MAKROKIERUNEK Bioinformatyka - PDF\nDownload "MAKROKIERUNEK Bioinformatyka"\n1 MAKROKIERUNEK Studia współtworzą: Wydział Biologii Wydział Chemii Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG-GUMed Autorzy projektu: Prof. UG dr hab. Wiesław Miklaszewski Prof. UG dr hab. Piotr Mucha Prof. UG dr hab. Stanisław Ołdziej Prof. UG dr hab. Marek Ziętara Gdańsk 2009\n2 1. Koncepcja kształcenia na makrokierunku to dość nowa dyscyplina naukowa, która narodziła się na początku lat osiemdziesiątych, wraz z tworzeniem baz danych początkowo gromadzących informacje o sekwencjach aminokwasowych białek a nieco później o sekwencjach DNA(RNA). Początkowo mała ilość dostępnych informacji o sekwencjach białek lub DNA/RNA pozwalała na jej przechowywanie w postaci ksiąŝkowej, jednak szybki rozwój biologii molekularnej i genetyki spowodował lawinowy przyrost ilości informacji. Dość szybko biolodzy zorientowali się, Ŝe bez elektronicznego systemu przechowywania, sortowania, klasyfikowania danych o sekwencjach nie będzie moŝliwe racjonalne i skuteczne ich wykorzystanie praktyczne. Tak wiec na początku swojego istnienia bioinformatyka była postrzegana jako dziedzina bardziej technologii zajmująca się gromadzeniem i udostępnianiem informacji. Sytuacja zmieniła się diametralnie, kiedy w rozpoczęły się zakrojone na szeroką skalę badania nad poznaniem sekwencji całych genomów organizmów Ŝywych. Wtedy okazało się, Ŝe wiele technik informatycznych związanych ze statystycznym przetwarzaniem danych jest nieocenionym narzędziem naukowym, bez którego projekty sekwencjonowania genomów były praktycznie niewykonalne. Od tego teŝ momentu (zastosowania technik informatycznych w sekwencjonowaniu genomów), nastąpił bujny rozwój bioinformatyki, która jest obecnie postrzegana jako odrębna dyscyplina naukowa bazująca na biologii molekularnej i genetyce jako źródle danych i informatyce jako dziedzinie wiedzy dysponującej narzędziami do przetwarzania istniejących danych w nowe informacje. Rozwój genomiki (nauka zajmująca się badaniem całych genomów organizmów Ŝywych) oraz proteomiki (nauka zajmująca się badaniem struktury i biologicznych wszystkich białek kodowanych przez dany genom) przyczynił się do rozwoju samej bioinformatyki, która stała się niezbędnym elementem łączącym ze sobą informacje pochodzące z proteomów i genomów róŝnych organizmów Ŝywych. Znaczenie bioinformatyki jak i zapotrzebowanie na specjalistów w tej dziedzinie zaowocowało tworzeniem odrębnych studiów. Pierwsze kursy na poziomie magisterskim i licencjackim z bioinformatyki zaczęto organizować w USA i Wielkiej Brytanii pod koniec XX wieku. Ponadto w chwili obecnej elementy wykształcenia bioinformatycznego są w kanonach nowoczesnego kształcenia biologów, biotechnologów, farmaceutów, diagnostów medycznych, ale równieŝ specjalistów z dziedziny ochrony środowiska. Program studiów na makrokierunku na Uniwersytecie Gdańskim stanowi połączenie klasycznej bioinformatyki związanej z gromadzeniem i analizą danych pochodzących z genomiki i proteomiki z elementami modelowania molekularnego i komputerowych metod projektowania substancji czynnych biologicznie. Tak skonstruowany program studiów pozwala wykształcić absolwenta posiadającego solidną wiedzę podstawową opierającą się na znajomości podstaw biologii i informatyki, ale jednocześnie silnie ukierunkowanego na jej praktyczną aplikację. UmoŜliwia mu to zrozumienia mechanizmów procesów biologicznych istotnych z punktu widzenia biotechnologicznego lub medycznego. Odzwierciedleniem tej koncepcji kształcenia jest to, Ŝe program opracowano przy ścisłej współpracy czterech wydziałów Uniwersytetu Gdańskiego, co samo w sobie jest wyrazem multidyscyplinarności tworzonego makrokierunku, jak i gwarancją szerokiego dostępu studentów do wysoko wyspecjalizowanej kadry nakowo-dydaktycznej. 2\n3 1.1 Cele kształcenia 1. Zapewnienie poprzez najwyŝszej jakości edukację wysoko wykwalifikowanych absolwentów poszukiwanych w przemyśle, usługach publicznych, instytucjach i laboratoriach badawczych a takŝe zapewnienie w przyszłości nauczycieli akademickich oraz naukowców. 2. Wprowadzenie w szeroki zakres wiedzy i umiejętności naukowych poprzez wielokierunkową intelektualną i badawczą eksplorację zagadnień bioinformatycznych. 3. UmoŜliwienie rozwijania wiedzy specjalistycznej 4. Utworzenie intelektualnie stymulującego środowiska sprzyjającemu rozwojowi zainteresowań i pasji naukowych oraz krytycznego naukowego myślenia 5. Przygotowanie do tworzenia planów i rozwiązywania problemów bioinformatycznych oraz wdraŝanie do indywidualnej i zespołowej pracy 6. Tworzenie warunków sprzyjających zachęcaniu wybitnych młodych ludzi o szerokich zainteresowaniach do podjęcia studiów na makrokierunku bioinformatyka. 1.2 Kwalifikacje absolwenta Absolwenci makrokierunku bioinformatyka są przygotowani do operowania jednocześnie wiedzą z zakresu biologii i informatyki oraz fizyki, chemii i matematyki. Uzyskują gruntowne wykształcenie w zakresie stosowania róŝnorodnych metod bioinformatyki i biologii systemów oraz umiejętność stosowania metod i narzędzi nauk matematycznoprzyrodniczych w problemach biologicznych. Dobrze rozumieją działanie współczesnych systemów komputerowych oraz posiadają wiedzę z zakresu podstaw informatyki, systemów operacyjnych, sieci komputerowych i baz danych umoŝliwiającą aktywny udział w realizacji projektów bioinformatycznych. Posiadają umiejętność programowania komputerów oraz są przygotowani do działania w przedsięwzięciach interdyscyplinarnych. Absolwent zna język obcy na poziomie biegłości B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego Rady Europy oraz umie posługiwać się językiem specjalistycznym z zakresu bioinformatyki. Absolwenci są przygotowani do pracy na stanowiskach specjalistów w zakresie metod bioinformatycznych w instytucjach, zarówno naukowych jak i komercyjnych, zajmujących się badaniami biologicznymi na wszystkich poziomach organizacji: molekularnym, komórkowym, organizmalnym i populacyjnym oraz ich praktycznym wykorzystaniem, a takŝe w instytucjach medycznych wykorzystujących zdobycze genetyki funkcjonalnej w diagnostyce medycznej i projektowaniu terapii. Absolwenci są przygotowani do podjęcia studiów drugiego stopnia w zakresie bioinformatyki. Realizacja celów ogólnych oraz przedmiotowych doprowadzić powinna do uzyskania przez absolwenta makrokierunku bioinformatyka zakładanych rezultatów opisujących kwalifikacje absolwenta. PoniŜej przedstawiono projektowaną zaleŝność efektów kształcenia i przyjętych metod ich realizacji oraz oceny postępów studenta. 2. Standardy kształcenia Standardy kształcenia makrokierunku bioinformatyka uwzględniają większość ramowych treści kształcenia określone w standardach kształcenia kierunków studiów: biologia i informatyka (Dz. U. 164, poz z 2007 r.) 3\n4 STANDARDY KSZTAŁCENIA DLA MAKROKIERUNKU STUDIÓW: BIOINFORMATYKA A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia trwają nie krócej niŝ 6 semestrów. Liczba godzin zajęć wynosi nie mniej niŝ 2200, a liczba punktów ECTS (European Credit Transfer System) nie mniej niŝ 180. II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA Absolwent makrokierunku bioinformatyka jest przygotowany do łączenia i wykorzystywania wiedzy z zakresu biologii i informatyki oraz fizyki, chemii i matematyki. Dysponuje gruntowną wiedzą w zakresie róŝnorodnych metod bioinformatyki i biologii systemów oraz umiejętnościami stosowania metod i narzędzi nauk matematycznoprzyrodniczych. Rozumie działanie współczesnych systemów komputerowych. Posiada wiedzę z zakresu podstaw informatyki, systemów operacyjnych, sieci komputerowych i baz danych umoŝliwiającą aktywny udział w realizacji projektów bioinformatycznych. Posiada umiejętności programowania komputerów. Jest przygotowany do działania w przedsięwzięciach interdyscyplinarnych. Absolwent zna język obcy na poziomie biegłości B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego Rady Europy oraz umie posługiwać się językiem specjalistycznym z zakresu bioinformatyki. Absolwent jest przygotowany do pracy w instytucjach badawczych i komercyjnych zajmujących się problematyką biologiczną na wszystkich poziomach organizacji: molekularnym, komórkowym, organizmalnym i populacyjnym. Absolwent jest przygotowany do pracy w instytucjach medycznych wykorzystujących zdobycze genetyki funkcjonalnej w diagnostyce medycznej i projektowaniu terapii. Absolwent jest przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia. III. RAMOWE TREŚCI KSZTAŁCENIA 1. GRUPY TREŚCI KSZTAŁCENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJĘĆ ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS Godziny ECTS A. GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH B. GRUPA TREŚCI KIERUNKOWYCH Razem\n5 2. SKŁADNIKI TREŚCI KSZTAŁCENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJĘĆ ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS godziny ECTS A. GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH Treści kształcenia w zakresie: Matematyki Chemii Fizyki 60 B. GRUPA TREŚCI KIERUNKOWYCH Treści kształcenia w zakresie: RóŜnorodności i ewolucji organizmów 2. Informatyki 3. Biochemii i biologii molekularnej 4. Bioinformatyki i modelowania 3. TREŚCI I EFEKTY KSZTAŁCENIA A. GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH 1. Kształcenie w zakresie matematyki Treści kształcenia: Podstawy logiki matematycznej i teorii mnogości. Indukcja matematyczna. Ciągi i szeregi liczbowe. Szeregi funkcyjne. Granice ciągów. Granica i ciągłość funkcji. Rachunek róŝniczkowy funkcji jednej i wielu zmiennych. Rachunek całkowy: całka oznaczona i nieoznaczona, zastosowania całek oznaczonych, całki wielokrotne. Równania róŝniczkowe i ich zastosowania. Podstawowe struktury algebraiczne. Pierścienie wielomianów. Przestrzenie wektorowe, macierze, wyznaczniki, przekształcenia liniowe, układy równań liniowych. Elementy geometrii analitycznej. Elementy teorii miary i całki. Przestrzenie probabilistyczne, zdarzenia losowe, prawdopodobieństwo. Prawdopodobieństwo warunkowe, niezaleŝność zdarzeń. Jednowymiarowe zmienne losowe ich rozkłady. Funkcja gęstości prawdopodobieństwa, dystrybuanta, wartość oczekiwana, wariancja, momenty. Prawa wielkich liczb. Łańcuchy Markowa. Elementy teorii procesów stochastycznych. Wprowadzenie do metod numerycznych. Interpolacja. Aproksymacja funkcji jednej zmiennej. Numeryczne rozwiązywanie równań nieliniowych Całkowanie numeryczne. Metody numeryczne algebry liniowej. Metody róŝnicowe dla zagadnień początkowych. Optymalizacja liniowa i nieliniowa, algorytmy genetyczne. Efekty kształcenia umiejętności i kompetencje: posługiwania się aparatem matematycznym w naukach przyrodniczych; opisu matematycznego zjawisk oraz procesów fizycznych i chemicznych w przyrodzie; interpretowania pojęć z zakresu bioinformatyki w terminach funkcji, relacji i macierzy; wykonywania operacji na macierzach; rozwiązywania układów równań liniowych; obliczania prawdopodobieństwa zdarzeń, wartości oczekiwanej, wariancji i momentów; klasyfikowania problemów numerycznych; stosowania algorytmów numerycznych w problemach biologicznych. 2. Kształcenie w zakresie chemii Treści kształcenia: Podstawowe prawa i pojęcia w chemii. Układ okresowy a właściwości pierwiastków. Elektronowa struktura atomów i cząsteczek. Hybrydyzacja. Typy reakcji chemicznych, stechiometria. Elementy chemii kwantowej. Wiązania chemiczne. Równowaga chemiczna. Klasyfikacja, budowa i właściwości związków wybranych pierwiastków. Roztwory. Równowagi jonowe, kwasowo-zasadowe i redoksowe. Elektroujemność i polaryzacja wiązań. Elementy termodynamiki i kinetyki chemicznej. Układy koloidalne. Chemia związków węgla. Systematyka związków organicznych. Charakterystyka węglowodorów, halogenopochodnych 5\n6 węglowodorów, alkoholi, aldehydów, ketonów, kwasów karboksylowych, amin, lipidów, monoi disacharydów, aminokwasów. Typy i mechanizmy reakcji związków organicznych: addycja, substytucja i eliminacja. Reakcje przegrupowania, izomeryzacji, dehydratacji, kondensacji, utleniania i redukcji. Izomeria. Stereochemia. Metody oznaczania struktury związków chemicznych. Wiązania wodorowe. Efekty kształcenia umiejętności i kompetencje: Posługiwania się terminologią i nomenklaturą chemiczną; opisu właściwości pierwiastków i związków chemicznych; bezpiecznego postępowania z odczynnikami; syntezowania, oczyszczania i określania struktury związków chemicznych; opisu podstawowych typów reakcji chemicznych oraz ich mechanizmów; określania podstawowych właściwości oraz reaktywności związków nieorganicznych i organicznych w aspekcie termodynamicznym i kinetycznym; określania relacji między strukturą, a reaktywnością połączeń chemicznych; interpretacji i opisu fenomenologicznego i molekularnego procesów i właściwości fizykochemicznych; wykorzystania informacji kwantowochemicznych do opisu właściwości, struktury i reaktywności układów chemicznych. 3. Kształcenie w zakresie fizyki Treści kształcenia: Podstawowe zjawiska i procesy fizyczne. Elementy mechaniki newtonowskiej. Grawitacja. Elektryczne i magnetyczne właściwości materii. Fale elektromagnetyczne. Elementy optyki falowej i geometrycznej. Podstawy termodynamiki. Elementy mechaniki kwantowej spektroskopia. Oddziaływania molekularne i ich rola w kształtowaniu struktur biologicznych. Podstawy fizyczne zjawisk bioelektrycznych w błonach. Biospektroskopia. Efekty kształcenia umiejętności i kompetencje: analizowania i wyjaśniania zjawisk i procesów fizycznych w przyrodzie; pomiaru i określania podstawowych wielkości fizycznych; tworzenia i weryfikacji modeli świata rzeczywistego; posługiwania się modelami w celu przewidywania zdarzeń i stanów; rozumienia procesów fizycznych w układach biologicznych i fizycznych; stosowania nowoczesnych technik pomiarowych w biologii. B. GRUPA TREŚCI KIERUNKOWYCH 1. Kształcenie w zakresie róŝnorodności i ewolucji organizmów Treści kształcenia: Zasady podziału systematycznego organizmów. Systematyka organizmów Ŝywych. RóŜnorodność świata Ŝywego na poziomie gatunkowym i ekosystemalnym. ZagroŜenia dla świata Ŝywego metody ochrony. ZróŜnicowanie morfologiczno-anatomiczne, metaboliczne, genetyczne i ekologiczne wybranych organizmów wirusów, bakterii, grzybów, glonów, porostów, roślin, pierwotniaków oraz zwierząt wielokomórkowych (bezkręgowych i kręgowców) w aspekcie ewolucji Ŝycia na Ziemi. śycie w ujęciu genetycznym i molekularnym. Biochemiczne i fizjologiczne podstawy funkcjonowania organizmów. Zmienność genetyczna na poziomie populacji. Zarys mechanizmów ewolucji na poziomie populacji, klasyfikacja procesów specjacyjnych. Radiacje adaptatywne, prawidłowości makroewolucji. Elementy ekologii ogólnej, ewolucyjnej, populacyjnej i behawioralnej. Adaptacje do warunków środowiska, strategie Ŝyciowe organizmów. Sukcesja, regresja, degeneracja i regeneracja biocenoz. Biom, ekosystem, zbiorowisko, populacja, nisza, gildia. Dobór naturalny i ewolucja neutralna. Dynamika pojawiania się i ekstynkcji taksonów. Powstanie i ewolucja Ŝycia. Ewolucyjna historia wybranych grup. Zwierzęce organizmy modelowe. Dynamika zmian sekwencji DNA, zegar molekularny. Filogeneza i taksonomia molekularna w aspekcie metod bioinformatycznych. Ewolucja białek. Ewolucja genomów. Praktyczne znaczenie doboru naturalnego ewolucja w laboratorium. Efekty kształcenia umiejętności i kompetencje: rozumienia funkcjonowania świata organizmów Ŝywych na róŝnych poziomach organizacji; rozpoznawania procesów specjacji i makroewolucji; rozumienia zjawisk ewolucyjnych i mechanizmów ewolucji na poziomie molekularnym; 6\n7 posługiwania się metodami i narzędziami badawczymi w poznawaniu bioróŝnorodności i analizie ewolucyjnej. 2. Kształcenie w zakresie informatyki Treści kształcenia: Reprezentacja liczb całkowitych i rzeczywistych. Architektura i zasady działania systemów komputerowych. Języki skryptowe. Kombinatoryka. Rekurencja. Funkcje tworzące. Elementy teorii grafów. Drzewa. Budowanie programów w języku wyŝszego rzędu. Struktura programu. Podstawowe typy danych i ich zakresy. Stałe, zmienne i ich zasięg. Literały. Instrukcje sterujące wykonaniem programu. Funkcje programu. ZłoŜone typy danych: tablice, struktury, unie. Wskaźniki. Dynamiczne zarządzanie pamięcią. Biblioteki. Przesłanki programowania obiektowego. Pojęcia obiektowe. Analiza algorytmów. Algorytmy o złoŝoności kwadratowej i liniowo-logarytmicznej. Wyszukiwanie, selekcja i sortowanie. Metody konstruowania efektywnych algorytmów. Podstawowe struktury danych: listy, stosy, kolejki, drzewa, grafy. Operacje na danych. Struktury danych dla operacji słownikowych drzewa zrównowaŝone, B-drzewa, tablice z haszowaniem. Kopce dwumianowe, struktury danych dla zbiorów rozłącznych. Koncepcja i architektura systemów baz danych. Modelowanie i organizacja danych. Teorie relacyjne baz danych. Projektowanie relacyjnych baz danych. Język zapytań SQL, uŝytkowanie i administracja baz danych. Interfejsy sieciowe w architekturze klient-serwer, typy sieci, protokoły sieciowe. Relacyjny model danych, algebra relacji. Model transakcji i przetwarzanie transakcyjne. Przetwarzanie i optymalizacja zapytań. Typy sieci. Komutacja pakietów. Protokoły komunikacyjne budowa, przeznaczenie, standardy. Internet (struktura, adresowanie, protokoły, standardy). Zagadnienia bezpieczeństwa. Aplikacje sieciowe i usługi sieciowe. Efekty kształcenia umiejętności i kompetencje: rozumienia zasad działania komputera; pisania prostych programów; tworzenia złoŝonych programów w języku wyŝszego rzędu; stosowania podstawowego oprogramowana uŝytkowego; rozwiązywania problemów związanych z róŝnorodnymi strukturami danych. 3. Kształcenie w zakresie biochemii i biologii molekularnej Treści kształcenia: Komórka jako układ termodynamicznie otwarty. Energetyka procesów Ŝyciowych. Budowa i skład chemiczny komórki. Organizacja strukturalna komórki: zestawy supramolekularne jako elementy wyjściowe w tworzeniu struktur na wyŝszym poziomie komplikacji strukturalnej. RóŜnorodność komórek zróŝnicowanie tkankowe i gatunkowe. Czynności Ŝyciowe komórki od funkcji organelli do funkcji komórki. Cykl komórkowy. Powstawanie komórki. Śmierć komórki. Regulacja aktywności komórki przez czynniki zewnątrzkomórkowe przekazywanie i odbiór sygnałów między komórkami i w obrębie komórek. Zaburzenia czynności Ŝyciowych komórki mutacje w materiale genetycznym, zaburzenia metabolizmu, transformacja nowotworowa. Termodynamika procesów biochemicznych związki wysokoenergetyczne. Podział, budowa i działanie enzymów. Kataliza enzymatyczna. Kinetyka kompleksów enzym substrat i enzym inhibitor. Mechanizmy regulacji aktywności enzymów, mechanizmy inhibicji enzymów. Koenzymy. Podstawowe procesy kataboliczne i anaboliczne glikoliza, glukoneogeneza, cykl Krebsa, fosforylacja substratowa i oksydacyjna, cykl pentozowy, metabolizm glikogenu, kwasów tłuszczowych, aminokwasów i białek. Podstawowe procesy Ŝyciowe organizmów. Mechanizmy regulacji i integracji funkcji organizmów roślinnych, zwierzęcych i człowieka. Struktura zasad azotowych, nukleozydów i nukleotydów. DNA i RNA budowa, biosynteza i funkcje. RóŜnorodność genetyczna na poziomie molekularnym geny, kod genetyczny, mutacje. Transkrypcja i modyfikacje posttranskrypcyjne. Charakterystyka oddziaływań DNA/RNA z bioligandami. Polipeptydy i wiązanie peptydowe, białka struktura I-IV rzędowa, biosynteza i funkcje. Powiązania między strukturą i funkcją polipeptydów. Polisacharydy budowa i funkcje. Metody syntezy biopolimerów. Reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR). Zasady i techniki sekwencjonowania DNA, RNA i białek. Strategie sekwencjonowania i analizy genomów i 7\n8 proteomów. Struktura i mapowanie genomów. Podstawy genetyki klasycznej. SprzęŜenie genetyczne. Współdziałanie genów, markery genetyczne. Metody analizy genetycznej. Organizacja oraz powielanie materiału genetycznego wirusów, bakterii i komórek eukariotycznych. Zmienność materiału genetycznego mutageneza i procesy naprawy DNA, rekombinacja genetyczna, ruchome elementy genetyczne. Etapy ekspresji genów i ich regulacja w komórkach pro- i eukariotycznych transkrypcja, składanie i edycja mrna, translacja. Ekspresja genów a struktura chromatyny. Wewnątrzkomórkowy transport makrocząsteczek. Podstawowe techniki inŝynierii genetycznej analiza restrykcyjna, klonowanie genów, transkrypcja in vitro, ukierunkowana mutageneza, techniki hybrydyzacyjne. Biologia molekularna w diagnostyce genetycznej. Modyfikacje genetyczne organizmów. Terapia genowa. Efekty kształcenia umiejętności i kompetencje: rozumienia mechanizmów funkcjonowania Ŝywej komórki (prokariotycznej i eukariotycznej) na róŝnych poziomach molekularnej organizacji; rozumienia powiązań między podstawowymi szlakami metabolicznymi; wykonywania i interpretowania wyników doświadczeń biochemicznych; rozumienia mechanizmów molekularnych dziedziczenia, zmienności i ekspresji materiału genetycznego; stosowania róŝnorodnych technik genetycznych, biologii komórki i biologii molekularnej; wykorzystywania nowoczesnych narzędzi badawczych. 4. Kształcenie w zakresie bioinformatyki i modelowania Treści kształcenia: Algorytmy i techniki słuŝące do porównywania sekwencji nukleotydowych, nukleozydowych i aminokwasowych przykłady aplikacji. Metody i techniki przewidywania struktury przestrzennej biopolimerów modelowania porównawczego, homologicznego i ab initio. Metody bioinformatyczne w rozwiązywaniu róŝnych problemów. Bogactwo i róŝnorodność danych biologicznych dane sekwencyjne, strukturalne oraz dotyczące aktywności i funkcji. Bazy danych przechowujących informacje genomiczne i proteomiczne rodzaje danych (ich struktura), metody weryfikacji, adnotacja metody wyszukiwania) (Baza UniProt). Strukturalne bazy danych (Protein Data Bank). Bazy danych dotyczące funkcji biologicznej lub aktywności biologicznej. Metody obliczeniowe w opisie układów chemicznych na poziomie molekularnym. Metody minimalizacji lokalnej, badanie hiperpowierzchni energii potencjalnej. Empiryczne pola siłowe i ich zastosowanie w analizie konformacyjnej. Metoda Monte Carlo. Dynamika molekularna. Termodynamika statystyczna w określaniu entropii i energii termicznej zbiorów cząsteczek. Efekty kształcenia umiejętności i kompetencje: wyboru i stosowania róŝnych metod bioinformatycznych (obliczeniowych); interpretacji wyników obliczeń; modelowania molekularnego; stosowania metod obliczeniowych w rozwiązywaniu problemów współczesnej biologii. IV. PRAKTYKI Praktyki powinny trwać nie krócej niŝ 3 tygodnie. Zasady i formę odbywania praktyk ustala jednostka uczelni prowadząca kształcenie. V. INNE WYMAGANIA 1. Programy nauczania powinny przewidywać zajęcia z zakresu wychowania fizycznego w wymiarze 60 godzin którym moŝna przypisać do 2 punktów ECTS oraz języków obcych w wymiarze 120 godzin którym naleŝy przypisać 5 punktów ECTS. 2. Programy nauczania powinny obejmować treści humanistyczne lub inne poszerzające wiedzę ogólną w wymiarze nie mniejszym niŝ 60 godzin, którym naleŝy przypisać nie mniej niŝ 3 punkty ECTS. 3. Programy nauczania powinny przewidywać zajęcia z zakresu ochrony własności intelektualnej, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii. 8\n9 4. Przynajmniej 50% zajęć powinny stanowić seminaria, ćwiczenia audytoryjne, ćwiczenia laboratoryjne. 5. Student otrzymuje 10 punktów ECTS za przygotowanie pracy dyplomowej, jeśli przewidują ją programy nauczania, lub przygotowanie do egzaminu dyplomowego. 9\n10 3. Plan studiów Nazwa kierunku studiów: BIOINFORMATYKA Rodzaj studiów: STUDIA I STOPNIA Forma studiów: STACJONARNE Przedmiot Wykład Ćw. aud. Ćw. lab. Razem For. zal. ECTS I ROK - SEMESTR 1 Przedmioty podstawowe Matematyka E 6 Chemia ogólna i nieorganiczna E 6 Przedmioty kierunkowe Wstęp do informatyki Z 5 Podstawy biologii E 6 Inne przedmioty Przedmiot humanizujący do wyboru I 1) Z 2 Przedmiot humanizujący do wyboru II 1) Z 2 Wychowanie fizyczne Z 1 Język angielski Z 2 Razem semestr egz./5 zal. I ROK - SEMESTR 2 Przedmioty podstawowe Matematyka dyskretna i algebra liniowa E 5 Fizyka E 4 Chemia organiczna E 4 Przedmioty kierunkowe Programowanie Z 6 Biologia komórki E 7 Inne przedmioty Wychowanie fizyczne Z 1 Język angielski E 3 Razem semestr Razem I rok egz./2 zal. 8 egz./7 zal. Przed rozpoczęciem zajęć, w ramach dni adaptacyjnych, studenci uczestniczą w 4 godz. szkoleniu BHP/ergonomia, z którego otrzymują zaliczenie. 1) Studenci wybierają wykład humanistyczny spośród wykładów realizowanych dla innych kierunków na Wydziałach współtworzących makrokierunek lub wykładów otwartych oferowanych przez Wydziały Humanistyczne\n11 Przedmiot Wykład Ćw. aud. Ćw. lab. Razem For. zal. ECTS II ROK - SEMESTR 3 Przedmioty podstawowe Rachunek prawdopodobieństwa E 4 Przedmioty kierunkowe Biochemia E 5 Biopolimery E 5 Algorytmika Z 5 Struktury danych i bazy danych Z 8 Usługi sieciowe Z 3 Razem semestr egz./3 zal. 30 II ROK - SEMESTR 4 Przedmioty podstawowe Matematyka obliczeniowa Z 5 Biofizyka E 4 Przedmioty kierunkowe Biologia molekularna E 6 BioróŜnorodność i ewolucja E 5 Techniki sekwencjonowania Z 2 Fizjologia i regulacja metabolizmu E 4 Inne przedmioty Statystyka E 4 Razem semestr egz./2 zal. 30 Razem II rok egz./5 zal. 60 Praktyki zawodowe po drugim roku przez 3 tygodnie W semestrze 4., studenci uczestniczą w 6 godz. szkoleniu dotyczącym ochrony własności intelektualnej, z którego otrzymują zaliczenie. 11\n12 Wykład Ćw. aud. Ćw. lab. Razem For. zal. ECTS Przedmiot III ROK - SEMESTR 5 Przedmioty kierunkowe Biologiczne bazy danych Z 6 Techniki bioinformatyczne E 7 Modelowanie molekularne Z 7 Taksonomia i filogenetyka molekularna E 6 Eksperymentalne techniki ustalania struktur przestrzennych Z 4 Razem semestr egz./3 zal. III ROK - SEMESTR 6 Przedmioty kierunkowe Przedmiot fakultatywny/specjalizacyjny informatyka 2) E/Z 3 Przedmiot fakultatywny/specjalizacyjny biologia 2) E/Z 3 Przedmiot fakultatywny/specjalizacyjny chemia 2) E/Z 3 Przedmiot fakultatywny/specjalizacyjnybiotechnologia E/Z 3 Seminarium specjalizacyjne do wyboru Z 3 Pracownia licencjacka do wyboru Z 5 Egzamin dyplomowy E 10 Razem semestr egz./5 zal. 30 Razem III rok egz./8 zal. 60 2) Studenci wybierają 1 wykład specjalizacyjny (egzamin) i 3 wykłady fakultatywne (zaliczenie). KaŜdy z współtworzących Wydziałów oferuje co najmniej 2 wykłady do wyboru. Wybór wykładu implikuje wybór z nim skorelowanych: seminarium specjalizacyjnego i pracowni licencjackiej. Wykład Ćw. aud. Razem I + II + III % 17% 37% 100% 30 Ćw. lab. Razem L. egz. ECTS 20 egz./20 zal Program studiów sylabusy Uszeregowane według pozycji w siatce planu studiów (p. załącznik) 12\n13 Nazwa przedmiotu: Matematyka Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): dr Marcin Marciniak Liczba godzin zajęć: 60, w tym 30 wykładów i 30 ćwiczeń Liczba punktów ECTS: 6 Rodzaj studiów: stacjonarne I stopnia Rok i semestr studiów: rok I, sem. 1 Status przedmiotu: obligatoryjny Metody dydaktyczne: wykład i ćwiczenia audytoryjne Formy i warunki zaliczania przedmiotu: egzamin, zaliczenie ćwiczeń Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymogami wstępnymi: ZałoŜenia i cele przedmiotu: opanowanie niektórych działów matematyki niezbędnych w biologii, informatyce, fizyce, chemii i statystyce. 1. Podstawy logiki matematycznej i teorii mnogości rachunek zdań; elementy aksjomatyki teorii zbiorów, działania na zbiorach; produkty kartezjańskie i relacje; funkcje. 2. Techniki dowodzenia twierdzeń indukcja matematyczna; reguła odrywania i metoda niewprost. 3. Przypomnienie własności rzeczywistych funkcji elementarnych: funkcje potęgowe, funkcje liniowe, kwadratowe, wielomiany, funkcje wykładnicze, logarytmiczne, trygonometryczne i cyklometryczne. 4. Ciągi i szeregi liczbowe: zbieŝność ciągów; twierdzenie o trzech ciągach; zbieŝność szeregów, zbieŝność bezwzględna i warunkowa; kryteria zbieŝności szeregów. 5. Granica i ciągłość funkcji: granica funkcji w punkcie definicje Cauchy'ego i Heinego, granica właściwa i niewłaściwa, granice jednostronne; twierdzenia o granicy sumy, róŝnicy, iloczynu i ilorazu funkcji, pochodna z funkcji odwrotnej i z funkcji złoŝonej; ciągłość funkcji w punkcie definicje Cauchy'ego i Heinego; funkcje ciągłe: własność Darboux, twierdzenie Weierstrassa. 6. Rachunek róŝniczkowy funkcji jednej zmiennej; określenie i obliczanie pochodnej funkcji w punkcie; funkcje róŝniczkowalne: twierdzenia Rolle'a, Lagrange'a; pochodne wyŝszych rzędów i twierdzenie Taylora; szeregi potęgowe i rozwijalność funkcji w szeregi; obliczanie przybliŝonych wartości funkcji. 7. Rachunek całkowy funkcji jednej zmiennej: funkcja pierwotna i całka nieoznaczona; reguły całkowania: całkowanie przez części i przez podstawianie, całkowanie funkcji wymiernych; całka oznaczona i całka Riemanna, interpretacja geometryczna i zastosowania. 8. Rachunek róŝniczkowy funkcji wielu zmiennych Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej: D. A. McQuarrie, Matematyka dla przyrodników i inŝynierów. Tom 1 Warszawa 2005 W. śakowski, G. Decewicz, Matematyka, część I, WNT, Warszawa, 1992 W. śakowski, G. Kołodziej, Matematyka, część II, WNT, Warszawa, 2000 A. Birkholc, Analiza matematyczna. Funkcje wielu zmiennych, PWN, Warszawa, 2002 Umiejętności i kompetencje: posługiwania się aparatem matematycznym w naukach przyrodniczych, opisu matematycznego zjawisk oraz procesów fizycznych i chemicznych w przyrodzie, korzystania z pakietów oprogramowania matematycznego i interpretacji wyników. Kontakt: dr Marcin Marciniak, tel:\n14 Nazwa przedmiotu: Wstęp do informatyki Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): dr Piotr Gnaciński, dr Janusz Młodzianowski, dr hab. Wieslaw Miklaszewski, prof. UG Liczba godzin zajęć: 60, w tym 15 Liczba punktów ECTS: 5 wykładów i 45 ćwiczeń w laboratorium komputerowym Rodzaj studiów: stacjonarne I stopnia Rok i semestr studiów: rok I, sem. 1 Status przedmiotu: obligatoryjny Metody dydaktyczne: wykład i ćwiczenia w laboratorium komputerowym Formy i warunki zaliczania przedmiotu: zaliczenie wykładu i ćwiczeń Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymogami wstępnymi: ZałoŜenia i cele przedmiotu: opanowanie zasad uŝywania systemów operacyjnych, kompilatorów oraz języków programowania i skryptowych Reprezentacja liczb całkowitych i rzeczywistych operacje arytmetyczne. Podstawy architektury i zasady działania systemów komputerowych UNIX. Algorytm a program. Schemat przetwarzania programu w języku wysokiego poziomu. Proste typy danych. Pisanie elementarnych programów w C z uŝyciem instrukcji warunkowych, pętli, operacji na liczbach całkowitych i tablicach. Działania na plikach zewnętrznych. Pakiety biurowe (formaty plików, organizacja plików i katalogów, edycja dokumentów, tworzenie arkuszy kalkulacyjnych i prezentacji). Podstawy języków skryptowych. Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej: Wirth N. Wstęp do programowania systematycznego. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa Szepietowski A. Podstawy informatyki. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk Kernighan B.W., Ritchie D.M. Język ANSI C. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 2003 N. Matthew, R. Stones. Zaawansowane programowanie w systemie Linux. Wydawnictwo HELION, Warszawa, Umiejętności i kompetencje: rozumienie zasad działania komputera; pisania prostych programów; znajomość podstawowego oprogramowana uŝytkowego. Kontakt: dr hab. Wiesław Miklaszewski, prof. UG, tel:\n15 Nazwa przedmiotu: Podstawy biologii Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): dr hab. Piotr Rutkowski Liczba godzin zajęć: 60, w tym: wykładów 30, laboratoriów 30 Rodzaj studiów (stacjonarne, niestacjonarne, I, II stopnia): stacjonarne I stopnia Status przedmiotu (obligatoryjny, fakultatywny): obligatoryjny Liczba punktów ECTS: 6 Rok i semestr studiów: rok I, sem. 1 Metody dydaktyczne: wykład oparty na prezentacjach multimedialnych, ćwiczenia z wykorzystaniem mikroskopów, binokularów, symulacji komputerowych. Przygotowanie referatów, pokazy laboratoryjne, dyskusja Formy i warunki zaliczania przedmiotu: egzamin, zaliczenie ćwiczeń na podstawie kolokwiów Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymogami wstępnymi: brak ZałoŜenia i cele przedmiotu: Wprowadzenie podstawowych i najwaŝniejszych zagadnień biologii zrozumienie podstaw funkcjonowania Ŝywych organizmów oraz ich wzajemnych relacji. Wprowadzenie podstawowych pojęć i definicji ogólnobiologicznych niezbędnych do dalszego procesu nauki. Powstanie i ewolucja Ŝycia. śycie w ujęciu genetycznym i molekularnym. Energetyczne podstawy procesów Ŝyciowych. Wstęp do biologii komórki. Systematyka organizmów Ŝywych. RóŜnorodność świata Ŝywego na poziomie gatunkowym i ekosystemalnym jej zagroŝenia i metody ochrony. Zasady podziału systematycznego organizmów, wybrane grupy organizmów. Wstęp do biologii rozwoju, biochemiczne i fizjologiczne podstawy funkcjonowanie organizmu. Przystosowanie gatunków do róŝnych siedlisk i warunków środowiska. Podstawy ekologii ogólnej. Metodologia w badaniach biologicznych. Wykaz literatury podstawowej: Podstawy Biologii Komórki, B. Alberts; PWN, Warszawa 1999 Biologia molekularna. Krótkie wykłady - Turner, McLennan, Bates, White PWN Warszawa 2007 Dzieje Ŝycia na ziemi. J. Dzik PWN Warszawa 2008 Ekologia. Krótkie wykłady - Mackenzie, Ball, Virdee PWN Warszawa 2007 i uzupełniającej: Biochemia. L. Steyer. PWN, Warszawa Botanika T.1,2. Szwejkowska A., Szwejkowski J. PWN, Warszawa Biologia zwierząt. Krótkie wykłady Jurd PWN Warszawa 2006 Biologia rozwoju. Krótkie wykłady Twyman PWN Warszawa 2005 Umiejętności i kompetencje: umiejętność rozumienia podstaw funkcjonowania świata organizmów Ŝywych na róŝnych poziomach organizacji. Kontakt: Wydział Biologii Katedra Taksonomii Roślin i Ochrony Przyrody (dr hab. Piotr Rutkowski) 15\n16 Nazwa przedmiotu: Chemia ogólna i nieorganiczna Nazwa jednostki prowadzącej makrokierunek: Wydział Matematyki Fizyki i Informatyki Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): prof. dr hab. inŝ. Lech Chmurzyński, dr Dagmara Jacewicz, dr Dariusz Wyrzykowski (KChOiN) Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): prof. dr hab. inŝ. Lech Chmurzyński, dr Dagmara Jacewicz, dr Dariusz Wyrzykowski (KChOiN) Liczba godzin zajęć, w tym: wykładów, Liczba punktów ECTS: 6 ćwiczeń, konwersatoriów, laboratoriów, seminariów: 60, 15W + 15Ć + 30L Rodzaj studiów: stacjonarne I stopnia Rok i semestr studiów: rok I, sem, 1 Status przedmiotu:obligatoryjny Metody dydaktyczne: wykład, seminarium, praca w laboratorium Formy i warunki zaliczania przedmiotu: W - egzamin pisemny i ustny; Ć ocena z kolokwiów; L oceny z poszczególnych ćwiczeń laboratoryjnych Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: student powinien posiadać podstawowy zakres wiadomości z chemii ogólnej ZałoŜenia i cele przedmiotu (umiejętności i kompetencje): posługiwania się terminologią i nomenklaturą chemiczną; opisu właściwości pierwiastków i związków chemicznych; opisu podstawowych typów reakcji chemicznych; określania podstawowych właściwości oraz reaktywności związków nieorganicznych; dokonywania podstawowych obliczeń chemicznych, zaznajomienie ze sposobami bilansowania równań reakcji chemicznych; znajomość podstawowych technik laboratoryjnych; umiejętności samodzielnego eksperymentowania i rozwiązywania problemów Podstawowe prawa i pojęcia w chemii. Układ okresowy a właściwości pierwiastków. Elektronowa struktura atomów i cząsteczek. Hybrydyzacja. Typy reakcji chemicznych, stechiometria. Teorie wiązań chemicznych. Równowaga chemiczna. Klasyfikacja, budowa i właściwości związków wodoru, tlenu, azotu, fosforu, siarki, sodu, potasu, magnezu, wapnia, boru, glinu, chloru, miedzi i Ŝelaza. Roztwory. Równowagi jonowe, kwasowo-zasadowe i redoksowe. Elektroujemność i polaryzacja wiązań. Elementy termodynamiki i kinetyki chemicznej. Układy koloidalne. Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej: Literatura podstawowa: 1. A. Bielański Podstawy chemii nieorganicznej 2. L. Jones, P. Atkins Chemia ogólna 3. L. Sobczyk, A. Kisza Chemia fizyczna dla przyrodników 4. M.J. Sienko, R.A Plane Chemia. Podstawy i własności 5. J. D. Lee Zwięzła chemia nieorganiczna Literatura uzupełniająca: 1. Praca zbiorowa Obliczenia z chemii ogólnej skrypt UG 2. Praca zbiorowa Ćwiczenia laboratoryjne z chemii ogólnej skrypt UG 16\n17 Nazwa przedmiotu: Przedmiot humanizujący Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): zaleŝne od wyboru studenta Liczba godzin zajęć: 30 wykładów Liczba punktów ECTS: 2 Rodzaj studiów: stacjonarne I stopnia Rok i semestr studiów: rok I, sem. 1 Status przedmiotu: fakultatywny Metody dydaktyczne: wykład Formy i warunki zaliczania przedmiotu: zaliczenie Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymogami wstępnymi: ZałoŜenia i cele przedmiotu: poszerzenie wiedzy studentów o treści humanistyczne, pozostałe cele zaleŝne od wybranego przedmiotu ZaleŜne od wyboru studenta. Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej: ZaleŜny od wybranego przedmiotu Umiejętności i kompetencje: Kontakt: 17\n18 Nazwa przedmiotu: Wychowanie fizyczne Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): pracownicy Studium Wychowania Fizycznego i Sportu Liczba godzin zajęć: 60 ćwiczeń Liczba punktów ECTS: 2 Rodzaj studiów: stacjonarne I stopnia Rok i semestr studiów: rok I, sem. 1 i 2 Status przedmiotu: obligatoryjny Metody dydaktyczne: zajęcia praktyczne Formy i warunki zaliczania przedmiotu: zaliczenie udział w zajęciach, sprawdzian praktyczny Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymogami wstępnymi: ZałoŜenia i cele przedmiotu: Stworzenie warunków do dalszego rozwoju i kształtowania ogólnej sprawności fizycznej oraz umiejętności i nawyków ruchowych. Upowszechnianie róŝnych form aktywności ruchowej w czasie zajęć o charakterze lekcyjno-treningowym m. in. gier sportowych: halowej piłki noŝnej, siatkówki i koszykówki, oraz pływania, kulturystyki, aerobiku, tenisa ziemnego, biegania rekreacyjnego, turystyki rowerowej i sportów samoobrony. DąŜenie do dbałości o stan i kondycję fizyczną organizmu. Kształcenie nawyków racjonalnego spędzania wolnego czasu, sprzyjającemu hartowaniu organizmu i pomnaŝaniu zdrowia poprzez organizację aktywnych form wypoczynku. zaleŝne od rodzaju zajęć wybranych przez studenta z oferty studium wychowania fizycznego i sportu. Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej: Umiejętności i kompetencje: Kontakt: Studium Wychowania Fizycznego i Sportu 18\n19 Nazwa przedmiotu: Język angielski Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): pracownicy Studium Języków Obcych Liczba godzin zajęć: 120 ćwiczeń Liczba punktów ECTS: 5 Rodzaj studiów: stacjonarne I stopnia Rok i semestr studiów: rok I, sem. 1 i 2 Status przedmiotu: obligatoryjny Język wykładowy: angielski i polski Metody dydaktyczne: ćwiczenia, warsztaty, konwersatoria Formy i warunki zaliczania przedmiotu: ustne i pisemne kolokwium, egzamin sprawdzający kompetencje językowe Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymogami wstępnymi: ZałoŜenia i cele przedmiotu: rozwijanie umiejętności językowych (mówienia, pisania, rozumienia i czytania) umoŝliwiających posługiwanie się językiem ogólnym i specjalistycznym na poziomie B2 (ESOKJ) zaleŝne od zaawansowania językowego studenta Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej: Umiejętności i kompetencje: Kontakt: Studium Języków Obcych 19\n20 Nazwa przedmiotu: Matematyka dyskretna i algebra liniowa Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących): dr Marcin Marciniak, dr hab. Andrzej Posiewnik, prof. UG Liczba godzin zajęć: 60, w tym 30 Liczba punktów ECTS: 5 wykładów i 30 ćwiczeń Rodzaj studiów: stacjonarne I stopnia Rok i semestr studiów: I, sem. 2 Status przedmiotu: obligatoryjny Metody dydaktyczne: wykład i ćwiczenia audytoryjne Formy i warunki zaliczania przedmiotu: egzamin, zaliczenie ćwiczeń Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymogami wstępnymi: ZałoŜenia i cele przedmiotu: opanowanie niektórych działów matematyki niezbędnych w biologii, informatyce, fizyce, chemii i statystyce 1. Kombinatoryka: metody zliczania elementów róŝnych zbiorów: permutacje, kombinacje wariacje, zasada szufladkowa Dirichleta. 2. Rekurencje: rekurencje o stałych współczynnikach, metoda repertuaru, metoda funkcji tworzących. 3. Elementy teorii grafów: drogi, drogi proste i cykle; grafy Eulera, grafy Hamiltona, drzewa. 4. Podstawowe struktury algebraiczne : grupy, pierścienie, ciała; grupy permutacji, pierścienie wielomianów, arytmetyka modularna. 5. Przestrzenie liniowe: określenie i przykłady; kombinacje liniowe, liniowa niezaleŝność; układy generujące; bazy; podprzestrzenie. 6. Macierze: działania na macierzach, operacje elementarne na wierszach, wyznaczniki, macierze odwrotne, rząd macierzy, przekształcenia liniowe i ich reprezentacja macierzowa. 7. Układy równań liniowych: metoda eliminacji Gaussa-Jordana, twierdzenie Cramera, twierdzenie Kroneckera-Capelliego. 8. Przestrzenie unitarne: określenie iloczynu skalarnego i długości, macierze hermitowskie i unitarne. 9. Podprzestrzenie i wektory własne: wielomian charakterystyczny i wartości własne, macierze diagonalne i diagonalizowalne, własności wektorów własnych macierzy hermitowskich. 10. Formy kwadratowe: macierz formy kwadratowej, formy i macierze dodatnio określone, twierdzenie Sylvestera, sprowadzanie formy dodatnio określonej do sumy kwadratów. 11. Elementy geometrii analitycznej: klasyfikacja krzywych 2-go stopnia. Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej: W. Lipski, Kombinatoryka dla programistów, WNT A. Mostowski, M. Stark, Algebra liniowa, PWN Warszawa 1976 K. A. Ross, Ch.R.B. Wright, Matematyka dyskretna, PWN Warszawa 1999 Umiejętności i kompetencje: interpretowania pojęć z zakresu bioinformatyki w terminach funkcji, relacji i macierzy; stosowania aparatu logiki, teorii grafów i rekurencji do rozwiązywania problemów o charakterze 20


