Jako prawdziwe talenciaki, obcią żone bagażami turystyczne enduro pomykają szosami, dzielnie tłuką się po polnych drogach, na wąskich i krętych odcinkach zostawiają w tyle maszyny supersportowe, a wyprostowana pozycja zachęca do podziwiania widoków. Ich walory są niezaprzeczalne. Pytanie tylko, który z nich najlepiej godzi zdolności podróżnicze, terenowe, sprinterskie i spacerowe?\nThomas Schmieder 2009-06-29\nPewnego razu siedmiu łowców przygód zgodziło się za skromną zapłatą bronić meksykańskiej wioski przed bandytami – tak zaczyna się jeden z klasycznych westernów „Siedmiu wspaniałych” (1960 rok). Film kończy się ostateczną rozgrywką, gdzie trup ściele się gęsto, ale koniec końców rewolwerowcy pokonują napastników. A więc obowiązkowy happy end. Jak to w westernie.\nW zorganizowanym przez nas westernie z udziałem turystycznych enduro rocznika 2005 w rolach głównych wystąpili: Aprilia ETV 1000 Caponord, BMW R 1150 GS Adventure, BMW R 1200 GS, Honda Varadero, KTM 950 Adventure, Suzuki V-Strom 1000 i Triumph Tiger. Ostateczna rozgrywka była tak samo intrygująca, jak w „Siedmiu wspaniałych”. Nasi wybitni aktorzy pokazali swoje słabe i mocne strony na szosach i szutrach gdzieś pomiędzy południową Francją a Hiszpanią. Tyle że w naszym teście nie było ofiar.\nŻaden z nich nie stanie do walki za marne grosze. Ich stawka nie schodzi poniżej 41 500 zł. Do tego wszystkie występują w odpowiednim podróżniczym rynsztunku i – jeśli jest oferowany – z systemem ABS. W wersji podstawowej, a więc bez ABS-u, R 1200 GS nie był dotąd dostępny. Z system bagażowym, szprychowymi kołami, ochraniaczami dłoni i podgrzewanymi rączkami kierownicy cena tego gwiazdora rośnie z 51 100 do 56 864 zł.\nWyciągane pokrętło regulacji napięcia wstępnego sprężyny, gniazdko wtykowe – OK. Mało subtelny układ ABS.\nTriumph Tiger część z tych bajerów ma już w seryjnym wyposażeniu. W najnowszej wersji brytyjska maszyna dysponuje np. zestawem lakierowanych kufrów, podgrzewanymi rączkami kierownicy i główną podstawką. Pod tym względem nie dorównuje jej nawet Suzuki V-Strom. Ponieważ trudno oczekiwać, że komuś spodoba się tył V-Stroma (1,10 m szerokości z kuframi) ozdobiliśmy go stosunkowo eleganckim topcase’em.\nCadagués – najbardziej na wschód wysunięte miasto Hiszpanii – tam kończy się terytorium, gdzie śmigało naszych siedmiu wspaniałych. Postanowiliśmy, że nawet jeśli po osiągnięciu tego miejsca nie wyłoni się żaden zwycięzca, kończymy zdjęcia.\nJednak zanim do tego dojdzie, trzeba, nie zaczepiając o nic, wprowadzić do akcji KTM- -a 950 Adventure. Z powodu wystających na boki kufrów nie jest to takie proste. KTM jest tylko o 4 cm węższy od Suzuki. Ponadto kufry podnoszą masę „austriaka” do prawie 250 kg i cen ę do 59 182 zł. Kolejny minus – górny kufer ma najmniejszą pojemność. KTM z ABS-em nie występuje w przyrodzie, podobnie jak V-Strom i Triumph Tiger. W odróżnieniu od nich Aprilia Caponord ma ABS montowany seryjnie. Tak wyposażona Aprilia ETV 1000 została wyceniona na 47 000 zł. Dopłaty wymaga natomiast system kufrów. Wtedy cena Capo wzrasta do 52 200 zł, a masa z płynami do 272 kg.\nNa niskich obrotach stary bokser ciągnie mocniej niż nowy, na wyższych – już nie. W opcji – 30-litrowy zbiornik paliwa.\nNiby niemało, ale na tle Varadero to bułka z masłem. Ono waży aż 297 kg! Żadne tam turystyczne enduro, lecz Adventure- Tourer – tak Honda nazwała swoją „1000” – z pakietem wyposażenia Travel. Obejmuje ono podgrzewane rączki kierownicy, centralną podstawkę, lakierowane kufry i topcase. A wszystko to za 7795 zł, oczywiście tylko przy zakupie nowego Varadero. Co w sumie daje 57 695 zł.\nWięcej od Hondy waży tylko BMW R 1150 GS Adventure. Ten czterozaworowy terenowy bokser będzie oferowany, dopóki nie pojawi się przystosowany do ostrych podróży bike na bazie „1200”. 30-litrowy zbiornik paliwa (wyposażenie specjalne), aluminiowe kufry i ABS powodują wzrost masy do 298 kg i wskazują na epokę spod znaku solidnego rzemiosła i masywności. Tutaj licznik przebiegów dziennych nadal jest mechaniczny, a metal wygrywa z tworzywem sztucznym. GS przypomina średniowieczną twierdzę – jest wysoki, potężny, budzi szacunek. Niscy motocykliści mają trudności z ruszeniem 300 kg z bocznej podstawki i postawieniem ich do pionu. Ale kiedy już ruszysz, zapominasz o wszystkich wątpliwościach. W promieniach grzejącego słońca nasza siódemka dociera do Camargue. Kolumna mija kolonie flamingów i wysokie kopce białej jak śnieg soli. R 1150 GS nawet na wilgotnym piasku albo w płyt kiej wodzie wzbudza zaufanie. „Przeniosę Cię przez to” – zdaje się obiecywać i o dziwo od razu mu wierzysz. I to mimo że na pewno nie startuje w wadze lekkiej ani nie ma terenowych opon. Nisko położony środek ciężkości, dobrze wyważone masy – jest co pochwalić. Napęd wałem oszczędza smarowania łańcucha. Na wysokim siodle jeździec czuje się całkowicie bezpieczny. Krótkie przełożenie pierwszego biegu ułatwia rozpędzanie, ogromny silnik typu bokser wszędzie daje sobie radę, a na całkiem niskich obrotach ma nawet większy moment obrotowy od posiadającej dłuższy skok „1200”.\nOsłona silnika oryginalnie zamontowana do rur wydechowych. Napięcie wstępne amortyzatora reguluje się kluczem.\nDalsza droga biegnie we Francji przez Autostradę Słońca, kierunek zachód–południowy zachód. Powyżej 5000 obr/min „1150” sprawia wrażenie dość zmęczonej i tylko z oporami krę- ci dalej. I dokładnie na tym poziomie zaczyna się atak wykańczających nerwy wibracji. Szef testu Ralf Schneider chwali KTM-a. Przy akompaniamencie agresywnego brzmienia V2 w „950” szturmuje długi podjazd na autostradę. Wprawdzie poniżej 3000 obr/min na szóstym biegu wyposażony w gaźniki silnik traci temperament, ale od 5000 obr/min zamienia się w prawdziwy dynamit.\nTłoki „1000” przebywają skok zaledwie 60 mm, a szarpią wałem korbowym jak opętane. Cztery suwy na jeden cykl. KTM wymaga częstej zmiany biegów i aktywnego motocyklisty. Prawdziwie ekscytujący bike, teraz w końcu również dla niskich osób. Gdyż skrócone o 20 mm skoki zawieszeń oraz cieńsza kanapa pozwoliły obniżyć wysokość siodła do 870 mm. Ale długa trasa na kanapie KTM-a to nadal szkoła charakteru – ciągle jest za wąska.\nDyskretne, funkcjonalne uchwyty do montażu kufrów. Tylko tutaj szybę można ustawiać bez użycia narzędzi.\nEnduro? Owszem. Króluje w labiryncie zakrętów, jeśli trzeba sprawdza się na pustyni. Brakuje czegoś pomiędzy. Mało podróży, dużo przygody [adventure = ang. przygoda – red.]. Żadne inne podwozie nie połyka z taką łatwością nawet najgorszych nierówności, zachowując w dodatku takie rezerwy. Oba w pełni regulowane zawieszenia White Power wypadają przekonująco. Łatwości prowadzenia, zwłaszcza na nieutwardzonych nawierzchniach, sprzyjają tak- że koła. KTM jako jedyny w tym towarzystwie postawił na prawdziwe rozmiary enduro – 21’’ z przodu i 18’’ z tyłu. Felgi Behr zostały przed sezonem 2005 wzmocnione. Tylną poszerzono do 4,25’’. Wszyscy (z wyjątkiem BMW) mało elegancko spisują się w terenie, natomiast rasowe enduro po prostu śmiga.\nNa autostradzie wyraźnie się zmienia – wściekle wieje, szarpiąc kaskami, owiewkami i bagażami. Tutaj KTM ma kłopoty z utrzymaniem toru jazdy, podobnie jak Aprilia Caponord i Suzuki V-Strom. Jednak najwi ększym „żaglem” dysponuje Varadero Travel. Z trudem pokonuje zawirowania powietrza, silnie kołysząc się pomiędzy strumieniami wiatru. Z załadowanymi kuframi, ciężka jak ołów „1000” zatacza się nawet przy bezwietrznej pogodzie już od 130 km/h, i nie jest w stanie powstrzymać przykrych wstrząsów. Inaczej wyobrażałem sobie dobre odczucia, jakkolwiek zmiana napięcia wstępnego sprężyny amortyzatora łagodzi te objawy. Sześć maszyn umożliwia dokonanie tego błyskawicznie, przy użyciu pokrętła. Jedynie w Triumphie trzeba unieść siodło i skorzystać z klucza.\nHonda do spółki z BMW R 1150 GS to najcięższe armaty w tym porównaniu. Wskaźnik poziomu paliwa i najlepszy w grupie testowanych maszyn ABS to rozwiązania, które sumiennie zapracowały na pochwałę.\nW hiszpańskim gąszczu zakrętów Honda Varadero zachowywała się poręcznie, ale to żadna niespodzianka. Natomiast na szutrze... Szkoda słów! 300 kg i wysoko usytuowany środek ciężkości. Efekt – łatwo wyprowadzić ją z równowagi. Najkrótsza definicja Varadero: wiele cech podróżnika, piekielnie mało enduro. Do tej charakterystyki pasuje wspaniały V2 – zawsze chętny do pracy, nigdy nie utrudnia życia. Jednak mimo potężnej mocy sprawia wrażenie owiniętego w watę. W egzemplarzu testowym 94-konny silnik niekiedy niespodziewanie gasł w fazie rozruchu i na biegu jałowym.\nW temacie hamulców Honda jest nie do pobicia. Jej ABS działa wyjątkowo czule, a zintegrowany układ hamulcowy Dual CBS to szczyt inteligencji. Zawsze przywołuje wszystkie trzy trójtłoczkowe zaciski równocześnie – dźwignia na kierownicy uruchamia cztery tłoczki hamulcowe z przodu i jeden z tyłu, pedał – dwa tłoczki z przodu i całą trójkę z tyłu. Użycie obu wprawia w ruch dziewięć tłoczków, co daje pełną siłę hamującą.\nZbliżamy się do Cadaqués. Odpoczynku potrzebuje przede wszystkim dosiadający Aprilii. Od hałasu pędu powietrza i turbulencji omal nie ogłuchł. Naprawdę źle było powyżej 150 km/h. Pomijając to, Caponord daje poczucie bezpieczeństwa. Z uwagi na najniższą wysokość siodła najlepiej nadaje się dla osób o wzroście poniżej 170 cm – będą oni jednak musieli spoglądać przez zniekształcającą obraz szybę. Zbiornik paliwa wznosi się wysoko, a wspaniale podświetlone na niebiesko i czerwono zegary są przejrzyste i dostarczają dużo informacji. Podają nawet temperaturę otoczenia.\nStylowo zaprojektowany kokpit. Podgrzewane rączki kierownicy z płynną regulacją temperatury i odchylająca strumień powietrza szybka dostępne za dopłatą.\nSerce „włoszki” (dwucylindrowa jednostka V 60O) dostarcza specjalizująca się w silnikach austriacka firma Rotax. Charakterystyka jednostki napędowej o mocy maksymalnej 98 KM przypomina KTM-a, jednak ma słabszego kopa. Zwłaszcza na niskich obrotach mającemu taki sobie moment obrotowy Capo przydałoby się więcej mocy. Do 3000 obr/min Aprilia jest oziębła, ognisty temperament zyskuje dopiero od 5000 obr/ /min. Poziom wibracji, reakcje na dodanie gazu i zmianę obciążenia nie dają powodów do narzekań.\nNa krytykę zasługuje ABS marki Bosch. Na granicy blokowania regulator długo otwiera zawory i tłoczki hamulcowe bardzo późno zaciskają się z powrotem. To powoduje wydłużenie drogi hamowania na nieutwardzonej nawierzchni, czemu to- warzyszy delikatne pulsowanie, wyczuwane na dźwigni ręcznej i nożnej. Kolejna wada: obsługa przedniego hamulca wymaga ogromnej siły. To samo dotyczy ciężko pracującej rączki gazu i dźwigni sprzęgła, przy czym sprzęgło jest teraz przynajmniej lepiej dozowalne niż przed rokiem. Możliwości podwozia Caponorda są trochę gorsze od przeciętnych – słaba poręczność, niewystarczająco sprężysty widelec: oceny co najwyżej średnie.\nTriumphowi Tigerowi w tej kategorii możemy dać trochę więcej punktów. Brytyjski drapieżnik zwinnie porusza się w asfaltowej dżungli, na ruchy kierownicy reaguje niemal za bardzo spontanicznie, a dzięki wyjątkowo przyczepnym oponom Michelin Anakee wspaniale składa się w zakręty. Zwłaszcza w trudnych warunkach francuskie ogumienie jest jeszcze lepsze od Metzelera Tourance (BMW) czy Pirelli MT 90 (KTM). Zawieszenia, których skok skrócono w 2004 roku, reagują komfortowo i z wystarczającym tłumieniem. Jednakże widelec ciągle jest za miękki. W ciasne łuki wjeżdża się nieco bez wyczucia. Przy ostrzejszym hamowaniu przednie ko- ło nie do końca daje sobie radę ze zbyt ambitnie zabierającymi się do dzieła zaciskami.\nRysunek pokazuje, że nie da się napełnić obu zbiorników pod korek. Nowa kanapa jest dużo lepsza niż w poprzedniej wersji.\nWizytówką Tygrysa jest silnik. Trzy tłoki – to jasne – jako jedyne w naszej grupie pracują w rzędzie. Najmniejsza pojemność skokowa pojedynczego cylindra, największa elastyczność. Wspaniale zestrojony Triple świetnie reaguje na gaz i płynnie wchodzi na wysokie obroty; jakby miał turbinę. Trzycylindrowy silnik, mający teraz moc 106 KM, praktycznie we wszystkich zakresach obciążeń pracuje swobodnie. A to prychanie na wysokich obrotach! Wspaniałe! Nieco psuje mu reputację szarpanie podczas jednostajnej jazdy przy 2000 obr/min.\nPod względem zużycia paliwa Triumph jest bardzo oszczędny, mimo stosunkowo krótkiego przełożenia, które ma rekompensować niedobór pojemności skokowej – przy 130 km/h wał korbowy Triumpha obraca się 5500 razy na miniutę. BMW R 1200 GS uzyskuje takie tempo przy 4600 obr/min. Motocykl imponuje przy tym ochroną przed wiatrem, którą zapewnia łatwa do regulowania szyba z poliwęglanu. Jednak nie sprzyja ona stabilności. Natomiast do jazdy po prostej do bawarskiej maszyny nie można mieć zastrzeżeń. Podobnie jak Tiger, BMW R 1200 GS niewzruszenie trzyma się toru jazdy. Ciekawe, jak z tym będzie, gdy maszynie przyjdzie dźwigać załadowane kufry Variocase.