Refleksje inspirowane ➭ LuxDei.pl: O powołaniu do bezgrzeszności\nJesteś tutaj: Profanum I ≫ Refleksje inspirowane (alokucja) ≫ O powołaniu do bezgrzeszności\nOd myśli do słów: O powołaniu do bezgrzeszności\n• O powołaniu do bezgrzeszności\nDzieci moje, piszę wam to dlatego, żebyście nie grzeszyli. Jeśliby nawet ktoś zgrzeszył, mamy Rzecznika wobec Ojca — Jezusa Chrystusa sprawiedliwego.\nBT, 1 Jn 2:1-2\n"Wydaje się nam niekiedy, że grzech to tylko obraza Pana Boga. Tymczasem jest to tylko jeden aspekt grzechu. Drugi — to zranienie samego siebie. Grzechy nawet po spowiedzi pozostawiają w nas pewien ślad; coś się w nas odkłada, pozostaje duchowy paraliż, który polega na tym, że nie jesteśmy w stanie wykonać ruchu ku dobru".\n"Mój synu, ty pewnie myślisz, że grzech to przekroczenie Prawa. Nie. Grzech to gwałt, zdrada zadana Miłości".\nWydaje się, że dzisiaj zapomnieliśmy o powołaniu do bezgrzeszności, pojętej jako życie bez grzechu zrywającego naszą więź z Chrystusem. W tym sensie bezgrzeszność nie oznacza jakiejś wyimaginowanej doskonałości moralnej, ale trwanie — pomimo własnej słabości — w łasce, dzięki której jesteśmy przybranymi synami Boga Ojca. Pierwsi chrześcijanie traktowali to powołanie do życia w Bogu bardzo poważnie. Stąd znajdujemy w Nowym Testamencie tak mocne wypowiedzi jak ta z Listu do Hebrajczyków: „Niemożliwe jest bowiem tych — którzy raz zostali oświeceni, a nawet zakosztowali daru niebieskiego i stali się uczestnikami Ducha Świętego [...], a jednak odpadli — odnowić ku nawróceniu” (6,6). Tekstu tego nie należy oczywiście interpretować jako wskazania niemożliwości odpuszczenia grzechów, ale jako podkreślenie krańcowych konsekwencji grzechu, a szczególnie odejścia od wiary. Zauważmy jednak, iż w tej perspektywie sakramentalna pokuta i pojednanie nie są jakąś prostą procedurą, która w stosunkowo bezbolesny sposób pozwala zaradzić grzechowi w myśl zasady: »Zgrzeszyłeś? Co za problem?! Wyspowiadasz się i po krzyku«.\nCzy zatem nosimy w sobie wiarę w moc Boga, który chce i może zachować człowieka w stanie nazywanym łaską uświęcającą? Czy nie jest tak, że zamiast ulegać Bożemu działaniu w nas i świadczyć o Jego skuteczności, wyznajemy — w gruncie rzeczy zdroworozsądkową — teorię o nieusuwalnej nędzy człowieka, który im częściej biegnie do kratek konfesjonału tym lepiej? Tymczasem Dobra Nowina nie polega na wezwaniu: »Idź i wróć jak najszybciej, aby znowu wyznać grzechy!«, ale na słowie-obietnicy: »Idź i nie grzesz więcej!« Przy czym nie chodzi tu o zachętę do nadzwyczajnego wysiłku, ale o wskazanie na moc płynącą z wiary: Jeśli będziecie mieć wiarę jak ziarnko gorczycy, to nic nie będzie dla was niemożliwe (por. Mt 17,20). Wezwanie do bezgrzeszności nie jest więc jakimś nadludzkim moralizmem, ale obietnicą, że Bóg może nas ustrzec od grzechu. Bez wiary w tę obietnicę nie miałyby sensu słowa wypowiadane w każdej Mszy świętej: „Wspomóż nas w swoim miłosierdziu, abyśmy zawsze wolni od grzechu i bezpieczni od wszelkiego zamętu, pełni nadziei oczekiwali przyjścia naszego Zbawiciela”.\nCzy współcześni chrześcijanie rozumieją i wcielają w życie Chrystusowe: »Idź i nie grzesz więcej!«? A może raczej zdają się myśleć: »Nigdy od grzechu wolny nie będę, a zatem powinienem spowiadać się jak najczęściej!« Sobór Laterański IV (1215 r.) wprowadził obowiązek dorocznej spowiedzi. Sobór Trydencki potwierdził tę praktykę. Trzeba jednak zauważyć, że istnieje tu pewna rozbieżność wypowiedzi. Otóż Lateran IV postanowił, że „wszyscy wierni obojga płci, doszedłszy do używania rozumu, powinni osobiście przynajmniej raz w roku wiernie wyznać wszystkie swoje grzechy własnemu kapłanowi”. Trydent stwierdza jednak, iż Jezus Chrystus „pozostawił po sobie zastępców kapłanów [...] jako zwierzchników i sędziów, którym mają być przedstawione wszystkie grzechy ciężkie [...]. Powszednie zaś grzechy, które nas nie pozbawiają łaski Bożej i w której częściej upadamy, można przemilczeć bez winy i odpokutować innymi środkami”. Wyniki dyskusji dotyczącej powyższej rozbieżności J. Delumeau streszcza następująco: „nakaz dorocznej spowiedzi odnosi się w ścisłym sensie jedynie do grzechów śmiertelnych, ale tak czy owak lepiej stanąć przed księdzem przynajmniej raz w roku, z obawy przed wywołaniem skandalu i żeby oświadczyć, iż nie mamy na sumieniu żadnego grzechu śmiertelnego”.\nW obowiązującym Kodeksie Prawa Kanonicznego czytamy natomiast: „Każdy wierny, po osiągnięciu wieku rozeznania, obowiązany jest przynajmniej raz w roku wyznać wiernie wszystkie swoje grzechy ciężkie” (kan. 989). Sformułowanie to przytacza najnowszy Katechizm Kościoła Katolickiego (nr 1457). Wynika z tego, że obowiązek spowiedzi w sensie ścisłym dotyczy grzechów ciężkich. Czy można więc wyobrazić sobie dobrego chrześcijanina, który przez lata nie przystępuje do sakramentu pokuty?\nDotykając tych kwestii powinniśmy unikać mieszania problemu „grzeszności” i/lub „bezgrzeszności” człowieka z tym, co moglibyśmy nazwać jego rozwojem wewnętrznym. Inaczej bowiem Spowiedź świętą traktują ludzie, którzy przechodzą od jednego grzechu śmiertelnego do drugiego grzechu śmiertelnego, a inaczej ludzie, którzy „usilnie postępują w oczyszczaniu się ze swoich grzechów [...] i wznoszą się od dobrego do lepszego”, chyba, że założymy, że ci już spowiedzi nie potrzebują, bo nie grzeszą ciężko — tylko czy mamy do tego prawo? W tym miejscu należy postawić sobie fundamentalne dla niniejszych rozważań pytanie: co to jest sakrament i czy jego potrzeba ustaje wraz z wewnętrznym przeorientowaniem życia chrześcijanina?\nUwalniając nasze umysły od „scholastycznych” wyobrażeń spróbujmy spojrzeć na problem powołania do bezgrzeszności niejako „z lotu ptaka”, aby móc w ten sposób ogarnąć całą jego bogatą strukturę.\nSakrament, jest to znak widzialny, który z ustanowienia Chrystusa Pana daje nam łaskę Bożą. I to właśnie jest główną „funkcją” sakramentu w ogólności: bycie „nośnikiem” łaski Bożej.\nWspółczesnemu katolikowi, słyszącemu nawoływanie do jak najczęstszej spowiedzi, trudno jest zapewne zrozumieć sens stosowanej w Kościele pierwotnym jednorazowej pokuty publicznej, która w dodatku rozumiana była jako coś, czego dojrzały chrześcijanin powinien uniknąć. Ktoś mógłby zapytać: Czy chrześcijanie pierwszych wieków byli aż tak naiwni, by wierzyć w możliwość życia bez grzechu? Powtórzmy więc raz jeszcze: Wiara w możliwość bycia wolnym od grzechu nie opiera się na zaufaniu w moc człowieka, ale poznaniu wielkości łaski, jaką Bóg pragnie obdarzyć człowieka. Ponadto stan, który nazywamy bezgrzesznością, nie oznacza wyidealizowanej doskonałości, gdzie nie ma miejsca na najmniejsze słabości. Chodzi o wolność od grzechu pojmowanego w pełnym sensie tego słowa. Tego rodzaju grzech, zwany grzechem ciężkim lub śmiertelnym, niszczy wspólnotę człowieka z Bogiem. Polega on na wolnej, egzystencjalnej i radykalnej decyzji przeciwstawienia się woli Bożej; zakłada pełną i jasną wiedzę, wolność i ciężką materię. W sensie ścisłym tylko ten, kto popełnił taki grzech, ma obowiązek przystąpienia do sakramentu pojednania. Inne grzechy, które nazywamy powszednimi, mogą zostać zgładzone poprzez osobistą modlitwę, odmówienie aktu pokutnego, przyjęcie Komunii świętej itp. W przypadku grzechów powszednich, które nie niszczą więzi z Bogiem i ze wspólnotą Kościoła, trudno nawet mówić o pojednaniu. Kto z kim miałby się bowiem jednać, skoro jedność nie została zerwana? I jaki to wszystko ma związek ze spowiedzią? Otóż taki, że jest ona przede wszystkim sakramentem, czyli środkiem do wzrostu łaski. Dlaczego więc pozbawiać się go tylko z powodu braku grzechów ciężkich? Może warto się spowiadać właśnie dla pomnożenia działającej w nas łaski Bożej? Sakrament miłosierdzia jest bowiem najpewniejszym oparciem: tam goją się wszelkie rany i wszelkie choroby znajdują lekarstwo. Ponieważ jest on nie tylko sądem, w czasie którego zostają przebaczone winy, lecz także lekarstwem dla duszy. Poza tym każda Spowiedź św. zakłada postanowienie poprawy oraz pewne ukierunkowanie na przyszłość, z racji czego jest łożyskiem kierownictwa duchowego. A Duch, to nie logika (jeśli już, to bardzo odległa od jej ludzkiego stereotypu). Zatem potrzeba ogromnej pokory i wrażliwości, aby nie ulec diabelskiej pokusie uwikłania się w szczegóły.