Asystent głosowy Alexa nagrał prywatne pogawędki\nLiczba zastosowań i znaczenie interfejsów głosowych szybko rośnie\nAmerykańska rodzina z Portland w stanie Oregon dowiedziała się niedawno, że asystent głosowy Alexa nagrał ich prywatne pogawędki i wysłał do jednego ze znajomych. Pani domu, nazywana przez media Danielle, powiedziała dziennikarzom, że "już nigdy więcej nie podłączy tego urządzenia, ponieważ nie można mu ufać."\nAlexa, obecna dzięki głośnikom Echo (1) i innym gadżetom w dziesiątkach milionach domów w USA, zaczyna nagrywać po usłyszeniu swojej nazwy lub "słowa wywołującego" wypowiedzianego przez użytkownika. Oznacza to, że nawet jeśli wyraz "Alexa" padnie w reklamie telewizyjnej, urządzenie może zacząć zapis. To właśnie wydarzyło się w tym przypadku, utrzymują przedstawiciele firmy Amazon, dystrybuującej ów sprzęt.\n"Dalszy tok rozmowy został zinterpretowany przez asystenta głosowego jako polecenie wysłania wiadomości", napisała firma w oświadczeniu. "W pewnym momencie Alexa zapytała głośno: 'Do kogo?’;Dalszy przebieg rodzinnej pogawędki o parkiecie z drewna liściastego miał zostać zrozumiany przez maszynę jako pozycja na liście kontaktów klienta." Takiego przynajmniej zdania jest Amazon. Tłumaczenie sprowadza się więc do zajścia serii niefortunnych zdarzeń.\nNiepokój jednak pozostaje. Bo niby z jakiej racji w domu, w którym czuliśmy się do tej pory swobodnie, mamy wprowadzać jakikolwiek "reżim głosowy", uważać na to, co mówimy, co nadaje telewizja i oczywiście - co mówi do nas ten nowy mały głośniczek na komodzie.\nNiemniej, pomimo niedoskonałości technologii i obaw o prywatność, wraz z rosnącą popularnością urządzeń takich jak Amazon Echo, ludzie zaczynają przyzwyczajać się do idei interakcji z komputerami za pomocą głosu.\nJak wskazywał podczas swojej sesji AWS re:Invent, pod koniec 2017 r., Werner Vogels, dyrektor ds. technologii w Amazonie, do tej pory technologia ograniczała nasze możliwości interakcji z komputerami. Słowa kluczowe wpisujemy do Google’a za pomocą klawiatury, ponieważ jest to wciąż najbardziej powszechny i łatwy sposób, w jaki jesteśmy w stanie wprowadzać do maszyny informacje.\n- Interfejsy do systemów cyfrowych przyszłości nie będą już jednak skoncentrowane na maszynach lecz na człowieku - zauważył Vogels. - Możemy budować ludzkie naturalne interfejsy z systemami cyfrowymi, a wraz z tym całe nasze środowisko stanie się aktywne.\nKorzystając z wyszukiwarki Google na telefonie, z pewnością już dawno zauważyliśmy tamże znak mikrofonu z zachętą do mówienia. To Google Now (2), za pomocą którego można podyktować wyszukiwarce zapytanie, wpisać wiadomość za pomocą głosu itd. W ostatnich latach Google, Apple i Amazon znacząco udoskonaliły technologie rozpoznawania głosu. Głosowi asystenci, tacy jak Alexa, Siri czy Google Assistant, nie tylko rejestrują głos, ale rozumieją także to, co się do nich mówi i odpowiadają na pytania.\n2. Ikona Google Now\nGoogle Now jest dostępny za darmo dla wszystkich użytkowników systemu Android. Aplikacja potrafi np. nastawić budzik, sprawdzić prognozę pogody i trasę na mapach Google’a. Konwersacyjne rozwinięcie Google Now stanowi Asystent Google’a (Google Assistant) - wirtualna pomoc dla użytkownika sprzętu. Jest dostępny przede wszystkim na urządzeniach mobilnych i inteligentnych urządzeniach domowych. W przeciwieństwie do Google Now, może angażować się w dwukierunkowe wymiany zdań. Asystent zadebiutował w maju 2016 r., jako część aplikacji Messaging App Allo Google, a także w głosowo aktywowanym głośniku Google Home (3).\nSystem IOS także ma swojego wirtualnego asystenta, Siri, czyli program będący częścią systemów operacyjnych firmy Apple - iOS, watchOS, tvOS homepod oraz macOS. Siri zadebiutowała wraz z systemem operacyjnym iOS 5 oraz smartfonem iPhone 4s w październiku 2011 r., podczas konferencji "Let’s Talk iPhone".\nOprogramowanie opiera się na interfejsie konwersacyjnym: rozpoznaje naturalną mowę użytkownika (od wersji systemu iOS 11 możliwe jest również ręczne wpisywanie komend), odpowiada na pytania i wykonuje zadania. Dzięki implementacji nauczania maszynowego asystent z czasem analizuje osobiste preferencje użytkownika, w celu zapewnienia bardziej dopasowanych wyników i rekomendacji. Siri wymaga stałego połączenia z Internetem - głównymi źródłami informacji są tu serwisy Bing i Wolfram Alpha. W wersji oprogramowania iOS 10 wprowadzono obsługę rozszerzeń firm trzecich.\nKolejna z wielkiej czwórki jest Cortana. To inteligentny osobisty asystent stworzony przez Microsoft. Obsługują go platformy Windows 10, Windows 10 Mobile, Windows Phone 8.1, Xbox One, Skype, Microsoft Band, Microsoft Band 2, Android oraz iOS. Cortanę po raz pierwszy zaprezentowano podczas konferencji Microsoft Build Developer, w kwietniu 2014 r. w San Francisco. Nazwa programu pochodzi od imienia postaci występującej w serii gier "Halo". Cortana dostępna jest w języku angielskim, włoskim, hiszpańskim, francuskim, niemieckim, chińskim i japońskim.\nUżytkownicy wspominanego już programu Alexa również muszą się liczyć z ograniczeniami językowymi - cyfrowy pomocnik posługuje się na razie tylko angielskim, niemieckim, francuskim i japońskim.\nWirtualny asystent firmy Amazon po raz pierwszy zastosowany został w inteligentnych głośnikach Amazon Echo i Amazon Echo Dot, zaprojektowanych przez Lab126 Amazona. Umożliwia interakcję głosową, odtwarzanie muzyki, generowanie list rzeczy do zrobienia, ustawianie alarmów, strumieniowe przesyłanie podcastów, odtwarzanie audiobooków oraz dostarczanie informacji o pogodzie, ruchu drogowym, sporcie i innych newsów w czasie rzeczywistym, np. wiadomości (4). Alexa umie sterować kilkoma inteligentnymi urządzeniami, tworząc system automatyki domowej. Może też posłużyć do robienia wygodnych zakupów w sklepie Amazona.\n4. Do czego użytkownicy używają głośnika Echo (wg badań)\nUżytkownicy są w stanie rozszerzyć możliwości Alexy, instalując jej "umiejętności" (skills), czyli dodatkowe funkcje opracowane przez zewnętrznych dostawców, w innych ustawieniach częściej nazywane aplikacjami, takie jak programy pogodowe i audio. Większość urządzeń z Alexą pozwala na aktywację wirtualnego pomocnika za pomocą hasła budzącego, tzw. wake-word.\nAmazon zdecydowanie dominuje obecnie na rynku inteligentnych głośników (5). Do czwórki liderów próbuje dołączyć IBM, który wprowadził w marcu 2018 r. nową usługę, Watson Assistant, przeznaczoną dla firm, które chcą same budować wirtualne systemy asystenckie aktywowane głosowo. Na czym miałaby polegać przewaga rozwiązania IBM? Jak twierdzą przedstawiciele firmy, przede wszystkim na daleko większych możliwościach personalizacji i ochronie prywatności.\n5. Sprzedaż inteligentnych głośników\nPo pierwsze, Watson Assistant nie ma żadnego narzuconego znaku towarowego. Firmy mogą na tej platformie tworzyć własne rozwiązania i oznaczać je swoją marką.\nPo drugie, mogą szkolić swoje systemy asystenckie, używając własnych zestawów danych, przy czym, zdaniem IBM, w tym systemie łatwiej jest dodawać funkcje i polecenia niż w innych technologiach VUI (Voice User Interface).\nPo trzecie, Watson Assistant nie przekazuje IBM informacji na temat aktywności użytkowników - twórcy rozwiązań na platformie mogą zachować cenne dane tylko dla siebie. Tymczasem wszyscy, którzy budują urządzenia np. z Alexą, muszą się liczyć z tym, że ich cenne dane trafią ostatecznie do Amazona.\nWatson Assistant ma już na koncie kilka implementacji. System wykorzystała np. firma Harman, tworząca asystenta głosowego dla koncepcyjnego samochodu Maserati (6). Na lotnisku w Monachium asystent IBM zasila robota Pepper, oferującego gościom wskazówki dotyczące poruszania się. Trzeci przykład to firma Chameleon Technologies, w której technologia głosowa zasila inteligentny licznik domowy.\n6. Watson Assistant w koncepcyjnym samochodzie Maserati\nWarto dodać, że podstawowa technologia również tutaj nie jest nowa. Asystent Watson składa się z funkcji szyfrowania istniejących produktów IBM - Watson Conversation i Watson Virtual Agent, a także interfejsów API, przeznaczonych do analizy języka i rozmów.\nFirma Amazon nie tylko jest liderem inteligentnych technologii głosowych, ale przekuwa to w bezpośrednią działalność biznesową. Niektóre firmy eksperymentowały jednak z integracją Echo znacznie wcześniej. Sisense, spółka z branży BI i narzędzi analitycznych, już w lipcu 2016 r. wprowadziła integrację Echo. Z kolei start-up Roxy postanowił zbudować własne oprogramowanie i sprzęt sterowane głosem, dla branży hotelarsko-gastronomicznej. Firma Synqq wprowadziła na początku roku aplikację do notatek, która wykorzystuje przetwarzanie głosu i języka naturalnego do dodawania notatek i wpisów kalendarza bez konieczności wstukiwania ich na klawiaturze.