nie przystają do rodzaju doświadczeń, zachować należy do lepszych czasów.\nMitologiczne wyobrażenia wyniesione z dzieciństwa i młodości Józefa Wittlina skonfrontowane zostają z realiami amerykańskimi, mniej ekscytującymi pod względem dramaturgii zdarzeń. W szkicu Do jakiej Ameryki jechałem przeczytamy:\nPrzewodnikami moimi w tej dalekiej podróży, wynikłej ze smutnej „konieczności dziejowej” byli poeci i pisarze, którzy czarowali nasze europejskie dzieciństwo i naszą młodość. Było ich sporo, lecz wymienię tylko najważniejszych. Najpierw […] pani Beecher-Stowe, potem Fenimore Cooper i Samuel L. Clemens, czyli Mark Twain. Później przyłączyli się do nich wielcy poeci: Walt Whitman, Edgar Allan Poe i Ralph Waldo Emerson. Dzieła ich czytaliśmy na ławkach Ogrodu Jezuickiego we Lwowie, w Stryjskim Parku i na Wysokim Zamku… […]. Nie będę owijał w bawełnę, że Ameryka znana nam z dawnej literatury jest krajem romantycznym i mało podobnym do swego sobowtóra, którego znamy z emigracyjnej rzeczywistościTamże, s. 310–311. .\nCo znamienne, literacka Ameryka przesłania Amerykę realną, doświadczoną. Marne bytowanie codzienne emigranta należałoby uznać za negatyw mitu przygody i romantycznego stylu przeżywania świata – otwartego na piękno i głębię zjawiających się rzeczy. Pisarz pragnąłby, żeby literacka iluzja trwała, by wytworzony mit Ameryki nie ulegał zmianie. Niemal nie trzeba dodawać, że nie są to wizje naiwnego marzyciela, lecz wymuszona przez okoliczności, przyjęta ironicznie – bez wiary w powodzenie – strategia obronna. Wspomnienie Wittlina żywi się fantazmatami i na sposób sentymentalny powraca do ważnych miejsc wtajemniczeń literackich, czyli do topografii Lwowa. Odległy świat Ameryki kusił przygodą, uwodził na pół baśniową skalą możliwości, ale czytający młodzieniec nie miał przecież zamiaru opuszczać przyjaznego miasta. Podkreślić to należy, że Wittlin dąży ku przeszłości, nawet wtedy, gdy pisze o ponowieniu lektury Whitmana, już w Nowym Jorku – i w oryginale.\nW tej relacji pominięta zostaje pragmatyczna strona emigracji. Pisarz nie chce zostać realistą, który utrwalałby „nędze wygnania” ‒ obrazki z czasów uchodźczej niedoli. O ile w szkicach Mój pierwszy rok w Ameryce i Do jakiej Ameryki jechałem ważne są pierwsze spostrzeżenia, a także momentalne i rozbłyskowe konfrontacje mitów z przykrą realnością ‒ potęgowaną przez traumę wygnania, o tyle w szkicach późniejszych zwiększa się zaciekawienie Ameryką i rozszerza pisarska kompetencja. Idąc tropem nabytych doświadczeń i wiedzy, sięgając po poetykę eseju, wyrafinowanego gatunku dla wybranych, Józef Wittlin w sposób odpowiadający swojej wrażliwości poetyckiej podejmuje szkicowanie Ameryki w takich tekstach, jak NoviEboraci czy Poe w Bronxie.\nDla porównania dajmy teraz epigraf ze szkicu Kasztan zwany Dewajtisem z tomu Kazimierza Wierzyńskiego zatytułowanego Moja prywatna Ameryka (zbiór ten ukazał się w roku 1966). Wittlin, dbając o prawdę psychologiczną i wierność faktografii, utrwala pierwsze spotkania z Ameryką, czyli zapisuje na bieżąco doświadczenia wygnańcze, natomiast Wierzyński, sięgając po poetykę wspomnień, zaznacza dystans czasowy wobec pierwszych prób osiedlenia się w nowym miejscu i świecie. Cytowany fragment dotyczy pierwszego mieszkania państwa Wierzyńskich w Nowym Jorku na Forest Hills, wówczas dzielnicy podmiejskiej. Czas akcji opowiadania ‒ lato 1941:\nTen spokój zdumiał nas, a nawet zaniepokoił. Był to ciężki okres wojny, nie do pogodzenia z duchem rezerwatu. Znaleźliśmy się na prawach uchodźców, którzy przywieźli ze sobą bezdomność i rozbicie. Ale gdy 7 grudnia właściciel domu, pan Robert Dobson zakładał w naszym mieszkaniu tzw. storm windows na zimę, mówiliśmy o Pearl Harbour już jako ludzie o wspólnych troskach i nadziejach. Być może Amerykanie, whitmanowski „naród narodów”, mają w podświadomości instynkt emigrancki, który w nich nie obumiera i odzywa się nieoczekiwanieK. Wierzyński, „Moja prywatna Ameryka“ [w:] tegoż, „Poezja i proza“, Kraków 1981, t. II, s. 185.\nMarny kapitał, jakim jest trauma wygnania, zostaje wniesiony do rozmowy o klęsce floty amerykańskiej w grudniu 1941. Obie strony w codziennym dialogu potrzebują terapii. Dodajmy, iż w trudnych czasach spokój życia codziennego złożony z banalnych zdarzeń odczuwany jest jako niezwykły luksus. Zwróćmy też uwagę, iż w przytoczonym fragmencie sytuacja wykluczenia uchodźców zostaje przezwyciężona, gdyż zostają oni przyjęci do wspólnoty lokalnej, sąsiedzkiej, po prostu ‒ zaproszeni do rozmowy. Dialog jednak dotyczy aktualnej klęski wojennej Stanów Zjednoczonych. Kazimierz Wierzyński podejmuje kwestię amerykańskiej wrażliwości na przeżycia emigrantów, pisze o empatii ludzi osiedlonych, którzy niegdyś byli przybyszami. Potwierdza to Czesław Miłosz, podkreślając, iż normalność w Stanach Zjednoczonych jest możliwa inaczej niż we Francji, gdzie imigranci zawsze będą izolowani, a ich status społeczny pozostanie niewysoki. Tam „można być albo Francuzem, albo cudzoziemcem”, natomiast ‒ jak wyznaje poeta – w Stanach „byłem jednym z wielu w tłumie złożonym z przybyszów, przez to właśnie «amerykański», że nie musiałem się niczego wyrzekać”C. Miłosz, „O emigracji do Ameryki tudzież jakby podsumowanie“ [w:] tegoż, „Widzenia na Zatoką San Francisco“, Kraków 2000, s. 206. Zob. także: A. Fiut, „Wrastanie w Amerykę“ [w:] tegoż, „Spotkania z Innym“, Kraków 2006, s. 163–165. . Według Miłosza integracja ze społeczeństwem amerykańskim jest łatwiejsza niż w Europie, gdyż mieszkańcy Stanów „zawsze cierpieli na bezdomność, wykorzenienie”C. Miłosz, „O emigracji do Ameryki…“, s. 208. . Wypisy uzupełnić warto o opinię Aleksandra Hertza:\nStale muszę podnosić, że zasadniczą właściwością cywilizacji amerykańskiej jest jej inkluzywność. Ten kraj był dziełem emigrantów, przybyszów […]. Ludzie ci na nowej ziemi budowali przyszłość dla siebie i dla przyszłych pokoleń. I budowali nowy naród. A budując ten nowy naród, witali każdego, kto do nich się przyłączał, by im towarzyszyćA. Hertz, „Wyznania starego człowieka“, Londyn 1979, s. 140. .\nW rozważaniach o ranie wygnańczej oraz próbach przezwyciężenia nieszczęścia wszystkich egzulów ważną rolę odrywa samoedukacja, w tym wewnętrzna zgoda na degradację – w pierwszym, najtrudniejszym okresie emigracji. „Ja” pisarza czy intelektualisty w nowych warunkach właściwie przestaje istnieć, rozpływa się w anonimowości. Aleksander Hertz rozważa kwestię „deklasacji” – bez „dyskryminacji”Tamże, s. 142. . Jego własne doświadczenie nie odbiegało przecież od bolesnych inicjacyjnych eksperymentów, jakie dotknęły rzesze przybywających do Ameryki. Z kolei Czesław Miłosz eksponuje udział wyobraźni w poważnej grze o nową ‒ dopiero zdobywaną – tożsamość, sugeruje konieczność zanegowania dotychczasowych osiągnięć artystycznych i poznawczych rozpoznań (tak wolno interpretować jego aforystyczne zapisy), postuluje trudny program psychicznej przemiany: „Nowe oczy, nowe myśli, nowy dystans: że tego potrzebuje pisarz na wygnaniu, jest oczywiste, ale czy pokona swoje dawne ja – zależy od zasobów, o których przedtem sam niewiele wiedział”C. Miłosz, „Noty o wygnaniu“ [w:] tegoż, „Zaczynając od moich ulic“, Paryż 1985, s. 46. .\nWiedza o „nędzach wygnania” pozwala uniknąć mitologii i łatwych pocieszeń. Jednakże ograniczenia, jakim poddany jest imigrant, pozwalają otworzyć własne obszary obserwacji, w którym miejsce centralne zajmuje próba zrozumienia (zinterpretowania) niekorzystnego obrotu losu. Istotne jest to, by zrozumieć własny przypadek, który wpisuje się w wielką wspólnotę wygnanych i wydziedziczonych, rozeznać się w narzuconej sytuacji. Punkt, w którym rozpoczyna się nowy etap życia na obczyźnie, musi być wyznaczony precyzyjnie. Podobnie język opisu, który na razie zdobyć się może na szkicowanie Ameryki – nawet bez subtelnej giętkiej kreski. Natomiast w późniejszych niż Wittlinowe wypowiedziach Wierzyńskiego, Miłosza i Hertza perspektywa poznawcza zostaje przesunięta „cokolwiek dalej”. Mianowicie przedmiotem namysłu staje się wrastanie w Amerykę oraz potrzeba wewnętrznej przemiany, otwarcie na wielość i różnorodność Nowego Świata jako warunek choćby względnego powodzenia.\nJózef Wittlin opisywał redukcję doświadczeń, zwierzał się z niemożliwości poznawania Ameryki – w sytuacji wygnańczej. Wierzyński dysponuje już własnym oswojonym obszarem w trudnym do ogarnięcia wyobraźnią wielkim kraju. Prywatny odbiór i osobna wrażliwość w jego szkicowaniu Ameryki liczą się najbardziej. Wypadnie powrócić do zbioru Moja prywatna Ameryka. Opisy poety nie mają tutaj zakroju monumentalnego. Przeciwnie, prowadzone obserwacje skupiają się na detalach codzienności, a „małe zdarzenia” na amerykańskiej prowincji mają szczególną wartość. Co prawda Kazimierz Wierzyński nie stroni od aforystycznych uogólnień, ale jednak na pierwszym planie umieszcza opowieści o ludziach żywych, tu zamieszkałych, tych, którzy uciekają od sławy i wielkiego świata i tych, którzy osadzeni w życiu miasteczek co najwyżej mogą pretendować do miana lokalnych oryginałów. Metropolii poeta przeciwstawia prowincję, a opisywane miejsca, które swoją świetność mają już poza sobą, uległy degradacji, pogrążyły się w letargu, popadły w dekadencję. Smakowanie melancholii to jeden z ważnych walorów wypowiedzi eseistycznych Wierzyńskiego.\nSag Harbour na Long Island, nad Peconic Bay, owa „Wenecja dla ubogich”, trochę zapomniany zakątek Ameryki – z cmentarzem morskim dawnych wielorybników, jest właśnie miejscem przez Wierzyńskich upatrzonym (wymarzonym) do osiedlenia. Oddalenie oraz spokój byłyby tutaj czynnikami przesądzającymi o takim ekscentrycznym wyborze. Wynajęty 150-letni dom stał się stałym oparciem dla poety, który pisał o „obsesji dachu i ścian”Przytoczenie z wiersza „Dach i ściany“ z tomu „Tkanka ziemi“. K. Wierzyński, „Poezje zebrane“, Białystok 1994, t. II, s. 217. . W Sag Harbor znów można było zamieszkać, niejako zaczynając po raz kolejny wszystko od nowa.\nZbiór Moja prywatna Ameryka można odczytywać jako apologię prowincji. W tej przestrzeni oddzielonej od zgiełku metropolii, zarazem wolnej od nerwicy przyśpieszonego życia, zachowały się dawne rytuały, obyczaje społeczne oraz reguły bytowania oparte na pracy rąk. Takie budowanie elementarnego (gospodarskiego i metafizycznego) ładu znane jest na przykład z wierszy Roberta Frosta. Poeta odczytuje zapisaną w architekturze Long Island historię zamieszkiwania. W omawianych szkicach znajdziemy rzeczowy, ale też nie pozbawiony zamiaru estetyzowania opis domu – reprezentującego typ tradycyjnego budownictwa. Oto szkic architektury miejscowej:\nBudowle są z drzewa jak cała prowincjonalna Ameryka, kraj przebogaty w kamienie, których nie używa. Stoją proste i zwięzłe w szlachetnych proporcjach, wysoki gontowy dach nie ma okapów i spływa ze ścianami pokrytymi także gontem. Cały dom powleka od stóp do głów jednolita łuska, niby ścisła kora. […] Sufit podtrzymują olbrzymie, odsłonięte belki, poemat sam w sobieK. Wierzyński, „Wenecja dla ubogich“ [w:] tegoż, „Moja prywatna Ameryka…“, s. 204.