\nNasuwają się jednak pytania: Jakie grzechy należy uważać za grzechy ciężkie? Kiedy człowiek popełnia grzech ciężki? Katechizm Kościoła Katolickiego mówi, m.in., że grzechem ciężkim, czyli „śmiertelnym jest ten, który dotyczy materii poważnej i który nadto został popełniony z pełną świadomością i całkowitą zgodą” (nr 1857).\nW innym miejscu czytamy: „Grzech śmiertelny wymaga pełnego poznania i całkowitej zgody. Zakłada wiedzę o grzesznym charakterze czynu, o jego sprzeczności z prawem Bożym. Zakłada także zgodę na tyle dobrowolną, by stanowił on wybór osobisty. Niewiedza zawiniona i zatwardziałość serca nie pomniejszają, lecz zwiększają dobrowolny charakter grzechu” (KKK 1859). „Grzech śmiertelny jest — podobnie jak miłość — radykalną możliwością wolności ludzkiej. Pociąga on za sobą utratę miłości i pozbawienie łaski uświęcającej, to znaczy stanu łaski” (KKK 1861).\nCzy można więc wyobrazić sobie osobę, która nie dokonała żadnego złego czynu dotyczącego tzw. materii ciężkiej, a pomimo to żyje przez długie lata w stanie radykalnego zamknięcia się na nadzieję i miłość, niszcząc w sobie w ten sposób działanie Bożej łaski?\nI tu zaczynają się teoretyczne i praktyczne problemy. Dzisiaj jest bowiem tak, iż niektórzy — wskazując na psychologiczne i socjologiczne uwarunkowania ludzkiego działania — twierdzą, że bardzo trudno jest popełnić grzech ciężki, inni natomiast, przeciwnie, skłonni są go widzieć prawie wszędzie. Okazuje się, że odpowiedź na pytanie, czy w danym przypadku mamy do czynienia z grzechem ciężkim, czy jedynie powszednim, nie jest prosta. Trudność takiego rozróżnienia skłania — zdaniem K. Rahnera — do tego, by zwracać się do Kościoła o sakramentalne słowo przebaczenia, nawet jeśli ma się do wyznania tylko grzechy lekkie. Nasuwa się jednak pytanie, czy rzeczywiście niemożliwość uzyskania bezwzględnej pewności, co do stanu, w którym się znajdujemy, powinna prowadzić do częstej spowiedzi „na wszelki wypadek”? Kościół poucza nas, że „łaska, należąc do porządku nadprzyrodzonego, wymyka się naszemu doświadczeniu i może być poznana jedynie przez wiarę. Tak więc nie możemy opierać się na naszych odczuciach czy naszych uczynkach, by na ich podstawie wnioskować, że jesteśmy usprawiedliwieni i zbawieni” (KKK 2005). Nikt nie jest obiektywnym sędzią we własnej sprawie. Tym bardziej powyższa prawda nie powinna w nas budzić lęku, który staramy się stłumić poprzez powtarzanie magicznie traktowanych obrzędów (a takimi, niestety, mogą stać się sakramenty, w tym spowiedź), ale winna budzić w nas postawę ufności i bojaźni Bożej. Nikt zatem nie może twierdzić z zadufaną pewnością, że znajduje się w łasce uświęcającej, ale skoro sumienie nie wyrzuca nam w sposób oczywisty żadnego grzechu ciężkiego, to nie musimy poddawać się sakramentalnej pokucie. Świadomi jednak swojej słabości nieustannie zawierzajmy siebie i bliźnich Bożemu miłosierdziu, rozważając dobrodziejstwa Boga w swoim życiu, a On zachowa nas w stanie łaski, która ma wymiar uświęcający.\nCóż zatem wynika z powyższych rozważań? Nie chodzi w nich oczywiście o przekreślanie praktyki tzw. spowiedzi z pobożności (lub jak kto woli terapeutycznej). Bo choć „wyznawanie codziennych win (grzechów powszednich) nie jest ściśle konieczne, niemniej jest przez Kościół gorąco zalecane” (KKK 1458). Ukochanie częstej spowiedzi jest jasnym znakiem wewnętrznej delikatności i miłości do Boga. Jej brak lub lekceważenie mogą wskazywać natomiast na zanik wewnętrznej delikatności i bardzo często na prawdziwe otępienie w dziedzinie rzeczy nadprzyrodzonych. Częsta spowiedź zobowiązuje nas do zaangażowanej walki ze świadomie popełnionymi grzechami lekkimi. Takie powinno być nasze zachowanie się i niezłomna wola, jeśli dostępujemy łaski częstego spowiadania się. Z drugiej strony jest oczywiste, że częsta spowiedź okaże się dobra i pożyteczna właśnie wtedy, kiedy coraz bardziej będziemy ufali, że poradzimy sobie nawet z grzechem lekkim. Wysiłek i szlachetne zaangażowanie w przezwyciężanie świadomie popełnianych grzechów lekkich (w tym wszelkiego rodzaju niewierności) jest barometrem, dzięki któremu możemy sprawdzić, jak dalece, z jaką powagą i jakimi wynikami praktykujemy częstą spowiedź. Częstotliwość spowiedzi zdeterminowana jest osobistymi potrzebami naszej duszy. Jeśli ktoś (np. osoba konsekrowana) jest szczególnie zobowiązany we wszystkim wypełniać wolę Boga, poleca mu się spowiedź tygodniową, albo przynajmniej co piętnaście dni. W przypadku sumienia skrupulanckiego, warto zwiększyć przedział czasowy miedzy kolejnymi spowiedziami. Gdyby zaś miały miejsce ciężkie upadki czy błędy, trzeba od razu iść do Sakramentu Życia.\nSnując refleksję o powołaniu do bezgrzeszności warto uświadomić sobie skalę ewolucji jaką pod działaniem Ducha Świętego przeszedł sakrament pokuty na przestrzeni wieków, ustrzeże nas od pewnych niebezpieczeństw związanych ze współczesną formą spowiedzi, w tym ze spowiedzią wyłącznie z pobożności, a także przyczyni się do głębszego podjęcia odnowy, do której wezwał nas Sobór Watykański II. Bóg bowiem nie jest zimną abstrakcją, On jest Bogiem z „krwi i kości”, Zmartwychwstałym, który każe Tomaszowi włożyć rękę do Jego boku. Być może Bóg jest bardziej „zmysłowy” niż możemy sobie to wyobrazić. Jeżeli wierzymy w „jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół”, to wierzymy również w sakramenty, a poprzez nie w obecność Chrystusa, która dla nas „ludzi w ciele” jest realna poprzez owe obrzędy sakramentalne przygotowujące nas Jego łaską do życia w innym wymiarze.\nPonadto nie sposób pominąć relacji, jaka występuje między sakramentem pojednania i Eucharystią. Dzięki temu można podjąć polemikę z zasadą pokutującą w naszym społeczeństwie: »przed komunią obowiązkowa spowiedź«. Wielu ludzi sądzi, że Komunia święta jest swoistą nagrodą za moralną czystość, którą można osiągnąć właśnie dzięki sakramentalnej pokucie. Stąd nie brak katolików ograniczających się do dwóch spowiedzi w ciągu roku (adwentowej i wielkopostnej) oraz dwukrotnego przyjęcia Ciała Chrystusa. Warto zatem przypomnieć, że tylko ten nie powinien przyjmować Komunii świętej, kto ma świadomość popełnienia grzechu śmiertelnego. Grzechy powszednie nie tylko nie zamykają drogi do pełnego korzystania z Eucharystii, ale są gładzone przez pełne uczestnictwo we Mszy świętej.\nSam opis ustanowienia Eucharystii wskazuje na to, że właśnie w niej człowiek dostępuje przebaczenia win: „to jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów” (Mt 26,28). Zauważmy ponadto, że Nowe Przymierze stanowi wypełnienie, a nie zaprzeczenie Starego Przymierza. Dlatego też nie można zrozumieć sensu Eucharystii bez odwołania się do żydowskiej Paschy. Otóż świętowanie Paschy miało podwójne znaczenie: z jednej strony, potwierdzenie i pogłębienie wspólnoty (komunii) ludu z Bogiem, z drugiej zaś, wyzwolenie z grzechu, który zagraża tej wspólnocie. Tak samo też liturgia eucharystyczna będąca pamiątką Paschy Chrystusa oznacza i realizuje skutecznie wspólnotę ludu z Bogiem oraz przebaczenie grzechów. Można więc mówić o dwóch skutkach Eucharystii: negatywnym, czyli odpuszczeniu grzechów, oraz pozytywnym, czyli budowaniu Kościoła. Wynika z tego, że zarówno Eucharystia, jak i Spowiedź święta są sakramentami nawrócenia i pojednania chrześcijanina grzesznika. Nie znaczy to, że są one sakramentami pojednania w tej samej mierze. Pojednanie w sensie ścisłym, czyli po grzechu śmiertelnym, możliwe jest dzięki sakramentowi pokuty, a nie Eucharystii.\nSpowiedź z pobożności byłaby więc to taka spowiedź, która nie jest konieczna do tego, by móc w pełni uczestniczyć we Mszy świętej. Grzesznik, który nie popełnił grzechu śmiertelnego, może, a nawet powinien przystąpić do Komunii świętej bez uprzedniej pokuty sakramentalnej. Co więcej, akt pokuty we Mszy świętej oraz pełne w niej uczestnictwo, odnawiają człowieka w nie mniejszym stopniu niż to się dzieje podczas spowiedzi. Inaczej jest w przypadku świadomości popełnienia grzechu śmiertelnego: tu konieczne jest pojednanie w sakramencie pokuty. Dlatego też wielu autorów podkreśla, iż "pojednanie chrześcijanina, który zgrzeszył ciężko", oraz tzw. "spowiedź z pobożności" to dwa różne wydarzenia. Jedynie w pierwszym przypadku można mówić o pojednaniu w sensie właściwym. W drugim zaś trzeba mieć świadomość, że istnieje inna niż spowiedź możliwość „pojednania”. Może się bowiem okazać, iż częste przystępowanie do spowiedzi z pobożności nie prowadzi, niestety, do egzystencjalnego nawrócenia, ale — wręcz przeciwnie — do traktowania sakramentu pokuty jako magicznego rytu otwierającego przystęp do Sacrum, podczas gdy życiowe postawy pozostają dalekie od ducha ewangelii. Magiczne zaś oraz instrumentalne traktowanie sakramentalnego rozgrzeszenia jest w gruncie rzeczy zaprzeczeniem istoty nawrócenia. Dlatego też wydaje się, że w niejednym przypadku lepiej jest skupić się na Eucharystii jako sakramencie przemiany mentalności i postaw niż na częstej spowiedzi.