\nWszystkie te mniejsze przedsięwzięcia mają duże ambicje. Przede wszystkim nauczyły się jednak, że nie każdy użytkownik chce przekazywać swoje dane do Amazona, Google’a, Apple’a czy Microsoftu, czyli najważniejszych graczy w tworzeniu platform komunikacji głosowej.\nAmerykanie chętnie kupują\nW 2016 r. wyszukiwania głosowe stanowiły 20% wszystkich mobilnych wyszukiwań Google’a. Osoby, które korzystają na co dzień z tej technologii, wśród jej największych zalet wymieniają wygodę i multizadaniowość (np. opcję korzystania z wyszukiwarki podczas jazdy samochodem).\nAnalitycy z firmy Visiongain oceniają bieżącą wartość rynku inteligentnych cyfrowych asystentów na 1,138 mld dolarów. Tego typu mechanizmy stają się coraz bardziej powszechne. Według firmy Gartner, do końca 2018 r. już 30% naszych interakcji z technologią będzie odbywać się w drodze rozmów z systemami opartymi na głosie.\nBrytyjska firma badawcza IHS Markit szacuje, że pod koniec tego roku rynek asystentów cyfrowych opartych na AI (sztucznej inteligencji) sięgnie 4 miliardów urządzeń, a liczba ta w 2020 r. może wzrosnąć do 7 miliardów.\nJak wynika z raportów eMarketer i VoiceLabs, w 2017 r. 35,6 miliona Amerykanów przynajmniej raz w miesiącu skorzystało z urządzenia aktywowanego głosem. To oznacza blisko 130-procentowy wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim. Sam rynek cyfrowych asystentów ma zwiększyć się w 2018 r. o 23%. To oznacza, że korzystać z nich będzie już 60,5 miliona Amerykanów, co przełoży się na konkretne pieniądze dla ich producentów. RBC Capital Markets ocenia, że do roku 2020 interfejs Alexa przyniesie Amazonowi nawet 10 mld dolarów przychodów.\nUpierz, upiecz, posprzątaj!\nInterfejsy głosowe coraz odważniej wchodzą na rynek AGD i elektroniki użytkowej. Można to było dostrzec już podczas ubiegłorocznych targów IFA 2017. Amerykańskie przedsiębiorstwo Neato Robotics zaprezentowało np. robota próżniowego, który łączy się z jedną z kilku platform inteligentnego domu, w tym z amazonowym systemem Echo. Rozmawiając z inteligentnym głośnikiem Echo, można poinstruować maszynę, aby o określonej porze dnia i nocy sprzątała cały dom.\nNa targach prezentowano też inne produkty sterowane głosem, począwszy od inteligentnych telewizorów sprzedawanych pod marką Toshiba przez turecką firmę Vestel, a skończywszy na podgrzewanych kocach niemieckiej firmy Beurer. Wiele z tych układów elektronicznych da się również aktywować zdalnie za pomocą smartfonów.\nZdaniem jednak przedstawicieli firmy Bosch, jest zbyt wcześnie, aby stwierdzić, która z opcji asystentów domowych stanie się dominująca. Niemiecka grupa technologiczna demonstrowała podczas IFA 2017 pralki (7), piekarniki i ekspresy do kawy, które łączą się z Echo. Bosch chciałby również, aby jego urządzenia były w przyszłości kompatybilne z platformami głosowymi Google’a i Apple’a.\n7. Pralka firmy Bosch, łącząca się z Amazon Echo\nTakie firmy jak Fujitsu, Sony i Panasonic rozwijają własne rozwiązania asystentów głosowych opartych na AI. Firma Sharp dodaje tę technologię do piekarników i małych robotów wprowadzanych na rynek. Grupa Nippon Telegraph & Telephone rekrutuje producentów urządzeń i zabawek w celu zaadaptowania systemu AI sterowanego głosem.\nKoncepcja stara. Czy nadszedł wreszcie jej czas?\nTak naprawdę koncept głosowego interfejsu użytkownika (VUI) jest znany od dziesięcioleci. Każdy, kto wiele lat temu oglądał "Star Treka" lub "2001: Odyseję kosmiczną", spodziewał się zapewne, że około roku 2000 wszyscy będziemy kontrolować komputery za pomocą głosu. Zresztą nie tylko autorzy sci-fi dostrzegali potencjał tego typu interfejsów. W roku 1986 badacze Nielsena zapytali specjalistów z branży IT, jaka ich zdaniem zajdzie do roku 2000 największa zmiana dotycząca interfejsów użytkownika. Najczęściej wskazywali oni właśnie na rozwój interfejsów głosowych.\nNadzieje pokładane w tego typu rozwiązaniach mają swoją przyczynę. Komunikacja werbalna jest przecież najbardziej naturalnym sposobem świadomej wymiany myśli między ludźmi, więc wykorzystanie jej do interakcji "człowiek-maszyna" wydaje się być póki co najlepszym rozwiązaniem.\nJeden z pierwszych VUI, o nazwie Shoebox, został stworzony już na początku lat 60. XX wieku przez IBM. Był prekursorem dzisiejszych systemów rozpoznawania głosu. Rozwój urządzeń spod znaku VUI ograniczały jednak limity mocy obliczeniowej. Rozbijanie i interpretowanie mowy ludzkiej w czasie rzeczywistym wymaga dużej mocy, a dotarcie do punktu, w którym stało się to na dobre możliwe, zajęło ponad pięćdziesiąt lat.\nUrządzenia z interfejsem głosowym zaczęły pojawiać się w masowej produkcji w połowie lat 90., ale popularności nie zdobyły. Pierwszym telefonem umożliwiającym obsługę głosową (wybieranie numeru) był Philips Spark, wypuszczony na rynek w 1996 r. Reklamowany jako przełomowe i proste w obsłudze urządzenie, nie był jednak wolny od ograniczeń technologicznych.\nKolejne telefony wyposażone w formy głosowego interfejsu (konstruowane przez firmy takie jak RIM, Samsung czy Motorola) pojawiały się na rynku regularnie, pozwalając użytkownikom na głosowe wybieranie numeru czy wysyłanie wiadomości tekstowych. Wszystkie one wymagały jednak pamiętania określonych poleceń i wymawiania ich w wymuszonej, sztucznej formie, dostosowanej do możliwości ówczesnych urządzeń. Generowało to dużą ilość błędów, co w efekcie prowadziło do niezadowolenia użytkowników.\nObecnie wkraczamy jednak w nową erę komputerów, w której postępy w uczeniu maszynowym i rozwoju sztucznej inteligencji stwarzają potencjał do rozmowy jako nowy sposób interakcji z technologią (8). Ważnym czynnikiem, mającym duży wpływ na rozwój VUI, stała się liczba urządzeń, obsługujących interakcję głosową. Obecnie prawie 1/3 światowej populacji posiada już smartfony, które mogą być wykorzystywane do tego rodzaju zachowań. Jak się zdaje, większość użytkowników jest też wreszcie gotowa zaadaptować interfejsy głosowe.\n8. Współczesna historia rozwoju interfejsu głosowego\nZanim będziemy mogli jednak swobodnie porozmawiać z komputerem tak, jak robili to bohaterowie "Odysei kosmicznej", musimy pokonać szereg problemów. Maszyny ciągle nie najlepiej radzą sobie z niuansami językowymi. Poza tym wiele osób wciąż czuje się nieswojo, wydając polecenia głosowe wyszukiwarce.\nZ danych statystycznych wynika, że głosowi asystenci są wykorzystywani przede wszystkim w domu lub w kręgu bliskich znajomych. Żaden z ankietowanych nie przyznał się do korzystania z wyszukiwarki głosowej w miejscach publicznych. Blokada ta najprawdopodobniej zniknie jednak wraz z upowszechnieniem się tej technologii.\nKwestia technicznie trudna\nProblemem, na jaki napotykają systemy Automatic Speech Recognition (ASR), jest wydobycie z sygnału mowy użytecznych danych i skojarzenie ich z konkretnym słowem, które dla człowieka ma określone znaczenie. Wypowiadane dźwięki za każdym razem są inne.\nZmienność sygnału mowy jest naturalną jego cechą, dzięki której np. rozpoznajemy akcent czy intonację. Każdy z elementów systemu rozpoznawania mowy ma określone zadanie. Na podstawie przetworzonego sygnału i jego parametrów powstaje model akustyczny, który jest kojarzony z modelem języka. System rozpoznawania może działać w oparciu o małą bądź dużą liczbę wzorców, co determinuje wielkość słownika, z jakim współpracuje. Mogą to być małe słowniki w przypadku systemów rozpoznających izolowane słowa bądź komendy, jak również duże bazy danych zawierające odpowiednik zbioru językowego oraz uwzględniające model językowy (gramatykę).\nWyzwania, z którymi zmagają się interfejsy głosowe, dotyczą przede wszystkim poprawnego zrozumienia mowy, w której np. często opuszczane są całe sekwencje gramatyczne, pojawiają się błędy językowe i fonetyczne, pomyłki, lapsusy, wady wymowy, homonimy, nieuzasadnione powtarzanie itd. Przy tym wszystkim systemy ASR muszą działać szybko i niezawodnie. Przynajmniej takie są oczekiwania.