\nW ogóle warto wspomnieć o systemie bagażowym. W żadnym innym motocyklu kufry nie wpasowują się tak dokładnie w sylwetkę bike’a: żadnych widocznych podpórek i najwęższy tył. Nawet rozciągnięte do maksymalnej szerokości „Variosy” nie sprawiają wrażenie doczepionych na siłę. Przemyślana konstrukcja. Nie ma tu żadnego detalu, który w stosunku do „1150” nie zostałby gruntownie przerobiony. Legenda starego GS-a żyje dalej w „1200”. Tylko inaczej – lżejsza, chudsza, jakby bardziej ażurowa. I do tego stopnia poręczna, że na szosach supersporty trzęsą ze strachu portkami.\nZarysy pokrytych śniegiem szczytów Pirenejów odbijają się w lusterku, nadbrzeżna droga kusi i w stronę Cap Creus pędzimy w zawrotnym tempie. Złożyć się, wyprostować, złożyć się, wyprostować... Horyzont ciągle przeskakuje z lewej strony na prawą. R 1200 GS bezbłędnie trzyma się obranego kursu. Żadnych niespodzianek ze strony podwozia, pełne zaangażowanie boksera.\nPower, łatwość wchodzenia na obroty, kultura pracy – niemal we wszystkich okolicznościach „1200” funkcjonuje lepiej niż „1150”. Nawet gdy na najniższych obrotach, mimo dłuższego skoku, nie ma tego smaczku. Redaktor i były jeździec wyścigowy Guido Stüsser miał jedno marzenie: „Kombinacja obu bokserów, to byłoby to!” Sportowy jeździec daje z siebie wszystko, podrywa starą krowę do lotu, a jej telelever czyściej prowadzi przednie koło po dywanie asfaltowych łatek.\nNowe BMW przenosi więcej wstrząsów, i w ogóle – co dziwi – nie ma tak pewnego zachowania podczas jazdy. Ponadto w ciasnych zakrętach silne reakcje na zmiany obciążenia mogą wyraźnie utrudnić utrzymanie kursu. Z pasażerem „1200” jest wręcz trochę niespokojna, szarpie szeroką kierownicą, co na ciasnych łukach jest nie do pozazdroszczenia. Oczywiście, wpływ pasażera na zachowanie podczas jazdy nie jest specjalnie korzystny. Ale najpierw musi się on wspiąć na ponadmetrowy tron. To niełatwe, zwłaszcza gdy kufry utrudniają zadanie.\nZa to w przypadku ridera jest to prostsze zadanie, ponieważ jego siedzenie można ustawić na jednej z trzech wysokości. Siedzi on też bliżej kierowicy niż na 1150 Adventure i do woli cieszy się ogromnym skrętem przedniego koła. Daniel Lengwenus, doświadczony jeździec, nie ma wątpliwości: „R 1200 GS jest idealny dla szefów dwuosobowych wycieczek”.\nElektrohydrauliczne wspomaganie układu hamulcowego nie zabiera się już tak zdecydowanie do roboty. Do pewnego stopnia jest teraz możliwe łagodne zbliżenie okładzin, dopiero później BMW spowalnia gwałtowniej. Korzystne jest zestrojenie częściowo zintegrowanego ABS-u – dźwignia ręczna aktywuje wszystkie trzy tarcze, a nożna – tylko tylny hamulec. Głupio robi się tylko kiedy przy zjeżdżaniu z góry tylne koło zawiśnie w powietrzu, wtedy bowiem system także z przodu zmniejsza siłę hamowania. Denerwuje pojawiająca się w kokpicie mało przejrzysta informacja o błędzie. Ale mimo wszystko ABS III nawet na szutrze funkcjonuje – podobnie jak cały GS – nad wyraz dobrze.\nNiestety, nie można tego powiedzieć o Suzuki V-Stromie. Jego widelec zaczyna się trząść już na nierównomiernie rozprowadzonym asfalcie i przenosi mocne drgania na kierownic ę. Na bezdrożach japońska „1000” szybko przestaje dawać sobie radę, ponieważ jej zawieszenia za łatwo osiągają granic ę możliwości i po prostu siadają. Żywioł Suzi to równy asfalt. Jej dynamiczny, wspaniale zestrojony silnik V2 piekielnie szybko pozwala osiągnąć koniec prostej. Cztery przepustnice spontanicznie reagują na najdrobniejszą zmianę położenia rączki gazu. A po wrzuceniu szóstego biegu – ustawionego jako nadbieg – liczba obrotów uspokajająco spada.\nTakie zestrojenie trudno uznać za sensowne rozwiązanie na szosie, ponieważ skok pomiędzy piątym i szóstym biegiem jest ogromny. Przyzwyczaić też się trzeba do dziwnego zachowania V-Stroma przy skręcaniu – najpierw cierpi na podsterowność, aby za chwilę wykazać tendencję do zapadania się. Emocje wzbudza też zachowanie seryjnych opon Bridgestone Trailwing, których przyczepność nie przekonuje, a na mokrej nawierzchni potrafią się niespodziewanie uśliznąć.\nZ kolei komfort kanapy, ochrona przed wiatrem i deszczem wypadają w Suzuki całkiem dobrze. W szerokim siodle jest naprawdę wygodnie, a opcjonalna szyba typu Vario umożliwia – dzięki dodatkowemu nakładanemu spojlerowi – dopasowanie do indywidualnych potrzeb. Już seryjnie montowana szyba może być, po odkręceniu dziesięciu śrubek, ustawiana na jednej z trzech wysokości.\nPiękne Cadaqués wyłania się przed siedmioma wspaniałymi. Z daleka widać pobielony wapnem kościół, który króluje nad historyczną wioską rybacką. Imitacje malowideł Salvadora Dali, który pochodzi z tych okolic, zdobią ściany niektórych domów. Nawet w zimie widoki tu jak z albumu. A co dopiero wiosną! Warto tu częściej zaglądać. Zwyczajnie zapakować maszynę i jazda na południe.\nOstateczna rozgrywka miała miejsce na zbudowanym w stylu romańskim moście w miejscowości Besalú. Zakończyła się obowiązkowym w westernie happy endem dla BMW R 1200 GS, które najlepiej godzi wymagania podróżne i enduro, jest też najlepszym kompromisem pomiędzy skrajnymi charakterami Hondy i KTM. Pozostałym współzawodnikom daleko jeszcze – każdemu z innego powodu – do tej konstrukcyjnej konsekwencji w poszerzaniu zakresu zastosowania turystycznego gatunku enduro.


Bayer i Köln zagrają we "Florida Cup 2015" – Bayer 04 Leverkusen – aktualności (transfery, mecze, skład)\nBayer i Köln zagrają we "Florida Cup 2015"\nBayer Leverkusen weźmie udział w pierwszej edycji turnieju towarzyskiego „Florida Cup”, która odbędzie się w styczniu 2015 roku w Orlando (USA). Aptekarze, wraz z lokalnymi rywalami z FC Köln, pokonają ocean, by zmierzyć się z zespołami z Brazylii: Fluminense FC i Corinthians Sao Paulo.\nPiłkarze z Leverkusen w ostatnich latach spędzali zimową przerwę w rozgrywkach ligowych na zgrupowaniu w Algarve w Portugalii. Tym razem przygotowania będą wyglądać nieco inaczej. Oczywiście, istnieje zagrożenie, że powodowany głównie względami marketingowymi udział w turnieju może zaburzyć cykl przygotowawczy między rundami. Argumenty po stronie zwolenników wyjazdu Leverkusen do USA są jednak całkiem mocne: jeśli prawdą są ostatnie doniesienia „Bilda”, Aptekarze mogą zarobić całkiem miłą dla oka sumkę za udział w towarzyskich rozgrywkach. Ponadto jest to świetna okazja do eksploracji nowego rynku.\nPiłkarze Rogera Schmidta 15. stycznia zmierzą się z Fluminense, by dwa dni później zagrać mecz z Corinthians. Barwy drugiego z wymienionych klubów reprezentuje były zawodnik Bayeru, Renato Augusto.\nBayer i Köln (pierwotnie planowano, że jeśli drużyna z Kolonii nie zdecyduje się na wyjazd do USA, zostanie zastąpiona przez FC Augsburg) nie zagrają ze sobą podczas turnieju. Obie drużyny z Niemiec już trzy dni po zakończeniu towarzyskich potyczek na Florydzie rozpoczną zmagania w ramach rundy wiosennej Bundesligi.


Napalona ROZA spotkajmy się i poflirtujmy\n© poznaj napalone ROZA lub podobną 2019\nKoniec z telefonami typu partyline, dziewczyny często nadużywały tej usługi obiecując spotkania i nie wywiązujac sięz obietnic. Dobra zmiana jest wszędzie. Na imie mam ROZA pragnę byś się ze mna skontaktował i poznał mnie osobiście przez internet, czekam być może właśnie na Ciebie, jeśli tylko masz ochotę na seks? Jeśli masz jakies seksualne marzenia i lubisz napalone ? to Ja ROZA, mam nadzieję, że nie jest dla Ciebie ważne czy jestem dziewicą, niedoświadczoną panną, nie dopieszczoną mężatką, wygłodniałą rozwódką czy też kobietą pragnącą zrealizować swoje ukryte seksualne marzenia. Jestem gorąca i wilgotna a na taki seks zdecydowałam się dlatego bo poznawanie przez internet jest szybkie, dyskretne i ma ogromny zasięg a co najważniejsze jest opcja by przed spotkaniem zobaczyć się i uwierzytelnić przed kamerką. Daje to pewność spotkania dokładnie z tym z kim pragnę iść do łóżka i zabezpiecza mnie przed różnymi możliwymi niebezpiecznymi sytuacjami (osobami). Kocham seks, lubię go w formie delikatnej i ostrej ale w seksie nie liczy się tylko sama 5 minutowa kopulacja. Liczy się oprawa, wzajemne spełnianie potrzeb, wspólny orgazm który się pamięta, smak ciałą, potu, spermy a dla mężczyzn kobiecych mokrych warg sromowych. Nie brak uczucia czy miłości pcha kobiety do spontanicznego internetowego seksu czy zdrady tylko brak spełnienia, niedosyć bodźców, brak dobrych orgazmó w odpowiedniej ilości. Jest tutaj dużo, tysiące czy dziesiątki tysięcy takich dziewczyn i kobiet w różnym wieku, są lesbijki, są mężczyźni i geje każdy pragnie ciepła, przytulania ale najbardziej właśnie seksu, Tego seksu. Wymarzonego, spontanicznego, dyskretnego spełniajacego wszystkie marzenia i potrzeby, te zwykłe i te mroczne. Ja ROZA np. krępuję się, wstydzę ale pewnie tak ma każdy z Nas, że wzbrania się powiedzieć partnerowi, narzeczonemu, mężowi, żonie o niektórych swoich potrzebach erotycznych lub marzeniach. Dzięki internetowi można je bezpiecznie zrealizować z drugą podobnie potrzebującą osobą. TY wybierasz. Wybranka Będzie Twoją nagą boginią z cipką rozpaloną żądzą pożądania, mokra i drżąca z podniecenia oczekujaca spełnienia swych ukrytych żądz ale w zamian realizująca także Twoje pragnienia. Nie musimy nic o sobie wiedzieć, nie musimy znać swoich imion ale możemy powiedzieć sobie wszystko na temat naszych seksualnych potrzeb, zrealizować każdy scenariusz, zrobić każde "świństwo" na jakie wspólnie się zgodzimy bo to być może Nasze pierwsze i ostatnie spotkanie. Rozejdziemy się zabierając ze sobą tejemnice tego co się wydarzyło i nigdy się nie spotkamy. Zostanie nam tylko wspomnienie i radość ze zrealizowanych seks marzeń. Odwagi, Czekam by z Tobą zrobić TO czego nigdy nie robiłam z nikim.\nNapalona ROZA spotkajmy się i poflirtujmy ROZA, jestem napalona i mokra, zapraszam na gorący seks. Bez sextelefonów i smsów, realne spotkanie, flirt Cię nie omine. Lubisz napalone? Masz ochotę na seks? Poznajmy się już dziś [anons Napalona, ROZA, sexoferta, seks anonse, seks spotkania, seks przygody, kontakt przez telefon, bezpośrednie telefony, kontakt email, weryfikacja przez kamerke, prawdziwe seks kontakty, kontakty bez sms]


❓ Jak długo trwa teraz? - Opracowanie Zbiorowe | Porównaj ceny książek, oceny i recenzje - upolujksiazke.pl\nJak długo trwa „teraz”?\nwww.matras.pl papier 39,99 zł 29,44 zł\nPoprzednia książka od NewScientist, autorstwa Grahama Lawtona - Początki (prawie) wszystkiego, była niezwykle pasjonującą i ciekawą lekturą, dzięki której dowiedziałem się o początkach wielu rzeczy. Z tego właśnie powodu sięgnąłem po kolejny tytuł od NewScientist, czyli Jak długo trwa teraz?Książka zawiera w sumie 191 pytań i odpowiedzi z rubryki Ostatnie słowo z magazynu NewScientist pod redakcją Franka Swaina, podzielonych na 11 kategorii. Rubryka ta istnieje od ponad 10 lat i każdego tygodnia skrzynka mailowa pęka w szwach od pytań dociekliwych czytelników i co tydzień najlepsze odpowiedzi na pytania są publikowane na łamach czasopisma. Dlaczego nie kichamy podczas snu? Co sprawiło, że Pluton przestał być planetą? Skąd się biorą bąbelki? Czy cząstki elementarne mogą mieć kolor? Jak młodo można umrzeć ze starości? Co się dzieje, kiedy jedna czarna dziura wchłania drugą? I czy odciski palców człowieka zmieniają się z wiekiem? Czy morze pachnie rybami, czy też ryby morzem? Gdzie jest koniec tęczy? Ile danych znajduje się w sieci WWW?Sięgając po tę książkę liczyłem, że odpowiedzi na wszystkie zawarte tutaj pytania udzieli mała grupka osób, pasjonatów, którzy mają szeroką wiedzę i popularyzują naukę. Tymczasem jest zgoła inaczej - każdy może bowiem udzielić odpowiedzi, nie tylko specjaliści, czy naukowcy z danej dziedziny. Powoduje to niestety, że poziom naukowy tych odpowiedzi jest chwilami bardzo nierówny. Niekiedy dana osoba ciekawie tłumaczy podstawowe zjawiska, a następnie wyczerpująco udziela odpowiedzi na zadane pytanie, ale inna robi to dość lakonicznie i zdecydowanie mniej zrozumiale. Zdarza się też, że często mamy odpowiedzi, które można streścić do zwykłego "nie wiadomo", ale bez większej refleksji nad danym zagadnieniem, czy prób dłuższego wyjaśnienia dlaczego nie wiemy czegoś. Ponadto, zauważyłem kilka błędów merytorycznych, ale trudno mi powiedzieć, czy wynikają one z przekładu, czy już były w oryginale. Pomimo pewnych wad, zebrane tutaj pytania i odpowiedzi pozwalają poszerzyć wiedzę czytelnika i to z wielu dziedzin nauki. Przy okazji znajdziemy tutaj także odpowiedzi na pytania, nad którymi z reguły się nie zastanawiamy się, a nawet jeśli, to rzadko mamy czas, żeby znaleźć na nie odpowiedzi. Sam dowiedziałem się wielu interesujących faktów na temat codziennych zjawisk wokół mnie i na pewno zgłębię jeszcze niektóre tematy. Pokazuje to, że książka ta rozbudza ciekawość świata i wyzwala w czytelniku chęć do zadawania pytań i samodzielnego poszukiwania odpowiedzi.Do książkowej sesji posłużyły skarpetki The Traveler od Many MorningsPomimo pewnej nierówności, jeśli chodzi o poziom naukowy, książka Jak długo trwa teraz? to tytuł, który warto przeczytać i z pewnością dowiemy się z niej wielu nowych rzeczy. Zawarto tutaj aż 191 niecodziennych, niekiedy nawet dziwnych pytań na temat otaczającego nas świata i nie tylko. Ocena: 6/10Za możliwość przeczytania książki serdecznie dziękuję Wydawnictwu Insignis!Tytuł: Jak długo trwa teraz?Autor: opracowanie zbioroweTłumaczenie: Maria BrzozowskaWydawnictwo: InsignisData wydania: 14.10.2020Liczba stron: 400ISBN:9788366360839


