Kursy języka angielskiego na Florydzie w USA. Wyjazdy językowe do Stanów Zjednoczonych Nauka dorosłych i młodzieży\nKURSY ANGIELSKIEGO w USA Obóz letni dla młodzieży z angielskim w USA Wakacyjne kursy językowe (angielski) w USA Kurs angielski w turystyce hotelarstwie USA Kurs angielskiego Biznesowy w USA Kurs angielskiego przygotowujący do egzaminu TOEFL TOEFIC Cambridge (FCE) Kursy angielskiego dla dorosłych USA\nZobacz miejsca - kursy dla dorosłych w USA\nZobacz miejsca - obozy językowe dla dzieci i młodzieży w USA\nSzkoła języka angielskiego LAL - FLORYDA 2019\nFloryda nazywana jest Stanem Słońca i jeśli Państwo tam pojadą, przekonają się dlaczego: 1400 km plaż, ponad 30 000 jezior, Florida Keys - długi łańcuch wysp ciągnący się od południowego krańca po Park Narodowy Everglades.\nW okolicach Orlando można odwiedzić Disney World oraz Kennedy Space Center, gdzie można poznać dzieje programów kosmicznych NASA.\nDla entuzjastów sportu dostępne są pola golfowe, tenis, sporty wodne (surfing, windsurfing, narty wodne, nurkowanie).\nFt. Lauderdale, z setkami mil dróg wodnych, nazywany jest "Wenecją Ameryki". Miasto to leży w samym sercu złotego wybrzeża Florydy. Jest ono także sławne z egzotycznych restauracji, nocnych klubów, dyskotek, teatrów oraz przyjaznych, żyjących "na luzie" ludzi.\nCentrum Językowe na Florydzie ( The Florida Language Center - FLC ) jest dynamiczną, średniej wielkości szkołą otwartą w 1992 roku położoną w Imperial Mall przy autostradzie stanowej nr 1. Przystanek autobusowy znajduje się tuż przed szkołą, co umożliwia łatwy dojazd do różnych miejsc zakwaterowania oraz plaży (około 10 minut). W Imperial Mall znajduje się szereg sklepów i kawiarenek oraz innych udogodnień, jak biblioteka, czy centrum fitness. Wszystkie sale są jasne i klimatyzowane oraz specjalnie przystosowane do prowadzenia zajęć w małych grupach. W recepcji można zasięgnąć informacji na temat miejsc, gdzie można pograć w golfa czy tenisa. do recepcji należy się też zgłosić w przypadku jakiś problemów czy pytań związanych z pobytem oraz gdyby zapragnęli Państwo wypożyczyć samochód lub rower. Centrum Językowe na Florydzie otwarte jest przez cały rok.\nObozy językowe dla dzieci i młodzieży na Florydzie (13 - 18 lat)\nDostępne kursy angielskiego dla dorosłych (16+)\nW Ft. Lauderdale dostępne są następujące kursy angielskiego:\nogólny angielski o różnej intensywności w normalnych i małych grupach oraz różnego rodzaju kursy specjalizowane, np. angielski biznesowy lub angielski w turystyce i hotelarstwie.\nCeny kursów angielskiego USA 2019 (w USD)\nUwaga! W okresie letnim (od 24.06 do 23.08) do ceny dla *1-7 tygodni* jest pobierana dodatkowa połata w wysokości 20 USD za tydzień.\nNazwa kursu j. angielskiego\nLiczba godzin w tygodniu Poziom Osób w grupie Długość trwania kursu Daty kursów Koszt za 1 tydzień dla jednej osoby\n1-7 tygodni 8-20 tygodni 21+ tygodni\nOgólny angielski 15 wszystkie 12 - cały rok 355 325 315\nOgólny angielski + 2PT\n16,5 wszystkie 12 +1 - cały rok 450 420 410\nIntensywny angielski 22.5 wszystkie 12 - cały rok 435 405 395\n18 wszystkie 12 - cały rok 375 345 335\nw Lotnictwie ICAO\nPrzygotowanie do testu 6 B1 10 1 -10 tyg. 07.01-15.03\n14.10-20.12 100 100 -\nw Lotnictwie 15 B1 10 1-10 tyg 450 450 -\nAngielski dla Załogi Lotniczej 15 B1 10 - W celu ustalenia terminu prosimy o kontakt 900 - -\nAngielski biznesowy 15\nB1+ 6 1-7tyg.\nTOEFL 15 B1+ 10 1-6 tyg 04.02-15.03\n03.09-11.10 365 - -\nKursy dodatkowe- można wykupić je dodatkowo do każdego z powyższych kursów poza Angielskim Intensywnym oraz Angielskim Półintensywnym.\nAngielski Popołudniowy 75 wszystkie 12 - cały rok 145 135 125\nAngielski Medyczny 75 B1+ 12 1-6 tyg 04.03-12.04\n07.10-15.11 160 - -\nCambridge Examination Presents\ngodzin tygodniowo minimalny poziom ilość osób w grupie długość trwania kursów termin kursów Koszt Daty egzaminów\nCambridge B2 First 22,5 B2 10 6 04.02-15.05\n04.11-13.12 2400 13-15 marca\n22,5 B1 10 10 07.01-15.03\nCambridge C1 Advanced 22,5 C1 10 6 04.02-15.03\n04.11-13.12 2400 13-16 marca\n07.10-13.12 3650 13-16 marca\nCena za każde 45 minut lekcji Minimalny poziom Rozmiar klasy\nOgólne zajęcia prywatne 55 wszystkie 1\nAngielski dla dwóch osób 40 wszystkie 2\nESP Kurs Prywatny 65 wszystkie 1\nopłata rejestracyjna $120\nopłata za rezerwację zakwaterowania $85\nopłata za zmianę kursu lub zakwaterowania po przyjeździe ok.$50\nopłata za książki $60\nopłata za przesłanie dokumentów kurierem $100\nopłata za przejazdy i opieka medyczna $20 tygodniowo\n* godzina lekcyjna= 45 minut\n* minimalna długość kursu to 1 tydzień, chyba, że określone inaczej\n* początek kursy w każdy poniedziałek, początkujący w każdy pierwszy poniedziałek miesiąca, chyba że określone inaczej\n*zakwaterowanie, transfer z lotniska oraz przesyłka formularzy I-20 jest dodatkowo płatna\n* minimalny wiek= 18 lat (w sezonie 26.06-28.08 - 16lat)\n* kurs-angielski ogólny w grupie + zajęcia indywidualne specjalistyczne obejmuje zajęcia z takich dziedzin jak medycyna, prawo czy dziennikarstwo itp. ( do wyboru)\n* w ceny kursów certyfikowanych nie są wliczone opłaty egzaminacyjne.\nMożliwości zakwaterowania w USA\nZamieszkanie z jedną z amerykańskich rodzin, znanych ze swojej gościnności i spokojnego stylu życia daje wspaniałą sposobność praktycznego treningu językowego. Pozwala to także na bliższe poznanie amerykańskiego stylu życia i kultury, zwłaszcza na Florydzie.\nOśrodek Shore Haven\nOśrodek ten jest doskonały dla studentów z ograniczonym budżetem. Jest on zlokalizowany w cichym rejonie Lauderdale-by-the-Sea, około 3 km od szkoły ( bezpośrednie połączenie autobusowe ). Bardzo blisko hotelu jest plaża, a także w niewielkiej odległości są supermarkety i restauracje. Poza swoją doskonałą lokalizacją, ośrodek oferuje pokoje hotelowe, apartamenty, studia, basen i jacuzi. Wszystkie pokoje maja telewizję kablową i są klimatyzowane.\nLa Quinta Student Residence\nIdealne rozwiązanie dla kursantów, którzy chcieliby mieszkać tak blisko szkoły jak tylko to możliwe. Dodatkowo w pobliżu znajduje się piękna plaża. Hotel oferuje przytulne pokoje z klimatyzacją, Internetem, telewizorem i telefonem. Studenci mogą także korzystać z basenu i fitness.\nCeny zakwaterowania 2019 (w $)\nZakwaterowanie można zarezerwować od niedzieli.\nPrywatna łazienka: ograniczona dostępność.\nDodatkowe noce niedostępne od 22 czerwca do 25 sierpnia.\nMinimalny wiek dla zakwaterowania w rezydencji i hotelu to 18 lat.\nRodzaj zakwaterowania Cena w USD/ tydzień Dodatkowe opłaty\nCena w USD/ tydzień\nLa Quinta Student Residence + śniadanie + prywatna łazienka (2 min piechotą do szkoły) pok. 2 os. 245 80 84\npok. 1 os. 385 160 161\nZakwaterowanie u rodziny 35 minut do szkoły transportem publicznym Pokój Łazienka Nocleg i śniadanie Opłaty dodatkowe\n1-7 tygodni 8+ tygodni Kolacja Dieta specjalna okres wakacyjny (11.06-25.08)\ndzielony dzielona 221 200 49 28 21\njednoosobowy dzielona 242 231 49 28 21\njednoosobowy prywatna 294 184 49 28 21\nPokój Łazienka cena pokoju Dodatkowe koszty\nCountryard by Mariott\n10 minut piechotą dzielony dzielona 812 31.12.18-01.04.19 01.10.19-01.04.20\n35minut na piechotę\n10 minut rowerem Pokój hotelowy oddzielna 600 365 280\nApartament typu Studio oddzielna 685 365 278\nApartament z jedną sypialnią oddzielna 865 355 350\nCentrum Językowe na Florydzie organizuje zajęcia i wycieczki, które zaspokoją każde indywidualne potrzeby. Program ten jest tak zróżnicowany jak sama Floryda. Szkoła może zarezerwować miejsca na wycieczki w takie miejsca jak Disney World, Universal Studios, Key West, Kennedy Space Center, wyspy Bahama, Everglades i wiele innych.\nNieważne czy student pragnie wyszukiwać aligatorów w sercu Everglades, przechadzać się po domu Ernesta Hemingwaya w Key West, czy nawet pływać z delfinami na wyspach Bahama, celem LAL jest pomoc w jak najlepszym spędzeniu czasu w Ft. Lauderdale. Oczywiście nie można zapominać o najbardziej popularnej atrakcji, jaką są przepiękne plaże.\nNatomiast jeżeli w kręgu zainteresowań studenta leży miejscowa kultura, szkoła oferuje interesujący program kulturalny, zawierający wizyty w muzeach, na uniwersytetach i w sądach.\nDla studentów zorientowanych sportowo organizowany jest tenis, golf i siatkówka, a także płetwo nurkowanie, nurkowanie i windsurfing.\nNiezależnie od indywidualnych zainteresowań wszyscy studenci z pewnością przyłączą się do organizowanych "szczęśliwych godzin" oraz wieczorów przy grillu, które dają możliwość integrowania się z innymi studentami i personelem szkoły.\nW Ft. Lauderdale mieści się wiele znanych na całym świecie pól golfowych i kortów tenisowych, często niezbyt drogich i łatwo dostępnych dla studentów. Dla przykładu, godzina tenisa w jednym z centrów kosztuje około 30 USD, a partia golfa ( 18 dołków ) również około 30 USD. Obydwa miejsca są odległe o 10 minut autobusem od szkoły. Ponadto w szkolnej recepcji można sobie zamówić zarówno lekcje tenisa jak i golfa.\nProgram Czas trwania Ceny szacunkowe\nw USD Częstotliwość\nEverglades Airboat Tour jedno popołudnie 55 co 2 tyg.\nOceanarium Miami Seaquarium, podwodny spacer w akwariach jedno popołudnie 150 1 raz w miesiącu\nWycieczka na wyspę Key West połączona ze sportami wodnymi jeden dzień 175 1 raz w miesiącu oprócz sezonu zimowego\nZwiedzanie Centrum Kosmicznego im. J. F. Kennedy'ego jeden dzień 110 1 raz w miesiącu\nWycieczka do Orlando - Świat Walta Disney'a i Universal Studios 2 dni/ jedna noc 320 1 raz w miesiącu\nLotnisko Czas dojazdu do zakwaterowania Transfer w 1 stronę dla 1 osoby -\ncena w $ Transfer w drugą stronę - cena w $ Godziny przylotów i wylotów\nMiami (MIA) 45-60minut 75 75 9.00-22.00\nFort Lauderdale(FLL) 20-30 minut 25 25 9.00-22.00\nLotnisko Czas dojazdu do zakwaterowania\nTransfer w jedną stronę dla 1 osoby - cena w $\nTransfer w druga stronę dla 1 osoby - cena w $\nGodziny przylotów i wylotów\nMiami (MIA) 45-60minut 150 150 25 09:00-22:00\nFort Lauderdale(FLL) 20-30 minut 100 100 25 09:00-22:00\nJak zostać studentem w LAL USA?\n· potwierdzenie przyjęcia na kurs wraz ze stosownym listem dla władz granicznych w USA- po to, aby nie mieć problemów z przekroczeniem granicy,\n· bilet na przejazd - jeśli wyjazd będzie z Warszawy (osoby wyjeżdżające z innych miast Polski kontaktują się z Agentem),\n· potwierdzenie rezerwacji zakwaterowania wraz z adresem, telefonem i krótką charakterystyką rodziny goszczącej, · rachunek za zamówione świadczenia.\nZobacz też inne kursy języka angielskiego w USA:\nKursy języka angielskiego w USA - Rennert Bilingual Nowy Jork\nKursy języka angielskiego w USA - Rennert Bilingual Floryda\nKursy języka angielskiego w USA - St. Giles California\nKursy języka angielskiego w USA - Bodi Balance\nzobacz obóz językowy w Nowym Jorku


Alpinestars Stella AST 1 Waterproof kup i oferty, Motardinn\nOpis produktu Alpinestars Stella AST 1 Waterproof\nSpecjalnie skonstruowane dla Stelli zmieścić zoptymalizowany kobiecych 'Alpinestars AST-1 spodnie wodoodporne jeździec daje spokój umysłu z połączeniem funkcjonalności i wydajności.\nPre-zakrzywiona konstrukcja nóg i Przegubowa kolano zwiększyć komfort i mobilność, a dodatkowa ochrona jest zapewniona przez strategicznie rozmieszczone wzmocnienia balistycznych nylonu.\n- Multi-tkaniny poly-shell budowa daje optymalne połączenie trwałości, ochrony i wadze.\n- Ochrona przed elementów przewidzianych przez zintegrowany 100% wodoodporna i oddychająca membrana.\n- Pre-zakrzywione nogi i kolana zwiększenia przegubowy budowlanych swobodę ruchu podczas jazdy.\n- Odporność na uderzenia świadczone przez certyfikowanych protektorów CE wymiennych kolana.\n- Wzmocnienia balistyczne nylon na udach, kolanach i część siedzenia.\n- Zintegrowana widoczność odblaskowe poprawia widoczność kierowcy w złych warunkach oświetleniowych.\n- Wewnętrzne przegrody udowej pokryte są ergonomicznie stożkowego pianki PE komfortu dla najwyższej komfort jazdy.\n- Regulowany pas i bezpieczne zapięcie haka na przytulnym, wcięty w talii.\n- Buty zapinane na zamek rozszerzona wstawki zapewniają szczelność wokół kostki i ułatwiają montaż i demontaż.\n- Zewnętrzna płaska kieszeń.\nW tym momencie, Alpinestars Stella AST 1 Waterproof jest dostępny w najlepszej cenie i jest idealny dla twojej aktywności. W motardinn, można znaleźć inne produkty, które uzupełniają ten produkt w naszym katalogu Odzież damska i w kategorii Spodnie. Posiadamy szeroki wybór Spodnie dostosowanych do potrzeb klientów, które będą twoją inspiracją do uprawiania sportu każdego dnia.\nCechy Alpinestars Stella AST 1 Waterproof\nŚwietny produkt, przyjechałem bez problemów wcześnie. Musiałem zarządzania zmianami i wszystkie wielkie bieganie!