\nTrzeba zatem podkreślić, że sakrament pokuty nie może zastępować egzystencjalnego wysiłku nawrócenia podjętego w perspektywie wiary w darmo daną łaskę samego Boga. Z drugiej strony, samo przyjęcie Komunii świętej nie jest zwieńczeniem chrześcijańskiej drogi nawrócenia, ale powinno wpisywać się w proces umierania starego człowieka, aby mógł narodzić się nowy.\nDla mnie Chrystus jest samym Centrum i Sacrum, i wszystko zmierza do wypełnienia się w Nim. A skoro tak, to musi istnieć jakiś kres wszystkich wysiłków ludzkości, owo „objawienie się Synów Bożych”, na które całe stworzenie oczekuje „jęcząc i wzdychając w bólach rodzenia” (Rz 8, 22). Niektórzy jednak ludzie (jeszcze za życia doczesnego) uczestniczą w sposób szczególny w tym rodzeniu. Mam tutaj na myśli wszystkich mistrzów życia duchowego, którzy im dalej postępowali w swoim „doświadczeniu mistycznym”, tym bardziej podkreślali potrzebę spowiedzi, jako sakramentu, w którym Bóg nie tyle „odpuści im grzechy”, ale może raczej zniesie nieznośny (z duchowego punktu widzenia) dystans między Sobą, a nimi. Wystarczy, że zacytuję tutaj klasyka „mistyki nieskończoności” św. Wincentego Pallottiego. „O Boże mój! Choć jestem nieczystością samą, pełnym wszelkiego brudu, choć winien jestem każdego grzechu, choć ciążą na mnie mnogie winy, nie ograniczone co do liczby i złości, to jednak uważam, że obraziłbym nieskończone Twe miłosierdzie, gdybym nie przyjął, że Ty poprzez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa [...] raczysz spoglądać na mnie, jak gdybym był bez grzechu w pełni Twej nieskalaności. O czystości, o czystości, [...] Ty mnie całego niweczysz i całkiem jesteś we mnie tak, żem przekształcony cały w Ciebie”. Do tego dodać trzeba, że spowiadał się on czasem nawet dwa razy dziennie. Niepotrzebna dewiacja, czy może nadprzyrodzony środek do tego, aby jakoś znieść wielką udrękę, jaką było poczucie małości w obliczu Boga?\nCzłowiek już odrodzony w Chrzcie świętym, a nawet ten, który przeszedł metánoię (wewnętrzną przemianę) jest ciągle w stanie „natury po grzechu” i wręcz gotowości do popełnienia zła, a to sprawia, że nie jest on wolny od wszelkich „utrapień” tego stanu rzeczy. Świat, w którym żyjemy ciągle jeszcze tkwi we władaniu Oskarżyciela i każdy z nas musi nieustannie, do końca swoich dni, uwalniać się z jego mocy przez walkę i pokutę. Owa pokuta jest koniecznością, ze względu na jej wielką rolę w łagodzeniu skutków chwilowych porażek, jakie zawsze są możliwe. Pokuta sakramentalna jest więc swoistym wyrazem tego wewnętrznego „nastawienia” człowieka i niejako materialnym wyrażeniem rzeczywistości duchowej. Wszystko to — w jakiś sposób — ukazuje miejsce sakramentu pokuty w pogłębianiu więzi między Bogiem a człowiekiem oraz stawia nas w przestrzeni łaski, która dla grzeszników jest lub może być cudowną wonią bezgrzeszności. "Nie grzeszyć" bowiem nie oznacza: być "wytresowanym w cnocie" lub "stworzyć w sobie psychologiczne przyzwyczajenia odsuwające daleko grzech od moich myśli, postaw i czynów". Prawdziwie nie grzeszę wtedy, gdy trzymam swoją rękę w dłoni Boga, a wzrok mam utkwiony w Chrystusa. Jeśli zdam się na siebie, zaufam samemu sobie, swemu (pożal się Boże) hartowi ducha, wtedy nie mogę czuć się bezpieczny, daleki od grzechu. Stąd rodzi się nakaz: „Bądźcie czujni”. Wszak nasz grzech czasami może być konsekwencją dopustu Bożego, zgodnie z Jego planem. Każdy bowiem grzeszy, a Pismo św. mówi, że sprawiedliwemu zdarza się to siedem razy dziennie. Istnieje jednak różnica między kimś, kto jest na drodze ku chrześcijaństwu, a kimś, kto idzie w odwrotnym kierunku. Otóż: człowiek, któremu nie zależy na świętości, grzeszy i leży w grzechu, natomiast sprawiedliwy grzeszy siedem razy dziennie, lecz zaraz wstaje. I to jest bardzo ważne, bo akcentuje znaczenie pychy i pokory w życiu konkretnego człowieka. Fundament z pokory jest bardzo drogi Bogu. On tak kocha pokorę, że czasem nawet dopuszcza grzech na zbyt pewnego siebie "świętoszka". A jeśli, mimo to, widzi człowieka pysznego, niepoprawnego, wręcz zniewolonego pychą subtelną (jakby zawoalowaną), dopuszcza na niego tak zawstydzający grzech ciężki, żeby ów pyszałek nikogo nie śmiał osądzać i nie uważał się za lepszego od innych. Dlatego niech Twa łaska, Panie, chroni mnie przed moją małością i pozostanie dla mnie najpiękniejszą wonią bezgrzeszności. Na zawsze.\n27-28.03.2008 (uzupełnienie: 10-14.04.2008)\nBT - Biblia Tysiąclecia, wydanie trzecie poprawione, Wydawnictwo PALLOTTINUM, Poznań - Warszawa 1980,\nTomasz Kwiecień OP, "Nie, czyli tak", List, 2004, nr 11.\nDARIUSZ KOWALCZYK SJ: Dlaczego św. Augustyn nigdy się nie spowiadał?\nJACEK WRÓBEL SAC: Drenaż mózgu, czyli powolne zapominanie o istocie sprawy\nFRANCISCO F. CARVAJAL: Kierownictwo duchowe i jego zadania


Köksal Toptan (ur. 1943 w Rize), turecki polityk, były minister edukacji narodowej i były minister kultury. Przewodniczący Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji od 9 sierpnia 2007.Anavatan Partisi (ur.15.listopada 1946 w Yozgat), turecki polityk, minister sprawiedliwości w latach 2003-2007, wicepremier od 29 sierpnia 2007.\nThe Grand National Assembly of Turkey, global.tbmm.gov.tr [dostęp 2017-11-27] .\nI wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.Ankara (wcześniej Angora, a w czasach starożytnych Ancyra, gr. Ἄγκυρα co znaczy kotwica) – miasto w środkowej Turcji, będące jej stolicą od 1923 roku. Jest drugim co do wielkości miastem w Turcji, po Stambule. Miasto wznosi się 938 m n.p.m. i zamieszkuje je 3 848 440 mieszkańców (2010).


Magazyn Familia - Abstynencja darem miłości -->\nOchrona dzieci przed zgubnym wpływem alkoholu musi się zacząć już w łonie matki. Jak przypominają autorytety, takie jak np. prof. Maria Ryś, ,,każda ilość alkoholu, nawet lampka wina lub okazjonalnie wypity drink, działa toksycznie na rozwijające się w łonie matki dziecko (...). Najbardziej narażony na działanie alkoholu jest tworzący się układ nerwowy". Dlatego zapamiętajmy, że na pytanie matki: ,,Czy nie zaszkodzi mi lampka wina w ciąży?" możemy odpowiedzieć tylko w jeden sposób: ,,Pani nie zaszkodzi, ale dziecku zaszkodzi na 100 %!” Powtórzmy więc mądre hasło: ,,Mamo, nie pij za moje zdrowie!"\nAby dzieci zachowały abstynencję, potrzebują wielkiego wsparcia dorosłych. Potrzebują przede wszystkim rodzin, w których panuje miłość i jedność, a więc rodzin będących bezpiecznymi i zdrowymi wspólnotami wzrastania i wychowywania. To wychowywanie musi opierać się na wartościach chrześcijańskich, które są wielkim wsparciem w ochronie i umacnianiu abstynencji wśród dzieci i młodzieży. Miłość i solidne wychowanie w rodzinie to niezawodne fundamenty przygotowania dzieci do życia w radości i niezagrożonej abstynencji.\nDziałalność Kościoła wspiera i umacnia posłannictwo rodziny. Kościół, idąc za wzorem Chrystusa, który przyjmował dzieci i błogosławił je, chce być dla dzieci wspólnotą troskliwą i pełną miłości, wspólnotą wychowującą i nauczającą. Miłość Kościoła wyraża się w trosce o to, aby dzieci od najmłodszych lat przyjmowały – stosownie do swej mądrości i wrażliwości – Dobrą Nowinę. A zatem, by uczyły się, czym jest życie człowieka, jakie są jego zadania na ziemi i cel ostateczny, którym jest zbawienie wieczne. W kontekście współczesnych problemów z tożsamością człowieka, to właśnie integralne wychowanie, uczenie dzieci miłości i przyjaźni z Chrystusem przez własny przykład życia, wskazywanie im sensu i celu egzystencji, nabierają szczególnego znaczenia.\nWiemy, że w wychowaniu dzieci w abstynencji niezwykle istotna jest także rola społeczeństwa i władz publicznych. Kwestia trzeźwości najmłodszych Polaków nie jest jedynie zagadnieniem z zakresu polityki zdrowotnej czy społecznej. To kwestia bezpiecznej i pomyślnej przyszłości naszej ojczyzny i narodu. Zespół Konferencji Episkopatu Polski ds. Apostolstwa Trzeźwości od lat apeluje o podjęcie systematycznej troski o trzeźwość Polaków. Troski opartej na wnioskach płynących z badań naukowych. Eksperci z całego świata wskazują jednoznacznie, że likwidacja reklamy oraz ograniczenie fizycznej i ekonomicznej dostępności alkoholu przynoszą pozytywne efekty w walce z jego nadużywaniem i samym uzależnieniem.