Mistrz Kaczyńskiego, czyli dlaczego prezes postępuje tak, a nie inaczej - GazetaPrawna.pl\nMistrz Kaczyńskiego, czyli dlaczego prezes postępuje tak, a nie inaczej\n30 stycznia 2016, 08:45\nPrawnik Stanisław Ehrlich był radykalnym krytykiem dogmatyzmu prawniczego, czyli językowej interpretacji przepisów w oderwaniu od tego, jak funkcjonują one w praktyce. Upraszczając, wola polityczna wyrażona przez naród jest nadrzędna wobec prawa.\nKrzysztof Mazur doktor nauk politycznych, pracownik naukowy Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Klubu Jagiellońskiego, członek Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP / Dziennik Gazeta Prawna\nMój rozmówca wyciąga z walizki stertę starych, mocno podniszczonych książek. Między pożółkłymi stronami wystają zakładki z zaznaczonymi cytatami\nNieźle się pan przygotował do tej rozmowy.\nW tych książkach jest wiele fragmentów, które doskonale tłumaczą, dlaczego Jarosław Kaczyński postępuje tak, a nie inaczej.\nInnymi słowy, dlaczego jedzie po bandzie? Z Trybunałem Konstytucyjnym, z mediami publicznymi...\nTak bym chyba tego nie nazwał.\nAle twierdzi pan, że w pracach zapomnianego teoretyka prawa, prof. Stanisława Ehrlicha, bo o nim właśnie mówimy, znajdziemy intelektualne uzasadnienie dla działań prezesa PiS, które doprowadziły do demonstracji pod hasłem obrony demokracji.\nW biografii autorstwa Piotra Zaremby Kaczyński mówi nawet, że Ehrlich był jego mistrzem na równi z marszałkiem Piłsudskim. Zresztą w wielu innych wywiadach wspominał o tym, jak duży wpływ wywarły na jego myślenie koncepcje profesora. Mnie najbardziej dziwi to, że nikt nie zadał sobie dotąd trudu zrobienia tak prostej rzeczy jak przeczytanie tych kilku książek Ehrlicha. Przecież one leżą w bibliotekach. Chyba temperatura sporu w Polsce jest już taka, że zamiast mierzyć się z racjami Kaczyńskiego, większość woli go demonizować i przypisywać mu różne przypadłości psychologiczne. A moim zdaniem całą tę wojnę o Trybunał Konstytucyjny można odrzeć z emocji i wyjaśnić na poziomie intelektualnym właśnie przez pryzmat tego, co w latach 60. i 70. Ehrlich pisał w swoich książkach na temat praworządności, grup nacisku i pluralizmu. To w nich leży źródło poglądów Kaczyńskiego na państwo i prawo w III RP.\nZrobiłam wcześniej małą sondę wśród znajomych młodych prawników. Żaden nie słyszał o prof. Ehrlichu.\nNie dziwi mnie to. Jego prace nie należą obecnie do kanonu lektur studentów prawa czy politologii. Tymczasem 50 lat temu Ehrlich był w gronie najbardziej poważanych i wpływowych profesorów Uniwersytetu Warszawskiego, odgrywając ogromną rolę w kształtowaniu światopoglądu wielu młodych prawników. Jednym z nich był Jarosław Kaczyński, który od końca lat 60. uczestniczył w prowadzonym przez niego seminarium. Ehrlich był także promotorem jego pracy magisterskiej, a potem doktoratu obronionego w 1976 r.\nMarksista, żołnierz armii Berlinga, człowiek reżimu komunistycznego. Nie jest to najlepsza zachęta do lektury jego dzieł.\nJasne, to wszystko prawda. Ale jak się podejdzie do prac Ehrlicha bez uprzedzeń i zacietrzewienia, to okaże się, że po pierwsze, nie są one wcale obrośnięte marksistowską nowomową, po drugie – mimo że minęło przeszło 50 lat, zawarte w nich przemyślenia pozostają aktualne, a mechanizmy polityczne i społeczne, które opisują, są odtwarzane w dzisiejszej polskiej rzeczywistości. Ehrlich to zresztą bardzo ciekawa, niejednoznaczna postać. Pochodził ze spolonizowanej żydowskiej rodziny prawniczej. W młodości służył w Ludowym Wojsku Polskim, dochodząc w nim do rangi majora do spraw politycznych. Nie ma dyskusji, że po wojnie uczestniczył w tworzeniu systemu komunistycznego i należał wówczas do grona ważnych członków partyjnej elity. Ale od pewnego momentu zaczął coraz wyraźniej dystansować się ideowo od marksizmu-leninizmu, przechodząc na pozycje bardziej liberalne.\n„Sueddeutsche Zeitung” zarzuca polskim władzom uprawnianie propagandy\nCo tak ujęło Kaczyńskiego w jego teoriach?\nEhrlich był radykalnym krytykiem dogmatyzmu prawniczego, czyli, w uproszczeniu, językowej interpretacji suchych przepisów w oderwaniu od tego, jak funkcjonują one w praktyce. Jego zdaniem taka analiza daje nam fałszywy obraz rzeczywistości, bo nie pozwala uchwycić przypadków, w których grupy uprzywilejowane społecznie cieszą się swoistym immunitetem. Ich pozycja jest na tyle silna, że potrafią skutecznie wpływać na decydentów politycznych, a w konsekwencji dostosowywać prawo do własnych interesów. W teorii wszystko może wyglądać pięknie, bo mamy nowoczesną konstytucję, gwarancje ochrony praw obywateli itd. Ale ponieważ nie ma równowagi między różnymi grupami – jedni są silni, a drudzy wykluczeni lub marginalizowani – to nie ma mowy o żadnej praworządności. Raczej o degeneracji. Ehrlich mówił już o tym w latach 60.!\nI chce pan powiedzieć, że jego analiza pozostaje aktualna?\nDokładnie tak. Żeby było jasne, Ehrlich uważał, nie ma nic złego w tym, że w dojrzałych demokracjach jest wiele grup nacisku – od związków zawodowych, lobbystów, przez organizacje społeczne, po ugrupowania polityczne. Są one naturalnym elementem życia społecznego. Warunek jest jednak taki, aby żadna z nich nie dominowała względem pozostałych. Chodzi więc o realny pluralizm i równowagę między grupami nacisku. Ehrlich mówi, że dopiero biorąc pod uwagę skomplikowany układ interesów i powiązań między nimi oraz praktykę stosowania prawa, można dokonywać zmian. Bo nie wystarczy skodyfikować określone reguły, żeby automatycznie zaczęły one być przestrzegane. Prawo to nie tylko przepis, lecz także sposób, w jaki działa on w społeczeństwie.\nA zdaniem Kaczyńskiego w III RP prawo nie działa?\nNa pewno dostrzegam bardzo wyraźny związek między tym, co pisał Ehrlich w swojej książce „Grupy nacisku” z 1962 r., a społeczną i polityczną diagnozą Kaczyńskiego na temat Polski po 1989 r. Ten słynny „układ”, który tak często przywołuje w swoich wypowiedziach, to nic innego jak dostrzeżenie, że w III RP są nieformalne grupy nacisku mające szczególnie silny wpływ na kształt prawa, a zarazem na tyle silne, by narzucać swoją wolę innym. Na drugim biegunie są ci wykluczeni ze względu na swoją pozycję ekonomiczną, uwarunkowania geograficzne czy brak dostępu do mediów.\nCzyli, że prawo jest wypadkową interesów grup najsilniejszych? To jakieś mocno darwinistyczno-marksistowskie podejście...\nKaczyński powiedziałby zapewne, że realistyczne. Zresztą dlatego spada na niego taka fala oburzenia, kiedy mówi na przykład, że litera prawa nie jest dla niego najważniejsza, bo on występuje w imieniu tych, którzy są pozbawieni realnego głosu i chcą prawdziwej zmiany. Ponieważ prezydent, rząd i większość parlamentarna należą do obozu politycznego, którego jest liderem, to czuje się uprawniony do wprowadzania jej w życie. A ci, którzy mu w tym przeszkadzają, nie reprezentują nikogo, tylko wąskie, partykularne interesy. Upraszczając, wola polityczna wyrażona przez naród jest nadrzędna wobec prawa.\nJuż widzę, jak czytając coś takiego, prawnicy łapią się za głowę.\nTrochę prowokacyjnie można powiedzieć, że Kaczyński jest w rzeczywistości największym demokratą. Dla niego samego najgorszy model demokracji to właśnie jurystokracja, rządy prawników. Ci wszyscy krytycy Kaczyńskiego, z KOD-em na czele, nie rozumieją jednej fundamentalnej sprawy. Dla nich postępowanie prezesa PiS jest przejawem dążenia do zawłaszczenia państwa, wykorzystania go do własnych celów i zdobycia nieograniczonej władzy. Kaczyński uważa jednak, że cały spór o trybunał, zmiany w mediach, reforma służby cywilnej to po prostu próba zaprowadzenia równowagi i pluralizmu, których nie ma i nigdy nie było w III RP. Dobrze widać to na przykładzie mediów publicznych. Kaczyński mówi: wiem, nie podoba się wam to, że Jacek Kurski jest prezesem telewizji, też chciałbym, żeby była ona niezależna. Ale w Polsce po 1989 r. ukształtował się taki system medialny, że telewizja i radio obecnie reprezentują tylko wybrane grupy, światopoglądy i opcje polityczne. Dlatego musimy wziąć media publiczne, żeby stały się one przeciwwagą dla mediów liberalnych.\nI taki sam pluralizm trzeba było zaprowadzić w Trybunale Konstytucyjnym?\nW pewnym sensie tak. Co więcej, bardzo krytyczny stosunek prezesa PiS do TK bierze się w ogóle z jego negatywnej oceny roli, jaką instytucja ta odegrała w budowaniu systemu postkomunistycznego. Kaczyński twierdzi, że III RP nie jest państwem praworządnym, bo u progu transformacji ustrojowej nie było do tego warunków. Co z tego, że w konstytucji zapisano, że „Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym”, skoro nigdy nie nastąpiło odcięcie się od dorobku prawnego PRL. Kaczyński twierdzi wręcz, że sądy i teoretycy prawa po 1989 r. interpretowali tę zasadę, bezpośrednio odwołując się do doktryny ochrony prawa nabytych, a to w efekcie przyczyniło się do zakonserwowania wpływów i przywilejów dawnych beneficjentów reżimu socjalistycznego. W dużej mierze z tego też powodu nigdy nie doszło w Polsce do gruntownej lustracji, osądzenia winnych zbrodni komunistycznych, konfiskaty majątku PZPR czy pozbawienia funkcjonariuszy służb PRL przywilejów emerytalnych. A TK miał w tym swój wkład. Co więcej, Kaczyński stawia tezę, że pod koniec lat 80. władze PRL przeczuwały rychły upadek systemu i celowo ustanowiono takie instytucje jak Trybunał Konstytucyjny, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz sądy administracyjne, aby ograniczyć możliwość przeprowadzenia radykalnych reform, a jednocześnie chronić uprawnienia byłych funkcjonariuszy PRL.\nJarosław Kaczyński w wyśmienitym humorze na sali sejmowej. Co rozbawiło prezesa PiS? [WIDEO]\nTo już trochę zakrawa na teorię spiskową...\nWiadomo, że oceny historyków, polityków i publicystów są w tej kwestii różne. Na pewno ci, którzy twierdzą, że zmiany z końca lat 80. były zaplanowanym programem politycznym, nie mają takiego przebicia się do opinii publicznej. Nie zmienia to faktu, że od Okrągłego Stołu do uchwalenia nowej konstytucji w 1997 r. TK faktycznie był współtwórcą ustroju Polski. Jak podkreśla Jacek Sokołowski, doktor nauk prawnych z Uniwersytetu Jagiellońskiego, szczególnie w tym okresie wiele rozstrzygnięć trybunału opierało się nie na interpretacjach stricte prawnych, ale argumentach filozoficznych i aksjologicznych. Przepisy bywały bowiem na tyle niejednoznaczne czy ogólnikowe, że sędziowie mieli wiele swobody przy ich wykładni.\nDlatego kierowali się własnym światopoglądem?\nKaczyński nie ma żadnych złudzeń, że sędziowie to apolityczne, bezstronne byty. Zresztą coś pani przeczytam. „Pochodzenie społeczne sędziów, mimo pozornej izolacji od nurtu bieżącej polityki, determinuje ich postawy i sympatie. Ujawniają się one w okresie społecznych konfliktów, kiedy trzeba odłożyć maskę rezerwy wobec politycznych aktualiów”. To cytat z książki napisanej przez Ehrlicha w latach 70. Brzmi znajomo?\nOczywiście nikt nie mówi o tym, że minister sprawiedliwości powinien bezpośrednio wskazywać osoby na urząd sędziowski. Chodzi raczej o to, aby nie utrzymywać fikcji, że sędziowie, orzekając, całkowicie odkładają na bok swój światopogląd. W Stanach Zjednoczonych telewizja transmituje przesłuchania kandydatów na sędziów Sądu Najwyższego przed komisją senacką, w trakcie których padają pytania o ich poglądy dosłownie na wszystko: od uprawnień służb specjalnych po aborcję. Tymczasem u nas, kiedy Kaczyński mówi, że nie mamy demokratycznej kontroli nad sędziami, zaraz słychać krzyki, że to zamach na niezawisłość sędziowską. Myślę też, że on sam zgodziłby się z Ehrlichem, że prawnicy mają dość wąskie spojrzenie na rzeczywistość właśnie przez to, że na studiach koncentrują się na przyswajaniu kodeksów i rozwiązywaniu kazusów, a w ogóle nie analizują społecznych konsekwencji i oddziaływania przepisów. Tymczasem sędzia, który nie zna historii ani pojęć socjologicznych i politologicznych, nie będzie w stanie wychwycić różnych niuansów przy stosowaniu prawa.