I ACa 343/13 Szczegóły orzeczenia - System Analizy Orzeczeń Sądowych - SAOS\nI ACa 343/13\nJózef Wąsik Grzegorz Krężołek Sławomir Jamróg\nart. 647 k.c., 649(1) § 1 i 2 k.c. , 484 § 2 k.c.\nUstawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 - art. 22; art. 22 pkt. 3; art. 41; art. 41 ust. 4; art. 41 ust. 4 pkt. 1)\nUstawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100 k; art. 108; art. 108 § 1; art. 233; art. 233 § 1; art. 328; art. 385 k; art. 386; art. 386 § 1)\nUstawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 405; art. 484; art. 484 § 2; art. 5; art. 647; art. 649; art. 649(4); art. 649(4) § 1; art. 651)\nII CK 261/03 II SA/Kr 1166/12 VII GC 160/11 XII GU 104/12\nSygn. akt I ACa 343/13\npo rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. w Krakowie na rozprawie\nsprawy z powództwa Syndyka masy upadłości (...) S.A. w S.\nna skutek apelacji strony powodowej i apelacji strony pozwanej\nod wyroku Sądu Okręgowego- Sądu Gospodarczego w Kielcach\nz dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt VII GC 160/11\n1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w jego punkcie I zastępuje:\n- kwotę: „122 151,60zł” kwotą „125 866,66zł ( sto dwadzieścia pięć tysięcy osiemset sześćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt sześć groszy)”,\n- kwotę „15 429,66zł” kwotą „19 144,72zł (dziewiętnaście tysięcy sto czterdzieści cztery złote siedemdziesiąt dwa grosze)”\n- kwotę „3 709,78zł” kwotą „4 027,01zł (cztery tysiące dwadzieścia siedem złotych jeden grosz)”;\nStrona powodowa (...) S.A. w S. w pozwie skierowanym przeciwko Powiatowi (...) żądała zasądzenia kwoty 394823,27 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 204910,98 zł od dnia 14 stycznia 2011r., od kwoty 127990,20 zł od dni 22 czerwca 2011r., od kwoty 61922,09 zł od dnia 15 czerwca 2011r. tytułem wynagrodzenia za wykonany kompleks sportowy oraz tytułem kary umownej za odstąpienie od umowy z przyczyn leżących po stronie pozwanej. Wskazała , że przyczyną opóźnień było występowanie namułów gliniastych , konieczność wywiezienia dodatkowej ilości ziemi , warunki atmosferyczne oraz brak możliwości wykonania przyłączeń do sieci elektrycznej i wodociągowej. Strona powodowa powołała się na roboty dodatkowe, odebranie prac i wymagalność wierzytelności z tytułu wynagrodzenia a także wskazała, że strona pozwana niezasadnie naliczyła kary umowne i nieskutecznie potrąciła należność z tego tytułu z wynagrodzeniem za roboty budowlane. Strona powodowa powołała się także na art. 484 k.c. i art. 5 k.c. uznając , że kary są nadmiernie wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.\nStrona pozwana wniosła o oddalenie powództwa , podnosząc , że przytoczone przez (...) S.A. w S. okoliczności nie stanowiły przeszkody do przystąpienia i wykonania robót, licząc wg pozwanego od 23 października 2010r. Zasadniczą przyczyną niedochowania terminu był brak właściwego zaplecza technicznego i osobowego strony powodowej. Pozwany Powiat podniósł, że w dokumentacji geologicznej wskazywano na występowanie namułów gliniastych a powodowa spółka nie występowała o wyjaśnienie treści specyfikacji na etapie przedofertowym. i nie składała zastrzeżeń . Okoliczności wskazane w pozwie nie stanowiły przeszkody do wykonania prac w terminie a wady lokalizacji sieci nie kolidowały z pracami i w ostateczności strona powodowa nie wykonała przyłącza do sieci i w tej części pozwany zwolnił powoda z wykonania zobowiązania. Strona pozwana nadto stwierdziła , że odstąpienie od umowy przez (...) S.A. nie było skuteczne . Pozwany wniósł też o nieuwzględnienie żądania powoda miarkowania kary umownej, podnosząc że powódka wykazała się brakiem profesjonalizmu przy wykonywaniu umowy a prace wykonała wadliwie.\nW toku sporu wobec ogłoszenia upadłości likwidacyjnej do sprawy wstąpił Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. w S.\nWyrokiem z dnia 20 listopada 2011r. VII GC 160/11 Sąd Okręgowy - Sąd Gospodarczy w Kielcach zasądził od Powiatu (...) na rzecz (...) S.A. w S. w upadłości likwidacyjnej kwotę 122.151,60zł z ustawowymi odsetkami w wysokości 13 % od kwoty 15429,66 zł od dnia 14 stycznia 2011r. od kwoty 106721,94 zł od dnia 22 czerwca 2011r. a także zasądził kwotę 3709, 78zł tytułem zwrotu kosztów procesu.\nSąd Okręgowy ustalił, że w następstwie wyboru oferty powoda w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na roboty budowlane, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, na wykonanie boisk sportowych w ramach budowy kompleksu "(...)- (...) powódka zawarła w dniu 23 sierpnia 2010r. z Zespołem Szkół (...) im. prof. Z. S. w S. , która jest jednostką organizacyjną strony pozwanej, umowę o roboty budowlane. Jej przedmiotem określonym w §(...) była budowa kompleksu sportowego (...)-(...) zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego i zasadami wiedzy technicznej, na warunkach wskazanych w ofercie wykonawcy z dnia 3 sierpnia 2010r. Szczegółowy zakres robót określała specyfikacja istotnych warunków zamówienia, w tym stanowiąca załączniki do SIWZ dokumentacja projektowa, szczegółowe specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych, przedmiar robót. W ofercie stanowiącej załącznik do umowy wykonawca potwierdził, że zapoznał się z warunkami zawartymi w SIWZ i nie wnosił do nich zastrzeżeń oraz że uzyskał wszelkie niezbędne informacje do przygotowania oferty i wykonania zamówienia. Rozpoczęcie robót miało nastąpić w terminie do 7 dni po podpisaniu umowy, ich zakończenie w terminie 2 miesięcy od podpisania umowy (§ (...) umowy). Do obowiązków zamawiającego należało protokolarne przekazanie wykonawcy terenu budowy w terminie 14 dni od podpisania umowy, zaś do obowiązków wykonawcy przejęcie terenu budowy od zamawiającego (§ (...)). Zgodnie z § (...) umowy wykonawca miał otrzymać wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie 1.238.441,76 zł. brutto, w tym kwotę 223.325,56 zł. stanowił podatek VAT. Wynagrodzenie to miało obejmować wszystkie koszty związane z realizacją robót objętych dokumentacją projektową oraz specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót, w tym ryzyko wykonawcy z tytułu oszacowania wszelkich kosztów związanych z realizacją przedmiotu umowy. Niedoszacowanie, pominięcie oraz brak rozpoznania zakresu przedmiotu umowy nie mogło stanowić podstawy do żądania zmiany wynagrodzenia ryczałtowego. Podstawą zapłaty miały być faktury wystawione na podstawie protokołów odbioru robót, płatne w terminie 14 dni od daty ich otrzymania przez zamawiającego. Datą wykonania przedmiotu umowy miała być data odbioru stwierdzona w protokole odbioru końcowego (§(...)). W § (...)strony zastrzegły kary umowne m.in. przysługujące zamawiającemu od wykonawcy za zwłokę w wykonaniu przedmiotu umowy w wysokości 0,3% wynagrodzenia brutto określonego w § (...)umowy oraz przysługujące wykonawcy od zamawiającego za odstąpienie od umowy z przyczyn zależnych od zamawiającego w wysokości 5% wynagrodzenia brutto. W dniu 30 sierpnia 2010r. J. P. złożył oświadczenie adresowane do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S. o podjęciu się obowiązków kierownika robót budowlanych. J. P. posiadał uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. W dniu 30 sierpnia 2010r. zamawiający protokolarnie przekazał powodowi plac budowy, zaś zamawiający zawiadomił powiatowy organ nadzoru budowlanego o zamiarze rozpoczęcia robót budowlanych w dniu 8 września 2010r. W dniu 7 września 2010r. odbyło się spotkanie w którym uczestniczyli kierownik budowy ze strony wykonawcy, projektant, inspektor nadzoru, przedstawiciel pozwanego oraz dyrektor szkoły, na którym