Prosty sposób na tworzenie wyjątkowych zdjęć ślubnych | reflink.pl\nStrona główna » Fotografia » Prosty sposób na tworzenie wyjątkowych zdjęć ślubnych\nFotografowie ślubni mają to do siebie, że nieraz tak bardzo skupiają się na swojej pracy, że zaczynają przejmować rolę pary młodej – sami chcą być w centrum uwagi, bo sądzą, że to od nich zależy pomyślność i przebieg uroczystości. Potrafią biegać po kościele z całym swoim sprzętem, nerwowo ustawiając gości i zmieniając ich pozycje oraz prosząc o zmienienie mimiki twarzy. Nie chcą stracić żadnej chwili z wydarzenia, dlatego też tworzą setki zdjęć w ciągu zaledwie kilkudziesięciu minut, zmuszając się do ich późniejszego przeglądania i wybierania tych, które nadają się do pokazania klientom.\nWięcej nie znaczy jednak lepiej. Czasem to ta jedna zaplanowana fotografia ślubna potrafi być tak piękna i oryginalna, że cała reszta zdjęć przestaje mieć dla pary młodej jakiekolwiek znaczenie. Oczywiście w kilku momentach na pewno warto wyciągnąć aparat – gdy dojdzie do składania przysięgi lub zakładania samych obrączek. Niektóre z tych tylko teoretycznie “kluczowych” wydarzeń można jednak spokojnie pominąć.\nNikt nie lubi, gdy narusza się jego prywatność. Nikt nie chce pokazywać przed innymi ludźmi wszystkich swoich emocji i targających nim uczuć. A nieraz ta źle stworzona fotografia ślubna odsłania przed odbiorcami najciemniejsze i najgorsze strony poszczególnych osób. Fotograf musi zadbać więc o to, by do takich sytuacji nie dopuścić. A nieraz jednak tak bardzo zaczyna on koncentrować się na ukazaniu wszystkich szczerych emocji, że nie dopuszcza do siebie myśli, iż ktoś może nie chcieć być fotografowany. Że podpity wujek Krzysiek nie ma ochoty na uczestnictwo w sesji rodzinnej, bo ledwo daje radę utrzymać się na nogach, a jako że i tak dostał już solidną naganę od swojej żony, nie ma zamiaru tego powtarzać już po zaprezentowaniu zdjęć z wesela.\nFotograf ślubny musi mieć wyczucie – powinien stawiać się w sytuacji osób drugich i obserwować ich zachowania, aby przypadkiem nie stać się aktywnym uczestnikiem bójki czy awantury. Delikatność w tym zawodzie jest jak najbardziej wskazana i doceniana przez usługobiorców.\nOpublikowano w kategorii: Fotografia, Praca\nTagi wpisu: fotograf ślubny, fotografia ślubna, profesjonalny fotograf ślubny, prywatność, zdjęcia ślubne\nNawigacja: Strona główna » Fotografia » Prosty sposób na tworzenie wyjątkowych zdjęć ślubnych


Kowieńskie spotkania z kulturą - Związek Polaków na Litwie\nKowieńskie spotkania z kulturą\nGoście z macierzy w kowieńskim kościele\nOstatnio Kowno może się pochwalić tym, że obecna jest w nim i promowana polska kultura. W ubiegłą niedzielę na Mszy św. w kościele karmelickim pw. św. Krzyża wraz z ojcem Emilianem przy ołtarzu mogliśmy ujrzeć osoby w strojach góralskich i usłyszeć kapelę. Do Kowna zawitał Zespół Pieśni i Tańca „Kompanija” spod Rzeszowa, z gminy Boguchwała. Zespołem kierują Marcin Zych i Janusz Witek. Zespołowi i kapeli patronuje Towarzystwo Krzewienia Kultury Regionalnej w Boguchwale, którego prezesem zarządu jest pani Zdzisława Maria Dudek.\nPo Mszy św. ponad 40-osobowy barwny orszak ruszył w stronę kowieńskiej starówki, do Centrum Wielokulturowego. Przemarsz przez miasto w polskich strojach ludowych zrobił duże wrażenie. A na miejscu na gości z Polski czekało artystyczne powitanie poetyckimi strofami Wieszcza Adama Mickiewicza o Wilii i Świteziance w wykonaniu kowieńskiego zespołu folklorystycznego „Kotwica”, tak pięknie opisującymi Kowno i Litwę. Następnie przyszła kolej na popisy gości z Boguchwały i już dosłownie zapierało dech od góralskich tańców, piosenek, dziarskiego grania kapeli.\nDalszy ciąg przyjacielskiego spotkania przebiegał w siedzibie Kowieńskiego Oddziału Związku Polaków na Litwie, gdzie dzielono się informacją, serdecznie obcowano.\nWraz z rodakami z odległej Boguchwały gościliśmy również obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Kowna do pracy. Wśród nich jest też wielu Polaków katolików, którzy co niedzielę przychodzą na polską Mszę św. do karmelickiego kościoła. Nie zostawiamy ich samych, zapraszamy do siebie. Tak też było ostatniej niedzieli, kiedy na przyjacielskim spotkaniu śpiewali piosenki po polsku i ukraińsku. W ten sposób ubogacili to miłe popołudnie o jeszcze jeden akcent.\nPoprzedni artykuł „Macierz Szkolna” – sukcesy i wyzwania\nNastępny artykuł Adwentowy wieczór


Fotografia cyfrowa. Wydanie III [Ben Long] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00208 006885 21546628 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Ben Long Liczba stron: 560\nISBN: 83-246-0212-7 Data wydania: 2006-07-13\nW książce 'Fotografia cyfrowa. Wydanie III' znajdziesz informacje, dzięki którym wykonasz wspaniałe zdjęcia. Poznasz budowę aparatu cyfrowego i dowiesz się, do czego służą programy tematyczne, przysłona, migawka i inne elementy sterujące. Wyposażysz cyfrową ciemnię w niezbędny sprzęt i oprogramowanie. Nauczysz się fotografować w różnych warunkach oświetleniowych, dobierać ręcznie parametry ekspozycji i poprawiać nieudane zdjęcia za pomocą aplikacji graficznych.\nIDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREŒCI SPIS TREŒCI KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOŒCIACH O NOWOŒCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl Fotografia cyfrowa. Wydanie III Autor: Ben Long T³umaczenie: Zbigniew Waœko ISBN: 83-246-0212-7 Tytu³ orygina³u: Complete Digital Photography, Third Edition Format: B5, stron: 560 Kompendium wiedzy dla mi³oœników fotografii cyfrowej (cid:127) Poznaj rodzaje aparatów cyfrowych (cid:129) Opanuj regu³y kompozycji i zasady doboru parametrów naœwietlenia (cid:129) Wykorzystaj mo¿liwoœci cyfrowej ciemni Coraz liczniejsze rzesze u¿ytkowników ulegaj¹ magii fotografii cyfrowej. Aparaty cyfrowe przesta³y byæ jedynie zabawk¹ u¿ywan¹ przez amatorów w trakcie wakacyjnych wycieczek i rodzinnych spotkañ; sta³y siê równie¿ narzêdziem w rêkach fotografów i reporterów. Ceny aparatów cyfrowych spadaj¹ niemal tak szybko, jak rosn¹ ich mo¿liwoœci, a komputerowa korekcja fotografii sta³a siê ogromnym atutem tej technologii. Nadal jednak uniwersalne regu³y, opracowane dziesi¹tki lat temu, dotycz¹ce kompozycji, oœwietlenia, przys³ony i migawki, pozostaj¹ aktualne. Trzeba je poznaæ, aby robiæ zdjêcia, które zachwyc¹ innych. W ksi¹¿ce „Fotografia cyfrowa. Wydanie III” znajdziesz informacje, dziêki którym wykonasz wspania³e zdjêcia. Poznasz budowê aparatu cyfrowego i dowiesz siê, do czego s³u¿¹ programy tematyczne, przys³ona, migawka i inne elementy steruj¹ce. Wyposa¿ysz cyfrow¹ ciemniê w niezbêdny sprzêt i oprogramowanie. Nauczysz siê fotografowaæ w ró¿nych warunkach oœwietleniowych, dobieraæ rêcznie parametry ekspozycji i poprawiaæ nieudane zdjêcia za pomoc¹ aplikacji graficznych. (cid:129) Zasada dzia³ania i budowa cyfrowych aparatów fotograficznych (cid:129) Dobór sprzêtu i aplikacji do cyfrowej ciemni (cid:129) Korzystanie z programów tematycznych (cid:129) Rêczne dobieranie parametrów ekspozycji (cid:129) Makrofotografia (cid:129) Korzystanie z filtrów (cid:129) Przenoszenie zdjêæ do komputera (cid:129) Techniki korekcji zdjêæ cyfrowych (cid:129) Przygotowywanie zdjêæ do druku i publikacji w internecie Dziêki wiadomoœciom z tej ksi¹¿ki staniesz siê prawdziwym cyfrowym artyst¹ SpiS treści po d z i ę k o w a n i a\tr o z d z i a ł 1 w p r o w a d z e n i e Dla kogo przeznaczona jest ta książka? Czym jest fotografia cyfrowa? Cyfrowe ABC: kilka podstawowych faktów r o z d z i a ł 2 J a k d z i a ł a c y f r o w y a p a r a t\tf o t o g r a f i c z n y Trochę tradycji, trochę nowoczesności Szczypta teorii kolorów Jak działa matryca CCD? Liczenie elektronów Tablice „Jedno CCD i bez interpolacji” Trzeba to poskładać Kompresja i przechowywanie obrazów Powrót do rzeczywistości r o z d z i a ł 3 po d S t a w y f o t o g r a f i i — k r ó t k i e w p r o w a d z e n i e Obiektywy Ogniskowa Obiektywy o stałej i zmiennej ogniskowej Ekspozycja: przysłona, czas otwarcia migawki oraz ISO Wzajemność czasu i przysłony Szybkość obiektywu ISO albo inaczej — „Postaraj się być bardziej czuły” Podsumowanie Prawie to samo 13 15 20 21 21 25 26 27 30 31 33 38 39 41 42 43 44 46 46 48 50 52 53 54 54   Spis treści r o z d z i a ł 4 O c e n i a n i e c y f r o w y c h z d J ę ć Słowo o ilustracjach zamieszczonych w książce Nie wszystko, co widać na ekranie, ma znaczenie Osiem najważniejszych problemów fotografii cyfrowej Szum Problemy z kolorami Szczegóły i ostrość Problemy z ekspozycją Zniekształcenia geometryczne „Powód?! Nie potrzeba nam żadnego powodu!” — złe też może być dobre r o z d z i a ł 5 w y b ó r c y f r o w e g o a p a r a t u\tf o t o g r a f i c z n e g o Budżet Podstawy anatomii aparatu cyfrowego Rozdzielczość Wybór rozdzielczości Ile zyskujemy dzięki dodatkowemu megapikselowi? Podstawowe elementy sterujące Sterowanie ekspozycją Pomiar światła Budowa aparatu cyfrowego Elementy i funkcje aparatu Obiektyw Zoom cyfrowy Sterowanie ostrością Migawka i przysłona Przetwarzanie obrazu Lampa błyskowa Kształt i konstrukcja korpusu Pomocniczy wyświetlacz LCD Mocowanie aparatu na statywie Buforowanie obrazu Tryb zdjęć seryjnych Tryb filmowy Zdjęcia czarno-białe Samowyzwalacz i pilot zdalnego sterowania Szybkość działania aparatu Przeglądanie zdjęć Nośnik pamięci i złącza wejścia-wyjścia Nośnik pamięci 55 56 56 57 58 59 62 65 67 68 69 70 71 72 74 76 77 78 82 86 102 103 112 113 115 116 122 126 128 129 130 130 131 132 133 134 135 137 138 Co znajdziesz w pudełku? Akumulatory Funkcje dodatkowe Co powinienem kupić? r o z d z i a ł 6 k o m p l e t o w a n i e w y p o S a ż e n i a c y f r o w e J c i e m n i Wybór systemu operacyjnego r o z d z i a ł 7 System Mac OS System Windows Budowanie własnego systemu Pamięć RAM Prędkość procesora Pamięć masowa Monitory Oprogramowanie Programy do edycji obrazów Oprogramowanie do edycji zdjęć panoramicznych Kompresja falkowa Oprogramowanie do katalogowania obrazów Oprogramowanie do odzyskiwania plików Akcesoria S e S J a z d J ę c i o w a Ustawienia wstępne aparatu Ustawienia rzadko zmieniane Ustawienia sesyjne Wybór trybu fotografowania Balans bieli Pomiar światła Wyostrzanie, nasycenie i kontrast Czułość (ISO) Kadrowanie i ostrość Długość ogniskowej Ostrość Pomiar światła O czym informuje światłomierz? Wybór metody pomiaru światła Podstawy fotografowania z lampą błyskową Tryby pracy lampy błyskowej Balans bieli a światło lampy błyskowej Spis treści  145 145 148 150 151 152 152 153 153 154 154 155 156 160 160 164 165 165 167 168 169 170 170 174 174 179 183 184 184 187 187 191 201 201 205 210 211 214  Spis treści r o z d z i a ł 8 r o z d z i a ł 9 Zasilanie i pamięć Poczuj moc Nośniki pamięci A to dopiero początek! Rę c z n e u S t a w i a n i e p a r a m e t r ó w e k S p o z y c J i Ruch na fotografiach Głębia ostrości Czas otwarcia migawki a głębia ostrości Kontrola zakresu tonalnego Dla tych, którzy nie znają się na histogramach Szczegóły szczegółów Ustawianie parametrów ekspozycji Kompensacja ekspozycji Tryby priorytetów i tryb manualny Wzajemność czasu i przysłony Kontrola czułości (ISO) Ekspozycja w praktyce Zamierzone niedoświetlenie fotografii Ustawienia manualne O bracketingu i histogramach Unikanie purpurowej otoczki Wszystko pod kontrolą z d J ę c i a S p e c J a l n e Makrofotografia Optymalna długość ogniskowej Ustawianie ostrości Mała głębia ostrości Fotografia czarno-biała Fotografowanie w podczerwieni