\nŹródłem trudności są też sygnały akustyczne inne niż rozpoznawana mowa, dostające się na wejście systemu rozpoznającego, czyli wszelkiego rodzaju zakłócenia i szum. W najprostszym przypadku trzeba je odfiltrować. Zadanie to wydaje się rutynowe i łatwe - w końcu filtrowane są przeróżne sygnały i każdy elektronik wie, co należy w takiej sytuacji zrobić. Trzeba to jednak wykonać naprawdę dokładnie i starannie, jeśli wynik rozpoznawania mowy ma być zgodny z naszymi oczekiwaniami.\nStosowane współcześnie filtracje pozwalają usunąć zewnętrzne szumy pochwycone przez mikrofon wraz z sygnałem mowy oraz wewnętrzne właściwości samego sygnału mowy, utrudniające jego rozpoznanie. Znacznie trudniejszy problem techniczny pojawia się jednak w sytuacji, gdy zakłóceniem dla analizowanego właśnie sygnału mowy jest… inny sygnał mowy, czyli np. głośne dyskusje toczące się wokół. Zagadnienie takie znane jest w literaturze jako tzw. cocktail party problem. Wymaga już ono stosowania skomplikowanych metod tzw. dekonwolucji (odplątania) sygnału.\nNa filtracji sygnału kłopoty z rozpoznawaniem mowy bynajmniej się nie kończą. Warto sobie uświadomić, że mowa niesie wiele różnego rodzaju informacji. Głos ludzki sugeruje płeć, wiek, rozmaite cechy osobnicze właściciela czy stan jego zdrowia. Istnieje obszerny dział inżynierii biomedycznej, który zajmuje się diagnostyką różnych chorób na podstawie charakterystycznych zjawisk akustycznych wykrywanych w sygnale mowy.\nSą też zastosowania, w których głównym celem analizy akustycznej sygnału mowy staje się identyfikacja mówcy albo weryfikacja, czy jest on tym, za kogo się podaje (głos zamiast klucza, hasła albo PUK-kodu). Może mieć to znaczenie zwłaszcza dla technologii inteligentnych budynków.\nPierwszym elementem systemu rozpoznawania mowy jest mikrofon. Sygnał w takiej postaci, w jakiej rejestruje go mikrofon, pozostaje jednak generalnie mało przydatny. Badania wykazują, że kształt i przebieg fali dźwiękowej bardzo silnie zmieniają się w zależności od osoby, tempa mowy, częściowo także nastroju rozmówcy – natomiast w niewielkim stopniu odwzorowują samą treść wypowiadanych poleceń.\nSygnał trzeba więc odpowiednio przetworzyć. Współczesna akustyka, fonetyka i informatyka dostarczają łącznie bogaty zestaw narzędzi, które mogą być zastosowane do przetwarzania, analizy, rozpoznawania i rozumienia sygnału mowy. Wygodną podstawą są widma dynamiczne sygnału, tzw. spektrogramy dynamiczne. Daje się je dość łatwo uzyskać, a mowa reprezentowana w postaci spektrogramu dynamicznego może być w miarę łatwo rozpoznawana przy użyciu technik podobnych do tych, jakie są stosowane przy identyfikowaniu obrazów.\nProste elementy mowy (np. komendy) mogą być rozpoznawane na podstawie zwykłego podobieństwa całych spektrogramów. Przykładowo, słownik sterowanego głosem telefonu komórkowego zawiera zaledwie od kilkudziesięciu do kilkuset słów i zwrotów, z reguły z góry narzuconych, aby można je było łatwo i skutecznie identyfikować. Wystarcza to w prostych zadaniach sterowania, ale bardzo ogranicza ogólność zastosowań. Systemy budowane według schematu z reguły obsługują tylko konkretnych mówców, do których głosów są specjalnie trenowane. Jeśli więc pojawi się ktoś nowy, kto będzie chciał użyć swojego głosu do sterowania systemem, z dużym prawdopodobieństwem nie zostanie zaakceptowany.\nWynik tej operacji określany jest jako spektrogram 2-W, czyli widmo dwuwymiarowe. W bloku tym wpisana jest jeszcze jedna czynność, na którą warto zwrócić uwagę - segmentacja. Najogólniej mówiąc, chodzi o podzielenie ciągłego sygnału mowy na kawałki, podlegające oddzielnemu rozpoznawaniu. Dopiero z tych oddzielnych rozpoznań montuje się rozpoznanie całości. Takie postępowanie jest konieczne, bo długiej i złożonej wypowiedzi jednorazowo zidentyfikować się nie da. Na temat tego, jakie segmenty należy wyróżniać w sygnale mowy, napisano już całe tomy, więc nie będziemy w tym momencie przesądzać, czy wydzielonymi segmentami mają być fonemy (odpowiedniki głosek), sylaby czy może alofony.\nProces automatycznego rozpoznawania odwołuje się zawsze do jakichś cech obiektów. Dla sygnału mowy badano setki zestawów różnych parametrów Dysponując sygnałem mowy podzielonym na rozpoznawane ramki oraz mając wybrane cechy, za pomocą których ramki te są przedstawiane w procesie rozpoznawania, możemy przeprowadzić (dla każdej ramki osobno) klasyfikację, czyli przypisanie do ramki identyfikatora, który ją będzie dalej reprezentował.\nKolejną fazą jest montowanie ramek w pojedyncze słowa - najczęściej w oparciu o tzw. model niejawnych modeli Markowa (HMM - Hidden Markov Model). Następnie dochodzi do montowania ze słów kompletnych zdań.\nW tym momencie możemy wrócić na chwilę do systemu Alexa. Na jego przykładzie widać, jak wieloetapowo przebiega proces maszynowego „zrozumienia” człowieka – dokładniej: wydawanego przez niego polecenia czy zadawanego pytania.\nZrozumienie słów, a zrozumienie znaczenia i pojęcie intencji użytkownika to zupełnie różne sprawy.\nDlatego kolejny etap stanowi działanie modułu NLP (Natural Language Processing), którego zadaniem jest rozpoznanie intencji użytkownika, czyli znaczenia wydanego polecenia/pytania w kontekście, w jakim ono zostało wypowiedziane. Jeżeli intencja zostaje zidentyfikowana, następuje przypisanie tzw. umiejętności, czyli konkretnej funkcji obsługiwanej przez inteligentnego asystenta. W przypadku pytania o pogodę wywoływane są źródła danych na temat pogody, które pozostaje przetworzyć na mowę (mechanizm TTS - text-to-speech). W efekcie użytkownik słyszy odpowiedź na zadane pytanie.\nGłos? Grafika? A może jedno i drugie?\nWiększość znanych nowoczesnych systemów interakcji opiera się na pośredniku zwanym graficznym interfejsem użytkownika (GUI). Niestety, GUI nie jest najbardziej oczywistym sposobem interakcji z produktem cyfrowym. Wymaga bowiem od użytkowników, aby nauczyli się najpierw korzystać z interfejsu i przypominali sobie te informacje podczas każdej następnej interakcji. W wielu sytuacjach głos jest znacznie wygodniejszy, ponieważ interakcja z VUI wymaga po prostu rozmowy z urządzeniem. Interfejs, który nie zmusza użytkowników do nauki i przywoływania określonych poleceń lub metod interakcji, powoduje mniejsze problemy.\nEkspansja VUI nie oznacza oczywiście wyeliminowania bardziej tradycyjnych interfejsów - dostępne raczej będą interfejsy hybrydowe, łączące kilka sposobów interakcji.\nGłosowy interfejs nie nadaje się do wykonywania wszystkich zadań w kontekście mobilnym. Za jego pomocą zadzwonimy do znajomego, prowadząc auto, a nawet wyślemy mu SMS-a, ale już sprawdzenie ostatnich przelewów może okazać się zbyt skomplikowane - ze względu na ilość informacji przekazywanych do systemu (user input) oraz generowanych przez system (system output). Jak sugeruje Rachel Hinman w książce "Mobile Frontier", stosowanie VUI staje się najbardziej wydajne podczas wykonywania zadań, w których ilość informacji na wejściu i wyjściu jest niewielka.\nPołączony z Internetem smartfon to wygoda, ale jednocześnie uciążliwość (9). Za każdym razem, gdy użytkownik chce coś kupić lub skorzystać z nowej usługi, musi pobrać kolejną aplikację i założyć kolejne konto. Tworzy się tu pole do wykorzystania i rozwoju interfejsów głosowych. Zdaniem ekspertów, zamiast zmuszania użytkowników do instalacji wielu różnych aplikacji lub kreowania oddzielnych kont dla każdej usługi, VUI pozwoli przenieść ciężar tych uciążliwych zadań na asystenta głosowego wyposażonego w sztuczną inteligencję. To on w wygodny sposób będzie wykonywał uciążliwe czynności. My będziemy mu jedynie wydawać polecenia.\n9. Interfejs głosowy z wykorzystaniem smartfona\nW dzisiejszych czasach nie tylko telefon i komputer są podłączone do Internetu. Inteligentne termostaty, światła, czajniki i wiele innych urządzeń zintegrowanych z Internetem Rzeczy również ma połączenie z siecią (10). Mamy więc wokół siebie bezprzewodowo połączone urządzenia, które wypełniają nasze życie, ale nie wszystkie z nich naturalnie pasują do graficznego interfejsu użytkownika. Korzystanie z VUI pomoże je łatwo wkomponować w nasze środowisko.\n10. Interfejs głosowy z Internetem Rzeczy\nTworzenie interfejsu użytkownika głosowego wkrótce stanie się kluczową umiejętnością projektantów. Oto prawdziwe wyzwanie - konieczność wdrażania systemów opartych na głosie zachęci do skupienia się w większym stopniu na projektowaniu antycypacyjnym, czyli dążeniu do zrozumienia początkowych intencji użytkownika, przewidywaniu na każdym etapie rozmowy jego potrzeb i oczekiwań.