\nKonkrety architektoniczne, przedstawione z podziwem i nawet z jakąś odmianą czułości, uobecniają mocną u Wierzyńskiego ideę zamieszkania. Co istotne, poeta, wrastając w prowincjonalną Amerykę, przejmuje rolę cicerone. Podczas lektury zbioru powstaje bowiem wrażenie, że jesteśmy w sposób nieśpieszny i uważny oprowadzani po Long Island. Przewodnik, jeśli nawet nie pochodzi z miejsca, o którym ze znawstwem opowiada, to jednak miał już sporo czasu na studia i spostrzeżenia. „Prywatna Ameryka” to również ‒ na niewielkim terytorium ‒ Ameryka oswojona, domowa. Kronika spraw lokalnych, przeszłych i obecnych, zderza się u Wierzyńskiego z mieszaninami obyczajowymi, studia przyrodnicze spotykają się z esejami o kulturze. Poeta interesuje się wszystkim – drzewami, ptakami, architekturą, osadnictwem polskim, kontaktami międzyludzkimi, sposobami świętowania, artystycznymi komunami, wielokulturowością odwiedzanych miejsc.\nWolność pisarza paradoksalnie w tym się przejawia, że nikt z solidnie stąpających po ziemi mieszkańców Sag Harbor (oraz innych miasteczek) nie interesuje się literaturą. Dlatego spotkanie znanego pisarza, inaczej niż w Nowym Jorku, nie zalicza się do ekscytujących przeżyć. Jak konstatuje Wierzyński: „Małomiasteczkowość zaszła tubylcom głęboko za skórę, literatura nic dla nich nie znaczy i cóż mogło kogo obchodzić, że między nimi znajduje się jeden Steinbeck więcej lub mniej”K. Wierzyński, „Steinbeck pije kawę“ [w:] tegoż, „Moja prywatna Ameryka…“, s. 221.. Wskażmy tu na pół żartobliwy swobodny styl gawędy. W szkicu Wędrówki po ludziach w zdaniu o tolerancji Wierzyński przemyca swój wizerunek – pisarza zabłąkanego w prowincjonalnej Ameryce: „Otaczała nas życzliwa neutralność, może z domieszką zdziwienia, dlaczego w miasteczku, które zaznaczone jest tylko na bardzo dokładnych mapach, osiedliło się takie dziwadło, jak polski pisarz”Tamże, s. 209.. Zdecydowanie należy podkreślić, że status odmieńca, który niepokoi swoją innością, ale również przyciąga uwagę, jest lepszy niż zmarginalizowane położenie wygnańca zamkniętego w szczelnym kręgu przeżywanych dramatów.\nPochwały prowincji i społeczności lokalnej, a także przyrody, która działa uspokajająco i regenerująco, nie wystarczają, nie są jedynym remedium na niedole emigracji, pisarz bowiem pragnie zamieszkać również w kulturze. Skrupulatnie zostają odnotowane zapisy literackie upamiętniające topografię miejscową. I tak Sag Harbor pochwalić się może wzmiankami u Melville’a i Jamesa Fenimore’a Coopera (Wenecja dla ubogich). Poetyckie opisy „przyjaciela drzew”, liryka kontemplującego krajobraz, amatorskie studia socjologiczne i historyczne Wierzyński dopełnia dyskursami krytyka literackiego i krytyka sztuki. Oto (dla przykładu) zwięzły opis malarstwa Pollocka: „malarstwo abstrakcyjne, obok założeń formalnych, […] ma w sobie jeszcze pewien sekret psychologiczny. Jest wyrazem epoki zachwianej, zbitej z tropu, wykolejonej z toru. Ale jednocześnie wyrazem natężonej uwagi i gorączkowej potrzeby poszukiwania”K. Wierzyński, „Jackson Pollock“ [w:] tegoż, „Moja prywatna Ameryka…“, s. 216. . Przypomnijmy, że w Prywatnej Ameryce Kazimierz Wierzyński poświęca osobne szkice między innymi poezji Whitmana, twórczości Steibecka (pisarz, farmer i handyman jest obiektem prawdziwego podziwu), dramaturgii O’Neilla, książce Malcolma Brinnina o Dylanie Thomasie, sprawie Ezry Pounda, malarstwu Pollocka, rzeźbie Caldera i Nivoli.\nTaka odkrywana Ameryka, sąsiedzka i prowincjonalna, przeciwstawiana „apokaliptycznemu” Nowemu Jorkowi, urządzona została na ludzką miarę i co ważniejsze, o czym przeczytamy w zakończeniu szkicu Nivola, w melting pot mieszają się różne esencje kulturowe starej Europy. Wierzyński przyjechał do Stanów w roku 1941, Moja prywatna Ameryka ukazała się w roku 1966. Spojrzenie więc ewoluowało, przyrastał zasób wiedzy, wyobraźnia przestawiała się na inne tory. Okres wyrzeczeń i ciężkich prób emigranta kończy się, jak codą, wyznaniem miłości do wybranego miejsca, nie do całej Ameryki. To zdanie pragnąłbym opatrzyć szczególnym akcentem: „często jeździliśmy na Long Island, która z biegiem czasu stała się naszą najulubieńszą Ameryką”K. Wierzyński, „Kasztan zwany Dewajtisem“ [w:] tegoż, „Moja prywatna Ameryka…“, s. 192. Na to potrzeba lat ‒ od niepewności i dystansu poeta przechodzi do pochwały wybranego skrawka Ameryki.\nRównoległa z rozważaniami Kazimierza Wierzyńskiego jest refleksja Aleksandra Hertza. Kameralizacja rozległego kraju pomaga w rozwoju uczuć. Prywatna Ameryka jest tutaj wilegiaturą i zarazem miejscem pracy. Ponadto z konkretnego, dobrze rozpoznanego miejsca dogodniej obserwuje się większą całość – historii i społeczeństwa kraju, jak też własnej biografii. Tak może powiedzieć człowiek na powrót zakorzeniony:\nStałem się jednym z przeszło dwustumilionowej gromady ludzkiej, której każdy uczestnik mówi o sobie: „I am American”. I ma prawo tak mówić.\nI stopniowo wrastałem w rzeczywistość amerykańską. Poznałem język, obyczaje, tradycje tego kraju. Poznałem jego literaturę. Poznałem jego wkład w tych dziedzinach myśli, które są mi szczególnie bliskie. Piszę to w małej wiosce w Nowej Anglii, w stanie New Hampshire. Ta wioska stała się cząstką mojej rzeczywistości, punktem wyjściowym dla moich ważnych doświadczeń. Wiem, że kiedyś bywał tu Hawthorne, i to ma dla mnie wzruszającą wymowę. Pasjonują mnie opowieści o przeszłości tego zakątka Stanów Zjednoczonych. Interesują mnie podania i legendy miejscoweA. Hertz, „Wyznania…“, s. 142. .\nPrzez lata wzrastało wtajemniczenie w kulturę amerykańską, kontakt z miejscem wyznacza doświadczenie duchowe, wybranej przestrzeni patronuje wielki pisarz amerykański, a opowieści cudze przyjęte zostają jako własne. Dokonuje się zmiana w zakresie tożsamości, gdyż w rozwijającym się procesie nałożona zastaje kolejna warstwa – amerykańska, wzbogacająca osobowość uczonego i pisarza.\nInna jest jeszcze sytuacja twórcy, który szkicowanie Ameryki rozpoczyna z innego punktu czasowego, także odmiennego rodzaju okoliczności decydują o tym, że poznawanie Ameryki okaże się ograniczone. Chciałbym w tym miejscu przywołać przypadek Aleksandra Wata, który w roku 1963 znalazł się w Berkeley. Polski pisarz zaproszony został przez The Center for Slavic and East European Studies, powody zaś były dwa: poratowanie zdrowia oraz pomoc finansowa umożliwiająca swobodną pracę pisarskąZob. C. Miłosz, „Przedmowa“ do: A. Wat, „Mój wiek. Pamiętnik mówiony“, Londyn 1981, cz. I, s. 10–13. . Z przelotnych obserwacji Wata pełny obraz Ameryki nie mógł się wyłonić. Na przeszkodzie stały przede wszystkim choroba bólowa, niemożliwość podejmowania długich podróży, życie w zamkniętym środowisku uniwersyteckim. Już w pierwszym zapisie z Berkeley samo pragnienie metamorfozy przesłania próby systematycznego zapisu: „tu przywitała mnie zmiana i pora przychylniejsza nad tę, którą mieliśmy dotychczas”A. Wat, „Dziennik bez samogłosek“, Londyn 1986, s. 92. . Pisarz określa od razu metodę, żeby przezwyciężyć impas literackiego słowa, które powinno trafnie uchwycić doznania nowego miejsca: „Nie potrafię pisać teraz o pierwszych wrażeniach, może fragmentami jak w «nowej powieści», przeplatając bieżący czas z przypomnieniem, aktualizowaniem”Tamże. . Zatem w relacjach Aleksandra Wata dominują fragmentaryczność i zmieszanie czasowo-przestrzenne.\nRozszerzenie horyzontu, czyli spojrzenie na ocean i zwiedzanie San Francisco to pierwsze punkty w amerykańskim programie pisarza. Jednakże sztucznie wydzielona przestrzeń ludzi uniwersytetu zagradza dostęp do „prawdziwego życia”. Tego rodzaju poszukiwania autentyku Wat łączy z zaciekawieniem artystycznym i refleksją o pisaniu, ale też zauważyć należy, iż migawkowe obrazy w jego opowieści diarystycznej odznaczają się szybkim rytmem zmiany kadrów, nasyceniem sensualnością, naturalistyczną pasją demaskacji, drastycznym wysłowieniem. Opisywany ulewny deszcz, jak gdyby zmywa złudzenia. Podziw i rozczarowanie nawzajem się przenikają. Weźmy dwie konkluzje z interesującego nas fragmentu Dziennika bez samogłosek. „Inna Ameryka” to świat tępej pogoni za pieniądzem, tanich knajp, włóczęgów, nędzy i prostytucji:\nWczoraj oglądałem inną Amerykę […]: moje, nasze, słodkie życie zaczęło mi się wydawać słodyczką mdłą i sztuczną, symulancką, gdy już ukryto po uniwersytecku wszystkie jady i zło. […] Berkeley jest nieautentyczne i to wyczuł mój instynkt pisarza wbrew świadomości […]. I zapewne dlatego nie mogłem dotąd i nie miałem ochoty pisać tu mego pamiętniczka? Murzyni, ubodzy starcy, wykolejona młodzież, ludzie surowi w biznesie. A jednak Amica America. Rozczarowania idą wszędzie za nami, to nasz cieńTamże, s. 97, 98. .\nFragmentaryczność kompensowana intensywnością przeżycia to kolejny literacki sposób portretowania Ameryki. W tym przeglądzie pominąłem relacje reportażowe, epistolograficzne, powieściowe i tak ważne zapisy poetyckie, które zapewne wzbogaciłyby szkic o szkicowaniu Ameryki o inne jeszcze rodzaje namysłu, o inne reguły przedstawienia. Zapewne ważna byłaby „geografia punktów widzenia”Zwrócił mi na to uwagę w dyskusji profesor Jerzy Jarzębski., bo przecież nie jest obojętne, w jakim miejscu rozległego kraju piszący prowadzą swoje obserwacje. Kryterium polityczne wskazałoby kolejne zróżnicowania, sympatie i antypatie, pochwały i krytyki. W poznawaniu i oswajaniu przez polskich pisarzy emigracyjnych terytorium Stanów Zjednoczonych, tworzenie prywatnych enklaw oraz kameralizacja przestrzeni (ludzkie prowincje przeciwstawiane są nieludzkim metropoliom) łączy się z tymi wątkami autobiografii i tymi doświadczeniami twórczymi, które wykraczają poza nostalgiczne rozpamiętywania żalu, dywagacje o okrutnej historii, programy dla wspólnoty, diagnozy zbiorowych cierpień. W spotkaniu z przestrzenią Ameryki, z pluralizmem postaw, z tyglem kulturowych inspiracji pisarz odzyskuje swoją podmiotowość oraz swobodę twórczą.\nA. Hertz, Wyznania starego człowieka, Londyn 1979, s. 140.\nC. Miłosz, Widzenia na Zatoką San Francisco, Kraków 2000.\nC. Miłosz, Szukanie ojczyzny, Kraków 1992.\nA. Wat, Dziennik bez samogłosek, oprac. K. Rutkowski, Londyn 1986.\nK. Wierzyński, Moja prywatna Ameryka [w:] tegoż, Poezja i proza, Kraków 1981, t. II.\nJ. Wittlin, Orfeusz w piekle XX wieku, posłowie J. Zieliński, Kraków 2000.\nA. Fiut, Wrastanie w Amerykę [w:] tegoż, Spotkania z Innym, Kraków 2006.\nW. Ligęza, Twórczość Józefa Wittlina w okresie nowojorskim [w:] tegoż, Jaśniejsze strony katastrofy. Szkice o twórczości poetów emigracyjnych, Kraków 2001.\nJ. Olejniczak, Emigracje. Szkice – studia – sylwetki, Katowice 1999.\nA. Rydz, Emigracyjne domy Kazimierza Wierzyńskiego [w:] Literatura utracona, poszukiwana czy odzyskana. Wokół problemów emigracji, red. Z. Andres i J. Wolski, Rzeszów 2003.\nB. Tarnowska, Geografia poetycka w powojennej twórczości Czesława Miłosza, Olsztyn 1996.\nJ. Święch, Homo exul, czyli przygody nowoczesności oraz Literatura wygnańców [w:] tegoż, Nowoczesność. Szkice o literaturze polskiej XX wieku, Warszawa 2006.\nW. Wyskiel, Strategie emigrantów: Lechoń – Wierzyński - Wittlin [w:] tegoż, Kręgi wygnania. Jan Lechoń na obczyźnie, Kraków .\nŹródło tekstu: Wojciech Ligęza, Szkicowanie Ameryki Północnej (w utworach polskich emigrantów), Czytelnia, nowynapis.eu, 2020