\nUważa pan więc, że rozprawa z TK to coś więcej niż tylko pokaz siły i chęć odbicia go z rąk „platformerskich” sędziów?\nCała wojna o trybunał to dla Kaczyńskiego uderzenie w instytucję, która jest symbolem porządku prawnego III RP. Stanowi próbę przełamania tego, co sam nazywa imposybilizmem, czyli przekonaniem, że nic się nie da zrobić bez odpowiedniej podstawy prawnej. Jego zdaniem takie myślenie w zasadniczy sposób zawęża możliwości działania państwa, czy to jeśli chodzi o likwidowanie patologii społecznych, realizację wielkich reform, czy ograniczenie przywilejów najsilniejszych. Trybunał Konstytucyjny jest zaś naczelnym strażnikiem status quo. Nie jest zatem wykluczone, że Kaczyński celowo poszedł na konfrontację z TK, po to aby trwale osłabić jego rolę.\nA służba cywilna?\nSięgnijmy znowu do Ehrlicha. Ma on mocne przekonanie, że apolityczność i niezależność administracji w ustroju demokratycznym są fikcją. Urzędnicy mogą co prawda zachować bezstronność w sprawach małej wagi, ale nie w tych, które odnoszą się do kluczowych reform rządowych.\nDlaczego ten ferment ma miejsce dzisiaj, a nie 25 lat temu?\nW 1989 r. panowało u nas myślenie, że można wykonać drogę na skróty: skodyfikować określone zasady, a wszystko będzie działać, jak należy. I ten sam błąd zrobiono we wszystkich innych krajach bloku wschodniego. Tymczasem doktryna demokratycznego państwa prawnego ukształtowała się na Zachodzie w toku wielosetletniej ewolucji. Nie wprowadzono jej dekretem. A my, zgodnie z naszym postkolonialnym myśleniem, założyliśmy, że wystarczy uchwalić odpowiednie prawo, bez względu na to, że wciąż mamy instytucje i ludzi z poprzedniego systemu, nad którymi państwo nie panuje.\nTak jak z tym wprowadzaniem demokracji w Iraku?\nDokładnie tak. I to jest właśnie postkolonializm, który stoi za kształtem przemian w Polsce po 1989 r. Nikt się nie zastanawiał, czy może nie powinniśmy wymyślić własnej drogi, zamiast implementować z góry wszystko, co obowiązuje na Zachodzie, nie mając nawet pojęcia, czy to u nas zafunkcjonuje. Mam jednak wrażenie, że moje pokolenie, dla którego Okrągły Stół to fakt historyczny, a nie biograficzny, jest coraz mniej skłonne do bezrefleksyjnego zapatrzenia w Zachód. Wielu naszych rodziców marzyło, żebyśmy dostali robotę w niemieckich koncernach, wychowywało nas w kulcie nauki języków obcych. Ale my chcemy zakładać polskie firmy, które będą konkurować z niemieckimi.\nA Kaczyński jest tym, który ma wam w tym pomóc?\nNie wiem, czy tak się stanie. Na pewno jego diagnozy trafiają do wielu. W tym też jednak tkwi problem i z nim, i z Ehrlichem, że obaj są świetni w diagnozowaniu problemów społecznych, ale gorzej radzą sobie ze znajdowaniem rozwiązań. Co więcej, Kaczyński nie ma zwyczaju szerokiego konsultowania swoich decyzji. Raczej stawia opinię publiczną przed faktem dokonanym. Zresztą jego intelektualny mistrz w ogóle powątpiewał w to, czy głębokie reformy są dziś możliwe. W jednej ze swoich książek z lat 90. pisze, że w społeczeństwie, w którym liczba różnego rodzaju norm – nie tylko regulacji prawnych, ale i kodów kulturowych, reguł społecznych i wzorców zachowań, rośnie w tak ogromnym tempie, że niewykluczone, iż nie da się już przeprowadzać radykalnych zmian.\nZastanawia mnie tylko jedno. Na ile tak naprawdę można przełożyć kategorie interpretacyjne i diagnozy postawione w latach 60. i 70. na dzisiejsze polskie realia?\nPrzeczytam pani coś, co Ehrlich napisał na początku lat 60., obserwując społeczeństwo amerykańskie. Jest to opis pewnego fenomenu społecznego. „Wzrost świadomości obywatelskiej prowadzi też do tworzenia się niezależnych grup obywatelskich, niezwiązanych z określoną partią, a stawiających sobie za cel jakąś reformę, np. w skali miasta (...). Ten ruch wysuwający własnych kandydatów bez oglądania się na partyjnych bossów, zmierzających do opanowania samorządu miejskiego, jest godny uwagi”. Moim zdaniem ten fragment to wypisz wymaluj opis tego, co dzisiaj uważamy za coś nowoczesnego i świeżego, czyli ruchy miejskie i fenomen Jana Śpiewaka i Joanny Erbel.\nDobra, to skoro Ehrlich taki aktualny, czemu nikt go teraz nie czyta?\nMoże wnioski z lektury zburzyłyby nasz święty spokój?\nNa pewno diagnozy Kaczyńskiego trafiają do wielu. W tym też jednak tkwi problem i z nim, i z Ehrlichem, że obaj są świetni w diagnozowaniu problemów społecznych, ale gorzej radzą sobie ze znajdowaniem rozwiązań\npolitycy Stanisław Ehrlich TDNDGP WEEKEND pis TDNDGP import\nKrótkowzroczna demokracja w stylu TKM\nDotychczas mieliśmy do czynienia z demonizowaniem osoby Kaczyńskiego! Chyba jest to pierwszy obiektywny artykuł, ukazujący prawdziwą jego motywację i wskazujący na cel jego działań. Teraz przynajmniej mamy podstawy naukowe, do analizowania jego działań, a tak nawiasem należy im przyklasnąć....\nBardzo dobry wywiad... Wreszcie coś nowego w tym całym krzyku.\nBardzo dobry wywiad. Szkoda tylko, że na koniec powtórzyliście dwa zdania wyrwane ze środka wywiadu, które mają mocno dyskusyjne brzmienie. Nie musicie w ten sposób łopatologiczne sugerować czytelnikom, co mają szczególnie zapamiętać. Taka mała manipulacja Gazety Prawnej jest zupełnie zbędna.\nKaczyński - chory niepełnosprawny psychicznie, mściwy starzec. Bawi go cierpienie innych. Poniża.\nPytanie tylko brzmi , do czego wykorzysta władzę ? Do polepszenia życia przeciętnych Polaków i wyłapania oraz osądzenia złodziei i kombinatorów , czy do zemsty za śmierć brata\nMoże to i prawda, ale gdzie odwaga by za to wszystko brać odpowiedzialność na siebie a nie podstawiać innych.\nProszę tylko ...\n.... nie biczować słownie ... ZBAWCY POLSKI, bo się jeszcze obrazi ... i przestanie dalej ZBAWIAĆ.\nCiekawe, ale jakoś nie jestem pewien, że Kaczyńskiemu chodzi o to samo, co Ehrlichowi. Nigdy nie uważał, że należy zgnieść autorytet sądów Kaczyński mówi: "redystrybucja prestiżu", kto jest redystrybutorem uznania ??\nTeorie prawa naprawdę są fascynujące i te uogólnienia jakie starał się przekazać czytelnikom redaktor bardzo ciekawe ,Polska Michnika jak dla mnie poniosła klęskę ,może ta Polska Kaczyńskiego będzie lepsza dla swoich obywateli.\nW czasach słusznie minionych krążył wśród elit żart: Czym się różni robotnik socjalistyczny od kapitalistycznego. Robotnik kapitalistyczny wstaje rano, wrzuca 3-4 jajka na bekon lub szynkę, wsiada do mercedesa i jedzie do fabryki, w której jest wykorzystywany. A socjalistyczny: wstaje rano, wrzuca dwa jajka w kalesony, wsiada na rower i jedzie do fabryki, której jest współwłaścicielem. Kaczyńskiemu zapewne marzą się te czasy. Ale wtedy było ZOMO.\nto tzw. płatny materiał promocyjny. Kaczyński to facet chory na władzę, podobnie jak Stalin czy Hitler, tyle że jest to ersatz na miarę Polski. Zniknie ze sceny politycznej wcześniej niż myśli, tyle że sprzątanie gnoju po PIS będzie trwać lata. Niczym się nie różni od innych polskich "polityków" - tyle tylko że ma opakowanie PR dla ciemniaków. Najsmutniejsze jest, że żadna opcja polityczna nie chce podjąć naprawdę potrzebnych reform sanujących wszystkie obszary państwowości, tak aby jak w Niemczech państwo było służebne obywatelom, biurokracja rozumna i rozsądna. Nigdy tak nie będzie, bo ta sklejanka pozaborowa ukazuje prawdziwą mentalność ludzi - zaściankowość, antysemityzm, ksenofobia i małość bezwartościowej masy, na której notorycznie żeruje to taka, to inna opcja.\nBardzo ciekawy wywiad - być może te przywołane przemyślenia to źródło działań J. Kaczyńskiego. Niestety nawet jeśłi intencje można uważać za rozsądne i racjonalne to moim zdaniem Wykonawca okazał sie człowiekem małego formatu, a to co wychodzi mu najlepiej to antagonizacja społeczeństwa...\n"Wielu naszych rodziców marzyło, żebyśmy dostali robotę w niemieckich koncernach, wychowywało nas w kulcie nauki języków obcych. Ale my chcemy zakładać polskie firmy, które będą konkurować z niemieckimi." Żałuję, że nie mogłam mieć dzieci, moje były by inaczej wychowane. :p Języki "obce" (śmieszne, anachroniczne określenie) jak najbardziej, ale bez "kultu". Żyjemy w Europie i powinniśmy znać języki innych krajów - z wzajemnością... ;)) Praca w niemieckich koncernach - zdecydowanie NIE! Polskie firmy, promowanie polskich produktów i rozwiązań - zdecydowanie Tak. A na samym początku, szukanie naszej własnej, "trzeciej drogi" organizowania państwa, BEZ REFORM Balcerowicza. Prof. Balcerowicz świetnie przeprowadził reformę złotego i za to mu chwała, ale tylko to. A co do całości wywodu... Bez względu na to, na czym K. opiera swoje pomysły, jestem zawsze na NIE. To jest straszny człowiek, nie liczący się z nikim i z niczym, gotów zniszczyć cały kraj z powodu swojej chorej nienawiści i żądzy zemsty. Jego poglądy nie obchodzą mnie w najmniejszym stopniu, ponieważ to "po czynach ich poznacie". A czyny są takie, że jakbym mogła, to już bym z kraju uciekła, żeby bezpiecznie przeczekać gdzieś w południowej Francji, jak najdalej...\nStudia politologiczne bez ukończonych wcześniej studiów prawniczych powinny być zakazane, bo co się ten mędrzec wypowie w swoim imieniu to ręce opadają.\nKACZYŃSKI MA PO OJCU MŚCIĆ SIĘ za wszystko i za wszystkich wyssał to z mlekiem matki ,tem co zginął miał inny charakter ,a tem po RAJMUNDZIE ojcu mówi samo za siebie, niemieckie plemniki.\nzastanawiam się z czego się śmieje i przyszło mi, że z nas obywateli\nWłaściwe źródło inspiracji - prof.Stanisław Ehrlich pochodził z żydowskiej, spolonizowanej rodziny o poglądach lewicowych.\nPatrząc na metody rozprawienia się z TK powiedziałbym raczej że idolem Kaczyńskiego jest Engelbert Dollfuss\nale nauki Marksa też są za człowiekiem tylko dawno je wypaczono\nO III rzeszy ten artykul, nieprawdaz?\nSchetyna,Petru dzisbeszczelnie tonie my, to nie my\nTabakiera do nosa, a nie Nos do tabakiery ! ! !\nszczujnia niemiecka wyje. W "Folwarku Zwierzęcym" też wjeżdżał portret gospodarza, jak trzeba był odwrócić uwagę mieszkańców folwarku. Zalmijcie sie lepiej w tym lewackim ścieku, złodziejstwami Platformy Oszustów i ich wodza Ryżego matoóła.\nee tam bzdury gadasz panie. Naciągasz na siłę i próbujesz wmówić że to co robi Kaczyński to jakieś ideologiczne naprawianie państwa... to tylko preteksty, chodzi o władzę o nic więcej, tłumacz to sobie jak chcesz\nwasi protegowani z PO, to na kim się wzorowali?- Al Capone chyba?\nNo to mamy filozofa. I wszystko się zgadza, wywiad świetny. Daje możliwości zagłębienia się w umysł Kaczyńskiego. Cała prawda i tylko prawda. Tyle tylko, że jako filozof, Kaczyński nie potrafi dać sobie rady z samym sobą. Tak jak kiedyś pisałem, jest dobry w pojmowaniu przeszłości, a w wizjach na przyszłość widzi tylko demony. I to, które w nim siedzą. Cały pis patrzy w niego, jak w księgę objawioną. Jest dla nich jak ewangelista. A tu okazuje się, że trzeba dziecka, które krzyknie-KRÓL jest nagi!!!. A dał temu wczoraj dowód, dowód swej nagości. Mówił o resortowych dzieciach, wnukach. On jest resortowym uczniem. I tu jest jego marność, wybiera co lepsze skwarki z tej michy z kaszą o nazwie Polska. A już myślałem, że może faktycznie coś w nim jest. Resortowy uczeń, z żoliborskimi genami. Takie nic.