\nGłos jest efektywnym sposobem wprowadzania danych - pozwala użytkownikom na szybkie wydawanie poleceń do systemu na ich własnych warunkach. Z kolei ekran zapewnia efektywny sposób wyświetlania informacji: umożliwia systemom jednoczesne wyświetlanie dużej ilości informacji, zmniejszając obciążenie pamięci użytkowników. Logicznie rzecz biorąc, połączenie ich w jeden system brzmi zachęcająco.\nInteligentne głośniki, takie jak Echo Amazon i Google Home, nie oferują w ogóle wyświetlacza wizualnego. Dzięki znacznej poprawie dokładności rozpoznawania głosu na umiarkowanych odległościach umożliwiają obsługę w trybie głośno mówiącym, co z kolei zwiększa ich elastyczność i wydajność - są pożądane nawet dla użytkowników mających już smartfony z obsługą głosową. Jednak brak ekranu jest ogromnym ograniczeniem.\nDo informowania użytkowników o możliwych poleceniach mogą być wykorzystywane tylko sygnały dźwiękowe, a głośne odczytywanie danych wyjściowych staje się nużące, z wyjątkiem najprostszych zadań. Ustawianie timera poleceniem głosowym podczas gotowania jest świetne, ale zmuszanie do zadawania pytań, ile czasu zostało do końca, już niekoniecznie. Uzyskanie zwykłej prognozy pogody staje się testem pamięci dla użytkownika, który przez cały tydzień musi słuchać i wchłaniać serię faktów, zamiast zbierać je z ekranu na pierwszy rzut oka.\nProjektanci zaprojektowali już rozwiązanie hybrydowe, Echo Show (11), w którym do podstawowego inteligentnego głośnika Echo dodano ekran wyświetlacza. Znacznie rozszerza to funkcjonalność sprzętu. Echo Show jest jednak wciąż znacznie mniej zdolne do wykonywania podstawowych funkcji, które od dawna są dostępne na smartfonach i tabletach. Nie może (jeszcze) np. przeglądać stron internetowych, pokazywać recenzji lub wyświetlać zawartości koszyka zakupów Amazona.\n11. Echo Show\nWyświetlacz wizualny jest z natury bardziej efektywnym sposobem udostępniania ludziom dużej ilości informacji niż tylko dźwięk. Projektowanie voice-first może znacznie poprawić interakcję głosową, ale w dłuższej perspektywie arbitralne niestosowanie wizualnego menu dla dobra interakcji voice-first byłoby jak walka z jedną ręką związaną za plecami. Z uwagi na zbliżającą się złożoność całościowych, inteligentnych interfejsów głosowych i ekranowych, projektanci powinni więc poważnie brać pod uwagę hybrydowe podejście do interfejsów.\nWzrost skuteczności i szybkości działania systemów generacji oraz rozpoznawania mowy pozwolił na ich zastosowanie w takich aplikacjach i dziedzinach, jak np.:\n• militaria (polecenia głosowe w samolotach czy helikopterach, np. F16 VISTA),\n• automatyczna transkrypcja tekstu (Speech to text),\n• interaktywne systemy informacyjne (Prime - Speech, portale głosowe),\n• urządzenia mobilne (telefony, smartfony, tablety),\n• robotyka (Cleverbot - systemy ASR w połączeniu ze sztuczną inteligencją),\n• motoryzacja (sterowanie podzespołami auta bez użycia rąk, np. Blue&Me),\n• aplikacje domowe (systemy typu "inteligentny dom").\nUwaga na bezpieczeństwo!\nSamochody, urządzenia, systemy ogrzewania/chłodzenia oraz bezpieczeństwa domowego, a także niezliczona liczba urządzeń - wszystko to zaczyna wykorzystywać interfejsy głosowe, często zasilane przez AI. Na obecnym etapie dane pozyskiwane z milionów konwersacji z maszynami trafiają do chmur obliczeniowych. Dość oczywiste jest, że interesują się nimi specjaliści od marketingu. I nie tylko oni.\nNiedawny raport ekspertów ds. bezpieczeństwa firmy Symantec zaleca, aby użytkownicy poleceń głosowych nie zarządzali funkcjami bezpieczeństwa, takimi jak zamki w drzwiach, ani tym bardziej systemami ochrony domów. To samo dotyczy przechowywania haseł lub poufnych informacji. Bezpieczeństwo sztucznej inteligencji i inteligentnych produktów nie zostało jeszcze dobrze zbadane.\nGdy urządzenia w całym domu słuchają każdego słowa, ryzyko włamania się i niewłaściwego użycia systemu staje się niezwykle ważną kwestią. Jeśli osoba ze złymi intencjami uzyska dostęp do sieci lokalnej lub powiązanych adresów e-mail, ustawienia inteligentnego urządzenia mogą zostać zmienione lub przywrócone do stanu fabrycznego, co spowoduje utratę cennych informacji i usunięcie historii użytkownika.\nInaczej rzecz ujmując - specjaliści od bezpieczeństwa obawiają się, że zarządzana głosem i VUI sztuczna inteligencja nie jest jeszcze dostatecznie inteligentna, aby obronić nas przez potencjalnymi zagrożeniami i utrzymać język za zębami, gdy zapyta ją o coś ktoś obcy.


Market Cafe, Nowy Jork - recenzje restauracji - TripAdvisor\nNowy Jork — wszystkie restauracje Restauracje w pobliżu obiektu Market Cafe\nWszystkie miejsca warte uwagi w: Nowy Jork Atrakcje w pobliżu obiektu Market Cafe\nMarket Cafe, Nowy Jork\nStany Zjednoczone Nowy Jork Nowy Jork Nowy Jork Restauracje Market Cafe\nNr 5 925 wśród 9 166 Restauracje w lokalizacji Nowy Jork $$ - $$$\nAmerykańska, Międzynarodowa 496 Ninth Ave, Nowy Jork, NY 10018+1 212-564-7350Strona internetowa\nPokaż też MapaSatelitarna Aktualizacje mapy są wstrzymane. Przybliż, aby zobaczyć zaktualizowane informacje. Wyzeruj przybliżenie Trwa aktualizowanie mapy… Wróć do mapy Omówienie 4,0 Liczba recenzji: 87Doskonałe40%B. dobre41%Średnie8%Złe5%Okropne4%9 cze 2016“Bug in food, zero service recovery”13 paź 2014“Great food and drink”Teraz otwarteN17:00 - 22:00Pn - Wt18:00 - 04:00Śr - So18:00 - 05:00Wszystkie godziny KUCHNIE Amerykańska, MiędzynarodowaCENA $$ - $$$SZCZEGÓŁY 496 Ninth Ave, Nowy Jork, NY 10018Okolica: Midtown ObsługaJedzenieWartośćAtmosferaWszystkie szczegóły Ulepsz to ogłoszenie\nOceny podróżnych Doskonałe35B. dobre36Średnie7Złe5Okropne4Typ podróżnegoRodzinyParyWyjazd w pojedynkęBiznesowaZnajomiOkres roku Mar–majCze–sieWrz–lisGru–lutJęzyk Wszystkie języki polski (21)angielski (78)włoski (4)Więcej języków Język polski (21)angielski (78)włoski (4)francuski (3)hiszpański (1)niemiecki (1)\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieremNJ2017Nowy Jork, Nowy Jork182Zrecenzowano 9 czerwca 2016 Bug in food, zero service recoveryWięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nana cBuenos Aires, Argentyna1022157Zrecenzowano 16 listopada 2015 Un restaurante de paso!Tłumaczenie Google WięcejDziękujemy, ana c Brian PNew York City, New York, USA18256Zrecenzowano 21 stycznia 2015 Now called OovahTłumaczenie Google Więcej1 Dziękujemy, Brian P slsnycNowy Jork, Nowy Jork469169Zrecenzowano 29 października 2014 Always a little disappointedTłumaczenie Google WięcejDziękujemy, slsnyc Wanda SSaint Paul, Minnesota7531Zrecenzowano 26 października 2014 Great gluten free meal!Tłumaczenie Google WięcejDziękujemy, Wanda S Ta recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieMarie OSan Antonio, Teksas74Zrecenzowano 13 października 2014 Great food and drinkJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNiecogemaWashington2014Zrecenzowano 10 września 2014 Great Food, Great Place, Great AtmosphereWięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieAeriana_and_ChrisSydney, Australia4423Zrecenzowano 6 września 2014 z urządzeń przenośnych Great local meal!Jak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNiedcdameArlington, Wirginia194Zrecenzowano 6 sierpnia 2014 Good food but LOUD restaurantJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nZoe B42Zrecenzowano 5 sierpnia 2014 z urządzeń przenośnych A true American experience !!!Tłumaczenie Google WięcejDziękujemy, Zoe B Poprzednie\nTrwa aktualizowanie listy... W okolicy Pobliskie restauracjeIl Punto RistoranteLiczba recenzji: 783 w odległości 0,05 km TavolaLiczba recenzji: 604 w odległości 0,04 km MercatoLiczba recenzji: 756 w odległości 0,11 km Thai SelectLiczba recenzji: 270 w odległości 0,1 km Pobliskie atrakcjeBroadway Up Close Walking ToursLiczba recenzji: 772 w odległości 0,29 km On Location ToursLiczba recenzji: 2 446 w odległości 0,23 km The RideLiczba recenzji: 1 855 w odległości 0,27 km National Comedy Theatre New YorkLiczba recenzji: 177 w odległości 0,13 km Pytania i odpowiedziUzyskaj szybką odpowiedź od pracowników i klientów obiektu Market Cafe.Uwaga: pytanie zostanie opublikowane na stronie Pytania i odpowiedzi.Wskazówki dotyczące publikacjiPrześlijWeryfikacja: Popraw to ogłoszenie\n496 Ninth Ave, Nowy Jork, NY 10018 Lokalizacja:


Xaloptic - ulotka (dawkowanie, zastosowanie, interakcje) - KtoMaLek.pl\nXaloptic krople do oczu, roztwór | 0,05 mg/ml | 3 but. po 2.5 ml\nod 0 , 00 zł do 103 , 82 zł\nMasz pytania dotyczące dawkowania Xaloptic?\nKiedy stosujemy lek Xaloptic?\nJaki jest skład leku Xaloptic?\nJakie są przeciwwskazania do stosowania leku Xaloptic?\nXaloptic – jakie działania niepożądane mogą wystąpić?\nXaloptic – dawkowanie leku\nXaloptic – jakie środki ostrożności należy zachować?\nPrzyjmowanie leku Xaloptic w czasie ciąży\nCzy Xaloptic wchodzi w interakcje z innymi lekami?\nCzy Xaloptic wchodzi w interakcje z alkoholem?\n- gdzie kupić Xaloptic?\nOpis produktu Xaloptic\nObniżenie podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z jaskrą otwartego kąta oraz z nadciśnieniem wewnątrzgałkowym.\n1 ml roztworu kropli do oczu zawiera 0,05 mg (50 mikrogramów) latanoprostu. 2 ,5 ml roztworu kropli do oczu zawiera 125 mikrogramów latanoprostu.\nSubstancja pomocnicza: 0,2 mg chlorku benzalkonium w 1 ml roztworu kropli do oczu.\nNadwrażliwość na latanoprost lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu leczniczego Xaloptic.\nNajczęściej stwierdzanymi działaniami niepożądanymi były działania związane z narządem wzroku.\nBardzo często (≥ 1/10): zwiększenie pigmentacji tęczówki; podrażnienie oka (w tym uczucie obecności ciała obcego w oku); zmiany w wyglądzie rzęs (ciemnienie, pogrubienie, wydłużenie, zwiększenie ilości).\nCzęsto (≥ 1/100 do < 1/10): łagodne do umiarkowanego przekrwienie spojówek; przemijające punkcikowate ubytki nabłonka, w większości nie dające objawów; zapalenie brzegów powiek; ból oka.\nNiezbyt często (≥ 1 /1000 do < 1/100): obrzęk powiek.\nRzadko (≥ 1/10.000 do < 1/1000): zapalenie tęczówki / zapalenie błony naczyniowej oka; obrzęk plamki; objawowy obrzęk i ubytki rogówki; obrzęk okołooczodołowy; ciemnienie skóry powiek; miejscowe reakcje skórne na powiekach; zmiany kierunku wyrastania rzęs, co może powodować drażnienie oka; zwiększenie liczby, ciemnienie, pogrubienie i wydłużenie włosów meszkowych na powiece (obserwowane w większości przypadków w populacji japońskiej); pojawienie się podwójnego rzędu rzęs na otworach gruczołów tarczkowych ( distichiasis ).\nRzadko (≥ 1/10000 do < 1/1000):kołatanie serca.\nBardzo rzadko (< 1/10 000): nasilenie istniejącej dusznicy bolesnej.\nRzadko (≥ 1/10000 do < 1 /1000): astma, zaostrzenie astmy, duszność.\nNiezbyt często (≥ 1 /1000 do < 1/100): wysypka.\nBardzo rzadko (< 1/10000): ból w okolicy klatki piersiowej.\nRzadko (≥ 1/10000 do < 1/1000):bóle głowy, zawroty głowy.\nRzadko (≥ 1/10000 do < 1/1000):bóle mięśni, bóle stawów.\nLatanoprost może powodować zwiększenie pigmentacji tęczówki, najczęściej u pacjentów o tęczówkach mieszanego koloru (np. niebiesko-brązowych, szaro-brązowych, żółto-brązowych, zielono-brązowych). Jest to związane ze zwiększeniem zawartości melaniny w melanocytach zrębu tęczówki. U niektórych pacjentów zmiana koloru tęczówki może być trwała, patrz też punkt 4.4. W trakcie leczenia latanoprostem rzadko obserwowano obrzęk plamki. Objaw ten występował głównie u pacjentów z afakią, pseudofakią z przerwaną tylną torebką soczewki lub soczewkami implantowanymi do komory przedniej oka, jak również u pacjentów z grupy ryzyka wystąpienia obrzęku plamki (pacjenci z retinopatią cukrzycową i zamknięciem światła naczyń siatkówki). Nie można wykluczyć związku pomiędzy występowaniem niewyjaśnionego obrzęku plamki i stosowaniem latanoprostu, patrz też punkt 4.4.\nNotowano rzadkie przypadki zapalenia tęczówki/zapalenia błony naczyniowej oka. W większości przypadków dotyczyło to pacjentów predysponowanych do występowania zapalenia tęczówki/zapalenia błony naczyniowej oka.\nNotowano rzadkie przypadki występowania astmy, zaostrzenia astmy i duszności. Doświadczenie w zakresie stosowania latanoprostu u pacjentów z astmą jest ograniczone, natomiast nie wykazano wpływu latanoprostu na czynność układu oddechowego w trakcie badań przeprowadzonych na niewielkiej grupie pacjentów z umiarkowaną astmą otrzymujących niewielkie dawki preparatów steroidowych i niesteroidowych. Obecnie brak doświadczenia w zakresie stosowania latanoprostu u pacjentów z ciężką lub chwiejną astmą, należy zatem zachować ostrożność w leczeniu tych pacjentów do czasu uzyskania wystarczających danych.\nPrzed podaniem kropli do oczu należy zdjąć soczewki kontaktowe; można je założyć z powrotem po 15 minutach.\nZalecane dawkowanie u pacjentów dorosłych (w tym pacjentów w podeszłym wieku):\nZalecane jest podawanie 1 kropli do oka lub obydwu oczu objętych procesem chorobowym raz na dobę. Optymalny efekt uzyskuje się podając latanoprost wieczorem.\nNie należy podawać latanoprostu częściej niż raz na dobę, ponieważ stwierdzono, że częstsze podawanie zmniejsza działanie obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe.\nW przypadku pominięcia jednej dawki, należy kontynuować leczenie podając kolejną zaplanowaną dawkę.\nTak jak w przypadku wszystkich kropli do oczu, w celu ograniczenia wchłaniania substancji czynnej do krwioobiegu, zaleca się uciśnięcie worka spojówkowego w przyśrodkowej części kąta szpary powiekowej (punktowy ucisk) przez minutę. Ucisk powinien nastąpić natychmiast po wkropleniu każdej kropli.\nJeżeli stosowane są inne miejscowe leki okulistyczne, należy je podać po co najmniej 5-minutowej przerwie.\nBezpieczeństwo i skuteczność stosowania preparatu u dzieci nie zostały ustalone. Dlatego nie zaleca się stosowania latanoprostu u dzieci.\nLatanoprost może stopniowo zmieniać kolor oka poprzez zwiększenie ilości brązowego pigmentu w tęczówce. Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować pacjentów o możliwości trwałej zmiany zabarwienia oka. Leczenie jednego oka może prowadzić do trwałej heterochromii.\nZmiana koloru oka była obserwowana przede wszystkim u pacjentów o tęczówkach koloru mieszanego, np. niebiesko-brązowych, szaro-brązowych, żółto-brązowych i zielono-brązowych.\nPoczątek zmian ma miejsce przeważnie w czasie pierwszych 8 miesięcy leczenia, ale u niewielkiej grupy pacjentów może wystąpić później. W oparciu o wykonywane kolejno zdjęcia, efekt ten obserwowano u 30% pacjentów z grupy leczonych latanoprostem przez cztery lata w ramach badań klinicznych. Zmiana koloru tęczówki jest w większości przypadków nieznaczna i często niezauważalna klinicznie. Częstość jej występowania wśród pacjentów o tęczówkach koloru mieszanego wynosi od 7 do 85%, przy czym występuje najczęściej u osób z żółto-brązowym zabarwieniem tęczówki.\nU pacjentów z jednorodnym niebieskim zabarwieniem oczu nie obserwowano żadnych zmian, natomiast u pacjentów o oczach koloru szarego, zielonego lub brązowego zmiany obserwowane były wyjątkowo rzadko.\nZmiana koloru jest związana ze zwiększeniem zawartości melaniny w melanocytach zrębu tęczówki i nie wiąże się ze wzrostem ilości melanocytów. Zazwyczaj brązowe zabarwienie wokół źrenicy rozprzestrzenia się koncentrycznie w kierunku obwodu tęczówki w leczonym oku, zdarza się jednak, że cała tęczówka lub jej część staje się bardziej brązowa. Po zaprzestaniu leczenia nie obserwuje się dalszego nasilania brązowej pigmentacji tęczówki. Do chwili obecnej, na podstawie przeprowadzonych badań klinicznych, nie dowiedziono, aby zmianie koloru tęczówki towarzyszyły inne objawy lub zmiany patologiczne.\nZnamiona ani plamki obecne na tęczówce przed leczeniem nie ulegają zmianom w czasie terapii. W badaniach klinicznych nie obserwowano odkładania się pigmentu w siatce włókien kolagenowych w kącie przesączania lub innych miejscach komory przedniej oka. W oparciu o pięcioletnie doświadczenie kliniczne nie stwierdzono żadnych negatywnych następstw zwiększonej pigmentacji tęczówki i leczenie latanoprostem może być kontynuowane w przypadku wystąpienia tego objawu. Pacjenci powinni być jednak regularnie badani i jeżeli stan kliniczny tego wymaga należy przerwać leczenie latanoprostem.\nDoświadczenie kliniczne dotyczące stosowania latanoprostu w jaskrze przewlekłej zamkniętego kąta, jaskrze z otwartym kątem u pacjentów z pseudofakią oraz jaskrze barwnikowej jest ograniczone. Brakuje obserwacji klinicznych dotyczących stosowania latanoprostu w jaskrze zapalnej i neowaskularnej, w stanach zapalnych oka lub jaskrze wrodzonej. Latanoprost nie wykazuje wpływu na źrenicę, bądź jest on nieznaczny, jednak nie ma doświadczeń związanych z ostrym atakiem jaskry z zamkniętym kątem. Należy zachować ostrożność podczas podawania preparatu w tych stanach chorobowych do czasu uzyskania większej ilości danych klinicznych.\nDane z badań dotyczących stosowania latanoprostu w okresie okołooperacyjnym po usunięciu zaćmy są ograniczone. Należy zachować ostrożność stosując latanoprost u tych pacjentów.