Jerzy Hausner: Społeczna czasoprzestrzeń gospodarowania… – Instytut Spraw Obywatelskich\nJerzy Hausner: Społeczna czasoprzestrzeń gospodarowania…\nWydawnictwu Nieoczywiste dziękujemy za udostępnienie do publikacji fragmentu książki prof. Jerzego Hausnera Społeczna czasoprzestrzeń gospodarowania. W kierunku ekonomii wartości. Zachęcamy do lektury i refleksji.\nROZDZIAŁ II W kierunku ekonomii wartości i nowej ekonomicznej teorii wartości\nWprowadzenie. Potrzeba refleksji etycznej\nPrzeciwko wąskiemu uprawianiu ekonomii występowało i występuje wielu badaczy. W Polsce m.in. Jerzy Wilkin, który podkreśla, że u podstaw różnych paradygmatów (szkół myślenia ekonomicznego) leżą odmienne koncepcje człowieka. To właśnie najbardziej różni ekonomię instytucjonalną i ekonomię neoklasyczną [Wilkin 2016, s. 15]. Autor ten celnie zwraca uwagę na to, że fundamentem traktowania ekonomii jako nauki ścisłej, podobnej naukom przyrodniczym czy fizyce, jest uznanie, że zachowanie człowieka ma charakter uniwersalny, czego wyrazem jest koncepcja homo oeconomicus czy szersza koncepcja rational man [s. 33]. Swoje rozważania opatruje Wilkin [s. 72] myślą Kennetha Bouldinga [1985, s. 46]: „Nauka ulega zniszczeniu, jeśli kultura, w której tkwi, również nie przynosi minimum wsparcia dla etyki naukowej”. Niech ta myśl Bouldinga będzie kanwą poniższej refleksji dotyczącej pracy w gospodarce cyfrowej.\nGlobalizacja, finansjalizacja i cyfryzacja gospodarki wywołują m.in. głębokie zmiany w stosunkach pracy. Praca traci swoje lokalne związanie; staje się mobilna, i to w skali globalnej [zob. Global 2017, s. 35]. W rezultacie jednak przestaje być oczywiste, jakie są prawne i społeczne podstawy umowy pracownika z pracodawcą. Także to, jak praca ma być „opodatkowana”. To zwiększa konkurencję, ale osłabia socjalną ochronę pracy. Rozpowszechniają się w konsekwencji niestandardowe formy zatrudnienia. A równocześnie praca ludzi jest zastępowana i wypierana przez automaty, roboty i sztuczną inteligencję.\nSzczególne wyzwanie dla gospodarki rynkowej, demokracji i życia społecznego stanowi sztuczna inteligencja (AI), która jest rozwijana w warunkach braku jakiejkolwiek regulacji [Global 2017, s. 50]. Jej ustanowienie będzie równie trudne, jak konieczne. Nie da się tego uczynić bez etycznego odniesienia i określonego etycznego fundamentu. Dyskurs na ten temat został wszczęty, ale ekonomiści na ogół pozostają poza nim. Jednym z wyjątków jest Robert Skidelsky, który ze swym synem Edwardem opublikował głośny esej How Much is Enough? Money and the Good Life [Skidelsky, Skidelsky 2013]. Kluczową przesłanką przedstawionych tam propozycji systemowych zmian jest „technologiczne bezrobocie”. Autorom chodzi jednak przede wszystkim o nadmiarową konsumpcję, która napędza współczesną gospodarkę, co prowadzi do licznych negatywnych makroekonomicznych i makrospołecznych konsekwencji. Dobrze wyraża to poniższa seria wyraziście sformułowanych tez opisujących system, w którym siłą napędową stała się nienasycona konsumpcja:\n1. „Jest to środowisko, w którym przeciwważąca siła związków zawodowych oraz demokracji została ograniczona na rzecz maksymalizacji zysku” [Skidelsky, Skidelsky 2013, s. XI].\n2. „Marketing to zorganizowane kreowanie niezaspokojenia” [s. 40].\n3. „Jeśli cynizm to wiedza o cenie wszystkiego i niewiedza o wartości czegokolwiek, to światowe centra finansowe są polami plenienia się cynizmu” [s. 41].\n4. „Logika kontraktu została oderwana od logiki wzajemności” [s. 52].\n5. „Stało się obecnie jasne, że kapitalizm nie przejawia spontanicznej tendencji do przemieniania się w coś szlachetniejszego” [s. 70].\n6. „Wzrostem nazywamy politycznie zinstrumentalizowane nienasycenie” [s. 77].\nJako skrajny wyraz takiego obrazu współczesnego rynkowego kapitalizmu autorzy przywołują sławne powiedzenie Thomasa Murphy’ego, prezesa General Motors: „Biznesem General Motors jest robienie pieniędzy, a nie samochodów” [Skidelsky, Skidelsky 2013, s. 75].\nO ile podzielam diagnostyczne spostrzeżenia Skidelskych, o tyle dystansuję się wobec sformułowanych przez nich propozycji systemowych zmian. Ich istotą jest przekonanie, że remedium to ograniczenie konsumpcji w następstwie ograniczenia czasu pracy i zwiększenia czasu wolnego. Na ogół spór związany z omawianym esejem toczy się wokół tego, co ludzie zrobią z tym czasem. A w konsekwencji – czy zwiększenie czasu wolnego będzie prowadzić do zmniejszenia, czy do zwiększenia konsumpcji. Jestem w tym względzie sceptykiem i sądzę, że większość zdecydowałaby się na poszukiwanie ekstremalnych doznań, a tym samym byłaby jeszcze bardziej uzależniona od konsumpcyjnego amoku. Oczywiście to tylko przypuszczenie.\nAutorzy tego głośnego eseju zakładają przy tym, że ustanowienie w państwach wysoko rozwiniętych powszechnego dochodu gwarantowanego zapewni wysoką jakość życia. To przekonanie podważają jednak badania Daniela Kahnemana i Angusa Deatona [2010, s. 1], które dowodzą, że związek dochodu i życiowej satysfakcji nie jest jednoznaczny. Emocjonalny dobrostan (emotional well-being) rośnie wraz ze wzrostem dochodu jednostki, ale tylko do pewnego poziomu dochodu, a konkretnie do 75 tys. USD rocznie. Potem już nie. Ponadto autorzy ci zwracają uwagę [s. 4], że jeśli rozróżnimy emocjonalny dobrostan oraz samoocenę życia (life evaluation), to można wykazać związek pierwszej z tych kategorii z poziomem dochodu, ale nie drugiej. Dochód podnosi satysfakcję jednostki, ale nie zapewnia szczęśliwego życia. To zależy znacznie bardziej od relacji społecznych, w których odnajduje się jednostka. Odpowiednio wysoki status społeczno-ekonomiczny przynosi jednostce zadowolenie, ale to jeszcze nie jest wystarczające, aby swoje życie uznawać za dobre i udane. Te dwie kategorie psychologicznej samooceny formują się w dwóch różnych społecznych czasoprzestrzeniach. Dobre, udane życie wiąże się z podmiotowością, która jest mocniej warunkowana społecznie niż materialnie. Jest to asumpt do odwiecznej dyskusji o indywidualizmie i personalizmie. Takie wartości jak autonomia, wolność, zaufanie czy udane życie nie wynikają tylko z odczucia i postępowania jednostki, ale zależą również od tego, w jakich społecznych relacjach jednostka pozostaje i jakie możliwości te relacje stwarzają dla społecznego wytwarzania tych wartości.\nWolność musi być w nas, aby była dla nas. Ludzie nie działają zgodnie z logiką benthamowskiego hedonistycznego kalkulatora. Nawet gdyby takim kalkulatorem dysponowali, to i tak posługiwanie się nim udanego życia nie zapewni.\nW dyskusji z poglądami Skidelskych coś innego jest jednak dla mnie ważne. Skoro z powyżej przywołanych tez tych autorów wynika, że we współczesnym systemie rynkowego kapitalizmu nie ma wystarczająco dużo sił równoważących dominację korporacji nastawionych na zysk, to w jaki sposób mogą się one wyłonić, jeśli w coraz większym stopniu coraz większa grupa ludzi będzie korzystać z czasu wolnego? Nie potrafię sobie tego wyobrazić.\nNie kontestuję poszczególnych konkretnych propozycji przedstawionych przez Skidelskych, w tym wprowadzenia powszechnego gwarantowanego dochodu. To wymaga analizy, którą warto przeprowadzić. Wątpię jednak, że rozwiązanie problemów zdiagnozowanych także przez tych autorów możliwe jest w następstwie przyjęcia ich sposobu myślenia. Nie sądzę, aby ograniczenie konsumpcji przyniosło przełomowy efekt, co nie znaczy, że nie warto w tym kierunku zmierzać. Tyle tylko, że – w moim przekonaniu – nie przez ograniczenie roli pracy w życiu ludzi, lecz odwrotnie: przez jej dowartościowanie, w tym eliminowanie związanej z nią dotąd alienacji.\nUjmując to inaczej: zasadnicze rozwiązanie lokuję nie po stronie popytu i spożycia, ale po stronie podaży i sposobu wytwarzania. Dlatego tak duży nacisk kładę na to, jak i po co działa przedsiębiorstwo i czym jest. To kontekst zaproponowanego konceptu Firmy-Idei, który został sformułowany w opozycji do koncepcji przedsiębiorstwa jako „wartości dla akcjonariuszy” (koncepcja Firmy-Idei przedstawiona jest w rozdziale VIII).\nFundamentem rozwiązania dyskutowanych, także przez Skidelskych, problemów jest przejście od przedsiębiorstwa napędzanego przez kapitał finansowy do przedsiębiorstwa ukierunkowanego na ludzi i ich potencjał twórczy oraz równolegle od gospodarki transakcyjnej i oportunistycznej do gospodarki relacyjnej i nastawionej proproduktywnościowo. I w tym upatruję możliwości wyłonienia się tych sił społecznych, które wykreują nowe imaginarium społeczno-ekonomiczne i wygenerują adekwatne do niego ramy makrospołeczne.\nAby było inaczej, rachunkowość musiałaby być przede wszystkim ukierunkowana na uchwycenie produktywności różnych zasobów, którymi dysponuje i z których korzysta przedsiębiorstwo. Miałoby to sens dopiero wówczas, gdybyśmy uświadomili sobie zasadniczą różnicę między produktywnością a efektywnością. Ta różnica nie jest oczywista. Efektywność ekonomiczna w swym podstawowym znaczeniu to syntetyczna miara rezultatu (wyniku finansowego) w relacji do poniesionych nakładów (kosztów). Tak rozumianą efektywność (opłacalność) mierzymy w odniesieniu do organizacji lub/i podejmowanych przez nią przedsięwzięć (inwestycji, transakcji, wdrożenia).\nNatomiast produktywność w swym podstawowym znaczeniu to miara efektu w relacji do zasobu użytego do jego wytworzenia. Odnosimy ją przede wszystkim do określonego procesu wytwórczego. O ile efektywność jest miarą syntetyczną, o tyle produktywność – analityczną. Oczywiście można mierzyć produktywność w odniesieniu do określonej organizacji, ale wtedy będzie to miara uogólniająca, a to nie to samo co syntetyczna. Produktywność można wyrażać w miernikach finansowych, ale punktem wyjścia w ich obliczaniu będą relacje i mierniki rzeczowe lub pokrewne, które umożliwiają uchwycenie tego, ile czegoś zużyliśmy i ile czegoś wytworzyliśmy. Da się to potem przeliczyć na mierniki finansowe. Dzięki temu, wychodząc od produktywności, możemy dochodzić do efektywności. Ta fundamentalna dystynkcja pozwala dostrzec odmienność i zbieżność rachunku zasobów i rachunku wyniku. Najważniejsze jest jednak to, że widać teraz wyraźnie, iż podstawą efektywności ekonomicznej jest produktywność. Jeśli procesy wytwórcze nie są produktywne, to nie można zapewnić efektywności w dłuższym okresie. Nieproduktywna działalność gospodarcza jest niepodtrzymywalna. A jeśli zapewnia efektywność, to znaczy, że jest rabunkowa. Również w tym sensie, że polega na przechwytywaniu nienależnych korzyści (rent seeking). Kwestii produktywności i efektywności nie da się zamknąć w granicach określonej organizacji gospodarczej. Są one transorganizacyjne, „dokonują się” w przestrzeni międzyorganizacyjnej, na styku przedsiębiorstwa i jego otoczenia. W przypadku produktywności jest tak m.in. dlatego, że przedsiębiorstwo wykorzystuje zasoby, których samo nie wytworzyło, zaś w przypadku efektywności m.in. dlatego, że efektywność jest funkcją transakcji zawieranych przez przedsiębiorstwo. Choć odnosimy produktywność i efektywność do określonej organizacji gospodarczej, czyli rozpatrujemy je w ujęciu mikroekonomicznym, to jednak mają one szerszy, makroekonomiczny wymiar. O ile na poziomie przedsiębiorstwa związki produktywności i efektywności są wielostronnie sprzężone, a przez to pogmatwane, o tyle w przypadku poziomu makro są wyrazistsze. Podstawowa zależność jest następująca: produktywność warunkuje efektywność. Nieproduktywne przedsiębiorstwo może być efektywne (przynajmniej przez pewien czas). Natomiast nieproduktywna gospodarka nie może być efektywna, co w tym przypadku oznacza jej niską konkurencyjność.\nMakrospołeczne ramy gry ekonomicznej\nKwestia ukształtowania makroekonomicznych (makrospołecznych) reguł gry rynkowej staje się fundamentalnie ważna w warunkach globalizacji, finansjalizacji i cyfryzacji gospodarki. Przy czym te trzy megatrendy wzajemnie się pobudzają i wzmacniają. Jednym z nowych zjawisk z tego wynikających jest pojawienie się kryptowalut, których wprowadzanie stało się możliwe dzięki technologii blockchain. Andrzej Sławiński  określa to zjawisko jako kreatywną destrukcję w systemie finansowym. I podkreśla, że pieniądz jest nie tylko środkiem transakcyjnym, ale także umożliwia pobór podatku przez władzę publiczną, która z tego finansuje różnego rodzaju usługi publiczne (użyteczności publicznej). Kryptowaluty niewątpliwie osłabiają związek między obiegiem gospodarczym a systemem podatkowym, co w dalszej konsekwencji może prowadzić do eliminowania makroekonomicznych ram rynków finansowych i, szerzej, gospodarowania w ogóle.\nSkładową tych makroekonomicznych (makrospołecznych) ram jest także to, że pieniądz ma publiczne gwarancje, jego wartość jest strzeżona przez władzę publiczną, która jest kreatorem (emitentem) pieniądza. W tym obszarze władza publiczna spełnia podwójną funkcję. Jest aktywnym uczestnikiem systemu finansowego, ale uczestnikiem, który wypełnia funkcję regulacyjną w taki sposób, aby wartość pieniądza była chroniona. Oczywiście nie wypełnia tej funkcji doskonale, po części dlatego, że utrata wartości pieniądza w ograniczonej i kontrolowanej skali (inflacja) jest dla władzy publicznej korzystna i pobudza obieg gospodarczy.\n„Działanie” pieniądza nie opiera się tylko na publicznych gwarancjach. Wynika także z ugruntowanego społecznie doświadczenia i przekonania, że posługując się pieniądzem, możemy oczekiwać otrzymania – w szeroko rozumianych aktach wymiany – ekwiwalentnej wartości. W tym wymiarze władza publiczna nie działa jako interweniujący regulator rynku. Mamy tu do czynienia z działaniem państwa jako transcendentnego strażnika ładu społecznego i gospodarczego. Państwo „działa”, bo jest, a nie dlatego, że podejmuje praktyczne działania. Działa, jeżeli istnieje ład społeczny, w tym różne jego komponenty – ład konstytucyjny, porządek prawny, społeczna normatywność.\nWładza publiczna (państwo) spełnia w odniesieniu do pieniądza równolegle rolę egzogeniczną i endogeniczną. Jedna wzmacnia drugą, ale też każda wymaga drugiej. Bez nich gospodarka pieniężna nie byłaby podtrzymywalna; byłaby wypierana przez inne formy gospodarowania, w tym barter.\nWspółczesne megatrendy podważają skuteczność wypełnienia przez władzę publiczną tych dwóch ról. Postępująca finansjalizacja gospodarki oznacza m.in., że pojawiają się nowe formy kreacji pieniądza, tym samym państwo traci monopol w tym zakresie. Kryptowaluty są tylko skrajnym tego przejawem. Słabnie jednak w konsekwencji regulacyjna zdolność państwa, a co za tym idzie – jego transcendentna siła, bo ład gospodarczy autonomizuje się i następuje jego segmentacja. Słabną w rezultacie te relacje i zależności, które określały reguły ładu gospodarczego.\nJednym z interesujących tego przejawów jest osłabianie się zależności między oszczędnościami a inwestycjami, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszania się znaczenia produktywności. Współcześnie to przedsiębiorstwa uzyskują oszczędności, a nie gospodarstwa domowe; te – przeciwnie, zadłużają się, aby więcej konsumować. Przedsiębiorstwa nie inwestują swoich oszczędności w proinnowacyjne, proproduktywne – przedsiębiorcze w schumpeterowskim sensie – przedsięwzięcia. Lokują je na rynkach finansowych, intensyfikując tym samym grę aktywami finansowymi. Kapitał finansowy nie jest dla nich czynnikiem wytwórczym i/lub oszczędnością; stał się środkiem gry i jej celem. Makroekonomiczny bilans w takiej sytuacji się załamuje. Jeśli kapitał to pasywa, to co współcześnie w makroekonomicznym sensie stanowi drugą stronę bilansu? Ona zanika. Gra ekonomiczna się toczy, ale jest jałowa. Pieniądz rodzi pieniądz, ale stopniowo w coraz bardziej pustym obiegu, w którym nie ma wzrostu produktywności, a więc nie ma i rozwoju.\nImaginarium ekonomiczne, rola dyskursu ekonomicznego\nHegemonia starego imaginarium oznacza, że makroekonomiczne ramy rozmywają się, przestają „działać”, przestają wypełniać swoje funkcje. A tym samym coraz więcej nam wolno i coraz mniej możemy. W rezultacie dominujące siły rynkowe nie napotykają wystarczającej przeciwwagi. Napędzają stany niestabilnej nierównowagi, którym coraz trudniej zapobiec i zaradzić. Jednym z tego przejawów jest wyłanianie się organizacji gospodarczych, które kapitałowo są potężniejsze niż państwa. Stają się przez to too big to fail (za duże, by upaść), ale także too big to check (za duże, by je kontrolować) oraz too big to manage (za duże, by nimi zarządzać). To one narzucają reguły gry, a nawet przebieg dyskursu ekonomicznego. Dzięki nim gospodarka i obroty mogą nadal rosnąć, ale społeczny efekt gospodarowania już nie, co znajduje odzwierciedlenie w haśle „high growth, low impact” (wysoki wzrost, niskie społeczne korzyści), które dobrze oddaje zasadniczy problem nowoczesnej gospodarki.\nStare teorie i idee gospodarcze nie pasują do nowej rzeczywistości. Przy ich użyciu nie można kształtować odpowiednich ram makroekonomicznych. Potrzebujemy nowego ekonomicznego imaginarium, żeby poprzez politykę publiczną oddziaływać na gospodarowanie – po to, aby zapobiegać występowaniu stanów niestabilnej nierównowagi.\nTakie imaginarium może się wyłonić tylko jako efekt dyskursu toczonego w określonej społecznej czasoprzestrzeni, którego zadaniem (celem) ma być jej formowanie w taki sposób, aby różni aktorzy społeczni mogli i byli w stanie się upodmiotowić. Obecnie ekonomiczne dominujące (hegemoniczne) imaginarium niszczy taką czasoprzestrzeń; jest ona rozrywana. Dyskurs, który pozwoli ją kreować, musi dotyczyć reinterpretacji podstawowych kategorii nauk ekonomicznych oraz pokrewnych nauk społecznych, w tym takich jak wartość, pieniądz, własność, produktywność, efektywność czy rozwój. I nie chodzi o nowe definicje, ale o nowe ujęcia treści tych pojęć. Tylko w ten sposób można będzie stopniowo wygenerować nowe reguły, czyli makroekonomiczne ramy gospodarowania.\nDyskurs, który ma się przyczynić do modyfikacji makrospołecznych ram gospodarowania, musi być otwarty. To nie znaczy, że każdy aktor ma brać w nim udział, ale nikt nie powinien być z urzędu z niego wykluczony. Jak sądzę, da się wyróżnić kilka zasadniczych faz takiego aksjonormatywnego dyskursu: 1) rozpoznanie sprzeczności systemu gospodarczego; 2) sformułowanie dylematów; 3) kreowanie nowych perspektyw poznawczych; 4) otwarta debata nad ich adekwatnością; 5) proponowanie nowych makrospołecznych ram gospodarowania; 6) uzgadnianie niezbędnych działań.\nWskazane fazy dyskursu nie są w żadnej mierze krokami uprzednio obranej procedury. To intuicyjnie (nie analitycznie) przyjęte etapy złożonego i słabo ustrukturyzowanego procesu społecznego. Procesu, który niekoniecznie musi się rozwinąć, który może zostać zatrzymany. Tu nie ma determinizmu, dominuje kontyngencja. Tak może być, ale nie musi.\nCo ważne, ten dyskursywny proces nie odnosi się tylko do poziomu gospodarki w skali makro. Obejmuje również jej poszczególne segmenty i wymiary, dotyczy także przedsiębiorstwa i natury przedsiębiorczości. Bez zmian na tym poziomie gospodarowania żadna zmiana systemu gospodarczego nie może się dokonać. W historii bywało i tak, że to od zmian mikro rozpoczynał się proces całościowej przemiany, czego przykładem może być wprowadzenie produkcji taśmowej.\nW systemach społecznych, w tym gospodarczych, zmiany odcinkowe się sprzęgają i przenikają, meandrycznie wiodąc do zmiany ogólnej. Przenikają się także, a może nawet głównie, zmiany mentalne (kulturowe) i materialne (cywilizacyjne). Trafnie komentuje to Frederic Laloux [2015, s. 22], podkreślając, że typy organizacji wynalezione na przestrzeni wieków wiązały się zawsze z dominującym w danym okresie światopoglądem i stanem świadomości.\nWspółcześnie zawodzi model gospodarowania, w którym efektywność tak góruje nad produktywnością, że ją osłabia i ruguje, zatem pożądane zmiany nie dokonają się bez innego spojrzenia na przedsiębiorstwo i przedsiębiorczość. To intelektualny grunt, na którym osadzona jest koncepcja Firmy-Idei. Jeśli tak na to spojrzeć, to – nawiązując do przywołanej tezy Frederica Laloux – sposób ekonomizowania staje się zarazem sposobem życia, niezależnie od tego, czy uświadamiamy to sobie, czy nie.\nfot. źródło Wydawnictwo Nieoczywiste\nGospodarowanie i jakość życia\nW ekonomii neoklasycznej (ekonomii zysku) zasadniczo przeciwstawiamy i odgraniczamy własność wspólną (publiczną) i prywatną oraz dobra publiczne i prywatne. W ekonomii wartości takie podejście nie jest uzasadnione. Zamiast podtrzymywania przeciwstawności wskazane jest poszukiwanie komplementarności. Im większe znaczenie dla rozwoju jednostki i społeczności mają dane dobra, tym bardziej ich indywidualnemu, prywatnemu wykorzystaniu musi towarzyszyć ich wspólnotowa pula. Bez takiej puli prędzej czy później znacząca część jednostek zostanie wyłączona z korzystania z tych dóbr, co będzie blokować jej indywidualny rozwój, ale także rozwój społeczności.\nW tym kontekście inwestycje publiczne nie są alternatywą dla inwestycji prywatnych, ale ich niezbędnym warunkiem i uzupełnieniem. Są potrzebne (jak w przypadku kultury, nauki, edukacji, zdrowia czy infrastruktury komunalnej) po to, aby utrzymywać ogólną dostępność zasobów niezbędnych do działania i rozwoju jednostek oraz formowanych przez nie organizacji. Można uznać, że w każdym społeczeństwie konieczny jest odpowiedni poziom inwestycji publicznych, bez których utrzymanie i podnoszenie jakości życia obywateli nie jest możliwe. Jeśli nie osiągają tej niezbędnej skali, znacząca część potencjału rozwojowego ulega anihilacji.\nZ tej perspektywy jakość życia jawi się nie tylko jako kategoria celowa, ale także jako kategoria pośrednicząca, napędzająca koło rozwoju. W tym zakresie kwestia opłacalności (stać nas – nie stać nas) musi być rozpatrywana w odniesieniu do szeroko rozumianej rozwojowej okrężności. Czyli „nie stać nas” prowadzi do tego, że w przyszłości będzie nas stać na jeszcze mniej. „Warto” i „opłaca się” to nie to samo. To, co warto, i to, co się opłaca, może się uzupełniać, ale może się też negować i wykluczać. Co nie podważa tezy, że każda publiczna inwestycja powinna być gospodarnie realizowana i skutecznie przyczyniać się do wytworzenia odpowiedniej puli zasobów i dóbr.\nTrzeba jednak nieustannie pamiętać, że inwestycje publiczne są niezbędne także z tego względu, że muszą skutecznie się przyczynić do zmniejszenia zużycia określonych (zwłaszcza nieodnawialnych) zasobów. Ich oddziaływanie po stronie popytu jest w takim przypadku równie istotne jak po stronie podaży. Dobrym przykładem może być energochłonność. Jej obniżenie jest rozsądną i produktywną alternatywą dla zwiększania mocy energetycznych i produkcji energii elektrycznej. Dostęp jednostek i grup społecznych do ważnych dla ich rozwoju zasobów jest fundamentem nie tylko postępu, ale także demokratycznego porządku. Amartya Sen w swych niezwykle ważnych pracach podkreślał po wielokroć, że klęski głodu nie zdarzają się w państwach demokratycznych, natomiast nadal są plagą w autorytarnych reżimach. To samo można odnieść do innych kluczowych dla życia i rozwoju zasobów (np. wody; zasadne jest twierdzenie, że rzeki mogą podmywać i umacniać systemy polityczne), bowiem rywalizacja polityczna przebiega także na polu zabiegania o dostęp do zasobów. Dostęp jednostek i grup do najważniejszych zasobów powinien zostać uznany za prawo – prawo do rozwoju. W tym kontekście trzeba sytuować prawo do miasta, interpretowane jako prawo dostępu do zasobów, oraz do wykorzystywania potencjału twórczego mieszkańców w rozwoju miasta. Nierespektowanie praw mieszkańców ogranicza możliwość zaspokajania przez nich potrzeb (szerzej o prawie do miasta w rozdziale X poświęconym koncepcji Miasta-Idei).\nKażdy uwspólniony zasób rozwojowy jest jednocześnie swego rodzaju rezerwą na wypadek kryzysu czy katastrofy. Stanowi zatem podstawę uruchomienia rewitalizacji. Zamiast rozgraniczania i zawłaszczania zasobów istotne staje się ich uwspólnianie. Nie ma tak wielkiego znaczenia, kto nimi dysponuje, jak to, czy mogą one być włączone do wspólnego procesu wytwórczego. Nie muszą być koniecznie uwspólnotowione – ważne, aby były uwspólnione. Jakość życia jest istotną i niezbędną kategorią odniesienia w myśleniu o rozwojowej okrężności. Kategorią, która ma objąć społeczność, a nie tylko jednostki. Amartya Sen , odnosząc się do kategorii jakości życia, podkreśla, że jej kształtowanie jest możliwe w określonej przestrzeni społecznej, w której nie tylko zapewniony jest dostęp do podstawowych dóbr, ale także rozwijane są pewne zdolności jednostek. Martha Nussbaum  zalicza do nich m.in. myślenie, argumentowanie czy wyobraźnię.\nW tym ujęciu kluczowe jest pytanie o to, czy taka pożądana przestrzeń społeczna jest dana i zewnętrzna względem jednostek, czy też jest społecznie wytwarzana, a tym samym jest względem nich wewnętrzna. Zdecydowanie opowiadam się za tą drugą opcją. Jeśli uznamy, że zdolności, o których mówimy, są społecznie warunkowane i wytwarzane, to możemy też uznać, że przynależą one do jednostki – ona je pożytkuje – ale jednocześnie są zasobem wspólnym (commons), dobrem, z którego jednostki mogą korzystać i korzystają, o ile jest ono nieustannie wytwarzane. Ma zatem po części synchroniczną, a po części diachroniczną naturę.\nWartość i wartościowanie w ekonomii\nAdam Smith jest dla neoklasycznych ekonomistów postacią pomnikową. To jemu przypisuje się ugruntowanie wolnorynkowego podejścia do gospodarki, także zakorzenienie ekonomii w interesowności jednostki i kategorii użyteczności. Problem w tym, że ta interpretacja jest mocno naciągana.\nSmith  wiąże kwestię wartości z użytecznością. Podkreśla, że użyteczność jest wtórna względem słuszności. Świadczy o tym następująca jego myśl: „Najpierw, jednak, aprobujemy sąd drugiego człowieka nie jako coś pożytecznego, lecz jako słuszny, ścisły, zgodny z prawdą i rzeczywistością. (…) Idea użyteczności wszelkich właściwości tego rodzaju jest po prostu późniejszą refleksją, a nie tym, co najpierw zaleca nam ją aprobować” [Smith 1989, s. 24]. Użyteczność przysparza nowej, dodatkowej wartości, ale nie stanowi jej kwintesencji. Ta wywodzi się z innego porządku – porządku słuszności. Jak widać, także u Smitha wartość przynależy do dwóch „światów”.\nTo inaczej niż w przypadku kantyzmu z jednej i utylitaryzmu z drugiej strony. Kant  neguje wszelką użyteczność wartości. Swój wywód o wartościach zaczyna od wolności. U niego jest to wolność kogoś, ale nie ma tu wolności do czegoś. Konstanty Puzyna celnie uchwycił, że kantowski mędrzec „staje oko w oko z własnym intelektem i swoją absolutną wolnością, która pozwala na wszystko i nie może nic” [Puzyna 2015, s. 56].\nZjawiska społeczne są wielowymiarowe. Nie da się ich przypisać do jednej domeny czy nauki. A jeśli tak, to zdarzenia czy zjawiska uznawane za ekonomiczne nie są czysto ekonomiczne i takie być nie mogą. Dobitnie podkreśla to Georg Simmel [2012, s. 370], twierdząc, że nie istnieje fakt, którego cała treść wyczerpywałaby się w ekonomii.\nWartość ekonomiczna w rozumieniu Simmla wynika z ruchu. Pomija on jednak to, że ruch ma podwójną naturę. Z jednej strony, jest uprzedmiotowionym obiegiem dóbr – tego, co substancjalne. Z drugiej zaś, jest społeczną interakcją, tym, co proceduralne. Wartość ekonomiczna jest wytwarzana, ale proces ten ma jednocześnie swój przedmiotowy i podmiotowy wymiar. Nie da się wytwarzania wartości ekonomicznej wypreparować ze społecznej treści. Nie oznacza to, że w działaniach gospodarczych nie ma mocnych regularności, nie występują twarde punkty, proporcje i zależności, które można badać i rozpoznawać za pomocą narzędzi typowych dla nauk ścisłych.\nMożna oczywiście dowodzić, jak czyni to Simmel, że: „Tylko w tej mierze, w jakiej pieniądz wierny swej istocie izolowany jest od tego wszystkiego, ma on stałość wartości związaną z tym, że wahania cen nie są zmianami stosunku pieniądza do rzeczy, lecz stosunku wśród samych rzeczy” [Simmel 2012, s. 126]. I dalej: „Może bowiem wyrażać realizującą się w wymianie aksjologiczną relację rzeczy do siebie tylko tak, że stosunek konkretnej sumy do przyjętego w jakiś sposób mianownika jest taki sam jak stosunek pomiędzy odpowiadającym jej towarem a całością towarów znajdujących się w handlu” [s. 152]. Tyle że to jest rozumowanie abstrakcyjne, scholastyczne, zgodnie z którym pieniądz jest idealną miarą wszystkiego. Dzięki temu rozumowaniu Simmel stara się uchwycić „istotę” pieniądza, ale to wcale nie oznacza, że „działanie” pieniądza jest z tą „istotą” zawsze zgodne, a nawet że się do niej asymptotycznie zbliża. W historii gospodarczej pieniądz był wielokrotnie „psuty” i jego postać się zmieniała. W pieniądzu to, co „obiektywne”, i to, co „subiektywne”, nieustannie się przenika, a forma tego przenikania podlega przeobrażeniom. Simmel, dociekając „istoty” pieniądza, dochodzi do wniosku, że jest on „najbardziej »widocznym« i najbardziej realnym ucieleśnieniem, realnością ogólnej formuły głoszącej, że rzeczy otrzymują sens od innych rzeczy” [Simmel 2012, s. 130].\nSądzę, że w ten sposób dobra (rzeczy) mogą zyskiwać jedynie wartość instrumentalną, użytkową. Jednak sens, czyli wartość egzystencjalną, nadają im współdziałający ludzie. Wartości ekonomicznej nie można sprowadzić do zysku, tak jak dobra nie można sprowadzić do dóbr i użyteczności. Wczytując się w wielkie studium Simmla o filozofii pieniądza, znajduję również takie tezy, które świadczą o tym, że to dostrzega. Przykładem może być jego następująca myśl: „Krótko: pieniądz jest wyrazem i środkiem powiązania, wzajemnego odniesienia ludzi do siebie, ich relacyjności, która uzależnia zaspokojenie życzeń jednego od drugiego i na odwrót” [Simmel 2012, s. 163]. I rozwijając ją, Simmel dochodzi następnie do wniosku, że przedmioty stają się wartościowe, gdy stają się obiektem wymiany, ale tak rozumiana wartość ekonomiczna jest pochodną „odczuwanych bezpośrednio wartości” [s. 164]. Pieniądz nie działa idealnie, ale gdyby nie było jego „idealnej istoty”, to nie działałby w ogóle. A dokładniej, aby móc zrozumieć i społecznie przyjąć „działanie” pieniądza, musimy go ująć w abstrakcji, w jego idealnej substancji: „Musi istnieć przekonanie, że za pieniądz, który się w określonej chwili przyjmuje, można będzie nabyć tę samą wartość. (…) Nieodzowne i decydujące jest (…) zaufanie do kręgu ekonomicznego, że zastąpi nam bez strat wydane przez nas za wartość tymczasową, to jest monetę, kwantum wartości” [s. 190–191].\nInspirującym rozwinięciem tej myśli jest teza Simmla: „Rdzeniem nowożytnych koncepcji pieniądza opartych na metalu jest działanie tej substancji, zaś gospodarka kredytowa zmierza do wyłączenia substancji, pozostawiając jako istotne jedynie jej działanie” [s. 179]. Różne formy pieniądza są możliwe, ponieważ przyjmujemy, iż istnieje on jako „idealna substancja”. Problem tylko w tym, czy wraz ze zmianą form pieniądza i rynku kapitałowego ona się nie zaciera. Sam Simmel na taką możliwość wskazuje, podkreślając, że w określonych sytuacjach funkcjonalna celowość pieniądza wyrasta ponad wartość jego substancji. A nawet stwierdza, że: „Jego substancjalna bezwartościowość czyni go (…) zdatnym do oddania pewnych usług funkcjonalnych, które niemal nieograniczenie podnoszą jego wartość” [s. 203].\nIstnienie pieniądza jako „idealnej substancji” w praktyce oznacza, że związane z pieniądzem roszczenie indywidualne jest roszczeniem dotyczącym każdego. Czy tak jest współcześnie? Czy nie jest tak, że związek indywidualnego roszczenia i zbiorowego zobowiązania został bezpowrotnie zerwany? Czy nie w tym tkwi sedno problemu, który dotknął współczesną gospodarkę rynkową, a rynek kapitałowy w szczególności? Simmel komentuje to tak [Simmel 2012, s. 176], że jeśli funkcjonalna istota pieniądza ruguje jego istotę substancjalną, to funkcjonalny i symboliczny charakter pieniądza traci oparcie i znaczenie. Pieniądz staje się substratem, który może ogniskować wokół siebie zainteresowanie i ruch ekonomiczny, ale „działa” przeciwnie do „normy”, którą symbolizuje. Autor przywołuje przykład wielkich zysków giełdowych wynikających z wahania kursów i spekulacji, co może prowadzić do wytrącenia gospodarki (produkcji i konsumpcji) z rytmu rozwojowego odpowiadającego jej wewnętrznym uwarunkowaniom i realnym potrzebom [s. 174].\nDla Simmla z jednej strony pieniądz jest „idealną miarą wartości”, ale z drugiej strony ta „idealna miara” podlega społecznej relacyjności. W tym pierwszym znaczeniu pieniądz jest dla niego „substancjalną wartością”. W tym drugim wymiarze pieniądz jest ujmowany przez swoją funkcjonalność. Simmel próbuje jakoś pogodzić „idealność” i „relacyjność” pieniądza. W tych staraniach cenne wydaje mi się to, że mają umożliwić dostrzeżenie, iż pieniądz „działa”, pozostając w nieustannym ruchu. Pieniądz, aby móc „mierzyć”, musi pobudzać energię gospodarczą, musi pozostawać w obiegu. Pieniądz w obiegu, jako środek wymiany, uspołecznia jednostki, tworzy określone więzi społeczne. Przekształca zbiorowość indywiduów w społeczeństwo [Simmel 2012, s. 189]. Czy jednak jest tak również wtedy, gdy zanika „substancjalna wartość” pieniądza?\nZa proroczą uznaję następującą tezę Simmla: „Albowiem pieniądz należy do tych kategorii zjawisk, których efektywność przy regularnej formie i przebiegu utrzymuje się w określonych granicach, jednak w sytuacji zakłóceń lub perturbacji powodują one nieobliczalne i trudne do ograniczenia szkody. Analogią może być siła wody i ognia” [Simmel 2012, s. 210]. Zatem zjawisk ekonomicznych nie można analizować tylko w ich operacyjnej formie i funkcjonalności, w wymiarze czysto instrumentalnym. To czyni rozumowanie ekonomiczne mechanicznym i dogmatycznym. Wyjście z tej pułapki wymaga uwzględnienia także społecznej treści i społecznych konsekwencji tych zjawisk. Przykładowo, inflacja jest zjawiskiem ilościowym, ale jest także zjawiskiem o głębokich społecznych skutkach. Tak jak kiedyś, psucie pieniądza prowadzi do znaczących efektów redystrybucyjnych: zyskują ci, którzy pieniądz emitują lub mogą się przed spadkiem jego wartości zabezpieczyć – pozostali tracą. Czasami katastrofalnie. Jeśli się tego nie bierze pod uwagę, to jest się ekonomistą – w najlepszym wypadku – ślepym, w gorszym – interesownie stronniczym.\nRynkowa instrumentalizacja wartości\nWartości egzystencjalne są źródłem społecznego dobra i w nim się urzeczywistniają. Dobra nie można zawłaszczyć. Istnieje w społecznej przestrzeni, bo jest wspólnotowe z natury. Przyjmuje różne formy. Jedną z nich jest zaufanie – rozumiane jako uogólniana ufność pokładana w innych, ufność w to, że ludzie są generalnie dobrzy i warto się na nich otworzyć, że spotykając innych i nawiązując z nimi określone relacje, zyskujemy różne możliwości działania i rozwoju. Dobra nie można magazynować i przechowywać. Nie ma ono materialnego nośnika – jego nośnikiem są ludzkie relacje.\nWartości instrumentalne są źródłem dóbr. W nich się urzeczywistniają. Dobra nie muszą mieć czysto materialnej natury, ale potrzebują materialnego nośnika. Przez to mogą być gromadzone, magazynowane i zawłaszczane. Organizowanie ludzkiej działalności służy temu, aby efektywnie wytwarzać różne dobra. Temu służą organizacyjne struktury i ich funkcje.\nDobro ma charakter egzystencjalny, a dobra mają charakter instrumentalny, co nie znaczy, że dobra nie służą wytwarzaniu wartości egzystencjalnych. Wartości egzystencjalne generują dobro, które jest ich artykulacją. Natomiast wartości instrumentalne służą wytwarzaniu dóbr, które są ich nośnikiem. Brak tego rozróżnienia – które dla mojego rozumowania jest fundamentem – powoduje m.in. to, że wartości są uznawane za obiekty, którym ludzie w określonym kontekście, czasie i przestrzeni nadają znaczenie i ważność. W żadnej mierze nie dotyczy to wartości egzystencjalnych. Ich nie da się uprzedmiotowić. Są podmiotowe i relacyjne.\nPrzekonywająco wypowiada się na ten temat Erich Fromm [1994, s. 62], który uważa, że instrumentalizacja wartości wiąże się z „orientacją merkantylną”, którą przejawiają osoby traktujące siebie jako towar i swą wartość utożsamiają z wartością wymienną. Takie osoby „dokonują transakcji” na swojej osobowości i konkurując z innymi, kształtują postawę wobec siebie [s. 63]. W konsekwencji ludzie przestają być twórczy, co Fromm określa mianem „produktywności”. Pisze o tym tak: „Jest paradoksem ludzkiej egzystencji, że człowiek musi jednocześnie poszukiwać bliskości oraz niezależności; jedności z innymi, a zarazem zachowania wyjątkowości i odrębności. Rozwiązaniem tego paradoksu, a zarazem moralnego problemu człowieka (…) może się stać produktywność” [Fromm 1994, s. 84]. I właśnie bycie produktywnym rozumiane jako przyjmowanie odpowiedzialności za innych generuje humanistyczne i obiektywne odniesienie wartości. To umożliwia bycie niezależnym i niepoddawanie się irracjonalnemu autorytetowi [s. 129].\nJeśli nie chcemy dopuścić do tego, aby wartości instrumentalne rugowały wartości egzystencjalne, to na struktury i funkcje muszą być narzucone aksjonormatywne (instytucjonalne) ograniczenia. Organizacje są wówczas także instytucjami, mają swój porządek normatywny, który jest formą hologramu – istnieje, bo go społecznie „widzimy” i swoim postępowaniem odwzorowujemy. Jan Sowa  przedstawia koncepcję dobra wspólnego, określając je jako „biopolityczne”. Podstawą jego rozumowania jest antropologia antyindywidualistyczna, której główna teza brzmi następująco: „Człowiek nie jest ujmowany jako byt jednostkowy, ale jako istota ze swej najgłębszej natury społeczna, a więc kształtowana przez zanurzenie w interakcjach z innymi ludźmi” [Sowa 2015, s. 197]. Powołując się na Arystotelesa, Sowa podkreśla, że zarówno w sensie logicznym, jak i historycznym nie można uznać jednostki jako uprzedniej wobec społeczeństwa. Przyjmuje też dla umocowania swojej koncepcji optykę marksowską: zgodnie z nią człowiek jest istotą, która we współpracy z innymi przedstawicielami swojego gatunku wytwarza własny świat. Wytwarzając własny świat, człowiek wytwarza również sam siebie – jako istotę społeczną [s. 201].\nSowa wyraźnie przeciwstawia swoją koncepcję doktrynie liberalnej, która jego zdaniem popada w liczne sprzeczności. Między innymi jej orędownicy czynią z afirmacji indywidualności i jednostkowej wolności fundament myślenia, ale nie obchodzą ich okoliczności, które ową indywidualność tłamszą, skazując ją na los zdeterminowany położeniem klasowym [Sowa 2015, s. 203]. Przykładem dobra wspólnego według Sowy jest m.in. język. Autor ten wskazuje, że: „Podstawowa dla użycia języka operacja odniesienia znaku do przedmiotu jest relacją społeczną kształtującą się w aktach komunikacji, a więc symbolicznej kooperacji we wspólnocie mówiących osób” [Sowa 2015, s. 208]. Nie ma i nie może być zatem „języka prywatnego”. Język, tak jak inne dobra wspólne, działa poprzez otwartość i jak najbardziej intensywną cyrkulację, bo w ten sposób takie dobro jest pomnażane.\nSądzę, że zaproponowane przez Sowę przeciwstawienie jednostki i wspólnoty jest skrajne i nieuzasadnione, że uznanie jednostki za istotę społeczną nie musi i nie powinno prowadzić do orientacji antyliberalnej – jednostronnie kolektywistycznej. To skutkuje bowiem przeciwstawieniem dóbr wspólnych dobrom prywatnym. A faktycznie jest tak, że dobra wspólne są i mogą być prywatnie użytkowane. Gdyby tak nie było, nie byłoby motywacji i mechanizmu wytwarzania dóbr wspólnych. Język jest dobrem wspólnym, ale używamy go indywidualnie, w pewnym sensie prywatyzujemy. I dzięki temu jest żywy i plastyczny, nie kostnieje i nie wychodzi z użycia. Języki zbyt sztywne stają się z czasem marginalne i martwe.\nDodam także, że Sowa  wyraźnie sympatyzuje z poglądami Michaela Hardta i Antonia Negriego , którzy kapitalizm określają jako „republikę własności” i postulują jej zastąpienie systemem, w którym większość dóbr będzie dobrami wspólnymi. To nie oznacza skrajnego postulatu zniesienia własności prywatnej, ale niewątpliwie znaczące jej ograniczenie.\nNie negując znaczenia kwestii struktury własnościowej nowoczesnej gospodarki, pozytywne rozwiązanie widzę nie w samej prawnej formie własności, lecz w nadawaniu każdej formie własności określonej społecznie treści – własność jest nie tylko prawem, ale także zobowiązaniem. To w praktyce oznacza nadawanie każdej formie własności społecznego wymiaru.\nKoncepcja Sowy nie odpowiada mi przede wszystkim dlatego, że nie da się w jej ramach utrzymać rozróżnienia wartości egzystencjalnych i instrumentalnych, a tym samym uchwycić zachodzących między nimi relacji, które są siłą motoryczną rozwoju.\nNatomiast przyjmuję ją w tym sensie, że ukazuje znaczenie dóbr wspólnych i to, że ich pomnażanie wymaga odpowiedniej otwartej czasoprzestrzeni społecznej. Jednak ująłbym to tak, że jeśli część puli wytwarzanych dóbr nie jest uwspólnotowiona, to mechanizm rozwojowej okrężności zanika. Zaczyna dominować wytwarzanie linearne, które generuje okrężność zastojową.\nWiele dobitnych przykładów negatywnych następstw instrumentalizacji wartości oraz ekonomizacji norm i dóbr pokazuje Michael Sandel . Gdy wprowadzono w amerykańskich przedszkolach dodatkową opłatę za spóźnione odebranie dziecka, zjawisko stało się wyraźnie częstsze. Opłatę rodzice potraktowali jako cenę usługi i uznali, że to usługa dla nich korzystna. Norma zmieniła charakter – z moralnej (słusznościowej) została przekształcona w rynkową, utylitarną. Gdy pojawiła się cena, zanikło zobowiązanie. I, co również istotne, gdy wycofano opłatę, spóźnienia rodziców pozostały na znacznie podwyższonym poziomie, co Sandel konkluduje następująco: „Od kiedy opłata pieniężna naruszyła moralne zobowiązanie do stawiania się na czas, dawne poczucie odpowiedzialności okazało się trudne do przywrócenia” [Sandel 2012, s. 14].\nPodporządkowanie ekonomii nieekonomicznych sfer życia, jak słusznie zauważa Sandel [2012, s. 110], nie oznacza, że znikają problemy etyczne i kwestia wartości. Są obecne, ale zostają podporządkowane logice rynku. Etyka utylitarna staje się wykładnią tego, co społecznie korzystne. Wartości są tym samym instrumentalizowane i wpisywane w koncepcję utylitarną, której ośrodkiem jest maksymalizująca zyski i minimalizująca straty jednostka. Jej nadrzędnym celem staje się natomiast zaspokajanie materialnych potrzeb, bez względu na wartości pozamaterialne.\nPodsumowanie. Potrzeba nowej ekonomicznej teorii wartości\nTeoria wartości przez dekady była zdominowana przez neoklasycznych ekonomistów, co doprowadziło do jej skostnienia. Jedną ze ścieżek wyjścia z tej intelektualnej pułapki jest podjęcie rozważań o związkach kultury i gospodarki. Dla większości ekonomistów wartość równa się wartości ekonomicznej, ta zaś jest odzwierciedlana przez cenę. Wartościowe jest to, co ma cenę. Teoria ceny stała się wystarczającą i obowiązującą teorią wartości. Choć w istocie cena to tylko pewien wskaźnik wartości ekonomicznej, a nie wartości w ogóle [Throsby 2010, s. 34]. Ekonomiści – od Adama Smitha – koncentrowali się na wartości wymiennej towarów, rozumianej jako ilość innych dóbr i usług, które ktoś jest gotów przeznaczyć, aby nabyć jednostkę towaru. Kolejne pokolenia ekonomistów starały się stworzyć dla tego podejścia teoretyczny fundament, aby „zobiektywizować”, „zabsolutyzować” wartość, uczynić ją niezmienną w czasie i przestrzeni. Sam Smith za kategorię obiektywizującą przyjął koszty produkcji, a David Ricardo i Karol Marks – pracę.\nOd czasów „rewolucji marginalistycznej” (Jevons, Menger, Walras) „obiektywizacji” wartości nie poszukiwano już w procesie wytwórczym i od strony nakładów wytwórcy, ale w procesie konsumpcji i od strony potrzeb konsumenta. Fundamentem wartości stała się indywidualna użyteczność. Użytecznościowa teoria wartości jest osadzona na założeniu, że jednostki (konsumenci) mają trwały uporządkowany układ preferencji i potrafią ocenić określone zestawy dóbr oraz dokonać wyboru między nimi. Tak wyłonił się konstrukt „racjonalnego człowieka”, utrwalany systematycznie przez orędowników indywidualizmu metodologicznego jako najogólniejszej podstawy nauk społecznych. Dla tak rozumujących ekonomistów natura pragnień i preferencji jednostek nie ma znaczenia. Ważne jest to, że aby móc je zaspokoić, muszą wchodzić w rynkową wymianę. Skrajnym wyrazem tego podejścia stała się wyróżniona Nagrodą Nobla ekonomiczna teoria zachowań ludzkich Gary’ego S. Beckera .\nCzłowiek nie kieruje się jednak wyłącznie motywami materialnymi – gdyby tak było, demokratyczne społeczeństwo równych sobie nie byłoby możliwe, bowiem wszystkie relacje międzyludzkie, zgodnie z koncepcją Beckera, byłyby relacjami rynkowymi. Społeczeństwo obywatelskie nie mogłoby zaistnieć, ponieważ nieograniczony rynek wyklucza formowanie się nierynkowych norm. Komercjalizacja kolejnych dziedzin życia wskazuje, że rynek odciska na nich materialno-instrumentalne piętno, modyfikując ich pierwotną treść. Płatna miłość przestaje być miłością, staje się transakcją użycia.\nKoncepcja „człowieka racjonalnego” jest wciąż fundamentem neoklasycznej teorii ekonomicznej, mimo jej wielokrotnej i zdecydowanej krytyki. Tak pisze o tym David Throsby: „Krytyka teorii wartości, odwołującej się do użyteczności krańcowej, dotyczy samego fundamentu tej teorii, a mianowicie tezy, że konsumenci są w stanie precyzyjnie określić swoje preferencje wyłącznie na podstawie potrzeb indywidualnych, niezależnie od otoczenia instytucjonalnego oraz interakcji społecznych i procesów, które warunkują i regulują proces wymiany” [Throsby 2010, s. 34]. Wielu ekonomistów jest świadomych zasadności tej krytyki, ale nie proponują oni innej teorii wartości. W konsekwencji ekonomia głównego nurtu znajduje się od lat w impasie.\nOparcie neoklasycznej ekonomii na etyce utylitarystycznej Luc Boltanski i Ève Chiapello komentują następująco: „Koncepcja ta pozwoliła wypełnić treścią przekonanie, że ekonomia stanowi sferę autonomiczną, niezależną od ideologii i moralności, poddaną prawom pozytywnym – pozostawiając w cieniu fakt, że samo to przekonanie było dziełem ideologii i mogło się zrodzić jedynie dzięki włączeniu – następnie częściowo zamaskowanych przez dyskurs naukowy – uzasadnień, zgodnie z którymi pozytywne prawa ekonomii mają służyć dobru wspólnemu. Chodzi zwłaszcza o to, że pogląd, iż indywidualna chęć zysku służy interesowi ogółu, był przedmiotem ogromnej pracy nieustannie podejmowanej i pogłębianej w całej historii ekonomii klasycznej. Owo oddzielenie ekonomii od moralności i za jednym zamachem włączenie do niej opartej na rachunku korzyści moralności konsekwencjalistycznej dawało sankcję moralną działaniom ekonomicznym na mocy samego faktu ich dochodowości. Pozwalając sobie na szybkie podsumowanie, przybliżające interesujący nas tutaj historyczny ruch teorii ekonomicznych, można stwierdzić, że włączenie utylitaryzmu do ekonomii pozwalało traktować jako oczywistość to, że wszystko, co służy jednostce, służy społeczeństwu” [Boltanski, Chiapello 2005, s. 19]. Koresponduje z tym celna teza Yuvala Harariego , który podkreśla, że utylitaryści udają, iż wybór jest między korzyścią i niekorzyścią, choć w istocie jest to wybór między dobrem i złem.\nEkonomiści głównego nurtu starają się wykazać, że cena (pieniądz) może być miarą wartości (ekonomicznej) nawet wtedy, gdy nie występują transakcje rynkowe odnoszące się do dóbr czy usług. W ich przekonaniu służą temu różne metody wyceny warunkowej. W ten sposób wycenia się m.in. wartość ekonomiczną przyrody, na przykład lasów tropikalnych, a nawet wartość życia ludzkiego. Takie rozumowanie jest niesłuszne i niebezpieczne, bowiem może prowadzić do skrajnej instrumentalizacji, w tym komercjalizacji wartości egzystencjalnych. Trudno zaprzeczyć, że lasów nie należy rabunkowo wycinać, nawet gdyby to było opłacalne.\nSądzę, że nowa ekonomiczna teoria wartości powinna zostać osadzona na dwóch ciągach konceptualnych ujmujących podwójną naturę procesu wytwórczego. Te dwa ciągi są następujące:\n1. Wartości – normy – dobro – porządek aksjonormatywny (instytucjonalny).\n2. Wartości – kapitały – aktywa – dobra – porządek operacyjny (organizacyjny).\nCo istotne, określenia „ciąg” w odniesieniu do procesu wytwarzania wartości nie należy interpretować jako zamkniętego cyklu produkcyjnego. Użyłem określenia „ciąg” w zbitce pojęć „ciąg konceptualny”, wyraźnie sygnalizując, że chodzi mi o ciąg rozumowania, schemat interpretacyjny, określoną perspektywę poznawczą. Sam proces wytwórczy nie ma tak prostej, schematycznej, linearnej natury. Starając się go intelektualnie uchwycić, możemy wyróżnić w nim fazy: tworzenia kapitałów, przekształcania kapitałów w aktywa, wykorzystywania aktywów do wytwarzania dóbr, ich komercjalizacji i pozyskiwania środków finansowych, które są następnie spożytkowane do pomnożenia zasobów, a te z kolei generują różne kapitały. Jednak faktycznie wszystko dzieje się równolegle.\nMożemy oczywiście w tak złożonym procesie społecznym wyróżniać określone specyficzne cykle technologiczno-operacyjne, np. cykl produkcyjny czy rozliczeniowy, a nawet niektóre aspekty procesu wytwarzania wartości organizować w cyrkularny, powtarzalny sposób. Cały proces wytwarzania wartości nie ma jednak takiej cyrkularnej natury – jest to bowiem proces rozwojowy, w którym nie ma oscylacji i możliwości powrotu do stanu wyjściowego. Rozwój nie jest cyrkularny. Właściwa do jego opisywania jest spirala, a nie linia czy koło.\nHegemonia wolnorynkowego dogmatyzmu spowodowała, że rynkowa dystrybucja dóbr została uznana za rozwiązanie optymalne i stopniowo, wraz z postępującą komercjalizacją, rugowała inne mechanizmy dystrybucyjne. Teraz dopiero dostrzegamy złe konsekwencje takiego rozumowania: dostęp znaczącej części społeczeństwa do wielu podstawowych dóbr został zablokowany, zarazem spadła ich społeczna wartość. Rynek nie tylko nie jest doskonałym mechanizmem dystrybucyjnym, ale, co podkreśla Michael Sandel [2012, s. 79], nie jest mechanizmem niewinnym i bezstronnym – preferuje jednych, wyklucza innych.\nObecnie szczególnie potrzebujemy możliwości kreowania innych – alternatywnych wobec rynkowego – mechanizmów dystrybucji. Tak, aby na bazie doświadczenia ocenić, które praktyki wytwórcze i dystrybucyjne oraz w jakich proporcjach i odniesieniach należy włączyć do nowoczesnych systemów dostarczania dóbr, np. w zakresie opieki zdrowotnej.\nNie do końca wiadomo, gdzie ulokować granice komercjalizacji i urynkowienia. Nie wydaje mi się, abyśmy byli w stanie jako ludzie wyznaczać granice urynkowienia (nie mogą być one sztywne), jeśli nie zrozumiemy i nie zdefiniujemy społecznego procesu wytwarzania wartości. Sandel uważa, że są dobra, których nie można kupić, jak np. przyjaciele czy Nagroda Nobla, oraz dobra, które można kupić, ale nie należy tego czynić z pozaekonomicznych względów (np. dziecko czy nerka). Tym samym, według niego, o granicy urynkowienia dóbr decyduje ich funkcjonalność. Granicę ma wyznaczać sama jednostka, choć działająca w społecznym kontekście. Można by powiedzieć, że Sandel znajduje rozwiązanie ujęte w schemat: dobra – potrzeby – jednostka – normy społeczne – społeczeństwo.\nSandel koncentruje swoją uwagę na moralnych ograniczeniach rynku. I czyni to perswazyjnie. Ale czy takie ograniczenia wystarczą, aby utrzymywać rynek w ryzach? Sądzę, że nie. To, co mówi Sandel, jest ważne i niezbędne, ale nie jest wystarczające. Oprócz moralnych, potrzebne są również innego rodzaju ograniczenia. Aby móc je określić, trzeba odróżnić wartości egzystencjalne i instrumentalne.\nInstrumentalizacja wartości jest konieczna, ale musi być poddana ograniczeniom. W szczególności odnosi się to do instrumentalizacji rynkowej, czyli komercjalizacji. Granice komercjalizacji zostały w okresie rewolucji neoliberalnej rozmyte. Na konkretnych przykładach Sandel pokazuje, że utowarowienie weszło w sferę życia i śmierci. A to oznacza zagrożenie dla wartości egzystencjalnych – na tyle poważne, że musi być powstrzymane, aby demokracja i gospodarka rynkowa mogły współistnieć.\nSandel tak podsumowuje swój wywód: „Jeśli chcemy, żeby wpływ rynków na nasze życie nie przekraczał rozsądnych granic, jedynym wyjściem jest otwarta, publiczna dyskusja na temat znaczenia dóbr i praktyk społecznych, które wysoko cenimy”. I dodaje: „Komercjalizm nie tylko wyrządza szkody poszczególnym dobrom, ale również niszczy samą istotę wspólnoty” [Sandel 2012, s. 252–253].\nDo czego jednak otwarta dyskusja ma praktycznie prowadzić? Jakich jej rezultatów potrzebujemy? Dla mnie punktem wyjścia jest konieczność rewizji wielu dogmatów ekonomii głównego nurtu. Dzieje się to powoli. Ekonomiści tworzący i podtrzymujący ten nurt zajmują się głównie wyceną wartości, pomijając zagadnienie ich wytwarzania, oraz przede wszystkim tym, co podlega komercjalizacji jako specyficznemu procesowi wyceny i rynkowej wymiany dóbr. To zarazem jedna z formuł korzystania z wytworzonych dóbr – korzystanie przez monetyzację. Z całą pewnością jednak ani komercjalizacja, ani monetyzacja nie wyczerpują pola aktywności gospodarczej.\nNie da się sformułować poprawnej ekonomicznej teorii wartości bez uznania, że wartości mają społeczną naturę oraz że to wartości egzystencjalne, a nie instrumentalne, nadają sens naszemu istnieniu i stawaniu się.\nWspółwytwarzanie wartości nie jest możliwe bez uwspólnienia wiedzy, ponieważ wiedza uwspólniona to zarazem wiedza wspólnie generowana i wykorzystywana. Produktywność w makrospołecznej skali wynika m.in. ze zbiorowego uświadomienia sobie istnienia rozwojowej okrężności oraz wypracowania mechanizmów i narzędzi jej podtrzymywania. Brak tej świadomości powoduje, że nie potrafimy rozpoznać negatywnych konsekwencji obiegu gospodarczego i im zapobiegać. Nie zostaną bowiem uruchomione odpowiednie siły sprawcze, które je neutralizują. Rozwój dokonuje się w następstwie oddziaływania, współoddziaływania i równoważenia się różnych sił społecznych (podmiotów).\nŁad aksjonormatywny nie jest wytworem jednostek. Wyłania się w następstwie „etycznego dyskursu”, w którym uczestniczą różni autonomiczni względem siebie aktorzy, prezentujący różne perspektywy poznawcze i racje. Efektem tego dyskursu może być przyjęcie określonych uregulowań normatywnych, w tym prawnych, kodeksowych. Ale nie kończy to sprawy. Dyskurs musi być stale kontynuowany, choćby tylko dlatego, że ludzkość kreuje i sięga po coraz bardziej zaawansowane technologie. Cywilizacyjnie się przeobrażamy i musi temu towarzyszyć kulturowa przemiana. W przeciwnym razie doszłoby do samozniszczenia ludzkości.\nGdy refleksja aksjologiczna i dyskurs etyczny zanikają, rodzi się tyrania, która narzuca swoją perspektywę aksjologiczną. Pod jej „rządami” stopniowo, ale konsekwentnie dokonuje się „deaksjologizacja” życia społecznego: wartości instrumentalne wypierają wartości egzystencjalne. Nowego podejścia potrzebujemy zarówno po stronie ekonomii, jak i gospodarowania. Dlatego też potrzebujemy ekonomii wartości i nowej ekonomicznej teorii wartości, innej niż utylitarna.