Zdjęcia panoramiczne Przygotowanie aparatu do zdjęć panoramicznych Ekspozycja zdjęć panoramicznych Fotografuj z uwagą Fotografowanie na potrzeby internetu Rozmiar i jakość obrazu Niech zdjęcie pozostanie czytelne Nareszcie — zastosowanie dla zoomu cyfrowego 218 218 220 223 225 226 229 232 234 236 240 243 244 245 246 246 249 251 253 255 257 258 259 260 261 262 262 264 265 268 271 275 276 280 280 281 281 Fotografowanie na potrzeby wideo Korzystanie z filtrów Rodzaje filtrów Rozszerzenia obiektywu Fotografowanie w warunkach ekstremalnych Brud, kurz i piasek a aparaty cyfrowe Woda a aparaty cyfrowe Aparat, który zmarzł Gorący klimat a aparaty cyfrowe r o z d z i a ł 10 pr z y g o t o w y w a n i e o b r a z ó w d o\te d y c J i Przenoszenie i katalogowanie obrazów Transfer danych Porządkowanie plików Przygotowanie środowiska edycyjnego Jeszcze kilka słów o kolorach Systemy zarządzania kolorem Zasada działania systemu zarządzania kolorem Konfigurowanie systemu zarządzania kolorem Podgląd wydruku w Photoshopie CS Otwieranie obrazu Przygotowanie obrazu Nowa rozdzielczość obrazu Zmiana rozmiarów obrazu Ćwiczenie. Zrozumieć, czym jest rozdzielczość Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Wywołaj okno dialogowe Image Size (Rozmiar obrazka) Etap 3. Zmiana rozmiarów bez ponownego próbkowania Etap 4. Zmiana rozmiarów i ponowne próbkowanie Ćwiczenie. Kadrowanie i zmiana wielkości obrazu Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Oceń zdjęcie Etap 3. Skadruj obraz Etap 4. Edycja obrazu Etap 5. Zapisz kopię Etap 6. Zmień rozmiary obrazu Kiedy powinniśmy zmieniać rozmiary? Do dzieła! Spis treści  281 282 284 287 287 288 288 289 290 293 294 294 297 298 299 301 302 303 313 314 315 315 316 319 319 319 319 321 322 322 322 322 323 323 324 327 327  Spis treści r o z d z i a ł 11 k o r e k c J a t o n a l n a f o t o g r a f i i c y f r o w y c h Powtórka z histogramów Ćwiczenie. Próba korekcji obrazu za pomocą polecenia Brightness/Contrast (Jasność/Kontrast) Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Dopasuj jasność obrazu Etap 3. Dopasuj kontrast obrazu Etap 4. Poddaj się Ćwiczenie. Posteryzacja Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Dokonaj posteryzacji obrazu Etap 3. Oceń zniszczenia Poziomy Ćwiczenie. Dopasowanie poziomów wejścia Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Dopasuj punkt czerni Etap 3. Dopasuj punkt bieli Etap 4. Poeksperymentuj z suwakiem gamma Czy należy martwić się utratą danych? Ćwiczenie. Korekcja poziomów w praktyce Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Dopasuj punkt czerni Etap 3. Dopasuj punkt bieli Etap 4. Dopasuj wartość współczynnika gamma Etap 5. Ponownie dopasuj punkt bieli Etap 6. Zapisz plik Krzywe Ćwiczenie. Korekcja tonalna za pomocą krzywych Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Dopasuj punkt czerni Etap 3. Dopasuj punkt bieli Etap 4. Dopasuj wartość współczynnika gamma Poziomy i krzywe a kolory w obrazie Ćwiczenie. Korekcja barwna za pomocą krzywych Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Sprawdź histogram Etap 3. Dopasuj punkt bieli Etap 4. Dodaj punkt środkowy Etap 5. Zmień kolorystykę kwiatu na cieplejszą 329 330 332 332 333 335 336 336 336 336 337 338 339 339 339 341 343 345 346 347 348 349 349 349 351 352 356 356 357 357 359 360 362 362 363 363 364 364 Ćwiczenie. Korekcja barwy i nasycenia Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Dopasuj poziomy Etap 3. Dopasuj nasycenie Co wiemy do tej pory? r o z d z i a ł 12 tw ó J w ł a S n y a r S e n a ł Pędzle i stemple Pędzle Aerografy Stemple i narzędzia do klonowania Rozjaśnianie i ściemnianie Maski Narzędzia do tworzenia i edycji masek Narzędzia zaznaczania Malowanie maski Narzędzia do zaznaczania kolorów Narzędzia specjalne Zapisywanie masek Zamaskowany czy coś w tym rodzaju Ćwiczenie. Tworzenie złożonych masek Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Utwórz maskę Etap 3. Wczytaj utworzoną maskę Etap 4. Zmiękcz tło Etap 5. Oszacuj rezultaty dotychczasowej pracy Etap 6. Utwórz maskę gradientową Etap 7. Wypróbuj nową maskę Etap 8. Utwórz jeszcze jedną maskę Etap 9. Zmiękcz tło Warstwy Podstawy Warstwy dopasowania (korekcyjne) Maski warstw Pozostałe narzędzia edycyjne Polecenie Selective Color (Kolor selektywny) Unikalne narzędzia Twojego programu Spis treści  367 369 369 369 371 373 374 374 375 376 379 379 381 382 383 384 385 386 387 388 388 389 390 391 393 393 394 395 396 396 397 401 403 404 404 404 10 Spis treści r o z d z i a ł 13 po d S t a w o w e t e c h n i k i e d y c y J n e Maskowanie zaawansowane Ćwiczenie. Maskowanie za pomocą maski warstwy Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Utwórz warstwę dopasowania Etap 3. Przygotuj maskę warstwy Etap 4. Zamaluj sylwetki Etap 5. Zamaluj pierwszy plan Ćwiczenie. Maski bazujące na zawartości obrazu Etap 1. Otwórz plik i przygotuj obraz Etap 2. Utwórz maskę Etap 3. Zmodyfikuj maskę Etap 4. Udoskonal maskę Etap 5. Wczytaj i zastosuj maskę Etap 6. Skoryguj wygląd nieba Tok pracy Wstępne porządki Prostowanie obrazu Usuwanie szumów Usuwanie kurzu i plam Usuwanie efektu czerwonych oczu Korekcja zniekształceń beczkowych i poduszkowych Usuwanie aberracji chromatycznych Ćwiczenie. Zmniejszanie nasycenia kolorów w przebarwionych obszarach Etap 1. Zaznacz pierwszy z przebarwionych obszarów Etap 2. Utwórz warstwę dopasowania Hue/Saturation (Barwa/Nasycenie) Etap 3. Określ zakres kolorów stanowiących przebarwienie Etap 4. Zmniejsz nasycenie wyselekcjonowanego zakresu kolorów Etap 5. Rozszerz zakres kolorów do modyfikacji Etap 6. Oceń rezultaty Korekcja barwna i tonalna Korekcja kolorów za pomocą warstw Korekcja balansu bieli Korekcja efektu winietowania Edycja Stosowanie efektów poprzez malowanie Skalowanie Skalowanie w dół Skalowanie w górę 405 406 406 407 407 408 409 409 411 412 413 413 415 415 416 417 422 422 424 435 436 437 437 438 439 439 439 440 440 441 442 443 447 448 450 450 451 452 452 r o z d z i a ł 14 Wyostrzanie Jak działa wyostrzanie? Ostrość — nie zawsze znaczy to samo Ćwiczenie. Wyostrzanie przez malowanie Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Przygotuj warstwy Etap 3. Określ maksymalną wartość wyostrzania Etap 4. Zamaskuj cały obraz Etap 5. Wyostrz obszar oczu Etap 6. Zamaskuj kontury twarzy Etap 7. Zamaskuj włosy i skórę e f e k t y S p e c J a l n e Symulowanie głębi ostrości Ćwiczenie. Zmniejszanie głębi ostrości obrazu Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Przygotuj gradient Etap 3. Utwórz maskę na podstawie gradientu Etap 4. Zastosuj rozmycie Etap 5. Dopasuj kształt maski Etap 6. Ostatecznie rozmyj obraz Rozmycie soczewkowe w programie Photoshop Tworzenie płaszczyzn głębokości Łączenie zdjęć panoramicznych Konwersja obrazów kolorowych na obrazy w skali szarości Metody konwersji Tworzenie obrazów z ręcznie malowaną tintą Malowanie pędzlem z niską wartością krycia Malowanie obrazów pozbawionych kolorów Malowanie narzędziem History Brush (Pędzel historii) Dodawanie tekstury, ziarna i „tradycyjnego” wyglądu Dodawanie ziarna Ćwiczenie. Dodawania ziarna do obrazu Etap 1. Utwórz warstwę zawierającą wzór szumu Etap 2. Zmień tryb mieszania warstwy Etap 3. Zmniejsz krycie warstwy z szumem Dodawanie tekstury i rys Retuszowanie portretów Kompozycje Przygotowanie do druku Spis treści 11 454 454 458 458 459 459 460 461 461 462 462 465 466 466 467 468 469 469 470 471 471 473 475 479 480 482 483 483 484 485 486 488 488 489 489 490 490 492 494 12 Spis treści r o z d z i a ł 15 pu b l i k o w a n i e f o t o g r a f i i c y f r o w y c h Wybór drukarki Drukarki atramentowe Drukarki laserowe Drukarki termosublimacyjne Wybór papieru Wybór atramentu Drukowanie Wybór rozdzielczości Wybór rozdzielczości drukowania na drukarce atramentowej Wybór rozdzielczości drukowania na drukarce laserowej Drukowanie a system zarządzania kolorem Korekcja obrazu przed wydrukiem Ćwiczenie. Przygotowywanie obrazu do druku na maszynie offsetowej Etap 1. Otwórz plik Etap 2. Porozmawiaj z drukarzem Etap 3. Ustal zakres tonalny obrazu Etap 4. Oszacuj obraz Drukowanie za pośrednictwem internetu Publikowanie fotografii cyfrowych w internecie Podsumowanie d o d a t e k a wa r t o p r z e c z y t a ć d o d a t e k b z a w a r t o ś ć cd-rom- u S ł o w n i c z e k S k o r o w i d z 495 496 497 501 501 502 503 504 504 505 507 508 509 512 512 512 512 513 513 515 517 519 521 523 541 R o z d z i a ł 2 Jak działa cyfRowy apaRat fotogRaficzny ? w rozdziale: \tTrochę tradycji, trochę nowoczesności \tSzczypta teorii kolorów \tJak działa matryca CCD \tKompresja i przechowywanie obrazów \tPowrót do rzeczywistości Matryca CCD czuła na kolor niebieski Obiektyw Światło Matryca CCD czuła na kolor czerwony Matryca CCD czuła na kolor zielony r o s e c o r P 25 26 Fotografia cyfrowa. Wydanie III Dzisiaj każdy, kto dysponuje współczesnym, „w pełni zautomatyzo- wanym” aparatem fotograficznym, może wykonać zdjęcie o zadzi- wiająco dobrej jakości. Jednak fotografia poważna — zarówno na poziomie profesjonalnym, jak i hobbystycznym — wciąż wymaga dużego doświadczenia, umiejętności i wiedzy. Jakość odbitki tworzonej w klasycz- nej ciemni zależała od takich czynników jak: rodzaj i gatunek papieru foto- graficznego, jakość stosowanych chemikaliów oraz sposób ich przygotowa- nia. Wykwalifikowany fotograf musiał posiadać dogłębną wiedzę na temat stosowanych papierów, odczynników chemicznych i sprzętu. W fotografii cyfrowej jest podobnie. Aby móc w pełni wykorzystać moż- liwości aparatu i oprogramowania do obróbki obrazów cyfrowych, musimy znać i rozumieć pewne podstawowe zasady tworzenia obrazów w techno- logii cyfrowej. Jak już o tym mówiliśmy w rozdziale 1., tak naprawdę jedyną różnicą po- między cyfrowym i tradycyjnym aparatem fotograficznym jest to, że aparaty cyfrowe nie rejestrują zdjęć na błonie filmowej. Ta jedyna (ale fundamental- na!) różnica określa jednak sposób funkcjonowania wszystkich pozostałych mechanizmów urządzenia — od obiektywu po światłomierz. Znajomość za- sad działania aparatu umożliwi Ci wybór modelu odpowiedniego do Twoich potrzeb, a w przyszłości pomoże zrobić z niego jak najlepszy użytek. Trochę Tradycji, Trochę nowoczesności Podobnie jak to się dzieje w przypadku aparatów służących do wykony- wania fotografii tradycyjnych, również aparat cyfrowy zapisuje obrazy, wykorzystując w tym celu obiektyw skupiający światło na płaszczyźnie ogniskowej. W aparacie tradycyjnym obiektyw skupia światło i kieruje je za pomocą przesłony oraz migawki na fragment błony filmowej umiesz- czonej na płaszczyźnie ogniskowej. Zmieniając wartość przesłony oraz czas otwarcia migawki, fotograf jest w stanie kontrolować sposób naświetlenia filmu. Jak się jeszcze przekonamy, odpowiednia kontrola ekspozycji umoż- liwia wykonującemu zdjęcie zmianę sposobu, w jaki aparat „zatrzymuje” ruch, regulację kontrastu i nasycenia kolorów oraz określenie tego, na któ- re partie obrazu powinna być ustawiona ostrość. W aparacie cyfrowym zamiast błony filmowej na płaszczyźnie ognisko- wej umieszczony jest przetwornik obrazu. Jest to specjalny światłoczuły układ scalony. Obecnie stosowane są dwa rodzaje takich przetworników: CCD (ang. Charge-Coupled Device) i CMOS (ang. Complementary Metal Oxi- de Semiconductor). Oba spełniają taką samą rolę, ale częściej stosowane są przetworniki CCD. Kiedy robisz zdjęcie aparatem cyfrowym, przetwornik próbkuje światło docierające przez obiektyw i przetwarza je na sygna- ły elektryczne. Sygnały te są następnie wzmacniane i przesyłane do prze- twornika analogowo-cyfrowego (A/C), który nadaje im postać cyfr. Na końcu zaimplementowany w aparacie komputer przetwarza zgromadzone w ten sposób dane cyfrowe, które potem są zapisywane w pamięci jako nowy obraz (rysunek 2.1). Rozdział 2 Jak działa cyfrowy aparat fotograficzny? 