Nowa Fantastyka - Opowiadanie: Nevaz - Ludens\n- Opowiadanie: Nevaz - Ludens\nmężczyzna, Rumia | 21.09.19, g. 14:16 | znaki: 51216\nOpowiadanie o intensywnej fascynacji grą planszową.\nLojalnie przestrzegam, że akcja i fantastyka zostały zaaplikowane w stopniu umiarkowanym, trup nie ściele się gęsto, a całość ma nieco obyczajowy wymiar.\nSerdecznie dziękuję betującym za uwagi.\nchroscisko, joseheim, śniąca\nW kolejce: Mytrix, Facies_Hippocratica, Fladrif, Peregrin\nPrzeczytali: Nikolzollern, regulatorzy, katia72, Irka_Luz, SaraWinter, CountPrimagen, NoWhereMan, Finkla, Morgiana89, Anet\n– Co ty sobie wyobrażasz?!\nZderzyli się w progu.\n– Masz wszystko w liście. – Nienaturalna uprzejmość w tonie zakłuła jak źle wbita igła. – Wyjeżdżam. Właściwie już mnie tu nie ma.\n– Myślisz sobie, że to wszystko kolejna z twoich gier? A ja kim dla ciebie jestem? Cholernym pionkiem?\n– Przepraszam. Zobaczysz, jeszcze sobie wszystko poukładasz.\n– To jakieś szaleństwo. W głowie mi się nie mieści. A może… Ty kogoś masz?\n– Mogę tak powiedzieć, jeśli będzie ci łatwiej… Ej, zostaw, co robisz!? Nie dotykaj tego pudełka!\n– A ty przestań mnie szarpać! To też mój dom!\nZielony dywan wyciszył odgłos upadającego ciała. Najwięcej dźwięku wydało drewniane pudełko. Na jego powierzchni pojawiła się podłużna rysa.\nKamil zawsze lubił gry. Jako nastolatek godzinami rozwijał wirtualne cywilizacje. Bywał faraonem, cezarem albo szogunem. Czasem zstępował bliżej zwykłych śmiertelników w postaci samotnego herosa. Broczył wtedy krwią i ratował świat przed hordami potworów. Choć rodzice w chwilach refleksji nad zainteresowaniami potomka kręcili głowami, gdzieś w głębi duszy oddychali z ulgą. Radził sobie w szkole i nie przybierał gwałtownie na wadze. Nieraz siedział krzywo, pochylając długi grzbiet i wlepiając źrenice w ekran, ale potencjalne zagrożenia w postaci wad postawy i wzroku wydawały się odległe i nieokreślone. A przecież dobrze było mieć młodego na oku, zamiast zastanawiać się, czy nie zachlewa się na dyskotece, nie ćpa albo, nie daj Boże, nie zapłonął młodzieńczym uczuciem do panny ze złego domu.\nPotem przyszły studia w mieście wojewódzkim i chłopak wyfrunął z rodzinnego gniazda. Długa nazwa kierunku napawała rodziców dumą, choć po prawdzie zgłębianie tajników Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych pozostawiało mu więcej wolnego czasu, niż to sobie wyobrażali. Zaczęły się wieczorne wyjścia, szukanie uśmiechów pięknych koleżanek, odnajdywanie ulubionego piwa i dania w pięć minut. Kupił sobie grzebień, a w garderobie wdrożył kołnierze. I choć w relacjach z nowymi kumplami czasem jeszcze posługiwał się ksywką „Kamson”, wymyśloną na potrzeby cyfrowych rozgrywek, komputer jako urządzenie do gier znalazł się już na dalszym planie. I tak pozostało, gdy Kamil Maroń otrzymał magisterski dyplom i znalazł pracę w niewielkiej rodzinnej firmie eksportującej meble do Europy Zachodniej.\nNiedługo potem, pewnego luźnego popołudnia, Tomek Koszała zaproponował, żeby usiedli do planszówki. Kamil poczuł się zaintrygowany. Dotychczas miał bardzo powierzchowny kontakt z tego rodzaju grami, ale od razu stanęły mu przed oczami wszystkie sceny z filmów, gdzie wielcy stratedzy przesuwali miniaturowe wojska po mapach. Za to ich wspólni znajomi, Patryk i Artur, nie wyglądali na przekonanych.\n– A nie wyrosną nam od tego pryszcze i flanelowe koszule na skórze? – zadrwił Tryki.\n– Pewnie zanim skończymy rozkładać te figurki, osiwieję na jajkach – dodał Arti.\n– Zanim ja skończę, Artus, zanim ja skończę. Dałbym wam porozkładać, gdybym nie wiedział, że takie zadanie by was przerosło. Skoczcie po browsy, ogry.\nKamil z uwagą przypatrywał się rozkładaniu gry. Ilustrator przyozdobił planszę rysunkami drakkarów, fiordów i górskich szczytów. Zachęcała, by się nad nią pochylić. Trzeba też przyznać, że i Koszała umiał trafić do swoich towarzyszy. Odpowiedni nastrój, tłumaczenie na przykładach i kilka filmowych nawiązań wystarczyło, by cała czwórka przeistoczyła się w dumnych wodzów plastikowych wikingów. Skończyli w dobrych humorach, wygrał Patryk. Kiedy wychodzili na miasto, Kamil zagadnął Tomka:\n– Ile dałeś za tę grę? – Do konta Maronia wielkimi krokami zbliżała się wypłata z coroczną premią.\nTo, co usłyszał, wywołało u niego refleksyjne kiwanie głową, ale nie ostudziło zapału. Gry planszowe to odpowiednie hobby dla średniozamożnych. Droższe niż origami albo szkicowanie węglem, ale wciąż zdecydowanie tańsze niż składanie motocykli albo rekonstrukcje mediewistyczne.\nNieco paradoksalnie, popularność zaawansowanych planszówek zwiększyła się wraz z upowszechnieniem Internetu. Łatwość dostępu do materiałów, instrukcji i objaśnień dodawała otuchy w zmaganiach ze złożonymi regułami kształtującymi mechanikę, a przede wszystkim dawała poczucie, że nie ma nic nienormalnego w uczeniu się czegoś, co przecież na dobrą sprawę mógłby robić za człowieka komputer. Z miesiąca na miesiąc kolekcja Kamila zaczęła się powiększać. W przeglądarce dodał sobie zakładkę do strony Bazy Grywalnych Gier i w wolnych chwilach zaznajamiał się z poszczególnymi gatunkami.\nZnajomi nie zawsze wykazywali zainteresowanie, gdy Kamil zapraszał ich na rozgrywkę. Najbardziej drażniło go, kiedy zgadzali się z uprzejmości, a później nieuważnie słuchali, gdy tłumaczył reguły albo spędzali całą partię z nosem przyklejonym do ekranu smartfona. Kolega ze studiów, Romek, był wielkim melomanem i po pierwszej rundzie ekonomicznej strategii najpierw wystukał palcami niespokojne preludium, a potem nagle pacnął dłonią w stół i zażądał:\n– Kamilu, włączaj transmisję!\n– Jaką transmisję?\n– Konkurs szopenowski. Przecież to dziś!\nKamil zmierzył Romka spojrzeniem. Często starał się dobrać tło dźwiękowe odpowiadające tematowi gry. Tym razem wcielali się w pionierów produkcji aut i żaden konkretny rodzaj muzyki nie przyszedł mu do głowy. Mimo wszystko, nieśmiało zaoponował:\n– Nie wiem, czy to będzie pasować do „Rewolucji Forda”.\n– Rany, włącz mu tego Szopena – żachnął się Tomasz Koszała, dotychczas zawsze wiernie wspierający w budowaniu nastroju. – Odrobina kultury cię nie zabije, Kamson.\n– Mogę ci oddać wszystkie linie produkcyjne – dodał Romek. – Szczerze, to ta gra mi za bardzo nie robi, a Niemiec, który ją zilustrował mógłby się uczyć subtelnego malarstwa od Adolfa Hitlera.\n– Hitler był Austriakiem – wtrącił Koszała. – I wygooglowałem sobie kiedyś jego obrazy. Całkiem spoko. W sumie odwołanie równie idiotyczne, co spięte grą poślady Kamila. Jesteście siebie warci i w ogóle nie wiem, czemu się ciągle z wami zadaję.\nGospodarz w gorzkim nastroju włączył transmisję. A Romek oczywiście przegrał z kretesem, zadowolony.\nPo kilku podobnych incydentach Kamil postanowił odszukać fanów gier planszowych z prawdziwego zdarzenia. Jednej spokojnej środy, poobiednią porą, ruszył do Młodzieżowego Ogniska Kultury. Wiedział, że spotykają się tam miłośnicy pionków i grubego kartonu. Wziął ze sobą torbę z popularnego sklepu meblowego, do której spakował kilka swoich najnowszych pozycji, na wszelki wypadek owijając pudełka folią bąbelkową.\nNie wiedział dokładnie, jakiej grupy ludzi się spodziewać. W mokowskiej suterenie zetknął się z ludzkim melanżem w słownikowym znaczeniu. Przy jednym stole siedział tata z brodą drwala i dwiema córkami, na oko uczennicami podstawówki. Za pomocą kart i żetonów warzyli mikstury, przyglądając się sobie z nieufnością i podekscytowaniem. Nieopodal, nad okrągłym blatem z pokrytą heksagonami mapą tkwił stereotypowy fan muzyki metalowej w czarnym stroju, młodszy od ojca dzieci, ale wyraźnie starszy od współgracza, okularnika w garniturowej koszuli. Tego niełatwo było rozszyfrować, podobnie jak dwóch wesołkowatych dziewczyn z włosami pofarbowanymi jak papuzie pióra. Siedziały przy stole z parą w obrączkach – dużym, pulchnym nim i niziutką nią. Zapamiętale rzucali kostkami, a potem rozmieszczali je na planszy przywodzącej na myśl dwór chińskiego cesarza.\n– A idź pan! – zaśmiał się okularnik znad heksagonów i pokręcił głową.\n– Imperium znów tryumfuje – odparł metalowiec, zaskakująco delikatnym głosem.\nIch partia dobiegła końca. Kamil szybko przytruchtał do dżentelmenów.\n– Panowie, zostajecie jeszcze?\nNajpierw popatrzyli po sobie, a potem ten w koszuli od garnituru spojrzał na zegarek.\n– Jeszcze z półtorej godzinki mam. Krystian?\n– Mnie czas w ogóle nie ogranicza.\nOkularnik miał na imię Paweł. Po kolei popodawali sobie ręce i Kamil się przysiadł. Wyciągnął z torby pudełko z „Kuframi i Czachami”. Mapa Antyli i Morza Karaibskiego w ciepłych ziemistych odcieniach wywoływała skojarzenia z historyczną kartografią. Plastikowe miniatury galeonów rozsypane na stole cieszyły oczy całej trójki. Potem Maroń wyciągnął z pudełka kartonowy arkusz z żetonami i zaczął je z niego wypychać.\n– Pierwsze granie? – zapytał Paweł. Trudno było odgadnąć, czy w jego głosie brzmi więcej radości z obcowania z nowością, czy niepewności, co do problemów ze zrozumieniem reguł.\n– Nie, nie. – Kamil pokręcił głową.\n– A tak wygląda.\n– Trzymam żetony w wyprasce, tak jak polecają eksperci – odparł, zadowolony z siebie.\n– Ubolewam, że muszę cię wyprowadzać z błędu, ale to nie jest wypraska. Wypraska to insert. – Na twarzy metala Krystiana malowało się szczere zmartwienie.\n– Takie plastikowe wewnętrzne pudełko. Wypychanie i wpychanie kartonowych żetonów z powrotem w arkusz raczej nie służy ich trwałości. Eksperci polecają protektory numizmatyczne.\nKamil pokraśniał. Mógłby przysiąc, że słuchał wypowiedzi vlogera, z której kontekstu jednoznacznie wynikało, że wypraska to właśnie ten kartonowy arkusz z żetonami.\nI wszystko byłoby dobrze, gdyby nie druga łyżka dziegciu. Złożyło się tak, że po kilku brawurowych abordażach Kamil opanował akweny wokół Kuby i Jamajki, w rezultacie osiągając zwycięstwo w grze. Paweł zamiast pogratulować, zabrał się do lektury instrukcji i tryumfalnie zakrzyknął:\n– Źle głosowaliśmy punktacje rundowe!\n– Jak to? – zdziwił się Kamson. – Przecież było napisane, jeden głos na nowe pirackie prawo za każdą kartę pirata.\n– Mhm. A teraz zajrzyjmy do definicji. – Elegant zsunął okulary na koniec nosa.\nZaciekawiony Krystian przejął książeczkę z regułami i przeczytał na głos:\n– Pirat, oznacza kapitana, oficerów i marynarzy okrętowych. Członek załogi oznacza pirata lub innego członka załogi. A ty miałeś kartografów, kupców i chyba misjonarza.\n– To może możemy to jakoś poprzeliczać jeszcze raz?\n– Nie, nie wiemy przecież, co kto kiedy miał, a musielibyśmy jeszcze raz głosować punktacje – zauważył Paweł.\n– To po prostu zagrajmy rewanż? – zaproponował Maroń.\n– Nie, ja muszę już lecieć. Na drugi raz będzie jasne.\nPo tym zawstydzającym doświadczeniu Kamil z ulgą odkrył, że oprócz planszówkowych spotkań w MOKu, ma jeszcze do dyspozycji nowo otwarty pub Grywalnia. Możliwość schłodzenia gorących emocji rozgrywki zimnym piwem przemawiała na plus.\nChoć jego wolny czas zaczął kręcić się wokół lokalu z grami, sporadycznie odwiedzał też inne puby. Na zaproszenie kolegów trafił do reemigranckiego Glaswegiana, gdzie przy kraciastym wystroju można było posłuchać alternatywnej szkockiej muzyki i pokręcić głową na ceny importowanego Scottish Ale. Przypadek sprawił, że w lokalu obok Kamila usiadła nieznana mu dziewczyna. Patryk i Artur lubili zapraszać kogo tylko się dało, byle było tłoczno i wesoło. Okazało się, że nieznajoma chodziła z Artim do jednego ogólniaka. Kamil wstał podając jej rękę. Mimo delikatnych palców, potrafiła uścisnąć dłoń w sposób mocny i zdecydowany.\n– Przynieść ci coś z baru?\n– Hefeweizen – powiedziała to po niemiecku cholernie poprawnie. Kamson uczył się mowy Schillera ładnych parę lat, ale nie potrafiłby za nią powtórzyć. I nigdy wcześniej nie pomyślałby, że w tym języku można odnaleźć coś pociągającego. Wsunęła mu w dłoń banknot z podobizną Mieszka I, a po chwili rozmawiali już w najlepsze. O tym, jakie kogo spotkały z Arturem zabawne sytuacje, czemu i jego i jej liceum były do bani i co się w życiu zmieniło po studiach. Po godzinie Dalia się pożegnała, ale ośmielony dobrymi wibracjami Kamil poprosił ją o numer telefonu.