Udzielanie pożyczek przez przedsiębiorców\nUdzielanie pożyczek przez podatników VAT\n4.55/5 (11) 1\nUdzielanie pożyczek jest usługą\nZwolnienie z VAT na udzielanie pożyczek\nObowiązek podatkowy a udzielanie pożyczek\nFaktura dokumentująca udzielanie pożyczek\nUdzielanie pożyczek pieniężnych przez przedsiębiorców jest częstą operacją dokonywaną w obrocie gospodarczym. Umowa pożyczki zawierana jest zarówno z innymi przedsiębiorcami, jak i z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej. Z uwagi na to, że udzielanie pożyczek przez podatników VAT to zjawisko powszechne warto zastanowić się, czy taka czynność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.\nZgodnie z przepisami ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Poprzez świadczenie usług należy rozumieć każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów. W przepisie mowa o odpłatnym świadczeniu usług, więc aby dane świadczenie za takie uznać, musi pomiędzy podmiotem świadczącym usługę a odbiorcą istnieć stosunek prawny. Ponadto ze wspomnianego stosunku prawnego, w oparciu o który usługa jest wykonywana, musi wynikać bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.\nUdzielanie pożyczek w zamian za wynagrodzenie w postaci odsetek stanowi świadczenie na rzecz innego podmiotu, polegające na przeniesieniu na biorącego pożyczkę własności określonej sumy pieniędzy, które pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić w takiej samej ilości. Udzielanie pożyczek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej stanowi zatem rodzaj odpłatnego świadczenia usługi podlegającej opodatkowaniu VAT, bowiem odsetki z tytułu zawarcia umowy należy potraktować jako wynagrodzenie otrzymane z tytułu udzielonej pożyczki.\nWarto w tym miejscu podkreślić, że zawarcie umowy pożyczki bez określenia należnych odsetek nie stanowi czynności podlegającej pod przepisy ustawy VAT, bowiem jedynie świadczenie usług za wynagrodzeniem rodzi obowiązek zapłaty podatku. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z 23 października 2015 r. nr IBPP2/4512-778/15/EK Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, w której czytamy:\nUdzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielanie pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług.\nPomimo faktu, iż udzielanie pożyczek stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatne świadczenie usług, ustawodawca przewidział w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy zwolnienie od podatku dla usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.\nChociaż sama czynność udzielania pożyczki korzysta ze zwolnienia przedmiotowego uregulowanego w ustawie VAT, to podatnik ma jednak obowiązek określić podstawę opodatkowania, moment powstania obowiązku oraz miejsce świadczenia usługi.\nW pierwszej kolejności należy wskazać, że w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego ustawodawca wprowadził szczególne rozwiązanie. Otóż zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e) przy świadczeniu usług zwolnionych z podatku, w tym udzielania pożyczek, obowiązek podatkowy powstaje w chwili otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu tego świadczenia. Wynika zatem z tego, że dla właściwego wyznaczenia momentu powstania obowiązku podatkowego kluczowy jest moment otrzymania odsetek. Potwierdza to również Dyrektor Izby Skarbowej w wydanej 17 lipca 2014 r. interpretacji indywidualnej nr IPPP/443-553/14-3/ISZ:\nZatem, obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług dla udzielania przez Wnioskodawcę pożyczek będzie powstawał każdorazowo w momencie otrzymania przez Spółkę zapłaty tj. odsetek oraz prowizji należnych w związku z zawarciem umowy pożyczki, w wysokości odpowiadającej kwocie takich otrzymanych należności, na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e ustawy’.\nZgodnie z przepisami VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca ma otrzymać z tytułu sprzedaży. W naszym przypadku zapłatę za udzieloną pożyczkę stanowią odsetki, więc to ich wysokość będzie stanowiła podstawę opodatkowania. Natomiast kwota udzielonej pożyczki nie stanowi zapłaty w rozumieniu przepisów VAT.\nUsługa polegająca na udzielaniu pożyczek w przypadku gdy jest świadczona na rzecz innego podatnika VAT, jest opodatkowana w miejscu, gdzie otrzymujący pożyczkę ma swoją siedzibę. W przypadku gdy pożyczka udzielana jest osobie, która nie jest podatnikiem, miejsce świadczenia wyznacza miejsce siedziby usługodawcy. Tak brzmi zasada ogólna ustawy o VAT. Jednak w zakresie miejsca świadczenia przewidziano również rozwiązanie szczególne opisane w art. 28l ustawy. Otóż jeśli nabywcą usługi będzie niepodatnik, którego miejsce zamieszkania znajduje się poza Unią Europejską, wówczas miejscem opodatkowania jest miejsce zamieszkania tego niepodatnika.\n1 maja 2016 r. polski podatnik VAT udzielił francuskiemu podatnikowi pożyczki w wysokości 20 000 zł. Strony ustaliły odsetki na kwotę 2000 zł. Francuski podatnik spłacił całą kwotę pożyczki wraz z odsetkami 1 lipca. Obowiązek podatkowy powstał zatem 1 lipca, podstawą opodatkowania jest kwota 2000 zł, natomiast miejscem opodatkowania jest terytorium Francji.\n15 stycznia 2016 r. polski podatnik VAT udzielił pożyczki mieszkańcowi Berlina w kwocie 5000 zł. Odsetki określono w wysokości 1000 zł. Obywatel Niemiec spłacił pożyczkę wraz z należnymi odsetkami w dwóch ratach – 2 lutego w kwocie 4000 zł (w tym odsetki 600 zł) i 6 marca w kwocie 2000 zł (w tym odsetki 400 zł). Obowiązek podatkowy powstał 2 lutego oraz 6 marca, podstawą opodatkowania jest odpowiednio kwota 600 zł oraz 400 zł, miejscem opodatkowania jest terytorium Polski. Zgodnie z polskimi przepisami usługa ta jest zwolniona od podatku (art. 43 ust. 1 pkt 38).\n2 października polski podatnik VAT udzielił pożyczki w kwocie 40 000 zł mieszkańcowi Moskwy. Odsetki ustalono w wysokości 7000 zł. Obywatel Rosji spłacił całą pożyczkę wraz z odsetkami 27 października. Obowiązek podatkowy powstał 27 października, podstawą opodatkowania jest kwota 7000 zł, zaś miejscem opodatkowania jest terytorium Rosji.\nChociaż polskie przepisy VAT zwalniają czynność udzielenia pożyczki z opodatkowania VAT, to jednak przedsiębiorca może być zobowiązany do wystawienia faktury z tego tytułu. Generalnie podatnik nie ma obowiązku wystawiania faktury w odniesieniu do usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust.1 ustawy VAT. Niemniej jednak zgodnie z art. 106b ust. 3 pkt 2 na żądanie nabywcy usługi przedsiębiorca ma obowiązek wystawienia faktury. Warunkiem jest aby żądanie zostało zgłoszone w ciągu 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca w którym wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty. Dane, jakie powinny znaleźć się na takiej fakturze, określa rozporządzenie w sprawie faktur. W myśl § 3 pkt 2 rozporządzenia faktura dokumentująca świadczenie usługi przez udzielanie pożyczek zawiera datę wystawienia, kolejny numer faktury, nazwę podatnika i nabywcy, nazwę usługi oraz kwotę której dotyczy dokument.\n20 kwietnia 2016 r. polski podatnik VAT udzielił innemu podatnikowi pożyczki w wysokości 10 000 zł. Kwotę odsetek ustalono na 3000 zł. Całość kwoty uregulowano 27 kwietnia. Usługobiorca zgłosił żądanie wystawienia faktury 2 sierpnia. Z uwagi na fakt, iż żądanie zgłoszono po upływie 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym wykonano usługę i otrzymano całość zapłaty, podatnik VAT nie ma obowiązku wystawienia faktury.\n20 kwietnia 2016 r. polski podatnik VAT udzielił innemu podatnikowi pożyczki w wysokości 10 000 zł. Kwotę odsetek ustalono na 3000 zł. Całość kwoty uregulowano 3 czerwca. Usługobiorca zgłosił żądanie wystawienia faktury 2 sierpnia. Z racji tego, że żądanie zgłoszono w ciągu 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym otrzymano całość zapłaty, podatnik VAT jest zobowiązany do wystawienia faktury.\nRoczna korekta podatku VAT naliczonego - ważne informacje\nZmiana rozliczenia VAT w stosunku do podatku należnego nie ujętego we właściwej deklaracji\nUdzielenie pożyczki w świetle podatku VAT\nZawieszenie działalności gospodarczej a VAT UE\nCzęsto zakup samochodów dokumentowany jest fakturą VAT-marża, dlatego też ważne jest, aby znać podstawowe zasady jej rozliczania. Dowiedz się, czy faktura VAT-marża za zakup samochodu firmowego uprawnia do odliczenia podatku VAT od wydatków na paliwo?\nUdzielanie pożyczek przez przedsiębiorców to częste zjawisko. Podatnicy VAT zastanawiają się czy czynność ta podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Pożyczki w ramach prowadzonej działalności to również przedmiot interpretacji organów skarbowych. Sprawdź!


sliczna suknia z kolekcji herm's 2010 za jedyne 800 zł - Suknie ślubne - Ogłoszenie - Komis, baza ogłoszeń - Polki.pl\nsliczna suknia z kolekcji herm's 2010 za jedyne 800 zł\nNr ogłoszenia: 54894\nsprzedam sliczną suknie z kolekcji herm;s 2010 fantasya za jedyne 800 zł. Suknia jest w bardzo dobrym stanie. Ma piękny podpinany trem. zapinana jest na gorset, ma wszyty stanik dzięki czemu nie zsuwa sie podczas tańca. Do sukni dokłądam piękny szal z identycznym wzorem jak na trenie. Cena jest bardzo okazyjna, gdyż nie chcę aby zajmował mi ona miejsce w szafie. (suknia nie była prana!).\nSprzedam suknię Manuel Mota VALDEMAR 34-36\nszprzedam piękną suknie ślubną\nBardzo efektowna i elegancka z odpinanym...\nSprzedam Piękną i Niepowtarzalną Suknię...