27 Aby jednak naprawdę zrozumieć sposób funkcjonowania cyfrowego aparatu fotograficznego, musisz najpierw zaznajomić się choć trochę z te- orią kolorów. Rysunek 2.1. Początkowo światło dociera do cyfrowego aparatu fotograficznego, tak samo jak to się dzieje w przypadku aparatu do fotografii tradycyjnej. Nie jest ono jednak ogniskowane na błonie filmowej, tylko zostaje przetworzone przez specjalny układ elektroniczny; na podstawie danych pochodzących z tego układu wewnętrzny komputer tworzy obraz szczypTa Teorii kolorów W 1861 roku James Clerk Maxwell poprosił fotografa Thomasa Suttona (wynalazcę lustrzanki jednoobiektywowej) o pomoc w wykonaniu trzech czarno-białych fotografii kokardy zrobionej ze wstążki w szkocką kratę. Maxwell chciał sprawdzić w praktyce swoją teorię na temat możliwości tworzenia kolorowych zdjęć. Sutton miał za każdym razem stawiać przed obiektywem filtr w innym kolorze — najpierw czerwonym, potem zielonym i na końcu niebieskim. Po wywołaniu filmu Maxwell wykonał rzut wszyst- kich trzech fotografii na ekran z zastosowaniem trzech rzutników wypo- sażonych w te same filtry1, którymi fotograf operował w trakcie robienia zdjęć. Kiedy obrazy zostały nałożone na siebie, z ich połączenia powstało coś, co można by nazwać pierwszą na świecie fotografią kolorową! Nie trzeba jednak dodawać, że rezultat nie był zbyt przekonujący. Tak się nieszczęśliwie złożyło, że potrzeba było kolejnych trzydziestu lat, zanim pomysł Maxwella wykorzystano w komercyjnym produkcie. Stało się to 1 Tak naprawdę chodziło o podświetlenie szklanych klisz — przyp. red. 28 Fotografia cyfrowa. Wydanie III w 1903 roku2, kiedy to bracia Lumiére zastosowali czerwoną, zieloną i nie- bieską farbę do pokolorowania ziarna krochmalu, które potem można było nałożyć na szklane płyty i użyć do wytworzenia kolorowych obrazów. Bra- cia nazwali ten proces „autochromatyzacją”. Była to pierwsza prawdziwa fotografia kolorowa. W szkole podstawowej uczyłeś się zapewne o tym, że w wyniku zmie- szania kolorów podstawowych można uzyskać inne. Malarze korzystają z tej możliwości od wieków, dlatego tak naprawdę doświadczenie Max- wella było demonstracją twierdzenia, że farby zmieszane ze sobą tworzą ciemniejsze kolory, podczas gdy mieszanie świateł powoduje powstawa- nie kolorów jaśniejszych. Ubierając to w bardziej fachowy żargon, można też powiedzieć, że farby łączą się ze sobą w procesie subtraktywnego mieszania kolorów (odejmowanie składowych koloru w celu wytworzenia czerni), a światła — w procesie addytywnego mieszania kolorów (doda- wanie składowych koloru w celu wytworzenia bieli). Pamiętaj jednak, że to nie Maxwell odkrył addytywne właściwości światła — Newton wykonywał podobne eksperymenty na długo przed nim. Maxwell był po prostu pierw- szym, który wykorzystał owe właściwości w fotografii. Przyjrzyj się ilustracji na rysunku 2.2. Znajdziesz tam prosty przykład tego, w jaki sposób trzy kolory podstawowe mieszają się ze sobą w procesie addytywnego łączenia kolorów i tworzą w efekcie inne kolory. Rysunek 2.2. Czerwony, zielony i niebieski to trzy podstawowe barwy światła. W wyniku ich połączenia uzyskujemy nowe, jaśniejsze kolory, a w szczególnym przypadku kolor biały. Tam, gdzie się one nakładają, powstają podstawowe kolory farby (dla mieszania subtraktywnego): cyjan, magenta i żółty 2 Niezależnie od dokonania Maxwella — przyp. red. Rozdział 2 Jak działa cyfrowy aparat fotograficzny? 29 Twój cyfrowy aparat fotograficzny tworzy pełnokolorowe fotografie z wykorzystaniem podobnego procesu, jakiego używał Maxwell w roku 1861 — trzy różne obrazy czarno-białe łączone są ze sobą w celu wytwo- rzenia jednego obrazu kolorowego. Na rysunku 2.3 przedstawiono obraz, który nazywamy obrazem RGB. Nazwa ta wynika z połączenia trzech kanałów koloru — czerwonego, zie- lonego i niebieskiego (ang. red, green, blue) — w celu wytworzenia obrazu kolorowego. Jak się wkrótce przekonamy — operując na poszczególnych kanałach koloru, można wykonywać zaawansowane manipulacje obra- zem i różne czynności edycyjne. kanał koloru czerwonego kanał koloru zielonego Kanał koloru niebieskiego obraz RgB Rysunek 2.3. W obrazach cyfrowych trzy oddzielne kanały koloru czerwonego, zielonego i niebieskiego łączone są ze sobą w celu wytworzenia obrazu kolorowego 30 Fotografia cyfrowa. Wydanie III Ty mówisz: „czarno-biały”, ja mówię: „w skali szarości” Chociaż fotografowie zwykle nazywają zdjęcia pozbawione kolorów fotografiami czar- no-białymi, w świecie cyfrowym lepiej jest mówić o nich jako o obrazach przedstawio- nych w skali szarości. Jak wynika z omawianego wcześniej rysunku 1.2, na kompute- rze można utworzyć obraz, w którym rzeczywiście występują tylko kolory czarny i biały. Dlatego czasem ważne jest odróżnienie obrazu składającego się z pikseli w kolorze czar- nym i białym od takiego, w którym występują różne odcienie szarości. Półtora wieku po odkryciu Maxwella możemy mówić już o kilku spo- sobach odwzorowywania kolorów. Na przykład kolejny z modeli kolorów — nazywany Lab (lub inaczej: L A B) — wykorzystuje jeden kanał do określenia jasności, kolejny kanał do określenia stopnia nasycenia ziele- ni oraz czerwieni i jeszcze jeden do określenia stopnia nasycenia kolorów niebieskiego oraz żółtego. Bardzo znany jest także model kolorów CMYK (mieszanka kolorów cyjanu, magenty, żółtego i czarnego), który jest wyko- rzystywany w urządzeniach drukujących. Wymienione powyżej systemy odwzorowania kolorów nazywa się mo- delami kolorów lub przestrzeniami kolorów. Każdy z systemów po- siada określoną gamę, czyli zakres kolorów, które można za jego pomocą odwzorować. Określone modele kolorów sprawdzają się lepiej w pewnych zadaniach, jednak praktycznie wszystkie oferują zakres kolorów mniejszy niż ten, który postrzega ludzkie oko. W kolejnych rozdziałach powrócimy jeszcze do zagadnień związanych z modelami kolorów. Tymczasem najważniejsze dla Ciebie jest to, aby za- pamiętać, że kolorowe fotografie cyfrowe powstają w wyniku wzajemnego połączenia kanałów koloru czerwonego, zielonego i niebieskiego. jak działa maTryca ccd? George Smith i Willard Boyle byli dwoma inżynierami zatrudnionymi w la- boratoriach korporacji Bell. Znana anegdota opowiada o tym, jak pewnego październikowego dnia dwóch panów spędziło prawie godzinę na wymy- ślaniu formuły nowego typu półprzewodnika, który można byłoby wyko- rzystać do produkcji zwartej, bezlampowej kamery wideo. W przeciągu owej godziny dwóch wynalazców opracowało technologię elementu CCD. Był to rok 1969. Niecały rok później firma Bell wyprodukowała więc kamerę wideo wyko- rzystującą nowy układ scalony opracowany przez Smitha i Boyle’a. Pierwot- nym zamierzeniem wynalazców było skonstruowanie prostej kamery, którą można będzie wykorzystać w wideofonach, ale wkrótce okazało się, że było to rozwiązanie mogące sprostać równie dobrze potrzebom telewizji. Od tego momentu matryce CCD wykorzystywane były w wielu róż- nych urządzeniach — od kamer po faksy. Jako że kamery rejestrują obraz w niskiej rozdzielczości (około pół miliona pikseli), matryce CCD okazały się znakomitym rozwiązaniem w technologii tworzenia obrazków o jako- ści wideo. Jednak w przypadku druku wymagana jest znacznie większa Rozdział 2 Jak działa cyfrowy aparat fotograficzny? 31 rozdzielczość, dlatego dopiero niedawno możliwe stało się opracowanie matryc CCD oferujących obraz o rozdzielczości porównywalnej z filmami fotograficznymi. Liczenie elektronów Błona fotograficzna pokryta jest emulsją złożoną ze światłoczułych halo- genków srebra. Kiedy światło pada na film, atomy srebra łączą się ze sobą. Im więcej dociera doń światła, tym większe powstają skupiska atomów. W ten sposób na kawałku błony filmowej zapisywany jest obraz ilości światła padającego na jej powierzchnię. Film kolorowy złożony jest z trzech warstw, przy czym każda z nich jest wrażliwa na światło o innym kolorze (czerwonym, zielonym lub niebieskim). Istnienie cyfrowych aparatów fotograficznych zawdzięczamy w pew- nym stopniu Albertowi Einsteinowi — to on pierwszy zbadał i opisał zjawisko fotoelektryczne, polegające na uwalnianiu elektronów z po- wierzchni niektórych metali pod wpływem światła. Za odkrycie tego zja- wiska (nie za pracę nad teorią względności i grawitacji) w 1921 roku otrzy- mał Nagrodę Nobla. Matryca CCD w cyfrowym aparacie fotograficznym jest krzemowym układem scalonym, pokrytym siatką niewielkich elektrod nazywanych fo- tokomórkami (rysunek 2.4), po jednej dla każdego piksela obrazu. Rysunek 2.4. Matryca CCD firmy Kodak pochodząca z aparatu Olympus E1 zawiera światłoczuły obszar o rozmiarach 18×13,5 mm Zanim będziesz mógł wykonać zdjęcie, powierzchnia matrycy CCD w Twoim aparacie będzie musiała zostać naładowana elektronami. Kiedy światło dociera do fotokomórki, powoduje uwolnienie z niej pewnej liczby elektronów. Ponieważ każda komórka otoczona jest izolatorem, elektro- 32 Fotografia cyfrowa. Wydanie III ny pozostają uwięzione. Fotokomórka jest jak mała studnia gromadząca tym więcej elektronów, im więcej fotonów do niej dociera. Po naświetleniu matrycy CCD następuje pomiar napięcia wykonywany dla każdej komórki z osobna. W jego wyniku otrzymuje się informację o ilości elektronów zgro- madzonych w danej komórce, a tym samym o ilości światła docierającego w to miejsce (jak już wspominaliśmy w poprzednim rozdziale, proces ten nosi nazwę próbkowania). Wynik pomiaru jest następnie przetwarzany w przetworniku analogowo-cyfrowym na postać cyfrową. Większość aparatów cyfrowych korzysta z 12- lub 14-bitowych prze- tworników analogowo-cyfrowych. W praktyce oznacza to, że ładunek elek- tryczny z każdej komórki przetwarzany jest na postać 12- lub 14-bitowej liczby. To z kolei oznacza, że przetwornik 12-bitowy tworzy liczby z zakresu 0 – 4096, a 14-bitowy z zakresu 0 – 16 384. Zastosowanie przetwornika ano- logowo-cyfrowego o większej głębi bitowej nie oznacza jednak poszerzenia zakresu dynamiki matrycy CCD. Kolory najjaśniejsze i najciemniejsze, jakie może ona zarejestrować, pozostają takie same, ale większa głębia bitowa pozwala na uzyskanie subtelniejszych przejść tonalnych w ramach danego zakresu dynamiki. Jak zobaczymy później, głębia bitowa obrazu wytworzo- nego przez aparat zależy od formatu, w jakim jest on zapisywany. Nazwa elementu CCD (ang. charge-coupled device, czyli „układ ładunków sprzężonych”) pochodzi od sposobu, w jaki odczytywana jest wartość ła- dunku elektrycznego poszczególnych fotokomórek. Po naświetleniu matry- cy CCD ładunki elektryczne znajdujące się w pierwszym rzędzie komórek przesyłane są do rejestru odczytującego, gdzie są wzmacniane i prze- syłane dalej, czyli do przetwornika analogowo-cyfrowego. Każdy rząd ła- dunków jest elektrycznie sprzężony z następnym rzędem, dzięki czemu po odczytaniu wartości jednego rzędu i usunięciu go wszystkie pozostałe rzędy ładunków przesuwają się w dół i wypełniają puste miejsce (rysunek 2.5). Przesunięcie w dół połączonych obiektów Przetwornik A/C Do procesora Bieżący rząd przesyłany jest do rejestru odczytującego Wzmacniacz Rysunek 2.5. Kolejne rzędy ładunków elektrycznych zgromadzonych na powierzchni komórek matrycy CCD są ze sobą sprzężone. Po odczytaniu wartości ładunków z dolnego rzędu komórek pozostałe rzędy są przesuwane w dół Rozdział 2 Jak działa cyfrowy aparat fotograficzny? 33 Po odczytaniu wartości ładunków elektrycznych ze wszystkich komó- rek matryca CCD zostaje ponownie naładowana elektronami i jest gotowa do zarejestrowania kolejnego zdjęcia. Fotokomórki są elementami wrażliwymi wyłącznie na ilość światła, które pada na ich powierzchnię, i nie rozpoznają one, na przykład, koloru. Zapewne domyślasz się już, że aby zarejestrować obraz kolorowy, cyfrowy aparat fotograficzny musi wykonać pewien rodzaj operacji filtrowania RGB (podobny do tego, który wykonał James Maxwell). Istnieje kilka sposobów na wykonanie takiego filtrowania, ale najpowszechniej stosowany opiera się na wykorzystaniu systemu jednomatrycowego (ang. single array; cza- sami spotyka się również określenie striped array). tablice Przyjrzyj się ilustracjom na rysunku 2.6. a b Rysunek 2.6. Patrząc na rysunek a), trudno by było powiedzieć cokolwiek o wchodzących w jego skład pikselach, ale już w przypadku rysunku b) można pokusić się o odgadnięcie tego, w jaki sposób uzupełnić obrazek Gdybyś został poproszony o uzupełnienie „brakujących” pikseli na ry- sunku 2.6a), to zapytałbyś pewnie: „O czym ty mówisz?”