Do przodu · MÓZG archiwum\nTomasz Gwinciński (fot. Karnowski, Paweł)\nChciałbym zacząć od takiej zupełnie podstawowej sprawy, bo kiedy się widzieliśmy ostatni raz, to wspomniałeś, że masz swój test na perkusistę…\nTak, ponieważ w kilku zespołach grałem, mam już 54 lata i w ogóle uważam, że perkusista jest znaczącą postacią w zespole. Miles Davis wyraził się kiedyś w taki sposób – jeśli zespół ma dobrych solistów i słabego perkusistę to nie brzmi, natomiast jeśli jest odwrotnie, to jednak jakoś brzmi. Z perkusistami jest dziwna rzecz, bo naprawdę wielu ludzi pracuje, podchodzi do tego poważnie, ćwiczy technikę, studiuje, a często… nie udaje im się zagrać najprostszego rytmu w komunikatywny sposób! I ja doszedłem do wniosku, że tu w ogóle nie chodzi o technikę, szkolenie paradiddle’owe i tak dalej…, które oczywiście jest ważne i wspomaga to co perkusista chciałby pokazać, ale ostatecznie nie ma najmniejszego znaczenia. Przykładem może być tu Phill Rudd z AC/DC, który właściwie nie gra żadnych przejść, a ta muzyka jest miażdżąca! A najprostszym testem na to czy ktoś się nadaje na perkusistę jest poprosić go, by zaczął klaskać. Tak po prostu. Klaskać – ta-ta-ta-ta-ta. Jeśli to klaskanie jest OK, staje się jakimś komunikatywnym rytmem i masz wrażenie, że z każdym kolejnym uderzeniem delikatnie przyspiesza, choć jednocześnie jest równo, to śmiało możemy powiedzieć, że mamy do czynienia z perkusistą. Natomiast jeśli tego ćwiczenia nie udaje się z sukcesem przeprowadzić, bo to klaskanie brzmi tak jakby stało w miejscu, albo się cofało, to proponowałbym zmianę instrumentu. I to jest cała moja teoria dotycząca gry na perkusji (śmiech).\nCzyli, jeśli dobrze rozumiem, chodzi o granie „do przodu”. Ty zdecydowanie tak grasz, ale znam też wielu gości, którzy celowo grają „do tyłu”…\nPosłuchaj – jak ktoś gra „do tyłu” to jest dla mnie porażka! Wiesz, były zespoły, które grały wolno – na przykład zespół Free – ale mimo to, ta muzyka jest dobra. Zagwozdką jest, jak można coś takiego osiągnąć w mozolnych tempach? Wytłumaczył mi to mój kolega z Niemiec, Loco Richter, z którym nagrałem płytę. Mówi tak: „to jest wszystko bardzo proste – oni po prostu cały czas jechali na heroinie”. Heroina powoduje, że cały rytm zwalnia, ale zostaje drive! Dlatego można powiedzieć, że to jest „czysto heroinowy rytm”. Jak widzisz takiego gościa, który się słania i przysiada na kolanach po wzięciu heroiny, to to jest właśnie to zwolnienie, które jest później obecne w rytmie i dlatego nie można powiedzieć, że oni grają „do tyłu”. W moim mniemaniu granie „do tyłu” natychmiast dyskwalifikuje kolesia! To jest tak wkurwiające, że od razu bym mu w łeb butelką przyjebał, rozumiesz? Bo to jest koszmar! Zwłaszcza kiedy jesteś solistą, grasz na gitarze i przez to ludzie zaczynają wychodzić z sali! Wszyscy wtedy myślą, że to ten gitarzysta odwala manianę, a rzecz w tym, że cała zespołowa energia zostaje obniżona, właśnie z tego powodu. Jak ktoś mówi, że gra „do tyłu” specjalnie to… Boże… Wyobraź sobie, że bracia Young robią casting i przychodzi perkusista, który gra „do tyłu”… Przecież zostałby wypierdolony z futryną…\n(śmiech) OK. Osłuchiwałem się ostatnio, poza tymi nagraniami, które mi podesłałeś, z koncertami Łoskotu. Tam bębny pełnią taką podstawową rolę, a jednocześnie…\nNo jasne (śmiech).\nJa byłem liderem Łoskotu i jego najważniejszą postacią. Dlatego o koncertach Łoskotu krążyły takie słuchy, że my nigdy nie zagraliśmy ani jednego słabego koncertu, bo była napierdalanka bez litości. Żadnego zmiłowania. Tak jak z Arhythmic – idziemy na całość, albo w ogóle nie grajmy. Olo Walicki, jako wykształcony muzyk jazzowy, próbował mnie parokrotnie okiełznać, ale się temu nie poddawałem i nawet był taki śmieszny koncert w Andrychowie, że grałem mu całkowicie na przekór, próbując w ten sposób powiedzieć: „a weź spierdalaj z tym swoim kurwa jazzem” (śmiech). Właśnie dlatego koncerty Łoskotu były wyjątkowe – nie było grama odpuszczenia w materii perkusji. Piotrek Pawlak, niesłychanie ważna postać, bardzo mnie w tym wspierał i doskonale czuł o co mi chodzi, więc siłą rzeczy zespół się za każdym razem podporządkowywał temu drive’owi i trzymał go. Świetnie to słychać na koncercie z Zakopanego. Dobry drive i koniec, to jest dla mnie core grania na bębnach.\nA jak jesteśmy przy tym co najważniejsze, to zapytam cię o mój ulubiony element zestawu, czyli talerze. Jak widzisz ich właściwą rolę? I jakie brzmienie talerzy jest zakazane? (śmiech)\n(śmiech) OK! Wiesz, zakazane są takie talerze, które nie wybrzmiewają, choć nie do końca… Ktoś może zrobić z tego użytek i na przykład akcentować. Widziałem Jima Blacka, który grał na popękanych blachach i to było świetne, więc nie ma jakiejś jednoznacznej formuły. Talerze przede wszystkim coś podkreślają, podbijają i jeżeli ktoś ich świadomie używa, to może zrobić taki młyn, że one stanowią coś w rodzaju wykrzyknika – TERAZ! TO JEST TO! TEN MOMENT! I w różnych tradycjach, również religijnych, jak buddyzm tybetański, pełnią ważną rolę. Tworzą przestrzeń i są strasznie mocne. A ja przede wszystkim koncentruję się na tym, żeby to wszystko „nie siadło”. Jak tylko wyczuwam, że coś idzie w dół, to podejmuję określone czynności i między innymi używam talerzy, żeby znów wyjść na powierzchnię. Talerze też niosą pewną jasną, ostrą energię i mogą obudzić publiczność, jak ktoś na przykład jest znudzony na koncercie i… mógłbym tak gadać godzinami (śmiech).\nA apropos tego braku ograniczeń, ma w ogóle znaczenie to na jakim zestawie grasz?\nJak dostałem propozycję grania w Łoskocie, bo przecież zawsze czułem się bardziej gitarzystą niż perkusistą, przez jakiś czas udawało mi się migać i pożyczać bębny od Jacka Oltera, ale jak już mieliśmy regularne trasy, to stawało się żenujące (śmiech), więc skompletowałem sobie zestaw, z którego byłem zadowolony i do którego się przywiązałem, bo brzmiał dobrze i mocno. A obecnie nie mam aż takiej potrzeby, bo z takich instrumentów jak wyższa formuła Sonora czy DW w każdym miejscu na świecie i w każdych warunkach, jak się je podstroi, zabrzmią dobrze.\nWłaśnie, wspomniałeś gitarę i Jacka Oltera. Ja w tym roku rozmawiałem z Teodorem i on powiedział, że jego pierwszym instrumentem też była gitara i przez to, gdy gra na bębnach, to chce by to było jak najbardziej melodyczne granie, więc ta gitara się bardzo odcisnęła na jego podejściu do perkusji. A jak te dwie rzeczywistości wpłynęły na siebie w twoim przypadku?\nWidzę, że Teo Olter wynalazł sobie jakąś teorię (śmiech), a ja nie mam żadnej teorii. Nie wiem jak to jest, ale zauważam pewne fakty w przyrodzie i jeden z nich jest taki, że bardzo często gitarzyści lubią grać na perkusji. Pierwszy przykład z brzegu – Apostolis Anthimos, sławetny gitarzysta, który uwielbiał bębnić.\nNo właśnie. Są takie pary, jak na przykład, gitara i bębny czy saksofon i bas. Z jakiegoś nieznanego mi powodu, te instrumenty się łączą. Przydałyby się pewnie badania na ten temat, ale ja nie wiem dlaczego tak się dzieje i nie będę próbował tego wytłumaczyć. Po prostu gitara jest w jakiś sposób komplementarna do perkusji i te instrumenty dobrze ze sobą współpracują.\nA jak podchodzisz do koncertów solo?\nSą utwory Bacha, które zostały skomponowane w taki sposób, że ta jedna gitara wystarczy. Ja muszę uczciwie powiedzieć, że tylko dlatego podjąłem się grania koncertów solowych na gitarze, ponieważ wynaleziono loop station, które pozwoliło mi symulować obecność drugiego gitarzysty, bo naturalnym partnerem dla gitary jest zwyczajnie druga gitara. A gdybym musiał znaleźć innego muzyka, to – już czysto logistycznie – musielibyśmy ćwiczyć, on mógłby mieszkać w Bratysławie czy na Spitzbergenie… Tu jest jedna ciekawa rzecz – jak grasz sam, to wszystko jest „na ciebie”. Zagrasz słaby koncert – wszystko na ciebie spadnie, zagrasz dobry – też wszystko na ciebie spadnie. Granie solo jest bardzo dobrym sprawdzianem umiejętności muzyka, a już najtrudniejszym jego wariantem jest występowanie przed ludźmi, którzy nie znają się na muzyce i nie wiedzą kim był choćby John Coltrane. Miałem taką sytuację, bo zrobiłem muzykę do filmu „Na niebie, na ziemi” Macieja Cuske i on mnie poprosił, żebym zagrał na premierze w Wylatowie, gdzie te kręgi, których dotyczył film, powstawały. I na to wydarzenie przyszli ludzie z tej wsi – z Wylatowa. Pan rolnik podjechał przyczepą, ustawiono ławki szkolne i teraz: „graj dla nas o piękny Cyganie”. I tu się to objawia – musisz pokazać to, co jest dla ciebie ważne w sztuce i przekonać ludzi do siebie, bez żadnego wspomagania. Jestem zdania, że potrafię to robić i sprawdziłem to na trasie koncertowej. Udało mi się, ale oczywiście uważam, że w muzyce jest jak w miłości – fajnie jest znaleźć partnerów, bo jak muzycy grają razem, to zaczynają się w pewnym momencie wymieniać i to jest najpiękniejsze – granie w zespole. Solo jest bardzo ascetyczną formułą, gdzie masz ograniczone możliwości.\nA masz jakiś ulubiony układ pod względem ilości osób w składzie?\nJa mam jakąś obsesję liczb nieparzystych, czyli trio, kwintet, septet. Idealnym ułożeniem jest dla mnie trio. Może być bardzo różne – kontrabas / bębny / gitara, albo perkusjonalia / skrzypce / gitara, czy skrzpce / gitara / elektronika. Na mojej ostatniej płycie Cosmic Traveler core stanowi właśnie trio, które tworzę z Łukaszem Górewiczem i Patrykiem Zakrockim. Nie wiem dlaczego, ale w tym układzie najbardziej się wyżywam i jestem z niego najbardziej zadowolony.\nA czy sekcja w ramach zespołu powinna być jakimś osobnym organizmem?\nWydaje mi się, że myślenie o sekcji jako o czymś osobnym jest wzięte kurwa z jakiegoś kapitalistycznego etosu pracy w fabryce, czyli: my przy tokarkach, a wy przy pługach, czy mutrach… W przypadku Arhythmic nie ma czegoś takiego jak sekcja – tu trzeba być otwartym na każdy dźwięk, słuchasz wszystkiego i reagujesz na wszystko. Opowiadanie o muzykach w kategoriach sekcji jest taką trochę pornografią muzyczną… Oczywiście – mówi się o sekcji Marleya, ale to jest upraszczanie i spłaszczanie idei muzyki, bo liczy się zespół jako całość i jeden organizm. Weźmy Beefhearta – ten coś krzyczy, recytuje, wchodzi na bas klarnet, gitary i bas szaleją… to wszystko RAZEM jest ważne.\nA jak wobec tego podchodzisz do kwestii lidera?\nMożna powiedzieć, że ktoś założył zespół. Wyobraź sobie – nie ma nic i ty chcesz założyć zespół, więc komponujesz, praktykujesz, uczysz się jakiegoś instrumentu i dochodzisz do wniosku, że masz wizję i szukasz odpowiednich ludzi. Ci ludzie później godzą się z tobą na współpracę, czyli z punktu widzenia firmy, właścicielem interesu jest Mazzoll. On to zaczął i się z tym zmagał, znalazł sobie współpracowników i dlatego, w jakimś sensie, firmę nazywamy Coca Cola, ale z drugiej strony, kiedy jesteś na koncercie, to nie możesz powiedzieć, że tu jest jakiś lider. Jasne, wszyscy wiedzą, że to jest firma Mazzoll i blablabla i ona tu przyjechała, natomiast tak naprawdę wszyscy są liderami w tym zespole, ponieważ każdy wprowadza jakąś unikalną rzecz do tego sporu, bynajmniej służalczą, bo w tym zespole ktoś, kto jest całkowicie z tyłu może się nagle wychylić na front i w danej chwili, gdy na przykład Jerzy nic nie gra, albo zmienia technikę i gra tylko klapami, a w tym czasie Kuba [Janicki], który gra na perkusjonaliach, to wyjdzie na przód, ale też nie traktujemy tego tego tak, że teraz Kuba gra solo… absolutnie nie. Po prostu z tej galaktyki dźwięków, on wyłania się naturalnie i dzieje się tak, że jest na pierwszym planie. Wtedy można by niby powiedzieć, że przez jakiś czas, to Kuba był liderem, a jak się koncert kończy, i wszyscy zwijają sprzęt to mówimy, że to Coca Cola skończyła grać, Pepsi czy coś tam innego…, choć przepraszam, bo te nazwy są kurwa straszne, to jest syf, a my syfu nie sprzedajemy na koncertach. Mam poczucie, że w taki sposób wygląda uczciwe liderstwo. Weźmy kwintet Milesa Davisa i takie kuriozalne sytuacje, że Tony Williams mówił do niego: „Miles, a może wreszcie byś zaczął ćwiczyć?” I kto wie, czy w tym składzie najważniejszą postacią nie był główny kompozytor, czyli Wayne Shorter, a Miles był gwiazdą, która to firmowała, ale całość składała się z 5 genialnych muzyków, poza wymienionymi jeszcze Herbie Hancock i Ron Carter. I jasne – na plakatach jest napisane, że przyjeżdża Miles i jego kwintet, ale uważni słuchacze dobrze wiedzą, że jakby kogokolwiek zabrakło, to to już nie byłoby to.