ze strony kierownika budowy padła propozycja zmiany technologii wykonania podłoża boiska w stosunku do dokumentacji projektowej. Na propozycję tę zamawiający nie wyraził zgody wzywając jednocześnie powoda w dniu 8 września 2010r. do rozpoczęcia robót. W dniu 2 października 2010r. kierownik robót J. P. dokonał wpisu do dziennika budowy o występowaniu gruntów uplastycznionych, zaś w dniu 7 października 2010r. o występowaniu nienośnych gruntów. W związku z wystąpieniem na części terenu uplastycznionych gruntów kierownik robót wstrzymał roboty. Dokumentację geotechniczną pod (...) wykonał geolog P. F. na zlecenie zamawiającego w październiku 2009r. Stwierdził występowanie w podłożu gruntów nasypowych i gruntów rodzimych w postaci pyłu lessowego o konsystencji od twardoplastycznej do zwartej. Zakwalifikował je do prostych warunków gruntowych. Wpisami do dziennika budowy z 9 października i 11 października 2010r. inspektor nadzoru nakazał wykonawcy kontynuowanie robót budowlanych oraz wykonanie na koszt powoda ekspertyzy geologicznej gruntu, w związku z występowaniem niespoistych gruntów. W dniu 12 października 2010r. geolog P. F. po dokonaniu odkrywek gruntów i ich badaniach geotechnicznych stwierdził lokalne występowanie uplastycznionych gruntów pylasto-gliniastych o parametrach nie spełniających założeń projektowych. W związku z tym zalecił w miejscach występowania tych gruntów ich wymianę na materiał pozwalający na uzyskanie wymaganych wskaźników zagęszczenia podłoża. W piśmie z dnia 14 października 2010r. powódka zwróciła się do zamawiającego o współdziałanie przy wykonywaniu umowy. Powołując się na stwierdzone rozbieżności pomiędzy zapisami w projekcie przewidującymi zebranie gruntu o ok. 0,5 m, a przedmiarami przewidującymi wywóz jedynie 206 m3 ziemi oraz stwierdzenie występowania podczas korytowania terenu pod boiska uplastycznionych gruntów spoistych, wykonawca wyznaczył zamawiającemu do dnia 21 października 2010r. termin na zajęcie stanowiska czy ma wykonywać dalej roboty budowlane zgodnie z projektem. Zdaniem strony powodowej podjęcie przez zamawiającego takiej decyzji oznaczało zwolnienie wykonawcy z odpowiedzialności za ewentualne wady robót wykonane w oparciu o wadliwy projekt i błędną dokumentację techniczną. W dniu 18 października 2010r. doszło do spotkania stron, z udziałem projektanta - M. B., inspektora nadzoru - M. C., dyrektor szkoły - K. K., kierownika budowy - J. P.. Przedstawiciele inwestora zażądali od wykonawcy podjęcia przerwanych robót budowlanych, zaniechania wymiany podłoża gruntowego w jednym z narożników boiska oraz zasypanie dokonanych przez wykonawcę odkrywek piaskiem z zagęszczeniem zgodnie z warunkami technicznymi. Kierownik budowy ze strony wykonawcy nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem wnosił o przygotowanie projektu zamiennego posadowienia boisk i przygotowanie zlecenia na roboty dodatkowe. Zamawiający odmówił przygotowania projektu zamiennego oraz zlecenia robót dodatkowych powołując się na ryczałtowy charakter wynagrodzenia wykonawcy. W dniu 22 października 2010r. wykonawca wznowił roboty budowlane, miejsca odkrywek zasypano piaskiem, dalsze prace były kontynuowane zgodnie z dokumentacją projektową. Wystawioną przez (...) S.A. fakturę nr (...) z dnia 7 grudnia 2010r. na kwotę 928.710,45 zł pozwany uregulował. W dniu 30 grudnia 2010r. wykonawca obciążył pozwanego fakturą nr (...) na kwotę 204.910,98 zł. Podstawą jej wystawienia był częściowy protokół odbioru robót z dnia 30 grudnia 2010r. podpisany przez kierownika budowy i inspektora nadzoru. W dniu 31 grudnia 2010r. pozwany obciążył stronę powodową notą księgową nr (...) tytułem kary umownej za zwłokę w zakończeniu przedmiotu umowy w kwocie 256.357,08 zł. (1.238.441,76 zł x 0,3 %), na podstawie § (...)umowy. Została ona naliczona za 69 dni zwłoki liczonej od 23 października 2010r. do dnia 31 grudnia 2010r. Powódka odmówiła zaksięgowania noty księgowej, podnosząc że przyczyny opóźnienia w wykonaniu robót były przez nią niezawinione . Pismem z dnia 11 stycznia 2011r. pozwany zwrócił się do strony powodowej z prośbą o przesunięcie terminu płatności faktury nr (...), tłumacząc to czasem niezbędnym na uruchomienie środków przeznaczonych na inwestycję w 2011r. W dniu 19 stycznia 2011r. pozwany przesłał (...) S.A. oświadczenie o potrąceniu wierzytelności. Pozwany potrącił z wierzytelnością powodowej spółki tj z kwotą 204.910,98 zł objętą fakturą nr (...) z dnia 30 grudnia 2010r. swoją wierzytelność w kwocie 256.357,08 zł. objętą notą księgową nr (...) z dnia 31 grudnia 2010r. Powódka potrącenie to uznała za bezzasadne. W dniu 20 stycznia 2011r. powódka zgłosiła roboty stanowiące przedmiot umowy nr (...) do odbioru. Wykonawca nie wykonał na ten dzień włączenia przyłącza wodociągowego do sieci wodociągowej z tego powodu, że sieć nie znajdowała się w miejscu wskazanym w projekcie. W odpowiedzi na zgłoszenie do odbioru pozwany wyznaczył termin odbioru na dzień 10 lutego 2011r. W tej dacie komisja odbiorowa odstąpiła od dokonania odbioru końcowego. Wykonawca otrzymał decyzję Burmistrza Miasta S., pozwalającą zdaniem komisji odbiorowej na podłączenie sieci w innym miejscu. Stwierdzono nadto brak w dzienniku budowy wpisów dotyczących odbioru instalacji elektrycznej, nieuporządkowanie terenu wokół placu budowy, uszkodzenie nawierzchni ciągów komunikacyjnych i wokół boisk oraz konieczność ponownego ułożenia przy dogodnych warunkach atmosferycznych kostki brukowej. Pismem z dnia 18.03.2011r. w związku z wystąpieniem korzystnych warunków atmosferycznych pozwany wezwał (...) S.A. do kontynuowania robót. W odpowiedzi powód uzależnił kontynuowanie robót od dostarczenia projektu wykonawczego z niezbędnymi uzgodnieniami na wykonanie przecisku przez drogę oraz wykonanie przyłącza wodociągowego w nowo wskazanym miejscu oraz od dokonania wyceny tego projektu. Powołując się na art. 649 ( 4) k.c. strona powodowa wezwała pozwanego do przedłożenia w terminie 45 dni od daty otrzymania pisma z 23 marca 2011r. gwarancji zapłaty wynagrodzenia objętego umową nr (...). Pismem z 13 kwietnia 2011r. pozwany poinformował (...) S.A. o możliwości kontynuowania robót zgodnie z nowym projektem przedłużenia przyłącza wodociągowego do zespołu boisk. Projekt ten został załączony do w/w pisma. W dniu 31 stycznia 2011r. zamawiający złożył wniosek do Burmistrza Miasta S. w sprawie wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym ul. (...) przyłącza wodociągowego. Decyzją z dnia 3 lutego 2011r. Burmistrz zezwolił na umieszczenie przyłącza wodociągowego w pasie drogowym ul. (...) w S., określając warunki jakie muszą być spełnione do jego wykonania. W pismach z dnia 29 kwietnia i 4 maja 2011r. strona powodowa wskazywał, że nie otrzymała od pozwanego projektu przyłącza wodociągowego, a jedynie mapę do celów projektowych i opinię (...), co nie pozwalało na wykonanie przyłącza i oszacowania wartości tych prac. Przy piśmie z dnia 6 maja 2011r. (doręczonym powodowi 9 maja 2011.) pozwany przedłożył zaświadczenie wystawione w dniu 6 maja 2011r. przez Bank(...)w S. zatytułowane "zaświadczenie gwarancji przekazania środków" Wystawca dokumentu zaświadczał, że na rachunku Zespołu Szkół (...) im. prof. Z. S. w S. została zablokowana kwota 104.820,33 zł. do dnia 30 czerwca 2011r. na realizację budowy kompleksu "(...)