. Jednak patrząc na rysunek 2.6b), nie miałbyś absolutnie żadnych wątpliwości w kwestii sposo- bu, w jaki powinieneś uzupełnić „niedokończony” obrazek i doprowadzić do takiej postaci, jaką przedstawia ilustracja na rysunku 2.7. Na podstawie pikseli tworzących obrazek mógłbyś ocenić, gdzie powin- no się umiejscowić brakujące piksele. Innymi słowy — potrafiłbyś dokonać interpolacji nowych pikseli na podstawie istniejących informacji o obraz- ku. Jeśli kiedykolwiek zmieniałeś wymiary obrazów w programie takim jak na przykład Photoshop, to spotkałeś się już na pewno z interpolacją. Aby powiększyć obrazek o wielkości 4×6 cali do rozmiarów 8×10 cali, program musi wykonać dużą ilość obliczeń, które pozwolą określić kolor wszystkich nowo utworzonych pikseli. W powyższym przykładzie Twoja 34 Fotografia cyfrowa. Wydanie III zdolność do interpolowania wynika ze zdolności do rozpoznawania całego obrazu — w tym przypadku ikony symbolizującej uśmiech. Takich zdolno- ści nie posiada jednak żaden program do obróbki obrazów. Aby dokonać interpolacji, musi on dokładnie zbadać wszystkie piksele w obrazie i na ich podstawie określić kolory nowych pikseli. Rysunek 2.7. Gdybyś został poproszony o uzupełnienie „brakujących” pikseli obrazka na rysunku 2.6b), to w efekcie otrzymałbyś prawdopodobnie obrazek podobny do tego Typowy aparat cyfrowy wykorzystuje pewien rodzaj takiej właśnie inter- polacji, w wyniku której powstaje obraz kolorowy. Wiemy już, że przetwornik fotoelektryczny w aparacie potrafi zarejestrować obraz w skali szarości w wy- niku pomiaru ilości światła padającego na każdy fragment jego powierzchni. Aby zarejestrować obraz kolorowy, mechanizmy aparatu muszą wykonać ten sam rodzaj filtrowania RGB, jakim posłużył się Maxwell w 1861 roku. Każda z komórek wchodzących w skład przetwornika pokryta jest odpowiednim fil- trem — czerwonym, zielonym lub niebieskim. Taka kombinacja filtrów nazy- wana jest tablicą filtrów koloru. Większość przetworników wyposażana jest w filtry o wzorze pokazanym na rysunku 2.8 (wzór Bayera). Dzięki filtrom koloru matryca CCD jest w stanie wytworzyć oddzielne obrazy stanowiące reprezentacje składowych koloru: czerwonego, zielone- go i niebieskiego. Obrazy te są niekompletne, bowiem na przykład obraz koloru czerwonego nie zawiera żadnego z pikseli przykrytych filtrem nie- bieskim, a z drugiej strony obraz koloru niebieskiego nie zawiera pikseli przykrytych filtrem czerwonym. Ponadto obydwa te obrazy nie zawierają informacji o pikselach w kolorze zielonym. Aby na podstawie tych informacji zbudować pełnokolorowy obraz, me- chanizmy aparatu muszą wykonać bardzo zaawansowaną formę interpolacji obrazu. Podobnie do tego, jak na podstawie częściowych informacji umiesz- czonych na rysunku 2.6b byłeś w stanie odtworzyć obraz całości, tak aparat określa kolor danego piksela na podstawie analizy wszystkich przylegających Rozdział 2 Jak działa cyfrowy aparat fotograficzny? 35 do niego pikseli. Jeśli na przykład, szacując kolor piksela, widzisz, że inny pik- sel znajdujący się po jego lewej stronie ma kolor jasnoczerwony, a piksele znaj- dujące się po stronie prawej oraz u góry mają kolory, odpowiednio, jasnonie- bieski i jasnozielony, to prawdopodobnie analizowany piksel będzie miał kolor biały. Skąd takie przypuszczenie? Otóż, jak to wykazał Maxwell, jeśli połączysz razem światła o kolorach czerwonym, niebieskim i zielonym, to w efekcie otrzymasz światło białe (przy okazji — jeśli zastanawiasz się, dlaczego więk- szość pikseli ma kolor zielony, to wiedz, że wynika to z faktu, iż oko ludzkie jest najbardziej wyczulone właśnie na kolor zielony; zatem układy światłoczułe w aparatach powinny być również najbardziej wrażliwe na ten kolor). Rysunek 2.8. Aby możliwe było zarejestrowanie obrazu kolorowego, kolejne piksele znajdujące się na matrycy CCD pokrywane są różnokolorowymi filtrami. Przedstawiona na rysunku tablica filtrów koloru wykorzystuje tzw. wzór Bayera Opisywany tutaj proces interpolacji nazywa się demozaikacją. Każ- dy z producentów aparatów wprowadza na tym polu własne rozwiązania. Na przykład większość aparatów porównuje wyłącznie piksele sąsiadujące bezpośrednio z analizowanym pikselem, jednak urządzenia firmy Hewlett- Packard rozpatrują już rejon o wielkości sięgającej 9×9 pikseli. Z drugiej strony — firma Fuji produkuje element o nazwie SuperCCD, który zamiast tradycyjnej siatki fotokomórek kwadratowych wykorzystuje komórki oś- miokątne w układzie przypominającym plaster miodu. Taka konstrukcja wymaga bardziej zaawansowanego procesu demozaikacji w celu wytworze- nia prostokątnych pikseli obrazu, ale Fuji twierdzi, że w zamian uzyskuje się wyższą rozdzielczość. Zastosowany algorytm demozaikacji jest jednym z czynników mających wpływ na jakość kolorów tworzonych przez aparat Niektóre firmy wykorzystują inne typy tablic filtracji kolorów. Na przy- kład w układach firmy Canon stosuje się filtry w kolorze cyjanu, żółtego, zielonego i magenty (CYGM). Ponieważ wytworzenie tych kolorów wy- maga wykorzystania mniejszej liczby warstw barwnika niż w przypadku koloru czerwonego, zielonego i niebieskiego, to za pośrednictwem filtrów 36 Fotografia cyfrowa. Wydanie III CYGM do matrycy CCD dociera większa ilość światła. (Cyjan, żółty i ma- genta to podstawowe kolory farb, dlatego nie trzeba ich ze sobą mieszać w celu utworzenia filtru koloru). Ta zwiększona ilość światła przekłada się natomiast na bardziej korzystny stosunek sygnału do szumu i w rezultacie otrzymuje się obraz o lepszej luminancji i mniejszych szumach. Inny przykład to firma Sony, która ostatnio wprowadziła filtry w kolo- rach czerwonym, zielonym, niebieskim i szmaragdowym, twierdząc, że po- szerzają one zakres dostępnych kolorów. Przeciwnicy tych filtrów twierdzą z kolei, że powodują one zabarwianie cyjanem jasnych obszarów fotografii. jeszcze więcej inTerpolacji Oprócz interpolacji mającej na celu oszacowanie koloru piksela, niektóre aparaty wy- konują jeszcze inną jej formę, która ma tym razem na celu podwyższenie rozdzielczości obrazu. Na przykład aparat Fuji FinePix s602 posiada matrycę CCD 3,1-megapikselo- wą, ale w wyniku interpolacji potrafi wytworzyć obraz odpowiadający takiemu, który rejestruje się za pomocą matrycy 6-megapikselowej. W rozdziale 5., „Wybór cyfrowego aparatu fotograficznego”, podamy więcej informacji na temat tego typu interpolacji Przetworniki obrazu same w sobie są zazwyczaj bardzo małe, gdyż ich przekątna to zaledwie 1/4 lub 1/2 cala (odpowiednio 6 lub 12 mm). Dla po- równania — wielkość pojedynczej klatki filmu 35 mm wynosi 36×23,3 mm (rysunek 2.9). To właśnie z racji niewielkich rozmiarów przetworników cy- frowe aparaty fotograficzne mogą być takie małe. Film 35 mm – 36 mm x 23,3 mm Film APS – 30,2 mm x 16,7 mm EOS D30 CMOS – 22,7 mm x 15,1 mm 1/8” CCD – 5,52 mm x 4,14 mm Rysunek 2.9. Większość matryc CCD osiąga bardzo niewielkie rozmiary, co szczególnie widoczne jest wtedy, gdy porównamy je z rozmiarami pojedynczej klatki filmu 35 mm Rozdział 2 Jak działa cyfrowy aparat fotograficzny? 37 Producenci przetworników obrazu mogą zwiększać ich rozdzielczość przez umieszczanie większej liczby fotokomórek, ale niestety nie pozostaje to bez wpływu na jakość uzyskiwanych obrazów. Wraz ze wzrostem liczby fotokomórek maleją ich rozmiary, a to oznacza zmniejszenie powierzchni czynnej pojedynczej komórki, czyli przechwytywanie mniejszej liczby foto- nów. Prowadzi to do pogorszenia stosunku sygnału do szumu. Użytecz- ne dane (sygnał) zebrane przez przetwornik są zanieczyszczone określoną ilością danych niepożądanych (szum). Źródłem szumu jest elektronika aparatu, zewnętrzne pola elektryczne, a nawet promieniowanie kosmicz- ne, które przetwornik też rejestruje. Zakłócenia spowodowane zbyt dużym poziomem szumu w stosunku do sygnału przejawiają się ziarnistym wzorkiem widocznym na fotografii (podobny efekt występuje przy odbiorze słabego sygnału telewizyjnego) lub innymi niepożądanymi artefaktami. Aby poprawić zdolność przechwytywania fotonów miniaturowej foto- komórki, niektórzy producenci umieszczają nad nią mikrosoczewkę. Za- daniem takiej soczewki jest skupienie szerszej wiązki światła dokładnie na aktywnej powierzchni komórki. Niestety, obecność tych soczewek może być również przyczyną powstawania niepożądanych efektów. Przetworniki obrazu wykazują jeszcze jedną wadę, której nie posiada tradycyjna klisza fotograficzna. Jeśli na przykład na określoną komórkę padnie zbyt duża ilość światła, to w efekcie mogą zostać oświetlone tak- że sąsiadujące z nią komórki. Jeśli oprogramowanie aparatu nie umożli- wia wykonania odpowiedniej korekcji takiego zdarzenia, to na końcowym obrazie pojawią się rozbłyski kolorów (rodzaj artefaktu). Takie niepożą- dane efekty są charakterystyczne szczególnie dla aparatów wykorzystu- jących mniejsze (i oferujące większą rozdzielczość obrazu) matryce CCD, w których komórki są gęściej upakowane. Na szczęście nie jest to problem nie do przezwyciężenia, a nawet jeśli od czasu do czasu taki rozbłysk się zdarzy, to niekoniecznie będzie widoczny na zdjęciu. Jak można się łatwo domyślić, interpolacja koloru w aparacie wyposa- żonym w przetwornik obrazu zawierający miliony pikseli wymaga nie lada mocy obliczeniowej. Między innymi z uwagi na tę moc (oraz odpowiednio dużą pamięć) cyfrowe aparaty fotograficzne są tak drogimi urządzeniami. Do ich budowy niezbędne są naprawdę wyszukane układy elektroniczne. DoDaTkowe piksele Nie wszystkie fotokomórki wchodzące w skład przetwornika używane są do rejestro- wania obrazów. Niektóre z nich wykorzystywane są na przykład do szacowania pozio- mów czerni w obrazie. Jeszcze inne służą do określania balansu bieli, a część pikseli może podlegać maskowaniu. Jeśli na przykład przetwornik ma kształt kwadratu, a producent zdecydował, że aparat powinien robić zdjęcia prostokątne, to niektóre piksele znajdujące się blisko krawędzi matrycy zostaną zamaskowane. 38 Fotografia cyfrowa. Wydanie III „Jedno ccd i bez interpolacji” Opisany powyżej system, z którego korzysta dzisiaj większość producentów cyfrowych aparatów fotograficznych, nazywany jest jednomatrycowym, bowiem do rejestrowania kolorowych obrazów wykorzystywany jest tyl- ko jeden przetwornik. Jednak chociaż jest to układ najczęściej spotykany, to stosuje się także inne rozwiązania. Systemy opisane poniżej stosowane są wyłącznie w aparatach wysokiej klasy, najczęściej średniego formatu, i w aparatach studyjnych służących do wykonywania fotografii o bardzo dużej rozdzielczości. W systemie z potrójną ekspozycją (ang. three-shot array) dla każdego z kolorów tworzona jest oddzielna ekspozycja. Te trzy obrazy łączy się póź- niej w jeden pełnokolorowy obraz RGB. W rozwiązaniach tego typu nie stosuje się demozaikacji, dzięki czemu obrazy są wolne od artefaktów typowych dla zwykłych systemów jedno- matrycowych. Niestety, konieczność wykonania trzech zdjęć (jednego po drugim) wymaga zachowania tego samego ustawienia fotografowanego obiektu oraz niezmiennych warunków oświetleniowych. W efekcie apa- raty tego typu użyteczne są tylko w sytuacjach studyjnych, gdzie robi się zdjęcia obiektom statycznym. System matrycy liniowej (ang. linear array) wykorzystuje konstruk- cję pojedynczego rzędu elementów światłoczułych, który przesuwany jest w płaszczyźnie obrazu trzykrotnie (za każdym razem z innym filtrem). Po- nieważ mamy tutaj do czynienia tylko z jednym rzędem elementów świat- łoczułych, producenci mogą pozwolić sobie na dość znaczne zwiększenie rozdzielczości układu bez wyraźnego wzrostu ceny aparatu. Podobnie jak w przypadku systemów z potrójną ekspozycją, także i ta konstrukcja nie wymaga interpolacji i sprawdza się tylko w studio. Matryce 3-liniowe są prostą odmianą systemu liniowego. Składają się z trzech matryc liniowych ułożonych jedna nad drugą. Ponieważ każda z nich filtrowana jest oddzielnie, do zarejestrowania obrazu wystarcza wy- konanie jednego przebiegu. Z tego względu niektórzy producenci aparatów rozwinęli ten system do tego stopnia, że możliwe stało się wykonywanie za jego pomocą zdjęć poruszających się obiektów. Niektóre z aparatów wykorzystują układ wielomatrycowy (rysu- nek 2.10). W tym przypadku światło docierające do układów aparatu roz- dzielane jest za pomocą pryzmatu na trzy wiązki. Każda z tych wiązek kie- rowana jest na osobną matrycę czułą na inny kolor. Rozwiązanie tego typu posiada wszystkie zalety systemów jednomatrycowych, a przy tym nie za- chodzi konieczność wykonywania interpolacji. Niestety, konieczność zasto- sowania aż trzech matryc sprawia, że aparaty zbudowane na podstawie tej technologii są zazwyczaj trzykrotnie droższe niż aparaty jednomatrycowe. Jeśli więc nie masz zamiaru wydać kilkudziesięciu tysięcy złotych na aparat, to najlepiej rozejrzyj się raczej za urządzeniem jednomatrycowym. Rozdział 2 Jak działa cyfrowy aparat fotograficzny? 