Pyszne i wilgotne ciasto. Idealne na deser lub podwieczorek\ngruszki - 3 szt. (około 300g)\ncukier trzcinowy - 200g\nolej - 120g\nmąka pszenna- 300g - 300g\njogurt grecki - 100g\n3 szt. (około 300g)\nObrane i pokrojone na ćwiartki.\nPo zmiksowaniu wyjąć.\nPo około 1 minucie wsypać przez otwór w pokrywie cukier. Odczekać ok minutę i powoli wlać olej. Następnie dodać jajka.\nmąka pszenna proszek do pieczenia soda sól jogurt grecki kakao\n300g ½ łyżeczki 1 łyżeczka szczypta 100g 3 łyżki\nNa koniec dodać wcześniej zmiksowane gruszki i wymieszać łopatką.\nDo naczynia miksującego wrzucić obrane i pokrojone na mniejsze kawałki gruszki, zmiksować- obroty 4, czas 10s. Wyjąć.\nDo suchego naczynia miksującego wrzucić pokrojone na mniejsze kawałki masło, miksować- obroty 2, czas 3 min. Po około 1 minucie wsypać przez otwór w pokrywie cukier. Odczekać ok minutę i powoli wlać olej. Następnie dodać jajka. Gdy urządzenie skończy pracę dodać mąkę, proszek do pieczenia, sodę, sól, jogurt grecki i kakao, zmiksować- obroty 4 czas 40s.\nBlachę (22 cm x 33 cm) wyłożyć papierem do pieczenia i przełożyć do niej ciasto. Piec w temperaturze 160 stopni przez ok. 45 minut.