\nChoć trochę się wahał, postanowił zaprosić ją do Grywalni. Ze strachu, żeby nie była żeńskim rodzynkiem, zaaranżował spotkanie w towarzystwie Tomka i jego siostry Ewy, która też była w porządku. Kamil cieszył się, że kolega może wyręczyć go we wprowadzaniu w reguły, bo sam za tym nie przepadał. Nie wybrali co prawda żadnej ciężkiej gry, ot proste rozbudowy gospodarczych „silniczków” w idyllicznej, wiejskiej otoczce. Artur i Patryk pewnie wyśmialiby taki scenariusz pierwszej randki i zasugerowali raczej filmowy seans w ostatnim rzędzie albo park trampolin.\nNa przekór temu wydawało się, że Dalii odpowiada przebieg spotkania. Znów piła pszeniczne piwo i z zaciekawieniem wypytywała zebranych o wakacyjne plany. Zwracała uwagę na ceny biletów lotniczych i zakwaterowania. Kiwała głową, jeśli je aprobowała. Nie przeszkadzało jej to w płynnym przemieszczaniu pionków między obszarami planszy. Kamilowi podobało się, że dziewczyna zwraca się do niego z pytaniami o dozwolone ruchy. W odróżnieniu od nużących początkowych objaśnień, bardzo lubił ferować, co wolno, a czego nie. Czuł nawet, że daje mu to nad dziewczyną pewną namiastkę władzy. Kamil zdążył zauważyć, że ludzie dzielili się na tych, którzy sami lubią wszystko sprawdzać w instrukcjach i na tych, którzy zwykle nie mają na to ochoty i do końca będą ufać temu, co powie.\nPodobnie jak piwo, gra pochodziła z Niemiec i jak wiele podobnych jej rozrywek znad Menu wykluczała wszelką losowość. Decydowało przewidywanie i matematyka. Tym bardziej Dalia zaintrygowała Kamila, gdy przy podliczaniu punktów okazało się, że sprzątnęła mu zwycięstwo sprzed nosa. Potem siostra Tomka zaproponowała lekką grę opartą na skojarzeniach. Sporo się pośmiali, a na koniec dziewczyny zasugerowały, aby odwiedzić miejsce z muzyką na żywo. Niedaleko mieścił się rockowy pub Pirotechnik. Kamson fanem tańców nie był, ale ścisk i muzyka sprawiały, że w Pirotechniku bardziej się podskakiwało niż tańczyło. I wcale nie tak źle było podskakiwać z Dalią. Spoceni i zdyszani, przysiedli na chodniku. W ciepłym powietrzu unosił się jesienny zapach drzew z pobliskiego parku.\n– Wiesz, co twoje imię znaczy po arabsku? – zapytała.\n– No to imiona kłamią.\n– A moje co ci mówi?\n– Że pewnego dnia pojedziesz gdzieś w siną dal.\n– Dobry jesteś, trafiłeś.\nLiście poopadały z drzew, przyszła szaruga, a po niej mróz. Tamtej zimy Dalia i Kamil nie zaznali chłodu. On ją namawiał na granie, ona ciągnęła na pogo. Polubił smak pszenicznego piwa i jej bliskość. Długie wieczory skąpane w półmroku były na właściwym miejscu jak kurtyna opadająca na scenę po udanym przedstawieniu. Z wyjątkiem czasu planszówek, rzecz jasna. Gry wymagały odpowiedniego światła.\nNie umiałby odpowiedzieć, co skłoniło go do odwiedzenia antykwariatu. Nie miał ochoty na książkę, śpieszyło mu się, a chmury na niebie zapowiadały pierwszą wiosenną ulewę. Zadziałał chyba efekt dekoracji. Nazwę „Dwie Lampy” oddawały zdobione litery naniesione na szkło razem z obrazem dwóch kaganków rodem z „Tysiąca i jednej nocy”. W witrynie piętrzyły się tomy w grubych oprawach. Gdzieś w oddali zamajaczyły zapomniane szachy. Kiedy Kamil otworzył drzwi rozległ się przyjemny dzwonek.\n– Dzień dobry – rzucił w przestrzeń.\nPojawił się łysawy staruszek w zielonym swetrze.\n– Dzień dobry. Szuka pan czegoś konkretnego?\n– Dziękuję, tak tylko patrzę.\n– Student? U mnie wszystkie wnuki teraz na studiach.\n– Nie. – Kamson się uśmiechnął. – To już za mną.\n– To dobrze, że po studiach jeszcze ma pan czas na czytanie.\n– Bo chyba nie przyszedł pan szukać antyków? A może na prezent?\nSprzedawca nie był natrętny, ale wydawało się, że chciałby sobie pogadać. By dać mu szansę się wykazać, Kamil odszukał wzrokiem pudełko szachów:\n– Ma pan może jeszcze jakieś gry?\n– Prezent dla młodzieży?\n– Nie. – Kamil pokręcił głową. Zastanawiał się, jak wybrnie z lawiny pytań na temat swojego hobby i w końcu zmyślił:\n– Mój wujek kolekcjonuje rzeczy tego typu.\n– Mam dwa egzemplarze „Fortunata”. To taki peerelowski „Monopol”. Mają pewnie ze dwa tuziny lat. Wnuk miał je sprzedać w Internecie, ale podobno nie dało rady znaleźć kupca.\n– Pewnie duży współczynnik losowości – mruknął Kamson. Mierziła go myśl, że kości mogą decydować o zwycięstwie i porażce.\nAntykwariusz uniósł brwi i wzruszył ramionami.\n– I jeszcze coś? – dopytał Kamil.\nTym razem staruszek musiał pomyśleć intensywniej. Sprawiał wrażenie jakby łowił wspomnienia koślawą wędką.\n– Jeśli wuj szanownego pana jest kolekcjonerem, mogę pokazać coś jeszcze. Proszę chwilę poczekać.\nMężczyzna w zielonym swetrze zniknął na zapleczu. Wrócił z pudełkiem z jasnego drewna. Wypalono na nim nazwę „Czarowęzły”. Jako dzieciak Kamil naniósł kiedyś nordyckie runy na drewniany miecz. Użył do tego rozgrzanych nad palnikiem kuchenki gazowej drucików. Nie miał pojęcia, że istnieje coś takiego jak pirograf. Wtedy uważał, że wyszło fantastycznie, ale patrząc na przyniesione przez antykwariusza pudełko, wspomniał własną pracę sprzed lat i z szacunkiem spojrzał na przedstawione mu dzieło. Ktoś, kto pracował nad Czarowęzłami, ewidentnie cechował się duszą artysty. Świadomie bądź nie, idealnie odtworzył kursywę Garamonda (tydzień wcześniej Kamson spędził całe popołudnie wybierając czcionki dla firmowych druków i ta nazwa utkwiła mu w pamięci).\nZ jakiegoś powodu Kamil nie miał ochoty zaglądać do wnętrza pudełka w obecności właściciela sklepu i od razu zapytał o cenę. Usłyszawszy odpowiedź, zrobił nie do końca zadowoloną minę, ale nie próbował się targować.\nOtworzył grę dopiero w domu. Na wierzchu komponentów znajdowały się reguły. Zajmowały czternaście stron. Nie najkrótsze, ale przecież Kamil widywał i bardziej obszerne. Te były wyjątkowe, bo spisano je ręcznie. Pismem równym, starannym; smolistym atramentem. Całości dopełniały czarno-białe ilustracje. Na pierwszej stronie powtórzono nazwę gry, pod którą widniał podpis „K. Kowal”. Na kolejnej znajdowało się narracyjne wprowadzenie. Maroń przeczytał je z uwagą.\nWśród zgliszczy dogorywającego Cesarstwa Arkantii wędrują potężni magowie. Poszukują chaotycznych sił, które przywiodły monarchię do upadku, by z ich pomocą wznieść się na wyżyny władzy i wiedzy. Kryją twarze w kapturach i przyozdabiają skronie koronami z miedzi, srebra i mosiądzu. Zbierają moc w kamiennych kręgach i roztrzaskują bramy ostatnich fortec cesarza. By zdobyć przychylność wyroczni, która wskaże nowego władcę Arkantii, wyruszają odkryć tajemnice Czarowęzłów. Odważysz się do nich dołączyć?\nNie minęły dwie noce, a Kamil się odważył i zabrał z sobą Dalię i rodzeństwo Koszałów. Środek stołu zajmowała plansza. Na poczwórnie składanym kartonowym prostokącie od razu rzucał się w oczy kontur sześcioramiennej gwiazdy. W istocie różnobarwne pola układały się w dwanaście rombów, razem tworzących heksagon. Nie była to jednak zwyczajna geometryczna mozaika. Każda część planszy została odmiennie zilustrowana, choć wyraźnie nieprzypadkowo powtarzały się elementy w różnych układach gór i wzgórz, drzew oraz budynków.\nW rogach mapy Arkantii oczekiwali już magowie i ich czeladnicy. Obok niej leżały stosiki z kartonowymi płytkami, awersami do dołu. Wyobrażały grymuary z zaklęciami z rewersami jak czerwonobrązowe oprawy ksiąg. Za płytkami leżały cztery karty, również kryjące swą treść przed graczami. Zawierały fragmenty mapy, które stopniowo miała odsłaniać wyrocznia. Każdy z graczy miał ponadto zestaw figurek w rezerwie i po tabliczce ze skrótem najważniejszych zasad. W zasięgu ręki znajdował się bank monet i punktów mocy, w formie czteroramiennych gwiazd. Jedne i drugie dla wygody występowały w trzech nominałach.\n– Moi drodzy, rozpoczynamy od fazy przepisywania ksiąg. Tematycznie, nasi magowie utrwalają sobie teraz zakres posiadanych mocy.\nKamil rozdał każdemu po cztery grymuary.\n– Teraz wybieramy po jednym zaklęciu i przekazujemy pozostałe dalej zgodnie z ruchem wskazówek zegara, aż wszyscy dobierzemy cztery.\n– A ty czym się kierujesz przy wyborze? – zapytała Ewa.\n– Dobre pytanie. Pula zaklęć jest wspólna dla twoich magów, ale każdy z nich indywidualnie zdobywa korony wiedzy.\n– Te metalowe pierścionki? – Dziewczyna założyła sobie jeden z nich na mały palec i poruszała nim, jakby czyściła niewidzialne ucho.\n– Mhm. One dają dostęp do potężniejszych zaklęć i zwiększają efekt już posiadanych. Nie chcesz skończyć z grymuarem, którego żaden z twoich magów nie będzie umiał użyć. Tematem gry jest w końcu nie tylko zdobywanie władzy, ale i dostęp do tajemnej wiedzy.\n– Ależ gęsty klimat! – wtrącił Tomek Koszała tonem wesołka.\n– Szkoły magii są trzy – kontynuował Kamil, ignorując kolegę. – Destrukcja, metamorfozy i psychokineza. Nie będę wam teraz opisywał w szczegółach, ale macie do dyspozycji dwie karty pomocy, na których opisano dokładnie każde zaklęcie. Choć ikonografia i tak wszystko tłumaczy…\n– Mhm… To co jest właściwie naszym celem? – zechciała upewnić się Dalia.\n– Są dwa alternatywne warunki zwycięstwa. Jeśli na koniec rundy kontrolujecie wyrocznię, podglądacie jedną z kart ze wskazówkami. Cztery ukazują wam dokładne miejsce ukrycia berła władcy Arkantii, które trzeba zdobyć. Zamiast tego, można też kontrolować oba czarowęzły przez dwie rundy z rzędu i wyzwolić falę energii, która zniszczy wszystkich pozostałych magów. Nic nie mogę podpowiedzieć, bo w końcu sam gram pierwszy raz.\nKamil z ciekawością śledził postępy przeciwników, ale najwięcej radości sprawiało mu planowanie własnych poczynań. W fazie przepisywania ksiąg wybrał zaklęcie przyśpieszające ruch i Kulę Ognia.\n– En garde! – krzyknął Tomek.\n– Hej, przecież to magowie, a nie muszkieterzy!\n– Tak?! A ja tu na ciebie rzucam czar „Widmowa Szpada”. Głupio ci?\nWidmowa szpada strąciła z planszy bezradnego czeladnika, stojący obok mag ocalił skórę. I tak się zaczęło… W ocenie Kamila doskonałe było to, że do końca nikt nie stracił szans na zwycięstwo. Na koniec trzeciej tury Tomek i Ewa kontrolowali po jednym czarowęźle, a Dalia zdążyła już trzykrotnie odwiedzić wyrocznię. Kamil grał najbardziej ostrożnie, ale w tajemnicy szykował zabójczą kombinację ruchów, która miała unicestwić siły rodzeństwa Koszałów. Brak zainteresowania atakowaniem własnej dziewczyny nie wynikał z sentymentów, ale czysto strategicznych pobudek.\nTo był błąd, bo okazało się, że właśnie wyrocznia skrywała drogę do zwycięstwa. Berło okazało się być ukryte na obszarze kontrolowanym przez Kamila i Dalia bezlitośnie unicestwiła trójkoronowanego maga swojego wybranka, żeby je zdobyć. Porażka obfitowała w fantastyczne emocje i Kamil był za to swojej dziewczynie ogromnie wdzięczny.\nPoza tym, że Maroń lubił wydawać pieniądze na gry, pomału odkładał na wkład własny do kredytu. Żal było mu wynajmować dla siebie całą kawalerkę, dlatego mieszkał ze współlokatorem w dwupokojowym mieszkanku. Pokój Kamsona za dnia pełnił rolę salonu, ale Bartek nie był osobą towarzyską i rzadko rościł sobie pretensje do wspólnej przestrzeni. Nie miał nic przeciwko wymianie stołu na większy (tu przydały się znajomości z branży meblarskiej), a choć sam asertywnie odmawiał gry w jakiekolwiek planszówki, nigdy nie protestował, kiedy Kamil robił to ze znajomymi, niezależnie od pory dnia, słuchanej muzyki czy rodzaju spożywanych napojów.\nTym większe było niezadowolenie Kamsona, gdy w sobotni poranek Bartek oznajmił, że wieczorem odwiedzi go dwóch kolegów ze szkoły i posiedzą w salonie do dziesiątej albo jedenastej. Słowa padły tuż przed tym, jak Kamil chciał powiedzieć współlokatorowi, że zaprasza do siebie miłośników strategii, ponieważ w Grywalni odbywa się karciany turniej. Sytuacja przybrała niezręczny obrót. Przy całej niechęci, jaką żywił do zmiany planów, Kamson miał świadomość, że nie powinien robić problemów kumplowi zza ściany. Kiwnął głową i rozłożył się na kanapie. Zachciało mu się raz jeszcze przekartkować instrukcję Czarowęzłów. Przejechał palcem po pudełku. Chcę w ciebie dzisiaj zagrać! pomyślał z pragnieniem rodzącym frustrację. Otrzeźwił go dzwonek z telefonu Bartka. Klasyczna melodia fińskiego producenta komórek długo pobrzmiewała z kuchni. Potem uszu Kamila dobiegł przytłumiony głos współlokatora, a chwilę później w salonie pojawiła się głowa Bartosza.\n– Jednak nie przyjdą.