Piotr Witek, Polskie kino historyczne jako kino "postnarodowej pamięci historycznej". "Poznań 56" Filipa Bajona i "Rewers" Borysa Lankosza" cz. II, "Sensus Historiae" 2014, vol. XVII, nr. 4, s. 175-192. - LiveSlideToggle navigationBUSINESSEDUCATIONTECHNOLOGYTRAVELMORE TOPICSSign upSign in HomeSciencePiotr Witek, Polskie kino historyczne jako kino "postnarodowej pamięci historycznej". "Poznań 56" Filipa Bajona i "Rewers" Borysa Lankosza" cz. II, "Sensus Historiae" 2014, vol. XVII, nr. 4, s. 175-192. of 18Piotr Witek, Polskie kino historyczne jako kino "postnarodowej pamięci historycznej". "Poznań 56" Filipa Bajona i "Rewers" Borysa Lankosza" cz. II, "Sensus Historiae" 2014, vol. XVII, nr. 4, s. 175-192. Piotr WitekPublished on: Mar 4, 2016\nScience Source: www.slideshare.net Transcripts - Piotr Witek, Polskie kino historyczne jako kino "postnarodowej pamięci historycznej". "Poznań 56" Filipa Bajona i "Rewers" Borysa Lankosza" cz. II, "Sensus Historiae" 2014, vol. XVII, nr. 4, s. 175-192.\nVol. XVII (2014/4)\nPolskie kino historyczne jako kino „post-\nnarodowej pamięci historycznej” „Poznań\n56” Filipa Bajona i „Rewers” Borysa Lan-\n, cz. II\nWpierwszej części rozprawy poświęconej namysłowi nad polskim kinem\nhistorycznym, które koncentruje się na krytyczno-rozrachunkowym\npodejściu do przeszłości omówiłem dwa obrazy przedstawiające wydarzenia\nrozgrywające się w okresie II wojny światowej podczas niemieckiej okupacji\nPolski. Były to: „Jeszcze tylko ten las” Jana Łomnickiego i „Wyrok na Fran-\nciszka Kłosa” Andrzeja Wajdy. Oba filmy, korzystając z różnych konwencji\nstylistycznych i estetycznych, podejmowały tzw. tematy trudne: polski an-\ntysemityzm, szmalcownictwo, kolaborację, relacje Polaków z Niemcami,\nstosunek Polaków do podziemia niepodległościowego oraz do samych sie-\nW drugiej części zajmę się analizą dwóch filmów, których reżyserzy\npodjęli się przedstawienia na ekranie pewnych epizodów z historii Polski\nrozgrywających się w latach 50. ubiegłego stulecia.\nNiniejszy tekst stanowi całość z tekstem noszącym tytuł: „Polskie kino historyczne\njako kino »postnarodowej pamięci historycznej«. Jeszcze tylko ten las Jana Łomnickiego\ni Wyrok na Franciszka Kłosa Andrzeja Wajdy, cz. I”. Obydwie prace są fragmentami tekstu\nzatytułowanego „Między afirmacją a krytyczną rewizją przeszłości. Dzieje najnowsze w fil-\nmowych narracjach historycznych”, który ukaże się w tomie zbiorowym wydawanym przez\nIPN poświęconym podsumowaniu dorobku historiografii dziejów najnowszych po 1989 r.\nW tym artykule zajmuję się omówieniem kina martyrologicznego oraz krytyczno-rozra-\nZob. P. Witek, Między afirmacją a krytyczna rewizją przeszłości. Dzieje najnowsze w filmo-\nwych narracjach historycznych, [w druku].\n(a) „Poznań 56”\nNiezwykle interesującym przykładem krytyczno-rozrachunkowego\nfilmu historycznego w dwojakim sensie jest dzieło Filipa Bajona „Poznań\n56” (1996). Reżyser podejmuje w filmie wydarzenia, które w okresie Pol-\nski Ludowej były tabuizowane. Rozlicza się z oficjalną wykładnią historii\nw PRL-u zarówno w kinie, jak i historiografii tego okresu. Jednocześnie\nfilm przedstawia wizję tzw. wypadków poznańskich, która wykracza poza\nzakorzenioną w tradycji romantycznej heroiczno-martyrologiczną wykład-\nw październiku 1956 r. w porządku linearnym. Akcja toczy się od momentu\nrozpoczęcia buntu robotników, przewija się przez kolejne następujące po\nsobie epizody, aż do zakończenia, w którym oglądamy klęskę poznańskiej\nrozruchów. Mimo iż reżyser, jak się zdaje, prezentuje historię w porządku\nlinearnym i chronologicznym, to poszczególne epizody nie wynikają jedne\nz drugich, nie zazębiają się ze sobą zgodnie z zasadami logiki przyczynowo-\n-skutkowej. W zasadzie trudno jest uznać, że w filmie mamy do czynienia\nz akcją w klasycznym rozumieniu tego pojęcia jako ciągu następujących po\nsobie działań i wynikających z nich zdarzeń prowadzących do konkretnego\ncelu. Co prawda w filmie Bajona robotnicy poznańscy sprowokowali bunt,\nale nie mieli kontroli nad jego przebiegiem. Na ekranie wygląda to tak, jakby\nrozruchy działy się same i wciągały kolejnych ludzi, którzy znaleźli się w ich\nzasięgu. Oglądając film, można odnieść wrażenie, że na ekranie mamy do\nczynienia ze zmieniającymi się obrazami ukazującymi w nie do końca upo-\nrządkowany sposób chaos — niezorganizowany bunt. Film przypomina\nserię luźno związanych ze sobą obrazów ukazujących historyczny świat\nprzedstawiony jako konglomerat epizodów, czegoś w rodzaju pofragmen-\ntowanych klisz pamięci ułożonych, jak możemy przypuszczać — intencjo-\nnalnie, w pewną niezbyt spójną narracyjną całość.\nOglądając film Filipa Bajona, można odnieść wrażenie, że został on zre-\nalizowany w konwencji paradokumentalno-reporterskiej.3\nPierwszym argumentem na rzecz powyższego skojarzenia jest fakt, iż\nfilm został zrobiony w tonacji monochromatycznej. Jeśli weźmiemy pod\nuwagę, że w połowie lat 50. ubiegłego stulecia, a więc w okresie, o którym\nNa temat form filmu dokumentalnego zob.: A. Kołodyński, Tropami filmowej prawdy,\nWydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1981; M. Przylipiak, Poetyka kina doku-\nmentalnego, Wydawnictwa: Uniwersytetu Gdańskiego i Pomorskiej Akademii Pedagogicz-\nnej w Słupsku, Gdańsk — Słupsk 2004.\nPolskie kino historyczne jako kino „postnarodowej pamięci...” cz. II\nfilm opowiada, filmowe dokumenty, reportaże i kroniki, mające aspiracje\nprzedstawiać faktualny wymiar społecznej rzeczywistości, były zazwyczaj\nrealizowane na taśmie czarno-białej, można uznać, że reżyser, chcąc uwy-\npuklić efekt ekranowego realizmu i podkreślić wiarygodność ukazywanej\nprzez siebie historii, odwołał się do „estetycznego autorytetu” czarno-bia-\nłego obrazu jako ugruntowanego symbolu przedstawienia faktualnego.\nDodatkowo jeśli weźmiemy pod uwagę, że w latach 50. w Polsce fabularne\nfilmy także w większości były realizowane na taśmie czarno-białej, a użycie\ntaśmy polichromatycznej stanowiło swoisty wyjątek [zob. np. „Przygoda na\nMariensztacie” (1953), reż. Leonard Buczkowski], można uznać, że ówcze-\nsny świat modelowany przez audiowizualne media, zwłaszcza film, był świa-\ntem monochromatycznym. Tym samym reżyser, przedstawiając ówczesną\nrzeczywistość społeczną w barwach czarno-białych, pokazał ją taką, jaką\noglądali ją w zapośredniczonych medialnie obrazach ówcześni ludzie. Można\npowiedzieć, że poprzez ten zabieg Bajon wpisał swoją audiowizualną narra-\ncję i historyczny świat przedstawiony w zdefiniowany medialnie ówczesny\nkontekst kulturowy. Pozwoliło mu to stworzyć wrażenie ekranowej „rekon-\nstrukcji” zapośredniczonej medialnie ówczesnej rzeczywistości społecznej.\nInnym przekonującym argumentem na rzecz tezy o paradokumentalnym\ncharakterze filmu Filipa Bajona jest zastosowany przez niego zabieg formalny,\nktóry stanowi cechę specyficzną dla filmów dokumentalnych. Otóż reżyser,\nmimo iż film jawi się jako dramaturgicznie niespójny, na wzór filmów doku-\nmentalnych posłużył się pojawiającymi się na ekranie pozadiegetycznymi na-\npisami informującymi o czasie i miejscu akcji. Z tego rodzaju rozwiązaniami\nmamy do czynienia w wielu sekwencjach. Już pierwsza scena zaraz po napi-\nsach początkowych przedstawiająca chłopca idącego ulicą i toczącego przed\nsobą koło od roweru została zaopatrzona w pojawiający się w prawym dolnym\nrogu ekranu napis: Poznań, 28 czerwca 1956, godz. 8.00. W ujęciu przesta-\nwiającym idących ulicą robotników na ekranie znów pojawia się napis: przed\nZakładami im. Stalina, godz. 8.40, itp. Dzięki temu zabiegowi w dramatur-\ngiczną niespójność narracji i chaos świata przedstawionego zostaje wpro-\nwadzony pewien czasowo-przestrzenny porządek. Widz, oglądając film, ma\norientację kiedy i w jakiej części miasta rozgrywają się poszczególne epizody\nprezentowane na ekranie.\nJedną z cech charakterystycznych filmu dokumentalnego jest również\nsposób filmowania polegający, z grubsza rzecz ujmując, na tym, że kamera\nukazuje dziejące się przed nią wydarzenia niejako z boku, z punktu widze-\nnia osoby trzeciej niezaangażowanej w świat przedstawiony. W filmie Ba-\njona bardzo wiele ujęć zostało zrealizowanych w scharakteryzowany wyżej\nsposób. Ujęcia otwierające film, które pojawiają się zaraz po napisach, mają\ncharakter obrazów opisowych. Kamera zachowuje się tak, jakby podglą-\ndała ludzi pojawiających się w poszczególnych epizodach. Najpierw śledzi\nfilmowanego w pełnym planie idącego ulicą do szkoły chłopca, następnie\npokazuje stojącą w szkolnej bramie grupę uczniów, kolejne ujęcia pokazują\nfragment lekcji i bunt uczniów, którzy nie chcą zdjąć tornistrów i przystąpić\ndo nauki, co irytuje nauczycielkę. Scena w klasie, w omawianym kontek-\nście, jest specyficzna. Kamera bowiem jest usytuowana pomiędzy uczniami\nna wysokości wzroku dziecka, co zdaje się sugerować, że jej perspektywa\nmoże prezentować punkt widzenia któregoś z młodych ludzi. Tymczasem\noglądając scenę łatwo jest stwierdzić, że nie ma w niej charakterystycznego\ndla subiektywizacji spojrzenia kamery zabiegu montażu na punkcie widze-\nnia. Tym samym można sądzić, że ujęcia z klasy również mają charakter\nopisowy — paradokumentalny. W podobny sposób filmowanych jest wiele\ninnych scen, np. przedstawiających rozruchy w mieście, zdobycie więzienia,\nwalki na ulicach, czy też scen, w których nie brał udziału Darek, takich jak\nnp. rozmowa Staszka z Zosią czy wizyta Piotrka na targach, itp.\nJednocześnie w filmie Bajona paradokumentalny charakter zdjęć nar-\nracji filmowej wchodzi w konflikt z ujawnionym w prologu dzieła autobio-\ngraficznym tonem prezentowanej na ekranie historii. Reżyser, używając\nopisanych wyżej zabiegów formalnych charakterystycznych dla filmu do-\nkumentalnego, równocześnie prezentuje wydarzenia historyczne z punktu\nwidzenia dzieci. Snuta przez reżysera ekranowa opowieść ukazuje świat\nprzedstawiony z perspektywy Darka, który wraz ze swoim kolegą Piotrkiem\njest kimś w rodzaju przewodnika po rozgrywających się w Poznaniu wyda-\nrzeniach. Tym samym wydarzenia tzw. wielkiej historii są prezentowane\nprzez pryzmat dziecięcego doświadczenia. Oglądowi dziecka zostały pod-\nporządkowane niektóre formalne środki wyrazu. Przede wszystkim struk-\ntura narracji prezentująca pojawiające się na ekranie poszczególne epizody\njako swoisty chaos w luźno związanych ze sobą sekwencjach przypomina\ndziecięcy sposób opowiadania charakteryzujący się dość swobodnym prze-\nskakiwaniem z jednego wątku do innego.\nDodatkowo w wielu fragmentach filmu możemy zobaczyć, iż kamera jest\nusytuowana w dziwnych miejscach i ukazuje świat przedstawiony z niety-\npowych punktów widzenia. Tytułem przykładu. W scenie przedstawiającej\nobu chłopców błąkających się w tłumie ludzi podczas wiecu kamera filmuje\nw specyficzny sposób. Z jednej strony niby oglądamy ich z punktu widzenia\nosoby trzeciej w zobiektywizowanych ujęciach. Z drugiej jednak usytuowa-\nnie i sposób poruszania się kamery pozwalają utożsamić jej punkt widzenia z\npunktami widzenia chłopców. Kamera podobnie do nich jest w tłumie ludzi.\nZostała zawieszona na wysokości wzroku chłopców. Darek i Piotrek, żeby co-\nkolwiek zobaczyć, muszą patrzeć do góry, stawać na palcach, ponieważ wi-\ndok zasłaniają im postacie dorosłych. Kamera filmuje zebrany tłum również\nod dołu w taki sposób, jakby patrzyli na zebranych dwaj mali bohaterowie.\nChłopcy, snując się wśród zgromadzonych dorosłych, z zaciekawieniem roz-\nglądają się wokół siebie. Kamera, pokazując ich zachowanie, jednocześnie\nsama również porusza się portretując tłum w taki sposób, jakby się rozglą-\nTym samym reżyser zastosował efekt jakby podwójnego spojrzenia\nkamery w jednym długim ujęciu. Najpierw oglądamy filmowanych ka-\nmerą usytuowaną na wysokości dziecięcych oczu chłopców wałęsających\nsię pomiędzy dorosłymi z perspektywy osoby trzeciej, następnie kamera\nprzesuwa się w lewą stronę, obraca się wokół własnej osi, zajmując miejsce\nchłopców i ukazuje tłum z ich punktu widzenia, po czym znów delikat-\nnie się cofa i w kadrze ponownie pojawiają się mali bohaterowie ponow-\nnie filmowani ze zobiektywizowanej perspektywy. Mamy tu do czynienia\nz zabiegiem montażu na punkcie widzenia wykonanym z wykorzystaniem\ntechniki montażu wewnątrzkadrowego.\nW innej scenie wydarzenia filmowane są kamerą usytuowaną pod sa-\nmochodem. Na ekranie widzimy dwóch chłopaków leżących pod cięża-\nrówką i przyglądających się rozruchom na ulicy. Tym samym usytuowanie\npunktu widzenia ma dramaturgiczne uzasadnienie. W innym fragmencie\noglądamy rozgrywające się wydarzenia przez dziurę w płocie, jeszcze w in-\nnym przez okno w piwnicy. W jednym i drugim przypadku są to punkty\nwidzenia chłopców, którzy biegają podekscytowani po mieście, usiłując za-\nspokoić swoją ciekawość. W związku z tym nie jest trudno o konkluzję, że\nreżyser pokazał w filmie to, co i jak mogli widzieć mali bohaterowie. Tym\nsamym paradokumentalny charakter filmu jest na bieżąco w narracji de-\nkonstruowany przez serie ujęć spersonalizowanych ukazujących dziecięcą\nWizja wydarzeń poznańskich została ukazana, jak już wcześniej o tym\nwspominałem, przez pryzmat doświadczenia dziecka. To z kolei ma dalej idące\nkonsekwencje. O tym, że historia Bajona przedstawia chaos pisałem wcześniej.\nW tym miejscu można dopowiedzieć, że przedstawia ona zamęt, gdyż w taki\nsposób mogli postrzegać wydarzenia poznańskie dwaj bohaterowie — Darek\ni Piotrek. Tym samym uwypuklenie dziecięcej perspektywy w ukazywaniu po-\nszczególnych epizodów może zostać uznane za fabularne uzasadnienie dla nie-\nspójnej konstrukcji dramaturgicznej struktury narracji.