39 trzeba to poskładać Być może dotychczasowe wywody wydały Ci się skomplikowane. Jednak w rzeczywistości proces przechwytywania obrazu za pomocą układu CCD jest jeszcze bardziej złożony. Matryca CCD czuła na kolor niebieski Obiektyw Światło r o s e c o r P Matryca CCD czuła na kolor czerwony Matryca CCD czuła na kolor zielony Rysunek 2.10. W aparatach wielomatrycowych stosuje się oddzielne matryce CCD do rejestrowania każdej ze składowych koloru. Dzięki temu nie zachodzi potrzeba wykonywania interpolacji obrazu jak w przypadku systemów jednomatrycowych Najpierw światło docierające do obiektywu przepuszczane jest przez zespół filtrów, w tym filtr podczerwieni (niektóre aparaty wykorzystują bardzo proste filtry podczerwieni, co czyni je idealnymi wprost narzędzia- mi wykorzystywanymi w przypadku fotografii podczerwonej, jak się o tym przekonamy w trakcie lektury rozdziału 7., „Sesja zdjęciowa”) oraz filtr dolnoprzepustowy. Zadaniem tych filtrów jest poprawienie jakości kolorów i ograniczenie widocznych artefaktów. Po przetworzeniu i interpolowaniu przez matrycę CCD dane o obrazie (już pełnokolorowym) przesyłane są do wewnętrznego komputera aparatu, który dokonuje określonych korekcji. Jedną z nich może być na przykład dopasowanie wyglądu obrazu do bie- żących ustawień balansu bieli i kompensacji ekspozycji (więcej infor- macji na ten temat pojawi się już wkrótce). Jeżeli na fotokomórkę padnie dwa razy więcej światła, wytworzy ona dwa razy wyższe napięcie. Innymi słowy, zależność napięcia wytworzonego przez fotokomórkę od zaabsorbowanego światła jest liniowa. Niestety, za- leżność między jasnością a ilością światła jest logarytmiczna. Aby zatem uzyskać prawidłowe wartości jasności, aparat musi zastosować odpowied- nie ich przekształcenie. Następnie aparat może wykonać korekcję kontrastu i jasności obrazu. Obecnie większość aparatów cyfrowych pozwala użytkownikowi na samo- dzielne decydowanie o tym, jakie wstępne manipulacje jasnością i kontra- 40 Fotografia cyfrowa. Wydanie III stem zastosować. Dopasowanie nasycenia kolorów do ustawień użytkow- nika również może być wykonane na tym etapie. Wiele aparatów potrafi wykonać jakiś rodzaj redukcji szumów, a prawie wszystkie urządzenia dostępne na rynku wyposażone są w funkcję wyostrza- nia. Wszystkie te operacje wykonywane są przez mechanizmy aparatu i jest to jeden z powodów, dla których zapisanie zdjęcia wymaga nieco czasu. „surowe” obrazy Wiele współczesnych aparatów — od „w pełni zautomatyzowanych” po najbardziej zaawansowane — pozwala na zachowywanie zdjęć nieprzetworzonych przez ich we- wnętrzne mechanizmy. Są to zatem informacje pochodzące bezpośrednio z przetwor- nika obrazu. Jeśli do zapisu obrazu zostanie wybrany wewnętrzny format aparatu, to wszystkie wymienione do tej pory operacje — demozaikacja, konwersja liniowa, korek- cja balansu bieli, kontrastu i nasycenia oraz wyostrzanie i kompresja — zostaną po- minięte. Za pomocą specjalnego oprogramowania można potem określić sposób prze- tworzenia obrazu z wykorzystaniem funkcji balansu bieli, wyostrzania i uwydatniania kontrastu. Jest to znakomita funkcja dla tych użytkowników, którzy chcą zachować całkowitą kontrolę nad „poprawianiem” zdjęć. Co więcej, istnieje możliwość zwiększe- nia głębi bitowej takich obrazów do 16 bitów i uzyskanie w ten sposób bardzo dużego zakresu wartości tonalnych. Takie „surowe” obrazy zapisywane są w postaci nieskom- presowanej (format RAW), dlatego pozbawione są artefaktów charakterystycznych na przykład dla kompresji JPEG. Pliki RAW zostaną szerzej opisane w rozdziale 13. ccd czy cMos? Od 90 do 95 procent aparatów cyfrowych zawiera przetworniki obrazu w postaci matryc CCD. Reszta używa układów CMOS. Na czym polega różnica? Matryce CCD są bardziej rozpowszechnione, bo w badania tej technologii zaangażowano większe środki. Układy CMOS są znacznie tańsze niż skomplikowane technolo- gicznie elementy CCD. Pobierają znacznie mniej energii elektrycznej, co z kolei wpływa dodatnio na żywotność baterii i ogranicza problemy związane z wydzie- laniem ciepła przez mechanizm aparatu. Z racji większej zdolności do integracji różnych funkcji w obrębie jednego układu elementy CMOS pozwalają również na redukcję całkowitej liczby układów stosowanych w aparacie (na przykład funkcje przechwytywania obrazu i jego przetwarzania mogą być realizowane przez jeden układ), dzięki czemu możliwe staje się obniżenie ceny urządzenia. Układy CMOS cierpiały swego czasu z powodu dość niepochlebnej opinii wy- nikającej z braku możliwości rejestrowania zdjęć z dokładnym odwzorowaniem kolorów. Niemniej jednak pojawiły się już aparaty, m. in. doskonała seria EOS Canona: D30, D60, 10D, 20D oraz Digital Rebel, zrywające z tą złą reputacją technologii CMOS. Podsumowując, wybór przetwornika obrazu jest nieistotny, jeśli tylko uzysku- jemy jakość zdjęć odpowiadającą naszym wymaganiom. Rozdział 2 Jak działa cyfrowy aparat fotograficzny? 41 kompresja i przechowywanie obrazów Po przetworzeniu obraz jest gotowy do zapisania na nośniku pamięci, w który wyposażony jest aparat. Obecnie spotyka się kilka sposobów przechowywania zdjęć i wszystkie przeanalizujemy w rozdziale 5. W każdym razie — wszystkie nośniki pamięci obrazu łączy jedna wspólna cecha: ich pojemność ma swoje granice. Z tego względu, aby maksymalnie wykorzystać dostępną pamięć, apa- raty dokonują kompresji obrazu — najczęściej w oparciu o algorytm JPEG. Algorytm JPEG (opracowany przez stowarzyszenie Joint Photo- graphic Experts Group) ma duże możliwości i potrafi znacznie zmniej- szyć objętość pliku, ale dzieje się to kosztem jakości obrazu. Z tego względu mówi się, że kompresja JPEG jest kompresją stratną. Podczas zapisywania obrazu w formacie JPEG najpierw zostaje zredu- kowana głębia bitowa z 12 lub 14 bitów na kanał do 8 bitów na kanał, czyli następuje ograniczenie liczby poziomów jasności z 4096 lub 16 384 do 256. Dopiero dane 8-bitowe zostają poddane właściwej kompresji. Zazwyczaj w cyfrowych aparatach fotograficznych implementuje się dwa rodzaje kompresji JPEG — opcję niskiej jakości, w której współczynnik kom- presji zawiera się w zakresie od 10 do 20:1, oraz opcję wysokiej jakości, w której współczynnik kompresji oscyluje wokół wartości 4:1 (bez znacznego pogorsze- nia pierwotnej jakości obrazu). Niektóre aparaty udostępniają jeszcze słabszą kompresję, której wpływ na jakość obrazu jest praktycznie niedostrzegalny. Zazwyczaj artefakty powstałe w wyniku kompresji z zachowaniem wysokiej jakości da się usunąć w procesie drukowania zdjęć. Dla użytkowników, którzy są bardzo wyczuleni na jakość obrazu, wiele aparatów udostępnia metodę prze- chowywania nieskompresowanych obrazów pod postacią dużych plików TIFF. Kompresja JPEG opiera się na wykorzystaniu tego, że ludzkie oko jest bardziej wrażliwe na zmiany jasności oglądanego obrazu niż na zmiany jego kolorów. Podczas wykonywania kompresji JPEG obraz konwertowany jest najpierw do takiej przestrzeni kolorów, w której każdy piksel opisywa- ny jest za pomocą wartości określających jego chrominancję (kolor) oraz luminancję (jasność). Następnie wartości chrominancji analizowane są w blokach o wymia- rach 8×8 pikseli. Kolory w każdym z takich 64-pikselowych obszarów są uśredniane, w wyniku czego wszystkie drobne (i, miejmy nadzieję, nie- dostrzegalne) zmiany barwy są usuwane. Proces ten nazywa się kwan- tyzacją. Zwróć uwagę na to, że uśrednianie wartości odbywa się tylko na poziomie chrominancji, dzięki czemu informacje dotyczące luminancji po- szczególnych pikseli obrazu (czyli tego, na co oko ludzkie jest szczególnie wrażliwe) są zachowywane. Po zakończeniu procesu kwantyzacji cały obraz poddawany jest kom- presji bezstratnej. W bardzo dużym uproszczeniu można powiedzieć, że kompresja bezstratna przebiega w następujący sposób: zamiast pisać AAAAAABBBBBCCC, można napisać po prostu 6A5B3C. Po wykonaniu kwantyzacji informacje zapisane w kanale chrominancji obrazu będą bar- dziej jednolite, dzięki czemu powstaną większe grupy podobnych danych i w efekcie otrzymamy bardziej efektywną kompresję pliku. 42 Fotografia cyfrowa. Wydanie III Co to jednak oznacza dla Twojego zdjęcia? Na rysunku 2.11 zaprezento- wano obraz, który poddano zbyt silnej kompresji. Jak widać, obszary o jedno- litym kolorze i płynnych przejściach tonalnych zamieniły się w prostokątne pasma, a kontrast w obszarach pełnych detali został zbyt mocno uwypuklo- ny. Na szczęście większość aparatów umożliwia przeprowadzenie kompresji o znacznie lepszej jakości niż to, co możemy zaobserwować na tym zdjęciu. Rysunek 2.11. Ten obraz został poddany zbyt silnej kompresji, na co wskazuje obecność artefaktów typowych dla kompresji JPEG powróT do rzeczywisTości Jeśli informacje zgromadzone w niniejszym rozdziale wydają Ci się nie- potrzebne, to zapewne dlatego, że kupując wcześniej tradycyjny aparat fotograficzny, nie musiałeś znać technologii obrazowania, która zawarta była w stosowanym filmie. Jeśli jednak traktujesz fotografię poważnie, to na pewno poświęciłeś trochę czasu na poznanie różnic między poszcze- gólnymi rodzajami filmów. Skoro do wykorzystania potencjału tkwiącego w określonym typie filmu konieczna jest odrobina wiedzy o jego właści- wościach chemicznych, to tak samo do zrobienia dobrego użytku z posia- danego aparatu cyfrowego przyda się teoria opisana w tym rozdziale. Cyfrowy aparat fotograficzny to nie tylko przetwornik obrazu, dlatego w trakcie lektury rozdziału 5. poznasz jeszcze inne jego komponenty i ce- chy, które trzeba brać pod uwagę w momencie zakupu.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Fotografia_cyfrowa__Wydanie_III-ksiazkaRO/p0011181i001" target="_blank" title="Fotografia cyfrowa. Wydanie III [Ben Long] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Fotografia cyfrowa. Wydanie III [Ben Long] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


MARTIN LEWANDOWSKI: ZAPRASZA PREZYDENTA NA GALĘ\nPodczas gali UFC 244 na trybunach hali Madison Square Garden w Nowym Jorku pojawił się Donald Trump. Prezydent USA był pierwszą głową państwa, który oglądała na żywo galę MMA. Na twitterze Martin Lewandowski zaprosił do wspólnego oglądania gali KSW Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.\nWzorem UFC chce iść Martin Lewandowski. Podczas gali gdzie walką wieczoru było starcie o pas pomiędzy Jorge Masvidalem, a Natem Diazem na trybunach pojawił się prezydent. Szef organizacji UFC dodał na twitterze wpis w którym zaprasza do wspólnego oglądania na żywo gali KSW:\n- Donald Trump ogląda na żywo gale MMA w USA. Jeżeli Prezydent RP, Pan Andrzej Duda, będzie chciał się pojawiać na gali KSW, to obiecuję ugościć go najlepiej jak się da- napisał na twitterze Martin Lewandowski.


Zróżnicowanie poglądów o szczepieniach ochronnych\nProblem obowiązkowości szczepień ochronnych jest obecnie tematem burzliwej debaty publicznej w kraju i na świecie. Obserwując trwającą dyskusję często zwraca się uwagę na brak możliwości porozumienia pomiędzy uczestnikami debaty. Stan ten może wynikać z niedostatecznej znajomości poglądów i przekonań dyskutantów. Celem niniejszego badania jest poznanie zróżnicowania poglądów na temat szczepień ochronnych w kontekście samooceny stanu zdrowia, ryzyka jego utraty i deklarowanych cech osobowości i postaw światopoglądowych.\nW pierwszym etapie badania prosimy Państwa o odpowiedź na kilka pytań dotyczących oceny Państwa zdrowia i parametrów społeczno-ekonomicznych. Następnie zostaną Państwo poproszeni o wypełnienie kilku kwestionariuszy, które mają za zadanie określić Państwa postawy światopoglądowe oraz opinie o szczepieniach ochronnych i ich obowiązkowości. Niektóre z pytań zadawanych Państwu mogą na „pierwszy rzut oka” wydawać się niezwiązane z tematem badania. Pytania te są jednak integralną częścią bardziej rozbudowanych kwestionariuszy, dlatego bardzo prosimy na nie odpowiedzieć.\nJednocześnie podkreślamy, że wszystkie udzielone odpowiedzi są anonimowe, a zebrane dane będą analizowane i przetwarzane jedynie zbiorczo za pomocą metod analizy statystycznej. Na żadnym etapie badania NIE SĄ zbierane Państwa dane osobowe, które w jakikolwiek sposób mogłyby przyczynić się do Państwa identyfikacji. Zebrane dane zostaną użyte w celach naukowo-badawczych takich jak np. prace magisterskie, artykuły naukowe czy wystąpienia konferencyjne. Badania nie mają celu komercyjnego i nie są sponsorowane ani nadzorowane przez podmioty komercyjne.\nCałe badanie trwa około 15 minut. W każdej chwili mogą Państwo przerwać badanie bez podania przyczyny rezygnacji. Mogą Państwo również ominąć odpowiedzi na wybrane pytania. Zachęcamy jednak do udzielenia odpowiedzi na wszystkie pytania bowiem od kompletności odpowiedzi i ich rzetelności zależy powodzenie badania.\nW przypadku pytań możliwy jest kontakt z osobami prowadzącymi badania przez adres mailowy: nastawieniedoszczepien@gmail.com. Badanie przeznaczone jest dla osób pełnoletnich.\nBadanie przeprowadzone jest przez zespół badawczy z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk oraz Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu\nKLAUZULA INFORMACYJNA: W związku z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie informujemy, że w ramach badania nie są gromadzone żadne dane osobowe oraz inne dane pozwalające na identyfikacje uczestnika badania.