Wiertarko wkrętarka — jaką wybrać, aby dobrze spełniała swoją funkcję?\n» Wiertarko wkrętarka — jaką wybrać, aby dobrze spełniała swoją funkcję?\nZ pewnością wiesz, że na rynku dostępne są różne rodzaje sprzętów służących do wkręcania i wykręcania śrub i innych elementów. Różnią się one w kilku istotnych kwestiach. Jeden z podstawowych podziałów związany jest ze sposobem zasilania urządzenia – możesz zatem wybierać spośród wiertarko-wkrętarek sieciowych oraz akumulatorowych. Czym się różnią i która z nich będzie lepsza?\nUrządzenie sieciowe zasilane jest z gniazdka elektrycznego o napięciu 230 V, drugie z nich natomiast czerpie energię z dołączonego akumulatora. Wiertarko-wkrętarki sieciowe są przy tym dużo większe niż ich akumulatorowe odpowiedniki, zazwyczaj mają jednak większą moc. Z tego powodu mogą być wykorzystywane do cięższych i bardziej skomplikowanych prac. Urządzenia akumulatorowe wyróżniają się poręcznością – bez problemu możesz ich używać nawet trudno dostępnych miejscach.\nJaką wiertarko-wkrętarkę zatem warto wybrać? Wszystko zależy od tego, jak często i w jakich miejscach zamierzasz korzystać ze swojego urządzenia. Zwróć także uwagę, czy w miejscu wykonywania prac będziesz miał zawsze możliwość skorzystania z gniazdka elektrycznego. Jeżeli nie – lepszym wyborem będzie wiertarko-wkrętarka akumulatorowa.\nWiertarko-wkrętarka – jaką wybrać? Ważne parametry\nKolejne ważne kwestie, które nie powinny umknąć Twojej uwadze to:\n- moc wiertarko-wkrętarki,\n- zmienna prędkość w urządzeniu.\nPierwszy parametr, czyli moc sprzętu jest niezwykle ważny. Wyższe napięcie dostarczy więcej mocy, dzięki czemu szybciej wykonasz swoją pracę. Jednak wiąże się ono z cięższymi bateriami, co wpływa na masę całego urządzenia.\nDrugi parametr, czyli moment obrotowy w wiertarko-wkrętarkach określa przenoszenie mocy z silnika do uchwytu z wiertłem. Model wyposażony w różne biegi pozwala na dobranie najlepszych parametrów do rodzaju wykonywanej pracy. Jeżeli jednak z urządzenia zamierzasz korzystać sporadycznie i raczej do ogólnych wkrętów niż do zadań specjalnych – wystarczy wiertarko-wkrętarka jednobiegowa. W przeciwnym wypadku zainwestuj w urządzenie dwubiegowe. Pierwszy bieg zapewnia większą siłę skręcania, czyli moment obrotowy przy niższych prędkościach, drugi zaś zapewnia wiercenie z niższym momentem obrotowym, lecz z większą prędkością.\nW wiertarko-wkrętarkach także regulacja prędkości ma duże znaczenie, szczególnie wtedy, gdy pracujesz z materiałami o różnej wytrzymałości. Funkcja ta zapewnia wszechstronność urządzenia, gdyż możesz dopasować prędkość pracy do wykonywanego zadania. Prędkość wiercenia wyrażana jest w obrotach na minutę, a parametr ten jest bardzo ważny dla ogólnej wydajności sprzętu.\nWiertarko-wkrętarka z udarem – tak czy nie?\nWiertarko-wkrętarki to urządzenia wielofunkcyjne – z ich pomocą nie tylko wkręcisz wkręty i śruby, lecz także wywiercisz otwory np. w ścianie. Do tego jednak potrzebujesz sprzętu odpowiedniej jakości. Ten o niższej mocy nie poradzi sobie z twardymi materiałami – w tej sytuacji niezbędne będzie wiercenie z udarem. Z tego właśnie powodu sprawdzi się tu urządzenie typu 3 w 1, czyli wiertarko wkrętarka z udarem. Możliwe jest wówczas wiercenie w materiałach mineralnych, betonie, a nawet w kamieniu.\nW ofercie naszego sklepu znajdziesz wysokiej jakości wiertarko-wkrętarki ROOKS z udarem. Jest to bardzo wydajny sprzęt charakteryzujący się wydajnym i wytrzymałym silnikiem bezszczotkowym. Będzie to zatem idealny wybór dla wszystkich pasjonatów majsterkowania oraz tych, którzy zajmują się nim profesjonalnie. Sprawdzi się w przypadku instalatorów, mechaników oraz pracowników firm budowlanych i wykończeniowych.\nJakiego osprzętu potrzebujesz do wiertarko-wkrętarek?\nJuż wiesz, jaką wiertarko-wkrętarkę wybrać. Warto jednak wspomnieć, w jaki osprzęt musisz się zaopatrzyć, abyś mógł w pełni korzystać ze swojego urządzenia.\nDo wkręcania śrub i wkrętów z pewnością potrzebujesz bitów – mogą być jedno- lub dwustronne. Warto więc zaopatrzyć się w cały komplet o różnych kształtach i różnej grubości. Dzięki temu będziesz mógł wkręcać śruby i wkręty o różnych trzpieniach. Jeżeli zamierzasz wiercić otwory, konieczny będzie zakup dobrej jakości wierteł do różnych materiałów, np. do drewna, betonu i metalu.\nJeżeli chcesz kupić wiertarko-wkrętarkę akumulatorową, niezbędna będzie zapasowa bateria – a nawet dwie. Konieczna jest także ładowarka, która najczęściej znajduje się w komplecie. Gdy jednak zależy Ci na tym, aby ładowanie przebiegało bardzo szybko, potrzebna Ci będzie ładowarka do szybkiego ładowania. Te wszystkie kwestie warto wziąć pod uwagę — to właśnie one wpływają na ostateczny koszt całego sprzętu oraz komfort jego użytkowania.


wrz 29, 2021 | Przetwórstwo z pomysłem\nSpecyficzną cechą technologiczną konserw podrobowych odróżniającą je od wędlin podrobowych jest stosowanie hermetycznie zamkniętych opakowań bezpośrednich. Mimo że nie chronią one zawartości przed wymianą energii cieplnej, skutecznie zabezpieczają przed wpływem materialnych bodźców biologicznych, chemicznych i fizycznych środowiska. Istotną obróbką cieplną wykonywaną po dokonaniu hermetyzacji napełnionych opakowań jednostkowych jest proces sterylizacji, który powoduje utracenie przez drobnoustroje funkcji w zakresie reprodukcji form wegetatywnych, jak również postaci przetrwalnikowych.\nKonserwy podrobowe sterylizowane są tzw. pełnymi konserwami obrabianymi w temperaturze powyżej minimum botulinowego (temperatura powyżej 110°C aż do osiągnięcia wymaganej wartości sterylizacyjnej F0≥3,0), osiągnięcie zakładanego wskaźnika powinno zapewnić zniszczenie form wegetatywnych drobnoustrojów oraz przetrwalników bakterii mezofilnych z rodzaju Bacillus i Clostridium. Ze względu na fakt, że te ostatnie namnażają się najbardziej dynamicznie w temperaturze 40-70° C konserwy sterylizowane pełne nie powinny być przechowywane w temperaturze powyżej 40°C. W praktyce jednak stosuje się temperaturę nieprzekraczającą 25°C. W takich warunkach konserwy sterylizowane można przechowywać przez okres wynoszący maksymalnie 4 lata. W praktyce magazynuje się je jednak w czasie do 24 miesięcy, co eliminuje ewentualne pogorszenie się ich jakości wynikającej z degradacji fizykochemicznej o charakterze abiotycznym. Niezbędnym warunkiem utrzymania wysokiej jakości i dużej jałowości mikrobiologicznej konserw jest poddawanie ich po zakończonej sterylizacji szybkiemu schładzaniu prowadzonego do uzyskania temperatury maksymalnie wynoszącej 40°C, a najlepiej do poziomu poniżej 30°C. Taka reguła chłodzenia eliminuje ryzyko rozwoju termofilnych bakterii przetrwalnikujących, które przeżyły proces sterylizacji.\nTrwałości przechowalniczej konserw sterylizowanych sprzyja dodatek substancji obniżających wartość pH (kwasy organiczne) oraz obecność substancji konserwujących (azotyn sodu). Działanie antydrobnoustrojowe azotynu staje się jednak mało istotne w konserwach zawierających wątrobę (uwalniane żelazo inaktywuje działanie azotynu) i krew (wysoka wartość pH i duża podaż hemoglobiny powodują wiązanie azotynu), czyli surowców powszechnie stosowanych w produkcji konserw podrobowych. Na jakość i termin przydatności do spożycia konserw podrobowych rzutuje stopień daleko idącego usunięcia tlenu z wnętrza opakowania i z treści konserwy, co osiąga się w trakcie procesu technologicznego i zamykania napełnionych opakowań w warunkach podciśnienia.\nSterylizowane konserwy podrobowe można w uproszczony sposób podzielić na pasztety, kaszanki i salcesony, czyli na produkty, w których rodzaj wsadu istotnie wpływa na skuteczność dogrzania. W przypadku farszów wątrobianych występują niekorzystne warunki przenoszenia ciepła, co przemawia za koniecznością dłuższego ogrzewania sterylizacyjnego. Z drugiej jednak strony farsze te są wrażliwe na obróbkę termiczną i wykazują pogorszenie swoich cech sensorycznych postępujących wraz ze wzrostem temperatury. Biorąc pod uwagę te przesłanki, pasztety powinno się sterylizować w temperaturze nie przekraczającej 117°C, a wymaganą wartość F0 osiągać należy w ciągu maksymalnie 50 minut. W przypadku salcesonów, produkowanych z surowców bogatych w białka łącznotkankowe, sterylizację należy prowadzić do uzyskania niezbędnego minimum dogrzania (wartość F0), które zagwarantuje jałowość handlową, bezpieczeństwo zdrowotne i dobrą jakość sensoryczną (ustabilizowanie wycieków cieplnych w postaci zestalonej galarety).\nPasztety należące do grupy konserw sterylizowanych są wytwarzane z podrobów, głównie wątroby, mięsa, tłuszczu oraz mięsa drobiowego odkostnionego mechanicznie (MDOM). Ze względu na dobór surowców oraz technologię wytwarzania pasztety można podzielić na homogenizowane (kutrowane) oraz pasztety wykazujące ziarnistą i niehomogenną strukturę. Atrakcyjność wytwarzania pasztetów charakteryzujących się homogenną strukturą wynika z możliwości zagospodarowania do ich produkcji względnie tanich i łatwo dostępnych surowców. Zmusza to producentów do stosowania technologii z wykorzystaniem roślinnych surowców uzupełniających oraz dodatków o określonych funkcjach technologicznych, w tym głównie emulgatorów. Te ostatnie utrwalają związanie wody (rosołu), wpływają na lepsze zemulgowanie tłuszczu oraz na jego równomierną i trwałą dyspersję przestrzenną w masie gotowego wyrobu. Istotnym składnikiem surowcowym homogenizowanych pasztetów jest nieoparzona wątroba, która w tej postaci wykazuje bardzo dobre właściwości emulgujące, o czym decyduje zawartość białka (ok. 19,7%) i kwasów żółciowych.\nWyróżniki sensoryczne pasztetów kształtują także obrobione wstępnie termicznie mięso z głów wieprzowych, skórki wieprzowe i drobiowe, tłuszcze oraz mięso drobiowe odkostnione mechanicznie. W zależności od zakładanej wydajności produkcyjnej stosuje się do ich produkcji dodatek uzupełniających skrobiowych surowców roślinnych w postaci mąk, skrobi i kaszy manny. W pasztetach sterylizowanych szczególnie przydatne są skrobie modyfikowane chemicznie, które wykazują lepsze od skrobi natywnych właściwości żelujące z ograniczoną synerezą wytworzonych żeli i nadają pasztetom bardziej pożądane stabilne cechy sensoryczne, określane wyróżnikiem konsystencji. W przypadku produkowania wysokowydajnych pasztetów homogenizowanych przydatność znajdują błonniki pokarmowe, które odpowiednio dobrane ilościowo poprawiają teksturę pasztetów i powodują wzrost wydajności produkcyjnej. Niektóre z tych włókien wykazują dodatkowo właściwości utrzymywania tłuszczu (np. błonki grochowe). Z analizy funkcjonalności błonników wynika, że włókna zbożowe dobrze współdziałają z emulgatorami a ziemniaczane- z białkami. Dużą rolę w uzyskaniu dobrej jakości farszów i stabilności wyrobu gotowego ma stosowanie emulgatorów białkowych lub chemicznych (emulgatory glicerydowe). Produkowanie pasztetów o względnie dużej zawartości tłuszczu w zestawie surowcowym stanowi najbardziej istotną przesłankę do potrzeby stosowania emulgatorów, które ograniczają w wyrobach niepożądany wyciek cieplny (tłuszcz i galareta). Z powszechnie stosowanych emulgatorów w postaci białek sojowych najlepszą przydatność wykazują koncentraty. Wynika to z faktu, że tworzą one lepszą matrycę w usieciowaniu przestrzennym wykurowanego farszu, czemu sprzyja zawartość w nich substancji węglowodanowych. Ograniczają one w ten sposób skuteczniej od izolatów wyciek cieplny. Koncentraty białek sojowych są ponadto bardziej od izolatów oporne na negatywny wpływie środowiska (sól, jony), co również czyni je bardziej przydatnymi w procesie wytwarzania kutrowanych farszów wątrobianych. W farszach przeznaczonych do produkcji pasztetów sterylizowanych sprawdzają się dobrze jako emulgatory białka pochodzenia zwierzęcego otrzymywane z mleka (koncentraty białek serwatkowych, kazeiniany) i z krwi (plazma). Dużego znaczenia nabiera szczególnie rola białek serwatkowych, które są doskonałymi emulgatorami niewrażliwymi na wartość pH środowiska (działają w zakresie wartości pH= 3÷7) a zarazem tworzą termostabilne żele. Dobierając emulgatory glicerynowe, należy uwzględnić ich współczynnik HBL (Hydrophylic Lipophilic Balance Value), który określa wpływ emulgatora na równowagę lipofilowo- hydrofilową układu emulsyjnego, jakim jest farsz wątrobiany.