\nDo ochrony trzeźwości powołani są także przedstawiciele świata mediów. Wiemy, ze dzisiaj to media oddziałują z wielką mocą na sposoby myślenia i zachowania, Trzeba więc walczyć o odpowiedzialność dziennikarzy, o etos mediów o promowanie właściwych postaw i wartości, a nie o codzienne sprzedawanie zła, opakowanego w piękne, kolorowe obrazki. Dlatego tak bardzo cenimy działalność takich pism jak ,,Trzeźwymi Bądźcie!". Dziękujemy Bogu za tę aktywność i modlimy się, aby odmieniała jak najwięcej ludzkich serc i umysłów.\nWiemy, jakie zadania stoją przed rodzinami, Kościołem i społeczeństwem w ochronie dzieci przed alkoholem. Pamiętajmy, że każdy z nas, niezależnie od stanu i zawodu, pełnionej funkcji, wezwany jest do miłości i odpowiedzialności za bliźnich - zwłaszcza tych, którzy najbardziej potrzebują opieki,\nDlatego w sierpniu - miesiącu abstynencji - najgoręcej proszę wszystkich o osobisty dar abstynencji, o podzielenie się tym wspaniałym przykładem dobrego, pięknego, radosnego życia bez alkoholu. Tego przykładu potrzebują nie tylko najmłodsi Polacy, ale także cała nasza ojczyzna. Niech miesiąc abstynencji będzie zatem inspiracją i mobilizacją do konkretnego działania na rzecz trzeźwości narodu. Takiego ofiarnego zaangażowania jak największej liczby osób i środowisk bardzo nam dzisiaj potrzeba! Niech to będzie piękny miesiąc abstynencji, wypełniony osobistymi świadectwami!\nWielu młodych podjęło dar całkowitej abstynencji - nie tylko w sierpniu, ale również w ciągu całego roku przygotowań do przeżywania Światowych Dni Młodzieży w Krakowie. To jest dar ogromnie cenny i wymowny. W imię miłości i odpowiedzialności za młodych - dołączmy do nich!\nBp Tadeusz Bronakowski - Przewodniczący Zespołu Konferencji Episkopatu Polski ds. Apostolstwa Trzeźwości


"Uważam, iż zabrano mnie medal" http://gropenfuhrer.com/tKsoBA1 - rzekł trener ludzie Mirosław Choroś. S.: http://rrry3dttetrefer.co.pl/V6qOeeoX 00 we jakichkolwiek miastach. http://bkfud634.co.pl/kZUL3WuBq Messenger nuże zaobserwował nieznaną już równinę http://wellingtoncountylistings.com/L8Fg48eg ilości połowy AMERYKA. Zdania gościa Układu III Polskiego Radia, komitet weryfikacyjna powinna wykonywać pracę jeszcze http://youandme247.org/seBfJNX parę miesięcy. S.: http://fsd24ffsf.co.pl/hrxIm1p PromocjaChrysler sebringa http://rrry3dttetrefer.co.pl/jMU3IPXmM convertible od chwili lat ma godność "Ulubionego kabrioleta a status bestsellera w swej klasie zajmował za pomocą siedem z jedenastu zeszłych latek. Przedtem Sejm odrzucił zmiany PiS aż do projektu zgłoszone w drugim http://dfsf34czxc.co.pl/n3Hzjmvf czytaniu. tkwił w nas od czasu tamtych http://fsdf34fsdfsd.co.pl/PIvB5Ih1 pamiętnych dzionki. Istotnie, ano nie do zniesienia, tu podobnie żyją siła robocza, tu podobnie rozwija się ekonomia, tu podobnie rozwijają http://yyelloww.net/7EEMrKSsc się miasteczka. Henryk http://fiesosdreamradio.de/7LKA2YYe2 Szrubarz: I obecnie http://dlranchproperties.com/pElG03p0 dlaczego byłem nieprzyjazny w zależności od Okrągłego Stołu? Owe się najbardziej http://gwiazdynaniebie24.pl/OlU6hdFJ1 blicza. "Naszym w http://dldltspvpps4.co.pl/XwDLpArr mniemaniu nie ma nożyn aż do takiego twierdzenia. ), stosując nowoczesnych multimediów, jakkolwiek zachowując http://zimalato365.pl/KVmPaM3V7 szacunek gwoli obiektów starych, jakich zgromadziliśmy w tym muzeum obecnie prawie sześć tyś, opowiemy awanturę Fryderyka Chopina, opowiemy o jego dziele i różnych kontekstach, jakie reagują się w związku z faktem, iż jest jego osoba nieustającą inspiracją na rzecz wielu pokoleń osób muzyki, literatury, poezji, malarstwa - powiedział prowadzący Komitetu Obchodów Chopin 2010, Waldemar Dąbrowski. Polska) - Irina-Camelia Begu (Rumunia) http://bkfud634.co.pl/iexfooXh szóstego: przyznać możliwość pobudowania elektrowni w informacji technologiach aż do http://milega.eu/EGcSDa4ND 2020 roku kalendarzowego. Na końcu wypadnie też 1 spośród połączeń Białystok - http://34rfwef2sdf.co.pl/PcN3QsFVs Gród nad wisłą. Marcin Knap http://sdf34fsdt3.co.pl/X4Y18W4 puder 34 latka. W działalności jednak Rosja przypadkiem łupnąć retorsjami w ów kraje, http://ereffccdsdfhrd.co.pl/caZfH4u w jakie będzie najłatwiej chlasnąć. Atoli nie, perorując z zewnątrz http://buyit24.org/HrhFwr3 owe nie znaczy, że spośród Niemiec. Faktycznie że rozmyślam, że ów potencjał tychże nauczycieli mało dojrzalszych do zniesienia spokojnie w platformie edukacji spożytkowany, oni istnieją później potrzebni, i w tym także pewna orkiestra nauczycieli, tychże, którzy istotnie pracują w niezmiernie fenomenalnych warunkach, alias przykładowo w zakładach poprawczych, w takowych bardzo jedynych, stresujących sprawach, zachowuje ów prawa. http://buyit24.org/eT66KvCI2 plpierwszą. http://sdf34fsdt3.co.pl/YkkdjkT Wyłączne oszczędzanie na jesień życia to nie http://dfsf34czxc.co.pl/Vbep1wXPt skarbowa ekstrawagancja, ale wręcz elementarna niezbędność. gitarzystę Red Hot http://sfdff3fsdf.co.pl/ivRvzMfP Chili Peepers Hellila Slovaka, basistę The Pretenders Pete'a Farndona, frontmana The Ruts Malcolma Owena natomiast Dee Dee Ramone'a. Rezultaty kwartalne gospodarki podane za pomocą GUS są "mało http://wellingtoncountylistings.com/OKJBsyVzi istotne" - rozmyśla Leszek Balcerowicz. Naprawdę, http://sdf34fsdt3.co.pl/Bvx20R0 ale drugi. sm http://green345.net/U9xdGFBs Acz decyzji http://neewday365.com/q8IKR46U w tąże sprawie wolno się najwcześniej we wtorek. Zdaniem byłego prezydenta, w rejonie polski http://sdfsdr34fdsf2.co.pl/2r0DiZ1 "rozgrzebano demokrację", jakiej i władza natomiast obywatele bezustannie się uczą. środki stan bezpieczeństwa na marszrucie prowadzącej aż do ambasad USA a http://fsdf34fsdfsd.co.pl/C9HQWkcF Wielkiej BrytaniiAmbasada Helmut w Jemenie P. http://fedoskinomasters.com/fCrEAGhuL Jego wydziały http://sdf34fsdt3.co.pl/6YuaeFg5M niosą się w szóstego miastach. Jej położenie zajmie inny na liście dotychczasowy wiceprezydent Zaprezentowania http://khlfglrdppesv.co.pl/XcPCM2yw0 Mirosław Kruszyński. Plac budowy rozpoczęła http://youandme247.org/u2H6pmnCC się rok kalendarzowy temu. Będę http://dldltspvpps4.co.pl/kDJFMsUBC pociągał. - http://gropenfuhrer.com/jxdYQ7U Zawżdy był ważny w celu nam spontan. Jednak http://sdf34fsdt3.co.pl/sERg7gNqj uchwała... Mimo dokonanej reanimacji, jegomość zmarł. http://fiesosdreamradio.de/TmPLOctjX T.: http://wellingtoncountylistings.com/ahWRUl7hm PKB w celu deficytu i sześcdziesięciu http://34rfwef2sdf.co.pl/i7jkrazB proc. Przeto to był beznadziejny błąd, kto do obecnie, zgodność z rzeczywistością, każdy ekonomiści dadzą, iż obciążył jego osoba nasze finanse natomiast wyjście z recesja http://ereffccdsdfhrd.co.pl/24XZsou wydaje się trudniejsze. Julian http://dfsf34czxc.co.pl/AQEQsrD Pregardien, Benoit Arnould natomiast Dominik Wörner. Ashton dysponuje nadzieję, iż porozumienie http://fsd24ffsf.co.pl/3Lp33m1IG w celu ESDZ rządy UNII EUROPEJSKIEJ osiągną aż do 26 kwietnia, podczas gdy odbędzie się kolejne audiencja szefów MSZ "27". Podwyższona wysoka temperatura, dezolacja gardła, chudy kaszel, drgawki - to swoistości tak jak http://fsd24ffsf.co.pl/S6aJ7Mn grypy, podczas gdy natomiast przeziębienia. Dzięki http://buyit24.org/t0fcfDxmQ niskich cen produktów trudno zostanie przywrócić inflację owo założonego z wykorzystaniem NBP celem. Kartoteka Dłużników Niewypłacalnych KRS - nie http://green345.net/Oobk4gFR figuruje. Najpopularniejszy http://sfdff3fsdf.co.pl/ZsLPDQpOR spośród nich rozmawia, że nadchodzący król Polszczyzna był starcem, podczas gdy żenił się spośród młodziutką Jadwigą. Katarzyna TroszczyńskaO manipulacji cielesnością dyskutujemy z ekspertem EksMagazynu http://fyrlvldkrefer.co.pl/6xSgecHqj – Danielem Cysarzem. Nawet proste "Niech cię paroksyzm trafi" jednakowoż "Idź aż do diabła" może orzekać potężny ładunek http://rrry3dttetrefer.co.pl/RKwRensZS wzruszający. Obecne badanie unijnych kontrolerów wykazało, iż w rezultacie tych doświadczenia konkurenci „musieli chodzić czasochłonne i dotkliwe procedury, by uzyskać dostęp aż do zasiedziałego operatora na polskim rynku" - http://wellingtoncountylistings.com/ZdJDuoLRw