\nNo tak, jasne. Użyłeś po drodze słowa spór…\n– Sławek, daj mi proszę jeszcze…\n– Stary, ja wiem, ale poszedł byś sobie raz po fajki chociaż…\n– Ej, no bo ci zaraz przypierdolę…\n– Weź spierdalaj, zobacz, 3 paczka idzie…\n[Zapalił papierosa] No dobra, możemy gadać dalej, powiedziałeś o sporze…\nTak, na ile zderzenia budują jakość muzyki?\nWiesz, no zderzenia z chujami nie budują żadnej jakości. Wydaje mi się, że zderzenia stanowią istotę muzyki, ponieważ każdy z nas jest inny i unikalny, a kompozycja tych elementów powoduje, że wychodzi z tego niesamowita muzyka. Tylko, że jeśli w sporze, ktoś ci tłumaczy, że się nie nadajesz, to to nie jest żaden spór, tylko rodzaj faszyzmu muzycznego, a ścieranie się osobowości, gdzie ktoś ma wizję muzyki, a ktoś drugi ma inną, to co innego. Takie spory mogą się zakończyć czymś inspirującym i wartościowym, a jak jakiś idiota coś ci pierdoli, to możesz mu powiedzieć tylko: „weź się odczep ode mnie”.\nTeraz wejdźmy na zupełnie inny teren – poprosiłeś mnie przed rozmową, żebym obejrzał twój film, przyznaję się bez bicia, on przerasta moje możliwości intelektualne. Mam świadomość, że tam każda scena coś znaczy, ale wyłapałem może 9-10 znaczeń, a ich są tam tysiące…\nPosłuchaj – nie dlatego się zająłem filmem żeby fajnie wyglądać z kamerą, tylko dlatego, że przez 3 lata oglądałem codziennie jeden film. Jestem maniakiem filmowym i doszedłem do tego, że po 5 minutach już wiem co będzie dalej. Mnie to strasznie wkurwiało i postanowiłem zrobić taki film, który nigdy mi się nie znudzi, zawsze będę mógł do niego wrócić i oglądając powiedzieć w jakimś momencie: „O! Bardzo fajnie, że to tu właśnie jest!” Rozumiesz?\nMoim marzeniem jest, że ludzie będą wchodzić do baru i cytować jakieś fragmenty. Czyli – wchodzi facet do baru i mówi do siedzących przy kontuarze kolesi: „ten teren jest skażony”, na co oni razem odpowiadają: „teren jest skażony dla jaj” (śmiech). Chciałem zrobić film do wielokrotnego oglądania, to jest nowa formuła. [krzyknął w bok] Sławek, daj mi jeszcze jedną fajeczkę!\nJa uważam, że to jest niedopowiedzenie. Przez dwa lata tego wszystkiego nie rozgryzę (śmiech).\nJa ten film zrobiłem niezależnie, na końcu pojawia się taka plansza, że zostało to sfinansowane całkowicie ze środków prywatnych, więc to był olbrzymi wysiłek, ale summa summarum jak film był montowany, to oglądając pierwsze trzydzieści minut… miałem 2 godzinny orgazm (śmiech).\nCzyli zadanie wykonane (śmiech).\nNie, nie. Nie, że wykonane – to jest kurwa ZAJEBISTE. Wiesz, tam występują moi najbliżsi kumple – jedna rzecz forma i scenariusz, a druga to, że robisz sobie taką pocztówkę z pobytu na Ziemi, bo może się będę zwijał za chwilę, albo za 15 lat? Myślę, że to nie przepadnie i, że jak kiedyś wyląduję gdzieś na innej planecie, przyślą mi VHS, włączę sobie i powiem: „o! Właśnie ja to kurwa zrobiłem!”. Pocztówka, którą wysyłam sam do siebie w przyszłość. Były takie momenty, że nie oglądałem tego filmu na przykład pół roku i miałem wątpliwości, że może ja jestem pojebany, może to jest coś okropnego, co ja sobie w ogóle wyobrażam, może sam siebie oszukuję, sam siebie omamiam i jestem jakimś kurwa onanistą, po czym włączam sobie znów i mówię: „nie nie, rewelacja”. (śmiech).\nNo właśnie, powiedziałeś o wątpliwościach. Ja oglądając tę scenę, kiedy wszyscy siedzą przy stole i powtarzają pozornie identyczne, ale jednak delikatnie zmieniające się sekwencje, też miałem wątpliwości, czy ze mną jest wszystko w porządku (śmiech).\nBo nie rozumiesz jednej rzeczy – ja często przebywam sam ze sobą i nauczyłem się sam siebie rozbawiać. Mimo, że mam rodzinę, to gadam do siebie i płaczę czasem ze śmiechu. To mogą być bardzo proste sekwencje i są w tym filmie teksty, które mnie zawsze bawią i one nie pełnią funkcji logicznej, tylko pokazują kosmitę, który sam do siebie gada. Mój kolega próbował mi robić promocję [długi śmiech]… i wynalazł świetnego otwartego gościa, filozofa, który napisał taki elaborat, kończący się słowami: „a może o to chodzi, że my w ogóle nie wiemy, kim i czym na tej planecie jesteśmy? Może ten film wyraża tę niewiedzę?”. Jak on mi to mówił to zaciągnąłem się fajką i powiedziałem: – „dokładnie o to chodzi”. Ja dokonując pewnego namysłu nad naszą rzeczywistością, stwierdziłem, że jej nie rozumiem. Są pewne fakty, które się wydarzają, otaczają nas i mamy różne teorie, nauka próbuje nam też coś powiedzieć, ale na podstawowym poziomie nie wiemy z jakiego powodu jesteśmy w tych ciałach i ten film takim lobem, jak piłka, próbuje to przekazać, dlatego poprosiłem cię żebyś go obejrzał.\nGeming, Maciej, “Do przodu,” MÓZG archiwum, Dostęp 8 grudnia 2021, https://archiwum.mozg.art.pl/items/show/2545.


Sanatorium za darmo - kuracjusz24.pl\nSanatorium za darmo! Osoby, które nie mają prawa do emerytury, a są zagrożone niezdolnością do pracy, mogą za darmo wyjechać do sanatorium. Za wszystko zapłaci ZUS\nZUS po raz pierwszy wysłał Polaków do sanatoriów w 1996 r. Od tego czasu co roku wyjeżdżają kolejne osoby. W 2009 roku rehabilitację leczniczą w sanatoriach zakończyło ponad 73 tys. osób, w roku 2010 – 74,5 tys. a w 2011 – to najświeższe dane – wyrehabilitowało się blisko 74 tys. osób.\nCzytelnicy po każdym tekście o organizowanych przez ZUS wyjazdach do sanatorium zasypują nas pytaniami. Dziś odpowiadamy na te zadawane najczęściej.\n1. Na podstawie jakich przepisów ZUS wysyła do sanatorium?\nWyjazdy do sanatorium odbywają się na podstawie art. 69 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 12 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kierowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na rehabilitację leczniczą oraz udzielania zamówień na usługi rehabilitacyjne. Jeżeli więc chcielibyśmy pojechać do sanatorium z ZUS, zawsze możemy powołać się na powyższe przepisy.\n2. Jak się starać o taki wyjazd? Gdzie pójść?\nNa początku musimy wybrać się do lekarza (może to być lekarz pierwszego kontaktu). Tam upewniamy się, że może nas skierować do sanatorium finansowanego przez ZUS. Jeżeli lekarz uzna, że spełniamy warunki (a więc, że mamy jakieś schorzenie, które utrudnia nam pracę, albo że w przyszłości może tak się stać – szczegóły niżej), powinien wypisać „wniosek o przeprowadzenie rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej”.\nUwaga! Pacjent sam może dostarczyć taki wniosek lekarzowi. Wzór wniosku można znaleźć w internecie na\nWe wniosku powinny się znaleźć: dane pacjenta, adres zamieszkania, opis schorzenia i uzasadnienie konieczności rehabilitacji. Wypełniony przez lekarza wniosek składamy w swoim oddziale ZUS. Jeżeli mamy dokumentację medyczną potwierdzającą nasze schorzenie, powinniśmy ją skserować i także złożyć w oddziale Zakładu.\n3. Złożyłem już wniosek. Co dalej?\nZUS wzywa nas na badanie. Wykonuje je lekarz orzecznik ZUS. Jeżeli orzecznik nie zgłasza zastrzeżeń, czekamy już tylko na wolny termin w sanatorium.\n4. Czy można uniknąć badania przez lekarza orzecznika?\nTak. ZUS może wysłać nas do sanatorium w tzw. trybie zaocznym. Stanie się tak wtedy, gdy nasza dokumentacja chorobowa nie budzi żadnych zastrzeżeń Zakładu. Po prostu jasno z niej wynika, że jesteśmy chorzy i na wszystko mamy stosowne potwierdzenie w papierach.\n5. Nie dostarczyłam wniosku o wyjazd od lekarza pierwszego kontaktu. Czy mimo wszystko lekarz orzecznik ZUS może mnie wysłać do sanatorium?\nTak. Skierowanie do sanatorium możemy dostać od ZUS na bezpośredni wniosek lekarza orzecznika. Dzieje się tak w momencie, gdy lekarz kontroluje nasze zwolnienie albo orzeka, czy są przesłanki do wypłacenia świadczenia rehabilitacyjnego, albo podejmuje decyzję w sprawie niezdolności do pracy, gdy ktoś stara się o rentę.\nTak było z panem Franciszkiem. Od trzech miesięcy był na zwolnieniu lekarskim. ZUS skontrolował, czy jego zwolnienie jest zasadne i czy mężczyzna nie próbuje wyłudzić zasiłku chorobowego. Wysłał pana Franciszka do lekarza orzecznika, a ten wydał diagnozę: nie ma mowy o symulacji. Chory szybciej wróci do normalnej sprawności po rehabilitacji w sanatorium. I wysłał pana Franciszka na trzy tygodnie do jednego z uzdrowisk.\n6. ZUS wysyła do sanatorium za publiczne pieniądze. Czy ma w tym jakiś interes?\nOtóż ma. ZUS, zamiast wysyłać ludzi na rentę (i ją wypłacać), chce przywracać im sprawność. A więc gdy podupadamy na zdrowiu, Zakład momentalnie reaguje. Wysyła do sanatorium na cykl zabiegów medycznych, licząc na to, że się podleczymy i znów będziemy mogli pracować na pełnych obrotach.\nWyjazdy do sanatorium z ZUS nazywają się „rehabilitacją leczniczą w ramach prewencji rentowej”. Warto ten zwrot zapamiętać – może nam się przydać, gdy będziemy na badaniach lekarskich.\n7. Gdzie można pojechać? Czy sam mogę ustalić termin?\nLista sanatoriów obejmuje niemal całą Polskę. Można więc pojechać w góry, nad jezioro czy nad morze. W 2009 r. ZUS podpisał 108 umów z ośrodkami rehabilitacyjnymi; podobnie w kolejnym 2010 r. i 2011 r.\nMożemy prosić o wyjazd w terminie, który będzie dla nas dogodny, jednak termin ten nie może wykraczać poza okres przyznanych zasiłków lub renty.\n– Jeżeli tylko taka prośba będzie zgłoszona do ZUS, to przy wyznaczaniu terminu rehabilitacji staramy się ją spełnić – słyszymy w ZUS.\n8. Jak długo może trwać pobyt i jakie są stawki?\nPobyt w ośrodku na koszt ZUS może trwać do 24 dni. Średni koszt jednego dnia pobytu w sanatorium finansowanego przez ZUS w 2009 r. wyniósł 91 zł, w 2010 r. – 92 zł, a w 2011 r. – 93,5 zł.\n9. Naprawdę za nic nie trzeba płacić?\nZUS ponosi całkowity koszt leczenia, łącznie z kosztami zakwaterowania, wyżywienia oraz kosztem przejazdu z miejsca zamieszkania do sanatorium i z powrotem „do wysokości kosztu przejazdu najtańszym środkiem komunikacji publicznej”. W praktyce jest to zwrot dojazdu według taryfy PKP pociągu pośpiesznego 2 klasy.\nJeśli więc do sanatorium przyjedziemy ekspresem, samochodem, a może nawet przylecimy samolotem, ZUS i tak zwróci nam tylko koszt ww. biletu kolejowego. Za resztę kosztów podróży, niestety, trzeba będzie zapłacić samemu. Zwrot tych kosztów dostajemy, opuszczając sanatorium, od ośrodka, w którym przebywaliśmy (ZUS ma podpisaną z nimi w tej sprawie umowę).\n10. Kto ma największą szansę na wyjazd?\nW pierwszej kolejności wysyłani są „ubezpieczeni zagrożeni całkowitą lub częściową niezdolnością do pracy”. A więc pracownicy, w których przypadku lekarz stwierdził, że brak leczenia lub rehabilitacji może spowodować utratę zdolności do pracy. Następnie to osoby, które już zachorowały i są na zasiłku chorobowym albo przebywają na świadczeniach rehabilitacyjnych. Jednak w przypadku osoby chorej przebywającej na świadczeniu rehabilitacyjnym musi być spełniony jeden warunek – lekarz orzecznik musi stwierdzić, że dana osoba ma szansę na powrót do pracy. Kolejną grupą są osoby pobierające rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy, jak pani Maria. Lekarz orzekł, że kobieta nie może pracować, i przyznał jej rentę, ale tylko na rok (tzw. renta okresowa), wierząc, że po tym czasie jej stan zdrowia się poprawi. Pani Maria na rencie okresowej może więc starać się o wyjazd do sanatorium.\nNa wyjazd nie może jednak liczyć pan Andrzej. Miał dwa zawały i dostał rentę na stałe. Lekarz uznał, że u niego powrót do pracy jest niemożliwy. W tej sytuacji ZUS – zgodnie z przepisami – nie może sfinansować mu wyjazdu.\n11. Czy mogę liczyć na rehabilitację w miejscu zamieszkania?\nZUS wysyła ludzi na leczenie w systemie stacjonarnym – czyli poza miejscem zamieszkania, gdzie Zakład zapewnia nocleg, wyżywienie, zabiegi rehabilitacyjne oraz całodobową opiekę medyczną.\nInny sposób to system ambulatoryjny – nigdzie nie wyjeżdżamy, zabiegi przeprowadzane są w miejscu zamieszkania. Na skierowanie na leczenie w systemie stacjonarnym mogą liczyć osoby:\nze schorzeniami narządu ruchu, np. po urazach nóg, rąk i problemami z kręgosłupem – zmiany zwyrodnieniowe i stany po urazach. Po zdjęciu gipsu możemy starać się o wyjazd, aby rękę czy nogę doprowadzić do lepszego stanu. Najliczniejszą grupą pacjentów są pacjenci z zespołem bólowym kręgosłupa;\nze schorzeniami układu krążenia. Tu najwięcej pacjentów jest z chorobą wieńcową, ale też ze stanami pozawałowymi i po leczeniu kardiologicznym;\nze schorzeniami układu oddechowego. Dominują dwie choroby – astma i POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc);\nze schorzeniami psychosomatycznymi – np. urazy psychiczne związane ze śmiercią kogoś bliskiego albo z wypadkiem komunikacyjnym, do leczenia kwalifikują się też wszelkiego rodzaju nerwice;\nze schorzeniami onkologicznymi. Rehabilitacja jest prowadzona dla kobiet po zakończonym leczeniu onkologicznym (usunięciu piersi z powodu nowotworu, radio- lub chemioterapii). Bardzo istotnym elementem rehabilitacji jest nauka automasażu ręki po stronie operowanej i zajęcia z psychologiem.\n12. Czy w sanatorium mogę skorzystać z pomocy innych specjalistów?\nOczywiście. Każda osoba przebywająca w sanatorium poza rehabilitacją medyczną może też liczyć na pomoc psychologa i dietetyka.\n13. Ile razy można wyjechać na koszt ZUS?\nJeżeli ktoś już w danym roku pojechał na koszt ZUS do sanatorium, może się od razu starać o kolejny wyjazd – nie ma tu ograniczeń. Jeżeli rehabilitacja w sanatorium ma pomóc w powrocie do zdrowia i lekarz wystawi skierowanie, można ponownie wyjechać do uzdrowiska.\n14. Ile trzeba czekać na wyjazd?\nTutaj termin jest zdecydowanie dużo krótszy niż w NFZ – na skierowania czeka się średnio od trzech do maksymalnie ośmiu tygodni.\n17 770 wizyt(y)\nCopyright © kuracjusz24.pl 135- zapytań 0,981 sekund