Investa przedłuża umowę z SEGRO\nInvesta przedłuża umowę z SEGRO\nSpółka Investa, dystrybutor stali nierdzewnej i aluminium, podjęła decyzję o kontynuowaniu działalności w SEGRO Logistics Park Stryków. To kolejna firma, która w ostatnim czasie postanowiła przedłużyć umowę najmu z SEGRO, wiodącym właścicielem, zarządcą i deweloperem nowoczesnych powierzchni magazynowych i produkcyjnych.\nWspółpraca Investy i SEGRO z powodzeniem trwa już od wielu lat. Spółka, jako jedna z pierwszych w Polsce, zdecydowała się na utworzenie swojej bazy magazynowej w Strykowie pod Łodzią. W efekcie dynamicznego rozwoju firmy, stopniowo zwiększała ona wynajmowaną powierzchnię do 29 900 m2. Obecnie na terenie Segro Logistics Park Stryków mieści się główne centrum dystrybucyjne przedsiębiorstwa.\n– Wieloletnia współpraca z SEGRO przyczyniła się do dynamicznego rozwoju naszej firmy. Dzięki elastycznemu podejściu dewelopera i zarządcy nieruchomości, udało się zabezpieczyć możliwość stabilnego wzrostu naszego przedsiębiorstwa w Polsce i w regionie. Wpływ na to miała również dogodna lokalizacja SEGRO Logistics Park Stryków, umiejscowionego na styku dwóch autostrad, z dostępem do doskonałej infrastruktury drogowej – podkreśla Maciej Suska, Dyrektor Metal Centrum Investa.\nInvesta istnieje na polskim rynku od 1989 roku. W ciągu trzydziestu lat firma osiągnęła pozycję wiodącego przedstawiciela branży hutniczej, oferując szeroki zakres usług i produktów, obejmujących ponad 4 tysiące pozycji asortymentowych. Poza głównym centrum dystrybucyjnym przedsiębiorstwa, które znajduje się w Strykowie, spółka posiada również siedzibę w Pruszczu Gdańskim oraz 6 centrów serwisowych na terenie całego kraju. Firma zatrudnia niemal 600 pracowników.\n– Investa to jeden z najdłużej współpracujących z nami klientów. Kooperacja w oparciu o wzajemne poszanowanie, lojalność i wsparcie w trudnym dla gospodarki czasie składają się na całościowy obraz tego, jak bardzo cenimy się wzajemnie jako partnerzy w biznesie – zauważa Waldemar Witczak, Dyrektor Regionalny SEGRO.\nSEGRO Logistics Park Stryków to w tej chwili ponad 300 tys. m2, a docelowo nawet 400 tys. m2 nowoczesnej przestrzeni produkcyjno-magazynowej. Park położony jest w bliskiej odległości od skrzyżowania autostrady A1 z autostradą A2, stanowiąc doskonały hub dystrybucyjny dla całej Europy Środkowo-Wschodniej. Wszystkie nowopowstające na terenie parku obiekty objęte są ekologiczną certyfikacją BREEAM. Dzięki efektywnej współpracy dewelopera z Łódzką Specjalną Strefą Ekonomiczną, SEGRO Logistics Park Stryków umożliwia klientom prowadzenie działalności na preferencyjnych warunkach.


Przewodnik turystyczny. Zamki w Polsce w.4 - Węgrzyn Maciej - 32.50 zł. - Tezeusz.pl\nPrzewodnik turystyczny. Zamki w Polsce w.4\nZamki, warownie, twierdze niemi świadkowie ponadtysiącletniej historii państwa polskiego. Siedziby królewskie, książęce, biskupie oraz rycerskie to perły architektury gotyckiej i renesansowej. Często leżą na niedostępnych wzgórzach lub też na nizinnych równinach, wśród bagien i rzek. Niejednokrotnie zrujnowane, a mimo to nadal zachwycające swoją dostojnością i intrygujące legendami\nAutor książki zaprasza w podróż szlakiem warowni i zamków Polski. W przewodniku znajdziesz opisy niemal 300 takich budowli nie tylko tych powszechnie znanych i odwiedzanych, jak Wawel czy Malbork, ale także tych leżących z dala od turystycznych uczęszczanych tras i czekających na to, by odkryć ich uroki. Podziel pasję autora i wyruszaj, aby poznać te obiekty, które są naszą dumą.\nRok wydania: 2018 Wydawnictwo: RM Stan: NowaRodzaj okładki: Inna Wymiar: 14x20cm Ilość stron: 224 Waga: 0.5 kg EAN: 9788377739310


2,3 mld zł sprzedaży kredytowej i 30 tys. nowych rachunków bieżących w Idea Banku w I kwartale 2018 r. - Inwestycje.pl\nPoprzedni artykuł Zarząd PHN będzie rekomendował wypłatę dywidendy za 2017 rok Następny artykuł Plast-Box mocny w eksporcie\n2,3 mld zł sprzedaży kredytowej i 30 tys. nowych rachunków bieżących w Idea Banku w I kwartale 2018 r.\n15.05.2018 08:09 Firma\nZysk netto Grupy Idea Bank, bez uwzględnienia jednorazowej opłaty na Fundusz Restrukturyzacji BFG, wzrósł w I kwartale 2018 roku o 15% w porównaniu do IV kwartału 2017 roku.\nDochody netto z działalności bankowej były wyższe o 8% niż w ostatnim kwartale 2017 roku. Koszty działania grupy, bez podatku od aktywów oraz składek i wpłat na rzecz BFG i KNF, pozostały na poziomie zbliżonym do poprzedniego kwartału. Obciążenia regulacyjne w I kwartale 2018 roku wzrosły do 31,8 mln zł (vs. 15,9 mln zł w IV kwartale 2017 roku).\nCałkowita sprzedaż kredytowa Grupy Idea Bank w I kwartale wyniosła 2,3 mld zł. Bank pozyskał ponad 30 tysięcy nowych klientów z aktywnymi rachunkami bieżącymi. Liczba nowych rachunków firmowych wzrosła do 10 tys. (+17% kw./kw.), a rachunków osób fizycznych do 20 tys. (+55% kw./kw.)\nWśród spółek najbardziej dynamiczny wzrost zanotowała sprzedaż usług księgowych, która była o 15% wyższa niż w IV kwartale 2017 roku, sprzedaż faktoringu i leasingu ukształtowała się na poziomie zbliżonym do ostatniego kwartału 2017 roku.\nZe względu na zaprzestanie konsolidacji Idea Getin Leasing SA w sprawozdaniu finansowym Grupy Idea Bank w III kwartale 2017 roku, wyniki I kwartału 2018 roku są odnoszone do IV kwartału 2017 roku.\n- Zgodnie z zapowiedziami grupa utrzymuje sprzedaż produktów kredytowych na poziomie powyżej 2 mld zł kwartalnie. Jednocześnie intensywnie pracujemy nad ofertą transakcyjną, pogłębiającą relację klienta z bankiem. Po wdrożeniu nowego podejścia do oceny ryzyka kredytowego, bank obserwuje poprawę jakości nowo udzielanych kredytów - mówi Tobiasz Bury, prezes Idea Banku.\nPortfel kredytowy Grupy Idea Bank przekroczył 16,5 mld zł na koniec I kwartału 2018 roku, przy rosnącym udziale leasingu (wzrost o 5% w stosunku do IV kwartału 2017 roku) i faktoringu (zwyżka o 2%). Koszt ryzyka, wynoszący dla całego portfela 1,4%, był w I kwartale 2018 roku poniżej poziomu z 2017 roku (1,9%).\nSpadek wyniku odsetkowego grupy, ze 143 mln zł w IV kwartale 2017 roku do 138 mln zł w I kwartale 2018 roku, tj. o -3% kw./kw., związany był z rosnącym kosztem finansowania, a został zrównoważony wzrostem wyniku prowizyjnego, na który złożyły się głównie przychody z tytułu opłat i prowizji z działalności bankowej.\nSuma bilansowa Grupy wyniosła na koniec marca 23,8 mld zł. Bank oraz Grupa wykazują bezpieczne poziomy wskaźników adekwatności kapitałowej. Łączny współczynnik kapitałowy na koniec I kwartału 2018 roku wyniósł 13,4%, a współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 był równy 11,7%.\n- Realizując nową strategię, Idea Bank równoważy apetyt na ryzyko. Wdrożyliśmy nowe modele scoringowe, pozwalające na efektywniejszą ocenę ryzyka kredytowego klientów. Wprowadziliśmy nową ofertę kredytową z cenami dostosowanymi do profilu ryzyka klientów. W kolejnych kwartałach będziemy nadal zmieniać strukturę sprzedaży kredytowej na korzyść klientów o lepszym profilu ryzyka - podsumowuje Tobiasz Bury, prezes Idea Banku. Działania podejmowane w I kwartale 2018 roku wpisują się w „Kierunki rozwoju na lata 2018-2020”, ogłoszone przez Idea Bank w marcu 2018 roku.\nIdea Bank jako pierwszy bank w Polsce otworzył w 2015 roku placówki Idea Hub łączące usługi bankowe z przestrzenią coworkingową. W I kwartale 2018 roku centra coworkingowe Idea Hub odwiedziło ponad 5,5 tys. klientów banku. W tym czasie zorganizowano także 26 warsztatów dla przedsiębiorców, z których skorzystało ponad 300 właścicieli małych firm z całej Polski. Ponadto, stworzone z myślą o przedsiębiorcach Mobilne Wpłatomaty pierwszy raz od początku trwania projektu zebrały 300 mln zł w przeciągu trzech miesięcy. Średnia wpłata w Mobilnych Wpłatomatach w marcu 2018 wyniosła natomiast rekordowe 13,3 tys. zł.


Volkswagen uruchomił w Polsce specjalny serwis. Masz taki samochód? - Dziennik.pl\nVolkswagen uruchomił w Polsce specjalny serwis. Masz taki samochód?\n6 października 2015, 13:44 Ten tekst przeczytasz w mniej niż minutę\nVolkswagen poinformował, że kierowcy mogą w internecie sprawdzić, które samochody z silnikami Diesla EA 189 zostaną objęte akcją serwisową.\nNiemiecki producent udostępnił na swojej stronie internetowej specjalne narzędzie działające online, dzięki któremu każdy kierowca użytkujący volkswagena z silnikiem Diesla będzie mógł sprawdzić, czy w przypadku jego pojazdu zachodzi konieczność skorygowania programu sterującego.\nW przygotowanej zakładce pod adresem www.volkswagen.pl, kierowca po wpisaniu numeru nadwozia swojego samochodu otrzyma informację, czy sprawa dotyczy jego pojazdu czy nie. W serwisie znajdują się ponadto dodatkowe informacje, a także pytania i odpowiedzi dotyczące tego tematu.\nVolkswagen zapewnia, że wszystkie samochody, także przed ewentualnym poddaniem akcji serwisowej, są technicznie sprawne i bezpieczne.\nWiadomo, że w październiku VW i pozostałe marki koncernu mające związek z tą sprawą przedstawią odpowiednim instytucjom rozwiązania techniczne oraz kroki, które podejmą. Właściciele pojazdów zostaną o nich poinformowani w najbliższych tygodniach i miesiącach.\nserwis oprogramowanie silnik EA 189 volkswagen EA189 silnik Diesla\nToyota wzywa do serwisu 6,5 miliona samochodów\nMasz taki samochód? Volkswagen wzywa 8,5 mln aut do naprawy przez silnik\nNie upilnowali! Nowe auto z Polski przyłapane i... pierwsza stłuczka. Na wideo widać ZDERZENIE


a dużej ilości pieniędzy. Radca prawny to nie to samo co prawnik katowice, który posiada odpowiednią renomę i wspaniałą kancelarię. Prawda jest niestety taka, że nie\nKażdy absolwent prawa z całą pewnością chce pracować w zawodzie. Jest to przecież zawód prestiżowy, który daje możliwość zarobienia dużej ilości pieniędzy. Radca prawny to nie to samo co prawnik katowice, który posiada odpowiednią renomę i wspaniałą kancelarię. Prawda jest niestety taka, że nie\nStrojenie wnętrz- najlepszy etapCiekawe infromacje o tym jak cyklinować parkietJak dbać o skórę w orientalny sposóbOgólnie o odzieży medycznejO zewnętrznej reklamie ogólniePlaża, piasek lato i kosze plażoweO reklamach i billboardachO nagrzewnicach - kilka ważnych informacjiParę słów o przemiennikach częstotliwościStrony www dla biznesu - czy wartoBezpieczne dachowanie w symulatorzeDlaczego warto mieć tarasPlumber for water problems in bathroomBasic knowledge to properly take care of your automobileLato, upały - klimatyzacjaPoradnik dla pacjenta - o nowoczesnej stomatologiiSamochód i jego części zamienneO czystych i brudnych dywanachOgrodnictwo jako pasjaTopowe fakty o transformatorzeNowoczesne miasto bez taksówek? Nie może byćAdres dla twojej firmy - o wirtualnym biurze6 Faktów, Które Zmienią Wszystko Co Myślałeś O Tym Jak kupić fotowoltaikęTłumacz BułgarskiegoWybór zegarkaPlumbing and plumbers - some basics Om tannlegebes?k Jak znaleźć dobrego prawnik?Odżywki crossfit i nie tylkoDom opieki jako ostatni ratunek