III Międzyszkolna Debata na temat „Segregacji odpadów komunalnych i jej wpływu na niską emisję i zdrowie mieszkańców Ostrowca Świętokrzyskiego” | Przedszkole Nr1 Sióstr Rodziny Maryi w Ostrowcu Św\nIII Międzyszkolna Debata na temat „Segregacji odpadów komunalnych i jej wpływu na niską emisję i zdrowie mieszkańców Ostrowca Świętokrzyskiego”\nDnia 12.06.2018r. dwoje przedstawicieli z naszego przedszkola wzięło udział w III Międzyszkolnej Debacie na temat „Segregacji odpadów komunalnych i jej wpływu na niską emisję i zdrowie mieszkańców Ostrowca Świętokrzyskiego” zorganizowanej pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego, która odbyła się w sali konferencyjnej w Urzędzie Miasta.\nW debacie brały udział dzieci 6 letnie z ostrowieckich przedszkoli wraz z nauczycielami oraz dyrekcją. Przedszkole nr 1 Sióstr Rodziny Maryi reprezentowała dwójka dzieci z grupy „Żabki”- Julia Kurek i Marcel Stec wraz z nauczycielką Anną Borek. Jedno z dzieci miało za zadanie zadać pytanie ekspertowi a drugie brało udział w grupie „doradców”.\nCelem debaty było kształtowanie Eko świadomości, podnoszenie ekologicznej kultury a także upowszechnianie pozytywnych wzorców zachowań wobec środowiska naturalnego. Eksperci uświadomili uczestnikom debaty o odpowiedzialności za prawidłowe postepowanie z odpadami oraz zachęcali do troski o środowisko poprzez tworzenie trwałych nawyków ekologicznego stylu życia w domu, przedszkolu i najbliższym otoczeniu.\nWszyscy uczestnicy otrzymali podziękowania za udział w debacie, Certyfikat Uczestnika III Międzyszkolnej Debaty oraz upominki w postaci maskotek.