\nNależy zachować ostrożność podczas stosowania latanoprostu u pacjentów z afakią, pseudofakią z przerwaną tylną torebką soczewki lub soczewkami implantowanymi do komory przedniej oka, lub też u pacjentów z grupy ryzyka wystąpienia torbielowatej postaci obrzęku plamki, patrz także punkt 4.8.\nLatanoprost powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności u pacjentów ze stwierdzonymi skłonnościami do występowania zapalenia tęczówki / zapalenia błony naczyniowej oka.\nObecnie brak doświadczenia w zakresie stosowania latanoprostu u pacjentów z ciężką lub chwiejną astmą. Należy zatem zachować ostrożność w leczeniu tych pacjentów do czasu uzyskania wystarczających danych, patrz także punkt 4.8.\nObserwowano zmianę zabarwienia skóry w okolicy okołooczodołowej, przy czym w większości przypadków objaw ten był zgłaszany przez pacjentów pochodzących z Japonii. Dane doświadczalne wskazują, że zmiana zabarwienia skóry w okolicy oczodołowej nie była trwała i w niektórych przypadkach ustępowała w trakcie dalszego leczenia latanoprostem.\nLatanoprost może stopniowo zmieniać rzęsy i włosy meszkowe w leczonym oku i otaczającej powierzchni; zmiany te obejmują zwiększenie długości, grubości, zabarwienia, ilości rzęs lub włosów i zmiany kierunku wyrastania rzęs. Zmiany w rzęsach są odwracalne po przerwaniu leczenia.\nLatanoprost krople do oczu, roztwór zawierają chlorek benzalkoniowy, który jest często używanym środkiem konserwującym w produktach okulistycznych. Chlorek benzalkoniowy powodował keratopatię punktowatą i (lub) toksyczną wrzodziejącą keratopatię. Pacjentów z zespołem suchego oka lub schorzeniami przebiegającymi z uszkodzeniem rogówki stosujących produkt Xaloptic często lub długotrwale, należy starannie monitorować.\nBezpieczeństwo stosowania latanoprostu w czasie ciąży u ludzi nie zostało ustalone. Wywiera on potencjalnie niebezpieczny farmakologiczny wpływ na przebieg ciąży, płód oraz noworodka.\nDlatego preparatu nie należy stosować w czasie ciąży.\nLatanoprost oraz jego metabolity mogą przenikać do mleka matki. Dlatego też preparatu nie należy stosować u kobiet karmiących piersią lub należy zaprzestać karmienia.\nZamienniki leku Xaloptic\nZamiast tego leku można wybrać jeden z 4 zamienników. Kupując najtańszy z nich zaoszczędzisz 25,23 zł.\nkrople do oczu, roztwór | 0,05 mg/ml | 3 but. po 2.5 ml\nJak radzić sobie z oparzeniami?\nZ oparzeniem możemy mieć do czynienie w niemal każdym miejscu. Sprawdź, jak je opatrzyć, by uniknąć zakażenia i przyspieszyć gojenie się rany!\nnumer serii: 200118, data ważności: 01.2021\n3 but.a 2, 5ml


Festiwal Fotografii i Filmu Przyrodniczego „Sztuka Natury” 2018 - Dwór Artusa\nFestiwal Fotografii i Filmu Przyrodniczego „Sztuka Natury” 2018\nUroczyste otwarcie XI edycji Międzynarodowego Festiwalu Fotografii i Filmu Przyrodniczego Sztuka Natury oraz wystawa prac nagrodzonych w konkursie zagości w Dworze Artusa.\nMiędzynarodowy Festiwal Fotografii i Filmu Przyrodniczego Sztuka Natury to wystawy i warsztaty fotograficzne, pokazy multimedialne i prelekcje zaproszonych gości – uznanych fotografików i filmowców, a także znanych podróżników oraz konkursy.\nUroczyste otwarcie Festiwalu będzie połączone z rozstrzygnięciem konkursu fotograficznego, prelekcją oraz wręczeniem nagród w konkursach. Odbędzie się wernisaż wyróżnionych i nagrodzonych w konkursie fotograficznym prac Opowieści Natury. Prace przedstawiają fotografie przyrody, ale przede wszystkim jej piękno i ulotność.\nGośćmi specjalnymi festiwalu będą Grzegorz i Tomasz Kłosowscy, pierwszy to artysta malarz, drugi dziennikarz. Obaj od lat popularyzują Bagna Biebrzańskie, a ich wystąpienie nosi znaczący tytuł Nasz pojedynek z naturą.\nFestiwal odbywa się w dniach 19-25 listopada w Toruniu, Włocławku i Bydgoszczy. Wystawa festiwalowa czynna od 23.11.-31.12. 2018.\nKalendarium wydarzeń w Centrum Kultury Dwór Artusa od godziny 18:00:\nUroczyste otwarcie XI Międzynarodowego Festiwalu Fotografii i Filmu Przyrodniczej Sztuka Natury Toruń 2018. W programie:\n– Goście Specjalni Festiwalu Grzegorz i Tomasz Kłosowscy – Nasz pojedynek z naturą,\n– wernisaż wystawy pokonkursowej Opowieści Natury.\nWięcej informacji o festiwalu: http://www.sztukanatury.pl


Na każdego nadchodzi czas, kiedy marzy o zmianach. Dotyczy to najczęściej odmiany otoczenia. Jeżeli zatem prześladuje cię niewielka zmiana w strefie najbliższego środowiska, to pamiętaj, iż jeżeli remonty to jedynie z załogą – złota rączka Warszawa! Dla pracowników to coś więcej aniżeli obowiązek. Dla kadry wykończenie mieszkań stanowi wyzwanie! Nasi pracownicy to fachowcy, którzy nie tylko wykonają pracę fizyczną, ale też podpowiedzą i posłużą radą w innych istotnych kwestiach. Niestandardowe zlecenia klientów wykonamy z tak samo wielką radością. To właśnie dzięki firmie twoje mieszkanie będzie wyrazem zrealizowanych życzeń, azylem, do którego bardzo ochoczo będziesz wracać. Przedsiębiorstwo nasze proponuje kompleksowe usługi renowacyjne wnętrz. Obowiązki przeprowadzamy szybko oraz solidnie. Z usług od dawna korzystają klienci wymagający najlepszej klasy za przystępną kwotę. Remonty wykonywane przez nas są za każdym razem na najlepszym poziomie. Naszą specjalnością jest wykończenie mieszkań. Usługi oferowane przez nas zawsze doceniane są przez wszystkich, którzy pragną zmienić wygląd swojego domu. Odświeżenie starego lub adaptacja nowo oddanego lokalu w dowolnie wymyślonym przez konsumenta guście to dla nas codzienność.


Home | Ekonomia w moim domu | Ubezpieczenia\nUbezpieczenie to bardzo ważna sprawa.\nUbezpieczając siebie lub swoich bliskich zapewniasz im i sobie spokój. Zapewiasz bezpieczną przyszłość.\nWyróżnia się kilka rodzajów ubezpieczeń. Tak naprawdę ubezpieczyć możesz nawet swojego laptopa. Ja na przykład używam popularnej marki Fujitsu – Siemens tak więc mogę albo skorzystać z oferty ubezpieczenia mojego notebooka FSC poprzez ofertę firmy FSC powiązanej z jakąś niemiecką firmą ubezpieczeniową albo udać się samemu na poszukiwania. Ponoć na dzień dzisiejszy najlepiej ubezpieczyć laptopa w Hestia7. Jeszcze tego sam nie sprawdziłem. Jak widzisz ubezpieczenia są naprawdę przydatne.\nUbezpieczyć można i w sumie należy swoje życie i zdrowie. No bo co zrobisz jak stracisz rękę albo nogę a Twoja praca, to na czym się znasz wymaga mobilności i sprawności? Ubezpieczenia na życie pozwalają właśnie zabezpieczyć Cię przed tego rodzaju wypadkami zapewniając pewną kwotę, nazwijmy to “rekompensatą”. Taka rekompensata daje Ci możliwość daleszego nieksrępowanego życia, zapewnia środki na utrzymanie, leczenie czy rehabilitację i możesz przy tym nie pracować. Wszystko zależy od kwoty ubezpieczenia (suma ubezpieczenia, składka ubezpieczeniowa).\nPoza życiem czy zdrowiem możesz też zabezpieczyć swój majątek – dom czy samochód.\nCo do samochodu to każdy musi wybrać OC ale AC – Autocassco jest już dobrowolne. Ubezpieczenia komunikacyjne ustrzegą Cię przed dodatkowymi kosztami na np. naprawę samochodu. Tutaj baardzo się przydaje AC.\nUbezpieczenia majątkowe pozwolą ubezpieczyć Twój dom, np. podczas wyjazdu, przed włamaniem czy innymi zdarzeniami.\nPrzy okazji powiem, że na wyjazd też możesz się ubezpieczyć. Wystaczy znaleść dobre ubezpieczenie turystyczne. Ofert jest dużo.\nNo i obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne czyli fundusze emerytalne. Popularniej zwane OFE jest obowiązkowe – jest to po prostu drugi filar systemu emerytalnego. Jednak istotna sprawa na jaką mamy wpływ to wybór funduszu emerytalnego – pomogą w tym wizytówki OFE. Wybór funduszu jest bardzo ważny, to od niego zależy jak nasze odłożone pieniądze będą procentować, dlatego warto przyjżeć się jak prosperują poszczególne fundusze emerytalne.\nSklepy internetowe - to proste


Dierol Gastro, saszetki, 10 szt - Portal Dbam o Zdrowie\nDierol Gastro, saszetki, 10 szt\nZawartość saszetki : Saccharomyces boulardii, maltodekstryna, substancja przeciwzbrylająca : dwutlenek krzemu.\nSaccharomyces boulardii, który działa na bakterie patogenne i neutralizuje toksyny przez nie wytwarzane, uszczelnia nabłonek jelita oraz ogranicza sekrecję wody, skracając czas trwania biegunki nawet o 2 dni.*\n1 saszetka dziennie. Zawartość saszetki należy rozpuścić w wodzie lub dodać do spożywanego pokarmu. Nie należy mieszać preparatu ze zbyt gorącymi lub mrożonymi płynami/pokarmami.\nProdukt przyjmowany pod nadzorem lekarza. Produkt przeznaczony dla niemowląt i dzieci. Produkt nie jest przeznaczony do stosowania pozajelitowego. Brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Nie stosować z preparatami przeciwgrzybicznymi.