\nO stabilności farszów wątrobianych a w rezultacie o jakości pasztetów sterylizowanych w dużym stopniu decyduje sposób użycia i przygotowania wątroby. Ten podstawowy surowiec w istotny sposób wpływa na tekturę farszu oraz stabilność wytworzonej emulsji. Wątroba jest stosowana w ilości 10- 40% składu surowcowego a jej właściwości emulgujące wynikają z zawartości w niej białka i kwasów żółciowych, ale pod warunkiem, że nie jest ona obrobiona wstępnie termicznie. Dodawanie do wytwarzanego farszu surowej wątroby (wykutrowanej wstępnie z solą lub mieszanką peklującą) powoduje, że część białek w niej zawartych, koagulując, obniża tarcie na granicach faz. Nieskoagulowane białka otaczają natomiast warstwą roztworu koloidalnego kropelki tłuszczu. Układ ten stabilizuje późniejsza obróbka sterylizacyjna. Dodatek surowej wątroby do farszu powinien odbywać się wtedy, kiedy jego komponenty posiadają temperaturę 50-60° C, co umożliwia również emulgujące działanie kwasów żółciowych zawartych w wątrobie (pochodne kwasu cholinowego i kwasu allocholanowego). Obróbka sterylizacyjna, stabilizując wytwarzaną emulsję, nadaje pasztetom sprężystości, co jest dodatkowo wynikiem żelowania glutyny i dodatków skrobiowych oraz zmiany stanu skupienia tłuszczu. Zmiany te zachodzą podczas wychładzania poprodukcyjnego pasztetów.\nNa jakość homogenizowanych pasztetów sterylizowanych wpływa dodatek azotynu sodu, który determinuje tworzenie się wybarwienia peklowniczego. Zjawisko to następuje tylko w przypadku stosowania surowców nie oparzonych, czyli surowej wątroby i surowego mięsa odkostnionego mechanicznie. Tworzą się wówczas nitrozylobarwniki, będące pochodnymi barwników hemowych (mioglobiny, hemoglobiny). Zjawisku temu sprzyja dodatek przeciwutleniaczy użytych w postaci kwasów askorbinowych lub ich soli sodowych. Substancje te dodatkowo eliminują negatywne miejscowe odchylenia barwy w strukturze pasztetów (szarozielone miejsca), będące wynikiem procesów utleniania. Charakterystyczną barwę peklowniczą można również uzyskać w pasztetach wytwarzanych z mięsnych surowców peklowanych, w których wytworzyły się nitrozylowe barwniki hemowe.\nHomogenizowane pasztety sterylizowane charakteryzują się wieloma modyfikacjami produkcyjnych receptur surowcowych oraz zmiennością stosowanych dodatków funkcjonalnych. Przesłanki te w najwyższym stopniu kształtują ich jakość i podstawowe wyróżniki fizykochemiczne. Z tego względu wyroby gotowe charakteryzują się zmienną zawartością wody (pasztety drobiowe 69,0-71,0%, pasztety ze zwierząt dużych 55,0-62,5%), tłuszczu (pasztety drobiowe 9,9-17,2%, pasztety ze zwierząt dużych 20,5-28,0%) i białka (8,4- 14,5%). Wpływ na zmienny poziom zawartości białka w pasztetach ma również obecność preparatów białkowych użytych w procesie produkcji. Średnia wartość pH pasztetów zawiera się w przedziale 5,9-6,5, co w połączeniu z wysoką zawartością wody (aktywność wody aw =0,985-0,995) rzutuje na ich dużą podatność na rozwój drobnoustrojów. Ma to miejsce już na etapie wytwarzania farszu (rozdrabnianie, kutrowanie, mieszanie), a szczególnie po napełnieniu i zamknięciu opakowań. W związku z faktem, że relatywnie wysoka temperatura wytwarzanego farszu (powyżej 30°C) oraz jego skład sprzyjają rozwojowi bakterii mezofilnych a warunki beztlenowe rozwojowi beztlenowców, napełnione opakowania należy niezwłocznie poddać sterylizacji. Zbyt długi czas ich przetrzymywania przed obróbką sterylizacyjną sprzyja bowiem zepsuciu się tych wyrobów na tym etapie produkcji. Dużym zagrożeniem dla trwałości i jakości są beztlenowe bakterie nie przetrwalnikujące, do których należą pałeczki z rodzaju Lactobacillus spp. wywołujące niepożądane cechy sensoryczne (kwaśny smak, jełki, gryzący i serowaty zapach). Produkując nadtlenki, prowadzą one do niekorzystnej zmiany barwy. Groźne są także beztlenowe bakterie z rodzaju Clostridium, które są zdolne do wytwarzania przetrwalników i toksyn. Działanie antybotulinowe azotynu sodu jest bowiem w tych warunkach ograniczone, co jest wynikiem inaktywowania jego działania przez uwolnione żelazo hemowe z wątroby.\nPasztety sterylizowane charakteryzujące się ziarnistą niehomogenną strukturą należą najczęściej do grupy wyrobów grupy premium. Są one bowiem w zdecydowanie mniejszym stopniu uwodnione, wytwarzane z surowców wyższych klas jakościowych i z ograniczonym dodatkiem środków funkcjonalnych. Z surowców roślinnych wykorzystywanych w tej grupie towarowej pasztetów stosuje się z powodzeniem bułkę tartą, wpływającą na pożądaną strukturę tych wyrobów (ziarnistość) i ich cechy jakościowe (kruchość). Technologicznie w produkcji pasztetów niehomogenizowanych nie stosuje się procesu kutrowania, a rozdrobnione w wilku składniki surowcowe receptury poddaje się tylko mieszaniu. Cechą charakterystyczną ich produkcji jest stosowanie wątroby wstępnie poddanej procesowi parzenia, która nie wykazuje już właściwości emulgujących. W praktyce kształtuje ona jednak pożądany smak i rzutuje na strukturę produkowanych pasztetów. W zależności od stosowanej receptury pasztety te charakteryzują się większą zawartością białka oraz mniejszą zawartością wody i tłuszczu niż pasztety homogenizowane. Stosując surowce niepeklowane oraz wątrobę po wstępnej obróbce cieplnej nie uzyskuje się charakterystycznego wybarwienia peklowniczego. Nie występuje bowiem proces nitrozylowania barwników hemowych przez tlenek azotu powstały z dodanych środków peklujących. Konserwujący dodatek azotynu sodu, w takiej sytuacji, staje się także nieuzasadniony technologicznie, a pożądany efekt przeciwbotulinowy osiąga się wyłącznie wskutek procesu sterylizacji. Barwę takich pasztetów kształtują głównie przemiany zachodzące w białkach, węglowodanach oraz produkty powstające w wyniku reakcji Maillarda. Częstym zjawiskiem obserwowanym w tej grupie pasztetów jest występowanie po obróbce sterylizacyjnej tłuszczowego wycieku cieplnego, którego kontrolowana ilość jest często pożądanym efektem technologicznym. Technologicznie jest to wynikiem braku dostatecznego zemulgowania tłuszczu i braku jego równomiernej dyspersji przestrzennej w masie wsadowej.\nKonserwy sterylizowane podrobowe określane terminem salcesony należą do produktów w hermetycznych opakowaniach wytwarzanych z obrabianych wstępnie termicznie surowców mięsnych, podrobowych i tłuszczowych, najczęściej peklowanych w celu, aby uzyskały charakterystyczne wybarwienie peklownicze. W praktyce produkcyjnej salcesony wytwarza się głównie ze ścięgnistych surowców wieprzowych, mięs obgotowanych i skórek gotowanych. Uzupełniającymi surowcami są często podroby, w tym głównie gotowane ozory, serca i wątroba.\nCechą charakterystyczną salcesonów sterylizowanych jest obecność w opakowaniu galarety, w której zawieszone są kawałki surowców o konsystencji stałej. Galareta w tych produktach może być żelem samoistnym (żelowanie glutyny powstałej w wyniku termohydrolizy kolagenu), względnie powstałym w wyniku dodatku substancji żelujących. Do wytworzenia samoistnej galarety w czasie fazy chłodzenia salcesonów po zakończonej obróbce sterylizacyjnej niezbędny jest udział w składzie surowcowym surowców bogatych w białka łącznotkankowe (skórki, mięso z golonek, mięso z głów). Surowce te należy poddawać wstępnej obróbce cieplnej w środowisku wodnym o temperaturze nieprzekraczającej 95°C do momentu cieplnego ich napęcznienia. Surowce z kością należy obrabiać termicznie wyłącznie do chwili umożliwiającej oddzielenie mięsa od kości. Taki stan termicznego przygotowania surowców daje gwarancję, że zasadniczy proces termohydrolizy kolagenu odbędzie się w czasie późniejszej obróbki sterylizacyjnej, a powstały w wyniku tego procesu żel będzie stabilny. Wspomagająco na moc i stabilność żelu wpływa towarzysząca kolagenowi obecna w surowcach elastyna. Stosowany dodatek żelatyny wzmacnia żel, ale należy mieć na uwadze fakt,\nże obróbka sterylizacyjna wpływa destrukcyjnie na siłę żelowania tego hydrokoloidu białkowego. Przydatność technologiczną wykazuje więc przede wszystkim żelatyna charakteryzująca się odpowiednim parametrem siły żelowania (280° Bloom). Wyciek cieplny w salcesonach sterylizowanych można również stabilizować dodatkiem roślinnych hydrokoloidów, głównie karagenu i agaru.\nPo opcjonalnym zastosowaniu hydrokoloidów i użyciu mieszanki peklującej, z dodatków funkcjonalnych w produkcji salcesonów stosuje się dodatek substancji zakwaszających (kwas cytrynowy, ocet), które stabilizują mikrobiologicznie produkty oraz biorą udział w kształtowaniu ich smakowitości.\nKaszanki produkowane w postaci podrobowych konserw sterylizowanych należą do najmniej popularnej grupy towarowej. Wyroby te charakteryzują się dodatkiem krwi (kaszanki krwiste) oraz doborem różnych gatunków surowców skrobiowych (kasze). Powszechnie są wytwarzane z udziałem kaszy jęczmiennej (pęczak, kasza łamana) lub gryczanej oraz krwi wieprzowej. Wszystkie składniki surowcowe, z wyjątkiem krwi (opcjonalnie może być obrobiona termicznie), są stosowane po wstępnej obróbce cieplnej. Coraz częściej z dużym pozytywnym skutkiem produkcyjnym wykorzystuje się krew suszoną, która staje się dobrym zamiennikiem krwi świeżej. Surowce bogate w tkankę łączną oraz surowce podrobowe należy poddawać wstępnej krótkiej obróbce cieplnej tak, aby w czasie sterylizacji powstała w dużej ilości glutyna (termohydroliza kolagenu) kształtująca konsystencję kaszanek. Kaszę należy uwodnić w czasie cieplnej obróbki wstępnej na poziomie ok. 200%.\nW związku z faktem, że masa wsadowa kaszanek posiada relatywnie wysoką temperaturę, zawiera podatne na zmiany składniki (białko, tłuszcz, węglowodany) i charakteryzuje się wysoką wartością pH (pH>6,8) należy niezwłocznie napełnić nią opakowania, które trzeba szybko poddać zamknięciu i skierować do sterylizacji. Farsz zamknięty w opakowaniach jest bowiem bardzo podatny na niekorzystne zmiany, będące wynikiem działania drobnoustrojów mezofilnych, bakterii beztlenowych i bakterii fermentacji mlekowej (z rodzaju Lactobacillus), które odpowiadają za procesy fermentacyjne. W celu uzyskania poprawy trwałości mikrobiologicznej kaszanek nie istotny jest dodatek azotynu sodu. Związek ten zostaje bowiem w pełni związany przez wysoką zawartość hemoglobiny i sprzyjającą temu zjawisku wartością pH. Barwa peklownicza w kaszankach jest niepożądana, co technologicznie także eliminuje dodatek azotynu sodu. Barwę kaszanek determinują procesy utleniania i denaturacji zachodzące w obrębie barwników hemowych. W czasie obróbki sterylizacyjnej tych konserw następuje denaturacja białka związanego z hemem, co odsłania jony żelazawe (Fe+2). Ulegają one szybko utlenianiu się do kationów żelazowych (Fe+3), co powoduje, że powstaje nieodwracalny barwnik heminowy, zwany methemochromogenem. Substancja ta nadaje kaszankom ciemnobrunatną barwę, której tworzeniu w tych warunkach sprzyja obecność chlorku sodu.