Gryzący dym spowija Sydney Foto: PAP/EPA/DARREN PATEMAN | Video: ENEX\nGryzący dym spowija Sydney\nPożary w Australii widziane z kosmosu NASA\nWschodnie wybrzeże Australii zmaga się z katastrofalnymi pożarami. Zginęły trzy osoby. Spłonęło około 150 domów, w tym dwie szkoły. Dziesiątki tysięcy ludzi zostało ewakuowanych, a żywioł zbliżył się niebezpiecznie do Sydney.\nDziesiątki tysięcy Australijczyków skryło się w schroniskach przed pożarami, które szaleją w Nowej Południowej Walii. Ogłoszono stan wyjątkowy, a według statystyk strażaków płonie 85 pożarów, a 14 z nich zmusiło władze do ogłoszenia nadzwyczajnego ostrzeżenia.\nOgień zagraża też północnym przedmieściom Sydney - po południu we wtorek wybuchł tam pożar, który odciął drogę niektórym mieszkańcom miasta.\n- Sytuacja pogorszy się w ciągu popołudnia, gdy porywy wiatru będą się wzmagać - poinformował komisarz Shane Fitzsimmons ze Straży Pożarnej w Nowej Południowej Walii (NSWRFS). Dodał, że podczas akcji gaśniczych jeden ze strażaków miał zawał serca, ale jego stan zdrowia nie jest znany.\nOfiary śmiertelne, zamknięte szkoły\nPożary buszu o tej porze w Australii to częste zagrożenie, jednak w tym roku są one szczególnie gwałtowne. Żywioł jest napędzany ekstremalną suszą, z którą Nowa Południowa Walia i Queensland zmagają się od trzech lat.\nW ciągu weekendu zginęły trzy osoby. Spłonęło 150 domów, w tym dwie szkoły. Rozprzestrzenianiu się żywiołu sprzyja wysoka temperatura i silne porywy wiatru. Najgorsze jeszcze nadejdzie - według prognoz temperatura po południu we wtorek ma sięgnąć 37 stopni Celsjusza. Do tego zapowiadany jest bardzo porywisty wiatr.\n- To cisza przed burzą. Najgorzej będzie do około godziny 14 - powiedział w wywiadzie dla radia 2GB premier Australii Scott Morrison.\nDym gryzie w Sydney\nW Nowej Południowej Walii zamknięto około 600 szkół i uczelni. Dziewięć szkół w ramach środków bezpieczeństwa zostało ewakuowanych. Straż pożarna przez siedem dni po ogłoszeniu stanu wyjątkowego przejęła kontrolę nad środkami rządowymi, zarządzaniem ewakuacją i zamykaniem dróg. To ma usprawnić walkę z żywiołem.\nW Sydney władze zalecają mieszkańcom cierpiącym na problemy z drogami oddechowymi, by pozostali w domach. Dzięki temu będą mogli schronić się przed gryzącym dymem.\nZ powodu pożarów nie odbędzie się finał Rajdowych Mistrzostw Świata - organizatorzy ze względu bezpieczeństwa podjęli decyzję o odwołaniu imprezy.\nDym unoszący się z pożarów jest widoczny nawet z kosmosu:\nPożary w Australii widziane z kosmosu - zdjęcie z 11 listopada (NASA)\nŹródło: Reuters, CNN, news.com.au, thewest.com.au