Lufthansa ma zgodę KE na przejęcie części Air Berlin - Puls Biznesu - pb.pl\nopublikowano: 21-12-2017, 15:24\nW czwartek Komisja wyraziła zgodę na przejęcie części Air Berlin przez Lufthansę. Podała, że jej decyzja została podjęta na podstawie unijnych przepisów dotyczących przejęć. Decyzja jest uzależniona od "spełnienia przez Lufthansę zobowiązań mających na celu uniknięcie zakłóceń rynkowych".\n12 października 2017 r. Air Berlin zawarł umowę z Lufthansą w celu sprzedaży dwóch spółek: LGW i Niki. Lufthansa zamierzała przejąć 81 ze 140 samolotów oraz 3 z 8 tys. pracowników linii Air Berlin.\nTa umowa dawała także Lufthansie opcję rezygnacji z zakupu Niki w dowolnym momencie przed ostatecznym zakończeniem transakcji. Lufthansa zdecydowała się skorzystać z tej możliwości 13 grudnia. W tym samym dniu linia Niki ogłosiła niewypłacalność. Proces sprzedaży tej spółki córki Air Berlin jest w toku.\nOd początku działalności w 1979 roku Air Berlin przewiozły ponad pół miliarda pasażerów. Linie Air Berlin ogłosiły upadłość po tym, kiedy ich udziałowiec - linie Etihad Airways ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich - wstrzymał finansowanie po latach strat. Przewoźnik od kilku lat odnotowywał straty; w 2016 roku wyniosły one 780 mln euro.\nTransport i logistyka / Lufthansa ma zgodę KE na przejęcie części Air Berlin