Jak ustawić fotel gamingowy w pokoju gracza? — Warrior Chairs\nTel: +48 510 743 700\nCo wybrać – fotel gamingowy czy biurowy?\nJak ustawić fotel gamingowy w pokoju gracza?\nJak złożyć fotel gamingowy? – poradnik krok po kroku\nJaki fotel gamingowy wybrać dla profesjonalnego gracza?\nCzy niebieski fotel gamingowy to dobry wybór do pokoju gracza?\nW której strefie mieszkania najlepiej sprawdzi się czerwony fotel gamingowy?\nCzy zielony fotel gamingowy pasuje do Twojej osobowości?\nJakie wybrać krzesło biurowe dla kobiety?\nJeśli spędzasz długie godziny przed komputerem, koniecznie zadbaj o prawidłową postawę ciała. Fotel gamingowy jest zdecydowanie najlepszym wyborem nie tylko dla graczy, ale także dla osób, które przez długie godziny pracują w pozycji siedzącej. Nic nie zastąpi ruchu, dlatego każdy fizjoterapeuta zaleca nawet krótkie przerwy na ruch fizyczny, ćwiczenia rozciągające, spacer na świeżym powietrzu.\nAle gdy już siedzimy przed komputerem, wybierzmy fotel, który będzie dopasowany do wzrostu i postury użytkownika. Nie kupuj w ciemno i nigdy nie korzystaj dłużej z fotela bez regulacji. Niedopasowanie fotela do budowy ciała jego użytkownika może spowodować stałe uszkodzenie kręgosłupa.\nJak ustawić fotel gamingowy? Kilka prostych zasad\nPoniżej przedstawiamy kilka podstawowych zasad, którymi warto się kierować, ustawiając fotel gamingowy:\nWybierz fotel, w którym można regulować każdy jego element. Fotele dostępne na www.warriorchairs.com posiadają regulację wysokości siedziska oraz podłokietników, a także kąta odchylenia oparcia. Fotel, którego nie można regulować, nawet jeśli będzie bardzo drogi, nie będzie dobry dla użytkownika. Fotel musi być dopasowany przede wszystkim do wzrostu, dlatego przed zakupem sprawdź zakres regulacji wysokości siedziska. Często jest tak, że zakres ten jest zbyt mały i nieodpowiedni na przykład dla niższych osób. Upewnij się, że fotel, który kupujesz, będzie dobry dla Ciebie.\nUstaw wysokość siedziska w taki sposób, aby przy zgięciu kolan pod kątem 90°, Twoje stopy mogły stać na podłodze.\nUsiądź na fotelu i sprawdź, czy Twoje udo jest w pełni podparte. Wybierz fotel z odpowiednią głębokością – nie może być zbyt płytki, ani zbyt głęboki. Przy nogach zgiętych pod kątem 90°, udo w całości powinno leżeć na siedzisku.\nWysokość oparcia – wybierz oparcie takie, które w pełni podpiera Twój kręgosłup – na odcinku lędźwiowych oraz minimum 2/3 odcinka piersiowego. Kształt oparcia powinien przypominać anatomiczny układ kręgosłupa. Dodatkowe podparcie – na przykład w postaci twardej poduszki – w odcinku lędźwiowym kręgosłupa jest jak najbardziej na plus.\nUstaw wysokość podłokietników w taki sposób, aby przy zgięciu rąk pod kątem 90° przedramiona były podparte na całej swojej powierzchni. Regulacja podłokietników jest bardzo istotnym elementem ustawienia fotela gamingowego. Przy braku regulacji, podłokietniki często ustawione są na takie wysokości, że nie można wsunąć ich pod blat biurka. Wtedy nasze ciało automatycznie pochyla się do przodu, co jest bardzo niekorzystne dla naszego kręgosłupa.\nUstawienie zagłówka znacznie zwiększa komfort podczas długich godzin spędzanych przed komputerem. Głowa oparta o zagłówek powinna być ustawiona w jednej linii z resztą tułowia. Nie może być wychylona do przodu ani odchylona do tyłu, aby nie przeciążać górnego odcinka kręgosłupa.\nCzy masz już któryś z najpopularniejszych foteli gamingowych?\nFotel dla gracza Dragon BLUE\nFotel dla gracza Fields of Battle FOREST CAMOUFLAGE\nFotel dla gracza REVOLT RED\nJak ustawić fotel gamingowy według zasad Feng Shui?\nBiurko i fotel to miejsce pracy i rozrywki. Miejsce, w którym spędzamy bardzo dużo naszego czasu. Miejsce to wymaga odpowiedniej organizacji i przestrzeni, aby można było w pełni się skupić na realizowanych działaniach. Po pierwsze – zadbajmy o porządek. Bałagan rozprasza i negatywnie oddziałuje na stan emocjonalny. Porządek pomaga w zebraniu myśli, pobudza energię witalną oraz kreatywność. Łatwiej i szybciej podejmujemy decyzje, co jest niezwykle przydatne podczas komputerowych rozgrywek.\nBiurko z komputerem powinno być ustawione przodem do drzwi oraz tyłem do ściany. Przed nami powinna być możliwie jak największa przestrzeń pomieszczenia, w którym się znajdujemy. Ustawienie biurka tuż przy drzwiach będzie działało rozpraszająco. Warto zadbać także o widok w tle – spokojna, stonowana, świeża zieleń będzie działała kojąco i inspirująco. Dobre są także obrazy oraz zdjęcia, ale takie które nie tworzą chaosu. Harmonia stwarza pole do kreatywnego działania, chaos przytłacza.\nFotele gamingowe Dragon, Sword oraz Monster – dedykowane dla graczy RPG\nStylistyka naszych foteli nawiązuje do klasycznych motywów z gier fabularnych – miecze oraz smoki to nieodłączne elementy świata gier fantasy. Wybierając fotel w ulubionym kolorze z motywem smoka (z linii Dragon) będziesz mógł lepiej wczuć się w rolę. Przygoda przeżywana na szklanym ekranie będzie Twoją prawdziwą przygodą pełną niezwykłych zwrotów akcji, magii oraz walki na śmierć i życie 🐉👸🏰.\nFields of Battle oraz Sport Extreme\nW ofercie warriorchairs.com znajdują się jeszcze dwie ciekawe linie stylistyczne foteli – Fields of Battle oraz Sport Extreme. Fields of Battle to seria dedykowana pasjonatom gier militarnych. Dwie linie kolorystyczne: Desert Camouflage oraz Forest Camouflage nawiązują stylistyką do żołnierskich mundurów. Poczujesz się tak, jakbyś faktycznie był na froncie. Z kolei linii Sport Extreme wizualnie nawiązuje do gier akcji – wyścigów oraz gier sportowych. Wygląd fotela przypomina fotel Formuły 1. Przygotuj się na jazdę bez trzymanki i emocje z najwyższej ligi ⚽ 🏎🏍🏁🏅.\nGotowy na ekstremalne wrażenia w Fotelach Sport Extreme?\nFotel dla gracza Sport Extreme GREEN\nFotel gamingowy Sport Extreme RED\nKrzesło gamingowe Sport Extreme BLUE\nChcesz wiedzieć więcej o fotelach gamingowych? Może to Cię zainteresuje:\n💺 Fotel gamingowy czy biurowy? 💺 Jaki fotel gamingowy dla profesjonalnego gracza?\n💺 Gdzie sprawdzi się czerwony fotel gamingowy? 💺 Jak złożyć fotel gamingowy?\n💺 Gdzie sprawdzi się niebieski fotel gamingowy? 💺 Jak ustawić fotel gamingowy w pokoju?\n💺 Gdzie sprawdzi się zielony fotel gamingowy? 💺 Jake krzesło biurowe dla kobiety?\nWarrior Chairs Sp. z o.o.\nCopyright 2020 © Warrior Chairs


Protokoły mędrców Syjonu [Janusz Tazbir] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00397 007029 20322154 na godz. na dobę w sumie\nProtokoły mędrców Syjonu - ebook/epub\nAutor: Janusz Tazbir Liczba stron: 286\nISBN: 978-83-244-0296-0 Data wydania: 2014-06-25\nW 1903 roku na łamach petersburskiego czasopisma Russkoje Znamia, a dwa lata później już jako oddzielna edycja książkowa, ukazały się Protokoły mędrców Syjonu. Wzbudziły ogromną sensację, zawierały bowiem teksty, z których wynikało niezbicie, że za wszelkie przewroty społeczne odpowiedzialni są Żydzi, którzy dążą w ten sposób do przejęcia władzy nad światem. I choć bardzo prędko autentyczność Protokołów...została zakwestionowana i obalona (tekst powstał z inicjatywy carskiej ochrany, a jego autorem był Mathieu Gołowinski), do dnia dzisiejszego dnia budzą one ogromne zainteresowanie i wydawane są w wielu krajach zarówno w Polsce i Rosji, jak i Stanach Zjednoczonych a nawet w Japonii. Najnowsza edycja poprzedzona została obszernym wstępem prof. Janusza Tazbira, który z właściwą sobie skrupulatnością i swadą wyjaśnia zagadki związane z tym kontrowersyjnym tekstem stanowiącym od lat element kanonu biblii antysemityzmu.\nSpis treściSpiskowa teoria dziejówKariera jednego pamfletuWiara we wszechpotęgę masoneriiSpotkanie przywódców IzraelaTreść Protokołów mędrców SyjonuPamflet Joly’ego ukazał się wcześniejSpór o autentyczność Protokołów mędrców SyjonuPrzypuszczalny autor (autorzy?)Mathieu GołowinskiU źródeł popularnościZłudzenia XIX stuleciaProtokoły mędrców Syjonu a rewolucja bolszewickaNiemieccy czytelnicyEuropa zabiera się do lekturyProtokoły mędrców Syjonu Henry’ego FordaObowiązkowa lektura hitlerowców„Antysemici wszystkich krajów, łączcie się”W Polsce międzywojennejProtokoły mędrców Syjonu a holocaustCzyżby wizjonerstwo?Antysyjonizm w RosjiPolska ofiarą spisku?W zwierciadle literatury pięknejProtokoły mędrców Syjonu w świecie arabskim i na Dalekim WschodzieW powojennej PolscePróba podsumowaniaProtokoły mędrców Syjonu Przedruk wydania z 1938 rokuPrzypisyWszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.\nOpracowanie graficzne: Andrzej Barecki Copyright © by Janusz Tazbir, Warszawa 2003 Copyright © by Wydawnictwo ISKRY, Warszawa 2003 Wydanie I w tej edycji ISBN 978-83-244-0296-0 Wydawnictwo ISKRY ul. Smolna 11, 00-375 Warszawa Dział handlowy: tel./faks (0-22) 827-33 89 e-mail: iskry@iskry.com.pl www.iskry.com.plSkład wersji elektronicznej:Virtualo Sp. z o.o.\nSpiskowa teoria dziejówHistoria tajnych stowarzyszeń doczekała się już rozległej i wielojęzycznej literatury przedmiotu, na równi zresztą traktującej organizacje przestępcze uprawiające terror (kamorra lub mafia) czy sekty posługujące się skrytobójczymi mordami (asasyni, tugowie) i – konspiracje dążące do odzyskania niepodległości (nasze wolnomularstwo narodowe z okresu Królestwa Polskiego) lub obalenia wstecznej formy rządów (dekabryści). Podczas gdy wyżej wymienione stowarzyszenia są związane z określonym czasem i miejscem, to templariuszom, różokrzyżowcom, iluminatom, przede wszystkim zaś masonerii bywa przypisywany nader długi żywot, którego początki sięgają rzekomo wczesnego średniowiecza czy nawet czasów biblijnych. Tajnym stowarzyszeniom została poświęcona nie tylko rozległa literatura; przez pewien czas wychodziło nawet specjalne czasopismo ich dotyczące („Revue Internationale des Sociétés Secretes”). Obok zawodowych historyków, o tajnych stowarzyszeniach chętnie piszą publicyści, realizujący pewne polityczne cele lub żądni pokupnej sensacji. Czynią to zazwyczaj przy zachowaniu pozorów naukowości, zarzucając przy tym badaczom, iż z różnych względów pomijają milczeniem znane sobie materiały na temat „spisków przeciwko światu”, jakie powstawały w różnych epokach historii. W czasach nowożytnych zamiar podporządkowania sobie całej kuli ziemskiej zaczęto przypisywać kolejno jezuitom, masonom, mędrcom Syjonu, komunistycznej trzeciej międzynarodówce. Żydzi mieli sterować wszystkimi tymi organizacjami, oczywiście poza Towarzystwem Jezusowym, choć niektórzy pisali, że kryptowyznawcy judaizmu przeniknęli nawet do władz zakonu. Notabene jezuici już od schyłku XVI wieku poczynając, a na ubiegłym stuleciu kończąc, starali się nie przyjmować do Towarzystwa ludzi pochodzenia żydowskiego. Dla spiskowej wizji dziejów „ideałem byłby jezuita o wyraźnie semickich rysach twarzy, noszący fartuszek masoński na sutannie…” – zauważa złośliwie jeden ze współczesnych nam publicystów1. Obok historyków i dziennikarzy, dziejami tajnych stowarzyszeń zajmują się z upodobaniem autorzy sensacyjnych powieści, tworząc na tej kanwie fabułę zdolną w każdej epoce przykuć uwagę czytelników. Z wypiekami na policzkach czytają oni o działających w podziemiu wszechpotężnych organizacjach, które w drodze do celu nie cofały się przed popełnianiem najstraszliwszych zbrodni. Prowadzona przy pomocy takich