Barker kontra Madsen. W Bydgoszczy pojedzie Anglik - Gazetawroclawska.pl\nBarker kontra Madsen. W Bydgoszczy pojedzie Anglik\n1 kwietnia 2009 01.04.2009 Aktualizacja: 1 kwietnia 2009 11:21 01.04.2009 11:21\n21-letni Barker trenował we wtorek we Wrocławiu, a w środę pojedzie z Atlasem na sparing do Zielonej Góry.\n1. Tomasz Jędrzejak, 2. Davey Watt, 3. Scott Nicholls, 4. Daniel Jeleniewski, 5. Jason Crump, 6. Ben Barker, 7. Maciej Janowski. Tak może wyglądać zestawienie par Atlasa na niedzielny mecz Centernet Mobile Ekstraligi w Bydgoszczy (godz. 16). W każdym razie te właśnie nazwiska znajdą się w programie zawodów. Ewentualnie w nieco zmienionej konfiguracji.\n21-letni Barker trenował we wtorek we Wrocławiu, a w środę pojedzie z Atlasem na sparing do Zielonej Góry. To właśnie na Anglika postawi w niedzielę Marek Cieślak. Choć do jazdy pali się też rówieśnik Barkera, Leon Madsen.\n- Mam nadzieję wystartować w Bydgoszczy - uśmiechał się młody Duńczyk do coacha podczas piątkowej prezentacji w Casinos Poland. Cieślak... też się tylko uśmiechał.\nMadsen był pełen nadziei, bo podczas piątkowego treningu szło mu nieźle. Po tych jazdach z dumą mógł napisać na swojej stronie internetowej: "Jeździło mi się bardzo dobrze, a nowy silnik sprawował się świetnie, co niezmiernie mnie cieszy. Wygrywałem z Maćkiem Janowskim, a nawet udało mi się pokonać Scotta Nichollsa".\nNa swoją szansę ambitny Duńczyk musi jednak jeszcze poczekać. Gdy chodzi o seniorów WTS-u, niespodzianek być nie może. Po prostu innych od wyżej wymienionych już w klubie nie ma. Zatem a kysz, kontuzje! Bydgoszczanie też niczym nie mogą zaskoczyć. Pojadą w składzie: Andreas Jonsson, Antonio Lindbaeck, Jonas Davidsson, Tomasz Chrzanowski, Krzysztof Buczkowski i młodzieżowiec Emil Sajfutdinow, który ma już polskie obywatelstwo. Do tego dojdzie jeden z żółtodziobów, by pojechać w biegu juniorskim.\nW drugiej kolejce (13 kwietnia) Atlas podejmie gdańszczan. Powinni jeszcze istnieć jako klub Lotos Wybrzeże. Bo oto ostatnio prezes Maciej Polny z rozbrajającą szczerością wyznał: "Nie jestem w stanie powiedzieć, czy zabraknie nam pieniędzy, czy będziemy w stanie przejechać sezon". Ale Andersena ma! Wylicytował go sobie.