Matki Polki Fanaberie: Facet chce być ofiarą przemocy.\ndom, mąż, życie\nNie, nie leję męża patelnią choć nie powiem zdarzają się takie sytuacje, że mam ochotę. Z uwagi jednak na dość skromny zasób patelni w mojej kuchni, staram się jednak powstrzymywać.\nNa razie stosuję delikatną presję psychiczną w postaci sugestywnych argumentów, choćby np: "Bo cię obsmaruję na blogu" ;)\nTyle, że oni, znaczy się faceci, ewidentnie sami się proszą żeby im w końcu jakąś krzywdę wyrządzić\nJa rozumiem, że popełniają błędy. Jak wszyscy zresztą. Nam kobietom też się zdarza, rzadziej ale jednak ;) Ale żeby ten sam błąd kilka razy? No ludzie! Nie słyszeliście, nie porównując, o odruchu Pawłowa?\nJak dziecku powtórzysz kilka razy, że nie wolno dotykać świeczki bo można się oparzyć to skuma, a facetowi jak powiesz, że ma czegoś nie robić to możesz do usranej śmierci powtarzać, a przesłanie nie dotrze.\n- "Jak zjesz włóż talerz do zmywarki"\nPatrzysz, a talerz na blacie w kuchni. Czy Oni naprawdę sądzą, że te talerze same przemieszczą się z blatu do punktu docelowego? Jeśli tak to tylko pogratulować wyobraźni.\n- "Umyłbyś chociaż raz brodzik od prysznica"\nNo i dowiadujesz się, że przecież myje i to codziennie rano przed pracą. Robisz wielkie oczy ocb? A on widząc twój pytający wzrok odpowiada: "Przecież zawsze zanim wyjdę przecieram brodzik stopą i zgarynam wodę."\nAlbo wychodzi taki z kumplami więc pytasz, o której będzie bo ostatnio przegiął to wolisz wiedzieć.\n- " Długo nie będę. Zadzwonię"\nChyba nie muszę wspominać, że o telefonie i powrocie o przyzwoitej porze możesz zapomnieć? Dokładnie zresztą tak samo jak poprzednio i jeszcze wcześniej.\n-"Ten weekend nie będę pracował"\nNo i ślęczy taki przed kompem tak jak każdy z weekendów w tym kwartale, albo wisi na telefonie bo właśnie jakiś ktoś z jakimś czymś oczywiście niezmiernie ważnym zadzwonił i absolutnie nie przeszkadza mu, że jest sobota godzina 22, albo, że właśnie spożywacie w pocie czoła ugotowany przez ciebie obiad.\nMożna by tak jeszcze długo. Oczywiście w żadnej z tych sytuacji facet nie domyśli się, że jeśli zrobi, którąś z tych rzeczy kolejny raz, to będziesz toczyć pianę, szlag cię trafi, krew zaleje i zaczną się w tobie odzywać skrywane głęboko mordercze instynkty.\nEwidentnie faceci mają jakiś masochistyczny gen, jakiś niewytłumaczalny brak instynktu samozachowawczego. Nie wiem może ktoś w dzieciństwie rzucił na nich klątwę, no bo przecież wszyscy głupi chyba nie są?\nIstnieje też duże prawdopodobieństwo, że oni specjalnie nas prowokują i ćwiczą naszą cierpliwość. Coś w stylu takiego treningu personalnego. Chyba zapominają, że od ćwiczenia cierpliwości to my mamy dzieci.\nA może o to właśnie im chodzi? Może tylko czekają aż nie wytrzymamy, puszczą nam nerwy, coś w środku pęknie i patelnia pójdzie w ruch? Kto to może wiedzieć co facetowi po głowie chodzi :D\nP.S Wpis ma charakter humorystyczny i tak należy go odbierać. Tym niemniej zamieszczone w nim przykłady pochodzą z życia, co absolutnie nie oznacza, że wszystkie z życia małżonka mojego bo gdyby tak było to mielibyśmy z pewnością już dawno jedną patelnię mniej :)\nEtykiety: dom, mąż, życie\nUnknown 21 marca 2015 12:05\nNo tak mężowie, pozabijać lub na wyspę. Żartuję oczywiście, jednak szlag człowieka trafia na myśl że my wychowujemy dzieci w nadziei że coś kumają a dostałyśmy już odchowany egzemplarz takiego dziecka i nic w jego zachowaniu zmienić już nie możemy, bo ktoś tak piekielnie spaprał robotę.\nAnula 21 marca 2015 13:07\nU nas w weekendy tale jest, że chciałabym pójść na np ciuchowe zakupy czy coś to albo praca(a w tyg.mówił ze nie musi w weekend juz nic robić z pracy), albo z kolegami się umówił na granie na gitarach ... Ehhh a możnaby tak gdzieś wyjechać w weekend.. To siedzę.. W domu. Sama. A jak nagle praca znika to jedziemy, ale do teściów.\nPod napieciem 21 marca 2015 15:49\nO Panie, jak ja się uśmiałam przy tym "myciu" brodzika, aż miło :D\nZ chłopami to już tak jest- Ty mówisz, a do niego nie dociera. Mój kibla w życiu nie umyje, bo "tam śmierdzi". Myciem okien hańbił się, uwaga, RAZ W ŻYCIU! Ręce opadają, kafelki nadal w piwnicy zamiast na ścianie, a patelni sztuk 4 więc jedną poświecic można ;)\nUnknown 21 marca 2015 20:21\nHaha! Muszę zapytać mojego czy też myje brodzik :D\nDaria 22 marca 2015 09:43\nJa proszę, by włożył talerze do zlewu i jest na tyle miły, że to robi. Ale resztki jedzenia tez lądują w zalewie zamiast w koszu. Oj dużo by wymieniać. Z mężczyznami źle ale bez nich jeszcze gorzej.\nZaraz-wracam.pl 22 marca 2015 17:28\nU mnie czasem tak samo. Mam ochotę przywalić swojemu mężowi i spakować Jego rzeczy w reklamówki z Tesco, bo na walizkę nie zasługuje w niektórych sytuacjach i oddelegować go do mamusi :-)\nJa i moje Urwisy 22 marca 2015 20:50\nOj albo nie siedź za długo na kompie a ten schodzi o północy, a potem kryje się pod kołdrą jak dziecko z grą na telefonie ;)\nEj te chłopcy, szkoda, że już porządnych patelni nie ma ;)\nUnknown 22 marca 2015 23:49\nHahaha Kochana mój też tak myje brodzik :D i zawsze mnie dziwią te talerze na szafce, a nie w zmywarce. No, ale tak już bywa z facetami ;)


Sukienka Sunflair Diamond Palace 23212 kolor 26 | Stroje kąpielowe \_ Akcesoria plażowe | e-felina.pl - Firmowy sklep internetowy marki Felina\nSukienka Sunflair Diamond Palace 23212 kolor 26\nSukienka Sunflair Diamond Palace 23212 to wyjątkowa kreacja, która nada się nie tylko na plażę. Renomowana, niemiecka marka Sunflair zaskakuje swoje zwolenniczki nowymi pomysłami plażowych stylizacji. Idąc z duchem czasu, kiedy zwykły opalacz czy kąpielówki nie wystarczą, Sunflair prezentuje sukienko-spódnicę multistyle Diamond Palace w ciekawej, niebiesko-czarnej kolorystyce ze zjawiskowym, oryginalnym nadrukiem.\nSukienka Sunflair Diamond Palace 23212 jest wielofunkcyjnym dodatkiem mody letniej, który nada się do noszenia również poza plażą. Czarny karczek z podwójnej, elastycznej dzianiny pełni rolę przylegającej góry sukienki lub - kiedy opuści się go na biodra - elastycznego pasa spódnicy. Regulując wysokość karczka mamy więc do wyboru aż dwie kreacje. Cienki, zwiewny materiał doszyty do karczka poniżej bioder tworzy rozkloszowaną, lejącą się, asymetryczną spódnicę, która nadaje całości efektownego, lekkiego wyglądu. Jej brzegi zakończono po bokach sznurkami, które można ze sobą związać lub pozostawić luźne. Kreacja noszona jako sukienka idealnie utrzymuje się na biuście, gwarantując Ci wygodę i wysoki komfort. Jeżeli przesadzisz z opalaniem, świetnie sprawdzi się jako ponczo z szerokim golfem do osłonięcia ramion.\nSukienka Sunflair Diamond Palace 23212 to wyjątkowa, lekka, wygodna i bardzo kobieca kreacja. Ze strojem kąpielowym jednoczęściowym Sunfalir Diamond Palace 22130 kolor 26 stworzy uroczą plażową stylizację.\nMateriał: 75% PA, 25% EA