\nChłopak nie wydawał się rozczarowany ani smutny, przez co nawet cień współczucia nie zmącił dobrze ukrywanej radości Kamila. Wiedział, że ten wieczór spędzi w Arkantii.\nPrzed zaśnięciem długo rozgrywał w myślach kolejne partie Czarowęzłów. Zapamiętał już wszystkie kształty mapy. Starannie wycieniowane granice prowincji, dopieszczone detale – pagórki i rozłożyste drzewa. Tak maleńkie i tak pobudzające jego wyobraźnię. Niemal czuł w palcach wypolerowane drewno figurek w koronach z drucianych pierścionków. Odpływał w sen, wizualizując sobie planszę, na której rozwija swoją potęgę, ruch za ruchem realizując zwycięską strategię.\nTkwił poza jawą, kiedy jego zmysłom ukazał się szary całun. Z początku luźny, zaczął się naprężać, aż po drugiej stronie uwidoczniła się kobieca sylwetka. Doznanie było zmysłowe i pozazmysłowe. Sylwetka nie była naga, ale materiał wyraźnie formował się na kształt piersi i ud, nosa i warg. Wizja poruszyła kilka czułych strun w męskości Kamila. Całun naprężył się najbardziej tam, gdzie znajdowały się dłonie kobiety, wyraźnie sięgające w jego kierunku. Usta poruszyły się, jak przy żarłocznym pocałunku. Towarzyszył temu szept, którego nie był w stanie usłyszeć. Kamil obudził się, słysząc niespokojne pohukiwanie puszczyka.\nRano do Maronia zadzwoniła mama.\n– Babcia nie żyje.\n– Była chora.\n– Zadzwonię do ciebie, jak będziemy wiedzieć dokładnie, co z pogrzebem.\nMama była słowna. Po jej drugim telefonie dzwonek zabrzmiał raz jeszcze.\n– Kamil? – mówił Tomek.\n– Przyjeżdża mój kuzyn Kristof.\n– I? – Prognoza pogody budziła w Kamilu znacznie więcej zainteresowania niż ta informacja.\n– Kristof zatrzyma się u mnie na jedną noc i będzie miał ze sobą „Anihilację Wszechświata”.\n– O jakiej dacie rozmawiamy? – Maroń zerwał się z miejsca i podbiegł do kalendarza.\nPrzed Kamilem pojawiła się alternatywa rozłączna. Nie mógł rozegrać z chłopakami pełnej partii Anihilacji i wyrobić się na pogrzeb babci. Konieczna była długa podróż, a połączeń nie było wiele.\nBabcia często opiekowała się nim, gdy był maluchem i miał o niej ciepłe wspomnienia. Krzyśka Koszałę kojarzył tylko z widzenia, ale w stosunku do jego gry żywił intensywne uczucia. Budziła w nim ekscytację i pożądanie. Nie mógł sobie pozwolić na własną kopię. To była pozycja z górnej półki, z przepięknymi figurkami z żywicy i z metalu. Pozwalała unicestwiać wyobrażony kosmos planetarnymi krążownikami i kroczącymi robotami, wszystko na fantastycznej sześciodzielnej planszy z lnianym wykończeniem.\nGdy dał mamie znać, że w biurze będzie natłok pracy, rodzicielka, delikatnie mówiąc, trochę się zdenerwowała. Na ofertę syna, że chętnie dorzuci się do stypy, i uwagę, że to przecież nie jej własny pogrzeb, niechybnie trzasnęłaby słuchawką, jeśliby tylko telefon komórkowy miał taką funkcję. Kamson westchnął i pomyślał, że babcia na pewno nie robiłaby afery. Zawsze stawiała jego przyjemności na pierwszym miejscu.\nA pracy w pracy faktycznie nie brakowało. Maroń nie mógł się oderwać od lektury przedpremierowych recenzji planszowego symulatora tanich linii lotniczych. Kusiła go mapa Europy z największymi portami lotniczymi i miniaturki boeingów. W tym samym czasie szef Kamila zajmował się realną działalnością gospodarczą i nie mógł sobie pozwolić na komfort symulacji. Żeby upewnić się, czy sytuacja z nowymi zamówieniami jest pod kontrolą, wybrał się do biurka podwładnego. Skrót klawiszowy zmieniający przeglądarkę zadziałał jak błyskawica.\n– Wszystko pod kontrolą?\n– Wyślesz mi sprawozdanie na Beneluks?\n– Będzie za godzinkę.\n– A nie miało być wczoraj?\n– Młody, wszystko okej?\n– Szefie… Umarła mi babcia.\n– To bierzesz wolne, nie ma tematu. Grzesiek zrobi mi to sprawozdanie. Ja nigdy nie byłbym tu, gdzie jestem teraz, gdyby nie moja babcia. – Meblarz poklepał pracownika po ramieniu. – Trzymaj się. Zaproś dziewczynę, obejrzyjcie sobie jakiś fajny film. Od twojego roztrząsania, czy coś mogłeś zrobić lepiej, babci ziemia lżejszą nie będzie. – Szef urwał, jakby zastanawiał się, czy dobrał odpowiednie słowa i nie spoufalił za bardzo z podwładnym.\n– Dzięki, szefie.\nGra była zajmująca, a pokonanie Krzyśka, który dobrze orientował się w taktykach rozgrywki dało Kamilowi sporo satysfakcji. A jednak… Złapał się na tym, że kilka razy żałował, że nie zaproponował kuzynowi Tomka gry w Czarowęzły.\nPrzez to, że pociąg, na który nie miał prawa zdążyć, przyjechał opóźniony, Maroniowi udało się wbiec na cmentarz w momencie, gdy trumna z babcią zanurzała się w głębi grobu. Matka ze łzami w oczach kiwała głową, gdy Kamil cisnął garść ziemi na sosnową skrzynię. Ze stypy już nic go nie ominęło. Musiał smutno kiwać głową, gdy cała rodzina odsądzała od czci pracodawcę-krwiopijcę, przez którego młody człowiek musiał spóźnić się na pogrzeb własnej babci. A potem były jeszcze uwagi cioć: “Kamilku, jak ty urosłeś”, “Ela, dolej mu jeszcze zupy, przecież on prosto z drogi”, “Ale ta sałatka, to im się udała”.\nDalia wyjechała na majówkę na wieś, odwiedzić dziadków (podobno trzymali się świetnie). Pogoda dopisywała i znajomi Kamila jeden po drugim szli w ślady jego wybranki, opuszczając miasto. Nawet Młodzieżowe Ognisko Kultury zamknięto na cztery spusty. Kamson życzliwie uśmiechnął się do słońca, wychodząc na spacer z Czarowęzłami pod pachą. Postanowił zjeść w pizzerii, po drodze sprawdzając, czy wiele osób odwiedza tego dnia Grywalnię. Pizza, a potem gra – trudno było mu sobie wyobrazić lepszą kombinację. Niestety, karteczka na szybie informowała, że właściciele pubu wzięli sobie zasłużony urlop.\nU Giovanniego zamówił sobie neapolitańską z intensywnie pomidorowym, rozmiękłym środkiem. Przeżuwając ser i ciasto, dyskretnie przyglądał się ludziom dokoła, wyobrażając sobie, kto mógłby być jego adwersarzem nad planszą. Chudzielec po drugiej stronie sali miał na sobie długą bluzę z kapturem, która upodabniała go do figurek magów. Przy kolejnym stoliku siedział sympatyczny brodacz o mądrych, szarych oczach i dziewczyna w okularach, z włosami ściętymi na pixie. Wyjadała mężczyźnie bazylię i promieniowała aurą zachęcającego dziwactwa. Typowy geek – pomyślał Kamil. Potem wyobraził ich sobie przy jednym stole, przesuwających figurki i zagrywających moce grymuarów. Położył dłonie na pudełku z grą i skoncentrował się na tej wizji, przymykając oczy.\nCała trójka wstała z siedzeń w tym samym momencie. Ruszyli w stronę Kamila, zatrzymując się przy jego stoliku. Maroń się obrócił, konstatując, że dziwnym zbiegiem okoliczności w tym samym momencie grupa skierowała się do toalety. Wsunął do ust ostatni kawałek pizzy i wstał od stołu, żeby zrobić im szersze przejście. Młodzi ludzie popatrzyli po sobie, jakby nie zdawali sobie sprawy, co właśnie zrobili. Ostatecznie, tak jak podejrzewał Kamil, ustawili się w kolejkę do łazienki.\nGdy wracał, zaczęło go już nurtować pytanie, czy w długi weekend uda mu się w coś zagrać i z kim. Nie widział sensu, by się oszukiwać. Tak bardzo marzył o partii Czarowęzłów. Ułożył zachęcająco brzmiące zaproszenia i rozesłał komunikatorem społecznościowego medium:\nCześć, zapraszam, by z okazji Święta Pracy popracować trochę głową nad angażującą planszówką. Święta Flagi i Konstytucji też będą OK : )).\nZ żalem odczytywał kolejne odpowiedzi:\nDzięki, przy takiej pogodzie pora na trawkę.\nMy jedziemy na rower.\nNas już nie ma w mieście, udanej rozgrywki.\nTym, którzy nie pisali, że już ich nie ma w mieście, szybko odpisywał:\nMoglibyśmy przecież zagrać w plenerze.\nRiposty były jeszcze szybsze:\nKamil pomyślał o zgoła innym emotikonie, ale zachował go dla siebie. Nerwowo postukując palcami w ramę klawiatury, rozważał inne opcje. Od jakiegoś czasu miasto przemierzali mormońscy misjonarze. Śmiesznie mówili po polsku, ale, wygarniturowani i uśmiechnięci, sprawiali wrażenie inteligentnych facetów. Mogliby szybko wdrożyć się w reguły i stać wymagającymi przeciwnikami, lecz jak by ich skłonić do zajęcia się grą zamiast głoszenia nauk Josepha Smitha? Maroń skreślił tę opcję. Przy dworcu autobusowym zawsze kręciło się trochę bezdomnych, lecz Kamil bałby się ich zapraszać do siebie. Prostytutki? Spory koszt, podobno liczony w godzinach. Choć starał się w życiu nie kierować uprzedzeniami i stereotypami, nie mógł odrzucić od siebie myśli, że kobiety zarabiające ciałem nie wczują się w klimat. Być może robiłyby wszystko, co powie, ale nie cierpiał, gdy nowy gracz czeka na wskazówki przed każdym ruchem… Zagryzł wargi czując, że jego myśli zaczynają przybierać groteskowy obraz.\nWtem niemal nie zakrzyknął, olśniony jak Archimedes w wannie. Meloman Romek opowiadał mu kiedyś o swoim wolontariacie w świetlicy środowiskowej. Kamil się uśmiechnął. Przecież nie brakowało ludzi, którzy przekonywali go, że planszówki są właśnie dla dzieciaków, a dorosły facet powinien raczej oglądać się za spódniczkami i chodzić do kina na gangsterskie filmy. Zawsze istniało ryzyko, że młodzież coś mu zgubi albo uszkodzi, ale który producent nie dośle brakujących komponentów bohaterskiemu wolontariuszowi? Powstał plan doskonały. Tamtej majówki odwiedził świetlicę trzy razy, a na koniec otrzymał od kierownika placówki piękny dyplom na satynowym papierze. Wisienką na torcie był pełen uznania pocałunek, jakim Dalia obdarzyła go po powrocie.\nNiestety, relacje z dziewczyną szybko zaczęły się psuć. Coraz częściej napomykała, że spacer jest lepszą okazją do rozmowy niż siedzenie nad planszą. Że wtedy nie trzeba Kamilowi wszystkiego po trzy razy powtarzać, bo poświęca jej słowom choć odrobinę uwagi. Dalia miała specyficzny sposób narzekania, nigdy nie nasączała słów marazmem, raczej tworzyła reportaż o otaczającej ją rzeczywistości. Stwierdzała w nim, że występy ulicznych teatrów albo koncerty na żywo bardziej zaspokajają jej duchowe potrzeby, niż gry planszowe. Nawet te z niedoklejonym klimatem. Maroń wciąż czuł się z nią dobrze i dążył do kompromisów, ale zdążył już zbudować w gronie bywalców Grywalni małą koterię wielbicieli Czarowęzłów. Pokserował dla nich reguły i wprowadził w tajniki strategii. Dalii to towarzystwo w ogóle nie przypadło do gustu. W dodatku nie bardzo sobie radziła walcząc z nim o wolny czas Kamila. Z końcem wiosny konflikt wisiał na włosku.\nW tych niesprzyjających okolicznościach, czerwcowego wieczoru, Maroń biegł jak szalony, wdeptując w chodnik ostatnie akacjowe płatki. Spocony jak mysz w połogu wtargnął do westybulu kina Concordia.\n– Cześć Kamil – W jej głosie zabrzmiała nuta powagi, która wcale mu się nie spodobała.\n– Cześć. Dostałaś mojego esemesa? Przepraszam, że nie dałem rady być na czas.\n– Och, nie martw się, w końcu grałeś w grę! To dopiero czwarty raz w tym tygodniu. A wiesz jak często w kinach naszego miasta odbywają się pokazy filmów dokumentalnych o podróżach po Azji Środkowej? Na kameralnej sali, z wejściówkami wyprzedanymi na pniu?\nKamil pokręcił głową, zaskoczony pytaniem. Schował niespokojne ręce do kieszeni, gdzie wymacał dwa bilety.\n– Ostatni miał miejsce w 2009 roku.\n– No, to rzeczywiście już jakiś czas temu. Nie złość się, Dalijko. Gdzieś ci skołuję ten film i obejrzymy sobie w domu. Kupię jakieś wino, może te twoje ulubione koreczki śledziowe? – Kamil poczuł, że twarz wykrzywia mu mimowolny grymas, gdy próbował z poświęceniem ukryć głęboką niechęć do ryb z gatunku Clupea Harengus.\n– Zaszła tu sytuacja, której nie rozwiąże słoik śledzia, Kamil.\n– Oj no… Widzę, że miałaś ze sobą książkę, więc czas nie był całkiem stracony. „Magia imion”? Brzmi ciekawie.\n– Tak, właśnie poznałam lepiej twoje drugie.\nKamila zatkało. Dalia zrobiła moralizatorską pauzę, westchnęła i podsumowała sytuację chłodnym komentarzem:\n– Dalej uważam, że mądry z ciebie chłopak i możesz wyjść na ludzi. Ale ja mam już jeden etat i nie potrzebny mi drugi, na którym bym pracowała nad twoim charakterem. Daję tylko ostatnie ostrzeżenie. Jeszcze jedna taka skucha i przy następnej okazji zwijam manatki z twojego życia.\nKamil pokręcił głową w wyrazie sprzeciwu, ale nie przyszła mu do głowy żadna inteligentna odpowiedź.\n– Teraz nic nie mówisz. – Smutno pokiwała głową. – Pasowałoby chyba przepraszam.\n– Przepraszam… Już przeprosiłem.\n– Na koniec zastanów się tylko nad jedną rzeczą. Czy gry są od tego, żebyś w nie grał, czy ty jesteś od grania w gry?