Sprawdź prawne gdańsk październik 2021 − news-torun.pl\n24.10.2021, 08:55 0 komentarzy\nWarto zasięgnąć profesjonalnej porady, jeśli mamy do czynienia z prawem cywilnym, spadkowym lub też karnym. Kancelaria adwokacka jest miejscem, w którym z pewnością można uzyskać odpowiednią pomoc. To właśnie tutaj znajdziemy wszystkie niezbędne informacje dotyczące obecnej sytuacji prawnej. Dzięki fachowej poradzie oraz doświadczeniu adwokata, zdobędziemy wiedzę związaną z zagadnieniem, które nas dotyczy. Nie ma znaczenia czy jest to sprawa o rozwód, podział spadku, odszkodowanie lub obrona w postępowaniu sądowym, Klienci uzyskają odpowiednią poradę prawną, natomiast dzięki wieloletniej praktyce adwokat postara się znaleźć adekwatne rozwiązanie. Na poradę mogą liczyć zarówno osoby indywidualne, ale również podmioty gospodarcze poszukujące doradztwa prawnego związanego z tworzeniem umów oraz obrotu gospodarczego . Kancelaria podejmuje się świadczeń prawnych w zakresie różnorodnych gałęzi prawa oraz zajmie się sprawami administracyjnymi. kancelaria gdansk https ://2021-kancelaria-prawna-gdansk.icu .\nDzięki perfekcyjnej znajomości prawa obowiązującego w Polsce, adwokat może udzielić porady również i Polakom nie mieszkającym na stałe w kraju. Kancelaria prawna stara się stosownie zarządzać posiadanym zapleczem personalnym, w taki sposób, żeby wymagane czynności prawne mogły być poprowadzone szybko i sprawnie. Prawo jest zawiłą i skomplikowaną dziedziną, dlatego ciągłe podnoszenie kwalifikacji oraz przyswajanie wprowadzanych zmian jest gwarancją tego, że kancelaria prawna może zaoferować swoim Klientom najbardziej adekwatną pomoc.\nOgromne znaczenie posiada również tajemnica adwokacka, ponieważ osoby pracujące w kancelarii przywiązują szczególną uwagę do poufności danych każdego z Klientów. Dzięki właściwemu przechowywaniu oraz procedurom niszczenia, materiały związane ze sprawą Klienta z pewnością nie znajdą się w niepowołanych rękach. Współpracę mogą nawiązać doradcy podatkowi, tłumacze, notariusze, a także specjaliści zajmującymi się takimi dziedzinami, w których niezbędne są porady prawne. Dzięki doświadczeniu oraz odpowiedniej wiedzy zdobywanej przez wiele lat praktyki, dobra kancelaria adwokacka będzie mogła skutecznie wspierać każdego ze swoich Klientów.


Polityka prywatności - sklep.gamawitczak.pl\nNiniejsza Polityka Prywatności informuje o sposobach ochrony danych osobowych osób korzystających z serwisu internetowego (dalej: Użytkownicy), znajdującego się pod adresem elektronicznym gamawitczak.pl (dalej: Serwis).\nAdministratorem danych osobowych Użytkowników jest Gama Witczak Krystyna Witczak z siedzibą w Częstochowie przy ul. Jasnogórskiej 13 ; 42-200 Częstochowa wpisaną do rejestru przedsiębiorców pod numerem: NIP: PL 949-129-85-44, regon ....., właściciel Serwisu, zwany dalej „Administratorem”.\n1) Sklepu internetowego – wszelkie dane podane przez Użytkownika w formularzu rejestracyjnym lub zamówienia będą przetwarzane przez Administratora wyłącznie w celu realizacji umowy sprzedaży zawartej zgodnie z Regulaminem, w tym w celu dostarczenia zamówionych towarów.\n4) Wszelkich zmian w zakresie swoich danych osobowych Użytkownik może dokonać poprzez przesłanie właściwego oświadczenia woli na adres markteing@gamawitczak.pl (pkt. 1)\nAdministrator oświadcza, że przetwarza dane osobowe Użytkowników zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych oraz, że stosuje środki techniczne i organizacyjne zapewniające ochronę przetwarzanych danych odpowiednią do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną, a w szczególności zabezpiecza dane osobowe Użytkowników przed udostępnieniem ich osobom nieupoważnionym, utratą czy uszkodzeniem


Tanie loty Wolfsburg | Tickets.pl\nTanie loty Wolfsburg\nBilety lotnicze > Niemcy > Wolfsburg\nBilety lotnicze do Wolfsburg (ZQU)\nZarezerwuj najtańsze bilety lotnicze online do Wolfsburg. Za pomocą usługi wyszukiwania biletów lotniczych Tickets.pl bez problemu znajdziesz najlepszą ofertę i możesz w prosty sposób kupić bilety lotnicze z Wolfsburg. Musisz tylko określić kierunek lotu, datę, liczbę dorosłych pasażerów i dzieci. Następnie system zaoferuje wszystkie możliwe opcje zakupu biletów lotniczych z Morristown.\nNa naszej stronie internetowej możesz zawsze sprawdzić aktualny rozkład lotów do Wolfsburg, Niemcy z dowolnego lotniska na świecie, znaleźć zniżki, promocje, oferty last minute w zaciszu własnego domu i zarezerwować bilet na potrzebny lot.\nIle kosztuje bilet na samolot do Wolfsburg\nCeny przelotów do Wolfsburg z Morristown zależą od dnia, miesiąca i godziny wylotu, a także od linii lotniczej. Porównujemy koszty bezpośrednich lotów i lotów z przesiadką w 750 liniach lotniczych. Użyj wyszukiwania biletów, aby sprawdzić ceny i daty wylotu z Twojego miasta.\nUnikalny identyfikator Twojej sesji. Wykorzystaj go w wyniku jakichkolwiek trudności podczas korzystania z portalu: 2310088979


ŚWIETLICA CZYNNA JEST OD PONIEDZIAŁKU DO PIĄTKU W GODZINACH: 7.00-17.00\nmgr Anna Nogowska\nmgr Renata Benkowska - Tuszyńska\nmgr Kamila Pokorowska\nŚwietlica szkolna jest placówką wychowania pozalekcyjnego przeznaczoną dla dzieci z kl. I-III .\nDziałalność świetlicy realizowana jest od poniedziałku do piątku w godz. 7-17.00 w grupach przez dwie dyplomowane wychowawczynie p. Renatę Benkowską –Tuszyńską i p. Annę Nogowską oraz p. Annę Ratajską i p. Kamilę Pokorowską.\nŚwietlica bierze również udział w organizacji dożywiania uczniów w stołówce szkolnej.\nØ zapewnienie zorganizowanej opieki wychowawczej;\nØ integracja najmłodszej społeczności;\nØ zapewnienie warunków do odpoczynku i relaksu;\nØ umożliwienie działalności kreatywnej;\nØ pomoc w przezwyciężaniu trudności w adaptacji w nowych warunkach środowiskowych;\nØ zapewnienie warunków do odrabiania zadań domowych po skończonych lekcjach .\nØ gry i zabawy integracyjne;\nØ gry planszowe i stolikowe;\nØ pogadanki tematyczne;\nØ głośne czytanie bajek, baśni i opowiadań;\nØ wideo filmy;\nØ słuchanie muzyki relaksacyjnej;\nØ zajęcia plastyczno-techniczne : dekoracja sali, stołówki, wykonywanie rysunków tematycznych , uczestniczenie w międzyszkolnych konkursach plastycznych;\nØ zajęcia ruchowe przy muzyce relaksacyjnej;\nØ organizacja akcji charytatywnych dla Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w Sopocie z okazji Miesiąca Dobroci dla Zwierząt (październik): zbieranie wolnych datków do skarbonki, karmy dla psów i kotów oraz koców na zimę;\nØ w zakresie aktywnego wypoczynku i rekreacji uczniowie uczestniczą w spacerach wzdłuż Skarpy Sopockiej, Parku Północnego oraz Południowego poznając tym samym najbardziej urokliwe zakątki swojego miasta (w ten sposób oprócz pogadanek tematycznych, oglądania albumów i zdjęć o Sopocie realizowana jest ścieżka regionalna pod hasłem „Moja mała ojczyzna”)\nØ gry i zabawy z wykorzystaniem sprzętu sportowego na boisku szkolnym, patio lub na Placu Mancowym w Parku Północnym.\nŚwietlica współpracuje z wychowawcami, z pedagogiem szkolnym, biblioteką szkolną, z rodzicami uczniów wymagających szczególnej opieki, ze służbą zdrowia, Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddz. w Sopocie oraz ze Schroniskiem dla Bezdomnych Zwierząt.\nDnia 30.05.2016 r. odbyło się podsumowanie Konkursu Plastycznego w ramach XXV PRZEGLADU TWORCZOSCI DZIECIECEJ I MLODZIEZOWEJ w MDK.\nZ prac, które wykonały dzieci w świetlicy szkolnej zakwalifikowała się praca plastyczna nt. Sopot- stolicą letnich sportów - Stasia Komorowskiego, który zajął w kategorii kl. I-III SP drugie miejsce. Gratulacje!\nOpracowała : Renata Benkowska-Tuszynska


Giełda Transportowa w kategorii Przetargi\nOcena: 0.0 4.9/10 (19 głosów)\nFirma TimoCom to długoletni i znany dostawca giełdy ofert transportowych TC Truck&Cargo®. Od ponad 15 lat to przedsiębiorstwo z Niemiec buduje relacje wzajemnego zaufania z ponad 85 000 swoich użytkowników z całej Europy, dla których Giełda Transportowa TC Truck&Cargo® jest programem wspomagającym ich codzienną pracę na rynku TSL. Doświadczenie, bezpieczeństwo, zaufanie i setki tysięcy ofert od bezpośrednich oferentów, to coś co zbliża wszystkich do programu jakim jest Giełda Spedycyjna. Korzyści dla obu stron są widoczne i wymierne. Ci, którzy pracują z TC Truck&Cargo® od samego początku mogli obserwować jak Giełda Transportowa TimoCom stawała się liderem w branży. Ci, którzy dołączyli do programu niedawno mogą czerpać z wcześniejszych doświadczeń i wypracowanych standardów. Wpływ na to ma przede wszystkim wsłuchiwanie się w potrzeby użytkowników. TimoCom i jego Giełda Transportowa TC Truck&Cargo® to światowa czołówka wśród rozwiązań internetowych dla biznesu transportowego.\n, wolne ładunki, transport, giełda spedycyjna, giełda transportowa, platforma przetargowa, giełda ładunków\nPodlinkuj stronę timocom.pl:\nAmbiens sp. z o. o. to jedna z czołowych polskich firm, oferująca kompleksowe doradztwo środowiskowe dla przedsiębiorstw z sektora energetyki wiatrowej oraz telekomunikacji mobilnej na terenie całego kraju. Ambiens świadczy kompleksową obsługę środow...\nW przypadku ubezpieczeń zawodowych w naszym punkcie w Nysie ubezpieczeniem objęte są także odpowiedzialność cywilna architektów tudzież inżynierów budownictwa związane ze szkodami wyrządzonymi w trakcie wykonywania wykonanych samodzielnych działań te...\nSzybkie chwilówki internetowe na dowód »\nProsta procedura rejestracji internetowej zapewni tobie szybki przypływ dodatkowej gotówki bez wychodzenia z domu. Całkowicie zdalna rejestracja i wnioskowanie umożliwiają ubieganie się o chwilówkę online na dowód bez potrzeby przedstawiania jakichko...\nBardzo ważnym czynnikiem wpływającym na prestiż i jakość oferowanych usług w salonach fryzjerskich jest ich wyposażenie. Wybór odpowiedniego sprzętu i mebli jest zadaniem bardzo trudnym, a jednocześnie ma ogromny wpływ na poziom świadczonych usług. W...