LIGHTING.PL - ELVIS – program do wizualizacji systemów oświetlenia awaryjnego firmy TM TECHNOLOGIE\nOświetlenie profesjonalne | zasilanie i sterowania (2020-07-10) TM TECHNOLOGIE\nOprogramowanie pozwala na wprowadzanie zbiorów powierzchni, na które składają się plany poszczególnych poziomów budynku oraz etykiety będące niejednokrotnie jego zdjęciem, co umożliwia odzwierciedlenie realnego obiektu w przestrzeni wirtualnej jednostki PC. Przeprowadzenie konfiguracji wszystkich elementów składających się na model danego obiektu poprzez przypisanie zbioru powierzchni, nadanie nazwy poszczególnym poziomom i tworzenie wielokątów odzwierciedlających daną powierzchnię generuje model 3D, który jest bazą adresów nanoszonych z listy opraw faktycznie zainstalowanych na budynku. Wprowadzane na plany budynku oprawy można oznaczać odpowiednim znakiem graficznym przedstawiającym oprawę oświetlenia awaryjnego lub oprawę kierunkową, przeznaczoną do wskazania kierunku ewakuacji.\nDodatkowo model 3D nie jest jedyną formą wyświetlania wszystkich elementów podłączonych do systemu. Możliwe jest przeglądanie zawartości panelu sterującego DATA 2 lub TM-CB A dzięki funkcji pokazania wszystkich adresów opraw w postaci szybkiego podglądu względem topologii podłączenia opraw do kanałów i obwodów. Wszystkie statusy opraw odświeżane są w sposób ciągły i nieprzerwany, co umożliwia bieżącą analizę stanu systemów, a w przypadku wykazania błędu – szybką lokalizację oprawy.\nELVIS został wyposażony w zestaw funkcji, które pozwalają na zdalne wykonanie operacji wyzwolenia testów funkcyjnych, testów autonomicznych, blokadę pracy awaryjnej i jej odblokowanie oraz generowanie raportu bez konieczności podchodzenia do któregokolwiek z systemów. Ponadto w przypadku odpowiedniej konfiguracji ustawień programu, raportowanie może odbywać się w sposób automatyczny, a sam raport może być wysyłany na wskazany adres e-mail.\nUżytkownik może skorzystać również z dołączonego modułu ELVIS Online, umożliwiającego podgląd stanu systemu na wszystkich urządzeniach podłączonych do tej samej sieci lokalnej. Wprowadzenie adresu IP danego urządzenia do przeglądarki internetowej powoduje wyświetlenie informacji ogólnych na temat tego systemu, a kilkustopniowy poziom zabezpieczeń uniemożliwia dostęp do programu osobom nieuprawnionym.