\n– Przepraszam. Ale cię nie rozumiem.\nW ramach godzenia się, Dalia przystała na wspólny seans w multipleksie. Obejrzeli katastroficzny film o wybuchu wulkanu, chwalony przez recenzentów za doskonałe zdjęcia. Operator drona faktycznie znał się na swojej robocie i Kamilowi oglądało się całkiem przyjemnie, ale zapomniał o całej historii, gdy tylko opuścił salę kinową. Jedynym wulkanem, o którym myślał wieczorem, był trzeciopoziomowy czar ze szkoły metamorfoz. Znał już na pamięć wszystkie płytki z grymuarami.\nPrzy otwarciu gry ciągle powtarzał mu się na ręce ten sam układ zaklęć. „Klucz”, „Uśmiercenie” i „Uspokojenie ducha” (czwarty grymuar się zmieniał). Na początku nie zwracał na to uwagi, ale z biegiem czasu ta osobliwość tylko zwiększyła szacunek, jaki żywił do Czarowęzłów. W życiu nie wierzył we wróżenie z kart tarota i czytanie wiadomości z zaświatów na planszach Ouija. A jednak naszła go refleksja, że za pomocą słów i symboli przedstawionych na kawałkach kartonu przez osobę znaną mu tylko jako „K. Kowal”, można by przekazywać całe historie. Tylko akurat klucz, uśmiercenie i uspokojenie nijak się w żadną nie łączyły.\nZwykle wybierał “Klucz” z psychokinezy, bo ekscytował się analizowaniem połączeń między portalami. Przed snem jeszcze jakiś czas układał sobie w myślach najbardziej synergistyczne kombinacje. Urzekało go, jak dobrze autor przetestował mechanikę. Każda droga do zwycięstwa była równie obiecująca. Kamil nakrył się kołdrą i liczył, o ile obszarów mógłby się poruszyć rozwijając zdolności w tej szkole magii. Otworzyłby bramę pomiędzy czarowęzłami, a potem użył błysku. Musiałby kontrolować punkty many, ale możliwość uderzenia w najsłabszym miejscu… Nie, nie punkty many, to słowo chyba się jeszcze wtedy nie upowszechniło. Kowal napisał w instrukcji „punkty mocy”. Myśląc, jak najwydatniej nagromadzić zasobów niezbędnych do rzucania zaklęć, Kamil usnął.\nByło popołudnie, odpoczywali po pracy. Dalia siedziała obok, przeglądając na laptopie zdjęcia znad jeziora Issyk-Kuł. Zerkał jej przez ramię, ale sam szukał czegoś innego. Bardziej i bardziej nurtowała go tożsamość twórcy Czarowęzłów. Wyobrażał go sobie jako artystę-inżyniera pokroju Leonarda da Vinci. Jego dzieło przywodziło na myśl precyzyjnie dopasowane i pieczołowicie naoliwione koła zębate, z równowagą proporcji właściwą człowiekowi witruwiańskiemu. To nie mogła być jego pierwsza gra! W każdym razie, jak to możliwe, że nikt jej nie wydał? Wiadomo, inne czasy… Ale taka gra?! Sieć musiała wiedzieć coś na ten temat.\nInternetowa Baza Grywalnych Gier zawierała dziesiątki tysięcy tytułów, niektóre z lat 80., 70., nawet 60. Oczywiście odnalazł kilku projektantów o nazwisku Kowal – Polaków, Amerykanów, jednego Kanadyjczyka. Jak na złość, żaden nie miał imienia na „K”. W kolejnym kroku Kamson utworzył sobie listę kilkunastu numerów telefonów do polskich wydawców gier. Postanowił, że będzie dzwonił do nich z pracy w luźniejsze dni i tak też uczynił. Niektórzy go spławiali, niektórzy przepraszali lakonicznie. Byli i tacy, którzy okazywali szczere zainteresowanie i podsuwali następne kontakty.\nWciąż zaskoczony bezowocnością zdalnych poszukiwań, Kamil zawędrował z powrotem do antykwariatu. W środku wiele się nie zmieniło. Właściciel miał na sobie ten sam zielony sweter, włosów na głowie też mu nie przybyło. Stał na drewnianym stopniu i przesuwał tomy encyklopedii.\n– Dzień dobry – powiedzieli sobie obaj w tym samym momencie.\n– Pamięta pan grę, którą kupiłem tu jakiś czas temu? Nazywała się Czarowęzły, a autor miał na nazwisko „Kowal”.\n– Niestety nie przyjmuję zwrotów. Ten interes i tak cienko przędzie. Ale chętnie pomogę panu znaleźć coś nowego. No, może nowe to tutaj nienajlepsze słowo…\n– Dokładnie, potrzebowałbym pańskiej pomocy, tylko nie żeby znaleźć następny antyk, ale autora Czarowęzłów. – Kamil westchnął, bez większych nadziei i mówił dalej:\n– Nie pamięta pan może, jak trafiła do pana ta gra?\nStaruszek obrócił się z powrotem do półki z książkami. Medytując nad okładkami jakby wróżył ze szklanych kul, zamienił kolejność dwóch z nich. Znów spojrzał na klienta.\n– Na temat autorstwa żadnych informacji udzielić nie mogę. Ale pamiętam, jak pudełko z grą trafiło w moje ręce. Mam nawet gdzieś wizytówkę pana Kowala.\nAntykwariusz podszedł do biurka, które okazało się nie być eksponatem i w jednej z szuflad odnalazł skórzane etui. Wyciągnął z niego pomarszczoną tekturkę.\n– Dziękuję – powiedział Kamil.\n– Chwileczkę. Widzi pan, jest jeszcze ta cała ochrona danych osobowych. Wnuki straszą mnie ostatnio jakimś brukselskim prawem Frodo, a ja już trochę za stary jestem na niepotrzebne nieprzyjemności.\n– To może ja rzucę okiem i zapamiętam, co jest na tej wizytówce, a pan zaraz ją schowa?\n– No nie, bez przesady. Niech pan sobie na spokojnie wszystko przepisze. A w razie czego, cicho sza. Pan powie, że na pudełku było Kowal, a tak jest i na szyldzie warsztatu. Może się gość ucieszy, a może już zapomniał i weźmie za czubka.\n– Dziękuję – powtórzył Kamil, niepewny, jak skomentować przebiegłość staruszka.\n– Może jeszcze abażur albo zegarek z łańcuszkiem, na prezent dla mamy albo taty szanownego pana?\n– Jak tylko będą mieć imieniny, na pewno sobie przypomnę.\nWizytówka powstała co najmniej przed ćwierćwieczem. Na grubym, szarym papierze wydrukowano „Karol Kowal”. A więc Karol – pomyślał Kamil i wyobraził sobie sędziwego Karola Darwina. Druga linijka tekstu informowała, że Karol był ślusarzem, z warsztatem przy Miodowniczej 37. Fach w ręku… To tłumaczy staranne wykonanie komponentów. Spojrzał na zegarek w telefonie. Była sobota, parę minut po dwunastej. Prywatny warsztat powinien być otwarty.\nKamson nie był specjalistą, ale szyld z napisem kwiaciarnia i bukiety na wystawie zasygnalizowały mu, że przy Miodowniczej 37 nie ma już ślusarza. Minął się w progu z jedyną klientką i ukłonił florystce. Mogła mieć i sześćdziesiątkę, ale ciepły uśmiech sprawiał, że wydawała się młodsza duchem o kilka dekad.\n– Dzień dobry. Czy znała pani może człowieka o nazwisku Kowal, który miał tutaj warsztat jakiś czas temu?\n– No, młody człowieku… Myślałam, że to mnie życie szybko mija, ale w tym przypadku to naprawdę był „jakiś czas”. – Uśmiech nie opuścił jej twarzy. – Masz szczęście, ten interes przeniósł się raptem dwie ulice dalej.\n– Dziękuję. – Trudno było nie odwzajemniać życzliwości kobiety.\nNa zewnątrz zaczęło padać. Kamson otulił się płaszczem i przemykając pod osłoną wąskich balkonów dotarł z Miodowniczej na Hebrajską. W popeerelowskim domu handlowym odnalazł warsztat. Mieścił się na parterze, przed oknem tkwiła biała krata, z której miejscami odchodziła już farba. Granatowo-żółty szyld informował o firmie „K. Kowal – Ślusarz”. Kamil skrył się przed deszczem pod betonową galerią piętra, wyciągnął pudełko z torby. Potem energicznie wytarł podeszwy o wycieraczkę i wszedł do lokalu. Odniósł wrażenie, że ślusarz jest rówieśnikiem kwiaciarki, w przeciwieństwie do niej nie zdradzał jednak żadnych oznak radości z życia. W rysach pomarszczonej twarzy malowało się jakieś napięcie, cera była niezdrowa, włosy przerzedzone. Zamiast uśmiechu skierował w stronę Kamila pytające spojrzenie.\n– Dzień dobry. Szukam pana Kowala.\n– To ja. Potrzebuje pan klucza?\n– Rzeczywiście, chodzi o swego rodzaju klucz. – Uniósł brwi i wygiął usta w tajemniczym uśmiechu.\n– Pan pokaże. – Ślusarz się skrzywił. – Co to ma być?\nKamil spodziewał się innej reakcji, ale spokojnie wyjaśnił:\n– Czarowęzły, gra planszowa.\n– Kurwa – stęknął Kowal. – Nie może być. Nie… Nie jestem zainteresowany – wydukał.\nAntykwariusz musiał coś pokręcić.\n– Przepraszam – odparł Maroń, nie bardzo wiedząc, co innego powiedzieć.\nŚlusarz wziął pudełko w dłonie. Z oporem, jakby spodziewał się, że sparzy palce. Kamil zauważył, że z pęknięcia w drewnie zaczynają spływać krople szkarłatnej cieczy. Kowal upuścił grę na ladę i obejrzał swoje ręce. Były czerwone, ale nie widać było na nich śladu zadraśnięcia. Coś, co wyglądało jak krew, nie pochodziło z ciała mężczyzny.\n– Kurwa! Zabierz to! Zabierz to cholerne pudło. To ja! To ja!\nŚlusarz zaczął wrzeszczeć i machać rękami, aż przestraszony Kamil złapał grę i wybiegł na ulicę, już nie zwracając uwagi na deszcz. Antykwariusz nie kręcił. Kowal ewidentnie miał związek z Czarowęzłami. Maroń postanowił raz jeszcze porozmawiać z kwiaciarką. Czuł, że może wiedzieć coś więcej i odczuwał ulgę na myśl, że znów zbliży się do aury życzliwego spokoju otaczającej kobietę. Tym razem jednak, musiał odstać swoje w kolejce.\n– Tobie już chyba starczy podlewania na dziś – zaśmiała się, przesuwając konewkę nad rzędem doniczkowych roślin. – Poczekaj, akurat dzisiaj przyniosłam z domu czysty ręcznik. Czemu tak szybko wróciłeś?\nKamil uważnie przyjrzał się swoim dłoniom. Deszcz zmył krew z pudełka i ze skóry, ale dalej wydawało mu się, że czuje metaliczny zapach. Wytarł się dokładnie ręcznikiem kwiaciarki, pachnącym lawendowym płynem do płukania. Westchnął.\n– Nie wiem, od czego zacząć. Niedawno kupiłem w antykwariacie starą grę. Podejrzewałem, że ten ślusarz, Karol Kowal, był jej twórcą.\n– Pan Karol i gry? Nie, nie. – Pokręciła głową. – Wygląda na to, ze wszystko pomieszałeś.\n– On się mocno zdenerwował, kiedy ją zobaczył.\n– Wspomnienia. Widocznie nagle przypomniała mu się jego Kasia.\n– Jego żona, świętej pamięci. Kto ci powiedział, że to Kowal zrobił tę grę?\n– Było napisane w środku… K. Kowal.\n– Katarzyna też jest na „K”. To była niezwykła kobieta, zwłaszcza jak na swoje czasy.\n– Pani ją znała?\n– Może to przez mój wiek, ale mam wrażenie, że wtedy wszyscy znaliśmy się jakoś lepiej. Można powiedzieć, że żyliśmy z Kowalami po sąsiedzku. Ktoś z rodziny przysyłał jej gry z RFN-u, moje dzieci uwielbiały do niej zachodzić. To było coś nowego. Ale to pani Kasia najbardziej się zafiksowała na punkcie tych gier. W końcu zaczęła robić własne. Pan Karol najpierw patrzył na to życzliwie, potem pobłażliwie, w końcu widać było, że to bardziej bzik niż zwykłe robótki. A już na pewno potężna pasja. Nikt tego nie mógł zrozumieć.\n– Mówiła pani, że ona nie żyje?\n– O, od bardzo dawna. Trochę się dziwię, że jej mąż jeszcze się z tym nie pogodził. Kolejny raz się przekonuję, że niektórzy mężczyźni są jak żółwie. Z zewnątrz twarda skorupa, a w środku?\nNachylił się nad umywalką i przemył twarz wodą. Kiedy podniósł oczy przeszedł go lodowaty dreszcz. W starym lustrze zamiast własnego odbicia zobaczył oblicze kobiety. Pięknie smutne oczy spoglądały z ciekawością. Bujne włosy wysoko związane w kucyk opadały na obojczyk.\n– Witaj, Kamilu – przemówiło odbicie.\n– Katarzyna? – wyszeptał, bielejąc ze strachu.\n– Nie mam wiele czasu. Czarowęzły stały się rekwizytem, dzięki któremu mogłam rozluźnić całun dzielący mnie od świata żywych. Próbowałam z tobą rozmawiać we śnie, ale to okazało się trudniejsze, niż się spodziewałam. Płytki z zaklęciami też zawiodły. Zwróciłeś uwagę, że nie możesz ich potasować, ale nie pojmowałeś dlaczego zawsze na rękę trafiają ci akurat te.\nNa bladej twarzy Kamila zakwitł rumieniec. Wspomniał, jak gorąca krew krążyła mu w żyłach, gdy tamtej nocy przebudził go puszczyk. Jak mógł pomylić błaganie o pomoc z rozpustnym kuszeniem!? Poczuł niemalże dziecięcy wstyd za ogrom swojej ignorancji. A więc nieprzypadkowo – „Klucz”, „Uśmiercenie” i „Uspokojenie ducha” – pomyślał.\n– Moja śmierć odbyła się bardzo, bardzo niewłaściwie. Nie mogłam odnaleźć się po drugiej stronie, zostawiwszy po sobie ten straszliwy chaos.\nTym razem Kamil przytaknął głową.\n– Mąż nie miał ze mną lekko. Trudno było mu zrozumieć, co dzieje się w mojej głowie. Łączyła nas przysięga małżeńska, ale są sytuacje, gdy trudno powiedzieć kiedy ją łamiesz, a kiedy nie. Kłóciliśmy się o to, co robię ze swoim czasem, aż pewnego dnia zdarzył się nieszczęśliwy wypadek i Karol mnie zabił. To roztrzaskało mu duszę w pył. Widziałam oczyma umierania – on rozsypał się po naszym zielonym dywanie. Żal. To był porządny człowiek. Żaden romantyk. Rzemieślnik, który do każdego zamka umiał dorobić właściwy klucz. Zawsze starał się mieć wszystko poukładane. Ale człowiek z niego był porządny. Po tym, co się wydarzyło… Miał brata w milicji i udało mu się uniknąć kary w wymiarze fizycznym, ale jego dusza… Pył i proch. Kamilu?