- (...) przy zespole tych szkół. Bank zagwarantował przekazanie powyższej kwoty (...) S.A. w S. po realizacji inwestycji i odbiorze końcowym, w ciągu 14 dni od przedstawienia faktury końcowej. W dniu 6 maja 2011r. zakończono prace związane z wykonaniem instalacji elektrycznej. W dniu 6 maja 2011r. kierownik budowy J. P. wpisem do dziennika budowy zgłosił zakończenie wszystkich robót budowlanych. Odbiór prac w tym dniu potwierdził inspektor nadzoru, za wyjątkiem włączenia przyłącza wodociągowego do sieci wodociągowej. Pismem z dnia 6 maja 2011r. kierownik budowy J. P. zgłosił roboty objęte umową nr (...) do odbioru końcowego. Odbiór końcowy pozwany wyznaczył na dzień 15 czerwca 2011r.\nW piśmie z dnia 9 maja 2011r. powódka złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy na podstawie art. 649 ( 4) kc, wobec bezskutecznego upływu terminu do przedłożenia przez pozwanego prawidłowej gwarancji zapłaty wynagrodzenia objętego umową nr (...). Oświadczenie o odstąpieniu od umowy pozwany uznał za bezskuteczne. W piśmie z dnia 17 maja 2011r. pozwany wskazał, że w dniu 9 grudnia 2010r. zapłacił stronie powodowej tytułem wynagrodzenia z umowy kwotę 928.710,45 zł objętą fakturą nr (...), zaś w dniu 19 stycznia 2011r. składając oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności objętej notą księgową z 31 grudnia 2010r. z tytułu kar umownych, dokonał rozliczenia wynagrodzenia w kwocie 204.910,98zł. Gwarancja zapłaty została zatem udzielona na kwotę 104.820,33 zł, która została do zapłaty tytułem realizacji umowy nr (...). W dniu 18 maja 2011r. strony dokonały inwentaryzacji robót. W protokole z inwentaryzacji zgodnie przyjęto istnienie różnic w powierzchni boisk i chodników spowodowanych przyjęciem innego rozwiązania dotyczącego odwodnienia liniowego wokół boiska, potwierdzono niewykonanie balustrad tarasowych z pochwytem stalowym, niewykonanie instalacji do sieci wodociągowej o wartości 1.793,49 zł. Kierownik budowy J. P. zgłosił wywiezienie 300 m3 ziemi nie ujętej w przedmiarach, z czym nie zgodził się inspektor nadzoru M. C. powołując się na pismo zamawiającego z 19 października 2010r. Zmiana rodzaju odwodnienia liniowego wokół boiska została przez strony uzgodniona w dniu 10 listopada 2010r. Na prace te oraz inne drobne zmiany zaakceptowane przez pozwanego powódka przedłożyła w dniu 15 listopada 2010r. kosztorys zamienny na kwotę 120,82 zł. W dniu 24 maja 2011r. powódka przesłała pozwanemu kosztorysy na kwotę 104.910,48 zł. Były to: kosztorys na roboty dodatkowe związane ze zwiększeniem ilości m2 boiska na kwotę 10.320,21 zł, na roboty dodatkowe związane z wywiezieniem 300 m ( 3) ziemi na kwotę 17.433 zł, na roboty dodatkowe związane ze zwiększeniem ilości trawników na kwotę 1.958,55 zł. oraz kosztorysy minusowe na roboty niewykonane: podłączenie instalacji wodociągowej - 1.793,49 zł, balustrady do zaplecza - 5.000 zł, mniejsza ilość kostki brukowej - 3.926,10 zł. W dniu 25 maja 2011r. doszło do spotkania stron w trakcie którego stwierdzono wykonanie przez wykonawcę 224,66 m2 więcej powierzchni zielonych niż wynikało to z dokumentacji projektowej, wykonanie o 151,68 m mniej kostki brukowej niż w dokumentacji projektowej, wykonanie o 24,89 m2 powierzchni boiska więcej niż przewidywała to dokumentacja projektowa. Protokołu z tego spotkania kierownik budowy strony powodowej nie podpisał. W dniu 17 czerwca 2011r powódka obciążyła pozwanego fakturą nr (...) na kwotę 127.990,20 zł. brutto (104.057,07 zł. netto). W tym samym dniu powódka wystawiła notę obciążeniową nr (...) obciążając nią pozwanego kwotą 61.922,09 zł. stanowiącą 5% wynagrodzenia brutto tytułem kary umownej za odstąpienie w dniu 9.05.2011r. od umowy nr (...), na podstawie § (...)W dniu 7.06.2011r. powódka zawiadomiła pozwanego o przelewie wierzytelności objętej fakturą nr (...) i notą obciążeniową nr (...)w łącznej kwocie 189.912,29 zł. na rzecz (...) Sp. z o.o., w S.. W dniu 19 czerwca 2011r. powód zawarł z nabywcą wierzytelności umowę zwrotnego przelewu wierzytelności, której przedmiotem były powyższe wierzytelności. Roboty elektryczne powód rozpoczął pod koniec listopada 2010r., w grudniu były układane kable elektryczne, w styczniu 2011r. montowane słupy oświetleniowe, całość prac elektrycznych została ukończona i zgłoszona do odbioru 6 maja 2011r. Wpisem do dziennika budowy z dnia 30 listopada 2010r kierownik budowy wstrzymał roboty elektryczne z uwagi na niską temperaturę w nocy. Na polecenie inspektora nadzoru z 30 listopada 2010r. wykonawca postawił w dniach 2-4 grudnia 2010r. namiot nad wielofunkcyjnym boiskiem, do którego stawiono dmuchawy cieplne które to czynności umożliwiły osuszanie podłoża asfaltowego i układanie nawierzchni poliuretanowej. Boisko zostało odebrane przez inspektora nadzoru w dniu 11 grudnia 2010r. W dniu 14 grudnia 2010r. kierownik budowy zamieścił w dzienniku budowy wpis o poszukiwaniu sieci wodociągowej w miejscu wskazanym w projekcie, zaś w dniu 22 grudnia 2010r. że nie znaleziono sieci widniejącej w planie zagospodarowania. W dniu 28 września 2012r. Sąd Rejonowy w Szczecinie Wydział XII Gospodarczy, w sprawie XII GU 104/12 ogłosił upadłość powoda obejmującą likwidację majątku dłużnika.\nUstalenia powyższe Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentacji przetargowej, umowy, dziennika budowy , dokumentów prywatnych stron i zeznań świadków.\nW oparciu o powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy zważył , że pozwany nie kwestionował wynagrodzenia objętego fakturą nr (...) ani co do zasady ani co do wysokości. Z wierzytelnością tą potrącił w dniu 19 stycznia 2011r. swoją wierzytelność wynikającą z noty księgowej nr (...) z dnia 31 grudnia 2010r. w kwocie 256.357,08 zł. tytułem kary umownej za zwłokę w wykonaniu przez powoda przedmiotu umowy. Umowa o roboty budowlane zawarta przez strony w dniu 23 sierpnia 2010r. uprawniała pozwanego do domagania się od powoda kary umownej za zwłokę w zakończeniu wykonania robot budowlanych, w wysokości 0,3 % wynagrodzenia brutto ustalonego na kwotę 1.238.441,76 zł. za każdy dzień zwłoki - § (...) Zgodnie z § (...)umowy rozpoczęcie przez powoda robót miało nastąpić w terminie do 7 dni od podpisania, zaś zakończenie robót w terminie 2 miesięcy od podpisania umowy. Przepisy art. 647 k.c., art. 649 k.c., art. 22 pkt 3 ustawy z dnia 7.07 .1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 z późno zm.) obligują wykonawcę do wykonania robót budowlanych zgodnie z projektem. Na etapie postępowania przetargowego, które poprzedziło zawarcie umowy, powódka miała możliwość a wręcz obowiązek zapoznania się z dokumentacją projektową oraz pozostałą dostępną dokumentacją, która określała warunki przyszłych prac. A zatem ewentualne rozbieżności co do ilości ziemi do wywiezienia z placu budowy wynikające z dokumentacji projektowej i przedmiarów robót powód winien był wykryć już na etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. To w interesie wykonawcy leży bowiem sprawdzenie zgodności warunków wynikających z przedmiaru robót z rozwiązaniami przyjętymi w projekcie, albowiem to projekt definiuje zakres prac których realizacji podjął się wykonawca. Przepisy ustawy z dnia 29.01.2004r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 229 poz. 1655 z późno zm.) przewidują odpowiednią procedurę w takich przypadkach, tj. zwrócenie się wykonawcy do zamawiającego o wyjaśnienie treści SIWZ, zaś zamawiający jest obowiązany takich wyjaśnień udzielić - art. 38. Wykrycie zatem przez powoda niezgodności co do ilości ziemi pomiędzy przedmiarami a projektem dopiero w trakcie wykonywania robót budowlanych i wiążąca się z tym konieczność usunięcia i wywiezienia większej ilości ziemi niż wynikająca z projektu, nawet jeżeli miało to wpływ na opóźnienie się powoda wykonaniu przedmiotu umowy, nie może w ocenie Sądu zostać uznane za okoliczność za którą powódka nie ponosi odpowiedzialności. Dodatkowo z pisma pozwanego z 19 