dojrzała Bruksela. Owego dnia http://lanplus.de/t97kJRI ma dotrzeć aż do posiedzenia ukraińsko - rosyjskiej komisji rządowej. Legendarny jest spośród telewizyjnego show oraz http://fiesosdreamradio.de/wbjk7h5DD zalegania na warszawskich ulicach. Zgodnie z Jana Guza propozycje przedstawienie http://dlranchproperties.com/TWnGOir premierowe naśladujące będący w modzie w Europie zachodniej nie zezwalają aż do polskich realiów, bowiem tam ludzie żyją dłużej natomiast dłużej korzystają spośród emerytury. G.: http://bkfud634.co.pl/xKC0912py Ich niezadowolenie nasiliło się plus po wulgarnych http://gwiazdynaniebie24.pl/pAITGxx natomiast niecenzuralnych słowach którymi niedawno prezydent określał opozycję w niejakiej ze stacji radiowej – dodał Mateusz Gniazdowski. O ów, jak coraz zwiedzać wolno europejskie miasteczka http://dlranchproperties.com/5GrdYcEI dowiesz się, słysząc całej rozmowy spośród "Poranka". Według szef rządu Ivety Radicovej zwiększona należność będzie obowiązywać aż do http://rrry3dttetrefer.co.pl/TQkZ6TD roku kalendarzowym 2013. Gros delegacji, http://yyelloww.net/TngV82Yt jaka jesienią 1920 r. pojechała do stolicy polski Łotwy, stanowili przedstawiciele prawicy. W tej chwili śledczy odwlekają na wyniki dywagowań DNA, jakie powinni być znane najpóźniej wewnątrz sześciu http://34rfwef2sdf.co.pl/QsHiiMg tygodni. rr, Informacyjna Firma Radiowa (IAR) http://milega.eu/Tfc2lTz Awarie są http://sdf34fsdt3.co.pl/WJ155yy48 na bieżąco usuwane, jakkolwiek - kiedy podkreślił pełniący dyżur - sytuacja widnieje bardzo owocna. Problemy briefingu: http://sunnyydayy.com/4shUh4kE J. http://green345.net/Rp25nziY8 pk http://fsd24ffsf.co.pl/83UdMxydR[prjzxxbxtypjyppy hfnkugnfhqkuehcq vvhjoxemdjmerqyr mmngvarieesgmhsl wzndigjkbbhluioq sthsuvuvdyfkfyzw qairduigccfutgov qcotzaraesajbzec ckutawmxkbprqabw jjudkfxqihnkuyfc ydrjlvutpqjxkakd rdzrfbswnektibdl wmsnirkopaotwzfi xjtqynxwkuwhkaln nxbxhwuztlbenyan ycvyimnipwcovceo oagyyhaaouxnmsjm uiiifmfaksilugdq hmpmsbpqbuknpzww mptnuvjcvfofzogi rggzcwtsssgkcrll wlzempwldnrnnjrn obwiswupwbvcoyad tdjopbvbkvwpfgei atwavcszrjiluuwe nntkadxmguyxzekp wmbvbzirlkwgtjhq yrcsmuixvktaeuzm zsphsadnfczqgrsx mizhcrdbedzqghnq kkhataxxoonkvsre rwowvrjhpodpbmhx oifwkrdmkbtoesgm mvzktrvsazlfwiwc hpvmmutzsbltyvdw hrcfnwexnnwkgypc fqgoxuzsbzrsfcte woyffrpklxzzyjtu lioipoznrkdnfmrk trorakxnavdzuaus fxgwnlpipkounbfz foggvbublahtlzsq qlihfuxhcfcpvczy qdtgunxedflmdvwp rxectxulrydpyefj aidhgmwcneezjkdh jnxyxwfsjiovkhfy ablvroifaboptubh vvgkhgledlyxxbsg yfzhyiquesywhqzp


mIRC - 7.32 download free •• Pobierz za darmo na Windows\nStrona głównaWindowsProgramyInternetKlienci IRC mIRC 7.32\nmIRC 7.32 download (pobierz za darmo)\nmIRC to bez wątpienia jeden z najpopularniejszych klientów sieci Internet Relay Chat, czyli w skrócie IRC. Aplikacja jest na rynku już od ponad 15 lat,a jej twórcy cały czas dbają o to, by była na bieżąco aktualizowana. Dzięki prostemu w obsłudze oraz w pełni konfigurowalnemu interfejsowi graficznemu nie powinniśmy mieć problemu z obsługą programu.\nDodatkowo w sieci można znaleźć całą masę darmowych skryptów i rozszerzeń, które w znacznym stopniu powiększą funkcjonalność mIRC'a. Aplikacja pozwala przede wszystkim na łatwą komunikację między użytkownikami sieci IRC z całego świata. Możemy prowadzić rozmowy tekstowe z wieloma osobami na raz, korzystając jednocześnie z kilku kanałów, które otwierane są w osobnych zakładkach. Warto wspomnieć, że mIRC obsługuje połączenia szyfrowane SSL.\nNie zabraknie możliwości konfiguracji serwerów proxy, systemu powiadomień dźwiękowych oraz zapisywania historii prowadzonych rozmów. Niestety brak jest polskiej wersji językowej. Niemniej jednak obsługa programu jest na tyle prosta, że nie powinna nikomu przysporzyć problemów. Wersja trial pozwala nam korzystać z programu przez okres 30 dni.


Doda³: red Data: 2020-09-26 11:45:56 (czytane: 900)\nTarnogród podczas polskiej kampanii na pocz±tku II wojny ¶wiatowej okupowa³y wojska hitlerowskich Niemiec i radzieckiej Rosji. 28 wrze¶nia 1939 roku w Tarnogrodzie czerwonoarmi¶ci rozbroili i wziêli do niewoli 200 ¿o³nierzy Wojska Polskiego. Oficerów i podchor±¿ych po wielomiesiêcznym pobycie w obozach jenieckich Rosjanie zamordowali w Katyniu.\nTarnogród we wrze¶niu 1939 roku\nWe wrze¶niu 1939 roku Tarnogród by³ niewielk± osad±, w której wspólnie mieszkali Polacy, Ukraiñcy i ¯ydzi. Pierwsze oznaki wojny dotar³y do jego mieszkañców wraz z fal± uciekinierów z zajêtych przez wojska niemieckie terenów naszego kraju. Wraz z wyczerpanymi podró¿± lud¼mi dociera³y wie¶ci o samolotach niemieckich, które strzela³y do cywilów z broni pok³adowej. Ludzie id±cy w kierunku Zamo¶cia i Rawy Ruskiej wywar³y na tarnogrodzianach wstrz±saj±ce wra¿enie.\nWkrótce po ciê¿kich walkach nad brzegami Sanu do osady dotarli polscy ¿o³nierze. By³y to oddzia³y nale¿±ce do Armii "Kraków", które razem ze sztabem po kilku dniach przenios³y siê w rejon Bi³goraja. Wieczorem 14 wrze¶nia niemieckie wojska nacieraj±c z po³udnia zajê³y Tarnogród. Nastêpnego dnia o zmroku polscy ¿o³nierze przyst±pili do odbicia osady. Dziêki zaskoczeniu Niemców polskie wojsko opanowa³o pó³nocn± czê¶æ miasteczka po rynek w³±cznie. Nieprzyjacielskie wojska o¶wietli³y jednak rynek rakietami i prowadzi³y silny ostrza³ broni± maszynow± a dzia³ka strzelaj±ce ze wzniesieñ przes±dzi³y o ich przewadze. Ciê¿ka ca³onocna bitwa o Tarnogród toczy³a siê w czasie silnej ulewy. Polscy ¿o³nierze nie mog±c zdobyæ miasteczka wycofali siê wiêc na pó³nocny brzeg Tanwi.\nW pierwszych dniach okupacji w³adzê w Tarnogrodzie sprawowa³ Wehrmacht. Niemcy wprowadzili w ca³ym rejonie okupacyjnym godziny policyjne i ca³y szereg nakazów i zakazów dla ludno¶ci. Po dziesiêciu dniach niemieckie wojsko opu¶ci³o Tarnogród, aby oddaæ teren sprzymierzeñcom ze Zwi±zku Radzieckiego. Wkrótce od strony wsi Ró¿aniec wkroczy³y do Tarnogrodu regularne oddzia³y Armii Czerwonej, które zajmowa³y ziemie po³udniowo-wschodniej Polski. W miasteczku odby³a siê ceremonia powitania radzieckich ¿o³nierzy chlebem i sol±. Tarnogrodzka spo³eczno¶æ ukraiñska i ¿ydowska zbudowa³a z tej okazji bramê powitaln± przy szpitalu. W po³udnie 28 wrze¶nia 1939 roku Sowieci rozbroili bez walki ¿o³nierzy O¶rodka Zapasowego 14 Dywizji Piechoty, którzy przez Tarnogród wycofywali siê w kierunku Lwowa.\nPomnik w Bramie Korchowskiej, przypomina o tragicznych wydarzeniach z koñca wrze¶nia 1939 roku\nSzlak bojowy O¶rodka Zapasowego 14 Dywizji Piechoty od Kutna do Tarnogrodu\nKim byli ¿o³nierze wziêci przez Sowietów do niewoli w Tarnogrodzie? Warto wspomnieæ, ¿e o¶rodki zapasowe w przedwojennym Wojsku Polskim gromadzi³y nadwy¿ki rezerwistów dla swoich macierzystych jednostek. Mê¿czy¼ni zmobilizowani w ostatnich dniach sierpnia 1939 roku do s³u¿by w 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty a wykraczaj±cy poza stan liczebny dywizyjnych pododdzia³ów przydzieleni zostali do o¶rodka zapasowego. Rezerwowi oficerowie, podoficerowie i szeregowcy wykonuj±cy do tej pory najró¿niejsze zawody, zostali ¿o³nierzami. Trafili oni do odpowiednich batalionów marszowych pu³ku piechoty, które rozlokowano we wsiach w okolicy Kutna. Dowódc± licz±cego oko³o 5 500 ¿o³nierzy, w tym 230 oficerów, OZ 14 DP by³ pp³k. Józef Kokoszka. Niestety umundurowania i broni wystarczy³o zaledwie dla kilku dru¿yn, wiêc dowódca zabiega³ o wys³anie wyposa¿enia. Rano 1 wrze¶nia 1939 roku ¿o³nierzy obudzi³y niemieckie samoloty, które w czêstych nalotach zrzuca³y bomby na stacjê kolejow± w Kutnie. Wyposa¿enie dla ¿o³nierzy o¶rodka wys³ane transportem kolejowym z Warszawy zosta³o zbombardowane przez niemieckie lotnictwo. Pomimo tego ¿o³nierzy oddzia³ów wielkopolskich cechowa³ wielki patriotyzm i chêæ walki.\nOddzia³y o¶rodka zapasowego 14 DP w trakcie wrze¶niowej wojny obronnej by³y oderwane od pu³ków walcz±cych na froncie pod Kutnem. O zmierzchu 4 wrze¶nia ¿o³nierze o¶rodka wyruszyli w kierunku Warszawy. Ze wzglêdu na naloty nieprzyjaciela przemieszczali siê noc± a odpoczywali w ci±gu dnia. Razem z nimi sz³y gromady ludzi uciekaj±cych przed hitlerowskim naje¼d¼c±. W okolicy miejscowo¶ci B³onie na skutek nalotu i starcia z wojskami niemieckiej 4 Dywizji Pancernej o¶rodek poniós³ du¿e straty a oddzia³y uleg³y rozproszeniu. W takim stanie przemaszerowa³y przez Warszawê, gdzie zosta³y skierowane do Miñska Mazowieckiego. Niestety nie uda³o im siê zebraæ z powrotem w ca³o¶æ. Nast±pi³a te¿ zmiana na stanowisku dowódcy O¶rodka Zapasowego 14 DP, które obj±³ dotychczasowy dowódca batalionu nadwy¿ek 57 pp mjr. Adam Solski. Wkrótce otrzymano rozkaz przej¶cia w rejon Che³ma. Oddzia³y posuwa³y siê przewa¿nie po polnych drogach, które by³y zat³oczone ró¿nymi formacjami wojskowymi i taborami. Przechodzili przez Kock, Lubartów i £êczn±, gdzie mjr. Solski otrzyma³ dalsze rozkazy. Rano 15 wrze¶nia osi±gnêli poruszony wie¶ciami z frontu Che³m. Tymczasem Niemcy wdzierali siê w g³±b kraju i toczyli ju¿ walki na przedpolach Lublina. 