\nIch spojrzenia się zetknęły i poczuł, jak jeżą mu się włosy na karku. Zrobiła przerwę a potem, wydawało się, że walcząc ze wstydem, spytała:\n– Powiesz mu, że już poniósł karę? Że pół życia w samotności to wystarczająca pokuta? W zamian możesz zatrzymać dla siebie Czarowęzły. On nie miałby z nich żadnego pożytku, a przecież sama gra nie jest niczemu winna. Wina zawsze leży w człowieku.\nKamil pokręcił głową i podchwycił jej myśl:\n– Nie. W dodatku to jest najlepsza gra, w jaką kiedykolwiek grałem.\nKatarzyna Kowal rozpłynęła się w delikatnym uśmiechu. W ostatniej chwili widmo w lustrze uniosło palec, jak grożąca uczniowi nauczycielka. Więcej nie widział jej ani na jawie, ani w snach.\nPostanowił wrócić do ślusarza w poniedziałek, parę minut przed zamknięciem warsztatu. Mężczyzna spojrzał na Kamila wzrokiem dzikiego zwierzęcia zapędzonego w wąwóz bez ucieczki. Maronia to nie zaskoczyło. Uniósł dłoń w uspokajającym geście i z brzdękiem postawił na stole oszronioną butelkę i dwa metalowe kieliszki.\n– Napijmy się wódki i porozmawiajmy – zaproponował. – Mam wiadomość do przekazania.\nKowal spojrzał spode łba i niemrawym krokiem ruszył do drzwi. Przekręcił klucz w zamku i zasłonił szyby. W warsztacie zrobiło się ciemnawo. Obaj jednym haustem wychylili porcje alkoholu, wykrzywiając twarze.\n– Zimna – zauważył ślusarz. – Co za wiadomość?\nKamil opowiedział w jaki sposób Czarowęzły stały się jego własnością. Wypił jeszcze jeden kieliszek, westchnął ciężko i dodał:\n– A potem stały się medium, za pomocą którego pana żonie udało się ze mną skontaktować z zaświatów.\n– Pana żona powiedziała, że pana dusza rozsypała się po zielonym dywanie. To ma znaczenie?\n– Ma. Czego teraz ode mnie chcesz? – Mężczyzna wydawał się bardzo, bardzo stary.\n– Mam wiadomość do przekazania – powtórzył Kamil.\nKowal zmarszczył czoło w oczekiwaniu. Maroń mówił dalej:\n– Żona kazała przekazać, żeby się pan nie obwiniał. Że to, co się wydarzyło to wypadek i ona to wie. Potrzebuje, żebyście się pogodzili, żeby mogła przejść dalej. Jakoś tak. Przepraszam, nie mam więcej szczegółów.\n– Mhm – mruknął ślusarz, refleksyjnie kiwając głową.\n– Tyle od pańskiej żony. Ja mam jeszcze prośbę od siebie. Mógłby mi pan podpisać takie oświadczenie? To dotyczy autorskich praw majątkowych do Czarowęzłów. Zjawa żony mówiła, że grę będę mógł zatrzymać. Mam wobec niej pewne plany.\nKowal sprawiał wrażenie, że myślami jest bardzo daleko. Bez słowa wziął z lady długopis i podpisał dokument podsunięty przez Kamila, jakby oddawał Charonowi niepotrzebną monetę.\n– Dziękuję – szepnął Maroń. – Czy mogę może jeszcze coś dla pana zrobić?\nMężczyzna pokręcił głową, ale na jego zarumienionej twarzy zaczął malować się swoisty spokój.\nZ poczuciem wykonanej misji, Kamil ruszył do kwiaciarni przy Miodowniczej 37. Nie miał pojęcia, kiedy kwitną dalie, ale wiedział, kogo zapytać. Idąc chodnikiem przeglądał w telefonie listę kontaktów do wydawców planszówek. Pomyślał sobie, że „Projektant K.” to byłby niezły pseudonim dla debiutującego twórcy gry.\nkobieta, Łódź | 21.09.19, g. 21:50\nObawiam się, Nevazie, że chyba nie potrafię należycie docenić tego opowiadania, bo nigdy nie byłam entuzjastką gier planszowych, a moje z nimi spotkania zakończyły się w dzieciństwie na Chińczyku i Grzybobraniu.\nOwszem, historię Kamila czytałam bez najmniejszej przykrości, ale też nie potrafiłam wykrzesać w sobie należytego zainteresowania dla toczących się zdarzeń. Fascynacja bohatera grami, a zwłaszcza tą, którą kupił w antykwariacie, jest dla mnie niezrozumiała. Czy to jest rodzaj hazardu?\nDobrze, że w pewnym momencie Kamil zaczął dociekać pochodzenia gry, bo dzięki temu zagościło w opowiadaniu choć trochę fantastyki.\n– Myślisz sobie, że to wszystko kolejna z twoich gier? ―> Chyba miało być: – Myślisz sobie, że to kolejna z twoich gier?\nKupił sobie grzebień, a w garderobie wdrożył kołnierze. ―> Co to znaczy wdrożyć kołnierze w garderobie?\n…tata z brodą drwala i dwójką córek, na oko uczennic podstawówki. ―> Raczej: …tata z brodą drwala i dwiema córkami, na oko uczennicami podstawówki.\nChoć jego wolny czas zaczął kręcić się wokół lokalu z grami… ―> Czy wolny czas może kręcić się wokół czegoś?\nProponuję: Choć coraz więcej wolnego czasu poświęcał na kręcenie się wokół lokalu z grami.\n– Hefeweizen. – Powiedziała to po niemiecku cholernie poprawnie. ―> – Hefeweizen – powiedziała to po niemiecku cholernie poprawnie.\nNie wybrali co prawda żadnej ciężkiej gry… ―> Nie wybrali co prawda żadnej trudnej gry…\nNazwę „Dwie Lampy” oddawały zdobione litery naniesione na szkło razem z obrazem dwóch kaganków rodem z „Tysiąca i Jednej Nocy”. ―> Nazwę „Dwie Lampy” oddawały zdobione litery naniesione na szkło razem z obrazem dwóch kaganków rodem z „Księgi tysiąca i jednej nocy”.\nNienajkrótsze, ale przecież Kamil widywał… ―> Nie najkrótsze, ale przecież Kamil widywał…\n…maga swojego wybranka, żeby je zdobyć. Porażka była pełna fantastycznych emocji i Kamil był za to ogromnie wdzięczny swojej wybrance. ―> Czy to celowe powtórzenie?\nGdy dał mamie znać, że w biurze będzie natłok pracy, rodzicielka, lekko mówiąc, trochę się zdenerwowała. ―> …rodzicielka, delikatnie mówiąc, trochę się zdenerwowała.\n…i dziewczyna w okularach z włosami ściętymi na pixie. ―> Czy dobrze rozumiem, że okulary miały fajną fryzurę?\nProponuję: …i dziewczyna w okularach, z włosami ściętymi na pixie.\n…który miał tutaj warsztat jakiś czas wcześniej? ―> …który miał tutaj warsztat jakiś czas temu?\nGranatowo-żółty szyld prezentował firmę „K. Kowal – Ślusarz”. ―> Nie wydaje mi się, aby szyld mógł prezentować firmę.\nBujne włosy związane w wysoki kucyk… ―> Kucyki nie bywają wysokie.\nProponuję: Bujne włosy wysoko związane w kucyk…\nCiężko było mu zrozumieć… ―> Trudno było mu zrozumieć…\n…z brzdękiem położył na stole oszronioną butelkę… ―> Raczej: …z brzdękiem postawił na stole oszronioną butelkę…\nmężczyzna, 50 lat, Świdnica | 21.09.19, g. 22:06\nA to dobre! Bardzo dobre. Bardzo autentyczne. Sam mocno zapadam na gry, więc mogę o tym zaświadczyć. Jest w tym opowiadaniu coś bardzo staroświeckiego, coś z klimatu XIX wiecznych opowieści niesamowitych. Tylko nie jest jasne, z kim on walczy na początku, domyślam się, że z Dalią, a może z sąsiadem. Przydałoby się to trochę uściślić, choćby przy pomocy zaimka, czy czasownika odpowiedniego rodzaju. Mój respekt!\nkobieta, Łódź | 21.09.19, g. 22:26\nNikolzollernie, moim zdaniem, prolog to rozmowa Karola i Katarzyny.\nmężczyzna, 50 lat, Świdnica | 21.09.19, g. 22:36\nFaktycznie, wskazuje na to dywan i rysa. Zasugerowałem się tym, że nabywając prawa do gry Kamil “podpisał się” na powtórzenie losu poprzednich właścicieli. A jeszcze utyskuję na niedomyślność moich czytelników!\nmężczyzna, Rumia | 22.09.19, g. 13:23\nkobieta, Łódź | 22.09.19, g. 13:43\nNevazie, skoro napisałeś, że niebawem wprowadzisz poprawki, to wiem, że na pewno to zrobisz i wiem, że mogę kliknąć. ;)\nkobieta, 40 lat | 24.09.19, g. 03:54\nHm, nie jestem pasjonatką gier ani komputerowych, ani planszowych, ale w jakiś sposób… Nie wiem, chyba to Twoja zasługa, tego jak opisałeś Czarowęzły, że czytając Twój tekst, zaczęłam odnosić wrażenie, że taka niesamowita planszówka byłaby w stanie wciągnąć też mnie, mimo iż w moim wieku powinnam już chyba być bardziej odporna na tego typu rozrywki :)\nTak czy inaczej, przeczytałam twój Tekst z przyjemnością i towarzyszącym jej do samego końca zainteresowaniem :) Oprócz walorów poznawczych i porządnego warsztatu, czułam w nim jakąś magię. Klikam.\nmężczyzna, Rumia | 24.09.19, g. 12:26\nkobieta, Łódź | 24.09.19, g. 12:52\nTam, gdzie “błędy” były umyślne, pozostawiłem je – np. “wdrożenie kołnierzy” wydaje mi się raczej zrozumiałe i na swój sposób zabawne…\nNevazie, a byłbyś uprzejmy wyjawić mi, na czym polega rzeczone wdrożenie kołnierzy, bo nie mam najmniejszego pojęcia co to znaczy, a tym samym i dowcipu nie umiem docenić. :(\n…i tak nie wiem, czy kiedyś się w końcu nauczę stawiać butelki zamiast je kłaść ;)).\nNauczysz się, Nevazie, kiedy zawartość położonej butelki wyleje się np. na stół. ;)\nmężczyzna, Rumia | 24.09.19, g. 16:27\nkobieta, Łódź | 24.09.19, g. 16:59\nNevazie, tak się składa, że dobrze rozumiem oba słowa – zarówno wdrażać, jak i kołnierz. Natomiast nijak nie mogę pojąć, co miało na celu wdrażanie/ stosowanie kołnierzy… Czy to znaczy, że przyszywał kołnierze do np.: T-shirtów albo pulowerów, bo nie chce mi się wierzyć, że zaczął nosić spodnie z kołnierzem. ;D\nZdanie ciągle jest dla mnie niezrozumiałe, zwłaszcza że rozpoczyna je informacja o nabyciu grzebienia, co jeszcze bardziej wszystko zaciemnia. Czy Kamil wcześniej nie miał grzebienia? :(\nkobieta, 40 lat | 24.09.19, g. 18:54\nNevaz – tak, zgadzam się, że nie brakuje ludzi nawet w moim wieku, których fascynuje świat gier, bo w sumie jest w nim jakby nie było coś magicznego, pozwala uciec, oderwać się od codzienności… I cieszę się, że mogłam przeczytać Twój tekst, który… czy jest przydługi? Myślę, że przy krótszej formie trudno byłoby Ci w pełni wyrazić swój entuzjazm jak i pewne zaniepokojenie, jakie niesie za sobą zbyt intensywne zanurzenie się w hobby. Pozdrawiam serdecznie.\nmężczyzna, Rumia | 24.09.19, g. 22:06\nkobieta | 28.09.19, g. 17:27\nTwój wstęp mnie nie przestraszył, bo o ile nie lubię gier komputerowych, to uwielbiam planszówki. Niestety, psiakostka, nie mam z kim grać. :)\nJednak Twoje opko wcale nie jest o planszówkach, raczej o uzależnieniu od jakiegoś hobby. Do którego momentu jest to zabawa, sposób na odprężenie się, czy wspólne spędzanie czasu z kimś, kiedy zaczyna się zmieniać w chorobę, w uzależnienie. Mógłbyś to pokazać na różnych przykładach zbierania znaczków, zainteresowania piłką nożną, a nawet pisania na portalu NF.\nTekst do pewnego momentu niepokojący. Właściwie do samego zakończenia, które trochę wybiło mnie z rytmu. Nie wiem, czy prawidłowo odczytałam, ale miałam wrażenie, że mówisz: jeśli coś cię fascynuje, nie potrafisz się temu oprzeć, zmień to w swój zawód, w sposób zarabiania pieniędzy. A to mi po prostu nie pasuje do klimatu opka. Spodziewałam się czegoś zupełnie innego, bardziej mrocznego.\nNiemniej jdnak czytało mi się dobrze, potknęłam się jedynie na grzebieniu i kołnierzach. Obawiam się, że w tej kwestii Reg ma rację. Nie uważam, żeby opko było przegadane, wręcz przeciwnie, fajnie przedstawiłeś wszystkie te gry.\nI mimo tego końcowego zaskoczenia (a może właśnie dlatego, sama nie wiem), pędzę nominować do Biblioteki. :)\nkobieta, 29 lat, Leszno | 29.09.19, g. 00:30\nCieszę się, że (w końcu!) przeczytałam to opowiadanie. Nie spodziewałam się szybkich akcji, i faktycznie ich nie było, ale…\nTo opowiadanie mnie pochłonęło. W planszówki grywałam jako dziecko, więc temat wywołał dobre wspomnienia. Jednak to co się działo w świecie Kamila nie zafascynowało mnie tak bardzo jak sposób twojego pisania. Też mi się tak wydaje, że ten styl jest trochę staroświecki, ale dla mnie to duży plus. (Uwielbiam B. Prusa).\nStworzyłeś niesamowity, szczegółowy, a przy tym bardzo naturalny świat. Czułam się, jakbym tam była. Chciałabym tam zostać ;) Element fantastyczny pojawił się dopiero na koniec, ale ja bym, w tym przypadku, nie miała nic przeciwko, gdyby go zabrakło.\nWspaniałe opowiadanie, jedno z lepszych, jakie tu czytałam.\nmężczyzna, Rumia | 29.09.19, g. 18:37\nkobieta, Warszawa | 29.09.19, g. 18:59\nTwoje opowiadanie można podsumować słowami: rzetelnie napisana historia. Mimo długości tekstu, przeczytałam go dość szybko, bo akcja mnie wciągnęła. Dodam, że jestem zupełnym laikiem w temacie gier planszowych, ale nie miałam problemów ze zrozumieniem treści. Dużą trudnością jest pisanie w zrozumiały sposób o tematach w pewien sposób hermetycznych.\nWiarygodnie przedstawiłeś proces uzależniania się bohatera od gier. Zakończenie też uważam za udane. Fantastyki mało, ale to nie przeszkadza. Tytuł ciekawy, zapewne nawiązujący do homo ludens. Nominuję, chyba, że ktoś mnie ubiegnie :)\nmężczyzna, Rumia | 29.09.19, g. 19:10\nmężczyzna | 01.10.19, g. 12:58\nKawał porządnego opowiadania.