\nDodatkowo na ekranie nie oglądamy wydarzeń, które moglibyśmy uznać\nza decydujące dla rozgrywającej się „rewolucji”. Reżyser pokazuje co prawda\nW tym miejscu warto wrócić do omawianej sceny z początku filmu, prezentującej\nbunt uczniów w szkolnej klasie. Pisałem wcześniej, że kamera usytuowana pomiędzy\nuczniami portretuje wydarzenie z perspektywy bezosobowej. Biorąc jednak pod uwagę\npoczynione w aktualnym kontekście uwagi, w omawianej scenie można utożsamić punkt\nwidzenia kamery z punktem widzenia dzieci.\nfragment wiecu, atak tłumu na więzienie, walki uliczne, ale nie przedsta-\nwia ich jako „wielkich i ważnych” wydarzeń historycznych, a raczej jako\npewne epizody doświadczane przez podekscytowanych kilkunastoletnich\nchłopaków, dla których to, co widzą i przeżywają nie jest jakąś rozgrywa-\njącą się na ich oczach wielką Historią, ale ekscytującą przygodą. W kilku\nsekwencjach możemy zobaczyć Darka jak bardzo jest zachwycony, mogąc\nbrać udział w wydarzeniach u boku Zenka, jednego z samozwańczych przy-\nwódców grupy biorącej udział w rozruchach. Z kolei doświadczenia Piotrka,\nktóre reżyser ukazuje z perspektywy osoby trzeciej, są inne niż jego kolegi.\nChłopak z jednej strony jest także podekscytowany rozruchami, ale bardziej\nniż walki na ulicach interesuje go to, co dzieje się na targach poznańskich,\nna których nigdy nie był. Rewolucyjna sytuacja w mieście umożliwiła mu\nwejście na ich teren i spotkanie zupełnie innego świata, w którym po raz\npierwszy zobaczył i skosztował banana. Z punktu widzenia tzw. wielkiej\nhistorii przygoda Piotrka na targach nie miała dla ukazania poznańskich\nrozruchów żadnego znaczenia. Mimo to znalazła się w filmie i została po-\nkazana jako istotny wątek dziecięcego doświadczenia chłopca, któremu ów\ndzień kojarzy się nie ze zdobyciem więzienia i strzelaniną, ale z faktem uj-\nrzenia niedostępnego i tajemniczego świata oraz spróbowania nieznanego\nowocu, o czym z dumą opowiada swojemu koledze Darkowi. Tym samym na\nekranie nie oglądamy wydarzeń przedstawianych z perspektywy tzw. wiel-\nkiej historii, ale historię zaplątanych w wir wydarzeń chłopców widzianych\nW filmie Bajona nie mamy jednak do czynienia tylko z dziecięcą percep-\ncją wydarzeń poznańskich. W przedstawianej na ekranie historii pojawia\nsię również punkt widzenia dorosłych, przedstawicieli inteligencji, profe-\nsorów jadących na kongres, którzy obserwują wycinek rozgrywających się\nwydarzeń ze stojącego na bocznicy zamkniętego wagonu kolejowego. O ile\nperspektywę Darka można określić jako zaangażowaną w sytuację, to per-\nspektywa komentujących i rekonstruujących na podstawie strzępów infor-\nmacji wydarzenia profesorów jawi się jako zdystansowana.\nWcześniej pisałem, że w prologu reżyser ujawnia narratora, którym jest\nDarek oraz to, iż z jego perspektywy przedstawiane są poszczególne epizody.\nUjawnienie narratora wiąże się również z ukazaniem perspektywy czaso-\nwej, z której prezentowane są filmowe wydarzenia. W prologu słyszymy\ngłos Darka, ale nie jest to głos chłopca w wielu szkolnym, a głos dorosłego\nmężczyzny. Oznacza to, że film w scenach z udziałem Darka przedstawia\nrozruchy w Poznaniu z punktu widzenia chłopaka, uczestnika i świadka\ntamtych wydarzeń, ale który opowiada o nich po wielu latach jako dorosły\nczłowiek. Tym samym, jak się zdaje w filmie mamy do czynienia z formą\nrekonstrukcji dziecięcych doświadczeń zachodzącą w pamięci i kształto-\nwaną po latach w kontekście nabytej wiedzy historycznej o ówczesnych\nwydarzeniach. W związku z ujawnieniem przez reżysera narratora i per-\nspektywy czasowej, z której prezentowana jest ekranowa historia, możemy\nrównież wnosić, że sceny w filmie, w których Darek nie bierze udziału, co\noznacza, że nie mógł być świadkiem prezentowanych w nich wydarzeń, np.\nwizyta Piotrka na targach, rozmowa Zosi ze Stachem, dyskusje profesorów\nzamkniętych w wagonie na bocznicy kolejowej, także są przedstawiane z jego\npunktu widzenia, z tym zastrzeżeniem, że mają status rekonstrukcji dokona-\nnej po latach przez niego jako dorosłego Dariusza na podstawie zdobytych,\nzasłyszanych, przeczytanych informacji we współczesnym akcie tworzenia\nPrzyjrzyjmy się dwóm ważnym postaciom w filmie Bajona. Pierwszym\nistotnym z punktu widzenia dramaturgii opowieści protagonistą jest\nStach, ojciec Piotrka, organizator i nominalny przywódca robotniczego\nstrajku w Poznaniu. W filmie reżysera jest to postać bez charyzmy, z którą\nw zasadzie nikt się nie liczy. Jego głos, mimo iż słyszalny i wyraźnie artyku-\nłowany, nawołujący do opamiętania, umiaru, zachowania spokoju, nieuży-\nwania broni, ale nie asekuracji, nie robi na nikim wrażenia, w ogóle nie jest\nbrany pod uwagę. Stach w filmie Bajona jest przywódcą robotników, który\nnie ma żadnej realnej władzy i wpływu na bieg wydarzeń. Drugim protago-\nnistą, będącym przeciwieństwem Stacha, jest Zenek. Reprezentuje postawę\nemocjonalno-rewolucyjną, nawołuje do walki, użycia broni i przemocy. Ma\ncharyzmę, która pozwala mu prowadzić tłum. Jest słuchany przez robot-\nników i wyrasta na lidera, który, oprócz rewolucyjnych haseł nawołujących\ndo walki i zdobycia miasta, nie ma jednak żadnego planu. Reżyser pokazał\ngo jako bezrefleksyjnego watażkę, który chyba nie do końca rozumie, kon-\nsekwencje swoich poczynań, tym bardziej że niesiony emocjami w ogóle się\nnad nimi nie zastanawia. W zasadzie rewolta, jaka wybuchła w Poznaniu,\njest w przypadku Zenka, młodego mężczyzny, okazją do przeżycia emocjo-\nnującej przygody. Wydaje się, że Zenek właśnie w taki sposób, jak wskaza-\nłem wyżej, traktuje swój udział w rozruchach.\nPo przyjrzeniu się obu postaciom nasuwają się pewne spostrzeżenia.\nStach, co prawda zorganizował strajk i bunt, ale nie jest chętny umierać\nw walce z komunistycznym reżimem, w ogóle jest przeciwny jakiejkolwiek\nzbrojnej walce, co z romantyczno-bohaterską postawą nie ma nic wspól-\nnego. Zenek i jego kompani podejmują walkę z wojskiem, ale wydaje się, że\nnie robią tego w imię wyższych, patriotycznych ideałów, a raczej z potrzeby\nchwili, w wyniku rewolucyjnej sytuacji, jaka powstała, dającej możliwość\nprzeżycia przygody. Udział w rozruchach sprawia Zenkowi i jego kompa-\nnom autentyczną frajdę. Wszyscy oni robią wrażenie, jakby się świetnie\nbawili w wojnę. Ich walka, mimo iż realna, nie jest dla nich walką na poważ-\nnie, ale swoistą formą gry czy zabawy. Szczególnie wymowna jest tu scena\nukazująca poznańskich buntowników z Zenkiem na czele radośnie śpiewa-\njących „oj dana, oj dana…” i tańczących wokół ogniska, w którym palą się\nwięzienne i ubeckie akta. W scenie ukazującej tłum próbujący zlinczować\nczołgistę Zenek, podczas rozmowy z poirytowanym Stachem, jest wyraźnie\nrozbawiony. Tym samym zachowanie i nastawienie Zenka również trudno\njest uznać za przejaw postawy romantyczno-bohaterskiej. W tym kontekście\nwarto przywołać również postać kobiety, nauczycielki Zosi. Jej krytyczna\nocena rozruchów oraz udziału w nich Zenka też nie wpisuje się w roman-\ntyczno-bohaterski wzór postaw grottgerowskich kobiet z filmów martyro-\nlogiczno-heroicznych — choćby takich jak „Katyń” Andrzeja Wajdy. Zatem\nw podsumowaniu tego wątku można stwierdzić, że w filmie Bajona nie ma\nbohaterów romantycznych. Są to zwykli ludzie w różny sposób odnajdujący\nsię w zaistniałej rewolucyjnej sytuacji.\nW filmie „Poznań 56” nie ma jednoznacznego podziału na swoich i ob-\ncych. Ewentualne linie wyznaczające granice pomiędzy swoim i obcym prze-\nbiegają w różnych kierunkach i przecinają się w rozmaitych miejscach. Gdyby\nfilm Bajona był zrealizowany w tonacji martyrologiczno-heroicznej linia po-\ndziału powinna przebiegać pomiędzy zbuntowanymi robotnikami a milicją,\nUB i wojskiem pacyfikującymi strajk. Przy czym status bohaterów trakto-\nwanych jako swoi powinien przysługiwać walczącym z komunistycznym\nreżimem robotnikom, natomiast pozycja postaci ukazywanych jako obcy\npowinna być przypisana siłom bezpieczeństwa. Z taką polaryzacją mamy do\nczynienia w filmie Kazimierza Kutza „Śmierć jak kromka chleba”. W filmie\nBajona omawiana kwestia jest dużo bardziej skomplikowana. Co prawda\nrobotnicy i żołnierze należą do obozów reprezentujących odmienne racje,\nale dzielące ich różnice nie definiują i nie określają postaw poszczególnych\nNa przykład Stach, który był jednym z organizatorów robotniczego\nbuntu, w momencie, gdy sytuacja staje się rewolucyjna, odmawia podjęcia\nwalki z wojskiem. Z kolei Zenek, który na początku nie należał do organiza-\ntorów strajku, włączył się do niego już w trakcie, a zaangażował całkowicie,\ngdy bunt zaczął przemieniać się w zbrojną rewoltę. Mogłoby się wydawać, że\nStach i Zenek są po tej samej stronie barykady. Okazuje się jednak, że obaj\npozostają ze sobą w poważnym konflikcie. Będąc uczestnikami buntu, po-\nznańskimi robotnikami, reprezentują odmienne racje, o czym wspomina-\nłem. Jako uczestnicy buntu są bohaterami, których można uznać za swoich,\njednak w związku z tym, że w sprawach zasadniczych pozostają w konflik-\ncie, są wobec siebie obcy. Reżyser przedstawił obu protagonistów równocze-\nśnie jako swoich i obcych.\nO ile dla Zenka i jego kompanów żołnierze pacyfikujący bunt są wro-\ngami i obcymi, to w przypadku Stacha jest nieco inaczej. W scenie przed-\nstawiającej próbę linczu na czołgiście, Stach staje w jego obronie, ratuje\nmu życie, każe synowi zaprowadzić do domu, gdzie żołnierz zostaje po-\nczęstowany posiłkiem. Uratowany czołgista nie jest dla Stacha obcym,\nw przeciwieństwie, do gromady rewolucjonistów, która chciała dokonać\nlinczu. Jakby tego było mało, ów czołgista także nie traktuje zbuntowanych\nrobotników jako wrogów i obcych. Wychodzi do nich żeby porozmawiać, do-\nwiedzieć się o co chodzi. Z jednej strony, jako żołnierz pacyfikujący bunt jest\nobcy, z drugiej strony nie jest obcy, bo nie ma zamiaru strzelać do robotni-\nków. Uratowany przez Stacha żołnierz jawi się jako swój w stosunku do\nstrajkujących i jednocześnie obcy wobec innych wojskowych, którzy wy-\nkonywali rozkaz pacyfikacji Poznania. Ostatecznie zostaje zastrzelony\nprzez jednego z funkcjonariuszy UB, a więc w pewnym sensie swojego,\nktóry potraktował go jako obcego. Jak więc widać w filmie Bajona nie ma\nprostej polaryzacji postaci na swoich i obcych.\nPodobnie jest z podziałem na postaci negatywne i pozytywne. W tym\nprzypadku linia demarkacyjna także nie jest prosta i jednoznaczna. Posta-\nciami negatywnymi i pozytywnymi są zarówno robotnicy, jak i pacyfikujący\nich żołnierze. Zacznijmy od Stacha. W zasadzie jako przywódca buntu może\nbyć uznany za bohatera pozytywnego występującego w słusznej sprawie.\nAle w momencie, gdy sytuacja zmienia się na rewolucyjną, odmawia udziału\nw rewolcie. Wzywa robotników do opamiętania. Z punktu widzenia tych,\nktórzy namawiali do walki zbrojnej, z Zenkiem na czele, Stach jawi się jako\nosoba, która może nie zdradziła, ale straciła zaufanie i wiarygodność. Tym\nsamym trudno uznać go jako pozytywnego bohatera w romantycznym sen-\nsie. Jednocześnie też trudno uważać go za bohatera negatywnego, dlatego\nże opowiada się za pokojowym strajkiem. Z kolei Zenek jest osobą, która\nangażuje się w rewoltę, ryzykuje tym utratę przydziału mieszkania, po-\ndejmuje walkę zbrojną z wojskiem, strzela do żołnierzy, można by rzec\nantykomunista i klasyczny patriota. Z drugiej strony rozruchy traktuje\njak zabawę, bierze udział w linczowaniu czołgisty. Z kolei w innej sytuacji\nrozbraja żołnierzy i puszcza ich wolno. Postać Zenka można zinterpreto-\nwać jako jednocześnie pozytywną i negatywną. Podobnie schwytany przez\nrobotników czołgista, oficjalnie reprezentant sił reżimu komunistycznego,\nokazuje się przyzwoitym, myślącym człowiekiem, który nie dowierza wy-\ntycznym dowództwa i na własną rękę usiłuje ustalić, co właściwie się dzieje.\nJednocześnie owa przyzwoitość powoduje, że ów żołnierz dopuszcza się\ndezercji i zdrady swoich. Tłum, który wystąpił w słusznej sprawie przeciw\nkomunistycznemu reżimowi, mógłby być uznany za zbiorowego bohatera\npozytywnego, ale ten sam tłum chciał bez sądu zlinczować czołgistę. Co\nwięcej, w jednej ze scen, z perspektywy zamkniętych w wagonie profesorów,\nmożemy zobaczyć jak na dworcu kolejowym gromada ludzi goni mężczyznę\nw płaszczu, dopada go, zadeptuje i zakatowuje na śmierć. Nie wiadomo kim\nbył zatłuczony człowiek, mógł być rozpoznanym agentem UB, ale mógł być\nrównież zupełnie niewinną osobą uznaną za agenta w rewolucyjnej psycho-\nzie tłumu. Zatem ów tłum, który w jakimś sensie reprezentuje polski naród\nwalczący z komunistycznym jarzmem, okazuje się jednocześnie żądnym\nkrwi stadem dokonującym samosądów, linczów i mordów. Zatem z jednej\nstrony mamy do czynienia z bohaterskimi robotnikami przeciwstawiają-\ncymi się złu, z drugiej strony ci sami robotnicy dokonują zła i dopuszczają\nsię zbrodni. Reasumując powyższy wątek, można stwierdzić, że omówienie\nprzywołanych przykładów potwierdza sformułowaną na początku akapitu\ntezę, iż w filmie Bajona podział na postaci pozytywne i negatywne nie jest\nprosty i jednoznaczny.\nZ perspektywy przywołanych argumentów nasuwa się wniosek, że film\nFilipa Bajona został zrealizowany na podstawie wielu strategii dystansują-\ncych dzięki czemu udało mu się osiągnąć efekt anty-brązowniczej audio-\nwizualnej narracji historycznej. Film nie jest pomnikiem dla bohaterów\nginących na barykadach za ojczyznę. Reżyser nie epatuje heroizmem, bo-\nhaterstwem i patriotyzmem. Nie sakralizuje i nie sublimuje rewolty poznań-\nskiej. Z tymi wszystkimi elementami mamy do czynienia w filmie Kazimierza\nKutza „Śmierć jak kromka chleba”. Przeciwnie, ukazując rozruchy poznańskie\nz perspektywy dzieci niejako zdejmuje z cokołu te wydarzenia. Bohaterowie\nopowieści nie są romantycznymi herosami, ale zwykłymi ludźmi uwikłani\nw rewolucyjną sytuację, która wymknęła się spod kontroli, była skazana na\nporażkę i zakończyła się klęską. Użyte przez reżysera formalne środki rów-\nnież sprawdzają się w funkcji elementów dystansujących. Poprzez paradoku-\nmentalną formę permanentnie podważaną przez chaotyczną narrację oraz\nserie spersonalizowanych ujęć ukazujących dziecięcą percepcję, ujawnianie\nnarratora i perspektywy czasowej modelowania narracji, reżyser komunikuje,\nże na ekranie mamy jedynie do czynienia z zapisem ludzkiej pamięci ukształ-\ntowanej przez medialną technologię w kontekście wiedzy o prezentowanych\nwydarzeniach nabywanej po latach w rozmaitych okolicznościach.