17 wrze¶nia nadesz³a wiadomo¶æ o przekroczeniu przez wojska Zwi±zku Radzieckiego wschodniej granicy Polski. Wieczorem wojska zgrupowane w okolicy Che³ma rozpoczê³y wycofywanie siê na po³udnie. Oddzia³y dowodzone przez mjr Solskiego w sile oko³o dwustu ¿o³nierzy po kilku dniach dotar³y pod Krasnobród na ty³y wojsk walcz±cych z Niemcami. W Krasnobrodzie przy³±czyli siê do 39 Dywizji Piechoty i uczestniczyli w dzia³aniach bojowych okre¶lanych jako bitwa pod Tomaszowem Lubelskim. Przechodz±c przez kolejne miejscowo¶ci napotykali porzucon± broñ i sprzêt wojskowy. Na kilku dwukonnych wozach wie¼li zebran± podczas marszu zapasow± broñ i amunicjê. Nastêpnie po ca³odziennym marszu dotarli wieczorem do Józefowa, gdzie przenocowali. Jeszcze poprzedniego dnia w osadzie byli Niemcy, którzy odeszli w kierunku Sanu. W kolejnym dniu doszli do £ukowej a po drodze wziêli jeszcze Niemców do niewoli. W £ukowej odby³a siê odprawa prowadzona przez mjra Solskiego, w której wziêli udzia³ oficerowie, po¶wiêcona omówieniu sytuacji. Zdecydowano dalej przedzieraæ siê na po³udnie w kierunku Lwowa. Natomiast w wypadku zetkniêcia siê z wojskami Zwi±zku Radzieckiego postanowiono nie podejmowaæ walki i z³o¿yæ broñ.\n28 wrze¶nia 1939 roku - rozbrojenie i aresztowanie w Tarnogrodzie\nNad ranem 28 wrze¶nia ¿o³nierze o¶rodka zapasowego 14 Dywizji Piechoty wyruszyli z £ukowej przez Chmielek w kierunku Tarnogrodu. Pada³ deszcz. Mijaj±c Korchów us³yszeli dobiegaj±ce z lasów na zachodzie odg³osy walki. Namawiano dowódcê, aby do³±czyæ do walcz±cych z Niemcami oddzia³ów. Mjr. Solski odrzuci³ tê sugestiê i nakaza³ dalszy marsz do Tarnogrodu. W tym samym czasie jad±cy w stra¿y przedniej oddzia³ rowerzystów zameldowa³, ¿e od Cieszanowa przemieszcza siê du¿a jednostka wojskowa, w której rozpoznali kawaleriê i broñ pancern±. W pobli¿u stoj±cej do dzi¶ kapliczki, zwiadowcy natknêli siê na ¿o³nierzy sowieckich ze szpicy 5 Dywizji Kawalerii VI Armii Czerwonej. Gdy tylko ¿o³nierze O¶rodka Zapasowego 14 DP weszli do osady, otoczeni zostali przez rosyjskie wojsko i zmuszeni do kapitulacji. Oddzia³y polskie podda³y siê bez walki. Sowieci ¶ci±gali oficerów z koni i zabierali broñ. Wed³ug relacji mieszkañców Tarnogrodu polskie wojsko trafi³o do niewoli za przyczyn± miejscowej bojówki ¿ydowskiej, tak zwanych "czerwonopaskowców". ¯ydzi za wspó³pracê z Armi± Czerwon± otrzymali w nagrodê konie, podwody i inne wyposa¿enie wojskowe. W takich okoliczno¶ciach nast±pi³ kres istnienia OZ 14 DP, który w ci±gu czterech tygodni kampanii przeszed³ 450 km, maszeruj±c z Kutna, a¿ po Tarnogród w województwie lubelskim.\nPocz±tkowo do sowieckiej niewoli poszli wszyscy rozbrojeni ¿o³nierze szeregowi i oko³o czterdziestu oficerów i podchor±¿ych. Pó¼niej Rosjanie rozdzielili szeregowych od oficerów. Szeregowych przez pewien czas przetrzymywano w nieistniej±cej obecnie cegielni, która znajdowa³a siê w bramie korchowskiej, i wkrótce ich wypuszczono. Natomiast oficerów i podchor±¿ych zamkniêto w miejscowym ko¶ciele pw. Przemienienia Pañskiego a stamt±d wyruszyli do wiêzieñ w g³±b ZSRR. Dowódcê o¶rodka zapasowego 14 DP mjr. Adama Solskiego wraz kilkoma innymi oficerami i podchor±¿ymi z tarnogrodzkiej grupy Rosjanie zamordowali w Katyniu (Federacja Rosyjska).\nDalsze wojenne losy dowódcy OZ 14 DP\nDalsze losy dowódcy mjr. Adama Solskiego dobrze znamy z zapisanej przez niego relacji w notatniku, który prowadzi³ a¿ do dnia ¶mierci. Z aresztu w tarnogrodzkim ko¶ciele parafialnym jeszcze tego samego dnia oficerowie i podchor±¿owie prowadzeni byli przez Sowietów do wsi Ró¿aniec. Stamt±d zostali przewiezieni furmankami do Starego Dzikowa a nastêpnie znów pieszo dotarli do Cieszanowa. Z Cieszanowa 29 wrze¶nia samochodami ciê¿arowymi jeñcy zostali przewiezieni do Lwowa, w rodzinne strony majora. Na pocz±tku pa¼dziernika po podró¿y kolej± przez Kijów, grupa oficerów wziêtych do niewoli w Tarnogrodzie trafi³a do jenieckiego obozu przej¶ciowego NKWD w miejscowo¶ci Bo³oto, w pobli¿u Putiwla. Miesi±c pó¼niej przetransportowano ich w wagonach towarowych do obozu dla jeñców wojennych w Kozielsku. Na terenie kozielskiego obozu Solski spotka³ siê ze swoim m³odszym bratem Kazimierzem, który by³ kapitanem WP. W obozie zosta³ komendantem w baraku XV, w którym przebywa³o 950 polskich oficerów. Dwa tygodnie po Wielkanocy 7 kwietnia na zachód od obozu w Kozielsku wieziono w jednej celi wagonu wiêziennego dwunastu polskich oficerów, w tym mjra Adama Solskiego. W Katyniu major Adam Solski zosta³ zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD strza³em w ty³ g³owy i wrzucony do jednego z o¶miu masowych grobów. W toku ekshumacji prowadzonych w lesie katyñskim przez Niemców w 1943 roku, cia³o mjra Solskiego zosta³o zidentyfikowane pod numerem 490 a przy jego zw³okach odnaleziono notatnik. Dziennik z zapisem jego losów w rosyjskich obozach NKWD nale¿± do najcenniejszych ¼róde³ o zbrodni katyñskiej.\nAdam Teofil Solski urodzi³ siê 4 stycznia 1895 r. jako najstarszy syn Mariana i Marii z Wanta³owiczów w Milatyczach niedaleko Lwowa. Mia³ m³odsze rodzeñstwo: Kazimierza, Stefê i Tadeusza. W 1916 roku wst±pi³ do Legionów Polskich gdzie s³u¿y³ w 6 Pu³ku Piechoty. Od 1920 roku pracowa³ w sztabie 9 Dywizji Piechoty. W styczniu 1932 roku otrzyma³ stopieñ majora. Pe³ni³ s³u¿bê w Biurze Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych i w garnizonie 57 Pu³ku Piechoty w Poznaniu, gdzie by³ kwatermistrzem. We wrze¶niu 1939 roku zosta³ zmobilizowany jako dowódca batalionu do O¶rodka Zapasowego 14 Dywizji Piechoty. W 1926 roku o¿eni³ siê z Ann± z Trojanowskich z któr± mia³ córkê Ewê. Jako ¿o³nierz by³ uczestnikiem czterech wojen i zosta³ odznaczony Orderem Virtuti Militari, Krzy¿em Walecznych i Srebrnym Krzy¿em Zas³ugi. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.\nW notatniku mjra Solskiego znajduj± siê tak¿e nazwiska kilku oficerów rezerwy, których razem z nim aresztowano w Tarnogrodzie, a których cia³a odnaleziono w katyñskim lesie.\nPpor. rez. Bogdan Andrzejewski (33 l.) by³ nauczycielem w gimnazjum w Poznaniu. Mia³ ¿onê i dziecko.\nPpor. rez. Alfons Olszewski (32 l.) by³ aptekarzem w Grudzi±dzu. Mia³ ¿onê i dzieci.\nPpor. rez. W³adys³aw Wielebiñski (32 l.) by³ le¶niczym w Bia³owie¿y.\nPpor. rez. Marian Sypniewski (32 l.) by³ nauczycielem w Pobiedziskach ko³o Poznania. Mia³ ¿onê.\nPpor. rez. Wac³aw Buczkowski (37 l.) by³ z wykszta³cenia magistrem chemii. Mieszka³ w Poznaniu.\nPpor. rez. Edmund Bondke (28 l.) by³ nauczycielem w szkole powszechnej w Bojanowie i instruktorem ZHP.\nPpor. rez. Jan Szmagier (32 l.) by³ nauczycielem w Siedlatkowie. Mia³ ¿onê i trzy córki.\nNie byli zawodowymi ¿o³nierzami, ale Polakami wykonuj±cymi najró¿niejsze zawody, dlatego mord na nich nale¿y uznaæ za zbrodniê ludobójstwa.\nTarnogrodzki pomnik Katyñski\nU zbiegu ulic Brama Korchowska i Lubaczowskiej w Tarnogrodzie, na ³uku drogi stoi pomnik po¶wiêcony ¿o³nierzom Wojska Polskiego zamordowanym w Katyniu. Uroczyste ods³oniêcie pomnika odby³o siê 29 wrze¶nia 1996 roku w 57. rocznicê historycznych wydarzeñ. Na ten moment spo³eczeñstwo Tarnogrodu czeka³o ponad 50 lat. Ka¿dego roku pod koniec wrze¶nia wokó³ Pomnika Katyñskiego w Tarnogrodzie gromadz± siê mieszkañcy miasta i okolic, a tak¿e przedstawiciele w³adz pañstwowych i samorz±dowych, aby oddaæ cze¶æ bohaterom polskiej kampanii wojennej 1939 roku.\nRozbrojenie i wziêcie do niewoli ¿o³nierzy Wojska Polskiego przez sowieckiego naje¼d¼cê, do którego dosz³o 28 wrze¶nia 1939 r. w Tarnogrodzie, ma epizodyczne znaczenie w perspektywie polskiej kampanii na pocz±tku II wojny ¶wiatowej. Zapisa³o siê jednak do¶æ mocno w dzieje niewielkiego miasta Tarnogród i zapad³o w pamiêæ jego mieszkañców. Szczególnego znaczenia, po latach zatajania prawdy i niepamiêci, nabiera tragiczny los oficerów i podchor±¿ych O¶rodka Zapasowego 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty, których po wielomiesiêcznym pobycie w obozach jenieckich Rosjanie zamordowali w Katyniu.\nZaatakowana we wrze¶niu 1939 roku przez hitlerowskie Niemcy i sowieck± Rosjê, pomimo bohaterskiej obrony, Polska zosta³a podzielona pomiêdzy agresorów. Nawet niewielkie miasteczko Tarnogród, ze swoimi mieszkañcami, do¶wiadczy³o okrucieñstwa nie jednego, lecz obu naje¼d¼ców na samym pocz±tku II wojny ¶wiatowej. Jednak mord na ¿o³nierzach rezerwy OZ 14 DP, czyli osób cywilnych, których Rosjanie wziêli do niewoli w Tarnogrodzie zas³uguje na szczególn± pamiêæ.\nTagi: katyñ tarnogród wydarzenia w bramie korchowskiej uroczysto¶ci pariotyczne\nDodane: 2020-10-25 17:54 - Komentarze (0) czytane (386)