października 2010r. wynika, że powodowa spółka zobowiązała się ziemię zagospodarować we własnym zakresie, a zatem nie było konieczności jej wywiezienia. W ocenie Sądu Okręgowego uzasadnioną, a zatem niezawinioną przyczynę opóźnienia robót była przerwa w realizacji robót trwająca od 9 października 2010r. do 18 października 2010r. (10 dni). Inspektor nadzoru nakazał wprawdzie kontynuowanie robót , jednakże w dniu 12 października 2010r. po wykonaniu badań geotechnicznych, lokalne występowanie na terenie budowy uplastycznionych gruntów pylasto - gliniastych o parametrach nie spełniających założeń projektowych potwierdził geolog P. F.. Geolog zalecił wymianę tego gruntu na inny pozwalający na uzyskanie wymaganych projektem wskaźników zagęszczenia podłoża. Niezależnie od wpisu do dziennika budowy i decyzji kierownika budowy o wstrzymaniu z dniem 9 października 2010r. prac do czasu decyzji inwestora, powódka w piśmie z 14 października 2010r. zażądała od pozwanego podjęcia do 21 października 2010r. decyzji co do tego czy prace mają być kontynuowane zgodnie z projektem czy też zostaną mu zlecone prace dodatkowe na wykonanie wymiany gruntu zgodnie z zaleceniami geologa. Z treści notatki z dnia 18 października 2010r. spisanej z udziałem stron, projektanta M. B., geologa P. F., inspektora nadzoru i kierownika budowy, zeznań tych osób oraz pisma (...) S.A. z dnia 21 października 2010r. wynika, że pozwany podjął decyzję o zaniechaniu wymiany podłoża co sugerował geolog, zasypaniu dokonanych przez wykonawcę odkrywek piaskiem i zagęszczeniu podłoża zgodnie ze specyfikacją techniczną. A zatem polecił wykonanie podłoża bez zmian i odstępstw od dokumentacji projektowej. Z wpisu do dziennika budowy dokonanego przez kierownika budowy oraz zeznań świadków uczestników procesu inwestycyjnego wynika, że roboty budowlane zostały wznowione w dniu 22 października 2010r. , dokonane odkrywki zostały zasypane piaskiem i rozpoczęto profilowanie pierwszej warstwy nasypu. W ocenie Sądu, sytuacja w której w trakcie prowadzenia robót powód stwierdził wystąpienie warunków nie pozwalających jego zdaniem na prawidłowe, zgodnie z dokumentacją projektową wykonanie podłoża pod boiska, uprawniała go wstrzymania robót do czasu rozwiązania problemu i podjęcie stosownej decyzji przez pozwanego. Tym bardziej w sytuacji stwierdzenia przez geologa który był autorem dokumentacji geotechnicznej, lokalnego występowania gruntów o parametrach nie spełniających założeń projektowych co do wskaźników zagęszczenia podłoża. Geolog zalecił przy tym wymianę tych gruntów. Dla terminu w którym wykonawca podjął się zakończenia robót nie miał natomiast znaczenia ciążący na inwestorze, wynikający z art. 41 ust. 4 Prawa budowlanego obowiązek zawiadomienia właściwego organ o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych na które jest wymagane pozwolenie na budowę, co najmniej 7 dni przed ich rozpoczęciem, jak i konieczność dołączenia do tego zawiadomienia oświadczenia kierownika budowy (robót) o przyjęciu obowiązku kierowania budową (robotami budowlanymi). W ocenie Sądu w sytuacji w której pozwany przekazał powodowi teren budowy w dniu 30 sierpnia 2010r. z tym dniem najwcześniej (...) S.A. mógł przystąpić do prac budowlanych a pozwany rozpoczął pracę miesiąc później . Sąd Okręgowy jednak przyjął, że okres od 23 października 2010r. do 30 października 2010r. (8 dni) stanowi niezawinione opóźnienie wiążąc ten okres (co wynika z innej części uzasadnienia) z opóźnieniem dotyczącym możliwości podjęcia praz w okresie 23 sierpnia 2010r. - 30 sierpnia 2010r. Natomiast Sąd nie uznał za niezawinione przyczyny opóźnienia okresu przerwy wynikającej z niesprzyjających warunków atmosferycznych (opady śniegu trwające od dnia 30 listopada 2010r. ), gdyż prace mogły być wykonane jeszcze przed tymi opadami. Takiej przyczyny nie stanowiły też brak przyłącza elektrycznego i wodociągowego . Prace elektryczne mogły być wykonywane bez przeszkód a instalacje wodociągową wykonano mimo , że możliwości przyłączenia nie było i pozwany odstąpił od wykonania przyłącza o co pomniejszono wynagrodzenie za zgodą stron. Nie wykazano by błąd w dokumentacji co do lokalizacji sieci wodociągowej sieci wodociągowej stanowił przeszkodę do innych prac . Sąd przyjął więc , że naliczenie kary za 18 na 69 dni opóźnienia było nieprawidłowe a zatem wierzytelność z tytułu kary za 51 dni wyniosła 189481,32zł i taka kwota mogła być potrącona z kwotą 204910,98zł. Sąd nie znalazł podstaw do miarkowania kary , gdyż (...) S.A. zakończył prace dopiero w maju 2011r. Znaczny okres opóźnienia i naliczenie kary stanowiącej 15,3 % do wynagrodzenia nie stanowi zdaniem Sądu Okręgowego nadużycia prawa a kara nie jest w tym przypadku rażąco wygórowana. Sąd przyjął także , że (...) S.A. nie miał podstawy do odstąpienia od umowy i naliczenia kary umownej albowiem wysokość gwarancji nie może być dowolna lecz ma odpowiadać roszczeniu przysługującemu wykonawcy z tytułu wynagrodzenia . (...) S.A. żądał gwarancji w sytuacji, gdy pozwany uregulował należność w kwocie 928710,45 i jeszcze dokonał zapłaty w drodze potrącenia oraz zabezpieczył płatność na kwotę 104820,33zł w Banku (...) w S.. Działanie powoda było więc sprzeczne z art. 649 ( 3) §1k.c. Co do prac dodatkowych sąd stwierdził , że żądanie w tym zakresie nie miało oparcia w umowie. (...) S.A. zobowiązał się zresztą do zagospodarowania dodatkowej ilości ziemi we własnym zakresie . Biorąc jednak pod uwagę , że zaakceptowano powiększenie boiska dużego o 23m ( 2) i małego o 24,89m ( 2) to żądnie odpowiednio kwot 12590,66zł brutto i 2389,43zł brutto znajduje uzasadnienie w treści art. 405 k.c., gdyż w tej części pozwany jest bezpodstawnie wzbogacony. Łączne zatem powództwo jest zasadne co do kwoty 122151,60zł (tj 15429,66zł z faktury nr (...) i 106721,94zł z faktury (...)). Dalej idące powództwo Sąd uznał za bezzasadne. Podstawę orzeczenia o kosztach stanowił art. lOOk.p.c. w zw. z art. 108§ 1 k.p.c. przy uwzględnieniu , że (...) S.A. wygrał w 31%.\nOd tego orzeczenia apelację wniósł syndyk masy upadłości (...) S.A. w S. w upadłości likwidacyjnej, żądając zmiany wyroku w pkt. II tj w zakresie w jakim oddalono powództwo co do kwoty 210749,58zł z ustawowymi odsetkami zarzucając :\nnaruszenie art. 233§1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego polegająca na przyjęciu , że pozwanemu przysługuje tytułem kary umownej kwota 189481,32zł , podczas gdy opóźnienie powoda było spowodowane okolicznościami od niego niezależnymi a praca nie mogła być wykonana w terminie z przyczyn obciążających pozwanego. Niemożliwe bowiem było wykonanie przyłącza wodociągowego i dalej zakończenia budowy. Problemy z umiejscowieniem sieci wodociągowej wynikały z błędów dokumentacji pozwanego miały bezpośredni wpływ na zakończenie robót . Syndyk zarzucił także naruszenie art. 328 k.p.c. poprzez braki w uzasadnieniu rozstrzygnięcia uniemożliwiających kontrolę orzeczenia wobec braku odniesienia się do szkody po stronie pozwanej jako przesłanki miarkowania kary umownej. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 405 k.c. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pomimo wykonania przez (...) S.A. prac w zakresie większym niż to wynikało z pomiaru robót tj wywiezienia dodatkowo 300m 3 ziemi, Sąd nie przyjął wzbogacenia pozwanego o wartość tych prac kosztem strony powodowej. Syndyk zarzucił też naruszenie art. 484§2 k.c. poprzez pominięcie przy ocenie wysokości kary umownej faktu braku szkody po stronie pozwanej mimo podniesienia zarzutu miarkowania. Syndyk wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwoty 210749,58 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 189481,32zł od dnia 14 stycznia 2011 do dnia zapłaty i od kwoty 21268,26zł od dnia 22 czerwca 2011r. do dnia zapłaty .