Bezpieczeństwo użytkowania maszyn do obróbki drewna - "Solidarność" przy Państwowej Inspekcji Pracy\nAktualności BHP Prawo pracy\nPosted on 2022-04-19 2022-04-22 Author Grzegorz Kudliński\tMożliwość komentowania Bezpieczeństwo użytkowania maszyn do obróbki drewna została wyłączona\nBezpieczeństwo użytkowania maszyn do obróbki drewna to temat dotyczący jednej z najbardziej rozbudowanych branż przemysłowych w Polsce. Sam temat związany z BHP był tez poruszany w świetnym artykule dostępnym tutaj: https://solidarnoscpip.org.pl/partycypacja-pracownicza-w-obszarze-bhp/\nOgólnie pojęta branża przemysłu drzewnego, zatrudniająca tysiące pracowników, jest w Polsce jedną z najbardziej rozbudowanych branż przemysłowych. Do branży tej można zaliczyć przede wszystkim: tartaki, zakłady produkcji opakowań drewnianych, zakłady produkujące drewniane materiały budowlane i ciesielskie, produkcję okien i drzwi drewnianych, zakłady produkcji płyt meblowych, podłóg oraz produkcję mebli. Proste maszyny do obróbki drewna, a w szczególności różnego rodzaju pilarki można spotkać również w innych branżach np. w budownictwie czy rolnictwie.\nMaszyny używane w przemyśle drzewnym są szczególnie narażone na pogorszenie stanu technicznego, w związku z obróbką drewna będącego materiałem niejednorodnym, często żywicznym, powodującym powstawanie pyłu, mogącym zawierać ciała obce, a ponadto w związku z obróbką płyt meblowych zawierających utwardzone kleje, farby, lakiery oraz z faktem obróbki materiałów o dużej masie i gabarytach. Użytkowanie maszyn do obróbki drewna wiąże się z częstymi zagrożeniami wypadkowymi, m.in. uderzeniem w wyniku odrzutu obrabianego materiału, kontaktem z ruchomymi elementami maszyn, w tym wirującymi narzędziami, możliwością pochwycenia, zmiażdżenia czy obcięcia kończyn. Najczęściej zagrożenia występują podczas obsługi maszyn z ręcznym podawaniem materiału. Zapewnienie bezpiecznej obsługi maszyn do obróbki drewna wymaga kompleksowego podejścia do kwestii bezpieczeństwa, na które w szczególności składać będą się: przygotowanie pracowników do pracy poprzez ich przeszkolenie oraz zapewnienie szczegółowych instrukcji z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, dokonanie rzetelnej oceny ryzyka zawodowego, wyposażanie stanowisk pracy w maszyny bezpieczne, spełniające wymagania przepisów z zakresu BHP, prowadzenie systematycznych kontroli maszyn oraz ich konserwacji i remontów celem utrzymania sprawności technicznej i najwyższego poziomu bezpieczeństwa.\nZdjęcie – Autor_ Grzegorz Kudliński – Bezpieczeństwo użytkowania maszyn do obróbki drewna – oznakowanie maszyny\nSzkolenie operatorów i innych pracowników\nBezpieczna obsługa maszyn wymaga świadomości pracowników co do właściwej metodyki wykonywania pracy z ich użyciem. Ogromna różnorodność użytkowanych maszyn do obróbki drewna, ich rodzajów i typów wymaga każdorazowego, szczegółowego zapoznania z daną obrabiarką, nie pomijając w tym także doświadczonych zawodowo pracowników. Nawet pozornie podobne maszyny tego samego rodzaju mogą pod względem bezpieczeństwa różnić się istotnie, zależnie od producenta czy typu, pod względem zastosowanych urządzeń ochronnych, rozmieszczenia i funkcjonowania elementów sterowniczych, mających wpływ na bezpieczeństwo pracowników. Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie.\nPracodawca podejmuje niezbędne działania, aby pracownicy:\nPracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko, a także informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami. Niestety, często dokonanie oceny ryzyka zawodowego kończy się zakupem gotowego dokumentu, np. oceny ryzyka zawodowego na stanowisku stolarza czy operatora maszyn stolarskich, bez uwzględnienia faktycznie wykonywanych prac, stosowanych maszyn do obróbki drewna, ich rodzaju, stanu technicznego. Dokumentacje te są sporządzane bez konsultacji z pracownikami wykonującymi prace na tych stanowiskach czy też z osobą pełniącą funkcję technologa znającego procesy technologiczne, w tym znającego rodzaje prac, przy których maszyny będą stosowane, rodzaje materiałów przeznaczonych do obróbki z ich użyciem.\nAutor zdjęcia – Grzegorz Kudliński – Bezpieczeństwo użytkowania maszyn do obróbki drewna – drewno na składzie\nPracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy. Pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące m.in. obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych.\nInstrukcje powinny zawierać co najmniej informacje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie:\n• warunków użytkowania maszyn,\n• występowania możliwych do przewidzenia sytuacji nietypowych,\nInstrukcje powinny być zrozumiałe dla pracowników, których dotyczą. Pracodawca powinien informować pracowników o zagrożeniach związanych z maszynami znajdującymi się w miejscu pracy lub jego otoczeniu oraz wszelkich zmianach w nich wprowadzonych w takim zakresie, w jakim zmiany te mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo maszyn, nawet gdy pracownicy bezpośrednio ich nie użytkują.\nNależy zwrócić szczególną uwagę, aby udostępniane instrukcje z zakresu bezpieczeństwa użytkowania maszyn były szczegółowe i dotyczyły faktycznie stosowanych maszyn, brały pod uwagę stosowane dodatkowe oprzyrządowanie, wykonywane operacje technologiczne, obrabiane materiały. Szeroko dostępne w sprzedaży gotowe instrukcje BHP są bardzo ogólnikowe, dotyczą wyłącznie najprostszych rodzajów maszyn i same często powołują się na konieczność zapoznania z instrukcją szczegółową dla danej maszyny. W praktyce ich przydatność jest wątpliwa i nie służą one podniesieniu bezpieczeństwa pracowników, a jedynie stwarzają pozory spełnienia wymogu udostępnienia pracownikowi informacji i wskazówek bezpieczeństwa.\nZdjęcie_ Autor_ Grzegorz Kudliński – Bezpieczeństwo użytkowania maszyn do obróbki drewna – oznaczenie\nWymagania ogólne dla maszyn\nPrzepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy określają m.in. ogólne wymagania bezpieczeństwa przy obsłudze maszyn i innych urządzeń technicznych bez względu na ich przeznaczenie. Przepisy te odnoszą się do wymagań stawianych elementom sterowniczym, w szczególności elementom odpowiedzialnym za zatrzymywanie, urządzeń zatrzymywania awaryjnego, sygnalizacji ostrzegawczej i alarmowej dla maszyn obsługiwanych zespołowo lub wielostanowiskowych. Zgodnie z tymi przepisami elementy ruchome i inne części maszyn, które w razie zetknięcia się z nimi stwarzają zagrożenie, powinny być do wysokości co najmniej 2,5 m od poziomu podłogi (podestu) stanowiska pracy osłonięte lub zaopatrzone w inne skuteczne urządzenia ochronne, z wyjątkiem przypadków, gdy spełnienie tych wymagań nie jest możliwe ze względu na funkcję maszyny. Osłony stosowane na maszynach powinny uniemożliwiać bezpośredni dostęp do strefy niebezpiecznej. Osłony niepełne (wykonane z siatki, blachy perforowanej, prętów, itp.) powinny znajdować się w takiej odległości od elementów niebezpiecznych, aby przy danej wielkości i kształcie otworów nie było możliwe bezpośrednie dotknięcie tych elementów. Określono tam ogólne wymagania dla urządzeń ochronnych stosowanych przy maszynach oraz wskazano wymagania dla konstrukcji urządzeń ochronnych maszyn szczególnie niebezpiecznych.\nWymagania minimalne dla maszyn\nPracodawca dopuszczający pracowników do pracy przy obsłudze maszyn do obróbki drewna powinien zapewnić spełnienie przez nie minimalnych wymagań bezpieczeństwa określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. Wymagania te dotyczą m.in.: elementów sterowniczych, ich widoczności, identyfikacji, oznakowania, pierwszeństwa układów zatrzymania przed układami do uruchamiania maszyny, uruchamiania maszyn wyłącznie przez celowe zadziałania na przeznaczony do tego celu układ sterowania, elementów zatrzymania awaryjnego, stosowania sygnałów bezpieczeństwa, a także stosowania osłon i innych urządzeń ochronnych które:\n• powinny mieć mocną (trwałą) konstrukcję;\n• nie mogą stwarzać zagrożenia;\n• nie mogą być łatwo usuwane lub wyłączane ze stosowania;\n• powinny być usytuowane w odpowiedniej odległości od strefy zagrożenia;\n• nie powinny ograniczać pola widzenia cyklu pracy urządzenia;\n• powinny umożliwiać wykonywanie czynności mających na celu zamocowanie lub wymianę części oraz umożliwiać wykonywanie czynności konserwacyjnych, pozostawiając jedynie ograniczony dostęp do obszaru, gdzie praca ma być wykonywana, w miarę możliwości bez zdejmowania osłon i urządzeń zabezpieczających;\n• powinny ograniczać dostęp tylko do niebezpiecznej strefy pracy maszyny.\nPomimo już prawie 20 lat obowiązywania tego rozporządzenia ciągle możemy spotkać maszyny, które nie zostały dotąd dostosowane do minimalnych wymagań bezpieczeństwa dotyczących maszyn.\nWymagania szczególne dla maszyn\nWymagania bezpieczeństwa dla obrabiarek do drewna zostały również określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze obrabiarek do drewna. Wskazano tam m.in. szczególne wymagania dotyczące pilarek tarczowych, pilarek tarczowych wzdłużnych, jedno- i wielopiłowych górnowrzecionowych z posuwem zmechanizowanym, pilarek taśmowych, pilarek ramowych – traków, strugarek grubiarek i wyrówniarek, frezarek i dłutarek łańcuszkowych.\nJak można przeczytać we wstępie do Dyrektywy 2006/42/WE zwanej dyrektywą maszynową: „Sektor maszynowy jest ważną gałęzią przemysłu inżynieryjnego i stanowi jeden z przemysłowych filarów gospodarki Wspólnoty. Koszty społeczne dużej liczby wypadków powodowanych bezpośrednio przez użytkowanie maszyn można zmniejszyć przez projektowanie i wykonanie maszyn bezpiecznych z samego założenia oraz przez właściwe ich instalowanie i konserwację”. Wyposażenie stanowisk pracy w maszyny nowe, które oznakowano znakiem „CE” oraz do których sporządzono „Deklarację zgodności” zwiększa prawdopodobieństwo zakupu maszyny bezpiecznej, spełniającej wymagania zasadnicze. Szczególną uwagę zwrócić należy przy zakupie maszyn wyprodukowanych w krajach trzecich, nieobjętych prawodawstwem wspólnotowym. Decyzja o zakupie lub sprowadzeniu takiej maszyny, każdorazowo powinna być poprzedzona weryfikacją, czy jeżeli oznaczono ją oznakowaniem „CE” i dołączono „Deklarację zgodności”, nie jest to wyłącznie zabieg marketingowy nie mający nic wspólnego z gwarancją bezpieczeństwa i wprowadzający kupującego w błąd. Niedopuszczalne jest wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności określonych w odrębnych przepisach.\nBezpieczeństwo użytkowania maszyn – Kontrola maszyn\nW każdym przypadku użytkowanie maszyn do obróbki drewna, będzie z upływem czasu prowadziło do ich zużycia i pogorszenia stanu technicznego, w tym pogorszenia bezpieczeństwa użytkowania. Dlatego też niezbędna jest kontrola maszyn, zarówno bieżąca przez pracowników bezpośrednio obsługujących maszynę, jak i pracowników służby BHP lub osób wykonujących zadania tej służby, posiadających niezbędną wiedzę i doświadczenie w zakresie wymagań stawianych maszynom do obróbki drewna.\nPracodawca jest obowiązany zapewnić systematyczne kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych oraz ustalić sposoby rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania. W razie stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników, osoba kierująca pracownikami jest obowiązana do niezwłocznego wstrzymania prac i podjęcia działań w celu usunięcia tego zagrożenia.\nokresowej kontroli, a także badaniom przez jednostki zewnętrzne albo osoby upoważnione przez pracodawcę i posiadające odpowiednie kwalifikacje;\nspecjalnej kontroli, w przypadku możliwości pogorszenia bezpieczeństwa związanego z maszyną, a będącego wynikiem: prac modyfikacyjnych, zjawisk przyrodniczych, wydłużonego czasu postoju maszyny, niebezpiecznych uszkodzeń oraz wypadków przy pracy.\nWyniki kontroli, rejestruje się i przechowuje, do dyspozycji zainteresowanych organów, zwłaszcza nadzoru i kontroli warunków pracy, przez okres 5 lat od dnia zakończenia tych kontroli, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.\nAutor zdjęcia_ Grzegorz Kudliński – Bezpieczeństwo użytkowania maszyn do obróbki drewna – BHP\nUtrzymanie maszyn w odpowiednim stanie technicznym\nMaszyny i narzędzia oraz ich urządzenia ochronne powinny być utrzymywane w stanie sprawności technicznej i czystości zapewniającej ich użytkowanie bez szkody dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników oraz stosowane tylko w procesach i warunkach, do których są przeznaczone. O dostrzeżonych wadach lub uszkodzeniach maszyny pracownik powinien niezwłocznie zawiadomić przełożonego. Maszyny, których uszkodzenie stwierdzono w czasie pracy, powinny być niezwłocznie zatrzymane i wyłączone z zasilania energią. Wznowienie pracy maszyny bez usunięcia uszkodzenia jest niedopuszczalne. Maszyny niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie powinny być wycofane z użytkowania oraz wyraźnie oznakowane tablicami informacyjnymi i zabezpieczone w sposób uniemożliwiający ich uruchomienie.\nNaprawy obrabiarek powinny być wykonywane wyłącznie przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje i upoważnionych przez pracodawcę. Należy zwrócić szczególną uwagę, aby osoby dokonujące napraw posiadały wiedzę nie tylko w zakresie koniecznych czynności naprawczych, ale również świadomość wymagań bezpieczeństwa użytkowania maszyn. Zdarza się, że remonty maszyn w tym także wprowadzane modyfikacje powodują pojawienie się dodatkowych zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników.\nBezpieczeństwo użytkowania maszyn – Przepisy wykorzystane przy powstawaniu artykułu\nKorzystano z przepisów:\nustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1320 ze zmianami oraz z 2021 r. poz. 1162)\nrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami oraz z 2011 r. Nr 173, poz. 1034)\nrozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 ze zmianami z 2003 r. Nr 178, poz. 1745)\nrozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze obrabiarek do drewna (Dz. U. Nr 36, poz. 409)\nAutor artykułu i zdjęć: Grzegorz Kudliński, starszy inspektor pracy specjalista, OIP Poznań\nZdjęcie główne ilustrujące artykuł: Maciej Ziegler www.SukcesStudio.pl\nChcesz być na bieżąco – wpisz swój adres poniżej!\nTagged bezpieczeństwo pracy, bhp, Prawo pracy\nGrzegorz Kudliński, starszy inspektor pracy specjalista, OIP Poznań


SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA - PDF\nDownload "SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA"\n1 ZESZYTY NAUKOWE Krzysztof RÓŻANOWSKI 1 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA Streszczenie Pojęcie sztucznej inteligencji, mimo powszechności używania tego terminu, nie jest łatwe do zdefiniowania. Wynika to przede wszystkim z braku jasnej i precyzyjnej definicji samej inteligencji. Występuje cały szereg różnych prób jej zdefiniowania. Po raz pierwszy termin sztuczna inteligencja został zaproponowany i zdefiniowany w roku 1955 przez Johna McCarthy ego. Obecnie istnieją dwa podejścia do zagadnień sztucznej inteligencji. Podejście pierwsze, tzw. silna Sztuczna Inteligencja (strong AI) oraz podejście drugie słaba Sztuczna Inteligencja (weak AI). Zainteresowanie zagadnieniami AI (ang. artificial intelligence) wielu różnych ośrodków na świecie przyniosło konkretne rezultaty, które znalazły już praktyczne i powszechne zastosowania. Sztuczna inteligencja w ostatnich latach staje się coraz bardziej popularna i częściej stosowana. Szybki rozwój elektroniki oraz informatyki sprzyja rozwojowi tej dziedziny nauki. Inteligentne maszyny są potrzebne człowiekowi do tworzenia i odkrywania nowych zależności w świecie, więc AI zaczyna docierać w inne obszary nauki takie jak medycyna, ekonomia czy zarządzanie. Sztuczna inteligencja jest jednym z bardziej interesujących kierunków rozwoju informatyki, która pochłania olbrzymią ilość ludzkiego zapału oraz najnowocześniejszych osiągnięć techniki komputerowej. W zakres sztucznej inteligencji wchodzą algorytmy, heurystyka, algorytmy genetyczne, systemy ekspertowe, sztuczne sieci neuronowe oraz logika rozmyta. Perspektywa powstania inteligentnych maszyn mogących samodzielnie myśleć i podejmować decyzje, wprowadza niepokój wśród ludzi. Obecnie nie da się wykluczyć niebezpiecznego wykorzystania tej technologii mogącej prowadzić do katastrofy, tak jak ma to miejsce w przypadku energii atomowej. Wydaje się, iż obawy dotyczące znacznego ograniczenia znaczenia czynnika ludzkiego są bezpodstawne i dopóki nie będzie jakichkolwiek przesłanek, iż ludzie będą kiedykolwiek w stanie stworzyć nie tylko maszynę inteligentną, ale również posiadającą świadomość i własną osobowość - nieuzasadnione. Abstract The term artificial intelligence, despite its commonness, cannot be easily defined. It primarily results from the lack of clear and precise definition of intelligence itself. There were many different attempts of defining it. The term artificial intelligence was put forward and defined for the first time by John McCarthy in Currently, there are two approaches towards the issues related to 1 Dr inż. Krzysztof Różanowski jest wykładowcą w Warszawskiej Wyższej Szkole Informatyki. Pracuje też w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej. 109\n2 Krzysztof RÓŻANOWSKI artificial intelligence. The first approach, the so-called Strong AI (Artificial Intelligence), and the second approach Weak AI. The interest in AI issues of many different research centers all over the world has brought concrete results that are now practically and commonly applied. Nowadays, artificial intelligence is becoming more and more popular and applicable. The rapid development of electronics and computer science is conducive for the development of this discipline. Human beings need intelligent machines to create and discover new relationships in the world; therefore, AI starts to reach new disciplines such as medicine, economy or management. Artificial intelligence is one of the most interesting trends in the development of computer science, which absorbs great amount of human zeal and the most advanced achievements of computer engineering. Algorithms, heuristics, genetic algorithms, expert systems, artificial neural networks, and fuzzy logic come within the scope of artificial intelligence. The prospect of the emergence of intelligent machines, which could think and make decisions independently, worries people. Currently, the hazardous usage of this technology, which could lead to a catastrophe, cannot be ruled out. The same situation occurs when it comes to nuclear power. It seems that these worries concerning considerable limitation of the significance of the human factor are off base, and as long as there are not any premises that people would ever be able to create a machine which is not only intelligent, but also conscious and individual, such worries are also unjustified. 1. WPROWADZENIE Pojęcie sztucznej inteligencji, mimo powszechności używania tego terminu, nie jest łatwe do zdefiniowania. Wynika to przede wszystkim z braku jasnej i precyzyjnej definicji samej inteligencji. Występuje cały szereg różnych prób jej zdefiniowania. Według Stern a inteligencja to ogólna zdolność do adaptacji do nowych warunków i wykonywania nowych zadań. Spearman uważał, iż inteligencja to pewna umiejętność dostrzegania zależności i relacji, Ferguson zaś, iż jest to zdolność uczenia się. Inteligencja jest zdolnością do przetwarzania informacji na poziomie koncepcji mających znamiona abstrakcji. Jest pewną zdolnością do twórczego przetwarzania informacji, nie tylko mechanicznym jej przetwarzaniem. Pod koniec ubiegłego stulecia pojęcie to sprowadzano jedynie do posiadania zdolności intelektualnych. Współczesne postrzeganie inteligencji rozumiane jest jako zdolność do współdziałania ze zdolnościami kreowanymi w sferze emocjonalnej, motywacyjnej, czy też interpersonalnej ludzkiej psychiki . Po raz pierwszy termin sztuczna inteligencja został zaproponowany i zdefiniowany w roku 1955 przez Johna McCarthy ego. Dziś można znaleźć cały szereg różnych jej definicji: Sztuczna Inteligencja to dziedzina nauki, zajmująca się rozwiązywaniem problemów efektywnie niealgorytmizowalnych, w oparciu o modele wiedzy . 110\n3 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA Termin Artficial Intelligence, w skrócie AI, odnosi się do komputerów, które naśladują aspekty ludzkiego myślenia. Prosty kalkulator elektroniczny nie ma statusu AI. Ale maszyna, która może uczyć się na swych błędach, albo to może popisać się rozumowaniem, ma status AI. Między tymi skrajnościami, nie ma żadnej dokładnej linii podziału . to ekscytujące próby stworzenia myślących komputerów (...) maszyn z umysłami w pełnym tego słowa znaczeniu . Sztuczna Inteligencja to dziedzina badań, które to badania usiłują naśladować ludzką inteligencję w maszynie. Obszar AI zawiera systemy z bazą wiedzy, systemy ekspertowe, rozpoznawanie obrazów, automatyczną naukę, rozumienie języka naturalnego, robotykę i inne . Jest to nauka o czynnościach, które miałyby spowodować, że maszyny będą wykonywać funkcje, które aktualnie lepiej wykonuje człowiek . Dziedzina nauki próbująca wyjaśnić i emulować inteligentne zachowania za pomocą metod obliczeniowych . Prace nad metodami obliczeniowymi, które umożliwiałyby [maszynom] postrzeganie, wnioskowanie, działanie . Ogólnie rzecz ujmując, sztuczna inteligencja (ang. artificial intelligence, AI), to dział informatyki zajmujący się konstruowaniem maszyn i algorytmów, których działanie posiada znamiona inteligencji. Rozumie się przez to zdolność do samorzutnego przystosowywania się do zmiennych warunków, podejmowania skomplikowanych decyzji, uczenia się, rozumowania abstrakcyjnego, itp . Przedmiotem sztucznej inteligencji jest badanie i określanie reguł rządzących inteligentnymi zachowaniami człowieka i wykorzystanie ich w algorytmach i programach komputerowych potrafiących te zasady wykorzystywać. Przykładem takich rozwiązań są dość powszechnie stosowane programy do rozpoznawania tekstów, obrazów, dźwięków, translatory, dowodzenie twierdzeń logiki i matematyki, uczenie maszyn, gry symulacyjne . Obecnie istnieją dwa podejścia do zagadnień sztucznej inteligencji. Podejście pierwsze, tzw. silna Sztuczna Inteligencja (strong AI) oraz podejście drugie słaba Sztuczna Inteligencja (weak AI). Zwolennicy weak AI głoszą pogląd, iż komputer pozwala formułować i sprawdzać hipotezy dotyczące mózgu. Mózg dokonuje wielu 111\n4 Krzysztof RÓŻANOWSKI obliczeń i sposób, w jaki wrażenia zmysłowe są przetwarzane zanim nie powstanie w naszym umyśle wrażenie, jest do pewnego stopnia zrozumiały. Potrafimy nawet zaprojektować trójwymiarowe obrazki, pozornie składające się z chaotycznych kropek, wiedząc, jakie obliczenia wykonywane są przez układ wzrokowy.  Daje to w efekcie możliwość tworzenia całościowych modeli matematycznych analizowanych problemów i implementowanie ich w formie programów komputerowych, mających realizować konkretne cele. Zdecydowanie śmielsze twierdzenia dotyczą strong AI, gdzie odpowiednio zaprogramowany komputer byłby w istotny sposób równoważny mózgowi, a więc posiadałby elementy ludzkiej inteligencji. Możliwe jest, zatem tworzenie struktur i programów samouczących się, takich jak modele sieci neuronowych oraz opracowywania procedur rozwiązywania problemów poprzez uczenie takich programów, a następnie uzyskiwanie od nich odpowiedzi na pytania. Obecnie czołowymi ośrodkami, które biorą udział w badaniach nad Sztuczną Inteligencją są: Massachusetts Institute of Technology (MIT), Carnegie Mellon University (CMU), International Business Machines (IBM), Advanced Telecommunications Research (ATR), Institute for New Generation Computer Technology (ICOT projekt komputerów piątej generacji), Prywatne ośrodki: Fujitsu, Hitachi, NEC, Mitsubishi, Oki, Toshiba, Sony, Honda, Ośrodek Starlab z siedzibą w Brukseli (ośrodek zamknięty) . Zainteresowanie zagadnieniami AI wielu różnych ośrodków na świecie przyniosło konkretne rezultaty, które znalazły już praktyczne i powszechne zastosowania. Rozwiązania te dotyczą: Technologii opartych na logice rozmytej powszechnie stosowanych do np. sterowania przebiegiem procesów technologicznych w fabrykach w warunkach braku wszystkich danych. Systemów ekspertowych, czyli rozbudowanych baz danych z wszczepioną sztuczną inteligencją umożliwiającą zadawanie im pytań w języku naturalnym i uzyskiwanie w tym samym języku odpowiedzi. Systemy takie stosowane są już w farmacji i medycynie. Maszynowego tłumaczenia tekstów system SYSTRANS . Sieci neuronowych stosowana w aproksymacji i interpolacji, rozpoznawaniu i klasyfikacji wzorców, kompresji, predykcji, identyfikacji i sterowaniu oraz asocjacji. 112\n5 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA Eksploracji danych - omawia obszary, powiązanie z potrzebami informacyjnymi, pozyskiwaniem wiedzy, stosowane techniki analizy, oczekiwane rezultaty. Rozpoznawania optycznego stosowane są już programy rozpoznające osoby na podstawie zdjęcia twarzy lub rozpoznające automatycznie zadane obiekty na zdjęciach satelitarnych. Rozpoznawania mowy jako identyfikacja treści wypowiedzi i rozpoznawanie mówców, identyfikacja osób stosowane już powszechnie na skalę komercyjną. Rozpoznawania ręcznego pisma stosowane już masowo np. do automatycznego sortowania listów, oraz w elektronicznych notatnikach. Sztucznej twórczość istnieją programy automatycznie generujące krótkie formy poetyckie, komponujące, aranżujące i interpretujące utwory muzyczne, które są w stanie skutecznie zmylić nawet profesjonalnych artystów, w sensie, że nie rozpoznają oni tych utworów jako sztucznie wygenerowanych. Ekonomii - powszechnie stosuje się systemy automatycznie oceniające m.in. zdolność kredytową, profil najlepszych klientów, czy planujące kampanie medialne. Systemy te poddawane są wcześniej automatycznemu uczeniu na podstawie posiadanych danych (np. klientów banku, którzy regularnie spłacali kredyt i klientów, którzy mieli z tym problemy). Mimo olbrzymiego zainteresowania problematyką AI i angażowania olbrzymich środków na badania nadal istnieje bardzo duży obszar zamierzeń nie zrealizowanych. Nie udało się dotąd osiągnąć, mimo wielu wysiłków: Programu, który skutecznie potrafiłby naśladować ludzką konwersację. Są programy udające konwersowanie tzw. chatterbot y, ale niemal każdy człowiek po kilku-kilkunastu minutach takiej konwersacji jest w stanie zorientować się, że rozmawia z maszyną, a nie z człowiekiem. Najsłynniejszym tego rodzaju programem jest ELIZA, a obecnie najskuteczniejszy program w teście Turinga, który jest cały czas rozwijany na zasadach Open Sources - projekt ALICE. Nie zdołał on jeszcze całkowicie spełnić testu Turinga, ale corocznie wygrywa oparte na tym teście zawody o nagrodę Loebnera. Programu, który potrafiłby skutecznie generować zysk, grając na giełdzie. Problemem jest ilość informacji, którą taki program musiałby przetworzyć i sposób jej kodowania przy wprowadzaniu do komputera. Mimo wielu prób podejmowanych w tym kierunku (zarówno w Polsce jak i na całym świecie), z użyciem sztucznej inteligencji nie da się nawet odpowiedzieć na pytanie, czy jest możliwe zarabianie na giełdzie (bez podawania samego przepisu jak to zrobić). Prawdziwym problemem w tym przypadku może być fakt, że nie istnieje żadna zależność 113\n6 Krzysztof RÓŻANOWSKI między danymi historycznymi, a przyszłymi cenami na giełdzie. Taką tezę stawia Hipoteza Rynku Efektywnego. Gdyby hipoteza ta była prawdziwa, wtedy nawet najlepiej przetworzone dane wejściowe nie byłyby w stanie wygenerować skutecznych i powtarzalnych zysków. Programu skutecznie tłumaczącego teksty literackie i mowę potoczną. Istnieją programy do automatycznego tłumaczenia, ale sprawdzają się one tylko w bardzo ograniczonym stopniu. Podstawową trudnością jest tu złożoność i niejasność języków naturalnych, a w szczególności brak zrozumienia przez program znaczenia tekstu. Do niedawna programów skutecznie wygrywających w niektórych grach. Jak dotąd nie ma programów skutecznie wygrywających w brydża sportowego i polskie warcaby, mimo że podejmowano próby ich pisania. Inaczej wygląda sytuacja z grą w szachy, w które zainwestowano jak dotąd najwięcej wysiłku i czasu spośród wszystkich tego rodzaju programów. 17 lutego 1996 Garry Kasparow ograł w szachy Deep Blue, superkomputer IBM budowany przez pięć lat i kosztujący $ Był on wówczas w stanie przeprowadzić analizę wszystkich konfiguracji na osiem ruchów naprzód, co oznacza 50 miliardów pozycji. Niespełna rok później, w maju 1997 roku, Deep Blue jako pierwszy wygrał mecz przeciwko szachowemu mistrzowi świata, Garriemu Kasparowowi. Deep Blue używa 32-węzłowego klastra IBM RS/6000 SP, po 8 wyspecjalizowanych procesorów szachowych na każdym węźle. Umożliwia to ocenę około 200 milionów pozycji na sekundę. Sztuczna inteligencja w ostatnich latach staje się coraz bardziej popularna i częściej stosowana przez przedsiębiorców. Szybki rozwój elektroniki oraz informatyki sprzyja rozwojowi tej dziedziny nauki. Inteligentne maszyny są potrzebne człowiekowi do tworzenia i odkrywania nowych zależności w świecie, więc AI zaczyna docierać w inne obszary nauki takie jak medycyna, ekonomia czy zarządzanie. Sztuczna inteligencja jest jednym z bardziej interesujących kierunków rozwoju informatyki, która pochłania olbrzymią ilość ludzkiego zapału oraz najnowocześniejszych osiągnięć techniki komputerowej. Przed stworzeniem pierwszych inteligentnych maszyn idea tego osiągnięcia trwała w umysłach wielu ludzi. Filmy i książki science fiction przedstawiały przyszłość, w której człowiek był zastępowany maszyną a fenomenem tej rzeczywistości były roboty. Dziś dla człowieka współczesnego nie jest zaskoczeniem robot czy inteligentny program komputerowy. Dzięki szybkiemu rozwojowi elektroniki oraz informatyki jesteśmy w stanie stworzyć to, co kiedyś było jedynie tematem fantastyki . 114\n7 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA 2. ZAKRES SZTUCZNEJ INTELIGENCJI W zakres sztucznej inteligencji wchodzą algorytmy ewolucyjne, heurystyka, algorytmy genetyczne, systemy ekspertowe, sztuczne sieci neuronowe oraz logika rozmyta. Algorytmy ewolucyjne Algorytmy ewolucyjne (ang. Evolutionary Algorithms - EA) są techniką przeszukiwania i optymalizacji, opartą na zasadach przejętych z teorii ewolucji. Naturalność oraz prostota działania sprawiły, że są one chętnie wykorzystywane w naukach zarządzania do rozwiązywania problemów optymalizacji kombinatorycznej, a w szczególności - do szeroko rozumianych problemów alokacji zasobów. Systemy ekspertowe Pierwszą definicję systemu ekspertowego podał w 1977 roku Edward Feigenbaum z Uniwersytetu Stanford. Według niego system ekspertowy to inteligentny program komputerowy używający wiedzy oraz procedur wnioskowania do rozwiązywania problemów o wysokim stopniu złożoności, wskazującym na niezbędność eksperta danej dziedziny do jego rozwiązania. Systemy eksperckie są programami komputerowymi, zaprojektowanymi w celu podejmowania decyzji oraz dostarczenia użytkownikowi oczekiwanej przez niego informacji . System ten modeluje wiedzę człowiek ekspert w pewnej ograniczonej dziedzinie nauk. Zadanie, które podaje się do wykonania, powinno przez system być rozwiązane tak dobrze, jak by to robił człowiek będący ekspertem w tej określonej dziedzinie. System ten naśladując rozumowanie człowieka, potrafi równie dobrze jak on, na podstawie posiadanej wiedzy, wyciągać wnioski, a także służyć jako narzędzie wspomagające decyzje ludzkich ekspertów, przez podpowiadanie im ewentualnych rozwiązań. Idea systemu ekspertowego, polega na uzyskaniu wiedzy, którą posiada ekspert i przeniesieniu jej do programu komputerowego, wyposażonego w bazę wiedzy, określone reguły wnioskowania, a także interfejs graficzny lub inne narzędzie, które pozwoli komunikować się z użytkownikiem. 115\n8 Krzysztof RÓŻANOWSKI Rys. 1. Schemat systemu ekspertowego. Systemy ekspertowe można podzielić według wielu kryteriów. Jeden z podziałów systemów ekspertowych przestawiony został w tabeli 1 Tabela 1. Rodzaje systemów ekspertowych Kategoria Zadania realizowane przez systemy ekspertowe (przykłady) Interpretacyjne Rozpoznawanie mowy, obrazów, struktur danych Predykcyjne Prognoza Diagnostyczne Medycyna, elektronika, mechanika Kompletowania Konfiguracja systemu komputerowego Planowania Ruchy robota Monitorowania Elektrownie atomowe, medycyna, ruch uliczny Sterowania Kierowanie zachowaniem systemu Poprawiania Podają sposób postępowania w przypadku złego funkcjonowania Naprawy Harmonogram czynności w przypadku naprawy Instruowania Systemy doskonalenia zawodowego studentów Źródło: Mulawka J. J. Systemy ekspertowe, WNT Warszawa 1996 Sztuczne sieci neuronowe Sztuczne sieci neuronowe SNN są jedną z dziedzin informatyki, rozwijających się bardzo intensywnie i mającą zastosowanie w wielu obszarach nauki. Najczęściej spotykanymi obszarami zastosowań technicznych w dziedzinie sztucznych sieci neuronowych są zagadnienia rozpoznawania zwłaszcza kontekstowego i inwariantnego oraz w zadaniach klasyfikacji, analizy obrazów i ich prze- 116\n9 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA twarzania. Dominującym tematem prac o sztucznych sieciach neuronowych, są zagadnienia dotyczące kompresji obrazów, problemów odtwarzania oraz identyfikacji obrazów. W zastosowaniach gospodarczych sieci były badane głównie pod względem weryfikacji podpisów, badań uziarnienia surowców mineralnych czy rozpoznawania ręcznie pisanych znaków. Zagadnienia związane z analizą i rozpoznawaniem innych sygnałów także znajdują tu swoje miejsce np. rozpoznawanie mowy i innych sygnałów dźwiękowych oraz analizy tekstów pisanych w języku naturalnym. Sieć neuronowa jest również przedmiotem zastosowań w diagnostyce medycznej, w analizach sił w elemencie chwytnym robota, sygnałach sonaru i radaru, sygnałach dotykowych i innych typach sygnałów i informacji. W literaturze pojawia się coraz więcej prac, które opisują wykorzystanie sieci neuronowych przy zagadnieniach przetwarzania sygnałów takich jak konwersje, filtracje i aproksymacje. Bardzo często możemy również spotkać sieci neuronowe w zastosowaniach dotyczących robotyki, automatyki (identyfikacji sygnałów dynamicznych, sterowania ruchem pojedynczego obiektu, w metrologii do oceny błędów sensorów), teorii sterowania (zwłaszcza sterowania adaptacyjnego w układach samouczących się) oraz zagadnieniach optymalizacji i telekomunikacji. W znacznym stopniu przyczynić się one mogą do zbudowania pamięci asocjacyjnej oraz wnieść wiele wartościowych przyczynków do tematyki pamięci rozproszonej. Do tradycji weszły już związki łączące problematykę sieci neuronowych z dziedziną sztucznej inteligencji, a zwłaszcza systemów ekspertowych. Szczególne znaczenie historyczne na drodze do stworzenia sztucznych sieci neuronowych jest podana przez McCullocha i Pittsa w roku 1943, definicja modelu sztucznego neuronu. Budowa i zasada działania tego modelu została oparta na swoim biologicznym odpowiedniku. Założeniem było tu zastąpienie neuronu jednostką binarną. Model, który został przez nich zaproponowany wyglądał następująco: Rys. 2. Model sztucznego neuronu McCullocha-Pittsa  117\n10 Krzysztof RÓŻANOWSKI Sygnał wejściowy w punkcje x 1, x 2... x n ma wartość binarną 0 lub 1. Jeśli w chwili k pojawi się impuls, punkt przyjmuje wartość 1, jeśli nie, przyjmuje wartość 0. Za sygnał wyjściowy przyjmujemy wartość y. Reguła aktywacji neuronu przyjmuje postać: (1) Gdzie k = 0,1,2... są kolejnymi momentami czasu. W okresie k oraz k+1 upływa jednostkowy czas opóźnienia, w 1 jest multiplikatywną wagą przypisaną połączeniu wejścia i z błoną neuron. Dla synaps pobudzających w 1 = +1, dla synaps hamujących w 1 = -1. Poniżej wartości progowej T neutron nie działa. Możliwości i właściwości sieci są wynikiem wspólnego działania bardzo wielu połączonych ze sobą elementów w tym pojedynczych neuronów. Wzajemna współpraca oraz sposób połączenia neuronów między sobą spowodował powstanie różnych typów sieci. Każdy typ sieci jest z kolei powiązany z odpowiednią metodą doboru wag (uczenia). Do najczęściej stosowanych typów sieci należą : Sieci jednokierunkowe jednowarstwowe w sieciach tego typu neurony ułożone są w jednej warstwie, która jest zasilana z węzłów wejściowych. Przepływ sygnału w tego typu sieciach przebiega zawsze w ściśle określonym kierunku: od warstwy wejściowej do warstwy wyjściowej. Na węzłach wchodzących nie znajdują się warstwy neuronów, gdyż nie zachodzi w nich żaden proces obliczeniowy. Dobór wag następuje tu w procesie uczenia sieci, czyli dopasowania sygnałów wyjściowych y i do wartości, której oczekujemy d i. Rys. 3 Sieć jednokierunkowa jednowarstwowa  118\n11 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA Sieci jednokierunkowe wielowarstwowe cechą wyróżniającą te sieci od pozostałych jest występowanie oprócz warstwy wejściowej i wyjściowej, co najmniej jednej warstwy ukrytych neuronów. Sygnały wejściowe są podawane na pierwszą warstwę ukrytą neuronów, a te z kolei stanowią sygnały źródłowe dla kolejnej warstwy. Na wartość sygnału wejściowego mają wpływ wagi obu warstw, podczas gdy sygnały wytwarzane w warstwie ukrytej nie zależą od wag warstwy wyjściowej. Uczenie sieci wielowarstwowej odbywa się zwykle z nauczycielem. Uczenie odbywa się w celu określenia wag na wszystkich warstwach sieci, tak, aby przy zadanej wartości x uzyskać na wyjściu wartość y i, która będzie odpowiadała z dużą dokładnością wartości żądanej d i. Rys. 4. Sieć jednokierunkowa wielowarstwowa  Sieci rekurencyjne Możemy tu wyróżnić sieci rekurencyjne jednowarstwowe mające jedną warstwę neuronów wyjściowych oraz sieci rekurencyjne wielowarstwowe, które posiadają dodatkową warstwę ukrytą. Od sieci jednokierunkowych różni je występowanie sprzężenia zwrotnego między warstwami wyjściowymi i wejściowymi. Sprzężenie zwrotne polega tu na przekazywaniu sygnałów z warstwy wyjściowej bądź ukrytej do warstwy wejściowej. Zmiana stanu jakiegokolwiek neuronu na skutek sprzężenia zwrotnego zostaje przeniesiona na całą sieć, wywołując przy tym stan przejściowy, kończący się określonym stanem, który został uprzednio ustalony, ogólnie innym, niż wcześniejszy. 119\n12 Krzysztof RÓŻANOWSKI Rys. 5. Sieć rekurencyjna wielowarstwowa.  Ustalenie struktury sieci neuronowej nie jest rzeczą najważniejszą w projektowanej sieci. Nawet, gdy nie posiada ona optymalnej struktury, może poprzez nauczenie dobrze rozwiązywać postawione przed nią zadanie. Pod pojęciem uczynienia sieci należy, więc rozumieć wymuszenie na niej określonej rekcji na uprzednio zadane sygnały wejściowe. Istotnym elementem w procesie uczynienia sieci są wagi wejść poszczególnych neuronów. Sygnał, który zostaje wprowadzony do neuronu, napotyka na wagę, gdzie odbywa się proces mnożenia, a następnie jest zsumowany z innymi sygnałami. Jeśli zmienimy wartość wag sieci, neuron przyjmie inną funkcje i zacznie działać inaczej niż uprzednio, zmieni się wynik końcowy na wyjściu. Uczenie sieci polega, więc, na automatycznym dobraniu takich wartości wag, aby każdy neuron wykonał dokładnie takie czynności, które pozwolą sieci, możliwie jak najdokładniej rozwiązać dane zadanie. Istotnym czynnikiem przy uczeniu sieci jest dobór odpowiedniej metody uczenia. Podobnie jak człowiek, sieć może zdobywać wiedzę samodzielnie lub z pomocą. I tak wyróżnić możemy dwa podstawowe warianty procesu uczenia: uczenie z nauczycielem i uczenie bez nauczyciela. Ważną cechą SNN jest również jej zdolność do uczenia się i generalizacji nabytej wiedzy. Poprawnie wytrenowana sieć potrafi kojarzyć nabytą wiedzę i wykazać oczekiwane działania na danych nie wykorzystywanych w procesie uczenia. Najważniejszą cechą sieci neuronowych jest równoległe przetwarzanie informacji przez wszystkie neurony. Pozwala to na uzyskanie znacznego przyspieszenia procesu przetwarzania i staje się możliwe przetwarzanie sygnałów w czasie rzeczywistym . 120\n13 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA Logika rozmyta Logika rozmyta (ang. fuzzy logic) została zaproponowana przez Lotfi Zadeha w 1965 roku. W logice rozmytej między stanem opisującym stany nieprawdziwe i prawdziwe istnieje szereg wartości pośrednich, nie jednoznacznie sklasyfikowanych. W opisie pewnych zdarzeń posługujemy się często pojęciami mało precyzyjnymi, np. zdecydowanie więcej, prawie, znacznie, powyżej, którym nie można przypisać konkretnych wartości, jak również zaklasyfikować jednoznacznie do konkretnego podzbioru cech. Zaproponowany opis zbioru rozmytego jest odpowiedzią na problemy wynikające z budowy i implementacji algorytmów wykorzystujących tak sformułowaną wiedzę. Logika rozmyta okazała się bardzo przydatna w zastosowaniach inżynierskich, czyli tam, gdzie klasyczna logika klasyfikująca jedynie według kryterium prawda/fałsz nie potrafi skutecznie poradzić sobie z wieloma niejednoznacznościami i sprzecznościami. Znajduje wiele zastosowań, między innymi w elektronicznych systemach sterowania (maszynami, pojazdami i automatami), zadaniach eksploracji danych czy też w budowie systemów ekspertowych . ] Pojęcie zbioru rozmytego jest uogólnieniem definicji zbioru ostrego, gdzie dopuszcza się, aby funkcja charakterystyczna zbioru przyjmowała obok stanów krańcowych 0 i 1 również wartości pośrednie. W efekcie daje to możliwość dokładniejszego odwzorowania modelowanych i opisywanych zjawisk. Zbiór konwencjonalny K jest zbiorem par: (2) gdzie: X przestrzeń elementów składowych X Zbiór rozmyty R w przestrzeni X jest zbiorem par: gdzie: (3) Metody logiki rozmytej wraz z algorytmami ewolucyjnymi i sieciami neuronowymi stanowią nowoczesne narzędzia do budowy inteligentnych systemów mających zdolności uogólniania wiedzy . 121\n14 Krzysztof RÓŻANOWSKI Wybrane narzędzia do budowy sztucznych sieci neuronowych Matlab jest środowiskiem interaktywnym, w którym wykonuje się obliczenia inżynierskie. Wyposażony jest we własny język programowania, który umożliwia pisanie w pełni funkcjonalnych programów. Pod względem grafiki istnieje możliwość rysowania dwu trzywymiarowych wykresów, a także wizualizacji obliczonych wyników pod postacią rysunków statycznych oraz wyświetlenia jej animacji. Dane pomiarowe mogą być pobierane do poddania ich obróbce z urządzenia zewnętrznego przez porty. Funkcje specjalistyczne (tzw. toolbox), w które wyposażony jest Matlab zostały wykonane z myślą o: obliczeniach macierzowych, sieciach neuronowych, przetwarzaniu obrazów, przetwarzaniu sygnałów, logice rozmytej, statystyce, transformacji zafalowaniowej, identyfikacji systemów, optymalizacji, obliczeniach stałoprzecinkowych, analizie finansowej, akwizycji danych. Do tworzenia sieci neuronowej w Matlabie wykorzystuje się funkcję biblioteki Neural Network Toolbox oraz Fuzzy Logic Toolbox. Biblioteka Neural Network Toolbox dysponuje ponad 200 m-plikami, które dzielą się na dwie grupy: Katalog NNET wyposażony jest w pliki funkcyjne umożliwiające projektowanie, uczenie, a także symulacje działań sztucznych sieci neuronowych, Katalog NNDEMOS zawiera m-pliki skryptowe demonstracyjne, w których występuje wiele przykładów praktycznych zastosowań sztucznych sieci neuronowych wykorzystujących funkcje, które znajdują się w bibliotece. Dodatkowo w bibliotece graficznej w pakiecie Matlab znajdują się bloki, które reprezentują określone warstwy sieci neuronowych. Bloki te wykorzystuje się do konstruowania blokowych schematów symulacyjnych. Biblioteka Fuzzy Logic Toolbox stanowi łatwe do użycia środowisko do modelowania w dziedzinie zbiorów rozmytych. Wyposażona jest ona w narzędzia do projektowania tzw. inteligentnych systemów sterowania. W skład biblioteki wchodzi ponad 140-m plików, które są pogrupowane w dwa katalogi: Katalog FUZZY wyposażony jest w pliki funkcyjne, które umożliwiają projektowanie, analizę oraz symulację działań systemów rozmytych, Katalog FUZDEMOS - który wyposażony jest w wiele praktycznych przykładów dotyczących zastosowania logiki rozmytej. W bibliotece dodatkowo możliwe jest projektowanie i wykonanie analizy systemów rozmytych w interfejsie graficznym GUI, który ułatwia cały proces projektowania. 122\n15 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA Rys. 6. Przykładowe okno help dla toolbox Neural Network programu Matlab Statistica Neural Networks wśród narzędzi, które są dostępne do projektowania i symulacji sieci neuronowych, jest to program najbardziej zaawansowany technologicznie . Unikalne cechy, które są charakterystyczne dla tego programu to, duża sprawność w działaniu oraz dostępność wielu rzadko spotykanych narzędzi. Także dla użytkownika, który nie zajmuje się profesjonalnie projektowaniem sieci budowa i obsługa programu nie jest trudna. Dla mniej doświadczonych użytkowników dostępny jest, bowiem kreator, tzw. Automatyczny projektant, który służy użytkownikowi pomocą na każdym etapie budowy sieci neuronowej. Profesjonaliści znajdą tu duży zestaw typów sieci neuronowych oraz algorytmów uczących te sieci. Do najważniejszych cech programu Statistica należą: Procedury do przetwarzania danych na wejściu i wyjściu oraz przetwarzania wyników, kodowania zmiennych nominalnych, uzupełnianie braków danych. Wymienione opcje są przystosowane do problemów dotyczących klasyfikacji, regresji oraz predykcji szeregów czasowych. Łatwa obsługa interfejsu połączona z dużą mocą analityczną: Automatyczny projektant sieci może prowadzić niedoświadczonego użytkownika małymi krokami przez proces projektowania, wyboru optymalnej architektury oraz uczenia sieci neuronowej. 123\n16 Krzysztof RÓŻANOWSKI Mocne techniki analityczne oraz eksploracyjne, takie jak algorytm doboru cech. Wysoce zoptymalizowane, najnowocześniejsze algorytmy uczące, możliwość pełnej kontroli nad parametrami, które wpływają na jakość sieci. Konstruowanie sieci połączonych o różnych architekturach, o nieograniczonych wielkościach. Szczegółowe informacje o uczeniu sieci, wyświetlane w postaci graficznej oraz w postaci różnych statystyk. Raporty, wyniki lub wykresy, które są wyświetlane mogą być dzięki integracji z systemem Statistica, przetwarzane za pomocą narzędzi graficznych i analitycznych do dalszych konkretnych potrzeb. API (Application Programming Interface) pozwala na włączanie sieci do własnych programów pisanych w C, C++, Delphi, itp . Rys. 7. Przykładowe okno programu Statistica Neural Networks  Wybrane projekty AI Projekt CAM-Brain (CAM ang. Cellular Automata Machine) Celem tego projektu było opracowanie sztucznego mózgu składającego się z miliarda neuronów, czyli osiągnięcie inteligencji małego kotka jako punkt wyjścia do budowy sztucznego mózgu o inteligencji ludzkiej. Ten ambitny projekt rozpoczął się w roku 1993, kiedy to zawiązana została grupa BBG (ang. Brain Building Group) na czele, 124\n17 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA której stanął znany już wówczas specjalista AI, Hugo de Garis. Jednym z inicjatorów przedsięwzięcia był również przedstawiciel gdańskiej grupy badawczej GABRI (ang. Gdańsk Artificial Brain Research Initiative) A. Buller. Grupa BBG działała pod patronatem firmy ATR (ang. Advanced Telecommunications Research). Efektem tego projektu było skonstruowanie pierwszego neurokomputera CAM8, który po części realizuje ideę Turinga . Projekt CYC (encyclopedia)  Projekt rozpoczęty został w roku 1984 i był finansowany przez MCC (Microelectronic and Computer Technology Corporation Austin Texas). Projekt ten związany jest z budową systemu doradczego opartego na regułach zawartych w bazie wiedzy, znanego pod akronimem CYC (nazwa jest fragmentem słowa encyclopedia). Celem jest stworzenie oprogramowania posiadającego tak szeroką wiedzę, by można ją uznać za zdrowy rozsądek. Douglas Lenat, kierownik tego projektu, ocenia liczbę potrzebnych reguł w takim systemie na około 100 milionów! Według niego w programach AI brakuje przede wszystkim dostatecznie szerokiej bazy wiedzy. Systemy doradcze pokazały, że nawet niewielka baza wiedzy, rzędu reguł w jakiejś wąskiej dziedzinie, prowadzić może do interesujących rezultatów. Jednak programy takie są mało odporne nawet na niewielkie odstępstwa od ścisłości sformułowań przy zadawaniu pytań. Należy sądzić, że system CYC stanie się podstawą inteligentnych systemów doradczych przyszłości. Projekt Soar  Projekt rozwijany przez Allana Newella oparty jest na stworzonej przez niego teorii działania umysłu i możliwości uczenia się, tworząc w czasie rozwiązywania problemu reguły działania wyższego rzędu. Stosowano go między innymi do tworzenia agentów uczących obsługi skomplikowanych urządzeń technicznych w środowisku wirtualnym. Soar jest architekturą wykorzystywaną do eksploracji systemów wykazujących sztuczną inteligencję. Prowadzone na całym świecie prace zarówno w obszarach AI, jak i nauk poznawczych wykorzystują Soar. Architektura rozwijana od roku 1983 funkcjonuje dziś w wersji 8.6. W pracach nad tym projektem zmierza się do opracowania pełnego zakresu metod do rozwiązywania zadań, jakie stoją przed inteligentnymi agentami, począwszy od tych najprostszych, a kończąc na ekstremalnie trudnych, niezalgorytmizowanych. 125\n18 Krzysztof RÓŻANOWSKI Włączenia właściwych form wiedzy, zastosowania odpowiednich metod rozwiązywania problemów oraz komunikowania się z otaczającym światem. Celem jest, zatem znalezienie wszelkich rozwiązań niezbędnych w tworzeniu inteligentnych agentów. Projekt Act*  Projekt prowadzony w roku 1983 przez John a Andersona. Ten projekt oraz Act -R miały za zadanie doprowadzić do budowy organizacji umysłowo-podobnej. Act* znalazł zastosowanie przy badaniach nad wyjaśnianiem własności pamięci, kolejności odpowiedzi i przypominania, uczenia się nowych słów, uczenia się elementów programowania i rozumowania geometrycznego w czasie dowodzenia twierdzeń . Projekt CCortex  Projekt prowadzony w Artificial Development (AD) jest największą symulacją sieci neuronowej imitującą zachowania ludzkiej kory mózgowej. Składa się ona z 20x10 9 neuronów oraz połączeń osiągając w ten sposób poziom złożoności porównywalny z mózgiem ssaka. Jest to największa sieć i najbardziej zbliżona pod względem budowy do ludzkiego mózgu, jaką do tej pory zbudowano. Jest ona blisko razy większa od poprzednich prób budowy symulatora ludzkiej inteligencji. CCortex pracuje na wysokowydajnych komputerach połączonych w klaster składający się z 500 węzłów, 1000 procesorów i wykorzystujący 1 TB pamięci RAM. W systemie zastosowano 200 TB przestrzeń dyskową pamięci. Dane wykorzystywane w symulacjach systemu CCortex są syntezą projektów prowadzonych w AD, np. Cortical DB czy też NanoAtlas. Projekt HYDRA  Projekt HYDRA poświęcony jest modularnym robotom, zdolnym modyfikować swój kształt w trakcie wykonywania operacji. Projekt HYDRA nadzorowany jest przez konsorcjum, w skład, którego wchodzą: Instytut Maersk (Dania), LEGO, Uniwersytet w Zurychu i Uniwersytet w Edynburgu. Jądro projektu stanowią klasy modułów, które są zdolne do wykonywania autonomicznych operacji, komunikowania się między sobą, oraz samokonfiguracji do praktycznie dowolnego kształtu lub funkcji. Klasa modułów HYDRON dedykowana jest pracy w środowiskach płynnych, podczas gdy jednostki oparte na modułach ATRON (rys. 1) mogą pracować na powierzchni. 126\n19 SZTUCZNA INTELIGENCJA: ROZWÓJ, SZANSE I ZAGROŻENIA Rys. 8. Trzy prototypowe moduły ATRON na platformie testowej  Projekt tego typu maszyn bazuje na obserwacjach zaczerpniętych z biologii. Sposób, w jaki funkcjonują roboty w technologii HYDRA przypomina interakcje pomiędzy komórkami biologicznymi, przemieszczanie się komórek oraz ich zdolność do samorekonstrukcji. Swoim kształtem, roboty składające się z wielu elementarnych sferycznych jednostek, przypominają łańcuchy atomów lub komórek. Typowa jednostka ATRON składa się z dwóch półkul, północnej i południowej, które mogą obracać się wokół osi - równika. Każda półsfera jest wyposażona w zestaw spolaryzowanych łączników (tzw. końcówki męskie i żeńskie), umożliwiających modułom wzajemne łączenie się i działanie jako jeden organizm. Dodatkowo, dzięki wbudowanym czujnikom podczerwieni, moduły są zdolne do postrzegania obecności innych modułów. Tą samą drogą, pomiędzy modułami, przekazywane są rozkazy sterujące, czego efektem jest komunikacja. Operacje autonomiczne nadzoruje pokładowy komputer wieloprocesorowy, natomiast dodatkowe czujniki monitorują ruch, prędkość obrotową i kąty nachylenia. Zastosowanie robotów ATRON w krótko-terminowym horyzoncie czasowym, możliwe jest w przemyśle rozrywkowym oraz innych gałęziach technologicznych. Bardziej złożone zastosowania, wymagające dodatkowych badań, mogą obejmować takie dziedziny, jak: operacje medyczne w nanoskali, eksplorację przestrzeni kosmicznej oraz inspekcje niebezpiecznego środowiska . Projekty komercyjne Qrio Projekt Qrio jest komercyjnym projektem firmy Sony. Udało się opracować homoidalnego robota, następcę SDR. Firma reklamuje go jako pierwszego robota, w którym zastosowano dynamiczny chód. Nauczenie robota biegania ma stanowić przełom w robotyce. Robot, ważący około 7 kg, pokonuje dystans 14 m w ciągu jednej minuty. Najważniejszą techniczną innowacją jest to, iż Qrio w trakcie biegu 127\n20 Krzysztof RÓŻANOWSKI traci kontakt z podłożem. Mimo, iż jest to jedynie wartość około 40 ms (lekkoatleci <1s), żaden poprzedni mechanizm tego nie potrafił. Dodatkowo dzięki zwiększeniu czułości palców robota, możliwe jest obracanie w dłoni piłeczki baseballowej, rzucanie lekkich przedmiotów na odległość do 40 cm, czy trzymanie partnerów w tańcu. Robot ten ma już również doświadczenie w prowadzeniu Tokijskiej Orkiestry Symfonicznej wykonującą Piątą Symfonię Beethovena. Rys. 9. Homoidalny robot Qrio produkt firmy Sony  Występ wzbudził entuzjazm nie tylko publiczności, ale też specjalistów z dziedziny robotyki. Precyzja i szybkość ruchów QRIO stawiają go, bowiem na szczycie dotychczasowych osiągnięć w dziedzinie budowy humanoidalnych robotów. Zadowoleni byli również japońscy muzycy, którzy obawiali się występu pod batutą robota. Nie chodzi tu o żadne uprzedzenia po prostu muzycy z reguły kontrolują tempo gry obserwując szybkość oddechu dyrygenta, co tym razem z oczywistych względów nie było możliwe. Wystarczyło jednak zaufać ruchom QRIO, które jak przystało na maszynę były perfekcyjnie zgrane w czasie. Aibo  Aibo jest jednym z pierwszych komercyjnych projektów robota autonomicznego (w miarę autonomicznego). Aibo jest nowym rodzajem robota: autonomiczny, odczuwający swoje środowisko, oraz będący w stanie uczyć się podobnie jak dojrzewający pies. Dla każdego Aibo doświadczanie przez niego świata przebiega inaczej, każdy odkrywa swoją własną niepowtarzalną quasi-osobowość inną od każdego kolejnego Aibo na świecie! 128\nSztuczna inteligencja wprowadzenie\nSztuczna inteligencja wprowadzenie Sławomir Samolej Slajdy zostały przygotowane na podstawie materiałów opublikowanych na (http://wazniak.mimuw.edu.pl/ Literatura Leszek Rutkowski Metody i techniki sztucznej