Nowe przedszkole zaprasza na Dzień Otwarty [ZDJĘCIA] - Iława\n2019-11-28 10:03:40 (ost. akt: 2019-11-29 11:32:06) Artykuł sponsorowany\nPrzedszkole Zielona Żyrafa znajduje się w Iławie przy ul. Zielonej 81\nZ początkiem roku 2020r. swoją działalność rozpoczyna nowe w naszym mieście Niepubliczne Przedszkole „Zielona Żyrafa”, zlokalizowane przy ul. Zielonej 81.\n— To co będzie je wyróżniać, to przede wszystkim podejście do wychowania i edukacji uwzględniające psychologiczne aspekty rozwoju dziecka – mówi Monika Ulatowska, właścicielka i dyrektor placówki. – Chcemy, aby dzieci w naszym przedszkolu zdobywały wiedzę głównie przez aktywne poszukiwania i odkrywanie otaczającej je rzeczywistości, dlatego będziemy kłaść duży nacisk na realizowanie metod o charakterze eksperymentalnym, w których dzieci są małymi badaczami, a nauczyciel obserwatorem i inicjatorem działań. Dzieci, poprzez twórcze działanie dążą do samodzielnego rozwiązania zadań stawianych przed nimi. Takie podejście odpowiada na potrzeby rozwojowe dzieci w wieku przedszkolnym. Obserwacje, eksperymenty oraz zabawa to naturalne sposoby uczenia się dzieci.\nIstotnym aspektem pracy wychowawczej w „Zielonej Żyrafie” będzie Porozumienie bez Przemocy (z ang. NVC - Nonviolent Communication) Marshalla Rosenberga. Przedszkole - na podstawie jego założeń - będzie się starało wdrażać idee empatycznej komunikacji już u najmłodszych dzieci. To podejście zakłada, iż pod każdym zachowaniem, kryją się jakieś emocje i potrzeby.\nPrzedszkole "Zielona Żyrafa" zaprasza Zobacz więcej zdjęć. Kliknij i otwórz galerię.\n"Nie ma trudnych dzieci, są tylko dzieci w trudnych sytuacjach”. W ostatnim czasie to hasło przewijało się w wielu spotach reklamowych, z żyrafką w roli głównej. W nazwie i logo przedszkola nie przez przypadek występuje żyrafa, gdyż to właśnie ją Rosenberg wybrał jako symbol komunikacji empatycznej, ponieważ to roślinożerny ssak o ogromnym sercu, spoglądający na świat z szerszej perspektywy. Zatem wszyscy w tym przedszkolu będą starać się rozmawiać w „języku żyrafy”, a więc w języku serca i empatii. Służyć temu będą warsztaty organizowane dla dzieci, rodziców oraz kadry przedszkola. Inspiracją do pracy edukacyjno- wychowawczej mają być również idee rodzicielstwa bliskości, pedagogika J. Juula, podejście Self-reg oraz idee M. Montessori.\nPrzymiotnik „zielony” w nazwie przedszkola odnosi się nie tylko do ulicy, przy której powstało przedszkole, ale również do wykorzystywania naturalnych metod uczenia się i spędzania czasu. A zatem jeśli Twoje dziecko trafi do „Zielonej Żyrafy”, to możesz być pewien, iż będzie dużo przebywać na łonie natury, eksperymentować, poszukiwać i badać otaczający nas świat.\nKolejny wyróżnik przedszkola to tzw. polityka otwartych drzwi dla rodziców. Będą oni zawsze mile widziani, nie tylko w progu sali przedszkolnej. Przedszkole będzie wdrażać innowacyjne podejście do kwestii adaptacji. W związku z tym dzieci będą mogły we wstępnym okresie adaptacyjnym uczestniczyć w zajęciach wraz z rodzicami. Czas ten w zależności od potrzeb i możliwości indywidualnych dziecka może trwać do 2 tygodni. Stopniowo, w porozumieniu z nauczycielem, rodzice będą wycofywać się z obecności na zajęciach, wszystko to pod czujnym okiem psychologa. We wstępnym etapie rekrutacyjnym zbierany będzie dokładny wywiad na temat dziecka, jego przyzwyczajeń, upodobań, trudności i całokształtu funkcjonowania w rodzinie. Na tej podstawie tworzony będzie indywidualny program adaptacyjny, mający na celu jak najlepsze wsparcie dziecka i rodziny w tym trudnym i bardzo istotnym dla rozwoju okresie.\nZałożycielką i dyrektorem przedszkola „Zielona Żyrafa” jest Monika Ulatowska, na co dzień mama dwójki przedszkolaków, psycholog z dużym doświadczeniem w pracy terapeutycznej. Ukończyła wiele szkoleń specjalistycznych, m.in. jest terapeutą I stopnia systemowej terapii rodzin, par i małżeństw, szkoliła się z zakresu mediacji rodzinnych oraz ukończyła studium Porozumienia bez Przemocy w edukacji.\nPrzez wiele lat pracowała w Gdańsku z młodzieżą z różnego rodzaju problemami i ich rodzinami, prowadziła Poradnię dla Rodzin. Pracowała również w kilku przedszkolach i szkole podstawowej, prowadząc różnego rodzaju warsztaty i konsultacje indywidualne dla dzieci i ich rodziców. Te doświadczenie zawodowe chce wykorzystać, wzbogacając ofertę przedszkola o wsparcie psychologiczne, nie tylko dla małych podopiecznych, ale dla całych rodzin.\nSam budynek przedszkola przykuwa uwagę niezwykłą przestronnością i doświetleniem pomieszczeń oraz stonowaną kolorystyką. Przedszkole wybudowane zostało według najnowszych standardów dla tego typu obiektów usługowych. Oprócz tego przy budynku znajduje się dogodny parking oraz plac zabaw o powierzchni ok. 1000m2. Budynek posiada ogrzewanie podłogowe, rekuperację powietrza oraz odkurzacz centralny, co stwarza warunki sprzyjające osobom z problemami alergicznymi.\nDrogi Rodzicu! Jeśli ten krótki opis zachęca Cię do poznania bliżej oferty przedszkola, zapraszamy wraz z dziećmi na kolejny Dzień Otwarty, który odbędzie się w sobotę 30 listopada 2019r. w godzinach 10-12. Przyjdź, zobacz i dowiedz się więcej! Jeśli jesteś zdecydowany oddać nam pod opiekę swój największy skarb – rekrutacja już trwa! Wystarczy skontaktować się z nami pod adresem mailowym: rekrutacja.przedszkole@o2.pl a otrzymasz zwrotnie formularz rekrutacyjny oraz pakiet niezbędnych informacji.\nPrzedszkole Iława Zielona Żyrafa dzieci


"Żadna tajemnica" - "Pudzian" o najwyższej wypłacie w polskim MMA | MMAROCKS\nStrona główna KSW „Żadna ...\n„Żadna tajemnica” – „Pudzian” o najwyższej wypłacie w polskim MMA\nMariusz Pudzianowski, były strongaman, a dziś zawodnik MMA, będąc gościem w najnowszym odcinku programu Kuby Wojewódzkiego opowiedział między innymi o zarobkach w MMA i sumach, przekraczających milion złotych za walkę.\nTuż przed pojawieniem się w popularnym show telewizyjnym “Pudzian” postanowił zareklamować swój występ i napisał na Instagramie:\n500 tys. za walkę, a może więcej, 1,2 tys. za spektakl. 100 tys. za odcinek… Czyli co Nas łączy.\nW samym programie to Kuba Wojewódzki powiedział, że Pudzianowski dostaje 500 tysięcy złotych za starcie, a zawodnik nie zaprzeczył tej informacji. Następnie został jednak zapytany też o to, czy w polskim MMA pojawiają się większe kwoty i jaka była najwyższa, odparł:\nOczywiście, że są większe, tak. To żadna tajemnica, ponad milion za walkę.\nMariusz dodał też, że walki MMA są jednak okupione ciężką pracą i kontuzjami.\nMariusz Pudzianowski niedawno powrócił do KSW. Polak miał zmierzyć się z królem zapasów z Senegalu, Serigne Ousmane Dią, ale zawodnik ten tuż przed starciem trafił do szpitala. Jego miejsce zajął natomiast mistrz Polski w judo i sambo, Nikola Milanović. “Pudzian” szybko rozprawił się z nowym rywalem. Już w pierwszej rundzie po przeniesieniu walki na matę rozbił przeciwnika ciosami.\nPrzed ostatnim pojedynkiem Mariusz miał długą przerwę od startów. Wcześniej walczył w klatce podczas KSW 51 w listopadzie roku 2019. Jego rywalem był Erko Jun, którego strongman znokautował w drugiej rundzie.\nprime 31/03/2021 At 12:04\nno i jeszcze kilka kamieni trzeba ugotować w te 6 miesięcy a to nie łatwa sprawa. Polska górom!\nJahoo 31/03/2021 At 12:47\nA kamienie swoje trzeba mieć\nermine 31/03/2021 At 12:56\nPudzian gdybyś się nie złapał za siatkę to serbski Butterbean by cię ubił jak placka\n9,256 komentarzy 19,005 polubień\nZęby powybijane, nos połamany, palce poskręcane na śruby.\nZwłaszcza Mariusz :DC:\n7,985 komentarzy 13,982 polubień\nPół roku ciężkich treningów? :putinlaugh: Kogo on chce oszukać? Trochę pomacha żelastwem, poobija worek, potarczuje i cyk! Kolejna łatwa wypłata w cyrku\n644 komentarzy 1,173 polubień\nChwycian w formie, ale brakuje tekstu o gotowaniu kamienia. Z każdym wywiadem coraz bardziej się kompromituje. O ile to możliwe w jego przypadku, bo koleś bije rekordy i tu udało mu się ugotować kamień.\n69 komentarzy 76 polubień\nEj to idę w to, chętnie pół roku, ba nawet 7 miesięcy ciężko potrenuje i dam sobie złamać nos za milion. Śruby w wielu miejscach już mam to dodam tylko rentgen po walce na insta by sie uwiarygodnić i banieczka w kieszeni.\n2,354 komentarzy 3,306 polubień\nZa pobicie ochroniarza 500k. I tak się żyje. A propos nigdy nie miał zębów powybijanych, nosa złamanego i śrub w ciele. Pocieszny centuś Pudzian.\n14,759 komentarzy 17,009 polubień\n6,434 komentarzy 6,737 polubień\nBordowy król polskiego mma się uaktywnił, a do tego powtórzę, tak chytry, że gówno by spod siebie zjod. I te bajki o mitycznych półrocznych cyklach przygotowawczych.\nWłaśnie tak teraz zaczynają funkcjonować freak fighty :jjsmile: Dawaj startuj z yt. To jest piękny biznes na dzisiejsze trudne czasy. Niedługo 70 procent yt bedzie na macie :cool:\n3,637 komentarzy 3,126 polubień\nMariuszku pieniądze są w FAME nie w cyrku. Pudzian vs Popek na FAME?\n86 komentarzy 81 polubień\nKurde. Właśnie sobie uświadomiłem, że za cenę jednego Pudziana mogliby ściągnąć czterech medialnych kozaków ze stanów/Brazylii i zrobić światowy rozgłos.\nKrystian Pudzianowski odszedł z Fenu na 99 procent nowy zawodnik Fejmu lub HLu, na Mariusza już za późno.\n#12 Mar 31, 2021\nMłody Pudzian wrzucał foto z El Estrogenem. Może trafi na VIP MMA 2\n#13 Mar 31, 2021\nLil Pudzian nie ma fejmu on tak na prawdę nikogo nie interesuje.\n1,590 komentarzy 1,027 polubień\n#14 Mar 31, 2021\nMariusz ale :najmancoty:\n95 komentarzy 81 polubień\nhop siup prędko:beczka:\n38 komentarzy 62 polubień\nPudzianowski to najgorszy rak polskiego mma. Te teksty o połamanych nosach i kościach jak on od 5-ciu lat nie sparruje bo by musiał zrobić jakiś wysiłek. Te jego poustawiane freakshowy nie bawią tak jak kiedyś. Niech spier... robić to co umie - okradać państwo czy oszukiwać na podatkach albo chujowo traktować pracowników a te 0,5mln można by wydać na kosz perspektywicznych zawodników.\nMówisz o Nikoli czy Kowalczyku? Bo Kowalczyk jak walczył z Pudzianem był jego ochroniarzem zatrudnionym na umowę. A Januszom wciskali historię że to bitwa 2-ch nielubiących się strongmenów. Zresztą po tamtej walce Kowalczyk już nie zawalczył z nikim. Więc Sterydzian jest mocny w biciu swoich/nieswoich ochroniarzy w ustawionych walkach.\n#18 Mar 31, 2021\nNo właśnie a ja zamiast w yt cała młodość i zdrowie zainwestowalem w treningi. Młody i głupi byłem.\n#19 Mar 31, 2021\nMysle , ze Krystek ma większe ambicje z freakowych gal niż MMA VIP.\n68 komentarzy 30 polubień\n#20 Mar 31, 2021\nhaha dupsko piecze co biedaku?:D popatrz sobie bo ci tylko to zostało... wyobrazam sobie twoją mine jak ci zal dupe sciska :D\n6 komentarzy 2 polubień\nTrochę pierdolisz głupoty, trenowałem na WCA to Mariano chyba tam mieszkał\n298 komentarzy 296 polubień\n6 miesięcy ciężkich treningów? Kto? Pudzian? Normalnie już oficjalnie robią z ludzi kompletnych idiotów. ZAORAĆ natychmiast! :facepalm:\n16,239 komentarzy 17,796 polubień\nZasluguje na kazda zarabiona zlotowka, moze nie tym co po dekadzie treningow wnosi do klatki, ale tymi wszystkimi wypowiedziami, moze bezwzglednie gwalcacymi rodzima mowe, ale odbieranymi, z roznych wzgledow, przez niemal pelen przekroj polskiego spoleczenstwa. Mariusz w polskim sporcie, to jak Zenek czy jak mu tam, w polskiej kulturze. Jestem niemal pewny, ze gdy sytuacja do tego dojrzeje, Mariusz, Marcin, Martin i Maciek wspolnie odbiora kiedys Heraklesa dla ojcow chrzestnych polskiego MMA. Przepraszam, oczywiscie fame mma.\nJeśli to prawda to potwierdzasz tylko tezę o wyjątkowym antytalencie Mariusza. Do tej pory myślałem, że mu się nie chce , a nie że nie może :muttley:\nLegacy FC </br><b> Flyweight</b>\n1,830 komentarzy 4,293 polubień\n#25 Mar 31, 2021\nMario, tyle kasy ogarniasz... pokaż dziewczynę lepiej\n4,938 komentarzy 7,361 polubień\n#26 Mar 31, 2021\nHistoria Mariusza będzie kiedyś największym mitem polskiego mma. Najsilniejszy, największy, najlepiej zarabiający, wojownik.\nA tak naprawdę, to trudno wskazać jedną walkę, która zasługuje by być ozdobą dobrej gali.\n1,345 komentarzy 699 polubień\nAle tak narzekacie na KSW: ile razy Pudzian zaliczył porządniejsze dechy?\nNa ponad 10 lat kariery?\nTo jest sztuka dobierania rywali: dobralibyście rywali tak aby Pudzian broń Boże nie dostał KO i nie zrezygnował, gdy się dowie, że to jednak sport w którym się bije, ale też można skończyć pobitym?\nAle kariera dobra: duży facet, mięśniak obalił wiele mitów jakie to karki są cudowne. Ale i tak w porównaniu z karierami innych strongmanów super wyszedł.\nW tamtym miesiącu onet przypomniał manię na strongmenów (gimby nie znajo). Już wtedy Pudzian ciągnął to samotnie (trochę Dymek był jako drugi do karety, bo w tzw. międzyczasie weszły duety na MŚ). Jak Pudzian poszedł do mma to cały ten polski strongman show poszedł w pizdu. Warka zakręciła kurek, TVN zawinął kamery i wszystko się skończyło "overnight". Zostały kasety VHS i chatka w lesie :lol:\nList od premiera, loże VIP i Karaiby. "Byliśmy w Polsce gwiazdami"\nSławek miał być leśniczym. Jarek pracował w ośrodku wychowawczym dla młodzieży, a "Liba" prowadził kantor wymiany walut. Naprawdę nic nie wskazywało na to, że zostaną w Polsce gwiazdami. A przecież zostali – oglądały ich miliony, kluby co weekend zapraszały do loży VIP, zaś reklamodawcy dzwonili...\n1,320 komentarzy 1,318 polubień\nPodaj mi tych 4 medialnych kozaków, którzy zawalczą za niecałe 25k € każdy.