Gerarda Everlye 2 grudnia, 2021 2 min read\nNicolás Castillo pracuje obecnie z Necaxą, zespołem, który wystawił go na okres próbny, aby go podpisać\nAmeryka ogłosiła zerwanie kontraktu z przyszłością Mikołaja Castillo, który nie był w stanie odzyskać piłki po 21 miesiącach rekonwalescencji po zakrzepie krwi w prawej nodze.\nPoprzez komunikat prasowy, Klub ogłosił wygaśnięcie podpisanego z zawodnikiem kontraktu Z Benfiki w Portugalii za osiem milionów dolarów.\nI w tym samym tekście poinformowano, że zawodnik zakończył również wypożyczenie z brazylijskim klubem Esport Club, w którym spędził zaledwie trzy miesiące.\nNico Castillo chce zostać w Necaxie. zdjęcie 7\nNapastnik nie był w stanie zapewnić sobie miejsca w drużynie Caixas i podczas swojego pobytu brał udział tylko przez 29 minut. Nawet związek między klubem a piłkarzem zakończył się przed końcem mistrzostw Brazylii, które kończą się 10 grudnia.\nESPN Digital dowiedział się kilka dni temu, że zespół nie chce już posiadać napastnika i nie spodziewa się jego powrotu do Brazylii. Ponadto stwierdzili, że jednym z celów Niko podczas jego podróży do Meksyku było zakończenie jego związku z Ameryką.\nObecnie Nico Castillo pracuje w Aguascalientes z Necaxa, zespół, który jest zainteresowany usługami chilijskimi, ale aby go podpisać, przeszedł test i odbyły się badania lekarskie. Teraz monitorują jego fizyczną formę i wydajność.\nNico stał się jednym z najlepiej opłacanych aktorów w Ameryce, a jego kontrakt wynosi około trzech milionów dolarów. Wynagrodzenie to w ostatnich miesiącach zostało podzielone między reprezentację Brazylii i same Orły.\nREAD Pinal San Jose potwierdza, że Mazatlan nie otrzymał „rzutu karnego”\nPrevious Nowe twarze Tri w 2021 roku\nNext Tigres vs Lyon: gole, podsumowanie i wideo\n21 stycznia, 2022 Gerarda Everlye\nAzteca TV, nadal nie ma praw do oglądania przeciwko Jamajce