\nPodobnie jak przedpiścy, Hrabia też w gry planszowe nie celuje, ale udało Ci się trafnie i wiarygodnie przedstawić fascynację tą formą rozrywki.\nZresztą podobny setting jest dość świeży, przez co opowiadanie czytałem z niekłamanym zainteresowaniem. Kojarzyło mi się z Jumanji (to chyba najbliższe skojarzenie, choć i tak odległe), na szczęście zdecydowałeś się pójść fabułą w innym kierunku.\nTajemnica Czarowęzłów nie jest co prawda szczególnie nowatorska, ale ubrałeś ją w interesujące szaty.\nWątek obyczajowy dobrze spełnia swoje zadanie. Bohaterów naszkicowałeś w wyrazisty sposób, nadałeś im cech indywidualnych, jak chociażby te śledzie Dalii. Udowodniłeś zarazem, że potrafisz pisać o rzeczach, wydałoby się banalnych, w sposób, bardzo interesujący, dzięki czemu 50k poszło mi za jednym posiedzeniem.\nProlog zagadkowy, ale rolę haka spełnia naprawdę nieźle.\nTytuł kompletnie nie w moim stylu, ale dobrze koreluje z treścią.\nJeśli chodzi o wady, to wskazałbym chyba balans. Wydaje mi się, że na tle części LUDENS część KOWAL jest zbyt raptowna. Oczywiście w finale wypada przyspieszyć, ale skoro tak budowałeś tajemnicę, dobrze byłoby też nacieszyć się rozwiązywaniem jej trochę dłużej ;)\nmężczyzna, Kraków | 02.10.19, g. 13:54\nBrawa za dbałość o szczegół. Gry (czy w ogóle hazard) to wdzięczny temat do opowieści, pod warunkiem, że autor potrafi znaleźć złoty środek w pokazaniu mechanizmu rozgrywki. Tobie się to udaje – prezentując bogactwo różnych planszówek intrygujesz, a nie zanudzasz; pokazujesz, że każda ma swój charakter, ale unikasz pułapki pójścia w estetykę instrukcji obsługi; olśniewasz ale nie przytłaczasz. No i widać, że wiesz o czym piszesz – masz to gruntownie przemyślane, ale potrafisz selekcjonować materiał.\nNajlepszy fragment z pogrzebem babci – zręczne studium degrengolady popadającego w uzależnienie bohatera. Aż żałuję, że nie poszedłeś dalej w tym kierunku, bo to dość uniwersalny mechanizm.\nRozczarowuje końcówka – fragment z wizją w lustrze pojawia się nagle i od czapy, a takie rozwiązanie zawsze sugeruje, że autor znudził się pisaniem i chciałby już pognać do finału. Podobnie ostatni akapit – próbujesz w 2-3 zdaniach łatwo zamknąć różne wątki, a ja w rezultacie przestaję wiedzieć, kim naprawdę jest bohater – czy przeszedł jakąś pozytywną przemianę, czy tylko oszukuje się, jak każdy uzależniony, czy wreszcie odsłonił prawdziwą twarz małego cwaniaczka.\nmężczyzna, Rumia | 05.10.19, g. 12:27\nmężczyzna, 33 lata, Gdańsk | 05.10.19, g. 13:18\nPoczątek szczegółowy, ale na pewno nie nużący. Bardzo dobrze balansujesz między szczegółowymi opisami (czy to gier, czy losów postaci), a aktualnymi wydarzeniami. To zgrabne połączenie działa niemal do końca. Postać bohatera jest wyraźna, jego obsesja – coraz bardziej zaborcza. Chylę czoła przed tak dobrze zrobioną charakteryzacją.\nJednak pod koniec coś się psuje. A konkretnie rozwiązanie wszystkiego przychodzi zbyt łatwo. Wizja zmarłej, rozwiązanie tajemnicy gry, w końcu decyzje bohatera – wszystko to idzie jakoś tak z górki, brak tego przykucia do szczegółu, jakie było w poprzedzających częściach tekstu. Na dobrą sprawę mam z lekka wrażenie, że tekst mógłby się obyć i bez ingerencji sił nadprzyrodzonych. Są one raczej doklejone na końcówkę i tyle.\nPodsumowując: nie przepadam za obyczajówkami, ale zawsze doceniałem te, których sposób napisania przykuwa mnie do końca. Tutaj tak jest. Choć końcówka tego koncertu fajerwerków z lekka chrzęści, całą resztę czyta się dobrze :)\nmężczyzna, Rumia | 05.10.19, g. 15:42\nkobieta, Kraków | 14.10.19, g. 01:02\nPrzyznam, że ewidentnie preferuję granie od czytania o graniu ;) Jak dla mnie, opowiadanie trochę przegadane, doceniam pomysł, ale lektura była chwilami lekko nużąca. Solidna dawka porządnej prozy obyczajowej podszytej lekko fantastyką, ale początek trochę się ciągnie, potem robi się ciekawiej, a końcówka trochę z kolei przyspieszona.\nkobieta, Gdańsk | 14.10.19, g. 01:30\nNevazie, przeczytałam już dawno, lecz komentarza nie dałam:(. Bo chciałam ładnie, składnie i takie tam inne – to tytułem wyjaśnienia, poza tym uczę się komentarzowania.\nTo opowiadanie ma w sobie moc. Jest porządne i ciągle je pamiętam, czyli jest dobrze, z mojego punktu widzenia! Dobre, chociaż końcówka pośpieszna, nie w sensie treści, bo wyjaśnienie jest ok. Wczoraj oglądałam/słuchałam wywiad z Tokarczuk, kiedy opowiadała o opowiadaniu “Transfugium”, jak się z nim “biedziła”, poprawiała, że było najtrudniejsze z “Opowieści bizarnych”. Piszę o tym, ponieważ to opowiadanie z nieodległej przyszłości. Naturalnie, wróciłam pośpiesznie do opowiadania i się jemu przyglądałam. Tam jest stały rytm i niewiele dialogów. Twoje opko ma podobny rytm. Nie, nie chcę, abyś naśladował Tokarczuk, ale coś w tym jest, że nie wszystko da się opisać akcją i dialogami.\nKurcze, pisanie to ciężka praca:)\nkobieta, Łódź | 14.10.19, g. 21:55\nTekst jest nierówny, IMO. Wielka, drobiazgowa, szczegółowa obyczajówka. I pospieszny, fantastyczny finał. Te dwie części wydają się ledwo przyfastrygowane, a poza tym chyba należą do różnych gatunków. Żeby nie było wątpliwości: w odróżnieniu od niektórych przedpiśców, ja się nudziłam przez jakieś 50 kilo opisów o Piotrusiu Panie, który nie potrafił zbudować związku, oszukuje rodzinę, lekceważy tradycje i obija się w robocie zamiast pracować.\nFantastyczny figowy listek podobał mi się o wiele bardziej. No, ale był wielkości listka.\n“Napiszę tekst o planszówkach” to jest jakiś pomysł, jednak dla mnie opisy planszówek go zadusiły. Chociaż sama lubię niekiedy w coś zagrać, to czytanie o tym, jak inni się bawią… No, frustruje, męczy, nudzi. Bo oni się bawią, a ja tu jestem dopiero w jednej trzeciej tekstu.\nBiblioteka tak, ale piórko nie.\nDroższe niż orgiami albo szkicowanie węglem,\nHej, gdzie są te orgie tańsze od planszówek?! ;-)\nmężczyzna, Rumia | 15.10.19, g. 11:00\nkobieta, Łódź | 15.10.19, g. 17:20\nNo ba! Kosmate literówki są najlepsze. :-)\nmężczyzna, 31 lat, Żory | 20.10.19, g. 00:10\nBardzo fajna tematyka. Jako dziecko oglądałem “Jumanji” i gry planszowe uważam za bardzo wdzięczny materiał. Opowiadanie mnie zaciekawiło i czytało się dobrze. Prologiem mnie oszukałeś, byłem pewien, że to scena z końca opowiadania. Fragmenty opisujące grę – dla mnie ok. Ładnie przedstawiony proces uzależnienia. W momencie, gdy pojawia się fantastyka, trochę wywraca to opowiadanie na drugą stronę i mocno zatrzymuje toczącą się do tej pory fabułę. Widać tę szwę pomiędzy dwami częściami opowiadania.\nmężczyzna, Rumia | 20.10.19, g. 19:13\nkobieta, 31 lat, Łódź | 21.10.19, g. 10:23\nMuszę się zgodzić z Coboldem, bardzo fajny pomysł, ciekawie poprowadzone opowiadanie i ja osobiście mam wrażenie, że historia skręciła w jakimś dziwnym kierunku. Spodziewałam się raczej, że gra jest przeklęta, itp., że w jakiś sposób uzależnia głównego bohatera. Może to dlatego to zakończenie nie bardzo mi pasuje. Ale to bardziej moje widzi mi się, więc pewnie się niepotrzebnie czepiam. Przeczytałam z przyjemnością, bo bardzo podobała mi się postać Kamila. :)\nmężczyzna, 40 lat, Wrocław | 22.10.19, g. 14:35\nPrzybywam jak spóźniony pociąg, na który nikt nie czeka :-)\nBardzo lubię teksty mocno osadzone w temacie, na którym autor się zna i przedstawiające specyficzne środowisko, które autor rozumie. Czy to malarstwo, czy muzyka klubowa, nowoczesne lotnictwo wojskowe, czy rewelacje mechaniki kwantowej. Tutaj są planszówki, potraktowane ze znawstwem i opisane tak, że lektura nie nuży wykładowością, a historię Kamila czyta się z zainteresowaniem.\nTyle, że bez emocji. Świetną obyczajowo historię Kamila czytało się znakomicie, nie mogło być inaczej, biorąc pod uwagę Twój talent i profesjonalne umiejętności. Ale (nie będę oryginalny, wszystko to już opisywali Ci, Którzy Komentowali Przede Mną) fantastyczne zakończenie może nie tyle nie pasowało do tekstu, co było nieangażujące. Ot, pojawił się duch (czego właściwie nic wcześniej nie sugerowało) bohater szybko się z zagadką uporał i jeszcze nieźle na tym wyszedł. I tyle. Brak napięcia, tajemnica wkracza gdzieś w dwóch trzecich długości tekstu i zaraz się rozwiązuje… Zresztą, o kompozycji już wiele w komentarzach pisano, nie trzeba, bym to powtarzał, bo wrażenia mam podobne, co wielu przedpiśców.\nBardzo dobry tekst, ale nie porywa.\nmężczyzna, Rumia | 05.11.19, g. 12:01\nkobieta, Warszawa | 10.12.19, g. 22:55\nmężczyzna, Rumia | 18.12.19, g. 10:44


Zielono Zakręceni: Żółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie (1/1)\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\nTEMAT: Żółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\t2016/08/18 22:35\t#20799\nŻółwiki są bylinami z rodziny trędownikowatych. Pochodzą z wilgotnych łąk , bagien i świetlistych lasów Ameryki Północnej i lubią wilgotne wapienne przepuszczalne podłoże. Łatwo rozmnażają się zarówno przez podział, wysiew nasion i ukorzenianie półzdrewniałych sadzonek.\nSą niezwykle cennymi roślinami na rabatach bylinowych. Przede wszystkim zapewniają kolor na rabacie bylinowej późno bo w okresie sierpnia-września, gdy coraz mniej roślin kwitnących. Zachwycają niezwykle ciekawym kształtem kwiatów, przypominającym głowę żółwia, któremu to zawdzięczają swoją nazwę. Są stosunkowo wysokimi bylinami do ok.100 cm wysokości i już w drugim roku tworzą zwarte plamy pokrywające przestrzeń i powstrzymujące rozprzestrzenianie się chwastów. Przez większość sezonu, zapełniają przestrzeń ciemnozielonymi liśćmi i sztywnie wniesionymi łodygami, zapewniając tło i podporę dla bylin wcześniej kwitnących. Nie są wymagającymi w uprawie roślinami, nie cierpią na żadne poważniejsze choroby roślin i są w pełni mrozoodporne.\nRodzaj żółwików liczy 6 gatunków. W moim ogrodzie występuje\nŻółwik ukośny/ różowy\nPopularna jest również odmiana biała\nŻółwik ukośny/ różowy 'Alba'\nOstatnio zmieniany: 2016/12/22 22:05 przez Kondzio.\nŻółwik (Chelone) - gatunki i odmiany\t2016/08/23 23:48\t#21776\nOtrzymane podziękowania: 38519\nŻólwik ukośny, rózowy, rośnie u mnie na półcienistym stanowisku. To suche miejsce, więc nie rozrasta się migiem.\nŻółwik (Chelone) - gatunki i odmiany\t2016/08/25 05:19\t#22005\n- biały jeszcze nie kwitnie.\nŻółwik (Chelone) - gatunki i odmiany\t2016/08/25 16:24\t#22068\nA to żółwik z wyprawy do Krakowskiego Ogrodu Botanicznego, zdjęcia z połowy sierpnia\nŻółwik (Chelone) - gatunki i odmiany\t2016/08/26 00:42\t#22127\nJoasiu, on chyba jest przypalony? na jakim stanowisku rósł w Krakowie?\nKilka szczegółów żółwika ukośnego\nŚwiecący liść i równie błyszczący spód\nPączki kwiatowe i kwiat na tle paproci\nOstatnio zmieniany: 2016/08/26 00:45 przez Poll.\nŻółwik (Chelone) - gatunki i odmiany\t2016/09/12 05:10\t#24259\nRóżowy w pełni kwitnienia, biały dopiero zaczyna:\nŻółwik (Chelone) - gatunki i odmiany\t2016/10/13 05:12\t#29378\nMój żółwik jeszcze kwitnie - zdjęcie wczorajsze.\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\t2017/03/09 19:37\t#52100\nNasienniki żółwika ukośnego po zimie:\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\t2017/05/02 21:58\t#62788\nLiście żółwika ukośnego (Chelone obliqua) na przełomie kwietnia i maja:\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\t2017/08/31 23:56\t#82616\nRóżowe żółwiki ukośne w trakcie kwitnienia na półcienistym stanowisku\nW ubiegłym roku, jesienią, kupiłam też dwie rośliny białego żółwika. Było już dośc późno, więc wkopałam je na pierwszym, lepszym, czyli dość suchy i w pełni słonecznym stanowisku i ...zapomniałam o nich. Teraz rozpoczęły kwitnienie, ale ich wysokość, to jakieś 20 cm\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\t2018/01/01 19:13\t#99076\nZdjęcia żółwika ukośnego w ogrodzie Miserden w Anglii\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\t2018/01/29 20:05\t#102423\nMój w słońcu i na wilgotnym, wkrótce trzeba będzie rąbać, bo robi się ekspansywny\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\t2018/08/08 20:56\t#127711\nW tym roku wegetacja jest wyjątkowo przyspieszona. Żółwik ukośny już otwiera kwiaty.\nŻółwik (Chelone) - gatunki, odmiany, warunki uprawy w ogrodzie\t2020/09/12 21:15\t#212556\nKwitnienie zółwików zawsze kojarzy mi się z początkiem jesieni.