\nW nakreślonym wyżej układzie odniesienia na uwagę zasługuje jeszcze\njeden formalny zabieg, który odgrywa w obrazie Bajona rolę „intertekstual-\nnej aluzji” do innych dzieł filmowych. W końcowych partiach filmu są dwie\ncharakterystyczne sceny. W pierwszej możemy zobaczyć jednego z protagoni-\nstów — Zenka, który w wyniku otrzymanej rany znajduje się w szpitalu. Nie\nbyłoby być może w tej scenie nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, iż Zenek\nzostał ranny w oczy i będąc niewidomym, z zakrwawionymi opatrunkami\nna powiekach błądzi po szpitalu, potem leży w łóżku. W drugiej scenie oglą-\ndamy Zenka kilka miesięcy po rewolcie, ubranego w płaszcz i noszącego ciemne\nokulary, spacerującego z Darkiem po ulicach Poznania. W ostatnim ujęciu tej\nsceny oglądamy zwróconego twarzą do kamery Darka, którego oczy również\nzasłaniają ciemne okulary. Pierwsza scena jako żywo przywodzi na myśl\nscenę z „Popiołów” Andrzeja Wajdy przedstawiającą ślepego Rafała Olbrom-\nskiego po klęsce kampanii napoleońskiej. Druga scena przywodzi na myśl\npostać Maćka Chełmickiego z „Popiołu i diamentu” także Andrzeja Wajdy.\nOba filmy Wajdy należą do kanonu kina rozrachunkowo-krytycznego pole-\nmizującego z romantyczno-martyrologiczną wykładnią polskiej historii. Tym\nsamym poprzez nawiązanie do paradygmatycznych filmów rewizjonistycz-\nnych Filip Bajon komunikuje, że swoim dziełem wpisuje się w autorefleksyjną\ntradycję krytycznego myślenia o historii i przedstawiania przeszłości.\nZ niezwykle udaną formułą polemiki z kinem „narodowej pamięci historycz-\nnej” mamy do czynienia w przypadku obrazu Borysa Lankosza pt. „Rewers”.\nAkcja filmu w zasadzie rozgrywa się w pierwszej połowie lat 50. ubie-\ngłego stulecia w Warszawie. W opowieść prezentującą okres stalinowski\nwplecione zostały sekwencje przedstawiające współczesność. Tym samym\nnarracja przedstawia historię rozgrywającą się w dwóch porządkach czaso-\nwych. Poszczególne sekwencje przedstawiające przeszłość i współczesność\nzostały zrealizowane zgodnie z klasyczną zasadą definiowania filmowego\nczasu historycznego. Obrazy przedstawiające teraźniejszość są polichroma-\ntyczne, podczas gdy obrazy ukazujące przeszłość są monochromatyczne.\nFilm Lankosza jawi się jako demaskatorski z kilku powodów. Pierwszy\njest taki, że usiłuje rozliczyć okres stalinowski, a więc czasy, które w PRL-u\nstanowiły swoiste tabu. Drugi powód jest z kolei taki, że reżyser rozlicza się\nze stalinizmem w sposób daleko odbiegający od martyrologiczno-heroicznej\nwykładni historii tego okresu znanej choćby z serialu „Czas honoru”. Za-\ncznijmy od krótkiej charakterystyki powodu pierwszego. W okresie PRL-u\npojawiały się co prawda filmy, które próbowały pokazać mroczne czasy re-\nżimu stalinowskiego. Znakomicie udało się to Andrzejowi Wajdzie w „Czło-\nwieku z marmuru” (1976). Film powstał nie bez kłopotów ze strony władz,\na i z dystrybucją tego obrazu także nie było łatwo. Niezwykle mocny w swej\nantykomunistycznej wymowie film pt. „Przesłuchanie” (1982) zrealizował\nRyszard Bugajski. Obaj twórcy odważnie obnażali w swoich filmach tota-\nlitarny charakter ówczesnego systemu polityczno-społecznego. Zarówno\njeden, jak drugi obraz, można zaliczyć do nurtu kina martyrologiczno-hero-\nicznego. W obu filmach możemy zobaczyć jak stalinowski system miażdżył\nczłowieka. W filmie Lankosza mamy do czynienia z odmienną — ironiczną\n— wykładnią historii okresu stalinowskiego. Reżyser, jak się zdaje, zrealizo-\nwał swój film w konwencji czarnej komedi nawiązując w formalnej warstwie\ndzieła do poetyki filmu noir, co ma dla przedstawianego na ekranie obrazu\nprzeszłości niepoślednie znaczenie.\nFilm przedstawia historię trzech bohaterek z inteligenckiej rodziny\n— córki, matki i babki. Główny wątek stanowią miłosne perypetie naj-\nmłodszej z nich — Sabiny, zakochanej w literaturze, pracującej w wydaw-\nnictwie Nowina w dziale poezji. Dziewczyna nie wyróżnia się urodą, nie jest\nprzebojowa, charakteryzuje ją skromność, a nawet można powiedzieć, że\nbywa bojaźliwa. Dobiegająca trzydziestki Sabina powinna wyjść za mąż.\nNajbardziej zależy na tym matce i babce dziewczyny. Matka szuka córce\nkandydata na męża. Zaprasza do domu potencjalnych narzeczonych i usi-\nłuje swatać ich z córką. Niestety, wszyscy kandydaci z jakichś powodów\nsą nieodpowiedni i dziewczyna ich nie akceptuje. Jeden z nich — Józef\n— księgowy pracujący w zarządzie aptek podczas wizyty flirtuje z Sabiną,\npopisując się swoją pamięcią i umiejętnościami liczenia. Upija się domową\nnalewką, rozbawiony straszy matkę Sabiny, która w przerażeniu upuszcza\nna podłogę tacę, po czym pijany stacza się pod stół. Poważna randka prze-\nistacza się w farsę.\nPewnego dnia w życiu Sabiny pojawia się mężczyzna. Dziewczyna po-\nznaje go w niecodziennych okolicznościach. Wracając wieczorem do domu\n,zostaje napadnięta przez dwóch oprychów. Z opresji ratuje ją nieznajomy.\nMocnym ciosem powala jednego z bandytów na ziemię. Przedstawia się jako\nBronisław Falski i odprowadza przerażoną dziewczynę do domu. Nowy zna-\njomy jest przystojny, szarmancki i elegancki. W następnych dniach zabiega o\nwzględy dziewczyny. Przynosi kwiaty, dzwoni do pracy, odwiedza ją w domu.\nSabina jest zauroczona Bronisławem. Koleżanki z wydawnictwa zazdroszczą\njej amanta. Znajomość obojga przeradza się w miłość i romans. Matka i babka\ndziewczyny również są pod wrażeniem nowego znajomego. Po kilku szczę-\nśliwych dniach Bronisław znika na dłuższy okres czasu. Kobiety są zaniepo-\nkojone i zawiedzione. Po pewnym czasie mężczyzna jednak wraca, odwiedza\nSabinę i proponuje jej małżeństwo. W trakcie spotkania dochodzi do zbliże-\nnia pomiędzy dziewczyną i Bronisławem, w wyniku którego, jak się później\nokaże, Sabina zachodzi w ciążę. W trakcie wizyty u dziewczyny Bronisław\npróbuje namówić ją do inwigilowania dyrektora wydawnictwa, w którym na\nco dzień pracuje. Sabina jest przerażona propozycją narzeczonego, który oka-\nzał się funkcjonariuszem UB. Nie zgadza się donosić na swojego szefa, uważa\ngo bowiem za niewinnego. Kiedy Bronisław szantażuje Sabinę, dziewczyna\nw akcie desperacji w ukryciu dolewa do wódki truciznę i śmiercionośną mie-\nszanką częstuje mężczyznę, który po jej wypiciu umiera w męczarniach. Sa-\nbina znajduje pistolet ubeka i próbuje się zastrzelić. Powstrzymuje ją przed\ntym wracająca do mieszkania matka, która dowiedziawszy się, co zaszło, jest\nprzerażona. Kobiety ustalają co zrobić. Zabierają zwłoki funkcjonariusza\nna poddasze do pracowni Arkadka, brata Sabiny. Tam rozpuszczają ciało\nw kwasie. W następnych dniach pozbywają się rzeczy Bronisława pozosta-\nwiając je w różnych miejscach Warszawy. W trakcie operacji pozbywania się\nzwłok przez kobiety do pracowni na poddaszu powraca Arkady z kolegami.\nWszyscy panowie są na rauszu. Dochodzi do absurdalnej sytuacji. W jednym\npokoju rozkręca się impreza, tańce, muzyka, w pomieszczeniu obok w zbior-\nniku rozkładają się zwłoki Bronisława. W następnych dniach kobiety wyno-\nszą szczątki ubeka i zakopują je na placu budowy Pałacu Kultury. Po kilku\nmiesiącach Sabina jest w zaawansowanej ciąży. W jej obecności ubecy aresz-\ntują dyrektora wydawnictwa. Inni funkcjonariusze prowadzą poszukiwania\nBronisława. Piątego marca Sabina z matką idąc ulicą dowiadują się z me-\ngafonów, że zmarł Stalin. Akcja przenosi się w czasy współczesne… Sabina\nspotyka się ze swoim synem… Zapala znicz pod Pałacem Kultury…\nNa ekranie oglądamy groteskową historię trzech kobiet, które usiłują do-\nstosować swoje życie do zaistniałych okoliczności u schyłku epoki stalinow-\nskiej i które przez przypadek, bądź nie, zostały uwikłane w kontakty z UB.\nHistoria jest opowiedziana w zabawny sposób, zawiera wiele absurdalnych\nsytuacji, choćby takich, jak wspomniana wizyta pana Józefa, codzienne ły-\nkanie przez Sabinę złotej dolarówki dla ukrycia jej przed władzami, zapalanie\nznicza pod Pałacem Kultury pełniącym funkcję nagrobnego pomnika szarego\nubeka Bronisława. W filmie Lankosza, jak łatwo zauważyć, nie ma romantycz-\nnych bohaterów, walki o Polskę, walki z komunizmem, heroizmu, martyrolo-\ngii, męstwa, oddania ojczyźnie, itd. Co prawda w prezentowanej na ekranie\nhistorii bohaterka zabija funkcjonariusza UB, ale jego śmierć nie jest wynikiem\nheroiczno-patriotycznej postawy Sabiny. Przeciwnie, dziewczyna zabija ubeka\nnie z narodowo-patriotycznych pobudek, ale z przerażenia. Nie ma tym samym\nw filmie afirmacji romantycznej wykładni historii.\nW filmie mamy do czynienia z ukazaniem stalinowskiej Polski, ale jest\nto obraz, jak się za chwilę przekonamy, ironiczny. Otóż stalinowska Polska\nznana z obrazów i filmów socrealistycznych w dziele Lankosza została uka-\nzana w zupełnie innej stylistyce kina noir.\nNazwa ‘film noir’ określa nurt w amerykańskim kinie kryminalnym, de-\ntektywistycznym i gangsterskim święcącym tryumfy w USA w latach 40.\ni 50. ubiegłego wieku. Tak zwany czarny film charakteryzuje się kilkoma\ncechami, które w wielkim skrócie postaram się zaprezentować. Przede\nwszystkim filmy tego nurtu przedstawiają historie, w których splatają się ze\nsobą motywy zbrodni, korupcji, moralnego zepsucia, wielkomiejskich lęków\nzwiązanych z alienacją i paranoją, fatalizmem relacji damsko-męskich.\nAkcja filmów noir rozgrywała się najczęściej w scenerii wielkiego miasta,\nktóre zazwyczaj jest pogrążone w ciemności. Filmy nurtu charakteryzuje\nbrak klarowności typowej dla kina stylu zerowego w tym harmonizacji ele-\nmentów inscenizacji, silny kontrast w graficznej kompozycji obrazu wyglą-\ndem nawiązującego do niemieckiego ekspresjonizmu. Struktura narracji nie\njestlinearnaichronologiczna,macharakterretrospektywny.Czerń w filmach\nnurtu oznacza mroczność obrazowania świata, pesymizm w portretowaniu\npostaci i prezentowanych na ekranie sytuacji społecznych.5\nW filmie Lankosza możemy zobaczyć wiele z wymienionych elemen-\ntów. Akcja rozgrywa się w Warszawie. Co prawda nie jest to Los Angeles,\nale mamy do czynienia z relatywnie wielkim miastem często pogrążonym\nw ciemnościach. Bardzo ważna dla filmu scena pierwszego spotkania Sa-\nbiny i Bronisława, kiedy młody mężczyzna stanął w obronie napadnię-\ntej przez oprychów dziewczyny, rozgrywa się na ulicy nocą. Dodatkowo\nczarno-białe zdjęcia w filmie zrealizowane w niskim kluczu oświetlenia\npowodują, że świat przedstawiony na ekranie w różnych odcieniach sza-\nrości, jawi się jako ciemny. Film Lankosza, o czym wspominałem przy-\nwołując główny motyw fabularny, prezentuje historię, w której łączą się\nwątki miłości, zbrodni, moralnego zepsucia, korupcji. Posłużmy się kil-\nkoma przykładami. Dyrektor wydawnictwa, w którym pracuje Sabina, jest\nuwodzicielem, uprawia seks w biurze ze swoimi pracownicami. Tym samym\nw filmie pojawia się element rozpusty. Nakłania Sabinę, aby wpłynęła na\nmłodego poetę, by ten w swoich wierszach dokonał zmian sugerowanych\nprzez redakcję czasopisma. Podpowiada, by zachęciła go do zmiany swo-\njego nastawienia propozycją możliwości wyjazdu na wczasy. Mamy tu ty-\npowy wątek korupcyjny. Próbę kupienia przekonań za korzyści w postaci\ndostępu do reglamentowanych dóbr. Inny motyw. Ukochany próbuje zrobić\nz narzeczonej agentkę i donosicielkę. Zakochana po uszy Sabina w obliczu\nszantażu ukochanego dość brutalnie go zabija. Tu splatają się ze sobą wątki\nmiłosny i zbrodni. O ile w klasycznych filmach amerykańskich nurtu noir\nmamy do czynienia z lękami wielkomiejskimi, to w filmie Lankosza zostały\none zastąpione lękami przed wszechobecną nową władzą. Trzy główne bo-\nhaterki obawiają się władzy, zwłaszcza matka Sabiny. Sabina jest wycofana\ni raczej bojaźliwa, choć bywa stanowcza i odważna. Główne bohaterki jako\nprzedstawicielki przedwojennej inteligencji jawią się w filmie jako osoby\nwyalienowane, nienależące i niepasujące do otaczającego je świata. Są wy-\nkształcone, oczytane, słuchają klasycznej muzyki, potrafią przygotowywać\nwykwintne posiłki. Nie prowadzą rozbudowanego życia towarzyskiego.\nDom wydaje się być ich twierdzą. W filmie Lankosza pojawia się także fata-\nZob. The Philosophy of Neo-Noir, ed. M.T. Conrad, The University Press of Kentucky,\nLexington, Ky. 2006.\nlizm relacji damsko-męskich. Sabina dobiega trzydziestki i nie ma narzeczo-\nnego. Matka organizuje łapanki na kandydatów na męża. Koniecznie chce\nwydać dziewczynę za mąż. Ta z kolei nie akceptuje żadnego z kandydatów.\nZakochuje się w przypadkowo poznanym tajemniczym i nieco podejrzanym\nmężczyźnie. Znajomy okazuje się ubekiem. Od tego momentu bieg zdarzeń\nwydaje się nieuchronny — zmierza ku katastrofie. Narzeczony chce zrobić\nz Sabiny donosicielkę. (Można wnosić, że wcześniejsze wydarzenie napaści\nna Sabinę i pojawienie się przystojnego obrońcy było wyreżyserowane w celu\nzdobycia zaufania dziewczyny i dokonania jej werbunku przez UB.) Sabina\nszantażem zostaje postawiona w sytuacji bez wyjścia. Ma do wyboru albo\nzostać donosicielką, albo skrywane przez rodzinę mniej lub bardziej praw-\ndziwe tajemnice ujrzą światło dzienne i dziewczyna wraz z matką i babką\nbędą mieć kłopoty z władzą. Młoda kobieta wybiera trzecią drogę. Podstę-\npem zabija narzeczonego ubeka, podając mu do wypicia truciznę. Struktura\nnarracji filmu, w związku z tym, że ma charakter retrospektywny, również\nwpisuje się w stylistykę nurtu noir. Graficzna kompozycja obrazu także na-\nwiązuje do estetyki filmu czarnego. W dziele Lankosza mamy do czynienia\nz grą światłem, która kreuje świat przedstawiony, jako tajemniczy i pełen\ngrozy. Widać to np. w sekwencjach rozgrywających się na klatce schodowej.