– Z Finlandii, a w naszym przypadku także z Anglii, bo to tam, ja i mąż, zetknęliśmy się z informacjami o nowoczesnym rozwiązaniu Relining Group, którego specyficzną cechą jest unikatowy materiał wykorzystywany do bezinwazyjnej renowacji przewodów kanalizacyjnych – polimer Elastoflake o opatentowanym składzie. Wyróżnia się on m.in. bardzo krótkim czasem schnięcia, co daje temu rozwiązaniu istotną przewagę nad innymi, podobnymi metodami.\nJest też ekologiczny i trwały. Ponadto ma udokumentowane, masowe zastosowania w warunkach rzeczywistych. Sama technologia pochodzi z Finlandii i jest tam bardzo szeroko stosowana. Wykorzystuje się ją właściwie wszędzie, szczególnie przy remontach i modernizacjach instalacji kanalizacyjnych w budynkach spółdzielni mieszkaniowych, ale też w obiektach użyteczności publicznej czy komercyjnych. Z kolei w Szwajcarii całkowicie tą technologią zostały odnowione np. instalacje w hotelu Mariott w Zurychu. Doszliśmy do wniosku, że przy obecnym zapotrzebowaniu w zakresie eksploatacji instalacji również w Polsce technologia ta może się świetnie sprawdzić. Dziś rynek wymaga, aby remonty czy naprawy w razie awarii działy się szybko, możliwie niekłopotliwie, bo ten czas jest niezwykle cenny. Stwierdziliśmy więc, że spróbujemy i od sierpnia tego roku działamy na polskim rynku.\n– Rozumiem, że wcześniej skontaktowali się Państwo z producentem...\n– Usługa obejmuje nie tylko renowacje całych pionów, przyłączy deszczowych i wentylacyjnych, czyli przeprowadzanie całościowych renowacji, ale i napraw punktowych, które są działaniami awaryjnymi. Robimy to we wszystkich typach budynków, zarówno dużych, jak i małych. Jeżeli zatem gdzieś cieknie z kanalizacji lub zarządca budynku ma problem z zatorem pojawiającym się często w tym samym miejscu, to może nam zlecić wykonanie usługi usunięcia przecieku albo zatoru, a przy okazji „usprawnienia" odcinka podatnego na jego powstawanie. Ma oczywiście do wyboru także działania tradycyjne, czyli wezwanie ekipy, która wpuści kamerę i sprawdzi, co się dzieje, a następnie albo, w razie zatoru, usunie go sprężyną, albo, np. przy pęknięciu rury, rozpocznie prace remontowe związane z wymianą rur, ale także kuciem, murowaniem i różnymi niedogodnościami. I to się wiąże nie tylko z bezpośrednimi kosztami wymiany, ale też tymi dodatkowymi. W stosowanej przez nas metodzie, po wpuszczeniu kamery...\n– Wspominała Pani o wyjątkowo krótkim czasie schnięcia polimeru Elastoflake...\n– W Polsce działają Państwo od kilku miesięcy, ale już teraz zainteresowanie nową metodą jest spore.\nKanserwis Sp. z o.o.\nTel. +48 793 999 007, +48 22 270 11 89


Pałac Prezydencki otwiera się dla zwiedzających - Śródmieście\n16.03.2014 07:15 15 lat Polski w NATO\nPałac Prezydencki otwiera się dla zwiedzających\nW niedzielę Pałac Prezydencki otwarty dla zwiedzających\nWystawę pokazującą polską drogę do NATO oraz dokumenty związane z naszą akcesją do sojuszu będzie można obejrzeć w niedzielę w Pałacu Prezydenckim. Tego dnia budynek będzie także otwarty dla zwiedzających.\nDo niedzieli przed pałacem można będzie także oglądać wystawę "15 lat Polski w NATO", poświęconą historii samego sojuszu i polskiej drodze do niego.\nPałac Prezydencki i Belweder były w niedzielę otwarte dla zwiedzających. Mieszkańcy Warszawy i turyści mogli zwiedzić miejsca, w których mieszka i... WIĘCEJ »\nNa 13 planszach można zobaczyć m.in. zdjęcie prof. Bronisława Geremka, wygłaszającego przemówienie 12 marca 1999 r. w Independence, podczas składania dokumentów akcesyjnych. Całość uzupełniają dane dotyczące modernizacji Wojska Polskiego, wspólnych ćwiczeń z oddziałami państw sojuszniczych, transformacji, profesjonalizacji oraz cywilnej kontroli nad armią, a także informacje na temat infrastruktury i inwestycji prowadzonych w Polski w ramach NATO.\n15 lecie członkostwa Polski w NATO minęło 12 marca. W 1999 r. w Independence w stanie Missouri minister spraw zagranicznych Bronisław Geremek podpisał Protokół Akcesyjny RP do Traktatu Północnoatlantyckiego. Wraz z Polską do Paktu przystąpiły także Czechy i Węgry.\nMiejsce spotkań głów państw\nZwiedzający w niedzielę Pałac Prezydencki będą mogli obejrzeć także miejsca, w których prezydent przyjmuje głowy państw, spotyka się z wybitnymi osobistościami i wypełnia codzienne obowiązki, w tym Salę Kolumnową, Salę Obrazową, Salę Białą i Salę Niebieską, Salę Chorągwianą oraz Sień Wielką.\nMiłośnicy sztuki będą mogli podziwiać w Pałacu Prezydenckim obrazy z Galerii Rogalińskiej, wśród nich wybitne dzieła malarskie z przełomu XIX i XX wieku, w tym prace m.in. Jacka Malczewskiego, Olgi Boznańskiej, Luciena Simona oraz zwiedzić salę, w której prezentowane jest malarstwo Jerzego Nowosielskiego - 10 dzieł, w tym obrazy abstrakcyjne, pejzaże, monastyry.\nPałac Prezydencki będzie można zwiedzać w niedzielę w godz. 10-18; wejście będzie możliwe przez Biuro Przepustek, od strony pomnika Mickiewicza. Wszyscy chętni proszeni są o zabranie dokumentu tożsamości i niewnoszenie niebezpiecznych przedmiotów, a także plecaków, dużych toreb i walizek; będzie można robić pamiątkowe zdjęcia - podkreśla Kancelaria Prezydenta na swojej stronie internetowej.\nZWIEDZAĆ PAŁAC MOŻNA BYŁO RÓWNIEŻ POD KONIEC UBIEGŁEGO ROKU:\nzgłoś naruszenie odpowiedz 17.03.2014 07:46 ~klki\njagbym miał za co go szanowac to bym to zrobił . ale nie mam za co . co zrobił prezydent komorowski by zyło sie lepiej w polsce . co nie przeraża go głód nedza bezrobocie itp . samobójstwa z głodu . i na dodatek popiera uzurpatora tuska we wszystkim . nie nie to nie mój prezydent.\nzgłoś naruszenie odpowiedz 16.03.2014 17:03 ~kolo\nniech sobie komorowski nie myśli jak to go polacy kochają .\nCiebie za to chyba nikt nie kocha!!!!\nPrezydenta należy szanować!!!!\nBez względu na wszystko - Patrioto!!!\nzgłoś naruszenie odpowiedz 16.03.2014 14:18 ~klki\nzgłoś naruszenie odpowiedz 16.03.2014 11:37 zdzichkom1\nALE SZOPKA Z OKAZJI 15 LECIA RP W NATO! ŁOWCZY NIE LUBI TEJ ROCZNICY BO JEGO OJCIEC TO ŻOŁDAK WYKLĘTY!


Nietypowe metody pokonywania stresu - velodyne.pl\nWspółcześnie człowiek jest narażony na różnorodne stresy. Wydaje się, że obecnie jest ich więcej niż miały inne pokolenia, ale to jest nie do końca prawda – każdy wiek ma swoje stresy i swoje powody do nich. Każdy by chciał znać sposób jak pokonać stres. Oczywiście nie ma możliwości zniwelowania stresu zupełnie, zresztą nie jest to potrzebne – stres bywa twórczy, bez stresu nie powstałoby wiele dzieł sztuki oraz wynalazków. O tym, jak pokonać stres powinien człowiek uczyć się od pierwszych dni życia. Wielu ludzi szuka sposobów pokonywania stresu, poprzez medytację, jogę, inni koniecznie muszą iść do kina co najmniej raz w tygodniu. Niezależnie od metody związanej z tym, jak pokonać stres, trzeba pamiętać, że czasami stres wynika z tego, że człowiek przenosi emocje i stresy z pracy do domu i i czasami zdarza się, że w domu stres urasta do ogromnych rozmiarów. Nie wolno dopuścić do sytuacji, w której stres zapanuje zupełnie nad życiem, ponieważ może to doprowadzić do poważnych zaburzeń w pracy organizmu. Jak pokonać stres, jak mu się nie poddać? Można stosować techniki NLP, które bardzo często pomagają lepiej niż tabletki. Człowiek powinien uświadomić sobie, że aż 86% jego demonów, czyli sytuacji powodujących stres jest tylko tworem wyobraźni, a sytuacje powodujące stres nigdy się nie zdarzą.