\nApelację złożyła także strona pozwana zaskarżając wyrok co do kwoty 120249,99zł tj w zakresie w jakim zasądzono kwotę 15429,99zł z ustawowymi odsetkami oraz kwotę 104820,33zł z ustawowymi odsetkami oraz w części obejmującej zasądzone koszty w kwocie 3709,78zł , wnosząc o oddalenie w powództwa w zaskarżonej części . Skarżący pozwany zarzucił naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez dowolne sprzeczne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym uznanie , że okres od 23 października do 30 października 2010r. nie stanowił zwłoki podczas , gdy strona powodowa nie dysponowała potencjałem umożliwiającym przystąpienie do robót i faktycznie przystąpił do nich 28 września 2010r. Także sprzeczne z materiałem dowodowym był przyjęcie , że rzekome wystąpienie uplastycznionych gruntów usprawiedliwia zwłokę w okresie od 9 października 2010r. do 18 października 2010r. , w sytuacji gdy dokumentacja techniczna przewidywała lokalne występowanie namułów gliniastych i pyłów lessowych a więc gruntów , które nie mogą stanowić podłoża budowlanego a ponadto w sytuacji , gdy powód opuścił teren budowy i wstrzymał się z ich rozpoczęciem po dniu 18 października celem wymuszenia na pozwanym zmiany założeń projektowych co do technologii wykonania podbudowy . Zdaniem pozwanego było to celowe działania (...) S.A. celem usprawiedliwienia zwłoki mimo, że istniało już znaczne opóźnienie w realizacji umowy , strona powodowa nie dysponowała odpowiednim potencjałem wykonawczym i chciała przerzucić na pozwanego konsekwencje zwłoki w sytuacji gdy pozwany wyraźnie oświadczył, że żąda wykonania prac zgodnie z projektem na własną odpowiedzialność. Strona powodowa pozostawała w zwłoce przez cały okres realizacji umowy do dnia 6 maja 201 lr. w tym także w okresie od 18 grudnia 2010r. do 15 stycznia 2011r. Powód przystąpił do robót z miesięcznym opóźnieniem i prace były już wykonywane w niekorzystnych warunkach atmosferycznych z tej przyczyny . Do wykonania robót elektrycznych powód przystąpił w dniu 27 listopada 2010r. i kontynuował je od stycznia do kwietnia 2011r. a zgłosił ich zakończenie 6 maja 2011r. Nadto pozwany wniósł o dopuszczenie dowodu w postaci oświadczenia złożonego o potrąceniu wierzytelności o zapłatę wynagrodzenia za dalszy okres zwłoki tj za okres od dnia 18 grudnia 2010r. do dnia 15 stycznia 2011r. Pozwany wskazał, że w dniu 28 września 2011r. ogłoszono upadłość i zakreślono 3 miesięczny termin do zgłaszania wierzytelności . Pozwany do czasu zakończenia postępowania kwestionował wierzytelność z faktury nr (...). Sąd okręgowy uwzględnił tę wierzytelność , którą pozwany uważał za potrąconą. Termin zgłoszenia wierzytelności upływał w dniu 11 stycznia 2013r. , w tym też dniu pozwany utracił możliwość skutecznego złożenia oświadczenia o potrąceniu wierzytelności wchodzących w skład masy upadłości . W tej sytuacji pozwany zdecydował, że złoży oświadczenie o potrąceniu wierzytelności za dalszy okres zwłoki tj za okres od dnia 18 grudnia 2010r. do dnia 15 stycznia 2011r. Oświadczenie z dnia 10 stycznia 2013r. dotyczy potrącenia wierzytelności pozwanego w kwocie 107744,28zł przedstawionej do potrącenia z wierzytelnością w kwocie 104820,33 zł z faktury (...) ( bez robót dodatkowych) . Obie strony wniosły o oddalenie apelacji przeciwnika i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.\nRozpoznając apelację Sąd Apelacyjny uznał za własne ustalenia Sądu Okręgowego, z tą tylko zmianą , że nie przyjął, by opóźnienie datowane przez Sąd pierwszej instancji na okres pomiędzy 23 sierpnia 2010r. - 30 sierpnia 2010r stanowiły okoliczności niezawinione nie było więc podstawy do przyjęcia , że przesunięcie terminu oddania obiektu z tej przyczyny było usprawiedliwione , stąd okres ośmiu dni od planowanego terminu oddania tj 23 października do 30 października 2010r. nie zwalnia strony powodowej od odpowiedzialności z tytułu kary umownej. Sam fakt wykonania zobowiązania po terminie przerzuca na stronę powodową ciężar wykazania , że opóźnienie to nastąpiło z przyczyn , za które nie ponosi ona odpowiedzialności a w odniesieniu do tego okresu to nie zostało w sprawie wykazane. Pozostałe ustalenia są prawidłowe i wynikają z logicznej oceny przeprowadzonych dowodów. Nadto Sąd Apelacyjny ustalił na podstawie dołączonych do apelacji syndyka pism z dnia 7 stycznia 2013r. i z dnia 10 stycznia 2013r, że pozwany złożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności o zapłatę wynagrodzenia za dalszy okres zwłoki tj za okres od dnia 18 grudnia 2010r. do dnia 15 stycznia 2011r. z wierzytelnością strony powodowej w kwocie 104820,33 zł z faktury (...) (bez robót dodatkowych).\nNie jest zasadne stanowisko strony powodowej powołujące się wadliwość dokumentacji strony pozwanej oraz na warunki gruntowe i atmosferyczne. Główną przyczynę niewykonania robót w terminie było opóźnienie w przystąpieniu do robót a następnie dalsze przestoje wynikały z braku odpowiedniego zaplecza wykonawczego co jednoznacznie wynika z wpisów do dziennika budowy i zeznań pracowników szkoły oraz inspektora nadzoru. Nie obciąża pozwanego niezgłoszenie zamierzonego terminu rozpoczęcia robót organowi nadzoru budowlanego skoro warunkiem zgłoszenia było oświadczenie kierownika budowy o przyjęciu obowiązku kierowania budową (art. 41 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane tekst jedn. Dz.U. 2010r. nr 243 poz. 1623 ze zm. ) . Zgłoszenie takie zaś nastąpiło niezwłocznie po podjęciu się tego obowiązku przez J. P. . Samo przekazanie terenu robót nie mogło mieć wpływu na rozpoczęcie budowy skoro przekazanie miało nastąpić w terminie 14 dni od podpisania umowy ((...)) zaś rozpoczęcie budowy w terminie 7 dni od podpisania umowy (...)). Dodatkowo prace w rzeczywistości rozpoczęto miesiąc później mimo, że teren został przekazany jeszcze przed terminem wynikającym z umowy. Stronę pozwaną niewątpliwie obciąża wadliwość map lokalizujących sieć wodociągową. Wadliwość ta nie miała jednak wpływu na wykonywanie prac elektrycznych skoro wykonywano je zgodnie z projektem na przełomie 2010r/2011r. mimo, że sieci nie zlokalizowano. Także samą instalację wodociągową wykonano zgodnie z projektem przed lokalizacją sieci. Skoro pozwany nie zmienił projektu (...) S.A. winien był wykonywać schemat instalacji wskazany w projekcie i przedstawić do odbioru. Wadliwość uniemożliwiająca lokalizację miejsca przyłączenia sieci mogła mieć wpływ na wykonanie samego przyłącza a takie przyłącze ostatecznie nie zostało wykonane zgodnie z porozumieniem stron. Brak sieci w miejscu wskazanym przez Zakład (...) ujawnił się po upływie terminu oddania obiektu ( w grudniu 2010r.), co zresztą nie stanowiło przeszkody do prowadzenia prac jeszcze w 2011r. Postępowanie nie wykazało także związku pomiędzy przedłużeniem terminu oddania obiektu a koniecznością wywozu dodatkowej ziemi . Nawet bowiem z zeznań świadka P. wynika , że prace trwały dłużej jednakże z powodu braku decyzji co robić z ziemią a przedłużenia nie wiązano z samym wywozem. Z dowodów nie wynika by dodatkowy wywóz kolidował z innymi pracami, które miały być wykonane zgodnie z projektem a ponadto sam pozwany zobowiązał się tę ziemię zagospodarować. Nie usprawiedliwia także strony powodowej wystąpienie trudnych warunków pogodowych bo w przypadku terminowego wykonania robót nie nastąpiłoby przesunięcie ich na okres zimowy. Zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął natomiast , że (...) S.A. nie obciąża opóźnienie