Zamach na przywódcę Ługańskiej Republiki Ludowej [+VIDEO] » Kresy\nPolitykaPiS mimo spadku notowań wciąż liderem, SLD za Nowoczesną w Sejmie [SONDAŻ] Media: Trump gotów do wydalenia z USA rosyjskich dyplomatów, jeśli w Europie zrobią podobnie Prof. Osadczy dla Kresy.pl: PiS ucieka się do manipulacji ws. penalizacji banderyzmu, TK może ją utrącić Trump cofa pełen zakaz przyjmowania osób transpłciowych do armii BBC: Skripal chciał wrócić do Rosji, prosił o to w liście Putina Ryszard Petru chce ścigania Młodzieży Wszechpolskiej za spalenie jego kukły Wicepremier Chin ostrzega USA: Będziemy bronić naszych interesów handlowych Legnica: Rozbiórka Pomnika Wdzięczności dla Armii Radzieckiej [+VIDEO]\nGospodarkaWicepremier Chin ostrzega USA: Będziemy bronić naszych interesów handlowych Rosyjskie media: Po wyborach kraj czeka podwyżka podatków Polska średnia stawka godzinowa wyższa w UE jedynie od bułgarskiej i rumuńskiej [+WYKRES] UE będzie wyłączona z amerykańskich ceł na stal i aluminium „Migracja musi rosnąć i będzie rosnąć”. Rząd szykuje ułatwienia ws. zatrudniania Ukraińców Stany Zjednoczone rozpoczęły wojnę handlową z Chinami Dania stawia ogrodzenie na granicy z Niemcami w obronie przed afrykańskim pomorem świń Ukraiński PKB wzrósł w ubiegłym roku o 2,5 proc.\nBezpieczeństwoMedia: Trump gotów do wydalenia z USA rosyjskich dyplomatów, jeśli w Europie zrobią podobnie Płonie słynny kompleks jezuicki w Chyrowie na Ukrainie [+FOTO] Trump cofa pełen zakaz przyjmowania osób transpłciowych do armii BBC: Skripal chciał wrócić do Rosji, prosił o to w liście Putina The Times: USA i kilkanaście krajów UE szykuje się do wydalenia rosyjskich dyplomatów Brytyjskie laboratorium: nie jesteśmy źródłem środka, którym otruto Skripala Eksperci: istnieje ryzyko, że program „Wisła” skończy się na dwóch bateriach Patriot Nadija Sawczenko aresztowana na dwa miesiące\nSpołeczeństwoProf. Osadczy dla Kresy.pl: PiS ucieka się do manipulacji ws. penalizacji banderyzmu, TK może ją utrącić Płonie słynny kompleks jezuicki w Chyrowie na Ukrainie [+FOTO] IPN chce zbadać zakres pomocy udzielanej Żydom przez Polaków Polak spalił tryzub w ukraińskiej restauracji – jego matka przywróciła herb na swoje miejsce [+FOTO] Legnica: Rozbiórka Pomnika Wdzięczności dla Armii Radzieckiej [+VIDEO] Pabianice chcą zerwać umowę partnerską z ukraińskim miastem z powodu Bandery i Szuchewycza Mieszkańcy Elbląga chcą ronda ofiar ludobójstwa OUN-UPA Litwin w skarpetkach na Małym Giewoncie. Wysłano po niego śmigłowiec TOPR\nKulturaRMF: nie będzie generalnego remontu Cmentarza Orląt Lwowskich. „Rząd nie chce kolejnego konfliktu z Ukrainą” Kresowianie ponownie pikietowali czytanie wierszy Szewczenki w Lublinie [+FOTO] Powstanie Muzeum Getta Warszawskiego Lwów: nacjonaliści weszli do garderoby artystki i zmusili ją do nazwania Rosji „agresorem” [+VIDEO] Znalazły się pieniądze na restaurację „podolskiej Częstochowy” na Ukrainie 250 lat temu zawiązano konfederację barską Wystawa ku czci Witolda Pileckiego w Wilnie Sellin dementuje – muzeum „Polokaustu” nie powstanie\nReligiaBiskup potwierdza: Ksiądz Wiesław Pęski z zakazem wjazdu na Ukrainę Moda na Ekstremalną Drogę Krzyżową zawitała do Lwowa Ukraińskie media: polski ksiądz dostał zakaz wjazdu na Ukrainę Abp Szewczuk: Polacy i Ukraińcy są ofiarami dwóch wojen polsko-ukraińskich Republika Środkowoafrykańska: Muzułmański atak na polską misję [RELACJA] Niemiecki kardynał krytykuje rząd Prawa i Sprawiedliwości Podano termin pielgrzymki papieża Franciszka do krajów bałtyckich Biskupi greckokatoliccy powołując się na abp. Szeptyckiego skrytykowali skrajny nacjonalizm\nOpinieBolton, czyli nic dobrego Giraldi: Russiagate w Wielkiej Brytanii Migranyan: Jak Rosja patrzy na sprawę otrucia Skripala Buchanan: Czy Putin nakazał zabić Skripala? W jakim celu Poroszenko wywołał gniew na Węgrzech? Rand Paul: Dlaczego sprzeciwiam się nominacji Pompeo i Haspel The National Interest: oto, co powinien zrobić Trump w związku z próbą zabójstwa Skripala Cohen: Russiagate ujawnia niepokojącą prawdę o amerykańskich elitach medialno-politycznych\nAnalizyRe-kolonizacja Afryki w białych rękawiczkach Ritter: Gdy idzie o broń nuklearną, Putin nie blefuje Doctorow: Trump skapitulował po przemówieniu Putina? O czym myśli Rosja, kiedy myśli wojnach robotów [+VIDEO] Amerykańsko-chińska wojna o handel Rosja stosuje nową taktykę: używa czołgów jako przynęty w celu wyeliminowania artylerii nieprzyjaciela Amerykańskie wojsko może sobie nie poradzić z tysiącem północnokoreańskich pocisków Co zyskuje Ameryka dzięki uzbrojeniu Ukrainy?\nWywiadyProf. Paul Robinson dla Kresy.pl: Kijów nie zamierza przestrzegać porozumienia mińskiego Ambasador Węgier na Ukrainie: W autonomii nie ma niczego złego Peter Hitchens dla Kresy.pl: NATO jest przeszkodą dla pokoju Ziemkiewicz dla Kresów.pl: cztery grzechy polityki zagranicznej II RP. Czy wyciągnęliśmy wnioski z Września’39? Wilkerson dla Kresów.pl: Trump powinien zignorować neokonserwatystów Trump, Polska, Trójmorze i globalna gra Dramatyczny apel Polaka z Grodna – polskie szkoły na Białorusi zagrożone Paul Gottfried dla Kresów.pl: Amerykańskie wojska i lewicowi krzykacze idą w pakiecie\nZamach na przywódcę Ługańskiej Republiki Ludowej [+VIDEO]\n9 sierpnia 2016 /0 Komentarze/w bezpieczeństwo i obrona, Ukraina, Wydarzenia /Przez Zyga\nW pobliżu samochodu wiozącego przywódce nieuznawanej Ługańskiej Republiki Ludowej Igora Płotnickiego zdetonowaną bombę. Separatyści oskarżają władze Ukrainy o zorganizowanie zamachu.\nDo zamachu doszło 6 sierpnia. W centrum Ługańska wybuchła bomba przymocowana do słupa. Stało się to w chwili gdy przejeżdżał obok niej samochód wiozący Płotnickiego. Według pierwszych komunikatów przywódca ŁRL miał trafić do szpitala w stanie ciężkim. Jednak 7 sierpnia rosyjska agencja informacyjna RIA Novosti twierdziła, że Płotnicki opuścił już szpital. Dzień później ta sama agencja dementowała jednak, powołując się na miejscowe źródła, informacje o zakończeniu hospitalizacji Płotnickiego. Fakt zamachu potwierdziły zarówno media separatystów jak i ukraińskie. Nagranie wideo pojazdu Płotnickiego w miejscu ataku zaprezentowała abchazka agencja ANNA. Widac na nim, że wybuch był na tyle silny że całkowicie urwał gruby metalowy słup.\nZostało 42.7% artykułu. Możesz przeczytać go za darmo. Pamiętaj jednak, że portal nie jest w stanie utrzymać się wyłącznie z reklam.\nSepratyści oskarżyli o zorganizowanie ataku „Grupę Zwiadowczo-Dywersyjną” ukraińskiej armii. „Ukraińskie służby nie mają z tym nic wspólnego” – oświadczył pełnomocnik prezydenta Petra Poroszenki ds. operacji w Donbasie, Igor Motuzjanik. Szereg ukraińskich wojskowych i polityków oskarżyło o zorganizowanie zamachu Rosję, konkurencyjnych polityków w ramach Ługańskiej Republiki Ludowej, przywódcę Donieckiej Republiki Ludowej Aleksandra Zacharczenkę. Ten ostatni uznał zamach za dowód przygotowywanie się ukraińskiej armii do ofensywy przeciw separatystom.\nhttps://kresy.pl/wp-content/uploads/2017/02/9b67cf138932e3d95e21f684d21d04c7..jpg 717 1282 Zyga https://kresy.pl/wp-content/uploads/2017/03/kresy_logo_header_vector_full.svg Zyga2016-08-09 18:25:032016-08-09 18:25:03Zamach na przywódcę Ługańskiej Republiki Ludowej [+VIDEO]\nLitewska policja do dziś nic nie wie o wandalizmie na tle n... Rosyjskie lotnictwo na stałe w Syrii


Pierwsze buty dla dziecka - funfashion.pl\nHome›Moda›Pierwsze buty dla dziecka\nW sklepach z asortymentem ukierunkowanym na potrzeby najmłodszych klientów można znaleźć buty, które będą pasowały nawet na stopy kilkumiesięcznego dziecka. Wiadomo jednak, że te są wykonane w formie skarpetek, a co za tym idzie, idealnie dopasowują się do stopy niemalże niezależnie od wybranego rozmiaru. Gorzej jest natomiast z wyborem butów, gdy dziecko już na dobre zaczyna stawiać pierwsze kroki. To wtedy tak naprawdę trzeba wybrać pierwsze, konkretne buty. Tylko pytanie – jakie?\nRóżne dylematy rodziców\nRodzice zwykle chcą dla swoich dzieci jak najlepiej. To też z tego powodu tak efektywnie rozglądają się za pierwszymi butami. Chcą, aby te były nie tylko wygodne i ładne, ale również bezpieczne. Nie oznacza to jednak, że wybór butów przychodzi im z łatwością. Zwykle zastanawiają się pomiędzy tanimi a drogimi butami. Nie wiedzą, czy wybrać te z usztywnianą piętą, czy może bardziej elastyczne. Nie mają też pojęcia o tym, gdzie je kupić – czy powinien to być zwykły sklep obuwniczy, typowo dziecinny sklep obuwniczy, czy może medyczny. W ich głowach dwoją i troją się myśli, a i tak nie potrafią podjąć ostatecznej decyzji. Nie ma co się spieszyć, ale też nie można tego zakupu odkładać na później, bo w końcu dziecko musi nauczyć się chodzić i czuć się przy tym komfortowo.\nCenna rada eksperta\nZwykle ekspert, czyli na przykład ortopeda radzi, aby buty noszone w okresie rozwojowym dziecka były typu trzewikowatego. Chodzi o to, aby miały cholewkę oraz trzymały kostkę. Zdarza się, że u dziecka zauważa się zniekształconą kostkę, w związku z czym w tej sytuacji nie zaleca się chodzenia boso po gładkich i zarazem twardych powierzchniach, ale po piasku, trawie czy nawet żwirku. Nie ma tu sensu podawać konkretnych firm butów przeznaczonych dla dzieci, ale należy podkreślić, że buty z odpowiednimi cholewkami nie przyczyniają się do wykrzywiania nóg, lecz trzymają je w prawidłowej pozycji. Wówczas dziecko może swobodnie stawiać pierwsze kroki i kolejne, czując się przy tym bezpiecznie, stabilnie i komfortowo. Takie buty na pewno nie przyczynią się do złej postawy dziecka lub też wykrzywienia jego małych stópek.\nMiejsce zakupu jest dowolne\nNie ma co przesadzać z zakupem butów w sklepie medycznym, czy ortopedycznym, gdzie buty dla dziecka kosztują naprawdę dużo. Równie dobre można nabyć w zwykłych sklepach obuwniczych i tak naprawdę nie muszą to być sklepy typowo ukierunkowane na potrzeby najmłodszych. Dziś wybór butów nawet dla tak młodych klientów jest bardzo duży. Warto sprawdzić buty dla dziecka na http://www.buty360.pl/dziecko Jednak wybierając je, należy bardziej skupić się na cholewkach i jakości wykonania, niż na kolorze lub fasonie. Dziecko ma przede wszystkim czuć się bezpiecznie i stabilnie. A już na pewno najmniej ważne jest tu miejsce zakupu. Jeżeli rodzice są zdecydowani, mogą kupić buty nawet w sklepie internetowym. Trzeba tylko znaleźć odpowiedni, który oferuje wysokiej jakości buty przystosowane do potrzeb małych dzieci. W razie potrzeby nawet w takich punktach sprzedaży można zwrócić zakupione obuwie, odzyskując swoje pieniądze lub po prostu wymienić na nowe.\nPodsumowując, zakup pierwszych butów dla dziecka jest naprawdę niełatwą sprawą. Można w sumie pójść do sklepu obuwniczego, wybrać pierwsze buty we właściwym rozmiarze i takie też włożyć na stopy swojego dziecka, ale tu przecież nie o to chodzi. Przy tak trudnym zakupie nie liczy się cena ani wygląd, a bezpieczeństwo i zdrowie dziecka. W związku z tym kupowane buty powinny być odpowiednio wyprofilowane, z odpowiednią cholewką idealnie trzymającą kostkę.


Objawy niedoboru witaminy D dla dorosłych Witamina D dla dorosłych przyjmowana w za małych dawkach powoduje oczywiście niedobór. (...)...\nZapotrzebowanie na witaminę D Ostatnie badania, przeprowadzone na 500 000 mieszkańcach Europy, donoszą, że u wielu z nas występuje niedobór witaminy D (...) Za dużo...\nWitamina D - skutki niedoboru Niedobór witaminy D może być niebezpieczny. Powoduje apatię i osłabia mięśnie. (...) Niedobór...\nObjawy niedoboru witaminy D Objawy niedoboru witaminy D mogą wystąpić u osób spożywających pokarm ubogi w prekursory tej witaminy,...\nNasz organizm wysyła nam znaki, jeśli mamy jej niedobór. Pocenie się Jednym z objawów deficytu witaminy D jest pocenie sie skóry głowy. (...) Jest również ważna dla naszych mięśni - jej niedobór...\nTomasz Grzelewski Czy jedną z przyczyn SM może być niedobór witaminy D? - odpowiada mgr Karolina Janion Czy taka dawka witaminy D wystarczy? (...) Łukasz Wroński Wszystkie...\nNiedobór witaminy C powoduje wiele schorzeń - szkorbut, anemię, ponadto pogarsza się stan skóry, która staje się szorstka, wiotka, występują zmarszczki (...) Niedobór witaminy...\nCo oznacza niedobór witaminy D?\nMam przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego. Ostatnio robiłam wyniki witaminy D i okazało się, że mam jej niedobór. Czy skłonność do zakażeń bakteryjnych może być spowodowane tym niedoborem?Nie ma to związku.\nWitam, otrzymałam wyniki badań: wapń 2,35 mmol/l, kreatynina 0,78 mg/dl, eGFR 75ml/min, ALP 54 IU/l, ALP frakcja wątrobowa 18 IU/l, ALP frakcja kostna 36 IU/l, Białko całkowite 7,23 g/dl, witamina D25OH 6,4 ng/ml które robiłam w poradni osteoporozy. Mam...\nWitam Mam kamienie nerkowe i znaczny niedobór witaminy D (14) jak ja uzupełnić KasiaJeśli ma pani niedobór witaminy D to trzeba ja suplementować. Najczęściej zażywa się doustnie w postaci tabletek 1000 do 2000 j. Co do kamicy to trzeba postępować...\nDensytometria a niedobór witaminy D\nDzień dobry, Jestem 30 letnim mezczyzna. w związku z niedoborem witaminy D (9.34) wykonałem densytometrię, której wynik wskazał na osteopenię. W badanaich krwi wapń całkowity oraz magnez w normie. Obecnie raz dziennie przyjmuję Calperos DUO. Czy przyjmowanie...\nCzym skutkuje niedobor witaminy d • Niedobór witaminy B12 • Niedobór witamin • drganie powieki niedobór • Witamina d 3 • Astma oskrzelowa • Objawy astmy oskrzelowej • Oznaki astmy • Zdrowa dieta • Witamina d dla dzieci • zdrowie_indeks • Jakie funkcje pełni witamina d w organizmie • Do kiedy witamina d • Witamina d dla dorosłych • Objawy niedoboru witaminy d • Anemia a depresja • Abc depresja • Anemia z niedoboru zelaza • najlepsze źródło witaminy d • wpływ witaminy d na organizm • w czym znajdę witaminę d • Gdzie występuje witamina c • Do czego potrzebna jest witamina c • niedobór witaminy c objawy • co powoduje niedobór witaminy c • niedobór witaminy c powoduje • Brak witamin • W czym rozpuszcza sie witamina d • Brak witaminy d • Brak witaminy d u dzieci • Dobre witaminy dla dzieci • Witamina d a wzrost • Funkcje witaminy d • indeks_zdrowie