właśnie metod walka o władzę nad światem stanowi o atrakcyjności utworu: świadczą o tym poświęcone masonerii, a stale wznawiane również w Polsce, powieści Aleksandra Dumasa (zwłaszcza Józef Balsamo), niesłychana popularność, jaką cieszył się w XIX stuleciu Żyd wieczny tułacz Eugeniusza Sue (wznowiony niedawno w Polsce), czy wielonakładowe książki radzieckich autorów, Wiktora Iwanowa (Sądny dzień) i Iwana Szewcowa (W imię ojca i syna), mówiące o antyrosyjskim spisku żydomasonerii. Powieść spiskowa stała się tak znanym w literaturze gatunkiem, że doczekała się swego Don Kichota (jak wiadomo, genialny utwór Cervantesa stanowił parodię literatury rycerskiej). Mam tu na myśli znakomite Lochy Watykanu (1914), w których André Gide kazał pomysłowym oszustom czerpać poważne korzyści finansowe z rzekomego porwania Leona XII przez masonów. Elementy pastiszu oraz parodii dotychczasowej literatury spiskowej zawiera książka Umberta Eco Wahadło Foucaulta (Warszawa 1993). Autor Imienia róży sięgnął w tej powieści do niemalże wszystkich tajnych stowarzyszeń, ugrupowań czy sekt, jakie miały kiedykolwiek istnieć, z wyraźnym rozbawieniem imitując szereg pomysłów Dumasa czy Sue’go. Obok między innymi templariuszy, różokrzyżowców oraz masonów, Eco uwzględnił także Protokoły mędrców Syjonu (korzystał tu z podstawowej monografii na ich temat, jaka wyszła przed laty spod pióra Normana Cohna). Spiski towarzyszyły dziejom politycznym ludzkości niemal od samego ich początku. I wszystko wskazuje na to, że różnego rodzaju sprzysiężenia będą istnieć aż do końca historii naszego globu. „Tajne zmowy” poprzedziły Noc świętego Bartłomieja (1572), podczas której dokonano rzezi hugenotów, i Noc Listopadową, zamach majowy Józefa Piłsudskiego i wprowadzenie stanu wojennego w Polsce (13 grudnia 1981 roku). Nonsensem byłoby negowanie tych faktów, poświadczonych przez liczne przekazy źródłowe. Bywały oczywiście spiski wymyślane przez dyktatorów, którzy w ten sposób chcieli rozprawić się ze swoimi przeciwnikami. Tak właśnie postąpił Hitler, likwidując Rohma z jego sztabem (1934), czy Stalin, który posłał na śmierć niemal całą elitę partyjną pod zarzutem, że „te wyrzutki społeczeństwa” już od pierwszych dni rewolucji „należały do spisku przeciw Leninowi, przeciw partii, przeciw państwu radzieckiemu”2. Pod spiskową (nazywaną także przez niektórych badaczy agenturalną czy policyjną) wizją historii rozumiem więc nie samo zajmowanie się tego rodzaju sprzysiężeniami, lecz przypisywanie im decydującego znaczenia. Łączy się to zazwyczaj z lekceważeniem lub wręcz negowaniem innych czynników sprawczych. Po drugie, spiskowa wizja dziejów zakłada istnienie demonicznych organizacji działających poprzez dziesiątki lat czy nawet stulecia. W sposób niesłychanie konsekwentny miałyby one realizować ten sam program, sformułowany w tajnych radach, protokołach czy instrukcjach. Przyjęcie agenturalnej teorii dziejów czyni bezprzedmiotową i niepotrzebną żmudną pracę historyków, starających się ustalić skomplikowane nieraz przyczyny wydarzeń lub uwarunkowania procesu dziejowego. Na miejsce racjonalnie prowadzonych badań wchodzi prymitywne myślenie, stanowiące poniekąd swoistą odmianę magii. Nic więc dziwnego, że już w XIX wieku krytykowano podobny sposób patrzenia na dzieje. Wojciech Gutkowski (1775-1826), autor jednej z pierwszych naszych utopii (Podróż do Kalopei), pisał, iż powstania wybuchają wtedy, „gdy cały naród jest zniechęcony przeciwko rządowi”. Daremnie więc oskarża się „towarzystwa tajemne, że knują rewolucje, istniały te towarzystwa od wieków, a rewolucjonistów nie było”3. Również Józef Ignacy Kraszewski wyśmiewał się z takich, „co się wzajem straszą, sami nie wiedząc czym; jedni skrytą potęgą Lojoli, drudzy masonami i tajemniczymi spiski. […] W średnich wiekach można się było może obawiać takich machinacji podziemnych, dziś są to straszydła na wróble”. A jednak agenturalna wersja historii utrzymuje się w sposób zastanawiający swą trwałością oraz inercją, o której Ferdynand Braudel napisał, iż „jest jednym z największych rzemieślników historii”4. Występowanie zjawisk historycznych, których przyczyny bywają trudne do zrozumienia dla osób im współczesnych, rodzi zapotrzebowanie na wyjaśnienia najprostsze. Po cóż na przykład bawić się w żmudne ustalanie powodów, dla których doszło do szturmu na Bastylię czy Pałac Zimowy, skoro łatwiej jest powiedzieć, że za pierwszym z wydarzeń stali masoni, a drugim sterowali Żydzi. Zdaniem Eco, każdemu człowiekowi jest właściwa tendencja doszukiwania się ukrytych sprężyn wszystkich zjawisk. „Syndrom spisku” – pisze Leszek Kołakowski – stanowi swoisty atrybut ludzkiego umysłu, „zdegenerowaną formę mentalności normalnej, poszukującej tylko sensów właściwych, nie mnożącej sensów nad potrzebę”5. „Według tej teorii na kształt rzeczywistości nie mają wpływu takie czynniki, jak ruchy społeczne i polityczne, obyczaje, prądy umysłowe”6. Przyjęcie spiskowej wizji dziejów zwalnia ludzi od wysiłku umysłowego; urojony wróg występuje jako kozioł ofiarny. Ludzie nie lubią przyznawać się do własnych błędów: wolą je przypisywać innym. Zamiast wizji dziejów, w której wiele wydarzeń bywa rezultatem zbiegu okoliczności czy głupoty, o wiele bardziej kuszące wydaje się przyjęcie tezy, iż sterują nimi tajemnicze siły, działające z pełną premedytacją. Całkowitą rację ma pod tym względem Leszek Kołakowski, który przed laty napisał, iż dla wielu ludzi racjonalność historii jest nie do zniesienia, jako prowadząca do poczucia całkowitego bezsensu życia. Jest rzeczą oczywistą, iż historyk nie może uznawać spiskowej teorii dziejów za busolę swej pracy badawczej. Nie znaczy to jednak, że powinien zaniechać studiów nad dziejami wszelkiego rodzaju spisków, tych rzeczywistych i tych wymyślonych. Nie wolno mu również pozostawiać agenturalnej wersji historii poza zasięgiem zainteresowań badawczych. Tworzy ona bowiem bardzo ważki element świadomości społecznej, który w wielu epokach wywarł jakże doniosły wpływ na kształtowanie obrazu wroga. W krajach rządzonych przez dyktatorów służy on jednoczeniu wokół nich zwolenników nieubłaganej walki, prowadzonej również przy pomocy skrajnego terroru, z tym wyimaginowanym przeciwnikiem. Spiskowa teoria dziejów, stanowiąca narzędzie wielopłaszczyznowej manipulacji, stanowi zarazem jeden z rozdziałów propagandy politycznej. Twórcy kolejnych „tajnych instrukcji”, przypisywanych kierownictwu wszechpotężnych organizacji, czerpali pełnymi garściami z dzieł swoich poprzedników. Największą chyba oryginalność wykazał pod tym względem nasz rodak, Hieronim Zahorowski (ok. 1582-1634), autor głośnego w całej Europie pamfletu Poufne rady Towarzystwa Jezusowego (Monita privata Societatis Iesu, w późniejszych edycjach Monita secreta).\nKariera jednego pamfletuZahorowski został usunięty z zakonu (w 1613 roku) z niejasnych dziś dla nas powodów. Wówczas to, mszcząc się na dawnych konfratrach, ułożył (sam, czy też, jak sądzą niektórzy, we współpracy ze znanym przeciwnikiem Towarzystwa, księciem Jerzym Zbaraskim) Poufne rady…, przypisujące jezuitom żądzę opanowania świata (1614). Ten najbardziej prężny z zakonów działających w dobie kontrreformacji był znienawidzony nie tylko przez protestantów. Także w wielu kołach katolickich zazdroszczono jezuitom sukcesów misyjnych odnoszonych na innych kontynentach, jak również wpływów politycznych, jakie posiadali na licznych dworach Europy. Wszystko to sprawiło, iż utwór Zahorowskiego już w XVII stuleciu doczekał się pół setki wydań, zarówno w łacińskim oryginale, jak w tłumaczeniach na wiele języków nowożytnych. Choć inne pamflety antyjezuickie biły nieraz na głowę jego dziełko zaletami stylu, barwnością wywodów, umiejętnym ukazywaniem słabych stron Towarzystwa Jezusowego, to jednak o utworach tych wiedziano dobrze, iż są pamfletami. Natomiast Poufne rady… dość powszechnie były uważane za autentyk. Posłuszeństwo, z jakim uczniowie św. Ignacego Loyoli wykonywali polecenia zwierzchników, nie stanowiło dla nikogo tajemnicy. Stąd również i wśród katolików niechętne zakonowi osoby okazywały się skłonne uwierzyć, że jego kierownictwo udziela swym podwładnym instrukcji, które ci skrzętnie ukrywają przed oczyma postronnych. Zahorowski potrafił dość udatnie (co przyznawała i strona katolicka) naśladować rzeczywiste instrukcje ułożone przez generała Klaudiusza Akwawiwę. Przypomnijmy, że szlacheccy czytelnicy Poufnych rad… od stu lat wierzyli w autentyczność tak zwanych Rad Kallimachowych dla króla Olbrachta, w których przewrotny Włoch pouczał władcę Polski, w jaki sposób ma w niej zaprowadzić absolutyzm (w rzeczywistości był to pamflet, sporządzony w XVI stuleciu przez któregoś z zagorzałych zwolenników „złotej wolności”). Pożądaną reakcję wywoływało też chytrze do Poufnych rad… dodane pouczenie, aby w razie dostania się ich w niepowołane ręce wyprzeć się tych instrukcji, przeciwstawiając im oficjalne zalecenia władz zakonnych. W XVIII-XX wieku liczba edycji Poufnych rad… wzrosła do trzystu. Był to swoisty rekord, który można tylko porównać z późniejszą popularnością Protokołów mędrców Syjonu. Z tą jednak różnicą, iż te ostatnie były na ogół dość wiernie przedrukowywane za pierwszym wydaniem z roku 1903, gdy tymczasem do kolejnych edycji dziełka Zahorowskiego wprowadzano coraz to nowe poprawki i aktualizujące treści. W dobie Oświecenia dodano kluczowy dla późniejszych wersji dziełka rozdział XVII, w którym czytamy o dążeniach jezuitów do rozciągnięcia swej władzy na wszystkie państwa poprzez mieszanie się do polityki, rozniecanie kłótni wśród panujących, a następnie występowanie w roli mediatorów itd. W ten sposób utwór, w którym Zahorowski załatwiał również osobiste porachunki, stracił ostatecznie swój regionalny charakter. Wraz z powstawaniem całościowej wizji dziejów, obejmującej wszystkie kontynenty, działalność tego zakonu nabierała pod piórem kolejnych wydawców coraz to bardziej cech spisku wszechświatowego. Natomiast sprzysiężenia, o jakich pisano w średniowieczu miały zasięg lokalny, żeby wymienić choćby głośny we Francji XIV stulecia „spisek trędowatych”, czy zarzuty wysuwane pod adresem żydowskich mieszkańców różnych miast oraz regionów. W konsekwencji Poufne rady… stały się jednym z kamieni węgielnych, na których zbudowano później agenturalną wizję historii. Popularność Monita secreta nie osłabła nawet po – przejściowej zresztą – likwidacji zakonu jezuitów (w 1773 roku). W tekście pamfletu znajdowano moralne uzasadnienie tej decyzji; sam fakt kasaty posłużył zaś za źródło tak często w XIX wieku powtarzanych opowieści, iż Poufne rady… zostały znalezione w jednym z likwidowanych archiwów zakonnych (zazwyczaj wymieniano tu kolegium w Brukseli). W XIX i XX wieku każda kolejna fala antyklerykalizmu przynosiła nowe wydanie tego dziełka, podobnie zresztą jak później rozwój antysemityzmu dawał impuls do reedycji Protokołów mędrców Syjonu. Skoro wierzono w autentyczność Poufnych rad…, nikt nie chciał pamiętać o ich autorze; twórca tego bestselleru czytelniczego pozostał na dobrą sprawę znany jedynie wąskiemu gronu badaczy. Choć na przełomie XIX i XX wieku dowiedli oni, zdawałoby się ostatecznie, iż mamy tu do czynienia z oczywistym falsyfikatem, to jednak wśród niechętnych jezuitom badaczy radzieckich jeszcze przed kilkunastu laty odzywały się głosy w obronie autentyczności dziełka, które w pierwotnej wersji napisał Zahorowski. I pod tym względem Monita secreta podzieliły los Protokołów mędrców Syjonu; zwracał na to uwagę artykuł, ogłoszony 4 marca 1938 roku na łamach „Osservatore Romano”. Zdaniem jego autora Protokoły… stanowią „godną siostrę” Poufnych rad…, a wiara w oba te utwory źle świadczy o inteligencji czytelników. Ci jednak dość często pozostawali nadal pod urokiem powieści popularyzujących spiskową wersję dziejów. Na czoło wysuwa się tu literatura awanturniczo-sensacyjna, w którym to gatunku pisarze francuscy XIX stulecia (zwłaszcza Dumas oraz Sue) doszli do prawdziwego mistrzostwa, rodząc całe zastępy mniej lub bardziej utalentowanych naśladowców. Po Tajemnicach Paryża Eugeniusza Sue ukazały się Tajemnice Berlina i Petersburga, Wiednia i Warszawy, Lipska i Pesztu. Elementami sensacji, tajemnicą zagadki i zbrodni nie gardzili tacy mistrzowie pióra jak Charles Dickens, Fiodor Dostojewski czy Wiktor Hugo. O ile zaś w ubiegłych stuleciach członkom tajnych stowarzyszeń oraz pospolitym przestępcom pisarze