\nPodrobowe konserwy sterylizowane poddaje się obróbce, której skuteczność określa osiągnięcie wartości sterylizacyjnej (F0) na poziomie minimalnym wynoszącym F0 ≥3,0. W praktyce proces ten często prowadzi się do wartości F0 sięgającej nawet 6 min, a wzrost ten wynika z rezultatu wyniku walidacji, względnie z eliminowania zagrożeń natury technicznej i niedokładności pomiarowej.\nObróbkę salcesonów i pasztetów należy prowadzić w temperaturze nieprzekraczającej 117°C, co pozwala na uzyskanie dobrej jakości tych konserw, tj. bez odchyleń w zakresie barwy (pasztety) i ze stabilną galaretą (salcesony). Przegrzewanie pasztetów prowadzi ponadto do degradacji witamin z grupy B oraz zmian określanych jako off- flavours. Jakość sensoryczną pasztetów pogarsza istotnie rozkład witaminy B1 (tiamina). Zmiany te wraz z powstawaniem związków typowych do reakcji Maillarda prowadzą do zmian w zakresie smaku (posmak przypalenizny).\nW przypadku produkowania kaszanek nie ma tak istotnych przesłanek dotyczących reżimu procesu sterylizacji. Obróbka musi być jednak skuteczną (wartość sterylizacyjna, próba termostatowa) ze względu na skład surowcowy kaszanek, ich wartość pH oraz wysoką aktywność wody (aw=0,99). Dobrym rozwiązaniem\nw tej sytuacji jest uzyskanie wartości F0 na poziomie 7,5 min.\nNiezbędnym warunkiem do uzyskania wysokiej jakości i dostatecznej trwałości przechowalniczej podrobowych konserw sterylizowanych jest również wykonanie po zakończonej obróbce szybkiego schłodzenia w przeciwciśnieniu trwającego aż do osiągnięcia temperatury zawartości opakowania najlepiej nie wyższej niż 30°C. Eliminuje to ryzyko rozwoju termofilnych bakterii przetrwalnikujących oraz innych niekorzystnych drobnoustrojów, które przetrwały proces sterylizacji. Proces sterylizacji jako obróbka cieplna konserw podrobowych nie zapewnia bowiem nigdy pełnej ich jałowości, a tylko tzw. jałowość handlową. Jest to stan mniej lub bardziej pogłębionej anabiozy. Końcowe zanieczyszczenie mikrobiologiczne takich konserw mogą stanowić formy przetrwalnikowe bakterii z rodzaju Bacillus (B. subtilis, B. megaterium, B. cereus) i Clostridium (np. Cl. perfringens, Cl. sporogenes) oraz ciepłooporne enterokokki. Z tego względu niewystarczające dogrzanie lub zbyt długi czas oczekiwania napełnionych opakowań przed sterylizacją sprzyja późniejszemu rozwojowi mikroorganizmów powodujących zepsucie konserw podrobowych. Zagrożeniem dla jakości są także drobnoustroje kwaszące (bakterie fermentacji mlekowej), które wytrzymują warunki sterylizacji. Ich namnażanie może również występowanie przy nieodpowiednim schładzaniu konserw, szczególnie zawierających węglowodany pasztetów i kaszanek. W rezultacie w trakcie późniejszego przechowywania takich konserw dochodzi do pogorszenia ich jakości w wyniku obniżenia się wartości pH, co jest efektem dokonujących się procesów fermentacyjnych prowadzących do wytwarzania przez te drobnoustroje kwasu mlekowego.\n1. Kordowska-Wiater M., Łukasiewicz B. (2005): Wpływ sposobu pakowania na jakość mikrobiologiczną pasztetów. „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość” nr 2\n2. Pyrcz J., Pietrończyk K., Kowalski R., Danyluk B. (2005): Funkcje emulgatorów w kształtowaniu jakości homogenizowanych wyrobów podrobowych. „Medycyna Weterynaryjna” nr 61\n3. Tyburcy A., Kosińska A., Cegiełka A. (20005): Charakterystyka pasztetów sterylizowanych wytwarzanych z różnych surowców. „Acta Scientiarum Polonorum. Technologia Alimentaria” nr 4\n4. Wajdzik J. (2012): Aspekty nowoczesnej produkcji wędlin podrobowych. „Gospodarka Mięsna” nr 3\n5. Wajdzik J. (2016) Technologiczne aspekty produkcji konserw sterylizowanych. „Ogólnopolski Informator Masarski” nr 6\n6. Wajdzik J. (2020): Przetwory w galarecie. „Gospodarka Mięsna” nr 12\nPoprzedniOpakowania i dystrybucja żywności: nowe obowiązki i nowe trendy. Bezpłatne szkolenie na targach POLAGRA\nNastępnyKWAS GALUSOWY JAKO SKŁADNIK MIESZANEK PASZOWYCH I DODATEK PRZECIWUTLENIAJĄCY DO MIĘS


Słoneczny Łukęcin blisko szerokiej, piaszczystej plaży\nCałe osiedle będzie ogrodzone, monitorowane oraz dodatkowo strzeżone co daje duże poczucie bezpieczeństwa\nDomy i mieszkania w województwie zachodniopomorskim\nWidok morza, pachnący las oraz świeże powietrze każdego dnia zapewnia lokalizacja nowej inwestycji Spectrum Development w Łukęcinie. W ofercie znajdują się dwupiętrowe domy jednorodzinne z ogrodami oraz domy z dwoma niezależnymi apartamentami.\nŁukęcin to niewielka miejscowość wypoczynkowa w województwie zachodniopomorskim, niedaleko Dziwnowa. Nawet w sezonie letnim można tu odpocząć w spokoju i ciszy. Nie trzeba jednak rezygnować z czynnego wypoczynku bowiem ten rejon oferuje liczne atrakcje: jazda konna, gra w golfa lub wycieczki rowerowe i spacery leśnymi szlakami. Specyficzny nadmorski mikroklimat doskonale wpływa na układ oddechowy i krążenia, co pozwoli „naładować baterie”.\nMiejscowość może pochwalić się piaszczystą i szeroką plażą z wytyczonym strzeżonym kąpieliskiem. Poza obszarem strzeżonym plaża nie jest zatłoczona nawet w szycie sezonu.\nZobacz ofertę apartamentów w Słonecznym Łukęcinie\nSłoneczny Łukęcin to osiedle dwupiętrowych domów jednorodzinnych oraz domów z dwoma niezależnymi apartamentami i osobnymi wejściami. Każdy dom (102 mkw.) i apartament (54 mkw.) posiada piękny, zielony ogród. Budynki cechują się nowoczesną architekturą wykorzystującą duże okna do oświetlenia wnętrz światłem dziennym oraz wygodne balkony. Kameralna, niska zabudowa, z dala od zgiełku i hałasu dużych miast oraz przyjazne, zielone otoczenie gwarantują mieszkańcom osiedla przytulną atmosferę umożliwiającą relaks i wytchnienie.\nObejrzyj domy dostępne w Słonecznym Łukęcinie\nNiewątpliwą zaletą i wyróżnikiem inwestycji jest umiejscowiony w jej środku urokliwy Dworek Myśliwski. Ten budynek z 1925 roku przechodzi obecnie gruntowną modernizację i już niebawem będzie można w nim nabyć jeden z 4 ekskluzywnych apartamentów.\nIstnieje możliwość zarabiania na zakupionej nieruchomości. Zakupienie domu z dwoma niezależnymi apartamentami daje możliwość zamieszkania w jednym z nich, drugi zaś może być przeznaczony na wynajem. Uzyskany dochód pokryje ratę kredytową za całą nieruchomość. Po spłaceniu kredytu oba piętra mogą być zagospodarowane na własne potrzeby.\nApartamenty wakacyjne na sprzedaż w województwie zachodniopomorskim\nDomy wakacyjne na sprzedaż w zachodniopomorskim\nSpokojna i zielona okolica Nautica III\nOsiedle Etiuda w dzielnicy z dobrze rozwiniętą infrastrukturą\nRogowo Pearl – pomiędzy morzem i jeziorem\nW Nowy Rok z Panoramiką III. Ronson ma pozwolenie na użytkowanie kolejnego etapu szczecińskiego osiedla\nIII etap Panoramiki w sprzedaży\nZachodniopomorskie inwestycje wakacyjne\nSowińskiego 78 Szczecin Śródmieście (Nowe Miasto)\nNowa Inwestycja Sowińskiego 78 powstaje w sercu doskonale rozwiniętej i urokliwej dzielnicy Nowego Miasta. Projekt budynku opiera się na synergii...\nOsiedle Panoramika Szczecin Północ (Warszewo)\nOsiedle Panoramika to nowa inwestycja wiodącego na rynku nieruchomości dewelopera Ronson Development.Osiedla Panoramika to doskonały kompromis dla...\nSosnowy Park Szczecin Prawobrzeże (Płonia)\nOsiedle „Sosnowy Park” tworzyć będą 4 kameralne budynki czterokondygnacyjne, położone w otulinie lasu sosnowego, terenów rekreacyjnych i niskiej...\nApartamenty Warszewo Szczecin Północ (Warszewo)\nProjekt “Warszewo” to propozycja dla ludzi ceniących komfort życia, spokój i wygodę. Osiedle wyróżnia się niską i kameralną zabudową, stwarzającą...\nOsów Home Szczecin Zachód (Osów)\nInwestycja Osów Home znajduje się na Osowie przy ul. Gwiazdy Polarnej (5,7 km od centrum Szczecina), budowa rozpoczęła się w wrześniu 2019 roku z z...\nHanza Tower Szczecin Śródmieście (Centrum)\nJeden z najwyższych obiektów biznesowych pomiędzy Berlinem a Trójmiastem, zlokalizowany jest w centrum Szczecina przy alei Wyzwolenia 50. To...\nOrnament Szczecin Śródmieście (Nowe Miasto)\nARCHITEKTURAKontynuacją zabudowy wielorodzinnej jest rozpoczęta budowa kolejnego etapu inwestycji - nowoczesnego budynku B2 o niebanalnej estetyce....\nZobacz wszystkie w Szczecinie\t›


e-motionfilms. Baza firm > Wideofilmowanie Kraków. Ogłoszenia i usługi > Wideofilmowanie - Polki.pl\nPostanowiliśmy udowodnić, że film w którym Ty jesteś bohaterem może być tak dobry, jak nasze programy telewizyjne i spoty reklamowe z udziałem celebrytów. Wesela, narodziny dziecka, jubileusze, zaręczyny,sesje modowe czy studniówki to tylko część naszych pomysłów na realizacje. Liczymy też na Waszą kreatywność!Marka e-motionfilms powstała z firmy Fikfilm, która ma na swoim koncie topowe realizacje telewizyjne w Polsce. W ciągu 4 lat swojego istnienia udało nam się zjednać zaufanie stałych klientów m.in. Telewizję Polską, Fundację „Mimo Wszystko”, Urząd Miasta Krakowa oraz zdobyć prestiżowe wyróżnienia dla naszych produkcji na całym świecie.Nasz program „Sztuka Ekranowana”, który przedstawiał sylwetki najwybitniejszych polskich artystów zdobył w 2009 roku srebrny medal na prestiżowym 52 Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Nowym Jorku. Wyróżniono również program na Międzynarodowym Festiwalu o Sztuce FIFA w Montrealu. Kolejnym sukcesem był pokaz dwóch odcinków „Sztuki Ekranowanej” na jednym z najważniejszych światowych festiwali filmowych i telewizyjnych Rose d’Or w Lucernie. „Sztuka Ekranowana” dostała się do ścisłego finału festiwalu Golden Prague w Pradze.\nAdres Kraków Al.Pokoju 5 ,\nTelefon 601 499 113


Rashguard Ground Game Konki\nMężczyźni>Sprzęt treningowy>Rashguardy>Rashguard "Konki"\nKonki (根気) to japońskie słowo oznaczające wytrwałość , odporność, cierpliwość, energię.\nJapońskie przysłowie mówi „upadnij siedem razy, powstań za ósmym” Słowa te wydrukowaliśmy z tyłu rashguarda, jest to jego motyw przewodni.\nKażdemu z nas zdarzyło się przegrać na zawodach czy na treningu. Każdy z nas zna to uczucie kiedy po ciężkiej batalii musieliśmy uznać wyższość przeciwnika. Dla jednych jest to frustrujące i chęć do treningów im przechodzi i po krótkiej przygodzie, nigdy nie wracają już na matę. Dla innych takie przegrane walki powodują, że mobilizują się jeszcze bardziej, chcą sobie udowodnić, że stać ich na więcej. Upadają, ale się podnoszą!\nNa rękawach przedstawiona jest scena walki Samuraja z demonem na tle zachodzącego słońca. Z jednej strony Samuraj leży pokonany po ciężkiej bitwie, z drugiej pokazany jest jak podnosi się po upadku i wychodzi zwycięsko z pojedynku. W tym rashguardzie poczujesz ducha wielkich wojowników, którzy mimo początkowych trudności nigdy się nie dawali za wygraną. Zakładając go będziesz wiedział, że nie możesz się poddać. Możesz upaść wiele razy, ale na koniec zawsze musisz się wstać i walczyć o zwycięstwo do końca!\nRashguard "White Tiger"\nRashguard "Beast Mode"