Prosto z Mostu - Celiński: Polska weszła w smugę wstydu. Piszę o polskiej hańbie\nCeliński: Polska weszła w smugę wstydu. Piszę o polskiej hańbie\n28 lipca 2016 10:56\nNa blogu Andrzeja Celińskiego pojawił się wpis, w którym polityk krytykuje Polaków za ich ksenofobię. Określił zachowanie współrodaków jako hańbę.\n"Nie o kulkach piszę. Piszę o polskiej hańbie. O nas. O tym, kim jesteśmy na tle współczesnego świata. Zwłaszcza na tle tej jego części, do której aspirujemy. Gdzie migrujemy" – pisze Celiński.\n"Rozmawiałem w minioną niedzielę z młodą kobietą. Polką tu urodzoną, z ojca Afrykanina (którego wykwintnej w dźwięku i słownictwie polszczyzny wielu posłów mogłoby pozazdrościć) i z matki Polki, białej. To jest młoda kobieta, pośrodku swojej trzeciej dekady, obywatelsko dojrzała, zawodowo wybitna, z wykształceniem, którego większość polskich polityków zdobyć by nie potrafiło" – opisuje sytuację.\n"Wdała się na swojej fejsbukowej tablicy w jakąś wymianę opinii o polskiej współczesności. Napisała coś krytycznego albo tylko coś, co mogło być ocenione przez zwolenników „dobrej zmiany” jako dla ich linii sceptyczne. Odezwali się hejterzy. Spadaj do siebie, do swoich orangutanów, jak śmiesz – czytała niepomna, że jej imię i nazwisko, a także kolor skóry nieco ciemniejszy od standardu, dokładnie taki sam jak Obamy" – kontynuuje.\n"Napisano, żeby wracała do Afryki. Do swojego stada orangutanów. Do tego kraju przybywa właśnie papież Franciszek. Setki tysięcy Polek i Polaków jadą na spotkanie. Rząd też. In gremio. Słucham minister Kempy pytanej o Franciszkowy apel, by nie zamykać drzwi przed uchodźcami. Udaje, że nie rozumie. Słucham minister edukacji narodowej Zalewskiej o sprawcach zbrodni w Jedwabnem. Udaje, że nie wie.[...] Polska weszła w smugę wstydu" – podsumowuje Celiński na swoim blogu.


Tu wszystko się zaczęło. 102. rocznica urodzin św. Jana Pawła II – Artykuły – Franciszkańska 3\n2022-05-19 Małopolska BP UMWM Małopolska 0\n18 maja w Wadowicach odbywały się uroczyste obchody 102. rocznicy urodzin Karola Wojtyły - św. Jana Pawła II, Patrona Wadowic oraz Patrona Województwa Małopolskiego.\nObchody 102. rocznicy urodzin św. Jana Pawła II zainaugurowano w Wadowicach składaniem kwiatów przed pomnikiem św. Jana Pawła II. Hołd Papieżowi oddali mieszkańcy, samorządowcy, przedstawiciele instytucji i organizacji. Wieńce złożyli wspólnie: Iwona Gibas z Zarządu Województwa Małopolskiego, wojewoda małopolski Łukasz Kmita, burmistrz Wadowic Bartosz Kaliński, poseł Filip Kaczyński, ks. Łukasz Piórkowski, dyrektor Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach, radny województwa Rafał Stuglik, Jakub Przewoźnik, kierownik agendy zamiejscowej UMWM w Oświęcimiu. Członek zarządu województwa Iwona Gibas spotkała się też z kardynałem Stanisławem Dziwiszem.\nNastępnie w Wadowickim Centrum Kultury odbyła się uroczysta sesja Rady Miejskiej w Wadowicach. W programie uroczystej sesji znalazła się m.in. projekcja filmu „Brat Papieża”, a także rozstrzygnięcie konkursu „Serce Roku”. Jednym z punktów było również podjęcie uchwały w sprawie nawiązania współpracy partnerskiej pomiędzy Gminą Wadowice a Gminą Ourém w Portugalii. Podpisanie umowy partnerskiej pomiędzy Wadowicami a Fatimą (Gminą Ourém) było pierwotnie planowane przez władze Wadowic na dzień setnej rocznicy urodzin św. Jana Pawła II. Z powodu wybuchu pandemii wydarzenie musiało jednak zostać przeniesione w czasie. - Obecnie prace nad umową zostały wznowione, dlatego korzystając ze święta naszego Patrona i pragnąc podkreślić szczególną rolę, jaką w Jego życiu odgrywała Fatima, Urząd Miejski w Wadowicach zorganizował podczas gminnych obchodów Dzień Przyjaźni Polsko-Portugalskiej. Gmina Ourém to nie tylko Fatima ze swoim Sanktuarium Matki Bożej, ale również miejsce piękne przyrodniczo, ciekawe historycznie i posiadające fascynującą kulturę oraz kuchnię - podkreślają samorządowcy z Wadowic.\nPodczas uroczystej sesji Rady Miejskiej w Wadowicach głos zabierali przedstawiciele samorządu oraz zaproszeni goście.\n- Szanowni Państwo, to dla mnie wielki zaszczyt brać udział w uroczystej Sesji Rady Miejskiej Miasta Wadowice i wydarzeniach organizowanych w dniu, który dla nas wszystkich - Małopolan jest wyjątkowy. 18 maja wspólnie świętujemy urodziny Patrona naszego województwa – Ojca Świętego Jana Pawła II. Wracamy pamięcią do wspomnień, miejsc i osób, które wiążą się z dziedzictwem tej wybitnej postaci. Dzisiaj nauka Ojca Świętego, oparta na dialogu, otwartości na drugiego człowieka, miłości i wybaczeniu, wydaje się szczególnie istotna wobec wyzwań, które przyniósł ze sobą XXI wiek. Jan Paweł II pozostaje dla nas wszystkich cennym drogowskazem w codziennej egzystencji i działalności publicznej - mówiła Iwona Gibas z Zarządu Województwa Małopolskiego.\n- Cieszę się, że goszcząc tego dnia w Wadowicach - mieście, „gdzie wszystko się zaczęło”, możemy również oddać hołd postaci, która miała wielki wpływ na życie Karola Wojtyły. Jego starszy brat - Edmund, zasługuje na naszą pamięć nie tylko ze względu na rodzinne więzi. To przede wszystkim osoba, która poświęciła swoje życie niesieniu pomocy innym. Jako lekarz z wielkim oddaniem walczył o zdrowie pacjentów w trudnym czasie epidemii szkarlatyny. Swoją służbę przypłacił życiem. Gdy umierał, miał 26 lat. Aż trudno uwierzyć, iż w tak młodym wieku odeszła osoba, która zrobiła tak wiele dla innych ludzi. W tym roku, 4 grudnia minie 90 lat od tej tragicznej śmierci - przypomniała Iwona Gibas.\nCzłonek zarządu województwa zaznaczyła, że w Małopolsce, która pozostaje wierna dziedzictwu św. Jana Pawła II, nie zapomnieliśmy i o spuściźnie Edmunda Wojtyły. - W 2018 roku jego imieniem został nazwany Małopolski Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu. Edmund Wojtyła jest również jednym z bohaterów stałej wystawy, którą możemy podziwiać tutaj w Wadowicach - w Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II, instytucji kultury współprowadzonej przez Województwo Małopolskie. Wspaniale, że do tych form upamiętnienia w grudniu ubiegłego roku dołączyła inicjatywa Rady Miejskiej w Wadowicach. Dzięki ustanowieniu roku 2022 Rokiem Edmunda Wojtyły, wielu, również młodszych Małopolan przypomni sobie lub pozna wybitną postać - dodała Iwona Gibas.\n- W imieniu swoim i Zarządu Województwa Małopolskiego, jeszcze raz dziękuję za zaproszenie na dzisiejsze uroczystości. Proszę przyjąć wyrazy uznania i gratulacje za działania podtrzymujące pamięć o św. Janie Pawle II oraz bliskich Mu osobach. To ważny element naszej regionalnej i narodowej tożsamości, który powinien na zawsze pozostać w naszych sercach - podkreśliła Iwona Gibas z Zarządu Województwa Małopolskiego.\nCentralnym punktem wadowickich uroczystości była msza święta pod przewodnictwem metropolity krakowskiego księdza arcybiskupa Marka Jędraszewskiego w Bazylice Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny. Kolejnym, radosnym punktem obchodów jest Biesiada Wadowicka, zorganizowana przez Stowarzyszenie LGD Wadoviana wspólnie z gminnymi Kołami Gospodyń Wiejskich, a także pokaz tradycyjnej kuchni portugalskiej. W programie obchodów w Wadowicach znalazły się również koncerty, w tym wieńczący dzień tradycyjny koncert „Strażacy Ojcu Świętemu w hołdzie”.


Program dla serwisu maszyn - Tomsky – Software House i Agencja SEO\nProgram dla serwisu maszyn\nProgram dla serwisu maszyn to nasze rozwiązanie umożliwiające przyspieszenie pracy każdego serwisu maszyn. Znajdziesz tu wiele użytecznych narzędzie niezbędnych dla każdego przedsiębiorstwa tego typu jak automatyczne generowanie raportu i dokumentów serwisowych czy faktur dla klientów.\nWszystkie dane o twoich klientach będą przechowywane w bazie danych, a powiadomienie o ukończonej naprawie czy specjalnych wydarzeniach w serwisie będziesz mógł rozesłać zainteresowanym automatycznie korzystając z newslettera czy powiadomień smsowych. To tylko kilka z możliwości. Jeżeli masz jakiekolwiek pytania napisz do nas.


Addio, ulubione! Jak rozpoznać uczulenie na pomidory? - Alergiko.pl\nMateusz Michalak 24 sierpnia 2018\t0 Komentarzy\nJeżeli po zjedzeniu pomidorów na Twojej skórze zawsze pojawia się wysypka, to najprawdopodobniej jesteś na nie uczulony. Sprawę komplikuje fakt, że uczulenie może pojawić się nawet do 2 dni od zjedzenia go. Co konkretnie w nim uczula? Jak jeszcze objawia się uczulenie na pomidory? Jak postępować, kiedy lekarz ocenił, że dręczące Cię dolegliwości to właśnie alergia na pomidory?\nPomidor, pomidor, pomidor…\nPomidor, choć nie jest rodzimą rośliną, dobrze przyjął się w naszym klimacie i stał się częstym gościem na polskich stołach. Zjadamy go na surowo, w zupach, sosach, jako dodatek do sałatek, kanapek, wyciskamy z niego sok i robimy keczup. Taka różnorodność sprawia, że zapewne często gości również w Twojej kuchni – tym bardziej, że pomidor zawiera wiele cennych substancji odżywczych. Co jednak zrobić, kiedy zacznie Cię męczyć wysypka po pomidorach? Czy zawsze oznacza to alergię?\nUczulenie na pomidory – przyczyny\nMasz uczulenie na pomidory? Przyczyny reakcji alergicznej Twojego organizmu szukaj w znajdujących się w nich dwóch białkach – profilinie i chitynazie klasy I. Ten drugi jest wrażliwy na gotowanie, dlatego, jeśli to właśnie to białko Cię uczula, wystarczy, że zrezygnujesz z jedzenia surowych pomidorów. Większość osób uczulonych na pomidory reaguje alergicznie tylko na jeden typ białek. Zdecydowanie rzadziej występuje alergia na oba typy białek, ale jest ona również możliwa.\nDiagnostykę znacznie utrudnia fakt, że obecnie dostępna żywność jest często wysoko przetworzona, pełna dodatków i ulepszaczy smaków. Sama uprawa warzyw i owoców również nie jest naturalna, więc nie zawsze wysypka po pomidorach musi oznaczać alergię. Konieczna jest dokładna obserwacja i dobra diagnostyka.\nUczulenie na pomidory – objawy\nJeśli chodzi o uczulenie na pomidory, objawy, które pojawiają się najczęściej to:\nwrażenie rośnięcia kuli w gardle,\nszczypanie i swędzeniem skóry.\nAlergia na pomidory rzadziej objawia się:\nwypryskami na skórze,\nCzasami, podczas kontaktu pomidora ze skórą, możesz zaobserwować zaczerwienienia i wypryski, ale w takim przypadku również upewnij się, czy nie jest to reakcja alergiczna na środki, którymi pomidor został spryskany.\nPo zdiagnozowaniu alergii\nJeżeli Twoje obserwacje i badania lekarskie potwierdzą, że występujące u Ciebie objawy to alergia na pomidory, w pierwszej kolejności wyeliminuj alergen z diety. Pamiętaj przy tym, że pomidory są częstym składnikiem gotowych dań i sosów, czytaj więc dokładnie skład produktów, które kupujesz. Niejednokrotnie uczulenie na pomidory występuje już przy kontakcie z rośliną i w takim przypadku należy unikać nie tylko jedzenia, ale nawet dotykania pomidorów.\nKojące leki na wysypkę po pomidorach\nUczulenie na pomidory u dorosłych i dzieci często objawia się swędzącymi zmianami skórnymi. Wysypka po pomidorach może zostać złagodzona, dostępnymi na rynku żelami np. Fenistil żel, który zawiera dimetynden maleinian, hamujący działanie histaminy – związku odpowiedzialnego za reakcje alergiczne.\nUczucie swędzenia możemy zredukować, stosując takie preparaty jak Hydrocort krem zawierający hydrokortyzon – substancję o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym, przeciwalergicznym oraz przeciwobrzękowym. Inny preparat to np. EctoSkin P7, czyli krem, który poza zmniejszeniem świądu poprawia kondycję skóry, zapewnia jej odpowiednie nawilżenie i elastyczność. Dzięki takim medykamentom alergia na pomidory będzie mniej dokuczliwa.\nTags: alergeny pokarmowe, alergia kontaktowa, alergia pokarmowa, alergia skórna, dieta eliminacyjna, uczulenie, wysypka alergiczna