kazali się zbierać gdzieś w odludnych zamkach, w grotach czy pieczarach, to w XIX wieku następuje coś, co dałoby się określić jako urbanizację wyobraźni literackiej. Terenem groźnych dla społeczeństwa spotkań stają się miejskie cmentarze, rozległe korytarze i lochy podziemne czy kanały, żeby przypomnieć choćby Nędzników Wiktora Hugo. Eco zwraca uwagę, że podziemie zaczyna fascynować wielu powieściopisarzy; tam właśnie miał działać Fantomas oraz liczni bohaterowie książek Jules’a Verne’a. W podziemnych lochach mieli rzekomo torturować swoje ofiary szesnastowieczni jezuici wileńscy (por. powieść W. S. Sołowjowa Kniażna Ostrożskaja, Moskwa 1876, kolejne wznowienie 1994). Francuscy historycy literatury twierdzą, iż Aleksander Dumas właśnie pod wpływem Poufnych rad… przekształcił w popularnej, stale u nas wznawianej powieści Wicehrabia de Bragelonne, jednego z trzech muszkieterów w generała zakonu jezuitów. Aramis zyskuje dzięki temu olbrzymią władzę, pozwalającą mu zamienić Ludwika XIV na jego brata bliźniaka, osadzonego w Bastylii, skąd uwalnia króla dopiero d’Artagnan. Scena rozmowy Aramisa najpierw z umierającym poprzednikiem, a następnie z lekarzem, który go otruł na polecenie „Wielkiej Rady”, stanowi osąd zarówno moralności, jak wszechmocy jezuitów w duchu w pełni odpowiadającym pamfletowi Zahorowskiego. Na Monita secreta powołuje się również Eugeniusz Sue w Żydzie wiecznym tułaczu. Tematem tej głośnej powieści, której polskie tłumaczenie ukazało się w rok po jej paryskim wydaniu (1844), jest bezpardonowa walka o spadek, jaką mieli stoczyć jezuici z członkami rodziny Rennenpontów. Już w 1851 roku warszawski dziennikarz i beletrysta, Antoni Wieniarski, przeniósł Żyda wiecznego tułacza na grunt polski. W jego książce Wysokie w XVII wieku, czyli arianie w Polsce jezuici zostali zastąpieni przez antytrynitarzy (socynian), którzy w naszej powieści historycznej ubiegłego stulecia mieli jak najgorszą opinię.\nWiara we wszechpotęgę masoneriiSukcesom dziełka Zahorowskiego niewiele zaszkodziła konkurencja, jaką w następnych stuleciach zaczęły dla tego pam fletu stanowić opowieści o wszechpotędze innych tajnych stowarzyszeń, i tych rzeczywistych i tych istniejących jedynie w bujnej wyobraźni powieściopisarzy. Na czoło wysunęło się tu niewątpliwie wolnomularstwo; powstałe w pierwszej połowie XVIII stulecia rychło zyskało wielu zwolenników, przede wszystkim wśród elity intelektualnej europejskiego Oświecenia. Choć Kościół był mu przeciwny, to jednak w lożach masońskich znaleźli się także liczni księża, z niektórymi biskupami włącznie. Tajemnica, jaką okrywały one swą działalność, stwarzała podatny grunt do snucia najbardziej fantastycznych domysłów na temat zasięgu wpływów i władzy tego stowarzyszenia. Nie brano przy tym pod uwagę faktu, iż masoneria stanowiła raczej formę działania na pół konspiracyjnej organizacji niż stowarzyszenie podporządkowane jednolitemu kierownictwu. Poszczególne loże prowadziły nieraz ze sobą ostrą walkę, co innego uważając za główny cel działalności. W jednych na plan pierwszy wysuwała się więc przebudowa społeczeństwa w duchu humanitaryzmu, w innych dążenie do odzyskania niepodległości (wspomniane już wolnomularstwo narodowe w Polsce). We Francji doby Wielkiej Rewolucji, loże w większości opowiedziały się za monarchią konstytucyjną. Stopniowo znaczna część zawiesiła swą działalność, ponieważ ich członkowie, należący do szlachty oraz wielkiej burżuazji, udali się na emigrację. Książę Filip Orleański, teraz Filip Egalité i członek klubu jakobinów, „odmówił dalszego udziału w pracach Wielkiego Wschodu, któremu przewodniczył”7. Pomimo że władze rewolucyjne podejrzewały loże o rojalizm, a na gilotynie straciły głowę dziesiątki ich arystokratycznych członków, to już w czasie trwania rewolucji pojawiły się książki przypisujące jej wybuch działalności francuskiego wolnomularstwa. Ono też miało inspirować jakobiński terror, który doprowadził do egzekucji samej pary królewskiej (notabene zarówno Ludwik XVI, jak i jego bracia byli członkami lóż masońskich). Do upowszechnienia tej tezy przyczyniło się walnie wydane w 1797 roku pięciotomowe dzieło księdza Augustyna Barruela Mémoire pour servir a l’histoire du Jacobinisme (wznowienie 1973). Dość rychło zostało przełożone na angielski, polski (tylko we fragmentach), włoski, hiszpański i rosyjski, co zresztą uczyniło z autora bogatego człowieka. Wykorzystując fakt, iż niektóre loże masońskie, chcąc dodać sobie splendoru, przyznawały się do pochodzenia od templariuszy, Barruel twierdził, iż członkowie tego zakonu po śmierci na stosie wielkiego mistrza (1314) zawiązali tajne sprzysiężenie stawiające sobie za cel obalenie monarchii i Kościoła. W XVIII stuleciu miało ono przyjąć organizacyjną formę masonerii; od czasów Barruela wizja wolnomularstwa jako swoistej „międzynarodówki szatana”, wszechobecnej i wszechpotężnej, zaczyna się utrwalać w propagandzie konserwatywnej, szerzonej w znacznym stopniu przez duchowieństwo katolickie. Z czasem do wywodów Barruela dodano tezę, iż templariusze (a później masoni) podlegali centralnemu kierownictwu („superrządowi”), bez którego nie mogliby przecież tak długo przetrwać. W Polsce propagandę antymasońską uprawiał ksiądz Karol Surowiecki, jeden z najbardziej konserwatywnych warszawskich kaznodziejów, tłumacz książki Barruela (Berdyczów 1812) oraz wielu innych druczków antymasońskich. Piętnowały one „braci sekretnych”, którzy „spiknęli się na zburzenie starego a zbudowanie nowego świata”. W wydanych anonimowo Tragicznych śpiewach masońskich ksiądz Surowiecki wskazywał na „czynny udział wolnomularstwa w przygotowaniu rewolucji francuskiej”. W odpowiedzi masoni wydali List rabina lizbońskiego do rabina brzeskiego (1817), przedstawiający wolnomularstwo jako dalszy ciąg tajnych stowarzyszeń, utworzonych przez Żydów jeszcze w niewoli babilońskiej. Dzięki temu autor Listu… (był nim ksiądz M. Dłuski) stał się – wbrew własnym intencjom – „jednym z najwcześniejszych współtwórców” Protokołów mędrców Syjonu8. W propagandzie antymasońskiej dość rychło dochodzą do głosu wyraźne akcenty antysemickie. Tu należałoby od razu zaznaczyć, iż czym innym był antyjudaizm, towarzyszący przez wiele wieków także i sąsiedztwu polsko-żydowskiemu, czym innym zaś antysemityzm. Antyjudaizm to niechęć lub nawet wrogość wobec Żydów, wywołana obcością ich religii i obyczajów, jak również konkurencją gospodarczą. Towarzyszyło temu wyśmiewanie się z ich sposobu bycia czy mowy, w sumie jednak nie tak bardzo różniące się od stosunku do innych, niepolskich grup etnicznych. „Nie ma Niemca, którego by gorzej od Żydów nie traktowali” – skarżył się z niejaką zresztą przesadą w początkach XVI stulecia na krakowskich mieszczan niemiecki humanista, Rudolf Agricola młodszy. W szlacheckiej Rzeczypospolitej kogoś, kto przechodził z judaizmu na chrześcijaństwo, przestawano uważać za Żyda (na Litwie było to nawet przez pewien czas premiowane szlachectwem). Niekiedy ślad tego pozostawał w nazwisku, typu na przykład Żydowski, którego nosiciele bywali obiektem ironicznych przytyków. Ale podobne zgryźliwe uwagi musieli przecież znosić i świeżo uszlachceni plebejusze. Antyjudaizm przetrwał w Polsce, zwłaszcza w małych miasteczkach, aż do czasów II wojny światowej. Dopiero mniej więcej od schyłku XIX stulecia zaczął się obok niego równolegle wytwarzać antysemityzm oparty na przekonaniu o rasowej obcości Żyda oraz zagrożeniu, jakie ona stwarza. Zwolennik tradycyjnego antyjudaizmu uzna współżycie w jednym mieście czy miasteczku z Żydem za dopuszczalne, aczkolwiek w pewnych okolicznościach uciążliwe. Na ogół też będzie popierał postulaty asymilacji tej grupy etnicznej. Natomiast dla antysemity Żyd zawsze pozostanie Żydem; nie pomoże mu zmiana wyznania ani silne akcentowanie poczucia przynależności do nowej wspólnoty, ani wreszcie istotny wkład do kultury narodowej. Polski antysemita będzie dumny z asymilacji Niemców, Rosjan, Francuzów czy Włochów. Natomiast analogiczne procesy zachodzące u Żydów uzna za manewr pozorny, mający na celu zaszkodzenie tej kulturze od wewnątrz. Antysemityzm wiąże się więc nierozerwalnie z wiarą w spiskową teorię dziejów, z drugiej zaś strony z rasizmem. Zanim jeszcze zaczęto pisać o sprzysiężeniu mędrców Syjonu, w świadomości chrześcijan istniał już obraz żydowskiego sanhedrynu, który przed wiekami skazał był na śmierć Boga-Człowieka. W średniowieczu doszły do tego pogłoski o istnieniu tajnej rady rabinów, posiadającej główną siedzibę w okupowanej przez wyznawców islamu Hiszpanii. Stamtąd mieli oni kierować podziemną walką przeciwko wyznawcom chrześcijaństwa, której przejawami były mordy rytualne i profanacje hostii. Oskarżenia na tym tle doprowadziły do wielu procesów, kończących się nieraz śmiercią oskarżanych w nich Żydów. Choć już w XVII wieku ukazywano mędrców żydowskich spiskujących przeciwko wierze chrześcijańskiej (jak to widzimy między innymi na jednym z malowideł w krużgankach klasztoru ojców dominikanów w Janowie Podlaskim), to jednak nikt nie pomawiał ich jeszcze o chęć zapanowania nad światem. Stale odbywające się w szlacheckiej Rzeczypospolitej sejmy żydowskie czterech prowincji (tak zwane waady) uchodziły uwagi opinii szlacheckiej, która najwidoczniej nie widziała w tych zgromadzeniach spotkań groźnych dla chrześcijan. Kiedy jednak Napoleon zwołane w 1806 roku do Paryża zgromadzenie żydowskich rabinów i uczonych nazwał „wielkim sanhedrynem”, obudziło to podejrzenia, iż jest on tajnym rządem, który istniał od wieków, stale działając na szkodę świata, i dopiero teraz się ujawnił. O demonicznej konspiracji wszechpotężnego żydostwa, którym kieruje „filozofski sanhedryn”, czytamy już w przekładzie wspomnianej książki Barruela. Zmarły w 1820 roku autor, pod koniec życia rozbudował jeszcze swą teorię światowego spisku: gęstą siecią lóż masońskich, których wpływy miały docierać do najmniejszych nawet zakątków, kierowała rzekomo najwyższa rada, złożona z dwudziestu jeden członków, wśród których nie mniej niż dziewięciu stanowili Żydzi. Barruel obdarzył ją tymi samymi właściwościami, jakie później przypisywano mędrcom Syjonu: talenty organizacyjne oraz olbrzymie wpływy rada miała łączyć ze zdolnością do całkowitej konspiracji wobec społeczeństw zachodniej Europy, nieświadomych złowrogiej roli, którą organizacja odgrywa, oraz potęgi, jaką posiada. W światowy spisek Żydów przeciwko chrześcijaństwu wierzył „papież” francuskich konserwatystów Joseph Marie de Maistre (1753-1821), zagorzały zwolennik podporządkowania władzy świeckiej duchowemu władztwu Rzymu. Skoro istniał spisek, to jego przywódcy musieli się gdzieś potajemnie zbierać. Dość powszechnie, zwłaszcza w literaturze poświęconej „prehistorii” Protokołów mędrców Syjonu, przyjmuje się, iż pierwsze takie zebranie opisał dziennikarz niemiecki, Herman Goedsche, autor sensacyjnych powieści, wydawanych pod pseudonimem sir John Retcliffe. W jednej z nich, zatytułowanej Biarritz (Berlin 1868), zamieścił opis takiego spotkania, jakie sanhedryn miał co sto lat odbywać na żydowskim cmentarzu w Pradze czeskiej. Należy wszakże przypomnieć, że o trzydzieści lat wcześniej ukazała się Nieboska komedia Zygmunta Krasińskiego (Paryż 1835), w której „przechrzty” odgrywają rolę inspiratorów opisanej w dramacie rewolucji. Zgromadzeni wokół Talmudu, z jego kart czerpią nienawiść do chrześcijaństwa, któremu przysięgają zagładę. „Chórowi przechrztów” poeta każe powoływać się na Jehowę: on to „nami gdyby splotami niezmiernej gadziny, oplótł świat czcicielów Krzyża, panów naszych, dumnych, głupich, niepiśmiennych” (to jest nieznających ksiąg prawdziwej wiary). Ostateczny tryumf kierowanej przez Pankracego rewolucji to zarazem zwycięstwo owego spisku. „Chwil kilka jeszcze, jadu żmii kropel kilka jeszcze – a świat nasz, o bracia moi”. Jak wynika z korespondencji autora dramatu z Augustem Cieszkowskim, Zygmunt Krasiński wierzył w istnienie takiej właśnie konspiracji. Jego zdaniem Żydzi zawsze knuli ohydne spiski, zwłaszcza przeciwko chrześcijańskiemu światu. „Moja scena o przechrztach nie taka bajeczna. Wiele prawdy w niej” – pisał poeta w lipcu 1848 roku9. W przekonaniu tym utwierdziła go książka Jana Czyńskiego, wydana w 1833 roku po francusku (w Paryżu), w której autor dowodzi, iż Żydzi, podobnie jak wszystkie warstwy upośledzone, są naturalnymi sprzymierzeńcami wszelkich rewolucji. Warto dodać, iż niechętne tej grupie