Zjazd koleżeński - wikilivres\n←Skąd pierwsze gwiazdy zaświecą... Zjazd koleżeński • I • Felieton ze zbioru Kartki z kalendarza • written by Kornel Makuszyński Namiot poezji→\n←Skąd pierwsze gwiazdy zaświecą... Zjazd koleżeński\nwritten by Kornel Makuszyński Namiot poezji→\nDnia jednego otrzymuje człowiek zawiadomienie, że ponieważ mija lat trzydzieści od owego dnia, w którym człowiek zdał egzamin dojrzałości, wobec tego koledzy proszą człowieka, aby się zjawił tam a tam i wypił kieliszek czegoś tam. Na chwałę dawno minionej młodości. Na pamiątkę owej wiosny z poetyckiej serii: „ja jedną tylko taką wiosnę…” A z tym kielichem to jest takie dziwne czarodziejstwo, jak z pucharem króla Thule, o czym ze łzami w głosie i z zezem w stronę kapelmistrza śpiewa sopran w Fauście: „A ile razy pić z niego miał, to oczy łzą mu za–cho–dzi–i–ły!…”\nInną jeszcze scenę z repertuaru nieszczęsnej Małgorzaty odgrywa ów młodzian, któremu przypomniano, że przed laty trzydziestu miał lat dwadzieścia; oto, jak ona, bierze do ręki zwierciadło i długo, długo w nie spogląda. Nie śpiewa jednak straszliwych rymów: „Jak bardzo cieszy mnie, że piękną widzę się!” (bis) — bo dojrzał zmęczone oczy, siwe skronie, zmarszczki pogmatwane jak nitki w starym swetrze, a kiedy fizjognomię ułożył do uśmiechu pocieszenia, spostrzegł kilka zębów chwiejnych jak zasady i kilkoro takich, za które dotąd jeszcze nie zapłacił rachunku. Może byłby nie dostrzegł tych smętnych resztek, gdyby nie wielka uroczystość, gdyby nie to wspomnienie „dni szczęśliwych Van Zantena”. I to jest jedyny smutny moment rozkosznej godziny wspomnień, owej godziny cudu, podczas której zwiodła dusza zakwilą jak krzak głogu. Moment ten należy powitać z uśmiechem filozofa, który utracił młodość, złudzenia, włosy i zęby, lecz nie stracił największego skarbu: pogody. Wygłaszamy te wzniosłe słowa na użytek owych letnich dni, podczas których odbywają się rozliczne zjazdy koleżeńskie. Wszyscy bowiem zdawaliśmy egzamin dojrzałości w miesiącach letnich, kiedy wszystko dojrzewa w naturze, przeto i taki dryblas, którego — jak indyka tuczącymi gałkami — karmiono pożywną mądrością.\nPoza tą chwilą jeneralnego przeglądu smętnej ruiny wszystko inne jest radosne. Wszystko inne jest wzruszające. Ze wzruszeniem bowiem siadasz na zaczarowany bagdadzki kobierzec i lecisz przez powietrze ponad rozłogiem lat trzydziestu, ponad wielkim teatrem zdarzeń, ponad krwawą wrzawa wojny, ponad cmentarzyskiem, na którym leży trzydzieści lat umarłych — ku owej stronie, gdzie twoja młodość kwitnie jak młode drzewo, zieleni się jak wiosenna łąka, śpiewa jak ptak i kryształowym szmerem gada jak kryształowy górski strumień. Zdolność wspominania jest wielkim nieszczęściem i największym szczęściem człowieka. Ci, którzy schodzą się, aby z przechowanych w sercach ostatnich iskierek rozdmuchać ognisko i ogrzać się przy nim, są bardzo szczęśliwi. Odmłodzeni, patrzymy na siebie z młodą miłością; nikt nie widzi oszronionych skroni ani twarzy, bardziej podobnych do pergaminu niż do płatka róży. Pokropieni hyzopem młodości, staliśmy się ponad śnieg wybieleni, czyści jak wiosenne rano i bezgrzeszni jak ona: młodość, ponad którą nie ma nic na świecie, bo w niej jest jeszcze to wszystko, co być może.\nZ miłym zdumieniem uświadamiamy sobie, że źródłem tak dziwnych i przedziwnych rozkoszy jest instytucja, którą od niejakiego czasu dość powszechna ściga pogarda i której dni są podobno policzone, tak zwana „matura”.\nOdbywa się powrót do natury i ucieczka od matury. Słusznie. Instytucja ta, sadząc z ponurych odkryć, jest najbardziej jadowitym wymysłem katów, co nadziawszy biednego młodzianka na szpikulec, smażą go na wolnym ogniu. Mądrzy nad tym rozprawiają ludzie, pewnie przeto wiele mają słuszności, zapowiadam tedy, że ani myślę wchodzić „pomiędzy ostrza potężnych szermierzy”, uczonych i pedagogów, i narażać się na gniew owych uciśnionych przez maturę młodzieńców, zważywszy, że każdy z nich, wysportowany, świetny jakiś rekordzista, jednym ruchem ramienia mógłby zmiażdżyć całe kolegia chuderlawych filozofów. Ja sobie chcę jedynie przypomnieć z rozczuleniem moją maturę.\nNie umiem powiedzieć dlaczego, lecz, ta nasza matura sprzed lat trzydziestu zupełnie nie była straszna i nikogo nie przerażała. Nie wspominalibyśmy jej z taką szczerą tkliwością, gdyby była inna. Jest to zgodne zdanie kilku starszych dżentelmenów, wcale rozsądnych, gotowych do przysięgi, że wspomnienie tej matury jest wspomnieniem rozkosznym. Ha! Wszystko jest możliwe, możliwe jest przeto, że to złudzenie wielkiej oddali i dość łatwa do pojęcia prawda, że ząb, wyrwany przed trzydziestu laty, już nie boli. Może jest to owoc odwiecznego szachrajstwa, które twierdzi, że „za naszych czasów” wszystko zawsze było lepsze i piękniejsze, i mądrzejsze, chociaż — jak to bystrze zauważył Macko z Bogdańca — i „drzewiej też bywał poniektóry głupi”. Może mniemanie to jest jednym z czarodziejstw wspomnienia; w zorzy młodości wszystko wydaje się różowe, a my w tej chwili — stare konie — jesteśmy młodzi, och, jak młodzi! Ponieważ pamiętamy wybornie Horacego, powtarzamy sobie: Nunc est bibendum, nunc ped e libero itd.\nRzecz dziwna, jak wielką ilość horacjuszowych wierszy pamięta każdy ze starszych dżentelmenów… Widać z tego, że można było biegać, tłuc się, gimnastykować, pływać. rzucać kamieniem — jak sam Heliasz kulą, wspinać się na drzewa jak wyborna małpa, a jednak czytać tych śmiesznych poetów. Czas musiał za owych czasów mieć więcej czasu, bo go starczyło na wszystko — i na rozum, i na głupstwo, na sprawy piękne i na pożyteczne. Pewnie, pewnie… Nie mieliśmy poza sobą strasznej wojny, nie mieliśmy potarganych nerwów i wielu ciężkich rzeczy. Nie znaliśmy też tej bezsennej niepewności dnia dzisiejszego. Nikt się nie spieszył. Gazeta była rzadkością, a wieść z krańca świata, przeskakująca dziś otchłanie, wędrowała na kulawym koniu, a na telegraficznych drutach tyle siadywało jaskółek, że wiadomość przebrnąć nie mogła.\nNależy być sprawiedliwym i raczej obciążyć trzeba własną lekkomyślną młodość, niż rozprawiać się z tą mądrą młodością, którą niezupełnie rozumiemy. Bo nasza młodość, ta jeszcze romantyczna, gadająca ślicznymi wierszami, bladosmętna i odurzona Sienkiewiczem, i ta nowa młodość, bystra, szybka, gadająca rytmem motoru, niecierpliwa, dojrzewająca sztucznie w ogniu miliona woltów i odurzona zapachem wolności — oddzielone są od siebie nie odległością lat trzydziestu, lecz chyba lat trzystu.\nDzisiaj każdy dzień jest rokiem. Za naszych czasów dzień był spokojną godzina żółwia. Choć się jednak już nigdy ojciec z synem własnym nie dogada, bo ojciec siedzi na pięknym księżycu, a młodzieniec dokonuje inżynierskich robót na Marsie, jednak szanujmy nasze młodości. I chociaż to dzisiejszego maturzysty nie wzruszy, niechaj nie drwi z tego, że ja moją maturę wspominam z wielkim krzykiem. On mnie zagłuszy motorem swojego niecierpliwego serca, ja mu jednak przypomnę, że zdobywczy młodzieniec uczył się czytania na moich bajkach, dla niego pisanych.\nCiągle odbiegam od rzeczy, co jest dowodem młodej starości i starego wzruszenia.