Terminarz pieczenia pierniczków - Moje Wypieki\nStrona główna Blog Terminarz pieczenia pierniczków\nBy ułatwić Wam pracę z pierniczkami i trochę odciążyć przed świętami przygotowałam terminarz pierniczków. W komentarzach na blogu wyczuć już można przygotowania do świąt, nic w tym dziwnego – pozostało zaledwie 6 tygodni. Pierniczki to wypiek o tyle wdzięczny, że większość z nich przygotowana już teraz będzie idealna na święta Bożego Narodzenia a świeża nawet do Wielkanocy ;-). Nie warto zostawiać pieczenia na ostatnią chwilę, dajmy pierniczkom trochę czasu na dojrzenie i zmięknięcie.\nABY PRZENIOSŁO CIĘ DO PRZEPISU – KLIKNIJ NA OBRAZEK!\nPierwsze dni listopada to najlepszy czas na wyrobienie ciasta na piernik staropolski. Ciasto na piernik musi długo leżakować (przed pieczeniem), więc nie odkładajmy tego na ostatnią chwilę. Ciasto wyrabiamy już teraz, pieczemy na 7 dni przed świętami, a przekładamy na 3 – 4 dni przed Wigilią. Piernik jest przepyszny (najlepszy, jaki znam!) i wytrzyma w idealnym stanie do Nowego Roku.\nZ tego samego ciasta na piernik staropolski upieczemy najsmaczniejsze nadziewane pierniczki. Ciasta jest bardzo dużo, więc można wykonać z części ciasta pierniczki, a z części piernik przekładany. Pierniczki proponuję upiec 2 tygodnie przed świętami.\nOd połowy do końca listopada\nBakaliowe pierniczki – ciasto warto przygotować wcześniej, pozostawić na kilka dni w chłodzie. Pod koniec listopada piec. Dobre przez cały rok.\nPierniczki z przepisu I – je je nazywam ‚całorocznymi’ :-). To klasyczne pierniczki wycinane, które możecie upiec już teraz, lecz można to równie dobrze odłożyć na początek grudnia, na wolne popołudnie lub weekend pieczenia z dziećmi. Pierniczek schowany w jakimś zakamarku spiżarni i znaleziony nawet po roku cały czas będzie smaczny!\nPierniczki z przepisu II. W zasadzie mogę napisać o nich to samo co wyżej ;-). Przepis jest bardzo podobny, różni się lekko proporcjami. Tak, można piec je już teraz, po upieczeniu są twarde (jak i pierniczki z przepisu I) i muszą zmięknąć.\nPierniczki brukowce – pieczemy już pod koniec listopada, wymagają trochę czasu na zmięknięcie. Można je piec od razu z nadzieniem (te dopiero w grudniu). Przytulone na blaszce jeden do drugiego i polane kawowym lukrem, bardzo Wam smakują :-).\nKatarzynki – to już klasyka pierniczków. Po upieczeniu są mocno twarde, muszą zmięknąć. Ostatnie dni listopada to już ostatni dzwonek na ich upieczenie!\nChoć niemieckie Lebkuchen można piec w zasadzie przez cały grudzień (nie twardnieją na kamień i nie wymagają długiego leżakowania po upieczeniu), najlepiej piec je pod koniec listopada. Nabierają właściwego smaku, przechodzą zapachami bakalii i przypraw, najlepsze będą na święta :-).\nRustykalne orzechowe pierniczki – przepięknie pachące orzechami! Potrzebują czasu na zmięknięcie dlatego najlepiej piec je pod koniec listopada.\nMiodowe serca – to miodowe uzależnienie! Pieczemy pod koniec listopada i umieszczamy w puszkach, by zmiękły. Czekoladą polewamy przed świętami. Użyj dobrej jakości miodu – pierniczki nim pachną!\nPierniczki Anny – klasyczne pierniczki, które można upiec grubsze i puchate lub cienkie (bardziej kruche). Podobno wciągają jak żadne!\nPierniczki z Norymbergi – z podobnych powodów co Lebkuchen lepiej upiec je wcześniej, choć nic się nie stanie, jeśli upieczecie je tydzień przed świętami. Z każdym dniem są smaczniejsze, pozwólmy więc smakowi dojrzeć.\nSame pierniczki będące podstawą choinek pieczemy na początku grudnia, a przekładamy kremem na tydzień lub dwa przed świętami.\nPierniczki z wyraźnymi wzorkami – dla posiadaczy specjalnych foremek. Jedne z najładniejszych pierniczków, aż szkoda zjadać ;-). Pyszne, aromatyczne, a dodatkowo niebanalna ozdoba świąteczna :-).\nPiernikowe ludziki – na prezenty! Ja zawsze piekę je na kiermasz świąteczny dla dzieci do szkoły. Po zmięknięciu ozdabiam lukrem, pakuję w celofan i ozdabiam wstążeczką :-).\nMigdałowe pierniczki – mocno migdałowe, inne niż tradycyjne, długo utrzymują świeżość. Początek grudnia wydaje się najlepszym terminem na ich upieczenie :-).\nSzwedzkie pierniczki Pepparkakor, bogate w melasę, to najcieńsze, najwdzięczniejsze pierniczki do ozdabiania. Idealnie zachowują odwzorowane kształty po upieczeniu.\nCzekoladowe pierniczki – ze względu na sporą zawartość melasy pieczemy już w końcówce listopada lub na początku grudnia. Nie potrzebują polewy, by cieszyć się smakiem czekolady w pierniczkach ;-).\nBasler Lackerli – pieczemy już od 10 grudnia. Piernik jest klejący, nie twardy, kroimy go w kwadraty i umieszczamy w puszkach jeszcze przez połową grudnia.\nPierniczki alpejskie – Wasze ulubione :-). Według mnie najlepsze są upieczone na tydzień (max dwa) przed świętami. Później lekko twardnieją, marszczy się ich delikatna skórka… Te nadziewane dłużej pozostają świeże i wilgotne. Są grubaśne, puszyste, rozpływają się w ustach!\nSzybkie pierniczki – możemy je upiec nawet w Wigilię rano, a na święta będą idealne :-). Miękkie od razu po upieczeniu.\nPierniczki po upieczeniu są zazwyczaj mocno twarde (powoduje to dodatek miodu lub melasy). By zmiękły potrzebują pochłonąć odpowiednią dawkę wilgoci np. z powietrza lub owoców. Wtedy będą rozpływały się w ustach! Ułóż pierniczki (jeszcze przed lukrowaniem) na kratce i przenieś do pomieszczenia o wysokiej wilgotności, uchyl okno podczas deszczu 😉 (klimat brytyjski jest dość wilgotny, pierniczki miękną u mnie szybko, już po 3 dniach). Jeśli u Ciebie w domu jest dość sucho, schowaj pierniczki do szczelnej puszki z kawałkami obranych jabłek. Jabłka wymieniaj co parę dni, by nie zaczęły pleśnieć. Pierniczki będą chłonęły wilgoć z owoców.


– Jako adwokat Wrocław Morusia czułem się napiętnowany | Promocje i działania marketingowe dla przedsiębiorców\n– Jako adwokat Wrocław Morusia czułem się napiętnowany\nDziałania adwokata diabła dają nie tylko możliwość zweryfikowania samego pomysłu, ale także pokazują wszystkie jego słabe strony, niedopracowania i niedomówienia. Zdając sobie z tego sprawę, adwokat przypomina przysięgłym o konieczności rozdzielenia osobistej oceny oskarżonego od oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. – Jako adwokat Wrocław Morusia czułem się napiętnowany. Adwokat diabła jest też przydatny w zarządzaniu projektami,. Adwokat diabła to powieść uniwersalna, odnosi się do postrzegania idei dobra i zła niezależnie od tego, jaka jest ich geneza. To gra, której każdy doświadczony adwokat jest świadomy. Twierdzi, że adwokat mordercy powinien przeprowadzić z nim wiele rozmów. Pl sprawdza dla Ciebie, w których platformach VOD obejrzysz legalnie cały film Adwokat diabła online. Dlaczego zatem adwokat jest oburzony tym, że oskarżony go oszukał, skoro o dowodach oskarżenia wiedział wcześniej? Na dodatek adwokat diabła brzmi dumnie – to dość nietypowa nazwa na funkcję, więc działa tez nobilitująco dla niektórych członków grupy. – Świadek jest pański – informuje go sąd, gdy adwokat wraca na salę. Zatem w wielu sprawach, gdy dowody bezspornie wskazują na winę oskarżonego, najsprawniejszy adwokat nie jest w stanie przekonać do swojej argumentacji sądu. Adwokat diabła wspiera każdy proces twórczy. Gdyby go nie przekonał, jedynym możliwym wyjściem byłoby wypowiedzenie pełnomocnictwa, bowiem adwokat nie może podjąć działań, które mogłyby zaszkodzić klientowi. Adwokat Diabła zachwyca oprawą graficzną. Adwokat nie może wydać wyroku, dopóki nie zrobi tego sąd. Adwokat powinien mieć w sobie tę ciekawość. Pod względem budowania napięcia, rozwoju akcji, rozwiązań fabularnych Adwokat diabła jest typowym, sztampowym horrorem. Adwokat diabła to książka napisana z ogromną dbałością o szczegóły. Adwokat diabła doszukuje się wszystkich nieścisłości i podważa wszystkie argumenty żeby wykazać, że dana osoba nie nadaje się do beatyfikowania lub kanonizowania. Adwokat niedługo cieszy się sukcesem – jego żona Mary dostaje ataku histerii. Zatem filmowy adwokat zwycięzca, który nie usłyszał nigdy wyroku skazującego, w rzeczywistym świecie nie istnieje. Co robić: przekonywać ludzi, że adwokat nie popiera czynów klienta? Adwokat nie powinien oceniać klienta, lecz go bronić. W pracach grupy adwokat diabła jest szczególnym stanowiskiem, na które powinna zostać wybrana osoba doświadczona. Adwokat nie ma prawa cenzurować linii obrony, opierając się na swoich przekonaniach. W pierwszym momencie adwokat uważa, że sprawa jest nie do wygrania. Adwokat diabła jest klasyczną powieścią grozy. Jeśli adwokat znajduje dużo słabych punktów pomysłu i są one nie do obronienia przez grupę poprzez kontrargumenty lub przez przywołanie określonych danych, to można uznać, że pomysł grupy jest zły. Nawet jeśli klient sprawia jak najlepsze wrażenie, adwokat musi zakładać, że może wprowadza go w błąd. Adwokat stara się argumentami obalić przyjęte przez grupę stanowisko albo pomysł. Przybliża on najważniejsze kwestie i niuanse, jakie zawarł Neiderman w swojej książce, przybliża odbiór ekranizacji, jak również przedstawia różne kreacje diabła w filmach. Proszę mi wierzyć, że na rozprawie bardzo szybko wychodzi, iż adwokat nie jest przygotowany, a przyszedł jedynie po to, by zaistnieć przed kamerami – opowiada dr Gurgul. Omawia on treść lektury oraz tematykę diabła w literaturze i filmie. Odmiennie wyglądałaby sytuacja, gdyby adwokat zgłaszał świadka, mając wiarygodną informację, że zamierza on złożyć fałszywe zeznania. We wszystkim trzeba jednak znaleźć umiar, o czym filmowy adwokat zapomina. Adwokat ma dużo czasu, żeby myśleć o sprawie w samotne noce spędzane na kanapie w salonie. Uniwersalna problematyka – moralność, walka dobra ze złem, definicja sprawiedliwości – sprawia, że Adwokat diabła jeszcze długo będzie aktualny. Adwokat z kolei odwdzięczył się społeczeństwu słowami, że 99 proc. Po przeczytaniu Adwokata diabła jestem zdziwiony, że żadne wydawnictwo wcześniej nie wydało tej książki, ponieważ jest to naprawdę kawał dobrej literatury. Eddie nie przyznawał się do winny, zatem jego adwokat był tą linią obrony związany, nie mógł wnieść o skazanie. Agnostycy pytali w tamtym czasie, ile diabłów może się zmieścić na czubku szpilki, ale kino starało się dać odpowiedź na pytanie, ile jest diabła w człowieku, a ile boga. Tak jak lekarz uczy się przez całe życie, podejmując się najpierw łatwiejszych operacji, tak adwokat nie powinien od razu rzucać się na głęboką wodę.\nDoncaster sheffield to doncaster airport Airport guide is available to view online or download below as well as website links to other airports easily accessible from our region\nAnd, thanks to regular transfers from Doncaster and Sheffield train stations to the airport terminal, it’s easy to get there by train. Please keep in mind that in times of unusually strong demand, ticket prices for your airport shuttle might be a bit more expensive. Our taxi and airport shuttle part...\nPomysł na tablice suchościeralne pojawił się wraz z programistyczną potrzebą zapisywania algorytmów\nJeśli interesują Państwa tablice o niestandardowych wymiarach, z nadrukiem reklamowym lub specjalnym kolorem ramki, prosimy o kontakt. Tablice dostępne są w ponad dwudziestu różnych rozmiarach. Tablice magnetyczne to przydatne akcesoria w każdym biurze. Tablice magnetyczne idealnie sprawdzają się w ...\nDziałania adwokata diabła dają nie tylko możliwość zweryfikowania samego pomysłu, ale także pokazują wszystkie jego słabe strony, niedopracowania i niedomówienia. Zdając sobie z tego sprawę, adwokat przypomina przysięgłym o konieczności rozdzielenia osobistej oceny oskarżonego od oceny zgromadzonych...


Dodane: 31-01-2021 06:24\nSzkolenia z bezpieczeństwaJak można przejść szkolenie z bhp?Nowe metody w 2020 jak lepiej uczyć bhp2020 najlepszym okresem aby wykonać audyt bhpPILNE! Zobacz TYLKO Jeśli Chcesz szkolić z bhp w GorzowieCała Prawda O Tym Jak uczyć bhp (a Której Sprzedawcy Ci Nie Powiedzą)Obsługa BHPJak w 2020 skuteczniej uczyć bhp?Uczyć bhp? Dokładnie!Te fakty jak odbyć kurs bhp mogą Cię zdziwićSzkolenia z bezpieczeństwaWycena tego jak uczyć bhpPrzejść szkolenie z bhp? Szybko!Jak można w 2020 przejść szkolenie z bhp?Uczyć bhp dobrze?Ciekawe kto może przeżyć dachowanie lub wypadek?Jak uczyć bhp - zmiany w 2020Zobacz czy potrzebujesz uczyć bhp?Czy w 2020 warto poświęcić czas aby szkolić z bhp w BiałymstokuRadzimy jak wyjść cało z dachowania szybciejRadzimy jak przetrwać dachowanie pojazdu lepiejJak uczyć bhp - ważne zmianyZadbać o bhp Profesjonalnie!Jak szkolić z bhp w Białymstoku Od RękiUczyć bhp profesjonalnie?PILNE! Zobacz TYLKO Jeśli Chcesz szkolić z bhp w GorzowieOutsourcing BHP WarszawaSzkolić z bhp szybciej?Gdzie można bhp a gdzie nie?Symulacja dachowani samochodu


Czy samochody marki DS mogą być bezpieczne dla kobiet?\nStrona głównaStrona główna | Blog | Czy samochody DS to dobre pojazdy dla kobiet?\nCzy samochody DS to dobre pojazdy dla kobiet?\nWraz z pojawieniem się samochodów marki DS, komfort jazdy zmienił się nie do poznania. Samochody te wyróżniają się ciekawym designem i rozwiązaniami, które z jednej strony poprawiają bezpieczeństwo poruszania się po drodze, a z drugiej pozwalają nawet w czasie pokonywania długich dystansów wypocząć, ze względu na zainstalowane udogodnienia czy to dla kierowcy, czy pasażerów. Czy auta DS sprawdzą się jako auta dla kobiet?\nNowoczesność i prostota obsługi — to możliwe\nSamochody marki DS wyróżnia coś, na co zwróci praktycznie każda kobieta. Dostępny jest w olbrzymiej ilości kolorów i stylów wykończenia, dlatego dla modnych, eleganckich kobiet, szukających sposobu na podkreślenie swej indywidualności wybór auta z serii DS będzie strzałem w dziesiątkę. Fakt, iż stosują nieznane nigdy wcześniej rozwiązania nie znaczy, że są one trudne w obsłudze. W swej ofercie marka oferuje zarówno duże przestronne auta rodzinne (DS5), jak i kompaktowe SUV-y (DS7) czy miejskie hatchbacki (DS3) - idealne do codziennego użytkowania. Kobiety szukając dla siebie wymarzonego auta, będą patrzeć na kolor, kształt, łatwość obsługi a dopiero potem przejdą do kwestii technicznych, jak spalanie, czy osiągi pojazdu. Nowoczesna nawigacja satelitarna, łącząca się w czasie rzeczywistym z informacjami o stanie dróg zadba o jej komfort poruszania się w trasie i na mieście, funkcja sterowania głosem nie tylko planem podróży, ale też telefonem czy multimediami poprawi bezpieczeństwo na drodze.\nJakie są nowoczesne samochody DS dla kobiet?\nAuta DS wyróżnia nie tylko ciekawa stylistyka karoserii, ciekawie wyposażenie wewnątrz pojazdu, ale również olbrzymie możliwości personalizacji auta, co kto jak kto, ale kobiety z pewnością docenią. Miękki, niemal z zerowym oporem działający układ kierowniczy sprawia, że ich prowadzenie jest czystą przyjemnością, w przypadku aut z automatyczną skrzynią biegów, można liczyć na wygodę i komfort również w trakcie pokonywania korków, czy jazdy w trudniejszym terenie.