wynikające ze stwierdzenia istnienia uplastycznionych gruntów pylasto-gliniastych. Niezależnie bowiem od tego kogo obciąża finansowe ryzyko ujawnienia tego faktu, to stwierdzenie istnienia warunków wpływających na możliwość zmiany sposobu wykonania względem projektu powodowała konieczność wstrzymania prac i zawiadomienia inwestora by ten podjął decyzję czy kontynuować prace zgodnie z projektem czy też zmienić technologię (art. 651 k.c.). Należy zwrócić uwagę, że w tym przypadku wymianę ziemi sugerował także geolog F.. Niezależnie więc od tego czy prace wykonywane byłyby terminowo to taka przerwa i tak musiałaby nastąpić i nie obciąża wykonawcy powoda . Wskazany przez Sąd okres 10 dni niezawinionego opóźnienia mógł wystąpić przy terminowym wykonaniu zobowiązania wcześniej , jednak obowiązkiem strony pozwanej wynikającym z zasady współdziałania wierzyciela przy wykonywaniu zobowiązania przez dłużnika było oświadczenie się co do ewentualnej wymiany podłoża. Skoro pozwana wykonała ten obowiązek po 10 dniach ( tj 18 października 2010r kiedy podjęto na spotkaniu decyzję o kontynuowania prac) , to 10 dniowy przestój z tej przyczyny nie może obciążać powoda i za ten okres wadliwie naliczano karę umowną. Nie jest jasne dlaczego Sąd uznawał za usprawiedliwiony dodatkowy okres opóźnienia 8 dni pomiędzy 23 sierpnia 2010r. - 30 sierpnia 2010r. skoro przyjmował , że rozpoczęcie prac miało nastąpić w dniu 30 sierpnia 2010r. co jest zgodne z umową ( 7 dni od podpisania) a umowa korzystniejsza dla zamawiającego jest w tym zakresie wiążąca względem specyfikacji. Termin zakończenia robót nie mógł zostać przedłużony z tej przyczyny , stąd okres 8 dni od daty planowanego odbioru 23 października 2010r. do 30 października 2010r. wskazany przez Sąd pierwszej instancji nie może być uznany za usprawiedliwiony. W tej części (dotyczącej 8 dni opóźnienia ) apelacja pozwanego jest zasadna. Dla oceny czy opóźnienie miało zawiniony charakter nie jest potrzebna opinia biegłego skoro dla poczynienia ustaleń nie jest potrzeba wiedza specjalistyczna i wystarczające jest odwołanie się do przeprowadzonych dowodów i domniemań faktycznych. Powyższe oznacza , że opóźnienie nie stanowiące zwłoki to tylko 10 a nie 18 dni jak przyjął Sąd Okręgowy. Jeżeli więc prace miały zostać zakończone w terminie do 23 października 2010r. to uwzględniając , że na 69 dni stanowiących podstawę naliczenia pierwszej kary umownej 10 dni nie stanowiło zwłoki , wyliczenie musiało ulec stosunkowemu obniżeniu . Za okres opóźnienia wskazany w pierwszym oświadczeniu o potrąceniu tj od 24 października 2010r. do 31 grudnia 2010r. prawidłowe wyliczenie daje kwotę 219203,88zł co stanowi jednak aż 17,7% wartości wynagrodzenia brutto. Powód wprawdzie nie nadużywa prawa dochodząc kary za każdy dzień opóźnienia w wysokości , którą sam powód przyjął w umowie , jednakże wysokość tej kary może być miarkowana na podstawie art. 484§2k.c. Kara umowna wykraczająca ponad 15% wartości przedmiotu zamówienia jest w tym przypadku rażąco wygórowana. Naliczenie kary umownej za dalszy okres jeszcze pogłębia te ocenę i powoduje , że naliczenie tej kary w pełnym rozmiarze tj do 15 stycznia 2011r. stanowi rażące pokrzywdzenie (...) S.A. (...) miarkowaniu Sąd Apelacyjny uwzględnia z jednej strony , że w przypadku odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy pozwanemu należałaby się 5% wartości zamówienia, z drugiej jednak także fakt , że taka możliwość mogła nastąpić dopiero po dłuższym ciągłym (30 dni) okresie przestoju . Faktu poniesienia czy też nieponiesienia szkody nie dowodzono w sprawie , stąd uzasadnienie Sądu Okręgowego nie mogło zawierać ustaleń w tym przedmiocie. Wysokość szkody nie jest jednak jedynym elementem stanowiącym podstawę miarkowania kary. W tym zaś przypadku zobowiązanie w zasadzie zostało wykonane skoro pozwany nie domaga wykonania się przyłącza wodociągowego. Trzeba uwzględnić jednak także cel zastrzeżenia kary umownej. Była to kara za opóźnienie w wykonaniu robót a więc kara za niemożliwość korzystania z obiektu. Był to obiekt sportowy szkolny a więc możliwość wykorzystania jeszcze w okresie późno jesiennym była wprawdzie istotna dla zamawiającego jednakże brak lokalizacji sieci wodociągowej ostatecznie nie mógł stanowić podstawy do pełnego wykorzystania obiektu. Doświadczenie życiowe wskazuje, jednak że wykorzystanie boiska sportowego jest możliwe nawet w braku podłączenia do sieci wodociągowej. Przy terminowym wykonaniu obiektu pozwany mógł podjąć starania o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie boisk bez całego zaplecza co ponadto nie wyklucza możliwości częściowego okazjonalnego wykorzystania obiektu jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 października 2012r. sygn. akt II SA/Kr 1166/12 nr LEX 1235494). Okres opóźnienia był znaczny co należy wziąć pod uwagę przy miarkowaniu (por. wyrok SN z dnia 6 maja 2004r. sygn. akt II CK 261/03). Biorąc więc wszystkie okoliczności pod uwagę Sąd zmiarkował karę do 15 % wartości przedmiotu zamówienia tj do kwoty 185766,26zł , co wobec potrącenia oznacza, że należność z faktury VAT (...) została umorzona do kwoty 19144,72zł (204910,98 zł- 185766,26zł). Brak było jakiejkolwiek podstawy do odstąpienia od umowy przez powoda z przyczyny wskazanej w oświadczeniu z dnia 9 maja 201 lr. k-77 , skoro nie istniała niezapłacona wymagalna wierzytelność w rozmiarze żądanej gwarancji a na jeszcze nie wykonane prace udzielono wystarczającej gwarancji przedkładając oświadczenie Banku (...) w S.. Nie było więc podstawy do zastosowania art. 649 ( 4)§1 i2 k.c. i wywód w tej części Sądu Okręgowego Sąd drugiej instancji podziela.\nAutomatycznie więc nie było także podstawy do naliczenia kary umownej przez powoda. Wobec dokonanego miarkowania kwotę 15429,66zł należało zastąpić kwotą 19144,72zł wynikającą z częściowego umorzenia należności określonej w fakturze (...) . Sąd Apelacyjny podziela natomiast przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyliczenie dotyczące rozliczenia faktury nr (...) tj określenie należności na kwotę 106721,94zł z pominięciem kosztów wywozu ziemi. Odwołać się przy tym należy do postanowienia zawartego w(...) umowy k-28, zgodnie z którym wynagrodzenie ryczałtowe obejmuje wszystkie koszty związane z realizacją robót objętych dokumentacją projektową oraz specyfikacją techniczną wykonania robót w tym ryzyko wykonawcy z tytułu oszacowania wszelkich czynników związanych z realizacja umowy a także oddziaływania innych czynników mających lub mogących wpłynąć na koszty. Niedoszacowanie , pominięcie oraz brak rozpoznania zakresu przedmiotu umowy nie może być podstawą do żądania zmiany wynagrodzenia ryczałtowego. Strona powodowa nie wykorzystała możliwości wyjaśnienia czy rozwiązania problemów zgodnie z Przepisami ustawy z dnia 29.01.2004r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 229 poz. 1655 z późno zm.). Skoro ostatecznie ujawnienie uplastycznionych gruntów nie wpłynęło na zmianę przedmiotu umowy, w tym na sposób wykonywania boisk to ryzyko związane z koniecznością wywozu dodatkowej ziemi obciąża powoda. Nie można przy tym pominąć , że konieczność wywozu ziemi wynikała z podjętej przez stronę powodową decyzji o zagospodarowaniu ziemi we własnym zakresie bo z zeznań świadków wynikało , że nadmiar ziemi mógł być wykorzystany poprzez rozsypanie poza teren boisk. Skoro umowa wyraźnie regulowała kwestie ryzyka wynikającego z nadmiarowości to przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu nie mogą mieć zastosowania. Inaczej się rzecz przedstawia w odniesieniu do robót nie objętych dokumentacją projektową. Skoro doszło do