Słoneczna – remont będzie, ale terminu nie ma -\nSłoneczna – remont będzie, ale terminu nie ma\n08 września 2010 15:26\nMieszkańcy ulicy Słonecznej w Nowej Wsi od 2 lat proszą o remont nawierzchni. Prace miały rozpocząć się w 2010 roku. Niestety inwestycje przesunięto na kolejne lata.\nMieszkańcy ulicy Słonecznej wystosowali pismo do Urzędu Gminy Michałowice już w ubiegłym roku. W odpowiedzi otrzymali zapewnienie, że prace modernizacyjne zostały przewidziane na rok 2010. W ostatnim czasie wysłali kolejne pismo z zapytaniem o stopień zaawansowania prac przy modernizacji ulicy.\nDziś otrzymali pisemną odpowiedź od Krzysztofa Grabka, wójta Gminy Michałowice „(…) uprzejmie informuję, że projekt techniczny przebudowy ulicy Słonecznej został wykonany i uzgodniony. W Wieloletnim Planie Inwestycyjnym do 2013r. jest przewidziana realizacja przebudowy ulicy. Ze względu ograniczeń w budżecie oraz nieprzewidzianych koniecznych zmian w realizowaniu zadań gminy przebudowa drogi nie może być zrealizowana w 2010r.”\nSłowa wójta Grabka potwierdził Józef Kawiorski, kierownik działu inwestycji i remontów w gminie Michałowice. – Remont Słonecznej został przesunięty z powodu cięć budżetowym. Wpływy z tytułu podatków zmniejszyły się o prawie 3 mln złotych. Inwestycja umieszczona jest w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym do 2013 roku – przyznał Kawiorski. – To, kiedy remont zostanie wykonany, będzie można ustalić dopiero po wyborach samorządowych – dodaje.\nNie wiadomo jeszcze czy inwestycja zostanie uwzględniona w planie budżetowym gminy na nadchodzący rok. Projekt budżetu gminy musi być gotowy do 15 listopada, obecnie radni są w trakcie przygotowywania planu budżetowego.\nDwa weekendy utrudnień na WKD


Garść seksualnych problemów - Quentin.pl\nNapisane przez: Quentin w Usenet 13/02/2007\nWitam jestem 42 letnią kobietą i matka 22 letniego syna. Od jakiegos miesiąca zauważyłam że przyszła synowa stara sie mnie uwieźc. Rozmawia ze mną na tematy seku i robi mi niedwuznaczne sytuacje. Co mam zrobić? Nie powiem że by mi sie to nie podobało. Czy ulec jej czy tez przejąć inicjatywe???\n[Ciekawe, gdzie chce ją zawieźć.]\nWitam mam pytanie czy beda w stanie spozycia alkoholowego lecz nie pamietajac tego czyli miec tak zwany „zerwany film” mozna byc wstanie dojscia do zwodu i zaplodnienia kobiety czy raczej po takiej dawce alkoholu ze film sie urwal jest to nie mozliwe?\nPytania dot. pierwszego razu:\n1) Ile powinna trwać gra wstępna?\n2) Ile powinien trwać sam stosunek?\n3) Jak powinna wyglądać gra wstępna (uprzedzam, że chodzi o moją premierę – partnerka jest już po)?\n2 minuty 13 sekund i max szesc dziesiatych sekundy. Kazda setna sekundy wiecej niszczy Wam wszystko i muicie zaczynac od nowa obliczając czas gry według wzoru:\nTw = n(G + Z)\nTw = czas pierwszej gry wstepnej (wyrażony w głsakoziewnieciach)\nn = numer kolejnego powtórzenia gry\nG = ilość głasków przednich górnych stref erogennych partnerki\nZ = ilość ziewnięc partnerki.\n1. dziewczyna mnie ochrzaniła, że klucha ze mnie, więc pytam o radę. Mężczyzna może grać twardziela, silnego faceta, który bierze co jego. Problem pojawia się, gdy ona mówi „nie”. Sytuacja idealna, nie mówi :P, no ale co począć, gdy gra grzeczną dziewczynkę, albo używa wymówek. Nie uśmiecha mi się zmuszanie jej do czegokolwiek, ale z drugiej strony, sama chciała silnego faceta. Nic nie rozumiem\n2. Umów się z nią, że nie reagujesz na słowo NIE, tylko na STOP, to na początek. Potem zrób jej masaż pleców najpierw dłońmi potem ustami. Stamtąd łatwo przeniesiesz się gdzie zechcesz.\n3. O krwa – masaz plecow ustami… Mick Jagger musi byc w tym dobry\n1. szukam dziewczyny z 3miasta chętnej do sesji foto. jestem amatorem fotografem i chciałbym spróbować nowego tematu. Preferowane dziewczyny w przedziale wiekowym 20 – 24 Oczywiście zdjęcia nie będą do niczego wykorzystywane i nigdzie publikowane\n2. Grupa seks? Moze powiedz ze szczeroscia, ze masz ochote poderwac na foty? Druga sprawa – fotograf zyskuje wiarygodnosc pokazujac swoje portfolio.\n1. Nie napisałem że jestem nie tylko amatorem ale też początkującym, niestety nie dysponuję portfolio, które mógłbym zaprezentować.\n1. czy zyly na meskich jadrach to rzecz normalna?\n2. nie, ktos taki jest zdeformowanym przez nature zwyrodnialcem, odrazajaca karykatura zdrowego mezczyzny, parszywa abominacja meskosci i powinien zamknac sie w dzwonnicy i nie wychodzic na swiatlo dzienne.\n3. A to zenskie tez sa?\nPomocy !!!! Mam wielki życiowy problem z moim penisem. Jest tak wielki że jak mi stanie to cała krew tam spływa i mdleję z braku utlenienia mózgu Pomocy\nDziwna sprawa , często oglądam tvn meto i podczas kiedy panie prezentują prognozę pogody to ja fantazjuję sobie co bym z nimi robil i jak, która i jak krzyczałaby podczas orgazmu itd. itp. Te fantazje nieco mnie niepokoją z uwagi na fakt że nie jest to fascynacja jedną konkretną panią pogodynką (co mogłoby się w końcu zdarzyć) lecz wszystkimi (łącznie z tą rozmemłaną Mają P.) Te marzenia seksualne nie zawierają elementów perwersji czy czegoś bardzo „be”, tylko tak po prostu ……. Zjawisko się nasila.Czy ktoś ma podobne odczucia/problemy? Boję się że to początek jakieś większej dewiacji.\np.s. aby uprzedzić potencialne złośliwe docinki : pan Zubilewicz mnie nie rusza.\nPoprzednie: (65) [O Indiach]\nNastępne: „Dobry rok” [„A Good Year”]


Poznań: Nowa-stara Giełda Staroci przed M1 przyciągnęła tłumy!\nTenPoznan.pl » Wiadomości » Poznań: Nowa-stara Giełda Staroci przed M1 przyciągnęła tłumy!\n17 maja, 2020 19 maja, 2020 el\tkomentarze 2\tGiełda Staroci, M1, pchli targ, poznań, promoslider, promoten\nPo 16 latach działalności w Starej Rzeźni pchli targ musiał się przenieść w nowe miejsce – i tym nowym miejscem okazał się parking przed M1. Wiele osób przyszło zobaczyć, jak wygląda to nowe miejsce.\nTego właśnie przed przeprowadzką najbardziej obawiali się handlujący: że wszystkim przyzwyczajonym do giełdy w centrum Poznania nie będzie się chciało jechać tak daleko, zwłaszcza w czasie pandemii, gdy wszyscy powinniśmy wychodzić z domów tylko wtedy, gdy naprawdę musimy.\nJednak okazało się, że poznaniacy nie zawiedli i przyjechali do M1. Były prawdziwe tłumy. Giełda zajęła większość parkingu, a to naprawdę duży obszar, jednak i tak z zachowaniem przepisowej odległości dwóch metrów były problemy, tylu ludzi przyszło.\nJak zawsze można było dostać wszystko: od szklanych kloszy do lamp i brakujących części serwisu Iwona z Chodzieży po srebrne łyżki i metalowe rzeźby. Byli numizmatycy, specjaliści od starych mebli i starej porcelany, ale też wytwórcy maskotek, czapek i handlarze starych płyt.\nJednak na mówienie o tym, że giełda się przyjęła w nowym miejscu, jest zdecydowanie za wcześnie. Zdaniem wielu handlujących tłumna obecność poznaniaków dziś na giełdzie to także efekt pandemii i tego, że więcej siedzimy w domach. Giełda stała się kolejnym miejscem, do którego można wyjść, i to jeszcze w niedzielę, gdy wszystkie sklepy są pozamykane. Czy będzie równie popularna wtedy, gdy wszystkie restrykcje zostaną już zniesione? Czas pokaże.\nGiełda Staroci fot. K. Adamska


FC Porto - AS Monaco 5-2. Glik: Za rok wrócimy mocniejsi - eurosport.interia.pl\nFC Porto - AS Monaco 5-2. Glik: Za rok wrócimy mocniejsi\nCzwartek, 7 grudnia 2017 (11:09)\nAS Monaco już pożegnało się z europejskimi pucharami. Mistrzowie Francji zajęli ostatnie miejsce w grupie G Ligi Mistrzów i nie tylko odpadli z tych rozgrywek, ale na wiosnę nie zobaczymy ich także choćby w Lidze Europejskiej.\nFC Porto - AS Monaco 5-2 w szóstej kolejce Ligi Mistrzów\nPrzygoda Monaco z Ligą Mistrzów 2017/18 zakończyła się bardzo boleśnie. Podopieczni Leonarda Jardima przegrali bowiem na stadionie "Smoka" z FC Porto 2-5. W fazie grupowej stracili natomiast aż 16 goli, czyli najwięcej spośród francuskich drużyn, odkąd powstał format Ligi Mistrzów.\nTo prawda, że zespół Monaco przeszedł przed sezonem wielkie zmiany. Odeszli m.in: Kylian Mbappe, Benjamin Mendy, Bernardo Silva czy Tiemoue Bakayoko, ale zdobycie tylko dwóch punktów w grupie z Besiktasem Stambuł, Porto i RB Lipsk jest jednak katastrofą.\n"W tym roku nasza przygoda z UCL kończy się szybciej niż rok temu, jestem pewien, że dzięki temu doświadczeniu za rok wrócimy mocniejsi, sezon jeszcze długi, mamy swoje cele, bo mamy ambicje!" - napisał na portalu społecznościowym Kamil Glik.\nObrońca reprezentacji Polskie nie był w stanie zapobiec utracie pięciu goli w środę, ale sam wpisał się na listę strzelców, wykorzystując rzut karny i według serwisu whoscored.com otrzymał drugą najwyższą notę w zespole, ustępując tylko Radamelowi Falcao.\nZobacz wyniki, terminarz i tabelę grupy G Ligi Mistrzów


Aloesowe oczyszczanie- zasady, dzień 4 i 5 | Moje Forever\nutworzone przez Asia | sie 23, 2019 | Bez kategorii | 0 komentarzy\nAloesowe oczyszczanie zasady ma proste: przyjmuje się małą ilość kalorii. Spożywany miąższ z aloesu oraz suplementy, wpływają na przemianę materii i dają energię. Dlatego nie czuje się głodu, z wyjątkiem pierwszych dni, w których ciało i mózg się przyzwyczajają. Mała ilość jedzenia ma wyciszyć układ pokarmowy i uspokoić wahania cukru we krwi oraz usprawnić retencję wody. Przyjmowane pokarmy są lekkostrawne, głównie mało cukrowe owoce oraz warzywa z przewagą zielonych. Zawierają one chlorofil oraz potas, który jest przeciwieństwem sodu, nadmiernie spożywanego w dzisiejszych czasach.\nZainteresowanych, odsyłam do poczytania w czeluściach internetu, o pompie sodowo — potasowej. Miałam kiedyś problem z zatrzymywaniem wody i wybawieniem z tego stanu, wcale nie był reklamowany w TV suplement. W moim przypadku narobił więcej szkody niż pożytku. Wzbogacenie diety o potas, uspokaja kłopoty z krążeniem krwi i wydala nadmiar wody. Ja zgubiłam kiedyś, przy okazji tego odkrycia, około 3 kg w 10 dni… Wystarczyło tylko zainteresować się potasem. Trzeba uważać na samodzielną suplementację, ponieważ, w zbyt dużej ilości, potrafi być bardzo groźny. Dlatego w kuchni stosuję trik, kupuję torebkę soli potasowej i mieszam z kilogramem soli kamiennej”. Firma Sante ma takową w ofercie.\nAloesowe oczyszczanie – założenia\nWyłącza się z menu cukry i węglowodany proste, a także niektóre bardzo słodkie warzywa i sporo owoców. Redukuje się zboża, eliminuje nabiał i czerwone mięso. Z moich obserwacji wynika, że spożywa się głównie produkty o niskim ładunku glikemicznym. O różnicy między ładunkiem a indeksem glikemicznym pisałam tutaj (klik).


Wznowienie znaków granicznych. Co znaczy i na czym polega?\nJesteś tutaj: Strona głównaStrona główna / Blog / Na czym polega wznowienie znaków granicznych?\nJak wznawia się znaki graniczne?\nOpisane wyżej znaki graniczne, raz ustalone i utrwalone w terenie, z czasem ulegają wpływowi czasu i środowiska, a w efekcie niszczeją. Mogą także ulec uszkodzeniu w wyniku nieszczęśliwe wypadku czy działań sił natury. Niekonieczne oznacza to, że trzeba na nowo wyznaczyć granice. Przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Dopiero kiedy wyniknie spór co do położenia znaków, może zajść potrzeba, aby sąsiedzi udali się do sądu i na nowo ustalili granice pomiędzy ich działkami. Wznowieniem znaków granicznych zajmie się najczęściej geodeta. Jego praca w tej kwestii związana będzie oczywiście z pewnymi formalnościami i obowiązkami zgłoszenia swoich działań u konkretnych organów, natomiast praktycznie polega na stabilizacji nadziemnych i podziemnych znaków granicznych.