Szczepionka przeciwko pneumokokom – którą wybrać? - Dziecko - Polki.pl\nSzczepionka przeciwko pneumokokom – którą wybrać?\nW Polsce dostępne są dwie szczepionki skoniugowane przeciwko pneumokokom. Czy obie szczepionki są tak samo skuteczne? Którą szczepionkę przeciwko pneumokokom wybrać?\n/ 04.11.2014 11:18\nPneumokoki są jednymi z najbardziej agresywnych, niebezpiecznych, a zarazem najbardziej rozpowszechnionych w naszym środowisku bakterii. Są źródłem wielu poważnych chorób u dzieci, których przebieg kliniczny jest wyjątkowo ciężki. Na poważne choroby wywołane przez pneumokoki chorują najczęściej dzieci do 5. roku życia, ale najwięcej powikłań i ciężkich zakażeń inwazyjnych występuje w pierwszych 2 latach życia.\nAktualnie w Polsce dostępne są dwie szczepionki skoniugowane przeciwko pneumokokom:\nObie szczepionki są bezpieczne, a ich bezpieczeństwo oceniano w kontrolowanych badaniach klinicznych. Główna różnica między nimi dotyczy pokrycia serotypów wywołujących inwazyjną chorobę pneumokokową.\nSzczepionka 13-walentna gwarantuje szersze pokrycie i zawiera, oprócz antygenów zawartych w PCV10 – dodatkowo serotypy 3, 6A i 19A.\nZgodnie z charakterystyką produktu leczniczego (ChPL) dla obu szczepionek schemat stosowania szczepionki należy ustalić zgodnie z lokalnymi zaleceniami, z uwzględnieniem ryzyka występowania choroby inwazyjnej w różnych grupach wiekowych, chorób współistniejących, jak również danych epidemiologicznych o zmienności serotypów w różnych obszarach geograficznych.\nZobacz także: Wystartowała kampania "Pneumokokom mówimy: Szczepimy!!!"\nDo chorób inwazyjnych wywoływanych przez pneumokoki należą m.in.: zapalenie płuc z bakteriemią, posocznica i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, określane mianem inwazyjnej choroby pneumokokowej (IChP). Obarczone są one wysoką śmiertelnością oraz dużą liczbą powikłań.\nDrobnoustroje te mogą odpowiadać również za łagodniejsze postacie zakażeń, które występują nieporównywalnie częściej niż IChP, takie jak: zapalenie ucha środkowego, zatok, oskrzeli czy zapalenie płuc.\nZdaniem ekspertów jedyną i skuteczną formą zapobiegania zachorowaniom wywołanym przez pneumokoki jest stosowanie szczepień ochronnych.\nSzczepienia chronią dzieci, zwłaszcza najmłodsze, przed inwazyjną chorobą pneumokokową oraz przed ewentualnymi powikłaniami, które mogą po niej nastąpić. Jednak z uwagi na niską wiedzę społeczeństwa w tym zakresie oraz ograniczony dostęp do wiarygodnych źródeł informacji, obserwuje się rosnącą niechęć do ich stosowania.\nNiską wiedzę społeczeństwa potwierdzają wyniki badania przeprowadzonego przez PBS DGA w 2010 roku. 70% Polaków posiada błędne informacje lub przyznaje, że nie wie, czym są pneumokoki.\nNiedostateczna jest też wiedza na temat chorób, jakie mogą wywoływać pneumokoki, a także możliwości profilaktyki zakażeń pneumokokowych. Jedynie ok. 16% społeczeństwa wie o tym, że bakterie te mogą być przyczyną zapalenia płuc czy sepsy.\nZasadne jest zatem prowadzenie działań edukacyjnych w celu zmiany obecnej sytuacji. Szczególnie istotne jest podnoszenie świadomości społeczeństwa polskiego w zakresie pneumokoków i chorób przez nie wywoływanych, zachęcanie do skutecznej profilaktyki poprzez stosowanie szczepień oraz zapewnienie dostępu do rzetelnych informacji dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności szczepionek.\nŹródło: Materiały prasowe D&D Communication\nCzytaj na forum: Czy szczepić dziecko przeciwko pneumokokom?\nTagi: profilaktyka, szczepienia, pneumokoki\nSzczepienia – kompendium\nSzczepionki – kiedy i dlaczego dzieci ich potrzebują?


Zmieniając kredyt możesz zaoszczędzić nawet jedną trzecią - Biznes w INTERIA.PL\nBANKI: Zmieniając kredyt możesz zaoszczędzić nawet jedną trzecią\nPoniedziałek, 2 maja 2011 (06:00)\nNa odsetkach od kredytu na 300 tys. zł zaciągniętego w 2009 r. można zaoszczędzić nawet 100 tys. zł /© Panthermedia\nKryzys finansowy spowodował skokowy wzrost marż kredytów hipotecznych oferowanych przez banki. Podczas, gdy przed upadkiem Lehman Brothers można było zadłużyć się w rodzimej walucie z marżą nieprzekraczającą 1 proc., to już w połowie 2009 roku dochodziły one do 3 proc. Od końca 2009 roku widoczna jest w tym względzie postępująca poprawa. Może to skłaniać osoby, które zaciągnęły kredyt w 2009 roku do refinansowania swojego zadłużenia przy pomocy tańszego kredytu. Podczas, gdy w marcu przeciętna marża opiewała na 1,5 proc., to już w kwietniu było to 1,35 proc. Gra jest warta świeczki. Gdyby bowiem zaciągnąć na 30 lat kredyt hipoteczny o wartości 300 tys. zł na obecnych zasadach, czyli przy oprocentowaniu na poziomie około 5,5 proc., to przez cały okres spłaty należałoby oddać do banku przeszło 613 tys. zł. Gdyby marża takiego kredytu była na poziomie z połowy 2009 roku, to do banku trzeba by było oddać około 100 tys. zł więcej.\nIrytuje cię wciąż powtarzający się skok kursu waluty w dniu spłaty raty kredytu mieszkaniowego, a na dodatek pracodawca notorycznie spóźnia się z wynagrodzeniem i nie masz pieniędzy na ratę? Zmień datę spłaty kredytu. W wielu bankach jest to możliwe. Nie wymaga szczególnych formalności i kosztuje ok. 100-200 zł. więcej »\nAby skorzystać z niższej marży należy dokonać refinansowania. W tym celu trzeba zaciągnąć nowy kredyt na spłatę poprzedniego. Problem w tym, że zarówno spłata poprzedniego, jak i zaciągnięcie nowego kredytu może kosztować. Kalkulując korzyści wynikające ze zmiany marży należy te opłaty uwzględnić. Przeważnie im więcej czasu upłynęło od uruchomienia kredytu, tym mniejsza opłata za wcześniejszą spłatę całego zadłużenia. Chcąc w 12-tym miesiącu spłacić cały kredyt zaciągnięty na 30 lat i kwotę 300 tys. zł trzeba liczyć się z przeciętnym kosztem na poziomie 4,9 tys. zł. W 36-tym miesiącu opłata jest odrobinę niższa i wynosi średnio 4,5 tys. zł. Po 5 latach od wypłacenia kredytu przeciętna opłata spada do 0,3 tys. zł. Ponadto, o ile w pierwszym roku cztery banki - ING Bank Śląski, mBank, MultiBank i Polbank - nie pobiorą opłaty za wcześniejszą, całkowitą spłatę, to już po 5 latach obsługi kredytu jedynie dwa banki chciałyby otrzymać z tego tytułu opłatę. Byłby to PKO BP oraz Getin Noble Bank. W przypadku jednak tego drugiego piąty rok jest ostatnim, w którym pobierana jest opłata za wcześniejszą spłatę.\nNowe kredyty także kosztują\nZaciągnięcie kredytu jest przeważnie tańsze, niż szybka jego spłata. Obecnie tylko 9 banków pobiera prowizję za udzielenie finansowania. Przeważnie nie przekracza ona 2 proc. kwoty finansowania, choć w MultiBanku i Nordea Banku sięgnąć może odpowiednio 4 i 3 proc. Gdyby wyciągnąć średnią z kosztu zaciągnięcia kredytu na 300 tys. zł w badanych bankach, to nie przekroczyłby on 2 tys. zł. Nie można też zapomnieć o kosztach niezbędnych do wprowadzenia zmian w księdze wieczystej. Należy bowiem wykreślić z niej dotychczasowe hipoteki i wpisać nową. Wykreślenie hipoteki kosztuje 100 zł, a wpisanie nowej 200 zł. Do lutego br. banki dla zabezpieczenia kredytu ustanawiały dwie hipoteki, obecnie jest to już tylko jeden wpis. W efekcie w większości przypadków chcąc dziś refinansować kredyt będzie trzeba zapłacić za wykreślenie dwóch i wpis jednej hipoteki. Oznacza to dodatkowy koszt na poziomie 400 zł. Za tę czynność należy jeszcze zapłacić podatek PCC. Przy kredycie na 300 tys. zł jest to 319 zł.\nBanki przestały już szarżować z liczeniem zdolności kredytowej osób zainteresowanych kredytem na mieszkanie. Większość graczy obniża maksymalne możliwe do pożyczenia kwoty. więcej »\nMało zachęt dla sprawdzonych kredytobiorców\nNa lepsze warunki kredytowe można liczyć w Citybank-u, Nordea Banku i PKO BP. W dwóch pierwszych instytucjach różnica w marży w wysokości 0,1 pp. powinna ucieszyć osoby zainteresowane refinansowaniem. PKO BP oferuje im mniejszy bonus w wysokości 0,03 pp. Są także banki, w których kredyty refinansowe obwarowane są wyższą marżą niż tradycyjne. Jest tak w Banku Millennium, HSBC, Invest Banku i Polbanku. Największa różnica występuje w Invest Banku. Kredyt refinansowy udzielany jest tu z marżą 4,6 proc., podczas gdy tradycyjny z marżą 2,8 proc. Najmniejsza różnica występuje w HSBC. Tutaj kredyt refinansowy udzielany jest z marżą zaledwie o 0,01 pp. wyższą niż tradycyjny.


Magna Husaria, wraz z Opolakiem, twórcą i wykonawcą "Amor patriae nostra lex" (https://www.youtube.com/watch?v=8NNXTkXbIZM) w oczekiwaniu na premierę nowego teledysku Opolaka "Czerwony Wiedeń", przedstawiającego historię niezwykłej armii, która powstrzymała atak islamskich najeźdźców, wrzuca do sprzedaży koszulkę z nową grafiką. Zmęczony walką husarz przyklęka, by podziękować Bogu za odniesione zwycięstwo. Dziękuje Bogu i Królowi Sobieskiemu za Obronę Chrześcijańskiej Europy, a przede wszystkim za rzucenie na kolana Imperium Osmańskiego. . "Vivat Husaria , Szlachetna Armia, niezwykła odwaga" - tak zaśpiewa Opolak, już wkrótce. Poczujcie klimat tej wielkiej bitwy z 1683 roku. "Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył"\nNADRUK - metoda sublimacji, nadruk jest miły w dotyku oraz niezwykle trwały.\nDZIANINA - 100% wysokogatunkowej elanobaweny (180g) o gęstym splocie. Dzianina z podwójnego przeplotu, czesana . Posiada certyfikat Gdyńskiej Izby Bawełny.


Łóżko tapicerowane 160x200 Róż Antyczny MONACO Łóżka\n» Łóżko tapicerowane 160x200 Róż Antyczny MONACO\nŁóżko tapicerowane 160x200 Róż Antyczny MONACO\nŁóżko tapicerowane 160x200 róż antyczny MONACO - wygodny i praktyczny mebel do sypialni\nŁóżko tapicerowane 160x200 róż antyczny MONACO oparte na solidnej konstrukcji z najwyższych gatunkowo materiałów to doskonały wybór do Twojej sypialni. Charakteryzuje się nowoczesnym, aczkolwiek minimalistycznym designem, który nadaje mu niebanalnego wyglądu. Prezentowany model w stu procentach spełnia warunek, jaki stawiamy łóżkom sypialnianym - jest bardzo wygodne. Łóżka do sypialni tapicerowane 160x200 róż antyczny MONACO z pewnością urzeknie Cię swoimi ponadprzeciętnymi właściwościami, które zaspokoją oczekiwania nawet najbardziej wymagających osób.\nŁóżka 160x200 tapicerowane róż antyczny MONACO - funkcjonalność i trwałość\nPrezentowane łóżka 160x200 tapicerowane róż antyczny MONACO to połączenie uniwersalnej funkcjonalności oraz trwałości materiałów, z których zostało wykonane. Duża powierzchnia spania jest gwarancją komfortu i wysokiej jakości odpoczynku. Łóżka sypialniane tapicerowane 160x200 róż antyczny MONACO to doskonały wybór, który nada sypialni wyjątkowego i przytulnego charakteru.\nDlaczego zdecydować się na łóżko do sypialni tapicerowane 160x200 róż antyczny MONACO?