Medyczne zmagania z chorobami – wyposażenie i innowacyjne techniki | Dom online!\nMedyczne zmagania z chorobami – wyposażenie i innowacyjne techniki Reviewed by admin on 2 listopada 2021 .\nPrzychodnie i pacjenci – utensylia lecznicze Wszyscy ci, jacy są przede wszystkim z trudem chorzy z reguły są leczeni w szpitalach. Leczeniem szpitalnym objęci są wszyscy Ci, którzy mają właściwie niesamowicie poważne trudności ze zdrowiem…\nWszyscy ci, jacy są przede wszystkim z trudem chorzy z reguły są leczeni w szpitalach. Leczeniem szpitalnym objęci są wszyscy Ci, którzy mają właściwie niesamowicie poważne trudności ze zdrowiem lub istnieje u nich podniesione prawdopodobieństwo wystąpienia takich oczywiście objawów. Jeśli chodzi o szpitale, to najogólniej można oznajmić, że są to dość pokaźne budynki, podzielone na różnego typu oddziały, na których przyjmowani są pacjenci z różnego rodzaju dolegliwościami. Rzecz jasna oddziały w szpitalach zostały stworzone po to, aby wprowadzić w obręb owych placówek ład i porządek. Pacjenci cierpiący na schorzenia analogiczne, czy też ze zbliżonych kategorii leżą na tym samych oddziałach, co w zdecydowanym stopniu usprawnia pracę placówek szpitalnych – tak, jak osprzęt typu igły do portu naczyniowego, jakie ratują życie. Należałoby również powiedzieć kilka słów o ludziach, którzy pracują w szpitalach. Są to bezsprzecznie lekarze i pielęgniarki, jakich fundamentalnym zadaniem jest dbałość o zdrowie oraz bazowe potrzeby pacjentów. Na koniec wolno powiedzieć, że szpitale znajdują się w każdym większym mieście. Niektórzy ludzie w pewnym momencie własnego życia mają na tyle poważne komplikacje ze swoim zdrowiem, że muszą udać się do szpitala na leczenie. Z pewnością dużo osób zastanawia się nad tym, czemu ludzie, którzy są na tyle chorzy, iż powinni leżeć znajdują się na oddziałach szpitalnych, a nie choćby we własnych domach. Otóż odpowiedź jest nadzwyczaj prosta. Człowiek niezwykle chory, a gruntowniej rzecz ujmując jego życie jest stale zagrożone. Choćby z tego względu takowa figura powinna być pod nieustanną kontrolą oraz opieką znawców.