\nW scenie ukazującej aresztowanie generała ubrani w płaszcze i kapelusze\nubecy wysiadają z windy. W miarę dobrze widać ich tylko przez chwilę, kiedy\nznajdują się w snopie słabego światła wpadającego do klatki przez okno. Cała\nscena rozgrywa się półmroku. Światło w scenie zostało tak ukierunkowane, że\nna ścianach widać cienie rzucane przez postaci znajdujące się w kadrze. Cha-\nrakterystyczne dla estetyki niemieckiego ekspresjonizmu cienie pojawiają się\ntakże w wielu innych scenach. Z taką sytuacją mamy do czynienia np. w se-\nkwencji ukazującej nocny atak na ulicy na Sabinę czy w scenie przedstawiającej\nrozmowę dziewczyny z dyrektorem wydawnictwa w holu budynku. W sekwen-\nchodzi do zabicia ubeka, ostry jak dotąd obraz zostaje z nieznanych powodów\nna krawędziach kadru rozmazany. Daje to efekt odrealnienia obrazu i świata\nFilm Lankosza nawiązuje do stylistyki kina noir także poprzez konstrukcję\npostaci Bronisława. Nie jest trudno zauważyć, że w opowieści reżysera postać\nBronisława swoim wyglądem, ubiorem, zachowaniem, sposobem mówienia\nbardziej niż znanego z innych filmów ubeka przypomina bohaterów z amery-\nkańskich czarnych filmów kryminalnych granych przez Humphreya Bogarta\nnp. Ricka z „Casablanki”6\nczy Sama Spadea z „Sokoła maltańskiego”.\nCo prawda „Casablanca” nie jest zaliczana do nurtu filmów noir, ale pod względem\nrozwiązań formalnych jest bardzo do nich podobna.\nUkazanie obrazu świata realnego socjalizmu, znanego z filmów socre-\nalistycznych, w masce amerykańskich filmów noir jest niezwykle udanym\nzabiegiem prześmiewczym. Widząc na ekranie stalinowski świat realnego\nsocjalizmu w estetycznym kostiumie noir, trudno jest traktować go serio.\nUżyta przez reżysera maska jest strategią pozwalającą uzyskać efekt dy-\nstansu wobec przedstawianej na ekranie przeszłości, ujawnić tekstowy\ncharakter filmowej narracji oraz konstruktywistyczną „naturę” świata\nprzedstawionego. Dzięki niemu na ekranie mamy do czynienia z ironiczną\nwykładnią historii. „Rewers” Lankosza stanowi znakomite antidotum na\npatetyczną wizję przeszłości lansowaną w obrazach nurtu martyrologiczno-\n-heroicznego. W związku z ironicznym podejściem reżysera do narodowej\nhistorii można uznać omawiany film za paradygmatyczny przykład kina\n„postnarodowej pamięci historycznej”.\nW artykule pokazałem tylko przykładowe filmy, które z powodzeniem\nwchodzą w polemikę z kinem narodowo-patriotycznym. Na uwagę w tym\nkontekście z pewnością dodatkowo zasługują także niedawno zrealizo-\nwane obrazy takie, jak „Pokłosie” (2012) Władysława Pasikowskiego, „Róża”\n(2011) Wojciecha Smarzowskiego czy „Obława” (2012) Marcina Krzyształo-\nwicza. Są to obrazy, które w bezkompromisowy sposób rozprawiają się z ro-\nmantyczną wykładnią polskich dziejów najnowszych. Szczegółową analizą\ntych filmów zajmuję się w innym tekście.\nFilmy krytyczno-rozrachunkowe są nacechowane emocjonalnie, ale jest to\ninny rodzaj napięcia, niż ten, z jakim mamy do czynienia w filmach z nurtu\nmartyrologiczno-heroicznego. Wzbudzają w widzach nie tyle poczucie dumy,\nco wstydu. Oglądając taki film, widzowi trudno jest utożsamiać się z roda-\nkami, którzy często okazują się być nie ofiarami i bohaterami, a mordercami\ni katami. Te filmy z kolei skłaniają do krytycznego namysłu nie tylko nad\nwłasną przeszłością, ale także nad sposobami jej przedstawiania i modelo-\nwania za pomocą formalnych środków wyrazu.\nNa zakończenie chciałbym sformułować jeszcze jedną, jak mi się zdaje\nistotną uwagę. Różne filmy można uznać za przejawy kina krytyczno-roz-\nrachunkowego w zależności od tego, jak będziemy rozumieć termin „kry-\nW związku z tym nasuwa się konstatacja, iż paradoksalnie do nurtu\nkina krytyczno-rozrachunkowego można zaliczyć niektóre obrazy zrealizo-\nwane w tonacji martyrologiczno-heroicznej, takie, jak np. „Katyń” Andrzeja\nWajdy, „Popiełuszko. Wolność jest w nas” Rafała Wieczyńskiego, „Śmierć jak\nkromka chleba” Kazimierza Kutza, „Czas honoru”. Jest to możliwe wówczas,\ngdy uznamy, że ze względu na podejmowaną w nich tematykę oraz sposób jej\nprzedstawiania prowadzą one rozrachunek z wizją historii najnowszej lanso-\nwaną w PRL-u. Krytyczny rozrachunek polega w tym przypadku na tym, że\no ile np. w zrealizowanych w konwencji realistycznej filmach historycznych\nna temat drugiej wojny światowej powstałych w PRL-u mamy do czynienia\nz odwróceniem proporcji w ocenie udziału poszczególnych formacji woj-\nskowych, w tym ruchu oporu, w walce z okupantem, (filmy te uwypuklały\nudział i dowartościowywały bohaterstwo oraz heroizm żołnierzy Ludowego\nWojska Polskiego i komunistycznego podziemia zbrojnego), to historyczne\nfilmy na ten sam temat realizowane po roku 1989 koncentrują się na przy-\nwróceniu tych proporcji poprzez dowartościowywanie, a nawet przewarto-\nściowywanie, wkładu w walkę z okupantem oraz heroizmu i bohaterstwa\nArmii Krajowej i polskich formacji wojskowych walczących na Zachodzie.\nFilmy te mogą być uznane za krytyczno-rozrachunkowe wobec historycz-\nnego kina PRL-u także i z tego powodu, że podejmują wątki przez kinemato-\ngrafię socjalistyczną pomijane — stan wojenny, wojna polsko-bolszewicka,\npowstanie warszawskie, itp. Pod względem formalnym filmy te, jak już o tym\nwspominałem, w większości przypadków są realizowane w poetyce kina stylu\nW tym miejscu chciałbym zaznaczyć, że zaprezentowana charakterystyka\nnurtu historycznego kina krytyczno-rozrachunkowego jest ujęciem modelo-\nwym. Wyłuszczony w modelu zestaw własności składa się na tzw. typ idealny\ntego rodzaju filmów. Wszystkie wyróżnione elementy konstytuujące nurt sta-\nnowią pewien punkt odniesienia przy klasyfikacji danego ekranowego dzieła\njako konkretnego przypadku historycznego filmu rewizjonistycznego bądź\nmartyrologiczno-heroicznego w ujęciu krytycznym. Oznacza to, że film histo-\nryczny, aby mógł być uznany za reprezentanta nurtu krytyczno-rozrachunko-\nwego, nie musi zawierać wszystkich cech wymienionych w modelu. Może być\nzrealizowany na podstawie niektórych z nich, przy czym elementy konsty-\ntutywne dla nurtu powinny stanowić dramaturgiczną oś narracji. Filmy hi-\nstoryczne, w których wymienione własności pojawiają się sporadycznie jako\ndrugo- czy trzecioplanowe, jawią się w tym przypadku jako filmowe narracje\nhistoryczne z pierwiastkiem krytyczno-rozrachunkowym.\nPrzedstawiona propozycja interpretacyjna krytycznego nurtu polskiego\nkina historycznego jest jedynie epistemologicznym konstruktem i jako taka\nnie rości sobie pretensji do ostatecznych rozstrzygnięć podnoszonych w ar-\nPolish Historical Cinema as the Cinema of “Post-national Historical\nMemory”: Poznań 56 by Filip Bajon and Reverse by Borys Lankosz (Part II)\nThis paper, broken into two parts, describes and discusses the topic of the\npresentation of recent history in Polish historical films produced after 1989.\nExamining the films produced in Poland in the last 25 years, which deal with\nbroadly understood topics of recent history, a certain simplification makes it\npossible to distinguish the following two main trends: (1) martyrdom and heroism,\nand (2) criticism and reckoning. The paper focuses on showing various ways in\nwhich modern history is presented by the criticism-and-reckoning trend, called\nthe cinema of “post-national historical memory” in the text.\nFilms in this trend strive to create a multi-dimensional image of the past. They\ndo not shy from depicting the patriotism, struggle for the freedom of the country,\nsuffering, martyrdom, heroism, steadfastness, and persistence of Poles, but they\ndo not exaggerate, justify, or affirm them either. Instead, they focus on depicting\nand reckoning with negative social attitudes and such ignominous episodes of\nnational history as, e.g., nationalism, xenophobia, anti-Semitism, collaboration,\ncruelty, treason, denunciation, cowardice, blackmail, etc. In those films, Poles\nare not just heroes and victims, but also perpetrators, torturers, traitors, and\nmurderers. In other words, it is most of all the difficult topics that are explored\nby revisionist films. They present and encourage reflection on those threads of\nnational history which are morally ambiguous. Films in this trend usually do not\nshow characters which are unequivocally positive or negative, although sometimes\nthe nature and personality of their heroes are quite one-dimensional. Also, films\nof this type rarely show a clear division into one's own and strangers. Whenever\nsuch a division appears, it is not entirely unambiguous. In revisionist films, one\ncan see the departure from the identification with one's own past, replaced by the\nattitude which can be defined as the strategy of distancing oneself, characterized\nby self-criticism and reflection. Films which critically revise the past are formally\ndifferent. Some of them were made in the esthetics of the “Zero Style Cinema. Some\nothers were created in other conventions, e.g. borrowing from the style of “Dogma”,\nItalian Neorealism, or documentary.\nThe second part of the paper uses the following two films showing Poland in the\n1950s as examples of the cinema of reckoning and criticism: (1) Poznań 56 by Filip\nBajon; and (2) Reverse by Borys Lankosz.\nKeywords: Polish cinema, history, Filip Bajon, Borys Lankosz.Related Documents


Śmierdząca wpadka w "Pytaniu na Śniadanie". Marzena Rogalska pokłada się ze śmiechu! - Dziecko i Figura\n24 stycznia 2021 M. A.\tBrak komentarzy\nProwadzący program „Pytanie na Śniadanie”, który jest nadawany na żywo, muszą się liczyć z różnymi zaskakującymi sytuacjami.\nTak też było w trakcie niedzielnego (24.01.2021) wydania „Pytania na Śniadanie”. Tym razem gospodarzami była ulubiona para prowadzących czyli Marzena Rogalska i Tomasz Kammel. I to właśnie im trafiła się ta niezbyt przyjemna sytuacja.\nDo studia zaproszono dwie panie, które miały uczestniczyć w rozmowie na temat psów rasy chihuahua. Właścicielki piesków zasiadły na kanapie, a Tomasz Kammel położył się na dywanie, by być bliżej zwierzaków. Wtedy nastąpiła „katastrofa”! Jeden z chihuahua zaczął załatwiać się w studio.\nA tu jest kupa robiona. Proszę Państwa program na żywo, no wszystko się musiało zdarzyć – komentował Kammel.\nNo ale dlaczego Tomciu nie leżysz, leż dalej, proszę leż hahaha! – Marzena Rogalska pokładała się ze śmiechu – Twoje spojrzenie…!\nProszę Państwa no i piszemy historię. Kiedyś kura zrobiła to w jednym z naszych programów w telewizji na stole, a ta dziewczyna (pies – przy red.) zrobiła to tutaj. Olaf, to Mrówka czy ty? – pytał Tomasz.\nMrówka – odpowiedziały właścicielki\nchihuahua robi to na dywanie – https://pytanienasniadanie.tvp.pl/\nW dalszej części programu można było dowiedzieć się więcej na temat charakteru psów rasy chihuahua, ich żywienia i wychowania.\nCałe nagranie na stronie pytanienasniadanie.tvp.pl\n>>>Sonia Bohosiewicz rozmawiała z psem przez telefon. Nie wszystko przebiegło tak, jak planowała!\n← Rezygnacja Kuby Wojewódzkiego! „To się nazywa odejście z klasą!”\n21 lutego 2019 K W 0


Miłosierdzie to imię Boga |\nOd wczoraj (6 lutego) trwają przygotowania do lutowego Wieczoru Miłosierdzia w Zawierciu. Zawierciańska Schola ŚDM ćwiczy nowe utwory, które wykona na Mszy św. już 17 lutego o godz. 18 w parafii NMP Królowej Polski. – Inicjatywa Wieczorów Miłosierdzia zrodziła się w sercach młodych, którzy podejmowali wolontariat w czasie Światowych Dni Młodzieży – tłumaczy ks. Adam Dróżdż, opiekun scholi:\nNad przygotowaniem wokalnym Zawierciańskiej Scholi ŚDM czuwa Damian Pardela. To na nim spoczywa obowiązek doboru repertuaru oraz tworzenie aranżacji, a także pilnowanie prób, które im bliżej Wieczorów Miłosierdzia tym odbywają się częściej. – Zeszliśmy z kanapy – mówi Damian Pardela:\nTworzący Zawierciańską Scholę ŚDM sięgają po utwory z kręgu popularnej muzyki chrześcijańskiej. W ich wykonaniu można usłyszeć piosenki m.in. TGD, New Life M czy Hillsong:\nWieczory Miłosierdzia odbywają się zawsze w każdy III piątek miesiąca w różnych parafiach Zawiercia.\nNowszeZłodzieje bram i ogrodzeń zatrzymani


6,56 (141 ocen\ti\t25 opinii) Zobacz oceny\nEufrozyna | 2015-02-01\nKolejna dobra książka z uniwersum Disneya. Tym razem otrzymujemy znaną wszystkim historię Pięknej i Bestii.\nZnany motyw, że prawdziwe piękno bywa czasem ukryte głęboko i jest niewidoczne, w całkiem nieznanej dotąd wersji tej historii. Książka odkrywa przed nami młodość Księcia/Bestii, dokładną historię jego przemiany, oraz przełamanie klątwy.\nOto na scenę znów wkraczają Trzy Wiedźmy (idealnie parodiujące Mojry), które (podobnie jak w "Wiedźmie") stoją za całym złem, które dotyka głównych bohaterów.\nBardzo ciekawym pomysłem było wprowadzenie wiedźmy morskiej, Urszuli (czyżby zapowiedź następnej książki, tym razem o losach Ariel i Eryka?). Nie zabrakło również odnośników do poprzedniej książki, czyli "Wiedźmy".\nOgólnie książka ciekawa i szybko się ją czyta, jednak momentami zbyt skrócone, infantylne opisy. Minusem jest to, że osoby nieznające tej bajki(sic!), mogą poczuć się... zagubione, jako, że główna historia została trochę zepchnięta na boczny tor. Wiele wątków z animacji jest skrócona lub pominięta, przez co opowieść sprawia wrażenie wybrakowanej.\nZaskakujące jest, czemu główni bohaterowie zostają pozbawieni imion. Mamy oto Księcia i Piękną (nie Adama i Belle).\nJedno jest pewne, jeśli mają powstać jakieś inne historie na podstawie animacji Disneya, to tylko spod pióra pani Valentino (szkoda, że to nie ona pisała "Maleficent")!