SZKOLENIE CUSTOMER JOURNEY - Klientocentryczni\nPROJEKTOWANIE PODRÓZY KLIENTA\nCustomer Journey (podróż klienta) to narzędzie, które pozwala zmapować i zoptymalizować drogę jaką klient pokonuje w celu skorzystania z Twojego produktu, usługi czy procesu. Jednocześnie pokazuje wszystkie punkty interakcji (punkty styku) klienta z firmą, produktem/usługą/procesem. Dzięki temu pozwala spojrzeć na Twoją działalność oczami klienta, usprawnić elementy, które negatywnie wpływają na jego doświadczenie, a nawet zaprojektować takie, które wywołają efekt wow.\nDowiedz się, jak wygląda proces projektowania doświadczeń klienta od kuchni. Jak korzystać z narzędzi service design w praktyce. Zdobądź wiedzę na temat kluczowych elementów skutecznej mapy podróży klienta i weź udział w procesie mapowania kroków. Odkryj sposoby na poprawę doświadczeń klienta w oparciu.\nWarsztaty te są idealne dla każdego profesjonalisty, kierownika, który jest odpowiedzialny za poprawę jakości obsługi klienta. Chce poznać sposoby na mapowanie oraz poprawianie kluczowych doświadczeń swoich klientów.\nWprowadzenie do doświadczenia klienta\nCzym jest podróż klienta?\nRóżnice między mapami podróży klienta a mapami procesów\nKluczowe punkt styku (touchpoints) i kanały\nPo co tworzyć mapę podróży klienta?\nPrzykłady map podróży klienta\nKluczowe atrybuty mapy podróży\nKluczowe elementy mapy podróży klienta\nWywiady pogłębione, design safari, desk research\nPersona, Mapa Empatii\nKluczowe etapy, kroki procesu i doświadczenia klienta\n6 kroków procesu mapowania podróży klienta\nOkreśl cele podróży i zakres badania\nMapuj obecną podróż klienta\nOkreśl kluczowe doświadczenia klienta i obszary zmiany\nZaprojektuj od nowa podróż klienta\n5/6/7 lipca 2020 (szkolenie online praca od 9:00 do 14:00)\n+ 48 512 250 655\n+ 48 698 636 039


Małopolska Noc Naukowców w Life Science Park\nStrona główna Aktualności Małopolska Noc Naukowców w Life Science Park\nKlaster LifeScience Kraków, we współpracy z Jagiellońskim Centrum Innowacji i Wessling zaprasza na Małopolską Noc Naukowców 2019 w Life Science Park!\n27 września 2019 roku odbędzie się już trzynasta edycja Małopolskiej Nocy Naukowców. W ośmiu miastach Małopolski (Kraków, Andrychów, Chrzanów, Niepołomice, Nowy Sącz, Oświęcim, Skawina, Tarnów) odbędzie się ponad 1,500 wydarzeń z różnych dziedzin nauki.\nWszyscy ciekawi świata będą mogli wziąć udział w warsztatach, wykładach, eksperymentach, pokazach, grach i zabawach. Będzie to też wyjątkowa okazja na odwiedzenie niedostępnych na co dzień laboratoriów i porozmawianie z prawdziwymi naukowcami.\nUdział w wydarzeniach jest bezpłatny, ale na niektóre z nich konieczna jest rejestracja. Należy zwrócić uwagę na zalecenia wiekowe i ilość wolnych miejsc w grupach, które będą podane na stronie rejestracji.\nRejestracja startuje w środę, 18 września, o godzinie 9:00!\nTak było rok temu (2018)\nA co czeka młodych naukowców w Parku Life Science?\nMiędzy nami owadami, czyli co w trawie piszczy\nPodczas tego pokazu uczestnicy poznają lepiej świat owadów i pajęczaków, będą mogli zobaczyć z bliska żywego skorpiona cesarskiego oraz dowiedzą się, jakie płazy można spotkać w Polsce i w tropikach.\nMydło pachnące jak kwiatki na łące – warsztaty mydlane\nW trakcie warsztatów każdy uczestnik będzie mógł zrobić mydło według własnego pomysłu, a następnie zabrać je ze sobą do domu. Zapewniamy, że z nami zrobicie barwne, pachnące i kwietne mydełka, które będą Wam przypominały o Nocy Naukowców w Parku Life Science.\nZiemia już nie daje rady, więc przyjdź do nas po porady\nJuż teraz podczas krótkiej prelekcji połączonej z warsztatami praktycznymi uczestnicy dowiedzą się jak zadbać o Ziemię jutra. Poruszone zostaną tematy takie jak:\nFruwający problem – czyli azbest wokół nas\nCzego nie powinniśmy robić dla pszczół\nKrótko o segregacji, czyli recykling dla każdego\nLeki z magicznej apteki\nPodczas tych warsztatów pokażemy, jak powstają leki oraz opowiemy, co kryje się pod trudnymi nazwami umieszczonymi na opakowaniach. Czym jest sulfametoksazol i na co stosuje się ksylometazolinę? Uczestnicy będą też mogli stworzyć swoje pierwsze wyroby medyczne.\nWarsztaty: Magiczne leki\nSzczegółowy program jest dostępny na stronie wydarzenia, informacje o przedsięwzięciu dostępne są również na profilu MNN na Facebooku\nSponsorzy Małopolskiej Nocy Naukowców 2019\nPoprzedni artykułSano – Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej\nNastępny artykułGenetyka i genomika w doskonaleniu roślin uprawnych – Konferencja


Drożeje ubezpieczenie polskiego długu - przez grecką zawieruchę - GazetaPrawna.pl\n17 maja 2012, 18:04\nUbezpieczenie polskiego długu staje się coraz droższe w porównaniu do innych wiodących rynków wschodzących, gdyż pogorszenie się kryzysu zadłużeniowego w Europie przyćmiewa osiągnięcia rządu premiera Donalda Tuska w sferze redukcji finansów publicznych – pisze agencja Bloomberg.\nKoszty ubezpieczenia polskich obligacji na wypadek niewypłacalności na okres pięciu lat wzrosły tuż przed godz. 12-tą do 245 punktów bazowych, czyli poziomu najwyższego od trzech miesięcy. Dodatnia różnica w credit-default swaps, CDS, w porównaniu do identycznych instrumentów 15 krajów Europy Środkowej i Wschodniej, Bliskiego Wschodu i Afryki skurczyła się w maju do jedynie 77 pb., najniżej od lutego.\n„Polska jest bardziej podatna na infekcje ze strefy euro” – mówi Esther Law, strateg z Societe Generale w Londynie – „Jest ona również uznawana za probierz Europy Wschodniej, kiedy do głosu dochodzi awersja ryzyka”.\nDodatkowy koszt ubezpieczenia polskiego długu w relacji do posiadającej niższy rating Brazylii zwiększył się w tym tygodniu do 97 pb.. a premia płacona w stosunku do czeskich swapów wzrosła w czwartek do 114 pb. Polska nadwyżka nad swapami tureckimi zmniejszyła się do 21 pb., najwięcej od pięciu miesięcy.\nWartość polskich obligacji, które trzeba będzie wykupić, sięga kwoty 217 mld dolarów, podczas gdy węgierskich papierów dłużnych 96 mld dolarów, a czeskich – 80 mld dolarów.\nUdział zagranicznych inwestorów w polskich papierach dłużnych emitowanych w złotych, wzrósł o 10,7 mld zł do rekordowego poziomu 163,2 mld zł na koniec marca. „Rynki z dużym udziałem zagranicznych inwestorów najpewniej zostaną ugodzone” – mówi Ronald Schneider z Raiffeisen Kapitalanlage w Wiedniu.


Domy do wynajęcia Klarysew | Morizon.pl\n• 12 500 zł • 450 m2 • 8 pokoi\nWyjątkowy bardzo wygodny bezpieczny dom Konstancin. Szanowny Kliencie, Jeśli masz dużą rodzinę i lubisz przyjmować gości, potrzebujesz bardzo bezpiecznej, komfortowej przestrzeni i licznych sypialni, aby każdy z rodziny czuł się swobodnie, to w Tym domu będzie się Wam mieszkać doskonale i szczęśliwie! Konstancin to magiczne i czarujące miejsce do...\nWillowa Konstancin-Jeziorna • Klarysew\nklimatyzowany komfortowy dom Klarysew-Konstancin. W pełni urządzony, bardzo wygodny, klimatyzowany dom dla rodziny.. Jeśli masz dużą rodzinę i lubisz przyjmować gości, potrzebujesz dużej, komfortowej przestrzeni i licznych sypialni, aby każdy czuł się swobodnie, to w tym domu będziecie się Wam mieszkać doskonale! Przestrzeń dzienna to 80 metrowy...\n• 15 000 zł • 550 m2 • 9 pokoi\nWyjątkowy dom w Konstancinie-Jeziornie. Mamy wielką przyjemność zaprezentować dom na wynajem w Konstancinie-Jeziornie. Wykończona w wysokim standardzie nieruchomość usatysfakcjonuje osoby, które cenią sobie zarówno komfort, jak i ciszę i prywatność. PARAMETRY NIERUCHOMOŚCI Dom ma powierzchnie 550 m2 i składa się z 9 pokoi. Dodatkowo do...\nWarszawska Konstancin-Jeziorna • Klarysew\nWynajmę dom w Konstancinie 9000,00zł na Konstancji. WYNAJMĘ DOM 200 M.KW. na OS. KONSTANCJA w KONSTANCINIE-JEZIORNEJ Do wynajęcia segment środkowy na zamkniętym osiedlu Konstancja w okolicy Szkoły Amarykańskiej. Rozkład domu: Parter: salon 30m2, kuchnia z aneksem jadalnianym 17m2, hol 12m2, wc 3m2, garaż na jedno auto 25m2 wiatrołap 3 m2 I Piętro:...\n• 12 600 zł • 450 m2 • 8 pokoi\nWolnostojący dom na kameralnym osiedlu (tylko 4 domy). Parter: kuchnia, jadalnia, salon z kominkiem, gabinet, WC, sypialnia z łazienką. Garaż na 2 samochody. I piętro: 4 sypialnie, 2 łazienki. Piwnica: pomieszczenia gospodarcze, kotłownia, pokój fitness (35 m2), pralnia, WC. Zadbany ogród z...\n• 14 500 zł • 400 m2 • 8 pokoi\nBardzo ładny dom położony w Konstancinie, ok 5 min do szkoły amerykańskiej. Dom jest wykończony w wysokim standardzie. Na parterze znajduje się hol, garderoba, toaleta gościnna, kuchnia z oddzielną spiżarnią, kuchnia przy jadalni i duży salon z kominkiem z bezpośrednim wyjściem na taras i ogród,...\ndom do wynajęcia, dodany 31.05.2019\n• 18 000 zł • 395 m2 • 6 pokoi\nKomfortowy dom w Konstancinie-Jeziornej. Mamy wielką przyjemność zaprezentować dom na wynajem w Konstancinie-Jeziornej. Komfortowy dom usatysfakcjonuje osoby, które cenią sobie zarówno design, jak i ciszę i prywatność. PARAMETRY NIERUCHOMOŚCI Dom jest wykończony i wyposażony w bardzo wysokim standardzie, na powierzchnię 395 m2 i składa...\n• 15 000 zł • 550 m2 • 6 pokoi\nPiękny rodzinny dom w Konstancinie-Jeziornie. Mamy przyjemność zaprezentować piękny rodzinny dom znajdujący się w Konstancinie-Jeziornie. Wykończony w wysokim standardzie dom usatysfakcjonuje osoby, które cenią sobie zarówno komfort, jak i ciszę i prywatność. PARAMETRY NIERUCHOMOŚCI Nieruchomość jest wykończona z wysokiej jakości materiałów....\nDOM NA WYNAJEM-os. Konstancja/Konstancin Jeziorna. OPIS NIERUCHOMOŚCI: Prezentujemy dom na wynajem zlokalizowany na osiedlu Konstancja. Bardzo wygodny i komfortowy, z ogromnym salonem (30m2), z którego jest wyjście na pełen zieleni ogród o powierzchni ok 100m2. Kuchnia jest otwarta połączona z jadalnią (17m2), w pełni wyposażona w sprzęt AGD. W...\nKonstancin-Jeziorna. | Idealny dom położony w Konstancinie , wykończony w wysokim standardzie. Parter: hol, garderoba, toaleta gościnna, kuchnia przy jadalni z oddzielna spiżarnią i duży salon z kominkiem z bezpośrednim wyjściem na taras i ogród, dodatkowy pokój/gabinet. I piętro : 3 sypialnie, z czego główna duża z...\nJerzego Waldorffa Konstancin-Jeziorna • Klarysew\n• 12 000 zł • 200 m2 • 5 pokoi\nPiękny dom przy Szkole Amerykańskiej. Cichy przytulny dom na strzeżonym osiedlu. Rozkład: parter: hall z szafą, otwarta kuchnia, salon z kominkiem, gabinet, łazienka z prysznicem, duże okna, piękny ogród, automatycznie nawadniany. Ip. - główna sypialnia z własną łazienką i garderobą, 2 kolejne sypialnie, łazienka z prysznicem i...\n• 14 500 zł • 375 m2 • 8 pokoi\nWygodny dom - ostatni najemca to przedszole. W budynku: · wysokie pomieszczenia · powierzchnia domu: 375 m² · alarm + monitoring · powierzchnia działki: 1406 m² · woda: własna/miejska · stan: idealny, po kapitalnym remoncie: · podgrzewane podłogi nowe łazienki, podłogi · centralny odkurzacz ·...\nPogodna Konstancin-Jeziorna • Klarysew\ndom do wynajęcia, dodany 02.09.2019\n• 28 000 zł • 550 m2 • 9 pokoi\nLuksusowy dom na osiedlu z własnym parkiem, przy Szkole Amerykańskiej w Konstancinie-Jeziornej WE SPEAK ENGLISH – PLEASE DO NOT HESITATE TO CONTACT US Hamilton May prezentuję ofertę najmu wygodnego, luksusowo wykończonego domu położonego na strzeżonym osiedlu Konstancja w Konstancinie, w pobliżu...