etnicznej stanowisko zajmował ojciec Zygmunta, Wincenty Krasiński, który jeszcze przed wybuchem powstania listopadowego domagał się ograniczenia praw publicznych Żydów. Angielski przekład Nieboskiej komedii ukazał się w 1923 roku, w chwili gdy trwały spory na temat autentyczności Protokołów mędrców Syjonu. Wspomina o nich przedmowa, którą poprzedził to dzieło Gilbert K. Chesterton. Głośny pisarz angielski, znany ze swych konserwatywnych poglądów, podkreśla, iż Krasiński plany rewolucji każe snuć „w jakimś sekretnym sanhedrynie, gdzie ci Żydzi układają plan zniszczenia naszej społeczności w takich samych prawie ściśle słowach, jakie później przypisywano mędrcom Syjonu”. Chesterton pisze, że dla przeciętnego Anglika jest to nowość, gdyż dopiero przed kilkoma laty gazety zaczęły napomykać o ich Protokołach. Pojawienie się tego motywu już w utworze wydanym w 1835 roku należy więc uznać za rzecz „prawdziwie rewelacyjną. Przecież w Rewolucji Francuskiej nie było mowy o semityzmie ani o antysemityzmie. […] Krasiński musiał spostrzec ten element bolszewizmu, czy to dlatego, że we wschodniej Europie był on zupełnie oczywisty nawet już wtedy, czy też dlatego, że był to człowiek niezwykle przenikliwy i przewidujący”10. Już w 1841 roku ukazało się pierwsze tłumaczenie Nieboskiej komedii na język niemiecki; następne wyszło w jedenaście lat później. Być może jedno z nich miał w ręku Goedsche, choć nie jest to wcale aż takie pewne. Trudno natomiast przypuścić, aby – sam pisząc sensacyjne powieści – nie znał swego kolegi po piórze, Aleksandra Dumasa. Przypomnijmy, że powieść Dumasa Józef Balsamo zaczyna się w roku 1770 od tajnego spotkania przywódców francuskiej masonerii. Początkowo planują oni wywołanie rewolucji i szturm Bastylii; na wieść wszakże o możliwości objęcia tronu przez nowego władcę, odkładają jej wybuch o lat dwadzieścia. Masoni mają bowiem nadzieję, iż Ludwik XVI skompromituje samą instytucję monarchii oraz cały stary ustrój (ancien régime). W powieści Biarritz natomiast przedstawiciele trzynastu plemion Izraela informowali zebranych o postępach osiągniętych w walce o panowanie nad światem. Droga do władzy wiodła przez nagromadzenie złota, podkopywanie autorytetu Kościoła i armii, wywoływanie rewolucji, opanowanie prasy; na zakończenie zebrania przewodniczący z plemienia Levi zapowiedział, że jeśli dalszy rozwój wypadków będzie miał równie pomyślny przebieg, to za następnych sto lat Żydzi staną się rzeczywistymi panami świata, a chrześcijanie ich pachołkami. Spiskowcy nie podejrzewali jednak, że ich obradom przysłuchuje się dwóch mężczyzn (niemiecki uczony i ochrzczony Żyd), którzy zaprzysięgli sobie, iż uczynią wszystko, aby przeszkodzić w realizacji tego diabelskiego planu.\nSpotkanie przywódców IzraelaPowieść Biarritz dość rychło zyskała znaczną popularność, i to właśnie ze względu na rozdział zatytułowany Auf dem Judenkirchhof in Prag (Na żydowskim cmentarzu w Pradze). W paru krajach pojawiły się przedruki tego właśnie rozdziału, przy czym jako tytuł dawano niekiedy Mowę rabinów lub też – pozostawiając dawny – w podtytule dorzucano Żydzi panami świata. Mowa rabinów, przypisana jednak tylko jednemu z nich (rabinowi Reichhornowi), ukazała się w okresie międzywojennym również w polskim tłumaczeniu. Znajdujemy w niej twierdzenia, które staną się później myślą przewodnią Protokołów mędrców Syjonu. Mowa kreśliła bowiem dzieje walki Żydów o zapanowanie nad światem; w tym celu gromadzą w swych rękach całe jego złoto. Zawierała wezwanie do walki z Kościołem (prowadzić ją mieli również pozornie tylko ochrzczeni żydowscy neofici), rozciągnięcia wpływów na młodzież i prasę, wchodzenia do rządów. Mówcy wyrażali przekonanie, iż ostateczny tryumf Izraela jest już bliski dzięki głupocie i ślepocie mas, które zawsze dają się prowadzić krzykaczom, „a któż lepiej i głośniej od Żyda hałasować i blagą otumanić potrafi?”11. Szczególną popularnością cieszył się ten tekst w Niemczech; w ostatniej ćwierci XIX stulecia stały się one głównym ośrodkiem, z którego propaganda antysemicka promieniowała na całą ówczesną Europę. Powieść Biarritz stanowiła w niej szczególnie użyteczny oręż: z jednej bowiem strony trudno było poważnie polemizować z fikcją literacką, z drugiej zaś entuzjaści tej opowieści twierdzili, iż Goedsche w sfabularyzowanej formie przedstawia rzeczywiste wydarzenia. Rychło też zaczęła ona należeć do druków, o których już w XVI stuleciu pisano, iż „pachną krwią”. Mową rabinów posłużył się między innymi znany rosyjski antysemita, Pawelacz Kruszewan, przygotowujący krwawy pogrom Żydów w Kiszyniowie (1903). Do motywu stanowiącego jeden z głównych wątków powieści Biarritz nawiązał serbski publicysta, Osman-Bey, działający w Niemczech. Z tą tylko różnicą, iż zebranie tajnej rady żydowskiej przeniósł do Krakowa, gdzie około 1840 roku miała ona obradować nad sposobami zawładnięcia światem (Osman-Bey, Die Eroberung der Welt durch die Juden, Wiesbaden 1875). Także i ta książka zyskała znaczną popularność, o czym świadczy bardzo szybki przekład na polski (1876) oraz liczne wznowienia, jakie ukazały się również w XX wieku. Jeszcze dalej idący element fantazji wprowadził do propagandy antyżydowskiej Gougenet des Mousseaux w książce Le Juif le judaisme et la judaisation des peuples chrétiens (Żyd, judaizm i judaizacja narodów chrześcijańskich, Paryż 1869), którą jeden z badaczy nazywa Biblią współczesnego antysemityzmu12. Zdaniem Mousseaux tajny spisek żydowski działa pod bezpośrednim zwierzchnictwem szatana i dąży do wprowadzenia jego kultu w całym świecie. Notabene to samo zarzucano templariuszom podczas ich procesów; także jezuici na krótko przez wypędzeniem arian z Polski zaczęli ich pomawiać, że w swych zborach oddają cześć diabłu. Pod koniec XIX wieku, zwłaszcza we Francji, zaczęły się mnożyć ataki na masonów, którzy podobne praktyki mieli stosować w lożach. Zainteresowanie opinii publicznej tymi „rewelacjami” zręcznie wykorzystał francuski dziennikarz Gabriel Jogand-Pages. W latach 1892-1894 wydał on pod pseudonimem Leo Taxil książki o kulcie szatana, jaki rzekomo praktykowali wolnomularze. Dla zwolenników antysemityzmu nie ulegało wątpliwości, iż za tym wszystkim stoją Żydzi. Ludzi wierzących w ich wszechpotęgę nie przekonało nawet oświadczenie samego Taxila, który w kwietniu 1897 roku powiedział, iż wszystkie te opowieści były wytworem jego fantazji, albowiem żaden spisek masoński nigdy nie istniał. Pisze o tym obszernie Waldemar Wojnar w artykule Za kulisami wielkiej mistyfikacji. Działalność Leona Taxila (1885-1897), w czasopiśmie „Ars Regia”, r. III, 1994, nr 1(6). Zdaniem Gougenota des Mousseaux, Żydzi pragną doprowadzić świat do takiej ruiny gospodarczej, iż zrozpaczona ludzkość za jedyny ratunek uzna poddanie się władzy, a właściwie tyranii królów żydowskich. Posłużą się w tym celu podporządkowaną sobie prasą oraz pieniędzmi, które zdołali zgromadzić kosztem chrześcijan. Te same poglądy odnajdziemy później w Protokołach mędrców Syjonu. Propaganda antysemicka sięgnęła również do, wywodzących się jeszcze ze średniowiecza, oskarżeń o mordy rytualne. Wysuwał je również Hipolit Lutostański, który w 1876 roku, opublikował osobną książkę poświęconą używaniu przez Żydów krwi chrześcijańskiej do celów kultowych. To dzieło eksksiędza, który przeszedł na prawosławie, zostało wydane na koszt państwa, stając się między innymi lekturą młodego carewicza (przyszłego Aleksandra III). W kilkanaście lat później Lutostański zwrócił się do czołowych przedstawicieli rosyjskiego żydostwa z propozycją napisania – za pokaźnym wynagrodzeniem – pracy, która obalałaby tezy tamtej książki. W razie nieprzyjęcia oferty groził kontynuowaniem antysemickiej propagandy. Ponieważ Lutostański nie otrzymał żądanych pieniędzy, kontynuował ją aż do rewolucji 1905 roku, kiedy to ponownie odwołał swoje tezy na temat mordów rytualnych. Propagandą antysemicką zajmowała się grupa księży katolickich zbliżona do Towarzystwa Jezusowego, a działająca za pontyfikatu Piusa IX i Leona XIII. Już w książce księdza E. A. Chabauty’ego Les juifs, nos maitres! (1882) została zaprezentowana teoria spisku żydowskiego, którą w rozwiniętej formie znajdujemy w Protokołach mędrców Syjonu. Ten sam ośrodek antysemickiej propagandy i dezinformacji zajmował się również upowszechnianiem tekstów odnawiających średniowieczne jeszcze wierzenia w mordy rytualne oraz użytek, jaki Żydzi czynią z krwi chrześcijan. Książki te miały wychodzić przy cichej aprobacie Watykanu, o czym świadczy między innymi podziękowanie, jakie autor jednej z nich, Henry Desportes, otrzymał od kardynała Rampolli za pracę Les Mystere du sang chez les juifs de tousles temps (Paryż 1889). Od propagandy antysemickiej nie odciął się nigdy Leon XIII. Większość broszur i książek, przedstawiających Żydów jako sprawców mordów rytualnych, wychodziła pod pseudonimami; odpowiednich materiałów miał dostarczać ich autorom wspomniany już ośrodek propagandy antysemickiej, w którym pierwsze skrzypce odgrywali jezuici. Choć Taxil odwołał swoje oskarżenia, to jego poprzednie publikacje nadal znajdowały chętnych czytelników, a w okresie międzywojennym doczekały się nawet tłumaczenia na polski. Także i książkę Lutostańskiego wykorzystano jako materiał dowodowy w procesie o mord rytualny, który został wytoczony w 1913 roku w Kijowie (słynna na całą Europę sprawa Mendela Bejlisa, zakończona wyrokiem uniewinniającym). W przeciwieństwie jednak do Lutostańskiego i Taxila, właściwy autor Protokołów mędrców Syjonu nigdy nie zdradził swej tożsamości. Wśród licznych zarzutów stawianych tam Żydom brak było pomówienia o mordy rytualne.\nTreść Protokołów mędrców SyjonuPamflet ten, oparty rzekomo na wykładach wygłoszonych podczas I Kongresu Syjonistycznego w Bazylei (1897), został po raz pierwszy ogłoszony w petersburskim czasopiśmie „Russkoje Znamia” (1903), w dwa lata później ukazał się zaś w postaci oddzielnej książki. Data ta nieprzypadkowo zbiegła się z wydarzeniami rewolucji 1905 roku. Wszystko wskazuje bowiem na to, iż Protokoły… zostały sporządzone z inicjatywy carskiej ochrany, która za ich pomocą chciała zwalczać ruch rewolucyjny. Z Protokołów. wynikało, że sprawcami wszystkich przewrotów społecznych są Żydzi, spodziewający się na tej właśnie drodze dojść do panowania nad światem. „Autor lub autorzy tej broszury usiłują wmówić czytelnikowi, że od stuleci istnieje ogólnoświatowy spisek, którego uczestnicy stawiają przed sobą cel ustanowienia żydowskiego «superrządu». Do osiągnięcia tego celu mają jakoby prowadzić: inspirowanie rewolucji, wywoływanie zamieszek i buntów, rozniecanie walki klas oraz powodowanie rozkładu społeczeństwa przez upijanie go” – piszą dwaj rosyjscy historycy w artykule ogłoszonym przed laty w tygodniku „Ogoniok”13. Z opinią tą koresponduje osąd francuskiego jezuity, wyrażony swego czasu na łamach katolickiego „Nouvelle Revue Théologique” (nr 1, 1938). Pierre Charles, jezuita, pisał wówczas: „Studiując nieco dokładniej całość Protokołów…, łatwo jednak dostrzec, iż te cyniczne plany światowego przewrotu są żałośnie ubogie; roi się w nich od sprzeczności; nieustannie zakładają rozwiązanie najważniejszych problemów, a niedorzeczność zalecanych tam środków działa uspokajająco. Jeżeli tajemniczy mędrcy Syjonu istotnie nie mają żadnej innej mądrości, prócz objawionej na tych stronicach, świat może spać spokojnie”14. Ponieważ Protokoły… roją się nie tylko od sprzeczności, ale i od powtórzeń, spróbujmy przedstawić ich treść w układzie problemowym. Najogólniej biorąc, zawierają one trzy wątki, a mianowicie krytykę liberalizmu, omówienie sposobów, jakimi mędrcy pragną dojść do władzy, wreszcie wizję świata, który ma powstać po zwycięstwie zawiązanego przez nich spisku. Ich twórcy (twórca?) wychodzą z założenia, iż wolność polityczna, tak pociągająca wielu ludzi, nie może być nigdy w praktyce urzeczywistniona. Korzystała z niej kiedyś arystokracja sprawująca władzę dla dobra wszystkich, ale jej rządy należą już do przeszłości. Liberalizm jako kierunek polityczny nie zdał egzaminu, doprowadzając jedynie do chaosu. Narody okazały się niezdolne, aby rządzić się same; nie wiedzą dobrze, czego chcą, i łatwo dadzą się oszukiwać. Zaprowadzić porządek może jedynie despota, niecofający się przed terrorem. Przemoc jest jedyną sprawdzającą się formą rządu: do jej sprawowania niezbędna jest siła, ta zaś wynika z posiadania kapitału. Światem