Bradykardia to zbyt wolna czynność serca w stosunku do fizjologicznych potrzeb organizmu. Bradykardię stwierdza się zazwyczaj na podstawie badania EKG, gdy częstość uderzeń serca na minutę wynosi poniżej 60. Sprawdź, jak się objawia bradykardia i jak należy ją leczyć.\nBradykardia to medyczne określenie na zbyt wolną czynność serca, czyli wynoszącą poniżej 60 uderzeń na minutę. Przeciwieństwem bradykardii jest tachykardia, oznaczająca czynność serca powyżej 100 uderzeń na minutę. Stanem prawidłowym jest natomiast rytm zatokowy, kiedy częstość rytmu serca mieści się w granicach 60-100 uderzeń na minutę.\nZa prawidłowy rytm serca odpowiada depolaryzacja węzła zatokowo-przedsionkowego – nadrzędnego w całym układzie bodźcowo-przewodzącym, pełniącego funkcję fizjologicznego rozrusznika serca. Bradykardia jest natomiast zaburzeniem automatyzmu (funkcji węzła zatokowego), polegającym na zbyt wolnej czynności serca w stosunku do fizjologicznych potrzeb organizmu.\nBradykardia zatokowa to stan, kiedy częstość akcji serca w czasie czuwania wynosi poniżej 50-60 uderzeń na minutę, który ma związek z zaburzeniami w wytwarzaniu bodźców w węźle zatokowo-przedsionkowym. Zwykle jest wykrywana w badaniu EKG i stanowi podstawę do rozpoznania dysfunkcji węzła zatokowego. Dysfunkcja węzła zatokowego może być przejściowa lub stała. W drugim przypadku prowadzi do rozpoznania u pacjenta zespołu chorego węzła zatokowego.\nOprócz bradykardii zatokowej podstawę do rozpoznania zespołu chorego węzła zatokowego stanowi blok zatokowo-przedsionkowy, ewentualnie zespół bradykardia-tachykardia.\nBlok zatokowo - przedsionkowy to niemiarowość rytmu serca wywołana zablokowaniem przewodzenia między węzłem zatokowym a przedsionkami. Innymi słowy prawidłowe pobudzenie serca nie wydostaje się z węzła zatokowo-przedsionkowego lub wydostaje z opóźnieniem.\nDysfunkcja węzła zatokowego o stałych charakterze jest dość częstym schorzeniem u seniorów. Szacuje się, że występuje u 1 na 600 osób w podeszłym wieku i w ponad 50 proc. przypadków jest wskazaniem do wszczepienia stymulatora serca. U około 1/3 pacjentów dysfunkcji węzła zatokowego towarzyszą zaburzenia przewodzenia, takie jak blok przedsionkowo-komorowy (AV) lub blok śródkomorowy.\nBradykardia nie zawsze wiąże się z występowaniem objawów. Przykładowo u sportowców często wykrywa się bezobjawową bradykardię, która nie wymaga leczenia.\nJednakże u wielu pacjentów bradykardia objawia się:\nDo głównych przyczyn bradykardii należą dysfunkcje węzła zatokowego oraz bloki przewodzenia. Niemniej bradykardia jest także podstawowym objawem wielu chorób układu sercowo-naczyniowego, wśród których wymienić można zawał mięśnia sercowego i udar mózgu. Zbyt wolna praca serca może być symptomem chorób tarczycy. Bywa efektem zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz występuje u pacjentów z zatorowością płucną.\nPonadto wymienić należy różne czynniki zewnętrzne, które mogą doprowadzić do zaburzeń rytmu serca, takie jak:\nBezobjawowa bradykardia nie wymaga leczenia. Natomiast objawowa jest bezwzględnym wskazaniem do leczenia, które powinno opierać się na ustaleniu przyczyny arytmii serca. Przykładowo, jeśli bradykardia jest objawem choroby układu sercowo-naczyniowego, leczenie powinno być skoncentrowane na chorobie podstawowej.\nNatomiast bradykardia objawowa, utrwalona u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego jest najczęstszym wskazaniem do wykonania zabiegu wszczepienia stymulatora serca, nazywanego potocznie rozrusznikiem. Stymulację serca stosuje się od blisko 50 lat w leczeniu bradykardii objawowej. Liczne badania prowadzone nad skutecznością tej formy leczenie dowiodły, że wszczepienie stymulatora nie tylko podnosi jakość życia pacjentów, ale także znacząco zmniejsza ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, udaru mózgu, niewydolności serca oraz śmierci z przyczyn sercowo-naczyniowych.


Produkcja sanek / producent sanek ~ PomysÅ‚ na Biznes Plan, WÅ‚asna firma na wsi, DziaÅ‚alnoÅ›Ä‡ gospodarcza - BiznesPortal.net.pl\n3 listopada 2010 14 stycznia 2021 admin komentarzy 5 biznes sezonowy, pomysÅ‚ na biznes\nNadciÄ…gajÄ…ca zima, przez synoptykÃ³w zapowiadana jako bardzo mroÅºna, kaÅ¼e nam juÅ¼ dziÅ› w okresie jesiennym pomyÅ›leÄ‡ o tym, w jaki sposÃ³b umiliÄ‡ czas naszym dzieciom na Å›wieÅ¼ym powietrzu. Idealnym rozwiÄ…zaniem na zabawy na Å›niegu jest jazda na sankach. Niejedno dziecko chciaÅ‚oby caÅ‚y dzieÅ„ w okresie ferii zimowych spÄ™dzaÄ‡ na sankach. Producenci sanek nie nadÄ…Å¼ajÄ… wtedy z zamÃ³wieniami â€“ ich produkcja moÅ¼e byÄ‡ doskonaÅ‚ym pomysÅ‚em na biznes.\nSanki sprzedajÄ… siÄ™ znakomicie w duÅ¼ych centrach handlowych czy sklepach z zabawkami dla dzieci. Ostatnimi czasy, kiedy PolskÄ™ nawiedzajÄ… znowu mroÅºne zimy, nie powinniÅ›my mieÄ‡ problemu, by sprzedaÄ‡ to, co wyprodukujemy, czyli sanki.\nCo potrzeba, by zrealizowaÄ‡ taki pomysÅ‚? W naszym przypadku powinniÅ›my najpierw pomyÅ›leÄ‡ o odpowiedniej lokalizacji naszego biznesu â€“ musimy znaleÅºÄ‡ miejsce produkcyjne â€“ moÅ¼e to byÄ‡ zaprzyjaÅºniony zakÅ‚ad stolarski, ktÃ³ry bÄ™dzie dla nas wykonywaÅ‚ siedziska do sanek oraz wykonawcÃ³w metalowych pÅ‚Ã³z. Zanim przystÄ…pimy do realizacji tego pomysÅ‚u, powinniÅ›my siÄ™ takÅ¼e zorientowaÄ‡, jaki koszt musielibyÅ›my ponieÅ›Ä‡ w zwiÄ…zku z produkcjÄ… i czy jest coÅ›, czym moglibyÅ›my siÄ™ zajÄ…Ä‡ sami, abstrahujÄ…c od finalnej dystrybucji i transportu sanek do docelowych miejsc sprzedaÅ¼y czyli sklepÃ³w.\nZnalezienie dobrego i taniego stolarza oraz osoby wykonujÄ…cej metalowe pÅ‚ozy bÄ™dzie juÅ¼ dla nas poÅ‚owÄ… sukcesu. Dobrym pomysÅ‚em na biznes saneczkarski moÅ¼e byÄ‡ takÅ¼e produkcja sanek dla bliÅºniakÃ³w, ktÃ³re sÄ… idealnym rozwiÄ…zaniem dla dwÃ³jki rodzeÅ„stwa w podobnym wieku, gdyÅ¼ mogÄ… razem na nich jeÅºdziÄ‡.\nProdukcja kartek okolicznoÅ›ciowych →\n18 kwietnia 2012 20 stycznia 2021 admin 2\n5 listopada 2010 16 stycznia 2021 admin 0\n5 thoughts on “Produkcja sanek / producent sanek”\n9 listopada 2010 o 08:51\nTak , produkcja sanek moÅ¼e przynieÅ›Ä‡ niezmierne bogactwo.\n9 listopada 2010 o 12:16\nA nie ? ðŸ™‚ MyÅ›lÄ™, Å¼e w dobrym sezonie zimowym, moÅ¼na znacznie podreperowaÄ‡ swÃ³j budÅ¼et.\nPrzykÅ‚adowo, poprzednia zima byÅ‚a tak intensywna, Å¼e wszystkie sanki byÅ‚y wykupowane od razu, a niedobory byÅ‚y nadal.\nSzczegÃ³lnie powodzeniem cieszyÅ‚y siÄ™ sanki dla bliÅºniÄ…t ðŸ˜‰\n9 listopada 2010 o 13:52\nOsobiÅ›cie kupiÅ‚em sanki sportowe dla klientÃ³w mojego pensjonatu. Teraz muszÄ™ juÅ¼ tylko pomyÅ›leÄ‡ o kaskach bo moi goÅ›cie wszystkich wyprzedzajÄ…:D\n9 listopada 2010 o 12:41\nSÄ…dze Å¼e to dobry pomysÅ‚ – jak popatrze z jakÄ… szybkoÅ›ciÄ… moje dziecko potrafi zniszczyÄ‡ sanki to sam muszÄ™ kupiÄ‡ 2-3 sztuki na sezon ðŸ™‚\n8 paÅºdziernika 2011 o 20:49\nJak chcecie dobre,wytrzymaÅ‚e i piÄ™knie wykonane sanki to skontaktujcie siÄ™ z czÅ‚owiekiem, ktÃ³ry takie robi, a nazywajÄ… siÄ™ one Bajkowe Sanki Kuligowe.\nKochani goÅ›Ä‡ robi super saneczki, ktÃ³re ja kupiÅ‚am do mojego oÅ›rodka wypoczynkowego i w trakcie sezonu zostaÅ‚y mi 3 sztuki z 30, poniewaÅ¼ moim klientom podobaÅ‚y siÄ™ tak bardzo, Å¼e kupili je ode mnie jako pamiÄ…tki z pobytu Chcecie wiedzieÄ‡ dlaczego tak siÄ™ dzieje to zadzwoÅ„cie podam Wam telefon, a facet na pewno przyÅ›le Wam zdjÄ™cia. 516 146 096 Pan Jacek. Ja juÅ¼ zamÃ³wiÅ‚am na ten sezon 100 sztuk i oby mi ich brakÅ‚o. Facet pomÃ³gÅ‚ nam zarobiÄ‡ fajne pieniÄ…dze i promowaÄ‡ oÅ›rodek.