\ndom do wynajęcia, dodany 10.01.2020\n• 15 000 zł • 600 m2 • 10 pokoi\n• 15 000 zł • 600 m2 • 12 pokoi\nWilla z piękną, dużą działką ze starodrzewiem, w prestiżowej części Konstancina, blisko szkoły amerykańskiej. PIWNICA: 2 pokoje, łazienka, korytarz, 3 duże pomieszczenia gospodarcze. PARTER: salon z jadalnią i marmurowym kominek oraz wyjściem na przestronny taras, 2 tarasy, 3 sypialnie, kuchnia,...\n• 15 000 zł • 450 m2 • 7 pokoi\nWolnostojący domw Konstancinie (Klarysew), blisko szkoły amerykańskiej. Parter: salon z kominkiem, kuchnia ze spiżarnią, jadalnia, gabinet, WC. I piętro: sypialnia z łazienką i garderobą,2 sypialnie, łazienka. Piwnica: 2 pokoje, łazienka,pokój gospodarczy, pralnia, garaż na 2 samochody. Detached...\ndom do wynajęcia, dodany 11.04.2019\n• 9 500 zł • 400 m2 • 6 pokoi\nWolnostojąca przedwojenna rezydencja po generalnym remoncie, otoczona pięknym ogrodem ze starodrzewiem. Parter: salon, jadalnia, kuchnia, gabinet, łazienka, 2 tarasy. Piętro: 4 sypialnie, 2 łazienki. Piwnica: sauna, łazienka, pomieszczenia gospodarcze, kotłownia. Garaż na 2 samochody. Tylko 1,5...\n• 15 000 zł • 720 m2 • 7 pokoi\nDom w stylu dworku polskiego, położony na skarpie. Otoczony pięknym ogrodem starodrzewia. Okna drewniane, podłogi: jesion i dąb. W domu znajdują się dwa salony z marmurowymi kominkami, 6 sypialni z garderobami, 6 łazienek. Ogrzewanie centralne-gazowe, woda własna, kanalizacja miejska. Odległość...\n• 15 000 zł • 350 m2 • 6 pokoi\nDo wynajęcia luksusowy dom wolnostojący w Konstancinie blisko szkoły amerykańskiej. Dom jest dwupoziomowy na sporej działce ogrodzonej i zagospodarowanej. Parter obejmuję dużą kuchnie z wyjściem do jadalni oraz spory salon z kominkiem i tarasem, dwóch sypialń, łazienki z wanna i i prysznicem,...\nELEGANCKI DOM WOLNOSTOJĄCY POŁOŻONY W KONSTANCINIE - KLARYSEW. Okolica to sąsiedztwo domów jednorodzinnych absolutny spokój i cisza. Dużo zieleni. willa znajduje się na kameralnym osiedlu czterech domów jednorodzinnych. Bliskość szkoły amerykańskiej to duży atut. Działka bardzo zadbana, piękne...\nZobacz inne ogłoszenia niż „wynajmę dom” w Konstancinie Jeziorna (gm.) Klarysew\nKlarysew działki na sprzedaż


W co teraz grasz na Xbox One? - Strona 8 - Xbox Online Center Forum\n30-12-2015, 14:57 #141\nJa calakuje jeszcze raz Sleeping Dogs ta gra jest piękna, a potem zabieram sie za Far Cry 4\n30-12-2015, 15:00 #142\nbrawo ja jestem po 3 calakach i 2 platynach w S.D., kocham tę grę i plus\n30-12-2015, 15:36 #143\nTeż się skusiłem na SD, bo to jedna z ciekawszych gier ubiegłej generacji. Jedyny problem jest taki, że nie przesadnie lubię przechodzić dany tytuł więcej niż raz... .\n06-01-2016, 00:00 #144\nNowy rok, czyli ciągle Forza 5, a dalej, to nie wiem, bo ciągle w karierze tkwie Ostatnie kwadraty i będzie po problemie, potem wyzwania i czasówki\n06-01-2016, 11:19 #145\nMad max od kolegi z forum zakupiłem i jestem bardzo zadowolony. Dobra giera\n06-01-2016, 14:58 #146\nRise of the Tomb Raider - cos genialnego. Gra sie w to non stop z zapartym tchem. Lize sciany i zbieram wszystko co jest do zebrania. Zadnych solucji, zadnego YT, bo i nie potrzebne sa do niczego. Trzeba tylko i wylacznie cierpliwosci. Sprzedam ta edycje po jakims czasie, ale jesli tylko wyjdzie wersja GOTY to biore z mety i stawiam na polke. Takie sotfy trzeba miec u siebie.\nOstatnio edytowane przez Yap : 07-01-2016 o 13:39\n06-01-2016, 17:01 #147\nJa będę musiał chyba sięgnąć po yt bo jedną znajdźke po zaznaczeniu na mapie pokazuje gdzieś na niebie\n15-01-2016, 11:57 #148\nPolecicie cos ze strzelanek i przygodowek na jednej konsoli na dwa pady?\n25-01-2016, 16:33 #149\nPo przejściu dwóch sezonów The Walking Dead i Valiant hearts w kolejce czekały 3 gry: Life is Strange, Blue Estate i Obcy: izolacja. Wybrałem aliena i kurczę jest śmiesznie ta ciągła niepewność towarzyszącą w grze, klimat grając nocą w słuchawkach jest wysokich lotów 2 razy musiałem zrobić sobie przerwę bo ze stresu brzuch mnie bolał i puszczałem sobie Fife16 żeby ochłonąć... Pytanko tylko mam czy w alienie jak ominę jakieś identyfikatory jest możliwość powrotu do danego poziomu po przejściu gry i odnalezieniu go?\n25-01-2016, 18:13 #150\nTak, znajdźki można zebrać później ale dla lepszej zabawy zbieram je robiąc od razu aczki za harda i przejście bez śmierci.\n25-01-2016, 18:34 #151\nacha to jest acziwek za przejście gry bez śmierci?\n---------- Wiadomość dodana 18:34 ---------- Pierwotna wiadomość opublikowana 18:17 ----------\nJak widzę źle podeszłem do tematu sprawdzę listę acziwów i rusze jeszcze raz\n18-03-2016, 16:45 #152\nW oczekiwaniu na Quantum Break wyzwalam Londyn spod opresji w Assassin's Creed Syndicate i muszę powiedzieć, że Black Flag ma solidnego konkurenta na najlepszego Assasyna. Jak skończę Syndicate to przeniosę się do epoki kamienia łupanego w Far Cry Primal.\n24-04-2016, 08:29 #153\nteraz w Beta Gears Of War 4 - superek i Sunset Overdrive - cudowny klimat , miłe zaskoczenie bo nie trawię tego typu gier ale tu może pokuszę się o calaczka\n24-04-2016, 16:40 #154\nFar cry primal. Troche sie misje powtarzają ale fajnie sie załatwia przeciwników. Możliwości eliminacji całkiem sporo.\n27-04-2016, 13:05 #155\nRise of Tomb Rider baba yaga dlc. Polecam\n27-04-2016, 20:09 #156\nMoniś jak miło,że po tylu miesiącach nas odwiedziłaś, sweet pozdr.\n20-05-2016, 03:11 #157\nWróciłem do diablo po ponad roku, ostatni akt mam, gierka wciąga bardzo. Moja pierwsza styczność z serią, poprzednie części jakoś mnie ominęły.\n20-05-2016, 08:32 #158\nWięc żałuj bo d3 jest o wiele gorsze od poprzedniczek.\n20-05-2016, 13:20 #159\nA może nie jest, tylko tak Ci się wydaje, bo grałeś w dwójkę kilkanaście lat temu i masz sentyment? Dla mnie gothic 2 to najlepszy rpg ever, ale czy obiektywnie patrząc gra była taka wspaniała? Myślę, że ocenianie d3 przez pryzmat poprzedniej części, która wyszła 16 lat temu jest słabe, bo cieżko wydać obiektywną opinię.\nA w ogóle mi się przypomniało, że grałem w dwójkę, doszedłem do 3 aktu i zostawiłem. Ale to było dobrych kilka lat po premierze i grafika strasznie kuła w oczy. Także sorry, ale nie będę żałował.\n20-05-2016, 19:29 #160\nZacząłem znów pogrywać w neverwinter, muszę doprowadzic mojego czarnoksiężnika plagi do porządku...


Oficjalna strona OSP KSRG Niedrzwica Duża | telefon alarmowy 998\nOficjalna strona OSP KSRG Niedrzwica Duża\nII Turniej Piłki Nożnej o Puchar Prezesa OSP\nOdpust parafialny 14/09/2013\nTroszkę o orkiestrze\nWczorajszego dnia nasza jednostka wraz z JRG Bełżyce i OSP Babin zapoznawała się z obiektem „Hotel Korona” w Zemborzycach Tereszyńskich na ewentualność wystąpienia zagrożenia.\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 18 marca 2016 , przez Arkadiusz Socha.\nKonkurs pożarniczy – Młodzież zapobiega pożarom\nDnia 3.03.2016 roku w Gminnym Ośrodku Kultury Sportu i Rekreacji w Niedrzwicy Dużej odbył się konkurs pożarniczy „Młodzież zapobiega pożarom” w którym wzięło udział 13 uczniów będących mieszkańcami naszej gminy. Po konkursie uczniowie wraz z opiekunami mogli zapoznać się jakie wyposażenie posiada wóz bojowy naszej jednostki. Zwycięzcom gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów w następnych etapach konkursu\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 4 marca 2016 , przez Arkadiusz Socha.\nPoważny wypadek w Niedrzwicy Dużej. Dwie osoby walczą o życie\nDziś o godzinie 18:53 zostaliśmy zadysponowani do wypadku na drodze krajowej nr 19 tuż przed wjazdem na wiadukt od strony Kraśnika, zderzył się tam dwa samochody marki Ford i Toyota. Poszkodowane zostały 4 osoby. Nasze działania polegał na wydobyciu poszkodowanych z pojazdów przy pomocy sprzętu hydraulicznego, zabezpieczenie oraz oświetlenie miejsca zdarzenia. W akcji brały udział OSP Niedrzwica Duża oraz 2 zastępy z JRG Bełżyce.\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 18 lutego 2016 , przez Arkadiusz Socha.\nNiedrzwica Duża: Utrudnienia kolejowe na trasie Lublin – Kraśnik. Wyciek paliwa z pociągu\nDuże utrudnienia na trasie Lublin – Kraśnik. Pociąg na przejeździe kolejowym najechał na drut, który spowodował wyciek paliwa.\nDo zdarzenia doszło około godziny 18:45 na odcinku między stacją Lublin Zemborzyce a Krężnica Jara. Pociąg relacji Lublin – Szastarka na przejeździe kolejowym najechał na przedmiot, najprawdopodobniej z zeznań maszynisty był drut, który uderzył w zbiornik paliwa. Efektem było wyciek paliwa.Skierowana do akcji straż pożarna zatamowała wyciek paliwa z szynobusu. W działaniach brały udział OSP Niedrzwica Duża oraz jeden zastęp z JRG Bełżyce. Jak informuje straż z 500-litrowego zbiornika paliwowego wyciekło 180 litrów oleju napędowego. Żaden z pasażerów nie ucierpiał.\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 4 lutego 2016 , przez Arkadiusz Socha.\n1% TAK NIEWIELE A MOŻE URATOWAĆ ŻYCIE\nWszystkich, którzy rozliczają podatek dochodowy za 2015 zachęcamy do wsparcia naszej jednostki środkami z 1% swojego podatku. Zebrane w ten sposób środki przekazane zostaną na cele statutowe OSP Niedrzwica Duża. Przedstawiamy sposób wypełnienia zeznania podatkowego. Pamiętajcie o kodzie pocztowym, jest on wymagany obowiązkowo\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 1 lutego 2016 , przez Arkadiusz Socha.\nWczoraj w naszej jednostce odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze za 2015 rok. Został wybrany nowy zarząd, który wygląda następująco:\nPrezes- Mariusz Karasiński\nWiceprezes/naczelnik- Piotr Karasiński\nWiceprezes- Bartosz Dąbrowski\nSkarbnik- Marcin Lubelski\nZastępca naczelnika- Michał Wyroślak\nSekretarz- Tomasz Pietraś\nKronikarz- Konrad Boguta\nPrzewodniczący- Mateusz Oleszek\nSekretarz- Paweł Ufnal\nCzłonek- Damian Zielonka\nW 2015 roku nasza jednostka interweniowała 51 razy w czym:\n18 zdarzenia drogowe\n1 fałszywy alarm\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 31 stycznia 2016 , przez Arkadiusz Socha.\nZarząd OSP w Niedrzwicy Dużej informuje wszystkich członków o zebraniu sprawozdawczo-wyborczym, które odbędzie się 30 stycznia 2016r (sobota) w sali widowiskowej GOKSiR o godzinie 17:00\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 23 stycznia 2016 , przez Arkadiusz Socha.\nDnia 22.12 .2015 o godz. 8:16 dostaliśmy wezwanie do kolizji na ulicy Lubelskiej. Uszkodzeniu uległy 2 pojazdy oraz przyczepa. Nasze działania polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia.\nZdjęcie użytkownika Osp Ksrg Niedrzwica Duża.\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 27 grudnia 2015 , przez Arkadiusz Socha.\nNiedrzwica Duża: Auto uderzyło w ogrodzenie na ul. Piaskowej. Jedna osoba ranna (zdjęcia)\nW czwartek rano w Niedrzwicy Dużej auto osobowe uderzyło w ogrodzenie. Jedna osoba trafiła do szpitala.\nDo zdarzenia doszło w czwartek rano około godziny 8:15 w Niedrzwicy Dużej na ul. Piaskowej.\nKierująca autem marki Toyota, jadąc ulicą Piaskową straciła panowanie nad pojazdem, który następnie uderzył w ogrodzenie posesji.\nNa miejscu interweniowała straż pożarna z PSP Bełżyce oraz OSP Niedrzwica Duża, pogotowie ratunkowe i policja.\nKobieta kierująca pojazdem została przetransportowana do szpitala. Funkcjonariusze policji ustalają wszystkie okoliczności zdarzenia.\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii dnia 19 lutego 2015 , przez Arkadiusz Socha.