materiały prasowe 01.06.2016 14:58\nNiebawem na sklepowych półkach pojawią się ciasteczka Familijne w nowej odsłonie. Odmieniona grafika zaakcentuje kruchość i smakowitość produktów.\nDelikatne ciasteczka Familijne o tradycyjnym smaku niebawem będą dostępne w nowych opakowaniach. Familijne ciasteczka maślane, o smaku waniliowym czy czekoladowym zyskają nowoczesną i przejrzystą szatę graficzną, która podkreśli kruchość i przyjemnościowy aspekt ciastek, a także wyróżni produkty na tle konkurencji. Wyroby zyskają bardziej wyraziste oblicze przy jednoczesnym zaakcentowaniu wyróżników poszczególnych wariantów smakowych.\nNowa szata graficzna ciastek Familijne została doskonale oceniona w badaniu. Zmiana opakowań pozwoli na uzyskanie spójnej grafiki dla rodziny wafli i ciastek marki Familijne.\nNowe opakowania - wyśmienity smak!\nProdukty: Familijne ciasteczka maślane - 160 g - ok. 3,85 zł Familijne ciasteczka maślane bez cukru - 125 g - ok. 3,85 zł Familijne o smaku czekoladowym - 160 g - ok. 3,85 zł Familijne ciasteczka kokosowe - 160 g - ok. 3,85 zł Familijne ciasteczka kokosowe bez cukru - 125 g - ok. 3,85 zł Familijne ciasteczka o smaku waniliowym - 160 g - ok. 3,85 zł Familijne ciasteczka z nadzieniem wiśniowym - 160 g - ok. 3,85 zł Familijne ciasteczka z cukrem - 184 g - ok. 3,85 zł