[quote="Thane"]Ale ja nie odbieram prawa publiczności do zadawania jakichkolwiek pytań, a jaka jest jakość takich pytań to już zupełnie inna sprawa. Ogólnie uważam, że pytania o treść i rozwiązania fabularne, właśnie typu, "co się stało?"; "gdzie on się podział?" itd... uważam za odbieranie sobie przyjemności interpretacji. Widocznie odpowiedź na to pytanie odebraliśmy zupełnie inaczej.[/quote]


Dzień Solidarności Ludzi Pracy (zdjęcia) – Ostrowiecka.pl\nDzień Solidarności Ludzi Pracy (zdjęcia)\n1 maja 2021 Anna Mroczek 0 Comment\n1 Maja tradycyjnie obchodzimy Dzień Solidarności Ludzi Pracy, upamiętniający strajk przeciwko niskim płacom i fatalnym warunkom pracy robotników w Chicago z 1890 roku. Tuż przed południem przy pomniku na ostrowieckim rynku delegacje reprezentujące władze miasta, powiatu ostrowieckiego, a także środowisk lewicowych złożyły wiązanki. Ze względu na sytuację epidemiczną uroczystości miały skromny charakter. Powiat ostrowiecki reprezentowali: Mariusz Pasternak, przewodniczący Rady Powiatu oraz Agnieszka Rogalińska, członek zarządu powiatu ostrowieckiego, władze miasta: radny Stanisław Choinka oraz Anna Woś z Biura Prezydenta Miasta.\nJózef Grabowski, przewodniczący powiatowych struktur Sojuszu Lewicy Demokratycznej, podkreślił znaczenie tego święta dla ludzi pracy w obecnej, trudnej sytuacji pandemii. Jak mówił dziś w młodych ludziach jest moc, którzy upominają się o swoje prawa. J. Grabowski nawiązał także do ostatnich wydarzeń dotyczących podziału funduszy dla mieszkańców naszego regionu przez władze centralne, który jego zdaniem, uzależniony jest od barw politycznych. Zwieńczeniem krótkich obchodów były podziękowania za udział w uroczystości.\n← 1 maja – jak świętowano ten dzień przed laty? (zdjęcia)\n6:0 i awans na 8 miejsce w tabeli →


FochLand: 9. Mikołajkowe prezenty!\nMam nadzieję, że uda mi się ten wpis dodać... Z powodu tej wichury nie miałam wczoraj prądu... Dzisiaj też mi gaśnie co chwilę. Dlatego nie dam rady skomentować waszych wpisów, ale póki starczy mi prądu będę je czytać :]\nW każdym razie pochwalcie się czym Mikołaj Was dzisiaj obdarował z racji swoich imienin? :]\nMnie niestety niczym :( (No może nie licząc płyty zespołu mojego brata. Tylko nie wiem czy uznać to za prezent, bo miałam ją dostać jak tylko powstanie...) Powinnam przywyknąć, że o mnie Mikołaj od dłuższego czasu zapomina, ale jakoś nie mogę. Ale za to Alice została obdarowana wymarzonym prezentem!\nGłupio trochę robić drugie fotostory, gdy przy poprzednim się zapowiedziało, że nie będzie ich tutaj wiele... Ale ciiii....\nWybaczcie mi jakość. Już wiem mniej więcej jakie zdjęcia psuje mi blogger. Muszę sobie jakieś oświetlenie w końcu wykombinować... Ale coś nie drogiego...\nSiedziała sobie spokojnie ze swoim ulubieńcem Panem Królikiem i czytała książeczkę pt. "Bzdurki Tygryska".\nA: Co?! Co jest tak ważne, że przerywasz mi czytanie?\nL: Spotkałam Mikołaja wracając ze szkoły i dał mi coś dla ciebie!\nA: Mikołaja? A kto to? I czemu dał ci coś dla mnie?\nL: Mikołaj to taki starszy pan z brodą w czerwonym ubranku, który w czasie świąt i swoich imienin rozdaje dzieciom, które były grzeczne, prezenty, bo bardzo je lubi. A dzisiaj mamy właśnie Mikołajki! Czyli imieniny Mikołaja!\nA: Serio?! A co ja dostałam?\nA: Ojej, czy to...?\nA: Moja wymarzona lalka! Yay! Panie Mikołaju bardzo dziękuję!\nL: Cieszysz się?\nA: Jeszcze pytasz?! Doskonale wiesz, że marzyłam o Mini Lalaloopsy!\nL: Widzisz! I taka jest zdolność Mikołaja. on zawsze wie o czym każde dziecko marzy.\nA: Czyli na święta dostanę, też coś fajnego?\nL: Pod warunkiem, że będziesz grzeczna.\nA: Ehh... Postaram się, ale to trudne!\nL: Do świąt nie zostało już tak dużo czasu. Dobrze teraz możesz się pobawić.\nNo i przepadła ;)\n1) W końcu trafiłam na promocję Mini Lalaloopsy! A już od dawna chciałam jakąś dla Młodej :D EDIT: Trafiłam na przecenę w Tesco. Słyszałam o cenie 7zł w jakimś mieście, ale swoją kupiłam za 12,99. Zawsze to poniżej 30zł :]\n2) Sukieneczkę Alice zawdzięczam nieznanej mi porcelance, po której tylko ona się ostała. (Moja mama dostała kiedyś karton starych porcelanek od koleżanki i były tam też ubranka bez lalek pasujące akurat na Dal.).\n3) Zabawki na ostatnim pochodzą z moich zbiorów, kilka przybyło do mnie z SH, konik pochodzi z domku Polly Pocket.\n4) Dywanik to naszywka na ubranie w kształcie słonia.\n5) Kapciochy należą do barbio-kształtnych, ale mogą być na płaskostope stockowe ciałko Dal.\nA o tym marzymy obie: (Proszę aby Mikołaj przeczytał ten post!)\nPS. Wybaczcie mi mój lekarski charakter pisma :/\nTabliczka Alice głosi: "Zbieram na obitsu i bilet lotniczy dla siostry*!" .\nA trzymana moją łapą: "A Ja dodatkowo na nowy aparat! I na BJD..."\n(Tło oczywiście moja już kultowa mata stołowa *facepalm*)\n*No przecież nie mogłam powiedzieć Alice, że sama została kupiona w sklepie, musiałam nakłamać ;] No i teraz Młoda marzy, że i siostra (którą kiedyś na pewno kupię, ale jeszcze nie teraz) do niej przyleci.\nDo północy jeszcze jest szansa, że Mikołaj zdoła odwiedzić tych, którzy jeszcze nic nie dostali! W końcu niezła wichura na dworze i reniferom w oczy wieje ;) Nie traćmy wiary!\nAutor: LuLu o 17:50\nImago 6 grudnia 2013 18:27\nJa sama sobie kupiłam prezent - wyręczyłam Mikołaja ;)\nLuLu 6 grudnia 2013 18:52\nJa też miałam to w planach, ale zapomniałam pieniędzy ze stołu... xD\nschleich 6 grudnia 2013 21:14\nU mnie ,,Ksawery" szaleje... A śnieg pada w poziomie, a nie w pionie (serio), tak mocno wieje. XDD\nA Alice jest przecudowna. <3\nLuLu 7 grudnia 2013 17:55\nU mnie akurat śniegu nie ma jeszcze. Cicho liczę, że jutro może coś spadnie... Zawsze liczę na śnieg w moje urodziny, czasem się udaje :] Alice jest małą miłością mego żywota ;3\nIna 6 grudnia 2013 23:01\nGdzie dorwałaś mini? Chodzę i szukam jakiejś w niższej cenie na zaśkę dla Phoebe ^^ ale poniżej 30 zł nie znalazłam ;/\nSzkoła, potrafi człowieka zdemotywować ;/\nImago 6 grudnia 2013 23:23\nw Tesco miewają spore przeceny ;)\nIna 7 grudnia 2013 19:00\nMi się podobają te wszystkie super rozbielone, brudne róże do sypialni :) ale z łazienką Ci współczuję ;D Chociaż na pewno jest bardzo kobieca :) W łazienkach wolę klimaty retro bo generalnie ze mnie taki minimalista stylowy ;)\nAshoka 7 grudnia 2013 21:35\nPorcelanka od sukienki miała jeszcze słomkowy kapelusz na głowie:) Fajne są te mini u nas najtaniej to 20zł w Pepco a przecena w Tesco juz była.\nTak jaku ciebie i my kłopoty z prądem przerabialiśmy, dodatkowo zasypało nas śniegiem.\nJa też prezentu nie dostałam a byłam taka grzeczna:( Alice cudna\nLuLu 14 grudnia 2013 17:30\nO fajnie wiedzieć o tym kapeluszu :] 20zł w Pepco? To i tak niedużo. U mnie były za 49.99 w Pepco... U mnie śnieg był tylko przez noc... Do rana się stopił.\nreiha 8 grudnia 2013 03:55\nZanim doczytałam do końca, miałam Cię spytać skąd wzięłaś taką ładną sukienkę :D Alice uroczo w niej wygląda.\nLuLu 14 grudnia 2013 17:31\nPasuje jej kolorystycznie :D Mam jeszcze kilka cudeniek, ale tamte wymagają napraw w postaci zszycia na szwach, bo pralka je rozdarła ><\nMetka 10 grudnia 2013 18:48\nJaki słodki prezent dostała. :) Mikołaj to jednak wszystko zawsze wie. :)\nLuLu 14 grudnia 2013 17:32\nA to prawda :D Chociaż mi to z reguły zawsze lubił dawać prezenty z podtypu "praktycznych" ;)


W której części Polski smog jest przyczyną zawałów? Mamy badania! :: MedExpress.pl\nSmog zabija i na Śląsku, i w zielonym Białymstoku, ale to w Katowicach ostrych zespołów wieńcowych jest trzy razy więcej. Takie wnioski płyną z badania, w którym naukowcy wzięli pod lupę stan zdrowia serca mieszkańców żyjących w zróżnicowanych pod względem występowania smogu częściach Polski.\nOpublikowano 21 maja 2021, 11:11\nTo pierwsze i największe w Europie badanie, które dotyczy wpływu skażenia powietrza na częstość występowania zawałów. Naukowcy z Kliniki Kardiologii Inwazyjnej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz Kliniki Kardiologii i Chorób Strukturalnych Serca Górnośląskiego Centrum Medycznego w Katowicach - Ochojcu, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego porównali stan serca mieszkańców żyjących, w wydawałoby się w skrajnie odmiennych warunkach - Białymstoku, stolicy „zielonego” województwa podlaskiego, i „słynącego” ze smogu Śląska. Okazuje się jednak, stężenia niebezpiecznych dla zdrowia pierwiastków w obu miejscach są przyczyną częstszego występowania zawałów, choć to niestety Katowice są liderem jeśli chodzi o zanieczyszczenia powietrza i jego skutki dla zdrowia.\nLekarze porównali dane statystyczne dotyczące jednej dekady ( lata 2008 i 2017), zaś analizą objęto ponad 10 tysięcy pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi. Pod uwagę wzięto stężenia dobowe PM2,5, PM10, NO2, SO2 oraz CO2. Dane dotyczące zachorowań pochodziły z Narodowego Funduszu Zdrowia.\nCo ciekawe porównując dni z przekroczonym limitem dziennym pyłów PM 2,5 to w stolicy Górnego Śląska odnotowano aż 45,2 proc. takich dni, zaś w stolicy Podlasia 24,9 proc. Dni z przekroczonym PM 10 w Katowicach było 27,6 proc. natomiast w Białymstoku 9,1 proc. Niestety podwyższone wartości dwutlenku siarki w Katowicach występowały co…pięć dni.\n- Wpływ zanieczyszczenia powietrza na częstość występowania zawałów zaobserwowano w obu obszarach, choć w Katowicach odnotowano aż trzykrotnie więcej zawałów niż w Białymstoku – wyjaśnia dr hab. n. med. Wojciech Wańha, kardiolog, uczestnik badań ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego i dodaje: - Niezwykle ważnym wnioskiem z badań jest istotny wpływ zwiększenia częstości występowania zawałów w momentach niewielkich zmian stężeń zanieczyszczeń. Nawet teoretycznie nie mające znaczenia niewielkie wahania stężeń zanieczyszczeń mogą doprowadzić do zawału. Jest to m.in. związane z długotrwałym narażeniem na życie w toksycznym środowisku. Z czasem dochodzi do wzrostu zmian miażdżycowych.\nOczywiście i w Białymstoku, i Katowicach smog stale, destrukcyjnie wpływa na destabilizację blaszki miażdżycowej. Im wyższe stężenie pyłów, zwłaszcza PM2,5 tym więcej, bo aż o 12 proc. w Katowicach hospitalizacji z powodu ostrych zespołów wieńcowych. Natomiast nie odnotowano wpływu zanieczyszczenia powietrza na liczbę hospitalizacji z powodu tzw. zawału z uniesieniem odcinka ST, czyli pełnościennego, najgroźniejszego w skutkach, w obszarach nieprzemysłowych.\nsmog / kardiologia


Przez śmiech do lepszego małżeństwa - Mark Gungor - Księgarnia religijna Gloria24.pl\n“Przez śmiech do lepszego małżeństwa” to komplet nagrań, które nie tylko rozbawią Cię do łez, ale przede wszystkim - poprawią relację między Tobą a Twoją drugą połówką. Najlepsze sposoby na to, jak wyzbyć się najczęstszych problemów proponuje Mark Gungor.... czytaj wiecej\n“Przez śmiech do lepszego małżeństwa” to komplet nagrań, które nie tylko rozbawią Cię do łez, ale przede wszystkim - poprawią relację między Tobą a Twoją drugą połówką. Najlepsze sposoby na to, jak wyzbyć się najczęstszych problemów proponuje Mark Gungor. “Przez śmiech do lepszego małżeństwa” to jego koło ratunkowe rzucone tym parom, które właśnie toną w morzu swoich niespełnionych oczekiwań i mnożących się pretensji. Dzięki jego cennym radom życie wielu małżeństw na całym świecie zmieniło się nie do poznania!\nSięgnij więc po pomoc, którą znajdziesz na 3 płytach DVD, przez które przeprowadzi Cię Mark Gungor. “Przez śmiech do lepszego małżeństwa” nie jest jednak typowym seminarium dla małżeństw. Zabawne przykłady, jakie podaje autor, mają w sobie tak wielki ładunek humoru i oryginalności, że trudno będzie wam powstrzymać się od powtarzania ich wszystkim znajomym. To ułatwia małżonkom przyswojenie wielu cennych spostrzeżeń i natychmiastowe zastosowanie ich w praktyce.\n3 klucze do szczęścia - poznaj "Przez śmiech do lepszego małżeństwa"\nDzięki płytom “Przez śmiech do lepszego małżeństwa” poznasz także:\nOpowieść o dwóch mózgach – czyli to, co różni mężczyzn i kobiety, i z czego to wynika.\nKlucz do niesamowitego seksu – czyli pięć rzeczy, o których musi wiedzieć każde małżeństwo, by doświadczyć niesamowitego, przekraczającego wszelkie pojęcie współżycia seksualnego\nJak razem żyć i się nie pozabijać – czyli kilka słów o przebaczeniu\nsesja 1 - 01:12:00\nsesja 1 – 00:39:00\nsesja - 00:35:00


Terminal POS BOX TX-2100 - Posiflex\nWybierz 4 GB RAM (L)8 GB RAM (L)\nWybierz Windows 10 IoT 32bit Windows 10 IoT 64bit NO OS (bez Windows)\nKompaktowy i ekonomiczny terminal z serii TX POSBOX, można zastosować wszędzie tam, gdzie potrzebny jest modułowy punkt sprzedażowy. Urządzenie zostało wyposażone w 4 rdzeniowy procesor Intel J1900 dzięki czemu spełnia wszelkie podstawowe funkcje, które zaspokoją firm o różnych profilach. TX-2100 podobnie jak pozostałe modele TX posiada sprawdzoną pasywnie chłodzoną obudowę oraz niewielki rozmiar. Dodatkowy atut to łatwa instalacja w dowolnym miejscu oraz możliwość podłączenia nawet kilku ekranów, również dotykowych. TX-2100 umożliwia pracę 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu!\nEnergooszczędny i wydajny procesor Intel® Quad Core Celeron® J1900\nPreinstalowany Windows 10 IoT (specjalna edycja systemu Windows 10 przygotowana dla stanowisk sprzedaży POS);\nszybki dysk SSD lub 2,5” HDD\nWindows POSReady 7, Windows 7, Windows 10 IoT, Linux (opcja)\nKarta_produktowa_TX-2000-TX-2100-EN.pdf, Ulotka terminala komputerowego TX-2100