rządzi dziś zło. Następnie Protokoły… stwierdzają, iż do zdobycia nad nim całkowitej władzy niezbędne jest doprowadzenie do ruiny państw chrześcijańskich, nad czym mędrcy Syjonu od dawna pracują. Należy w tym celu wszelkimi sposobami wprowadzać i popierać destabilizację, przede wszystkim zaś wywoływać rewolucje społeczne, rozruchy i niepokoje. Istniejący system polityczny umożliwia wykorzystywanie do tego celu walk parlamentarnych, jak również walk między partiami, których liczbę należy mnożyć. Stale trzeba utrzymywać i podsycać niezadowolenie robotników, podkopywać zaś autorytet władzy. Jest on i tak osłabiony na skutek wprowadzenia systemu prezydenckiego. Stanowiska należy obsadzać marionetkami, którymi łatwo jest kierować, a więc najlepiej ludźmi o zaszarganej przeszłości. Narzędziem sprawowania władzy powinny stać się także loże masońskie, z których należy usunąć jednostki nieposłuszne. Przemysł winien zostać objęty monopolem, aby można było za jednym zamachem zniszczyć nieżydowskie kapitały, gdy tylko mędrcy zechcą objąć władzę. W stosunkach międzynarodowych należy dążyć do skłócenia ze sobą państw tak, aby utrzymanie stałego pokoju na świecie stało się niemożliwe. Trzeba rozwijać zbrojenia, jak najczęściej musi dochodzić do wojen, nieprzynoszących zysku żadnej ze stron. Za wszelką cenę winno się podkopywać moralność, nasyłając swoich ludzi w charakterze nauczycieli i służby domowej do rodzin chrześcijańskich. Trzeba popierać prostytucję i pijaństwo. Ponieważ „goje” mogą podejmować próby przeciwstawienia się temu spiskowi, należy podburzać prosty lud przeciwko rządzącym. Jeśli mędrcy zdołają sprawić, aby zapanował głód, wówczas pewnego dnia we wszystkich krajach jednocześnie wybuchnie rewolucja, która zniszczy własność prywatną (wyjąwszy oczywiście majątek samych Żydów). Gdyby Europa, wbrew oczekiwaniom, wystąpiła przeciwko władzy mędrców – wówczas „odpowiemy armatami amerykańskimi, chińskimi lub japońskimi” (VII, 6)15. Jeśli goje powstaną z bronią w ręku, wtedy zostaną wysadzone w powietrze tunele metra, budowane w tym właśnie celu we wszystkich stolicach. Ta część ludzkości, która pozostanie, a zechce jeszcze stawiać opór, będzie zniszczona za pomocą umyślnie rozsiewanych epidemii. W Protokołach… czytamy, iż mędrcy mogą być dumni z tego, co już zdołali uczynić. Zniszczyli bowiem religię, zwłaszcza zaś chrześcijaństwo. Tam, skąd usunięto jezuitów, papiestwo stało się praktycznie bezbronne i może być w każdej chwili obalone. Upadł również prestiż świeckich władców; zamachy tak ich wystraszyły, iż bez ochrony nie odważają się pojawiać publicznie. Natomiast ich mordercy są wysławiani jako męczennicy. Towarzyszy temu powszechna ruina gospodarcza; długi państwowe rosną, a finanse są w opłakanym stanie. Niebawem państwa chrześcijańskie, znajdujące się w tak katastrofalnym położeniu, będą szczęśliwe, mogąc się poddać władzy mędrców, którzy założyli już zresztą fundamenty swego panowania. Na miejscu arystokracji pojawiła się plutokracja, sprawująca rządy za pomocą pieniądza. Zdominowała ona system prawny, o czym świadczy wprowadzenie tak diabelskiego pomysłu, jakim są sądy rozjemcze. Mędrcy opanowali również oświatę, wprowadzając, poprzez ich agenta, niejakiego Bourgeois, system nauki poglądowej, „mającej zamienić gojów w bezmyślne zwierzęta” (XVI, 8). Protokoły… miały tu niewątpliwie na myśli Leona Bourgeois (1851-1925), który w 1898 roku, a więc w okresie ich powstawania, był ministrem oświaty, zasłużonym dla reformy szkolnictwa we Francji. Przede wszystkim jednak mędrcy kontrolują politykę i polityków. Wszystkie partie, od skrajnie prawicowych do najbardziej radykalnych, stanowią w istocie posłuszne im narzędzia. Dzięki masonerii mają zaś dostęp do najważniejszych tajemnic państwowych. Po toczonej przez wiele lat walce, która pochłonęła tyle ofiar, w tym również Żydów, mędrcy Syjonu zbliżyli się do ostatecznego celu, który zostanie osiągnięty być może już w ciągu najbliższych stu lat. Jest nim zbudowanie światowego imperium Żydów, gdzie władzę sprawowaliby książęta z domu Dawida. To sam Bóg powołał ich na władców świata. W tym przyszłym państwie masy będą trzymane z dala od polityki, wszystkie publikacje zostaną poddane surowej cenzurze, a swoboda słowa i zebrań poważnie ograniczona. Każdy zostanie poddany stałemu nadzorowi ze strony tajnej policji, która będzie znacznie rozbudowana; nieposłuszeństwo karane będzie równie surowo jak kradzież czy mord. Od obywateli będzie się wymagać całkowitej i bezwarunkowej subordynacji, równocześnie zaś obiecywać, iż w dalekiej przyszłości wszystkie te ograniczenia zostaną zniesione. W istocie jednak prawdziwa wolność nigdy nie zapanuje. Państwo zadba natomiast o pomyślność gospodarczą obywateli. Bezrobocie ulegnie likwidacji, wysokość podatków dostosowana zostanie do posiadanego majątku. Strajki zostaną zakazane, a pijaństwo surowo wzbronione. Uczyni się wszystko, aby masy pozostały spokojne i zadowolone. Będzie obowiązywać jasne i nieomylne prawodawstwo, a sędziowie będą wymierzać sprawiedliwość w sposób nienaganny. Na władców zostaną powołani właściwi ludzie o nieskazitelnym charakterze moralnym, niegodni tronu dziedzice będą bezwzględnie usuwani. Panujący winien prowadzić się bez zarzutu i nie może posiadać osobistego majątku. Władca świata będzie się swobodnie przechadzał wśród poddanych i „prowadził na placach publicznych rozmowy z narodem” (XXIV, 2). Otaczać go jednak będzie zawsze „niewidoczna straż” (XVIII, 4) – dziś powiedzielibyśmy: służba bezpieczeństwa. Pod jego berłem narody świata będą szczęśliwe, a królestwo Syjonu trwać będzie wiecznie16.\nPamflet Joly’ego ukazał się wcześniejProtokoły mędrców Syjonu niemal od razu zyskały olbrzymią popularność, do której jeszcze powrócę. Nie przerwało jej wcale odkrycie pierwowzoru, które zawdzięczamy Philipowi Gravesowi, korespondentowi „Timesa” w Konstantynopolu. Pewien Rosjanin, były posiadacz ziemski, skądinąd szczery wyznawca prawosławia i zwolennik monarchii konstytucyjnej, przekazał mu książkę, jaką nabył tam wraz z innymi od jednego z oficerów ochrany, który znalazł schronienie w Turcji. Jej pierwsze strony były wydarte, poszukiwania podjęte w bibliotece British Museum pozwoliły jednak ustalić, że jest to dzieło paryskiego adwokata, Maurice’a Joly’ego (1829-1878), Dialogue aux enfers entre Montesquieu et Machiavel, wydane w 1864 roku w Brukseli. Ten dialog w piekle między Monteskiuszem a Makiawelem należał do tak modnego we Francji, i to od końca XVII wieku poczynając, gatunku „rozmów umarłych”, w których notabene często występowały postacie obu tych polityków. „Miały one zazwyczaj za rozmówców wybitne i sławne postacie historyczne, pochodzące z różnych krajów i epok, które spotykały się ze sobą w krainie cieni, dyskutując na różnorakie tematy”17. Do tej formy literackiej wypowiedzi sięgali autorzy tak wybitni, jak Bernard Fontenelle, François Fenelon, Wolter, a w Polsce Ignacy Krasicki. Joly nie należał do tej elity francuskiej literatury; agresywny publicysta polityczny, był nieubłaganym przeciwnikiem rządów Napoleona III, który dotkliwie ograniczył prawa parlamentu, skupiając w swych rękach całą inicjatywę ustawodawczą. Wolności obywatelskie zostały zlikwidowane, a prasa w praktyce zakneblowana; cenzury wprawdzie nie wprowadzono, ale „nieustanna groźba grzywien, zawieszeń, zamknięcia gazet zmuszała redakcje do potulnej autocenzury”. Kontroli rządowej poddano nie tylko teatry, szkoły i wydawnictwa, lecz nawet kawiarnie, jako miejsca, w których toczyły się dyskusje polityczne. Wprowadzona w 1858 roku ustawa o powszechnym bezpieczeństwie dawała rządowi „prawo arbitralnego internowania, wyganiania, deportowania bez sądu wszystkich przeciwników reżimu”18. Należący do nich Joly swój pamflet, w którym występuje broniący zasad liberalizmu Monteskiusz i Makiawel jako rzecznik cynicznego despotyzmu, opublikował przezornie za granicą, co mu niewiele pomogło. Cały nakład książki został już na granicy skonfiskowany przez francuską policję, a samego autora skazano w kwietniu 1865 roku na piętnaście miesięcy więzienia. Nie trzeba dodawać, że jej kolportaż był surowo wzbroniony, co zresztą nie przeszkodziło dalszym anonimowym wydaniom we Francji i Belgii. W serii artykułów ogłoszonych na łamach „Timesa” (numery z 16-18 sierpnia 1921 roku) Graves przekonująco wykazał, że Protokoły… stanowią w znacznej mierze plagiat z tego właśnie pamfletu. Ich autorzy zastąpili 25 dialogów 24 protokołami, w ośmiu z nich zapożyczenia „stanowią więcej niż połowę tekstu, a siódmy protokół został przepisany prawie w całości. Z 2560 wierszy zostało wykorzystanych bez wprowadzenia jakichkolwiek zmian, aż 1040”19. W Protokołach… usunięto oczywiście nazwiska Makiawela i Monteskiusza, a wprowadzono „gojów” oraz Żydów, o których Joly nie wspomina ani słowem. Poglądy włoskiego humanisty włożono w usta mędrców Syjonu, sugerując, iż chcą za pomocą metod stosowanych, dodajmy, między innymi przez Napoleona III, zawładnąć światem. Również i wizja jego przyszłości pod rządami króla z pokolenia Dawida stanowi oczywiście twór autora (autorów) Protokołów. W obfitej literaturze im poświęconej dość często pojawia się w charakterze załącznika zestawienie odpowiednich fragmentów obu utworów20. Ponieważ jednak porównywanie wszystkich zapożyczeń zmusiłoby nas do ponownego przedruku aż 40 procent Protokołów…, ograniczymy się do kilkunastu tylko przykładów: JOLY PROTOKOŁY Zły instynkt u człowieka jest silniejszy niż dobry. […] Wszyscy ludzie pragną dominacji […] nie ma takiego, co nie stałby się ciemiężycielem, […] wszyscy lub prawie wszyscy gotowi są poświęcić prawa innych dla własnych interesów. Ludzie o popędach złych są znacznie liczniejsi od zacnych. Każdy człowiek pragnie władzy […] Każdy chciałby zostać dyktatorem, gdyby mógł […] niewielu jest takich, którzy nie byliby gotowi poświęcić wspólne dobro, by osiągnąć własną korzyść (I, 1). Kto utrzymuje w ryzach te krwawe zwierzęta, co zowią się ludźmi? U początków społeczeństw leży brutalna i niepohamowana siła, potem jest prawo, czyli znowu siła regulowana przez formę. Co poskramiało zwierzęta drapieżne, zwane ludźmi? W okresie kształtowania się ustroju społecznego ludzie ulegali sile ślepej i brutalnej, następnie zaś prawu, które nie jest niczym innym, jak tąż silą, lecz zamaskowaną (I, 2). Wolność polityczna to idea względna. Miast myśleć o naprawie opinii publicznej, trzeba ją najpierw oszołomić, uczynić niepewną przez zdumiewające sprzeczności. Wolność polityczna jest ideą, nie zaś faktem (I, 3). Aby owładnąć opinią społeczną, należy ją doprowadzić do dezorientacji, głosząc z różnych stron tyle poglądów społecznych […] dopóki goje nie zbłądzą w tym labiryncie (V, 10). Wprowadziłbym na przykład olbrzymie monopole finansowe, rezerwuary majątku publicznego, od których tak ściśle zależeć będzie los wszystkich prywatnych fortun, że zostałyby pochłonięte nazajutrz po wielkiej katastrofie politycznej. Monteskiuszu, jesteś ekonomistą, doceń więc wartość tej kombinacji. Wkrótce zaczniemy organizować olbrzymie monopole, zbiorniki kolosalnych bogactw, od których nawet znaczne majątki gojów będą zależne o tyle, że zatoną wraz z kredytem państw nazajutrz po katastrofie politycznej. Niechaj ekonomiści rozważą doniosłość tej kombinacji (VI, 1). Arystokracja jako siła polityczna zniknęła, lecz ziemiańska burżuazja jest jeszcze elementem oporu. Może konieczne będzie zubożenie jej lub nawet całkowite zrujnowanie. Wystarczy na to zwiększyć koszta obciążające własność ziemską. [Należy] przesadnie rozwijać przewagę państwa, czynić zeń opiekuńczego władcę, inicjującego i nagradzającego. Arystokracja gojów jako siła polityczna nie istnieje […] lecz jako posiadaczka ziemi szkodliwa jest dla nas [… ] Wobec tego za wszelką cenę musimy ją wyzuć z ziemi [… ] Najlepszym sposobem po temu jest powiększenie ciężarów, czyli obdłużenie ziemi (VI, 4). Wszelkimi sposobami winniśmy podnieść znaczenie naszego nadrządu, wystawiając go jako protektora, wynagradzającego wszystkich (VI, 48). Trzeba doprowadzić do tego, aby w państwach byli już tylko proletariusze, kilku milionerów i żołnierze. Niezbędne jest doprowadzenie do tego, żeby […] istniały we wszystkich państwach tylko masy proletariatu, garść oddanych nam milionerów i żołnierze (VII, 1). Władza będzie musiała przyciągnąć do siebie wszystkie siły i wszystkie talenty cywilizacji, w