wykonania prac dodatkowych skutkiem których powód posiada boiska większe i nie uznaje tego odstępstwa od projektu za wadę lecz akceptuje takie powiększenie to można przyjąć , że otrzymał przysporzenie kosztem prac powoda i zużytych dodatkowych materiałów za co należy się na podstawie art. 405 k.c. dodatkowe wynagrodzenie w kwocie wyliczonej przez Sąd pierwszej instancji. Pozwany bowiem uzyskał dodatkowe świadczenie , na którym ostatecznie skorzystał. Sąd Apelacyjny nie uznaje skuteczności potrącenia kary umownej wynikającego z oświadczenia powołanego w apelacji . Naliczenie kolejnej kary oznacza , że kara za okres od 23 października 2010r. do dnia 15 stycznia 2011r. po odliczeniu 10 dni niezawinionego opóźnienia miałaby wynosić 274933,68 zł ( 74dni x 3715,32zł). Stanowiłaby więc ona ponad 20% wartości przedmiotu umowy . Zdaniem Sądu Apelacyjnego kara umowna w zakresie wykraczającym ponad 15% wartości przedmiotu umowy jest rażąco wygórowana nawet przy uwzględnieniu podnoszonej wadliwości prac . Rozmiar kosztów poprawienia robót w sposób zastępczy jak też wysokość szkody związanej z wadami nie były wykazywane a ponadto naliczenie kar z tego tytułu było odrębnie przewidziane i stanowiło przedmiot zgłoszenia w postępowaniu upadłościowym a nie potrącenia z należnościami dochodzonymi w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny zmienił w nieznacznej części zaskarżony wyrok na podstawie art. 386§1 k.p.c., zasądzając od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 125866,66 zł, na którą składają się kwoty 19144,72zł i 106721,94zł, od których naliczono odsetki. Powyższe wymagało także modyfikacji orzeczenia o kosztach procesu za pierwszą instancję przy uwzględnieniu, że strona powodowa wygrała proces w 31,9% . W miejsce więc kwoty 3709, 78zł należało zasądzić kwotę 4027,01 zł. Obie apelacje w pozostałej części oddalono na podstawie art. 385k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100k.p.c., uznając podstawy do wzajemnego zniesienia tych kosztów.


Zlewozmywaki z baterią | sklep internetowy Eplytki\nMagazyn nr 32 (4)\nZlewozmywaki z baterią, komplety\nZlewozmywaki są elementem wyposażenia każdej kuchni. Są one niezbędne, aby zachowała ona swoją funkcjonalność. Podczas wyboru zlewozmywaka należy zwrócić uwagę przede wszystkim na jego praktyczność oraz łatwość w utrzymaniu. Jest to bowiem jeden z najczęściej używanych elementów wyposażenia kuchni, który jest narażony na częste zabrudzenia, zachlapania oraz innego typu uszkodzenia. Warto zainwestować w dobrej jakości zlewozmywak, który będzie charakteryzował się wytrzymałym materiałem, z którego został wykonany oraz odpornością na plamy. Takie zlewozmywaki z pewnością będą niezwykle praktyczne oraz łatwe w użytkowaniu. Ważnym aspektem jest jednak nie tylko funkcjonalność, lecz także doskonały wygląd.\nZlewozmywak powinien wpasowywać się swoim wyglądem w resztę wystroju kuchni oraz stanowić jej integralną całość. Czasem klienci mają problem z wybraniem odpowiedniej baterii, która dopasuje się wyglądem do zlewozmywaka. Jest to szczególnie istotne podczas wyboru zlewozmywaków, które mają charakterystyczny wzór lub kolor. W takim wypadku doskonałym pomysłem będzie zdecydowanie się na zlewozmywaki z baterią, komplety. Pomogą one utrzymać spójność kolorystyki i wzorów w danym wnętrzu. W naszym sklepie internetowym znajdziesz zlewozmywaki z baterią, komplety w różnych ciekawych kolorach, które świetnie sprawdzą się w nowoczesnych i stylowych kuchniach. Oferujemy między innymi zlewozmywaki z baterią w kolorze piaskowym, grafitowym, szarym, czy chromowanym, dzięki czemu dobierzesz idealny zlewozmywak do swojej kuchni.\nW naszym sklepie internetowym eplytki.pl oferujemy najwyższej jakości zlewozmywaki znanych marek, które będą zdobiły Twoją kuchni, przy okazji zachowując swoją praktyczność i wygodę użytkowania. Sprawdzą się one wszystkim osobom, które zwracają uwagę na detale, takie jak idealne dopasowanie koloru baterii do koloru zlewozmywaka. Jeśli poszukujesz produktów, takich jak zlewozmywaki z baterią, komplety, skorzystaj z naszej oferty. Zakupy u nas to gwarancja satysfakcji z otrzymanego produktu oraz konkurencyjne ceny. Nasza obsługa klienta chętnie odpowie na wszystkie pytania oraz rozwieje wątpliwości, dlatego zapraszamy do zakupów na naszej stronie.


Shure BLX14E/P311 × 1,299.00zł\nZobacz koszyk “Shure BLX14E/P31” został dodany do koszyka.\nSystemy Bezprzewodowe Shure BLX14E/P31 1,299.00zł\nShure BLX14E/P31 Shure BLX14E/P31 to bardzo dobry, stabilnie działający system bezprzewodowy z mikrofonem nagłownym. Idealny do konferansjerki, dla instruktorów, przewodników, do aerobiku i śpiewu pół-profesjonalnego. Legendarna jakość i solidność firmy Shure w bardzo atrakcyjnej cenie. Podstawowe właściwości zestawów Shure BLX14E/P31: Praca w paśmie UHF 8 zakresów częstotliwości dla różnych krajów W każdym zakresie częstotliwości możliwość […]


Jakie szanse dla stomatologa w Kanadzie? - Emigracja do Kanady\nJakie szanse dla stomatologa w Kanadzie?\n8 lata 4 miesiąc temu\t#70 przez Rafal\nInteresuje mnie temat emigracji do Kanady jako stomatolog - podobno to .... "droga bardzo kamienista".\nChoć słyszałem o następujących zmianach od stycznia 2013.\nJaka procedura, jakie szanse, jakie zarobki...\nCzekam na spotkanie w marcu (już zgłosiłem chęć uczestnictwa).\n8 lata 4 miesiąc temu\t- 8 lata 4 miesiąc temu\t#136 przez Rafal\nBrak odpowiedzi na moje pytanko?\n8 lata 4 miesiąc temu\t#169 przez Wojtek\nOdwiedzaj to forum regularnie. Z pewnością niebawem uzyskasz odpowiedź. Ono powstało niedawno a w tej chwili zachęcamy do udziału w nim specjalistów z Kanady. Pracujemy też, aby to forum zostało uznane przez Kongres Polonii Kanadyjskiej jako oficjalne forum w temacie emigracji do Kanady. Jesteśmy blisko\n7 lata 5 miesiąc temu\t#27141 przez kuleke\npozwolę sobie podpiąć się do tematu jednocześnie odświeżając go. Obecnie skończyłem studia stomatologiczne w Polsce w Warszawie, odbywam roczny staż podyplomowy (od 1.10.2013). Planuję w ciągu roku - dwóch wyjechać do Kanady na stałe. Ponawiam pytanie autora wątku.\nCzy już coś ktoś wie w tym temacie?\n7 lata 5 miesiąc temu\t#27142 przez leon\nnajpierw dwa lata nauki , potem egzamin , potem licencja i voila , zakladasz gabinet i czekasz na pacjentow , konkurencja duza :\n7 lata 5 miesiąc temu\t#27143 przez leon\nerrata : odpowiedz weszla w cytat ale chyba jest czytelna .\n7 lata 5 miesiąc temu\t#27144 przez neti\nkrok po kroku jak to wyglada w Manitobie:\n7 lata 5 miesiąc temu\t#27166 przez kuleke\nBardzo dziękuję za zainteresowanie i tak szybką odpowiedź.\nPozwolę sobie jeszcze na kolejne pytania,\n1. Gdzie ta nauka i ile płatna?\n2. Co to za egzamin i ile płatny?\n3. Jak wygląda wyrabianie licencji?\n4. Pytanie podsumowujące - czy warto?\nz góry dziękuję za odpowiedzi. mam nadzieję, że nie nadużywam uprzejmości\n7 lata 4 miesiąc temu\t#27194 przez leon\nZwyczajnie w tej dziedzinie jestem zielony , musisz sam rozgryzc strony poszczegolnych instytucji , federalnych , prowincyjnych i uczelni np . Ontario ( inne linki sa na stronie ktora podalem w pierwszym komentarzu ) :\ni zamieszczone tam linki do szkol z programem dla dentystow z zagranicy np :\ngdzie jest napisane ze jednym z wymogow uczestniczenia w tym programie jest posiadanie obywatelstwa lub statusu stalego rezydenta czyli najpierw musisz imigrowac do Kanady .\nlink do instutucji federalnej ( odpowiedzialnej za egzaminowanie , chyba ) :\nlink do instytucji w Ontario ( kazda prowincja ma swoje ) odpowiedzialna za licencje :\nThe following user(s) said Thank You: kuleke\nCzas generowania strony: 0.658 s.