Bezczelna kradzież w Gorzowie. Złodziej ukradł skarbonkę z napiwkami [film] - gorzowianin.com\nDo zdarzenia doszło w środowe popołudnie w restauracji Czarna Owca przy Matejki w Gorzowie. Mężczyzna, który wszedł do lokalu, ukradł znajdującą się na ladzie barowej skarbonkę z napiwkami. Właściciele restauracji apelują o pomoc w rozpoznaniu złodzieja.\nCzarna Owca to lokal gastronomiczny, który funkcjonuje przy ul. Matejki w Gorzowie zaledwie od trzech miesięcy. Dlatego też to co się stało w restauracji w środę 2 grudnia po prostu szokuje. Doszło do kradzieży skarbonki z napiwkami.\n- W środę około godz. 17 została skradziona skarbonka z napiwkami od naszych klientów z prawie 3 miesięcy na kwotę około 650 zł (określamy mniej więcej, kilka dni temu akurat wymienialiśmy bilon ze skarbonki). Informacje o mężczyźnie można przekazywać na facebooku lub pod numerem telefonu 787211709. W zamian nagroda A Tobie złodzieju niech te lepkie rączki pousychają – czytamy na profilu lokalu Czarna Owca.\nWszystko zarejestrowały kamery monitoringu. Na nagraniu widać jak do lokalu wchodzi mężczyzna z plecakiem w ręce oraz kapturze na głowie. Staje na wysokości lady barowej, zakłada plecak i ściąga kaptur. Na chwilę również ściąga maseczkę z twarzy. Patrzy się w kierunku skarbonki z napiwkami i w pewnej chwili zabiera się z blatu jakby gdyby nigdy nic i po prostu wychodzi.\nGorzowscy policjanci organizują zbiórkę dla potrzebujących\nZabił rodziców ze szczególnym okrucieństwem. Zadawał ciosy tępym narzędziem


Reguła wydatkowa nie da dużych oszczędności - rp.pl\nPublikacja: 11.06.2010 04:15\nZ wyliczeń resortu finansów wynika, że jeśli tzw. reguła wydatkowa zacznie obowiązywać, to wzrost wydatków w budżecie w 2011 r. będzie o 3 mld zł mniejszy, niż gdyby jej nie było. Wprowadzenie reguły obiecał premier Donald Tusk ponad cztery miesiące temu, a wczoraj MF skierowało projekt ustawy do konsultacji międzyresortowych. Reguła zakłada, że do czasu zejścia z deficytem finansów publicznych poniżej 3 proc. PKB wydatki elastyczne będą rosły o wskaźnik inflacji (w przyszłym roku 2,5 proc.) plus 1 proc.\nWedług Koteckiego reguła wydatkowa ma doprowadzić do obniżenia wydatków w relacji do PKB, zmusić poszczególne resorty do nowelizacji ustaw, w oparciu o które realizowane są wydatki sztywne – bo po nowelizacji reguła mogłaby być stosowana również do nich – i w konsekwencji zmniejszyć udział wydatków sztywnych. Resort wyliczył, że gdyby reguła obowiązywała do 2020 r., udział wydatków elastycznych wzrósłby z obecnych 26 do 37 proc. Do wydatków elastycznych zalicza się wynagrodzenia i wydatki rzeczowe, dotacje do jednostek samorządu terytorialnego oraz wydatki majątkowe.\nDo końca 2012 r. reguła ma już przynieść w sumie 8,5 mld zł oszczędności, a do końca 2015 r. 45 mld zł (przy założeniu, że gdyby jej nie było, wydatki rosłyby realnie o 4,5 proc. co roku).\nAle tą regułą nie można objąć np. wydatków samorządów. – Przygotowujemy pewnego rodzaju ograniczenia i dla nich – zapewnił Kotecki.\nWiceminister finansów zapewnił, że reguła ma tylko pomagać w stabilizacji finansów. – Deficyt będziemy obniżać poprzez odpowiednie ruchy w budżecie – stwierdził.


Solaris w II edycji Konsorcjum Marki Poznań – Wielkopolski Związek Pracodawców Lewiatan\nWZPL > Solaris w II edycji Konsorcjum Marki Poznań\nSolaris w II edycji Konsorcjum Marki Poznań\nNapisane przez biuro w dniu 30.07.2013 . Opublikowano w Wieści z firmy.\nKonsorcjum Marki Poznań powstało jako element stworzonej w 2009 r. Strategii Promocji Miasta Poznania. Jest to jedyna w Polsce platforma trwałej współpracy marketingowej pomiędzy miastem, a partnerami komercyjnymi. Należące do niego marki tworzą biznesową wizytówkę, wykorzystując ścisły związek swojego know-how z poznańską tradycją skuteczności. W drugiej edycji projektu udział wezmą najważniejsze poznańskie marki. Decyzję o podjęciu z nimi współpracy podjęła specjalnie powołana Rada Ekspertów – gremium niezależnych fachowców z zakresu marketingu, kultury, innowacji czy sportu. Kryteriami decydującymi o podjęciu współpracy z markami były m.in. ich rozpoznawalność i reputacja wśród grup docelowych na terenie Poznania i okolic.\nW II edycji projektu znalazły się firmy takie jak Volkswagen, który w Poznaniu posiada jedną z większych fabryk w Europie, Solaris, którego autobusy można zobaczyć na całym świecie czy też Lech Poznań – jeden z bardziej rozpoznawalnych klubów piłkarskich w Polsce. Przyjęte 39 marek reprezentuje 11 różnych obszarów działalności. Najliczniej reprezentowane branże to: Internet/IT, handel, moda i uroda, motoryzacja oraz zdrowie.\n– Najbardziej pożądanymi polami współpracy wskazanymi przez marki są: innowacyjność, handel, CSR oraz edukacja – Misją Konsorcjum Marki Poznań jest budowanie coraz bogatszej oferty dla poznaniaków, tworzenie synergii wizerunkowej między markami i Miastem oraz działanie na rzecz przyciągania i rozwijania kapitału ludzkiego Miasta, mówi Ryszard Grobelny, prezydent Poznania.\nWspólnie z markami, miasto będzie realizowało szereg projektów. W najbliższym czasie odbędą się spotkania z firmami w celu ustalenia harmonogramu działań. Uzgodnione zostaną także szczegóły co do realizacji wspólnych przedsięwzięć. Firmy już w trakcie procesu aplikacyjnego wskazywały interesujące je pola współpracy. Realizowane wspólnie akcje będą miały wymiar zarówno ogólnopolski jak i lokalny.


Propagator książek Książka Pustynna guwernantka - Phyllis Ellis\noraz 3160 niezalogowanych...\nTytuł oryginalny Desert Governess\nAutor Phyllis Ellis\nTagi kultura arabska, życie, praca, wolność, pałac, kobiety, islam, księżna, angielka, codzienność\nW roku 1997 Phillis Ellis, tancerka i aktorka, a także nauczycielka języka angielskiego, odpowiedziała na anons zamieszczony w prasie: "Poszukuje się angielskiej guwernantki dla księcia i księżniczek saudyjskiej rodziny królewskiej".\nWkrótce znalazła się w doskonale strzeżonym pałacu księcia Mukrina, brata króla Arabii Saudyjskiej. Przywyknięcie do życia pełnego ograniczeń, opuszczanie pałacu tylko w towarzystwie opiekuna, od stóp do głów w czerni, z zasłoniętą twarzą, stosowanie się do zaskakujących nakazów i zakazów okazało się dla tej nowoczesnej kobiety Zachodu bardzo trudne.\nW swojej książce Phillis Ellis zawarła niezwykle ciekawe obserwacje na temat codziennego życia w Arabii, religii muzułmańskiej, wierzeń i obyczajów, kuchni i strojów. Interesowało ją zwłaszcza okryte tajemnicą życie arabskich kobiet, to, jak wygląda ich codzienność, jak traktowane są przez mężczyzn.\n"Pustynna guwernantka" ujawnia wiele spraw będących dla Arabów tematami tabu, ale też przybliża i pozwala zrozumieć ten egzotyczny dla Europejczyków krąg kulturowy.\n[Wydawnictwo Videograf II, 2005]\n„Pustynna guwernantka” Phyllis Ellis to jedna z tych książek, które pojawiły się na fali zainteresowania Arabami, ich kulturą i islamem, wywołanym parę lat temu przez wydarzenia 11 września. Wtedy właśnie na świat muzułmański zwrócono większą uwagę, mass media poruszały jego temat znacznie częściej, co doprowadziło do sytuacji, iż przeciętny człowiek zaczął częściej stawiać sobie pytania, nad jakimi wcześniej się nie zastanawiał: czym muzułmanie różnią się od chrześcijan?\nCzy to, co się o nich mówi, to prawda? Niestety, nie wszystkie pozycje, które zalały nasz rynek wydawniczy udzielały poprawnych odpowiedzi. Niektóre były po prostu odpowiedzią na powstały popyt.\nW pewien sposób do takich książek należy „Pustynna guwernantka”. Jest to przykład typowej beletrystyki dla kobiet. Opisuje ona życie w Arabii Saudyjskiej z perspektywy Angielki, która wyjeżdża do tego odległego kraju uczyć królewskie dzieci swojego ojczystego języka. Phyllis Ellis nie ma zatem wykształcenia w zakresie arabistyki czy islamistyki, a w Arabii spędziła tylko około roku. Wiele rzeczy ocenia więc przez pryzmat laika oraz na podstawie zaledwie wycinka arabskiego życia, jakie dane jej było poznać zza murów królewskiego pałacu. Nie ma zatem co liczyć na to, że „Pustynna guwernantka” pogłębi wybitnie wiedzę czytelnika na temat Arabii Saudyjskiej czy Arabów w ogóle. Co więcej, można się z niej nawet dowiedzieć, że Koran został rzekomo spisany już za życia Mahometa, co nie jest prawdą. Jego „redakcji” podjęto się bowiem znacznie później.\nJednakże takie opisywanie świata przez pryzmat laika ma również swoje zalety. Czytelnik nie powinien nastawiać się na dosłowne odczytywanie informacji zawartych w książce, które często są nieprecyzyjne, a poddać ogólnej opisywanej w niej atmosferze. Phyllis Ellis wielokrotnie podkreśla, jak ograniczające bywają surowe nakazy obyczajowe w Arabii. Zakaz wychodzenia z domu dla samotnej kobiety wiąże się z tym, że po każdy najmniejszy zakup musi się ona udawać z mężczyzną. A ten może się zgodzić na wyjście z nią lub nie. Kobiety uzależnione są zatem od dobrej woli mężczyzn nawet w bardzo podstawowych kwestiach. Powoduje to siłą rzeczy małą „mobilność” kobiet, potęgowaną dodatkowo przez wysokie temperatury panujące na zewnątrz. Kobiety siedzą całymi dniami w domach, umilając sobie ciągnące się w nieskończoność dni spotkaniami we własnym gronie czy słodyczami. To wszystko sprawia, że jak to mawiają niektóre Saudyjki, każda z nich przez całe swoje życie jest na diecie.\nKsiążka prowokuje do refleksji nad tym, czy saudyjskim księżniczkom rzeczywiście jest czego zazdrościć. Ich życie upływa między niezliczonymi bankietami i lawirowaniem między ograniczającymi ich funkcjonowanie zasadami. Wnętrze saudyjskiego pałacu to doskonałe pole do popisu dla kobiecych umiejętności ukrytej dyplomacji w pertraktacjach z mężczyznami.\nEllis prócz Saudyjczyków poznała w Arabii również imigrantów, którzy przybywają do tego kraju skuszeni lepszymi zarobkami. Smutny jest los niezliczonej ilości Filipinek, Syryjczyków czy Egipcjan, którzy rezygnując na lata z normalnego życia, mieszkając z dala od swych rodzin, usiłują odłożyć pieniądze dla siebie i bliskich. Nieustanna samotność i wymagana od nich służalczość potrafią załamać nawet najsilniejszych.\nOczywiście „Pustynna guwernantka” nie mogła się obyć bez opisów arabskiego wesela, kuchni czy zwyczajów. Niemniej nie wydaje mi się to być przedstawione w jakiś wyjątkowo porywające sposób. Phyllis Ellis napisała po prostu książkę dobrą na podróż pociągiem czy autobusem. Bez wyraźnej akcji, pełną dość schematycznych opisów różnych zadziwiających dla zachodniego widza „osobliwości arabskich”, która nie wciągnęła mnie. Niemniej jako lekka, sympatyczna książka „na chwilę” powinna się sprawdzić.\nZajęcia w szkole odbywały się codziennie przez sześć tygodni, i - jak uprzedzała mnie Jo-Jo - dziewczynki nie wytrzymaja tam dłużej niz tydzień, udało sie to jednak głównie dzieki mojej wytrwałości, różnorakim zachętom i zapewnieniu J0-Jo , że na pewno dadza sonie radę. Chciałam żeby księżniczki zakosztował codziennego brytyjskiego życia i jeździły do szkoły autobusem, ale zazwyczaj i tak byłyśmy spóźnione, więc brałyśmy taksówkę. Trudno było mi sie przyzwyczaic do widoku saudyjskich panien wysiadających z auta w dżinsach, tenisówkach, T-shirtach, kurtkach i czapkach baseballowych.


Częstochowscy kijkarze zakończyli zmagania w Pucharze Polski\nW sobotę w Hajnówce odbył się siódmy etap Pucharu Polski Nordic Walking, a jednocześnie finał dziewiątej edycji najstarszego, największego i najbardziej prestiżowego cyklu w Polsce.\nCzęstochowscy nordicowcy święcili sukcesy zarówno indywidualne, jak i drużynowe.\nDrużyna Viking Nordic Team Częstochowa została trzecią drużyną w kraju na 248 sklasyfikowanych. Ponadto w klasyfikacjach poszczególnych dystansów Vikingowie zajmowali odpowiednio - drugie miejsce na dystansie półmaratonu oraz trzecie miejsca na dystansach pięciu i dziesięciu kilometrów.\nIndywidualnie zdobywcami Pucharu Polski 2018 zostali - Daniel Wojtasiński (5 km M40) i Bogdan Barczyk (półmaratom M50). Drugie miejsca zajęli - Ewa Dusiel (5 km K50), Agnieszka Kolarska (5 km K30), Jarosław Pietrzyk (półmaraton M30) oraz dwukrotnie Ewelina Suriak (połmaraton i 10 km K18), a trzecie Bożena Jurczyńska (5 km K55), Mariola Pasikowska (10 km K30), Janusz Kubat (5 km M45), Michał Zarębski (5 km M30) i Bartłomiej Dębski (5 km M40). Ponadto na drugim miejscu kategorii M30 dystansu pięciu kilometrów stanął reprezentant Zabieganych Częstochowa Dariusz Bińczyk.\ncz.info.pl, źródło: materiały prasowe