Furla SU4901 (06XG) Home > Okulary przeciwsłoneczne > Furla > SU4901 (06XG)\nSU 4901 są dostępne w 3 innych atrakcyjnych wersjach\n0743 531,30 zł\nM79X 531,30 zł\n0J80 531,30 zł\n531,30 zł w tym VAT\nSU 4901 Informacja o modelach\nKolor oprawkiCorallo Opalino Lucido\n334911 SU4901/06XG Okulary przeciwsłoneczneTymi okularami możesz uzupełnić swój wizerunek o dodatek ekstraklasy. Zgodnie z mottem Edel-Optics „SEE AND BE SEEN” będziesz błyszczeć jak gwiazda zrobisz wrażenie w każdym towarzystwie. Jakiś inny kolor bardziej pasuje do Twojego ulubionego ubioru? Zapoznaj się także z innymi wariantami SU4901 marki Furla z naszego asortymentu kolekcji 2015 oraz 2016. Ten mode Okulary słoneczne zagwarantuje zarówno kobietom, jak i mężczyznom niesamowity wygląd. Okulary z pełną oprawką są zdecydowanie preferowanym wariantem. Chodzi o widoczność materiału i designu, które są luksusowym towarem. Okulary z acetatu umożliwiają większą grubość oprawek przy ich niewielkiej wadze. Z powodu swoich doskonałych właściwości i nienagannej ochrony przeciwsłonecznej UV400, model SU4901, spełniając wygórowane warunki, zalicza się do profesjonaistów. Kolejna wysyłka jest już w drodze i tym samym, Twoje okulary Furla będą wkrótce ponownie dostępne. Niesamowicie korzystna cena rekompensuje niewielki czas oczekiwania. Ponieważ Edel-Optics jest rajem, dla wszystkich poszukiwaczy okazji cenowych, u nas możesz dokonać zakupu tego top modelu w niezwykle atrakcyjnej cenie. To, co w innych sklepach online nazywane jest promocją, u nas jest po prostu standardem. Nowości


Nie chciał trafić do więzienia. Wpadł w ręce dzielnicowego | Kamienskie.info\nNie chciał trafić do więzienia. Wpadł w ręce dzielnicowego\nMaj 12, 2017 • 16:26 4 komentarze\n11 maja 2017 roku Dzielnicowy Komisariatu Policji w Międzyzdrojach w wyniku poczynionych ustaleń, zatrzymał 27-letniego mężczyznę, który poszukiwany był w celu ustalenia miejsca pobytu i doprowadzenia do Zakładu Karnego.\n27-letni mieszkaniec gminy Międzyzdroje od dłuższego czasu uchylał się od odbycia kary pozbawienia wolności za popełnione przestępstwo, nałożonej na niego przez sąd. Dzielnicowy nie dał się jednak zwieść. W wyniku podjętych czynności ustalił obecne miejsce pobytu ukrywającego się skazanego. Następnie zatrzymał go i doprowadził wraz z innymi funkcjonariuszami do Komendy Powiatowej Policji w Kamieniu Pomorskim. Mężczyznę osadzono w areszcie.\nZgodnie z poleceniem sądu, mężczyzna został doprowadzony do Zakładu Karnego, gdzie odbędzie karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.\nPoprzedni wpisProwadziła samochód pomimo zakazu. Próbowała oszukać funkcjonariuszy Następny wpisZASILACZE DO LAPTOPÓW ORYGINALNE\nMając tak szerokie uprawnienia i możliwości inwigilacji to raczej nadzwyczajnym wyczynem nie można uznać, a tym bardziej szczycić się. Wręcz jest dziwne, że pozwolono na dłuższe uchylanie się od odbycia kary. Raczej świadomie tolerowano ze względu na brak odpowiedniego miejsca w ZK.\nNiesamowite robić coś za co Ci płacą i jeszcze się tym pochwalić.\npoklepcie sie po tylkach w nagrode\nBrawo Panowie „gliniarze’, tak trzymać mendy.


Usuwanie wirusów ze stron www Knyszyn | Usuwaniewirusow.pl\nProfesjonalna usługa usuwania wirusów ze witryn internetowych. Naprawiamy zainfekowane witryny i sklepy internetowe. Usuwamy złośliwe oprogramowanie z Twojej strony internetowej, chroniąc reputację Twojej firmy z miasta Knyszyn\nXXI wiek to czas, kiedy praktycznie każdy korzysta z Internetu. Dlatego żaden posiadacz strony internetowej nie może czuć się bezpieczny! Przestępcy oraz automatyczne boty przeszukują sieć i włamują się na strony internetowe w celu wykorzystania ich od instalacji szkodliwego oprogramowania lub wyłudzenia pieniędzy. Nie pozwól sobie na utratę reputacji. Jeśli Twoja strona została zaatakowana zaufaj profesjonalistom i pozbądź się wirusów! A jeśli chcesz spać spokojnie skorzystaj z naszego abonamentu i ciesz się ochroną swojej strony internetowej!\nZadbaj o wizerunek swojej firmy w powiecie monieckim, a nawet całym województwie podlaskim i nie pozwól by zawirusowana strona ją zrujnowała!\nUzyskanie dostępu do Twojej witryny przez przestępców może mieć katastrofalne skutki. A jeśli już do tego doszło – nie stresuj się! Usuniemy wirusy z każdej witryny internetowej bez względu na zastosowany CMS lub jego brak. Zrobimy wszystko by przywrócić ją do takiego stanu w jakim była zanim została zawirusowana. Dzięki posiadanemu przez nas doświadczeniu możesz być pewny, że Twoja strona zostanie odwirusowana!\nZachęcamy również do skorzystania z naszej opcji abonamentowej. To korzystne cenowo rozwiązanie gwarantuje odpowiednie zabezpieczenie i stały monitoring Twojej witryny (lub kilku) oraz w przypadku zainfekowania bezzwłoczną reakcję i naprawę. Dzięki czemu nie będziesz musiał(a) się martwić o swoją witryne, a skupisz się na rozwoju swojego biznesu w Knyszynie!


KAMILA SZCZAWIŃSKA W SPOCIE PREZENTUJĄCYM NAJNOWSZĄ KOLEKCJĘ MESSO | fashionmedia.pl\nStrona główna News KAMILA SZCZAWIŃSKA W SPOCIE PREZENTUJĄCYM NAJNOWSZĄ KOLEKCJĘ MESSO\nPrzed oficjalną prezentacją jesienno-zimowej kolekcji przedstawiamy krótki spot z gwiazdą kampanii wizerunkowej MESSO – Kamilą Szczawińską.\nKolekcja MESSO jesień-zima 2014/15 to przede wszystkim proste, klasyczne formy przedstawione w młodzieżowym, miejskim stylu. W kolekcji znajdziemy zarówno dżinsowe sukienki, koszule z transparentnymi elementami, jak również wełniane płaszcze i kamizelki. Wśród kolorów dominują czerń, biel, granat oraz odcienie musztardy i błękitu.\n„Twarzą kampanii wizerunkowej nieprzypadkowo została Kamila Szczawińska. Modelka, mama dwójki dzieci i przede wszystkim osoba bardzo aktywna, która na równi z wygodą stawia elegancję. To był główny powód wyboru Kamili” mówią twórcy marki MESSO.\nW celu podkreślenia miejskiego charakteru kolekcji, do realizacji kampanii wybrano kilka ciekawych miejsc stolicy. Efekty sesji będzie można zobaczyć już niebawem, tymczasem zachęcamy do obejrzenia spotu.\nPoprzedni artykułKolagen – sprawdzona recepta na piękny wygląd w każdym wieku\nNastępny artykułNa rowerową przygodę