której żyje. Będzie musiała otoczyć się publicystami, rzeczoznawcami prawa, ludźmi administracji […] Potrzebny jest prócz tego świat ekonomistów […] bankierów, przemysłowców, kapitalistów […] ludzi mających miliony, bowiem w istocie wszystko będą rozstrzygały cyfry. Rząd nasz winien otoczyć się wszelkimi siłami cywilizacji, wśród których będzie musiał działać, toteż otoczy się publicystami, prawnikami, praktycznymi administratorami […] (VIII, 2). Otoczymy nasz rząd całym sztabem ekonomistów […] Będzie nas okrążała cala plejada bankierów, przemysłowców i kapitalistów, a przede wszystkim milionerów, bowiem w istocie wszystko będą rozstrzygały cyfry (VIII, 4). Toteż musimy dopuścić do głosowania wszystkich, bez różnicy klas i cenzusu, aby wprowadzić absolutyzm większości (IX, 4). Machiavel: Wprowadzę głosowanie bez rozróżnienia klas ani różnic podatkowych, przy pomocy którego od razu zorganizowany zostanie absolutyzm. Wszędzie, pod różnymi nazwami, lecz z bardzo podobnymi atrybutami, odnajduje się organizacje ministerialną, senat, ciało ustawodawcze, radę państwa, sąd kasacyjny. Jak bóg Wisznu, moja prasa mieć będzie sto ramion i te ramiona podadzą dłoń wszystkim odcieniom opinii. Pod różnymi nazwami we wszystkich krajach istnieje mniej więcej to samo. Przedstawicielstwo narodowe, ministerstwa, senat, rada państwa, ciała prawodawcze i wykonawcze (X, 7). Państwo nasze będzie apologią bożka Wisznu […]Dzienniki nasze będą […]posiadały sto rąk, z których każda będzie wyczuwała jakiś puls jakiegoś kierunku myśli społecznej (XII, 5 i XVII, 8). W wieku 18 lat człowiek wtrąca się do układania konstytucji, tak jak pisze tragedie. Uniwersytety nie powinny wypuszczać ze swoich murów młokosów, smażących plany konstytucji, jakby komedie albo tragedie […] (XVI, 2). Porównując oba teksty łatwo przekonać się, iż poglądy wygłaszane w pierwowzorze przez Makiawela autor (autorzy) Protokołów. włożył w usta tajemniczemu wykładowcy, którym miał być jeden z anonimowych mędrców Syjonu. To, co Joly-Makiawel ukazywał jako porządek polityczny, zaprowadzony już przez Napoleona III, w apokryfie zostało zamienione na proroctwo. Joly stara się udowodnić, iż despota za pozorami demokracji potrafi ukryć swą władzę absolutną, w Protokołach… natomiast twierdzi się, że już w tej chwili wszelkie formy ustroju demokratycznego stanowią parawan, za którym mędrcy Syjonu stopniowo przejmują władzę nad światem. Ten pospiesznie i niedbale, powtórzmy to raz jeszcze, sporządzony dokument, odbiegał w wielu punktach od logicznego pamfletu paryskiego adwokata. Joly wyraźnie rozróżnia politykę Napoleona III, prowadzącą do uzyskania pełnej władzy, od tej, którą będzie stosować, kiedy ją wreszcie zdobędzie. Protokoły… natomiast nie grzeszą zbytnią logiką. Na samym ich początku czytamy na przykład, że mędrcy Syjony już dysponują pełną władzą nad światem. Następnie jednak mówi się, że upłynie jeszcze sto lat, zanim ją uzyskają. A co więcej, że na drodze do władzy napotykają na poważne przeszkody. Protokoły… są niespójne również dlatego, że zawarta w nich wizja świata pod panowaniem żydowskiego superrządu mimo wszystko przypomina raczej utopię Aldousa Huxleya (Nowy wspaniały świat), aniżeli ponury obraz zawarty u George’a Orwella (1984). Huxley przewidywał uniformizację społeczeństwa i zniewolenie obywateli świata kompensowane dobrobytem materialnym, brakiem jakichkolwiek chorób etc. Również i w państwie mędrców Syjonu „gojom” nie miało się w sumie źle powodzić, choć zostaną ubezwłasnowolnieni, a ich posłuszeństwo będzie wymuszane terrorem. Z jednej strony mędrcy Syjonu przechwalają się strachem, jaki masy „gojów” przed nimi czują. Z drugiej zaś twierdzą, że rządy nie podejrzewają nawet istnienia światowego spisku i nie wiedza, co im mędrcy przygotowują. Despota, atakowany przez Joly’ego, chciał panować tylko nad Francją, tymczasem mędrcom Syjonu przypisuje się chęć zawładnięcia całym światem. Wreszcie, ataki na liberalny system i wyraźną nostalgię za czasami, w których dzierżyła prym ziemiańska arystokracja, wierna monarchii, trudno by uznać za wymysł li tylko żydowski, skoro podobne poglądy wyrażało wielu konserwatystów europejskich XIX stulecia, od Josepha de Maistre poczynając, a na naszym Henryku Rzewuskim kończąc. Stąd też niektórzy wydawcy Protokołów…, w obawie przed nadwątleniem wiary w ich autentyczność, opuszczali te fragmenty lub też przyznawali, że mogą to być wtręty poczynione w trakcie kolejnych redakcji.\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Protokoly_medrcow_Syjonu-ebookRO/p0205163i020" target="_blank" title="Protokoły mędrców Syjonu [Janusz Tazbir] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Protokoły mędrców Syjonu [Janusz Tazbir] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Giełda dla początkujących nie musi być trudna » Jlpma.com\nInwestycja na giełdzie może się opłacić. Gdy jedynie posiadamy jakieś nieduże oszczędności oraz chcemy je powiększyć, to warto się zastanowić, czy właściwym miejscem do tego nie okaże się giełda. Mamy szansę umieścić nasze oszczędności w przeróżnych spółkach, a potem uważnie spoglądać na to jak regularnie wzrastają, nie stresując się minimalnymi zmianami.\nCo więcej kiedy będziemy dokładnie śledzić to co będzie miało miejsce na giełdzie, to szybko ma szansę się okazać, że w odpowiednim czasie będziemy umieli wyjąć nasze oszczędności i przerzucić je w inne miejsce. Jedynie dzięki temu będziemy mieli szansę odnotować niebywały sukces i rzeczywiście wspaniale się wzbogacić na tego rodzaju inwestycjach. To właśnie sprawia, że nawet osoby, które do tej pory nie miały do czynienia z takim inwestowaniem, znacznie częściej się na nie decydują, wiedząc że w ten sposób mają szansę znacznie powiększyć swoje oszczędności.\nGiełda dla początkujących nie powinna być trudna\nGdy zaliczamy się do osób, które właśnie rozpoczynają swoje działania na giełdzie, to powinniśmy powiedzieć, że jest wiele stron, na których otrzymamy wyjaśnienia, jak się po niej przemieszczać.\nCzy masz trudność ze znalezieniem fascynujących danych na omawiany wątek? Jeżeli tak, to nie martw się, tylko prześledź treść, a z pewnością się nie rozczarujesz.\nBędziemy mogli na bieżąco obserwować nasze akcje, będziemy mogli decydować czy je przenosić czy zostawić, a w razie wątpliwości, uzyskamy niezbędne wyjaśnienia na nasze zapytania. Giełda dla początkujących nie musi być trudna i pełna pułapek, wręcz przeciwnie korzystając z giełdy Forex mamy szansę liczyć na wielką pomoc oraz wyjaśnienie mnóstwa niuansów, z którymi mamy szansę spotkać się w tym miejscu - . To właśnie powoduje, że znacznie więcej osób czuje się na niej pewnie i odważnie inwestują tam własne pieniądze.\nTrzeba wykorzystywać z takich miejsc\nPowinniśmy powiedzieć, że korzystając z takich miejsc będziemy mieli okazję dobrze kierować własnymi działaniami, tak by liczba naszych pieniędzy sukcesywnie się zwiększała. Co więcej możemy także liczyć na to, że uzyskamy konieczne wskazówki co do wybierania określonych spółek, co pomoże nam uniknąć spadków notowań i w porę wykonać właściwe ruchy.


Bitcoin osiąga 20000 $ po raz pierwszy w swojej historii\n16 grudnia, 2020 przez Sabina Noga Zostaw komentarz\nBitcoin w końcu przekroczył barierę 20000 USD, którą inwestorzy chcieli, aby przekroczył. Wydaje się, że moneta zyskała wystarczające zaufanie, aby nie zatrzymać się na poziomie 20 000 USD i obecnie jest sprzedawana powyżej 20 600 USD .\nDziś, 16 grudnia, bitcoinowi udało się uzyskać niezbędne wsparcie, aby po raz pierwszy przekroczyć 20000 USD . Ten znak został potraktowany jako odniesienie w kategoriach historycznego oporu dla ceny bitcoina, a pytanie brzmi: co teraz ?\nObraz uzyskany z Coinmarketcap.com.\nKilka tygodni temu bitcoin osiągnął najwyższy poziom w historii, aby późniejsi użytkownicy nie utrzymywali presji, a tym samym cena sama się poprawiała . Ta sytuacja przypomina nieco to, co wydarzyło się w grudniu 2017 roku, kiedy bitcoin osiągnął szczyt, a następnie zapadł się w historyczną bańkę. Wydaje się jednak, że obecna sytuacja nie ma nic wspólnego z tym, co wydarzyło się wcześniej .\nW 2017 roku kryptowaluty nie znajdowały się w tak komfortowej sytuacji jak obecnie , ze względu na regulacje i wsparcie tego samego państwa i banków. Z drugiej strony akceptacja firm i firm instytucjonalnych zakłada bardzo ważne wsparcie, którego w 2017 roku nie było.\nbitcoin jako inwestycja instytucjonalna\nWśród tych firm instytucjonalnych jest kilka tak dobrze znanych, jak PayPal . Firma zajmująca się płatnościami online uwzględniła Ethereum i bitcoin jako metodę płatności na swojej platformie dla swoich klientów w Stanach Zjednoczonych. Usługa ta pojawi się również w Europie na początku 2021 roku, aby jeszcze bardziej zwiększyć znaczenie wykorzystania kryptowalut. Swoją decyzją PayPal służy jako „tradycyjna” metoda, która przybliża kryptowaluty nowym użytkownikom, którzy inaczej nigdy by z niego nie skorzystali . Te firmy lub tradycyjne firmy, które przyjmują cotobitcoin.pltán, zapewniają duże wsparcie dla wzrostu aktywów .\nW 2017 r. Tych inwestorów instytucjonalnych nie było zbyt wielu, większość inwestorów stanowili detaliści lub indywidualni użytkownicy . Zanim wieloryby zdecydowały się sprzedać aktywa luzem, ci użytkownicy detaliczni nie byli w stanie utrzymać ceny w swoich gospodarstwach. W ten sposób zobaczyliśmy „katastrofalną” sytuację na przełomie 2017 i 2018 roku .\nTo jest coś, o co cotobitcoin byłby „przygotowany” do walki w tej chwili. Oczywiście, gdyby wszystkie walenie bitcoinowe zdecydowały się zlikwidować swoje aktywa, krach byłby nieunikniony, ale wydaje się, że rynek nie dąży do tego. Globalny kryzys wywołany przez Covid-19 ujawnił również inną funkcję tego aktywa – przystań wartości .\nBitcoin jako przystań wartości\nBitcoin jest coraz częściej postrzegany jako przystań wartościowa dla dzisiejszego społeczeństwa . Wiele osób uważa to za znacznie bezpieczniejszy i bardziej owocny zakład niż srebro, a nawet złoto . Cotobitcoin.pl jest bardzo nowym aktywem w porównaniu do tradycyjnych i wciąż ma dużo miejsca na kapitalizację aktywów takich jak złoto .\nJeśli porównamy złoto z bitcoinem, zdamy sobie sprawę, że gdyby oba osiągnęły tę samą kapitalizację, każdy token bitcoin pomnożyłby kilkakrotnie wartość uncji złota . Schronienie wartości jest jedną z cech, która ostatnio pojawiła się wśród użytkowników. Analitycy JP Morgan zgodzili się, że cotobitcoin.pl to owocna długoterminowa inwestycja i ostatecznie zostanie wybrana przez społeczeństwo zamiast złota i srebra.\nMicroStrategy to jedna z pionierów w obstawianiu bitcoinów w tym roku 2020. Amerykańska firma powierzyła bitcoinowi ponad 475 milionów dolarów swoich funduszy inwestycyjnych, posuwając się nawet do zaoferowania wątpliwych papierów wartościowych, aby uzyskać większy kapitał inwestycyjny . Wiele firm poszło w ślady MicroStrategy w pozycjonowaniu swoich aktywów i kapitału w sposób „pro bitcoin”.\ncotobitcoin.pl znacznie bezpieczniejszy niż w 2017 roku\nInnym powodem, dla którego bitcoin zdołał przekroczyć te 20000 USD, jest bezpieczeństwo, które obecnie oferuje sieć . Jeszcze kilka lat temu bitcoin i kryptowaluty były postrzegane jako metody wykorzystywane przez hakerów do kupowania broni czy narkotyków. Obecnie sposób rozumienia cotobitcoin.pl jest zupełnie inny i każdy może zrozumieć, co to jest i jak działa.\nTen postęp w stosunku do społeczeństwa został osiągnięty dzięki zwiększonemu bezpieczeństwu sieci . Jeśli porównamy sieć bitcoin z 2017 roku z obecną, bezpieczeństwo, które zapewnia przed atakami, jest 10 razy wyższe . Wynika to z szybkości mieszania sieci, która stale rośnie w trudnych warunkach z powodu samej mocy sprzętowej używanej przez górników .\nCiągły rozwój sieci w ten sposób umożliwia jej oferowanie przez takie instytucje, jak banki centralne . Obecnie sieć przenosi aktywa o wartości około 4,627 miliardów dolarów w ciągu jednego dnia . Dla wielu jest to wygórowana kwota, która świadczy o zaufaniu, jakim miliony ludzi pokładają w samej sieci, aby przeprowadzać wszelkiego rodzaju operacje .\nWszystko wskazuje na to, że kilka następnych lat nadejdzie, aby aktywa nadal rosły . Na cotobitcoin.pl zapraszamy do dalszego dzielenia się z nami tą podróżą i życzymy Wesołych Świąt.\nW Nigerii lokalny startup zainstalował pierwszy automat bankomatów bitcoinowych w Lagos, jak donosi BlockNewsAfrica 1…