Żyjący pośród nas - Władysław Bartoszewski - Portal OPOKA\nŻYJĄCY POŚRÓD NAS\nByłem, od pierwszego numeru w marcu 1945 r., jak zresztą większość ludzi w środowisku, w jakim się obracałem, czytelnikiem "Tygodnika Powszechnego", ale nie podjąłem żadnych prób współpracy z nim, zajęty wtedy w pełni pracą w dzienniku PSL Mikołajczyka "Gazeta Ludowa" i w samym PSL w Warszawie. Sądziłem zresztą, że służę wspólnej sprawie. W drugiej połowie lat 40. i pierwszej połowie lat 50. byłem przeważnie więziony. W ówczesnych warunkach gazety i czasopisma do więźniów politycznych nie docierały, co najwyżej - od 1953 r. - "Trybuna Ludu" lub "Słowo Powszechne" PAX-u. Przybywali jednak nowi ludzie, "Tygodnik Powszechny" bywał im dobrze znany.\nW dramatycznych - dla Kościoła w Polsce i dla Jerzego Turowicza - miesiącach 1953 roku miałem w więzieniu mokotowskim ograniczone pole obserwacji. I tam jednak doszły do nas wiadomości o likwidacji "Tygodnika". Nie mogę powiedzieć, aby mnie to szczególnie zdziwiło lub poruszyło. Na tle codzienności, w jakiej żyłem, wydawało mi się to całkiem oczywiste. Wielu z nas w więzieniu - świeckich i księży - uważało raczej za fenomen, że "TP" istniał aż do wiosny 1953 ciągle jeszcze...\nWkrótce po wznowieniu "Tygodnika", gdzieś w pierwszych tygodniach 1957 r., odwiedziłem redakcję przy ul. Wiślnej. Przyznaję, że czułem się zaszczycony możliwością poznania osobiście ludzi, którzy sprostali w taki sposób próbie, jak Jerzy Turowicz i jego redakcja przez te lata i po śmierci Stalina, publicznie - jedyni w Polsce, a może nawet w kilku krajach tzw. obozu socjalistycznego. Sądzę, że potrafiłem to szczególnie docenić po doświadczeniach i obserwacjach więziennych kilku poprzednich lat. Czułem się usatysfakcjonowany i prawie dumny, gdy Jerzy Turowicz życzliwie zareagował na moją ofertę współpracy. Zaczęła się ona w początku sierpnia 1957 r. bardzo obszernym artykułem o powstaniu warszawskim, tekstem na pograniczu cenzuralności, nawet w owych względnie liberalnych miesiącach, i trwa odtąd w różnych formach przez lat kilkadziesiąt. Nie zapomnę, co mam Jerzemu Turowiczowi do zawdzięczenia w pierwszym okresie tej współpracy: dyskretną, lecz stanowczą solidarność zawsze, gdy spotykałem się z rzeczywistymi trudnościami ze strony aparatu władzy, ofertę (którą z wdzięcznością przyjąłem) stałej pracy w "Tygodniku" i reprezentowania go w Warszawie, gdy w końcu 1960 r. usunięto mnie w trybie nagłym z redakcji tygodnika "Stolica". Faktyczną tego przyczyną była moja równoczesna, jawna współpraca z "Tygodnikiem", publicznie wiadoma akceptacja dla linii redakcji "TP", a także chęć, czy nawet konieczność, pozbycia się z "rządowego" bądź co bądź tygodnika RSW "Prasy" dziennikarza, który nie rokował szans na promoczarowską reorientację tego wówczas głównie historyczno-architektonicznego pisma.\nRozumowi, cierpliwości, a nawet wielkoduszności Jerzego zawdzięczam możność publikacji w "Tygodniku" kilkudziesięciu artykułów dotyczących historii walki o niepodległość Polski w latach II wojny światowej, które nie mogły się wtedy ukazać w tej wersji nigdzie indziej, albo jeśli nawet, to za cenę nieznośnego kompromisu - ogłaszania obok zakłamanych homagiów ku czci AL i PPR. Nie miejsce tu i czas na obszerniejsze wspomnienia o mojej współpracy z "Tygodnikiem", choć myślenie o Jerzym nasuwa wiele skojarzeń i szczegółów, niekiedy barwnych. Ale muszę przynajmniej przypomnieć tu fundamentalne znaczenie społeczne ankiety, którą dzięki niemu ogłosić mogłem wiosną 1963 r. w "Tygodniku" - na temat współdziałania Polaków z Żydami w czasie okupacji niemieckiej w Polsce pod hasłem zaczerpniętym z wiersza Antoniego Słonimskiego "Ten jest z ojczyzny mojej". Owocem tej ankiety, na kilka lat przed poruszającymi i zastraszającymi wydarzeniami lat 1967-68, było kilkadziesiąt wypowiedzi Polaków-chrześcijan i Żydów ogłoszonych w "Tygodniku" i gruby tom dokumentacji wydanej potem dwukrotnie przez Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.\nRedakcja "Tygodnika" stała się dla mnie, w dużej mierze dzięki Turowiczowi osobiście, choć nie tylko dzięki Niemu, małą ojczyzną. Wyznaję, że najgłębiej trafiała mi do przekonania konsekwentna postawa Jerzego i "TP" wobec spraw i ludzi. Ta wyrażająca się w kategorycznej zasadzie: nie kłamać. Jeśli ze względów cenzuralnych nie wolno powiedzieć prawdy, milczeć milczeniem, które krzyczy i wskazywać różnymi dostępnymi metodami drogę do prawdy, ułatwiać czytelnikom jej odnalezienie. Ujmowała mnie w Jerzym zasada dialogu z ludźmi, z grupami ludzi, tolerancji dla poszukującego człowieka, dyskretnej, ale konsekwentnej solidarności z prześladowanymi czy uciskanymi.\nPrzyjąłem za swoją zasadę środowiska wyrażoną kiedyś, w 1970 r., słowami Jerzego, że korzeniem światopoglądu katolickiego, chrześcijańskiego jest wiara w Boga, w Chrystusa, w prawdę objawioną. Ale owa prawda "nie jest tylko prawdą o Bogu i o stosunku człowieka do Boga, czyli religii. Jest także prawdą o człowieku, jego miejscu w świecie i w historii, o stosunku człowieka do drugiego człowieka, jest więc prawdą o sensie egzystencji ludzkiej i sensie historii. Pogłębienie tej prawdy pomaga ustalić obiektywną hierarchię wartości, potrzebną do budowania światopoglądu, który ułatwiłby człowiekowi żyć po ludzku, żyć w sposób odpowiadający godności człowieka".\nGdy po 13 grudnia 1981 r. "Tygodnik" już po raz drugi w swej historii przestał się ukazywać, podobnie zresztą jak i wiele innych czasopism, to owo zasuspendowanie trwało wyjątkowo długo, bo aż do końca maja 1982 r. Jeszcze raz ludzie Turowicza zamanifestowali wierność sobie: odmówili akceptacji w jakiejkolwiek formie haniebnego wprowadzenia stanu wojennego w Polsce.\nPo czterech i pół miesiącach internowania w Jaworzu koło Drawska, gdzie zresztą dotarł w Jerzego i redakcji imieniu i dostał się do mnie pod przemyślnym pretekstem Krzysztof Kozłowski, odzyskałem swobodę ruchów, zanim jeszcze redakcja odzyskała możność wydawania "Tygodnika". Uważam do dziś za zupełnie szczególny zaszczyt, że w pierwszym po wznowieniu jego numerze uznano za stosowne napisać w ujmujący sposób o mało ważnym przecież w skali ogólnej jubileuszu moich sześćdziesiątych urodzin. A gdy w lecie 1982 r. zaproponowano mi wejście w skład zespołu "Tygodnika" firmującego pismo z uwidocznieniem mego nazwiska w "stopce", było to dla mnie wyróżnienie tyleż zaskakujące, co bardzo konsekwentnie zobowiązujące. Wyznaję, że czyniłem w ciągu następnych dziesięciu lat, co w mojej mocy, by temu zobowiązaniu wobec Jerzego Turowicza sprostać i aby być możliwie jak najbardziej jednym z tych, którzy Go nie zawiodą.\nI na koniec jeszcze jedno. Dobry los dał mi w lecie 1942 r. poznać ks. Jana Zieję - Ojca Jana, jak mówiliśmy wtedy wszyscy - stykać się z Nim, względnie regularnie, w Warszawie, aż do wybuchu powstania. W krótkim szkicu Jerzego "Kim jest dla nas Ojciec Jan" otwierającym książkę ks. Jana Zieji "Życie ewangelią", wydaną w 1991 roku w Paryżu, Turowicz powiedział: "Czym jest Kościół, czym jest chrześcijaństwo, czym jest wiara, poznajemy patrząc na ludzi, którzy tę wiarę wyznawali, którzy wedle tej wiary żyli, którzy tej wierze dawali świadectwo; patrząc na świętych i męczenników, na apostołów i proroków, na biskupów zarządzających sprawami Kościoła, wreszcie na ludzi - powiedzmy - zwykłych, bo całym życiem dawali świadectwo wierze. Widzimy tych ludzi w przeszłości, w historii Kościoła, w świecie czy też w naszym własnym kraju, spotykamy ich - jeśli mamy szczęście - żyjących pośród nas".\nUważam Jerzego Turowicza za jednego z najskromniejszych ludzi, jakich dane mi było poznać w życiu. Miałem wielkie szczęście, że spotkałem takiego człowieka "żyjącego pośród nas" i dającego świadectwo Prawdzie i że cieszyłem się Jego ciepłą życzliwością. Nie ja jeden tak myślę i czuję. Byłem i jestem wdzięczny Opatrzności, że istniejesz i że jesteś, jaki jesteś.\nDzieło Twego życia weszło już do kultury polskiej, ufam, że i do historii Kościoła w Polsce. Ale pośrednio, w konsekwencjach, nie jest jeszcze zamknięte. Jesteś nam nadal nie mniej potrzebny niż przed laty. Nadal zadawać będziemy sobie pytanie: A co by powiedział, co by o tym sądził, co by zrobił Jerzy Turowicz?...\nKliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: śmierć praca Tygodnik Powszechny wspomnienie Jerzy Turowicz gazeta redakcja epitafium Władysław Bartoszewski