Wrocław: atak na skłot Pandemia. Anarchiści oskarżają miasto o wynajęcie zbirów - Portal informacyjny STRAJK\nfb. FA Wrocław\nPowybijane szyby, gaz pieprzowy w powietrzu – takie sceny miały miejsce dziś przy ulicy Szczytnickiej we Wrocławiu. Od niedawna działa tam skłot „Pandemia”. Jego mieszkańcy twierdzą, że miasto próbowało ich wyrzucić siłą z budynku, który przerobili na centrum kultury i pomocy wzajemnej.\nKamienica przy Szczytnickiej należy do miasta. Miesiąc temu władze próbowały rozpocząć procedurę jej sprzedaży. Cena wywoławcza – 5 mln złotych, zwiastowała spory wpływ do budżetu naruszonego pandemią i pisowską reformą podatkową. Okazało się jednak, że mieszkańcy Wrocławia rozpoczęli wcześniej urządzenia budynku na miejsce spotkań kulturalnych, muzycznych, organizacji zajęć z jogi, krawieckie, malarskie, nauki języków,a także pomocy osobom znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Urzędnicy nie docenili jednak tej inicjatywy.\nOsoby związane z „Pandemią” poinformowały dziś, że na teren skłotu próbowała się dostać grupa paramilitarna. Przed budynkiem pojawili się również urzędnicy i około trzydziestu ochroniarzy. „Rzucają gazem w okna, próbują wejść, od tyłu i są też na dachu” – pisała wrocławska Federacja Anarchistyczna. Napastnicy mieli też wybijać szyby. Ostatecznie atak został odparty.\nCo na to miasto? Katarzyna Galewska, rzeczniczka spółki Mieszkania Wrocławskie twierdzi, że nie było żadnej próby eksmisji.\n– Chcemy po prostu dokonać przeglądu technicznego budynku, a więc zobaczyć, w jakim stanie jest nieruchomość, ustalić, ile osób i kto przebywa w kamienicy, a także sprawdzić m.in. ujęcia prądu, ponieważ mamy informację, że jest on nielegalnie pobierany. Chodzi przede wszystkim o bezpieczeństwo – podkreśla.\nInnego zdania była jedna z aktywistek. – Pracownicy firmy ochroniarskiej są agresywni. Rzucają transfobiczne i homofobiczne hasła. Mi próbowali wyrwać telefon z ręki, gdy chciałam nagrać film – powiedziała.\nOstatecznie, po rozmowie z policją, grupa paramilitarna wycofała się z pobliża budynku. Anarchiści są pewni, że to jednak nie koniec.\nPodkreślają, że „Pandemia” to odpowiedź na patologie społeczeństwa kapitalistycznego. „Budynek został także zajęty także po to, aby zwrócić uwagę ludzi na to, że miasto nie dba o ich podstawowe potrzeby: zasób komunalny jest sprzedawany na rzecz deweloperów, czyli drogich biur i „apartamentów” głównie na wynajem. Statystyki mówią, że 1/3 mieszkań deweloperskich stoi pusta, a ogólnie pustostanów jest więcej niż ludzi bezdomnych i czekających w kolejce na przydział. Całe, szerokie środowisko socjalistyczne, w tym anarchistyczne uważa to za skandal” – napisali w mediach społecznościowych przedstawiciele Federacji Anarchistycznej.\ntagiatak na skłoteksmisjaMieszkania Wrocławskiepandemiaskłotwrocław\ntagi francja Rosja usa policja rasizm unia europejska Izrael Trump PiS lewica protest związki zawodowe Ukraina uchodźcy syria


XXXIV Ogólnopolski Kongres Prawa Pracy już 18-19 maja w Gdańsku – Law Business Quality\nStrona Główna / Prawo / XXXIV Ogólnopolski Kongres Prawa Pracy już 18-19 maja w Gdańsku\nXXXIV Ogólnopolski Kongres Prawa Pracy już 18-19 maja w Gdańsku\nOpublikowano dnia 30 kwietnia 2017\n9.15 – 9.45 „Możliwość odwołania od rozwiązania umowy o pracę w świetle zmian od 1 stycznia 2017” Prelegent: Magdalena Wałdowska\n10.15 – 11.00 „Nowe zasady kontroli przedsiębiorców od 1 stycznia 2017 r.” Prelegent: Monika Jurkiewicz\n11.30 – 12.15 „Delegowanie pracowników do pracy zagranicę oraz zatrudnianie cudzoziemców w Polsce po zmianach 2016/2017” Prelegent: Paweł Ziółkowski\n13.15 – 14.00 „Minimalna stawka godzinowa od 1 stycznia 2017 – kto zyskuje a kto traci?” Prelegent: Anna Otawa – Tarakan\n14.30 – 15.45 „Urlopy i inne zwolnienia związane z macierzyństwem po roku od zmian” oraz „Propozycje zmiany ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych od 1 czerwca 2017” Prelegent: Piotr Ciborski\nDoświadczenia po rocznym stosowaniu przepisów Kodeksu pracy w zakresie terminowych umów o pracę (wejście w życie: 22 luty 2016 r.).\nNowy wzór świadectwa pracy likwidujący luki związane z wejściem w życie w 2016 r. nowych przepisów związanych z rodzicielstwem – od dnia 1 stycznia 2017 r.\nNowe „wytyczne” MRPiPS do wypełniania świadectw pracy – od dnia 1 stycznia 2017 r.\nZakaz dyskryminacji przy rekrutacji pracowników.\nUstanie zatrudnienia wskutek porozumienia stron.\nJak prawidłowo i skuteczne wypowiedzieć, rozwiązać bez wypowiedzenia z winy pracownika, umowę o pracę.\nRozwiązanie umowy o pracę z powodu wyczerpania okresu zasiłkowego.\nCzy dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę na skutek tzw. porozumienia pomiędzy zakładami.?\nKonieczność współdziałanie ze związkami zawodowymi w indywidualnych sprawach pracowniczych w świetle orzecznictwa SN; propozycje zmiany ustawy o związkach zawodowych.\nOchrona przedemerytalne obecnie i od 1 października 2017 r.\nZałożenia do ustawy o digitalizacji akt osobowych i dokumentów związanych z zatrudnieniem – od 1 lipca 2017 r.\nProjekt zmiany przepisów Kodeksu pracy w zakresie składania oświadczeń woli w wersji elektronicznej – od 1 lipca 2017 r.\nWięcej informacji na www.kongresprawapracy.pl\n← Poprzedni artykuł Ustawa o kredycie hipotecznym – kredytobiorca na pierwszym miejscu\nNastępny artykuł → Międzynarodowa konferencja naukowa o tajemnicy w systemach prawnych


Szczytno: pacjentka domaga się 5 mln zł zadośćuczynienia - Prawo\nAutor: KL, Polsat/Rynek Zdrowia • • 22 maja 2019 13:28\nPonad 5 mln zł domaga się od Szpitala Powiatowego w Szczytnie jego była pacjentka. Kobieta przekonuje, że straciła ciąże i jest żywiona dojelitowa w wyniku zbyt późno postawionej w placówce diagnozy.\n33-letnia pacjentka trafiła do szpitala w Szczytnie w 10 tyg. ciąży z ostrym bólem brzucha. Lekarz początkowo objawy tłumaczył jej odmiennym stanem. Kiedy się nasiliły, chora została przetransportowana do szpitala w Olsztynie.\nTam badanie wykazało martwicę jelita cienkiego, było zagrożenie sepsą. Kobieta straciła ciążę i jest obecnie żywiona dojelitowo.\nPacjentka domaga się od lecznicy w Szczytnie 5 mln zł zadośćuczynienia. Jak wyjaśnia, wydatki jej rodziny wzrosły o ponad 2 tys. złotych miesięcznie. Obecnie odżywia się pozajelitowo za pomocą worka, do którego jest podłączona 18 godzin na dobę. Nie może wrócić do pracy.\nRatuje ją przeszczep jelita cienkiego, którego w Polsce się nie wykonuje.\nJak w rozmowie z mediami wskazywała radca prawny Jolanta Budzowska, która zajmuje się sprawami cywilnymi w zakresie praw pacjenta i dochodzeniem roszczeń odszkodowawczych z tytułu błędów medycznych, motywatorem w tego typu sprawach nie jest próba szukania winnego. Do walki o odszkodowanie pacjentów motywują przede wszystkim względy finansowe i próba poprawienia dramatycznej sytuacji, w jakiej znaleźli się z powodu czyjegoś błędu.\n5 mln zł, jakich domaga się pacjentka szpitala w Szczytnie, to kwota, której zasądzenie mogłoby być jednym z najwyższych w takich przypadkach.\nW jednym z ostatnich procesów dotyczących odszkodowania za błąd medyczny (kwiecień 2019) na rzecz poszkodowanej rodziny zasądzono 2 mln zł. Tyle decyzją sądu ma wypłacić za błędy lekarzy Kutnowski Szpital Samorządowy. Chodzi o sprawę dziecka, które ze względu na zbyt późną interwencję specjalistów urodziło się niedotlenione, co skutkowało nieuleczalną chorobą i kalectwem.


29 Matej Palcić 9'\n16 Nikola Mitrović\n8 Tibor Halilović 66'\n14 Zdenek Ondrasek 66'\n77 Martin Kostal 71' 9'\n69' Cristian Pasquato 8\n69' Sebastian Szymański 53\nLegia Warszawa zwyciężyła w arcyważnym spotkaniu z Wisłą Kraków. Jedynego gola dla stołecznego zespołu zdobył Cristian Pasquato, który wpisał się na listę strzelców kilka minut przed końcem pierwszej połowy. Dzięki zdobytym trzem punktom, grace Deana Klafuricia znów zbliżyli się w tabeli do Lecha i Jagiellonii.\nPierwsze kilkanaście minut nie było zbyt interesujące. Obydwie drużyny skupiły się na walce w środku pola i brakowało klarownych sytuacji bramkowych. W 24. minucie do prostopadłego podania doszedł Jarosław Niezgoda, lecz zamiast do bramki, trafił w bandy reklamowe. Tuż przed przerwą legioniści mogli objąć prowadzenie. Michał Kucharczyk huknął zza pola karnego i piłka odbiła się od poprzeczki. Szkoda tym bardziej, że kilka chwil wcześniej ręką we własnym polu karnym zagrał Marcin Wasilewski, lecz arbiter nie zdecydował się na podyktowanie rzutu karnego.\nW 44. minucie Legia strzeliła wreszcie gola! Cristian Pasquato mocno uderzył z ponad 20 metrów i umieścił futbolówkę w siatce krakowskiej Wisły! Wydawało się, że do końca pierwszej połowy nie wydarzy się już nic wartego odnotowania, lecz w doliczonym czasie bliscy wyrównania byli gospodarze. Arkadiusz Malarza wybronił jednak strzał głową Marcina Wasilewskiego.\nKilka minut po zmianie stron zza pola karnego po raz drugi uderzył Pasquato. Włocha trafił jednak w dobrze ustawionego Juliana Cuestę. Po godzinie gry drugą żółtą kartkę i w konsekwencji czerwoną otrzymał Jarosław Niezgoda. Mariusz Złotek wyrzucił napastnika Legii z boiska za rzekomą próbę wymuszenia rzutu karnego. Problem jednak w tym, że zawodnik Legii został zahaczony przez Marcina Wasilewskiego. Skandaliczna decyzja arbitra... Mimo wszystko "Wojskowi" nie zamierzali skupiać się tylko na obronie. Kwadrans przed końcem indywidualnym rajdem popisał się Sebastian Szymański. Młody pomocnik zwiódł w polu karnym defensora Wisły, lecz posłał piłkę obok słupka.\nWisła Kraków 0-1 (0-1) Legia Warszawa\n0-1 Pasquato 43\nWisła: 1. Julián Cuesta - 29. Matej Palčič (8, 77. Martin Košťál; 71, 88. Patryk Małecki), 27. Marcin Wasilewski, 44. Fran Vélez, 15. Zoran Arsenić - 8. Tibor Halilović (66, 14. Zdeněk Ondrášek), 16. Nikola Mitrović, 19. Tomasz Cywka, 21. Petar Brlek, 11. Jesús Imaz - 10. Carlitos.\nLegia: 1. Arkadiusz Malarz - 20. Marko Vešović, 34. Iñaki Astiz, 2. Michał Pazdan, 14. Adam Hloušek - 18. Michał Kucharczyk, 6. Chris Philipps, 7. Domagoj Antolić (66, 44. William Rémy), 8. Cristian Pasquato (69, 53. Sebastian Szymański), 22. Kasper Hämäläinen (79, 28. Łukasz Broź) - 11. Jarosław Niezgoda.\nżółte kartki: Arsenić, Cywka, Vélez - Niezgoda, Antolić, Rémy.\nczerwona kartka: Jarosław Niezgoda (62. minuta, Legia, za drugą żółtą).\n16:59 - Witamy ze stadionu w Krakowie! Za godzinę początek meczu Wisły z Legią.\n17:00 - Legioniści w mocno zmienionym składzie. W kadrze zabrakło Artura Jędrzejczyka. Jego miejsce na prawej obronie zajmie Marko Vesović. Za napastnikiem szansę otrzyma Christian Pasquato.\n17:48 - W Krakowie dziś idealne warunki do gry w piłkę. W sektorze gości około 800 kibiców, sektory gospodarzy powoli się wypełniają, prawdopodobnie mecz obejrzy ok. 20 tysięcy kibiców.\n"Jesteśmy zawsze tam, gdzie nasza Legia gra" - skandują legioniści.\nPiłkarze wychodzą na murawę. Legia na szaro, Wisła na czerwono-biało\n2' - Pierwszy faul legionistów w meczu. Przy środkowej linii faulował Vesović.\n2' - W tym samym miejscu faulował teraz Arsenicia Philipps.\n3' - Dobry odbiór Vesovicia, który zatrzymał przed polem karnym Carlitosa.\n4' - Hlousek przeciął podanie na skrzydło do Halilovicia..\n5' - Hamalainen podaje prostopadle do Niezgody, ale ten na spalonym\n5' - Cywka fauluje w środkowym kole Philippsa\n6' - Vesović przedarł się prawą stroną, ale bardzo słabo po ziemi podał w pole karne - piłkę bez problemów złapał Cuesta.\n6' - I znowu Hamalainen szukał w polu karnym Niezgody, ale tym razem obrońca w ostatniej chwili wstawił nogę.\n7' - Dośrodkowanie Hlouska z głębi pola głową przedłużył Niezgoda, ale futbolówka nie doleciała do Kucharczyka.\n9' - Palcić opatrywany za linią końcową boiska.\n9' - Zmiana Wisła K.: Matej Palcić Martin Kostal\n9' - Dobry powrót Kucharczyka i przejęcie piłki w obronie.\n10' - Długi przerzut Antolicia do Vesovicia. Ten walczył w narożniku z dwoma rywalami, podał do Kucharczyka, ale ten stracił piłkę.\n12' - Philipps podaje na drugą stronę boiska... zupełnie bez wyczucia - prosto na aut.\n13' - Prostopadłe podanie w kierunku Carlitosa, ale ładnie tam znalazł się Inaki Astiz i przerwał tę akcję.\n14' - Astiz musiał ratować się teraz faulem w środkowej strefie boiska. Na szczęście obyło się bez napomnienia kartką.\n15' - Pierwsza groźna akcja w tym meczu. Przeprowadzili ją wiślacy, a konkretnie Imaz, którego nie potrafili zatrzymać środkowi obrońcy Legii, ale jego strzał został jednak przyblokowany i skończyło się rzutem rożnym.\n15' - Nieudany strzał z główki po kornerze - od bramki Malarz.\n16' - Aut dla Legii na wysokości pola karnego. Krótko wykonał go Vesović.\n17' - Pasquato faulowany przez Imaza ok 35 metrów do bramki Cuesty.\n17' - Ładne mocne dośrodkowanie Włocha w pole karne... obrońca wślizgiem uprzedził Niezgodę! Mamy rożny.\n18' - Głębokie dośrodkowanie wyłapał Cuesta.\n18' - Kuchy prostopadle wypuścił Vesovicia, ale ten nie zdołał sięgnąć piłki przed linią końcową.\n20' - Vesović ograny na prosty zwód, ale Philipps na szczęście przejął piłkę. Wykopnął ją jednak przed siebie do nikogo.\n20' - Malarz wybiega poza pole karne i wybija piłkę na aut.\n22' - Astiz blisko Carlitosa nie odstawia nogi - i brawo nie dał pograć Hiszpanowi.\n23' - Szybka kontra Legii. Hamalainen do Hlouska, ten dośrodkował na nogę Kucharczyka, który z ostrego kąta posłał piłkę w trybuny...