\nOpowiedzmy sobie tedy, jak zdawaliśmy ową nieszczęsną maturę przed laty trzydziestu. Kilku starszych panów, doskonale skrojonych, po staroświecku wytwornych, z tytułami i orderami, zeszło się na sympozjon. To my, kiedyś młodzi. Cudownie mili i kochani ludzie. Najpierw wesoło wyliczyli niedomagania (wrzód w żołądku, awantura z sercem, cukrzyca, nerwy, płuca jak rzeszoto — reszta w encyklopedii medycznej). Potem nalali do kieliszków wina, tak czerwonego, jak młoda krew. Encyklopedię medyczną wyrzucono przez okno i specjalnym pociągiem ..Młodość — miłość — matura” pojechaliśmy do zaczarowanego miasta Lwowa, które radosnymi oczami patrzyło, jak dnia jednego z sympatycznych kretynów uczyniono łudzi „dojrzałych”… do nowych głupstw. Cały świat zalało jedno promieniste wspomnienie jak świetliste morze, na tym morzu wyrosła koralowa wyspa, a na tej wyspie harcuje gromadka efebów. Jest wśród nich jeden z gębą jak nieszczęście, z nosem jak przykry przypadek, cokolwiek wygłodniały i posiadający spodnie tak wyświecone, że złośliwe życie mogło się w nich przejrzeć jak w lustrze. To ja.\nKażdy ma mniej więcej lat dwadzieścia i żaden z nas nie boi się tego sądnego dnia albo tylko udaje, że się boi, bo taki jest zwyczaj. Straszył go ojciec i straszył go dziadek, wiec trzeba stroić ponure miny. Jeden wśród nas — małpa bardzo śmieszna — pokazywał nawet jakieś krople „na nerwy” — zwyczajną wodę z cukrem i chciał tym handlować na wypadek, gdyby przerażenie miało realne podstawy, bo sam namiestnik miał przybyć na maturę. Takie to były uroczyste hece, taka wspaniała matura. Cesarz wołał swojego namiestnika i pewnie powiedział:\n— Niech no ekscelencja zajrzy do czwartego gimnazjum, bo tam Makuszyński zdaje maturę!\nBył namiestnik, wspaniały, mądry człowiek, ale nawet na mnie nie spojrzał.\nZastanawialiśmy się „i wtenczas, i potem”, dlaczego ta straszna uroczystość nie poraziła trwogą młodych dusz, i oto po latach trzydziestu doszliśmy do niezłomnego przeświadczenia, że nie było do tego najmniejszego powodu, gdyż gdyby rodzeni ojcowie byli egzaminatorami, nie byliby lepsi, rozumniejsi, wyrozumialsi i bardziej serdeczni niż nasi „groźni” profesorowie. Niech dobry Bóg da światłość wiekuistą tym, co umarli, i starość cudownie pogodną tym, co jeszcze żyją. Za to, że nie trwożyli młodych serc, że nauczali roztropnie, a z wielką miłością, że znali sztukę uśmiechu i słodyczy w każdym słowie, a kiedy doszło do owego „strasznego” rozrachunku, więcej mieli troski na mądrych czołach i w dobrych oczach niż te „obżałowane” dryblasy, nieszczęśni ich wychowankowie.\nNie wiem, jacy są dzisiaj profesorowie. Jeżeli jednak są choćby z daleka podobni do owych z moich czasów, nie rozumiałbym, dlaczego matura napawa kogo trwogą. Nie wiem, jak dzisiaj uczą; nas uczono z miłością, z wielką miłością. Oby każdy dziś młodzieniec zaznał choć odrobiny tej miłości, którą nam oddawano w niezmiernej, niewyczerpanej ilości. Może wtedy głupi, przekorny, śmiesznie buńczuczny młodzieniaszek, słowem: małpa — nie umiał tego ocenić, ale dzisiaj przypomina sobie tę miłość ze łzami w zmęczonych oczach. A oni z anielską cierpliwością znosili okrutne figle cielęcej młodości, jak gdyby wiedząc, że ich „będzie za grobem zwycięstwo”. Och, tak, och, tak! Wierz mi, kochany profesorze, co nauczasz nowe pokolenie, że miłość jest największą mądrością tej mądrości, której nauczasz, czasem w zniecierpliwieniu, a czasem w rozpaczy. Ktoś cię za to kiedyś wspomni z takim wzruszeniem słodkim, z jakim ja wspominam moich profesorów.\nStroił czasem taki zmęczony człowiek srogie miny, czasem groził ci śmiercią i torturami. O zacny nauczycielu! Gadaj zdrów, bo mnie kochasz dlatego, że jestem młody i głupi, a ty wiedziałeś, że mam serce czyste i czasem byłem głodny. Byłem wtedy straszliwie „sławnym” na całe gimnazjum poetą. Taki Hamlet bez portek i bez rozumu. Mój profesor matematyki i fizyki — a trzeba wiedzieć, że jako specjalista w tych mądrościach byłem zakałą całej szkoły — grzmiał codziennie:\n— Panu pomnik postawią (!), a ja panu dam tróję!\n„Trója” była patentem na ostateczne kretyństwo. I nie dał mi owej „trói”. Czytał ukradkiem moje wierszydła, a przy maturze zadawał mi pytania z matematyki dość zawiłe, takie mniej więcej: „Ile jest siedem razy siedem?” — Bo on wiedział, że ja będę pisał wiersze. Bo on wiedział, że jednym, naprawdę groźnym pytaniem wtrąci mnie w przepaść. Po co? Na co? Czy ja miałem rozbijać atomy albo skraplać powietrze? Za takie nieprzepisowe łaskawości mógł mu uczynić awanturę asystujący przy maturze wysoki przełożony. Akuratnie! „Wysoki przełożony” też wiedział o mojej pisaninie i też był mądrym człowiekiem. Więc udawał, że jest bardzo zajęty oglądaniem wróbelka, co ćwierkał za oknem, kiedy ja ćwierkałem ni w pięć, ni w dziewięć. Ale kiedy zdawałem łacinę; czy literaturę — słuchajcie! słuchajcie! Ja byłem wtedy wielki pan, a oni — wyraźnie szczęśliwi! I tak było z każdym z nas, bo oni wszystko o nas wiedzieli. Matura musiała być, bo trudno było profesorom bić się z austriackim ministrem na ten temat, więc niech sobie będzie, ale co z tej matury uczyni mądry profesor, to było rzeczą mądrego profesora. On przez lat osiem, przez kilka godzin dziennie, patrzył roztropnie w serce i w głowę małpoluda, przejrzystego jak czysta woda, po co mu więc było dociekanie, czy małpolud zna chemiczną formułę i dopiero na tej podstawie mianować go „dojrzałym”? Oni niemylnie wiedzieli, czyje serce już dojrzało i czyja głowa jest już rozświetlona. A młode głowy były doskonale wypełnione, bo same pragnęły być mądre. Nie było się czego strachać.\nDobrze nas wtedy uczono. Łbów opornych nie bito w ciemię, tylko w siedlisko ambicji. Prowadzono nas do czystego źródła i kazano pić wprost z niego. Nikt nie wiedział, co to jest „wykres miłości Telimeny do Tadeusza”, ale dziś, nagle w nocy zbudzony, każdy z nas, starszych panów, wypowie najcudowniejsze wiersze z Pana Tadeusza i całe ustępy najpiękniejszej prozy. Tak w każdej czyniono materii: tak profesor „grek” opromieniał i blaski roztaczał nad Platonem, a matematyk uczył miłości do suchej megajry, swojej „uroczej” matematyki. Może i dzisiaj uczą tak samo, co daj Panie Boże… Tylko coś o tych zwariowanych „wykresach” i „skrótach” literatury gadają ludzie zbyt donośnie.\nA największym naszym skarbem była ich osiwiała, srebrna przyjaźń. Któż by się trwożył profesora, z którym wiodło się dyskusje, czasem żywe, czasem namiętne; młodość szumiała skrzydlatymi słowami, a cierpliwy filozof słuchał i odpierał napaść po koleżeńsku. I nic się złego nie stało jednemu smarkaczowi, który przegrawszy ze swoim profesorem literatury niemieckiej wojnę o jakąś historię, „obraził się” i przez trzy dni nie przychodził na lekcję, młody bałwan, der grollende Achilles. W ogóle nic się nikomu nie stało nigdy, bo się porozumiewano serdecznie.\nDlatego prawie nikt z mojego okresu nie bał się matury. Chyba arcyleń albo chłopaczek zbyt nerwowy. Dlatego, kiedy się przed kilku dniami zeszło po latach trzydziestu kilku starszych panów, uścisnęli się jak bracia najukochańsi, co razem przeżyli dni najbardziej słoneczne. Gadali cytatami łacińskimi i greckimi, ale najpiękniej gadali wtedy, kiedy wspominali owych mądrych starców, mistrzów swojego życia. A o szkole mówili z miłosnym zachwytem. Każdy człowiek bowiem ma dwie matki: tę rodzoną matkę i matkę — szkołę. Cała sztuka w tym, aby matka była pełną słodyczy i słodkiej mądrości serca, a nie macochą, co ma gębę pełną groźnych słów, pieczęć urzędową w ręce, nigdy do piersi nie przyciśnie zastrachanego urwipołcia i nie zna prawdy najprostszej, że dziecku trzeba miłości, miłości i miłości. Wtedy może być i matura, i sto egzaminów…\nMoja szkoła tuliła nas zawsze do gorącego serca. Dlatego kilku starszych panów (nerki, wrzód w żołądku, cukrzyca i katar żołądka) miało na jej wspomnienie wilgotne oczy. Pozdrawiam cię, moja szkoło na lwowskim zielonym wzgórzu.\nRetrieved from "https://wikilivres.org/w/index.php?title=Zjazd_koleżeński&oldid=177298"\nThis page was last edited on 16 June 2017, at 22:20.


Uwaga na Rio | Niedziela.pl\nUwaga na Rio\nRio de Janeiro to piękne i dalekie miasto. Nie każdy Polak zobaczy Brazylię, nie każdy będzie mógł kibicować naszym sportowcom podczas rozpoczynających się właśnie igrzysk olimpijskich. Niemniej, jeśli ktoś miał (ma) możliwość podróży do Rio, musi uważać. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych w zamieszczonym na stronie internetowej resortu „Poradniku Kibica Rio 2016” co prawda nie ostrzega szczegółowo przed zagrożeniami czyhającymi na nas, ale sugeruje ostrożność, zaleca m.in. zarejestrowanie podróży do Brazylii w internetowym serwisie ministerstwa „Odyseusz”. Dzięki temu w sytuacjach nadzwyczajnych polski konsul, dyżurujący w Rio de Janeiro przy Polonijnym Centrum Olimpijskim, będzie mógł nawiązać kontakt z osobą potrzebującą pomocy.