\n24' - Ale nudny ten mecz... Legia słaba, a Wisła chyba jeszcze słabsza.\n25' - Niezgoda w polu karnym... yhm.. co on zrobił.. uderzył w bandę reklamową zamiast w kierunku bramki.\n25' - Na spalonym Carlitos.\n26' - Rzut rożny dla Legii wykonuje Pasquato.\n26' - Piłka przeleciała w poprzek pola karnego i nikt jej nie przeciął.\n27' - Kompletnie niezrozumiała decyzja Carlitosa, który ni to podawał ni uderzał z 35 metrów. Efekt jest taki, że od bramki spokojnie rozpocznie Arkadiusz Malarz.\n29' - Dośrodkowanie Pasquato wyłapał bramkarz Wisły.\n34' - Na spalonym Carlitos.\n36' - Długa piłka do Niezgody, ale ten na spalonym.\n36' - Vesović ładnie minął obrońcę, wpadł w pole karne i... przerzucił piłkę nad głowami wszystkich.\n39' - Antolić ładnie przejął piłkę na środku boiska, ale co z tego, gdy Pasquato zagrał o wiele za mocno w kierunku Niezgody.\n39' - Niezgoda w polu karnym... piłka zablokowana.. chyba ręką!\n39' - VAR?\n40' - Po analizie sędzia nakazuje wznowienie gry z autu, czyli karnego nie będzie.\n41' - Kucharczyk z 17 metrów w poprzeczkę!!! Piłka odbiła się przed linią bramkową...\n41' - Jeszcze jedno dośrodkowanie w pole karne... Kuchy pusta bramka, ale z powietrza i ostrego kąta uderzył bardzo niecelnie...\n43' - Zablokowany strzał Vesovicia zza pola karnego.\n44' - Dośrodkowanie Hlouska - piłka przeleciała nad głową wyskakującego Kuchego\n44' - A tymczasem niespodziewanie GOOOOOOOOOOOOLLLLLLLLLLLLLLL!!!!!!!!!!!!!!!\n44' - Strzelec gola: Cristian Pasquato (Legia)!\n45' - Włoch minął zwodem dwóch rywali i pięknie uderzył z ponad 20 metrów po długim słupku!\n46' - Kontra Legii. Vesović dośrodkowuje... to jednak za duże słowo. Kopnął piłkę za mocno i za końcową linię.\n46' - Żółta kartka: Jarosław Niezgoda (Legia)\n47' - Napastnik Legii sfaulował rywala ok 35 metrów przed bramką Malarza.\n47' - Malarz!! Piękną paradą broni uderzenie z główki Wasilewskiego!\nNudne 45 minut zakończyło się znakomicie, bo Legia była lepsza, ale długo nie potrafiła tego udokumentować. Na szczęście się udało!\nWiślacy już wrócili na murawę. Nie ma jeszcze legionistów.\n47' - Wisła od autu\n48' - Nieudany przerzut Wasilewskiego i od autu goście\n48' - Kucharczyk faulowany\n50' - Vesović dobrze blokuje Halilovicia i od bramki Malarz\n52' - Rzut wolny dla Legii po zagraniu ręką Kostala\n52' - Żółta kartka: Domagoj Antolić (Legia)\n53' - Taktyczny faul i kartka dla Chorwata\n53' - Kostal wstrzelił piłkę w pole karne ale nikt jej nie przeciął\n54' - Na spalonym Niezgoda\n55' - Kontra Legii, Niezgoda do Pasquato. Włoch strzela z kilkunastu metrów i broni Cuesta\n55' - Żółta kartka: Zoran Arsenić (Wisła K.)\n56' - Teraz taki sam sam wiślaka i identyczne konsekwencje\n57' - Mitrović blokuje strzał Antolicia i rzut rożny\n60' - Faul Antolicia na połowie Wisły\n62' - Druga żółta kartka, a w konsekwencji czerwona: Jarosław Niezgoda (Legia)\n64' - Kontra Legii, Niezgoda mija obrońce i zostaje zahaczony... sędzia odgwizduje symulkę i wyrzuca napastnika Legii z boiska za druga żółta kartkę\n65' - Zmiana Legia: Domagoj Antolić William Remy\n67' - Zmiana Wisła K.: Tibor Halilović Zdenek Ondrasek\n68' - Kucharczyk sam, sam i strzał zablokowany\n69' - Zmiana Legia: Cristian Pasquato Sebastian Szymański\n70' - Pewna interwencja Malarza\n72' - Zmiana Wisła K.: Martin Kostal Patryk Małecki\n73' - Dośrodkowanie Carlitosa pewnie łapie Malarz\n74' - Remy za mocno podaje do Kucharczyka i piłka w rękach Cuesty\n75' - Żółta kartka: Tomasz Cywka (Wisła K.)\n76' - Co to było?! 3 na 3, Szymański mija obrońcę i mając przed sobą tylko bramkarza posyła piłkę prawą noga obok bramki\n77' - Kibice Legii głośno śpiewają "Nie poddawaj się ukochana ma! Mistrzem Polski jest Legia Warszawaa!!:\n78' - Rzut wolny z boku pola karnego po faulu na Remym\n79' - Szymański dośrodkował w ręce bramkarza\n79' - Zmiana Legia: Kasper Hamalainen Łukasz Broź\n82' - Żółta kartka: William Remy (Legia)\n83' - Strata Szymańskiego i aut dla Wisły\n85' - Ofensywny faul wiślaka\n86' - Ondrasek na spalonym\n88' - Broź faulowany na na wysokości pola karnego Wisły\n88' - Szymański... szkoda gadać\n89' - Żółta kartka: Fran Velez (Wisła K.)\n90' - Velez uderza łokciem Kucharczyka za co zostaje ukarany kartką\n92' - Rzut wolny dla Wisły po faulu Astiza\n93' - Tym razem to Astiz faulowany\nBrawo! Nie był to pasjonujący mecz, ale legioniści wywożą z Krakowa cenne trzy punkty pozostając w walce o mistrzostwo.\nDziękujemy na śledzenie relacji LIVE! i zapraszamy po więcej na Legionisci.com\nMistrzem Polski jest, ukochana ma...\nO ile nadzieje kibiców na dobry wynik po ostatnich występach legionistów nie były zbyt wielkie - w drodze do Krakowa raczej mało kto przewidywał korzystny dla nas rezultat - to gra naszych piłkarzy przy Reymonta zaskoczyła na tyle pozytywnie, że w doskonałych humorach przez kilkanaście minut bawiliśmy się przy pieśni "Mistrzem Polski jest, ukochana ma, mistrzem Polski jest, Legia Warszawa".\nOstatnio nasza frekwencja wygląda słabo. Zarówno przy Łazienkowskiej nie odnotowujemy liczb na jakie nas stać, a i na wyjazd do Krakowa nie zebrał się komplet chętnych. Dziwne to o tyle, że do końca rozgrywek pozostało naprawdę niewiele spotkań. Na południe Polski wyjechaliśmy pociągiem specjalnym około 9:30 - dość wcześnie, biorąc pod uwagę odległość, jak i godzinę rozpoczęcia meczu. Czas przejazdu w pierwszą wyniósł blisko pięć godzin. Wysiedliśmy na stacji Kraków Główny, skąd przewiezieni zostaliśmy pod stadion Wisły sześcioma przegubowymi autobusami. Pod stadionem byliśmy ze sporym zapasem czasowym, ale na otwarcie bram musieliśmy, podobnie jak ostatnio w Zabrzu, jeszcze trochę poczekać. Cała grupa bez problemu zdążyła wejść na sektor gości przed początkiem spotkania.\nGorzej było z obsługą w punktach cateringowych, która mocno zmieniła się od naszej ostatniej wizyty. Najpierw trzeba było odstać swoje w kolejce do kasy, gdzie składało się zamówienie i uiszczało opłatę, a po otrzymaniu kuponu z listą zakupionych produktów, trzeba było dopchać się do kolejnego okienka, w którym wydawane były hot-dogi, kiełbaski, czy zapiekanki. Bałagan był taki, że wiele osób nie zdołała złożyć zamówienia, sporo osób, którym ta sztuka się udała, nie otrzymało opłaconego żarcia, bowiem miejscowi nie przewidzieli zainteresowania.\nW sektorze gości wywiesiliśmy flagi "Legia To My", "Legioniści", "Mocno Legia", "Ultras Legia" oraz czaszkę. Wywieszony został także transparent "Rudy, Zębal - PDW. Czekamy Bracia". Od początku spotkania ruszyliśmy z dopingiem, który rozkręcał się z minuty na minutę. Ostatni kwadrans pierwszej połowy dopingowaliśmy już naprawdę nieźle, ale punktem kulminacyjnym była dopiero druga połowa i czerwona kartka dla Niezgody. Od tego momentu wrzuciliśmy wyższy bieg i bawiliśmy się doskonale do ostatniej minuty.\nSpotkanie zgromadziło na trybunach ponad 23 tysiące kibiców, co należy uznać za bardzo dobry wynik. Miejscowi tym razem nie przygotowali oprawy na meczu z nami, a w swoim młynie wywiesili kilkanaście flag, w tym płótna Widzewa, Ruchu oraz Polonii Przemyśl. Z obu stron oczywiście nie mogło zabraknąć wzajemnych uprzejmości. Z naszego sektora niosło się więc "GTS, GTS, GTS, to Wisełka...", czy "Wisła z ch... wytrysła".\nW pierwszej połowie najlepiej śpiewaliśmy "Hit z Wiednia" i "Ole ole". Fajnie wychodziła również melodyjnie wykonywana pieśń "Jesteśmy zawsze tam, gdzie nasza Legia gra, aejao, Wisła k...o". Przez dłuższy czas śpiewaliśmy również "Warszawska Legio zawsze o zwycięstwo walcz". Pod koniec pierwszej połowy, w końcu mieliśmy powody do radości po skutecznym strzale z kilkunastu metrów w wykonaniu Pasquato. Ostatnich kilka minut pozostałych do końca pierwszej połowy dopingowaliśmy ze zdwojoną mocą. Jeszcze lepiej było po przerwie.\nNasi piłkarze w końcu walczyli z takim zaangażowaniem, że miło było patrzeć na murawę. Jako, że sędziowie sprzyjają oczywiście Legii, arbiter tego meczu bezpodstawnie wyrzucił z boiska Niezgodę, zamiast ukarać wiślaka i odgwizdać dla Legii rzut wolny. To był ten moment, kiedy gniazdowy TSW zachęcił swoich kolegów po szalu by "wzięli się za jaja i zapierd..." (cytat dosłowny). My zaś ruszyliśmy z taką petardą, że trudno było słyszeć własne myśli. "Mistrzem Polski jest, ukochana ma, mistrzem Polski jest, Legia Warszawa" - śpiewaliśmy z całych sił. Ostatnich kilka minut dodatkowo dopingowaliśmy bez koszulek, bawiąc się w najlepsze wobec korzystnego wyniku na boisku.\nPo meczu podziękowaliśmy piłkarzom za walkę - taką, jakiej oczekujemy od nich w każdym spotkaniu. Pod sektor podszedł podziękować także (tymczasowy) trener Klafurić, którego również nagrodziliśmy brawami. Zabawa na naszym sektorze trwała jeszcze kilka minut. Później stadion opustoszał, a nam nie pozostało nic innego, jak spędzić ponad godzinę na krzesełkach, czas ten urozmaicając sobie uszczypliwymi pozdrowieniami dla przetaczających się pod naszym sektorem pracowników klubu. Pozdrawialiśmy także Arka Malarza, który udzielał wywiadu dla stacji telewizyjnej na środku boiska.\nW końcu otwarto bramy i opuściliśmy stadion... Po to, by kolejną godzinę spędzić na stojąco w podstawionych autobusach. W końcu ruszyliśmy mocno na około na dworzec główny, gdzie kolejnych kilkanaście minut czekaliśmy na podstawienie naszego specjala. Droga powrotna upłynęła w bardzo dobrych nastrojach nawet tym, którzy w poniedziałkowy poranek musieli ruszać do roboty. A czasu na sen nie było zbyt wiele, bowiem w Warszawie zameldowaliśmy się o 3 w nocy. Dla wyjazdowiczów nie jest to jednak żaden problem, szczególnie gdy wracamy do stolicy w tak dobrych humorach jak tym razem. Przed nami jeszcze dwa wyjazdy w tym sezonie - do Białegostoku i Poznania, gdzie miejmy nadzieję, przyjdzie nam świętować mistrzostwo Polski.\nWcześniej jednak mecz z Koroną przy Ł3 oraz finał Pucharu Polski z Arką. Przypominamy i gorąco zachęcamy do mobilizacji przy okazji meczu z Koroną. Przy wejściach na stadion prowadzona będzie zbiórka pieniędzy na oprawy finałowego meczu z Arką. Nie szczędzimy grosza i do puszek wrzucamy znacznie więcej niż zazwyczaj. Od każdego z nas zależy jak będziemy prezentować się drugiego maja na stadionie Narodowym.\nFrekwencja: 23 156\nKibiców gości: 761\n1. Malarz '90 - - - - - - 4 -\n20. Vesović '90 - 1 1 / 0 - 2 - 8 2 / 2\n34. Astiz '90 - - - 4 2 - 1 4 / 2\n2. Pazdan '90 - - - - 1 - - 3 / 3\n14. Hlousek '90 - - - 1 1 - 5 7 / 4\n18. Kucharczyk '90 - - 5 / 1 - 3 4 12 5 / 1\n7. Antolić '66 - - 1 / 0 2 - - 1 3 / 2\n6. Philipps '90 - - 1 / 0 2 2 - 2 10 / 5\n8. Pasquato '69 1 - 3 / 2 1 3 - 7 2 / 1\n22. Hamalainen '79 - - - - - - 6 3 / 2\n11. Niezgoda '62 - - 2 / 1 3 - 2 11 -\n44. Remy '23 - - - 1 2 - 1 -\n53. Szymański '21 - - 1 / 0 - - - 4 -\n28. Broź '11 - - - - 2 - 1 -\n1. Malarz 25 / 19 76% - 7 - - - -\n20. Vesović 60 / 47 78% - 41 12 / 6 50% 5 / 2 7 / 4 2 / 1\n34. Astiz 40 / 37 93% - 26 13 / 8 62% 2 / 1 11 / 7 -\n2. Pazdan 51 / 46 90% - 35 8 / 8 100% 3 / 3 5 / 5 -\n14. Hlousek 64 / 56 88% 1 / 1 43 13 / 8 62% 3 / 3 10 / 5 2 / 1\n18. Kucharczyk 25 / 15 60% 2 / 1 38 22 / 8 36% 7 / 3 15 / 5 4 / 1\n7. Antolić 33 / 30 91% - 31 7 / 3 43% - 7 / 3 2 / 0\n6. Philipps 54 / 44 81% 2 / 0 43 20 / 9 45% 4 / 2 16 / 7 -\n8. Pasquato 54 / 43 80% 4 / 0 44 8 / 7 88% - 8 / 7 4 / 4\n22. Hamalainen 45 / 37 82% 2 / 0 42 12 / 8 67% - 12 / 8 6 / 4\n11. Niezgoda 13 / 10 77% 2 / 0 25 11 / 0 0% 1 / 0 10 / 0 1 / 0\n44. Remy 14 / 11 79% - 14 5 / 3 60% - 5 / 3 4 / 3\n53. Szymański 10 / 5 50% - 10 3 / 1 33% - 3 / 1 2 / 1\n28. Broź 6 / 4 67% - 5 3 / 3 100% - 3 / 3 1 / 1


Nowe mieszkania Kielce | EdukacjaEdukacja\nBranża posiadłości, cały czas cieszy się ogromnym zainteresowaniem. Nie ma w tym nic dziwnego, gdyż ludzie zawsze będą szukali domów lub lokali użytkowych do wynajęcia czy zdobycia. Niezwykle ogromną famą cieszą się obecnie inwestycje Kielce. W tym mieście branża posiadłości rzeczywiście kwitnie i coraz więcej ewentualnych klientów się nią interesuje. Pożądane byłoby poznać się z majętną ofertą biur nieruchomości, jako że mają one wiele do zaproponowania. Do nabycia są lokale przeróżnego typu, o przeznaczeniu mieszkalnym, czy też przemysłowym. Lokale te wolno wydzierżawić lub też zakupić na własność, w zależności od potrzeb oraz możliwości finansowych. W szczególności mieszkania sprzedaż Kielce, cieszą się niebywałą popularnością. Lansują one niesłychanie wysoki poziom, są eleganckie, współczesne i luksusowo wyposażone. Są one położone w dzielnicach spokojnych, a równocześnie zapewniających dostęp do sklepów, urzędów, linii komunalnych. Osiedla te są bezpieczne dla rezydentów, są na nich podobnie zlokalizowane place zabaw dla najmłodszych, siłownie na wolnym powietrzu i piękne parki, w których można odpocząć od harmideru dużego miasta. Ceny takich mieszkań, są niesłychanie rozliczne. Wszystko zależy od ich wielkości, lokalizacji, a także wyposażenia. Można je wynająć na samowolny okres czasu, czy też też nabyć na własność. Mieszkania te są przeznaczone w podobny sposób dla osób nieżonatych, dla rodzin z dziećmi, lub też młodych małżeństw. Należałoby przedłożyć się z tą intrygującą ofertą, bo nie ma ona sobie równych i stanowi istną rywalizację dla podobnych propozycji w innych większych miejscowościach.\n2014/01/19Tarasy z kompozytu Warszawa\n2016/04/16Niedroga Reklama na naszym serwisie wielotematycznym\n← Wydruki na płótnie\nArmatura przemysłowa →