Co mogę zrobić z sprawie pożyczki pieniędzy znajomemu\nKatarzyna Siwiec • Opublikowane: 2017-01-30\nW roku 2013 pożyczyłam pieniądze znajomemu, miał je oddać do końca roku (sam to zaznaczył na piśmie). Nie oddał mi jednak tych pieniędzy. Upomniałam się o nie, niestety on śmieje się ze mnie, że za późno i sprawa przedawniona, dodatkowo szantażuje mnie posiadaniem moich intymnych zdjęć. Proszę o poradę, czy i co mogę zrobić w powyższym temacie.\nJeśli chodzi o przedawnienie, to jeśli tylko nie prowadziła Pani działalności gospodarczej i w ramach tej działalności nie pożyczyła Pani pieniędzy, to nie doszło do przedawnienia tej należności.\nWyjaśnię bowiem, że generalna reguła jest taka, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Wynika to wprost z treści art. 118 Kodeksu cywilnego.\nPożyczkę regulują przepisy art. 720 i następnych Kodeksu cywilnego. Wśród nich znajduje się tylko jeden przepis szczególny, który stanowi, że roszczenie biorącego pożyczkę o wydanie przedmiotu pożyczki przedawnia się z upływem sześciu miesięcy od chwili, gdy przedmiot miał być wydany. Jest to dokładnie art. 722. Przepis ten jednak mówi o przedawnieniu roszczeń o wydanie przedmiotu pożyczki a nie o jej zwrot. Stąd też wniosek, że zastosowanie do zwrotu pożyczki ma ogólny 10-letni termin przedawnienia wynikający z art. 118. Tylko wówczas, gdy pożyczka ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej, termin ten wynosi lat 3.\nJak zakładam, Pani pożyczyła pieniądze jako osoba fizyczna, co oznacza, że ma Pani 10-letni okres na dochodzenie roszczeń przed sądem. W tym celu musi Pani złożyć do sądu pozew o zapłatę kwoty pożyczki, powołując się na fakt jej udzielenia i bezskuteczny upływ terminu jej zwrotu.\nJeśli chodzi o szantażowanie Pani posiadaniem intymnych zdjęć, to proponowałabym albo się tym nie przejmować, albo po prostu złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do organów ścigania. Jako podstawę takiego zawiadomienia może Pani powołać się na art. 191 Kodeksu karnego, który to przepis poniżej w całości Pani zacytuję:\nZawiadomienie takie może Pani złożyć na piśmie lub w jednostce policji ustnie.\n➟ Jak porozumieć się z firmą windykacyjną?


Eric Lu i Szymon Nehring grają Chopina. Transmisja - Dwójka - polskieradio.pl\nOstatnia aktualizacja: 28.08.2016 18:26\nNa koncercie prosto z festiwalu "Chopin i jego Europa" obok dzieł polskiego kompozytora zabrzmi klarnetowa muzyka Mozarta.\nW Sali Koncertowej Filharmonii Narodowej wystąpi Eric Lu, młody amerykański pianista, który w wieku 17 lat zdobył IV nagrodę ubiegłorocznego Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie, stając się jednym z najmłodszych laureatów w historii tego konkursu.\nTowarzyszący mu Szymon Nehring jako jedyny Polak został finalistą tego samego konkursu, otrzymując wyróżnienie, nagrodę publiczności oraz szereg nagród dodatkowych, w tym za stworzenie wybitnej kreacji artystycznej oraz za zasługi dla muzyki polskiej.\nPodczas koncertu usłyszymy także Eric Hoeprich, który specjalizuje się w grze na klarnetach historycznych, wykonując muzykę od baroku do późnego romantyzmu, oraz założoną w 1981 r. przez Fransa Brüggena i przyjaciół Orkiestrę XVIII wieku. Poprowadzi ją Grzegorz Nowak, jeden z głównych dyrygentów Royal Philharmonic Orchestra w Londynie.\nW przerwie transmisji z Erikiem Lu i Erichem Hoeprichem porozmawia Monika Zając, zaś z Szymonem Nehringiem i Grzegorzem Nowakiem - Anna Skulska.\nNa "Letni Festiwal Muzyczny" w poniedziałek (29.08) w godz. 19.30-22.30 zapraszają Klaudia Baranowska i Ewa Szczecińska. Początek transmisji o godz. 20.00.\nZobacz więcej na temat: Chopin i jego Europa 2016 Fryderyk Chopin koncert MUZYKA TRANSMISJA Wolfgang Amadeusz Mozart\n17'31 Georgijs Osokins schwytany w pułapkę Chopina. (PR, 23.08.2016)\nBBC Proms. Muzyczna podróż wokół pączka z dziurką\nOstatnia aktualizacja: 26.08.2016 14:58\n– Torus to figura geometryczna o wspaniałym kształcie, który można opisać jako pewną całość z dziurą – mówiła Emily Howard o inspiracji swojej kompozycji, która miała premierę na festiwalu BBC Proms.\n- Torus właściwie podobny jest do donuta. On też ma dziurę w samym środku - zauważyła Emily Howard (zdj. ilustracyjne)Foto: pixabay/domena publiczna\n06'36 'Torus" Emily Howard na BBC Proms. Muzyczna podróż wokół pączka z dziurką (Letni Festiwal Muzyczny)\n– "Torus" trwa około 20 minut i stanowi ciągłą, nieprzerywaną niczym całość. Pomysł na jego kształt zaczerpnęłam ze świata matematyki – opowiadała kompozytorka, przywołując tytułową figurę, "dwuwymiarową powierzchnię obrotową" przypominającą donuta, czyli rodzaj pączka z dziurką. – Kiedy komponowałam ten koncert, wyobrażałam sobie podróż dookoła kształtu torusa. W pewnym sensie właśnie o niej jest ten utwór - to podróż dookoła znajomych brzmień, które orkiestra ciągle przekształca na wiele różnych i dziwnych sposobów – powiedziała.\nEmily Howard tłumaczyła, w jaki sposób spaceruje się wokół torusa (i w jego środku), co się wtedy słyszy i jak na muzyczny kształt jej utworu wpływa fakt, że inspirująca ją figura ma dwa różne promienie. Twórczyni, która studiowała zarówno matematykę, jak i muzykę opowiadała także m.in. o graficznych związkach zapisu z brzmieniem i o jeszcze jednej pozamuzycznej dziedzinie, z której czerpie w swej pracy kompozytorskiej.\nGość: Emily Howard (kompozytorka)\nZobacz więcej na temat: bbc proms KULTURA matematyka MUZYKA Milena Gąsienica\nNajlepsza rosyjska orkiestra spoza Rosji\nOstatnia aktualizacja: 26.08.2016 15:29\nTak w żartach nazywana jest Royal Liverpool Philharmonic Orchestra, której szefuje Wasilij Petrenko. Z dyrygentem rozmawialiśmy w przerwie koncertu na BBC Proms, podczas którego zabrzmiały dzieła Szostakowicza i Rachmaninowa.\nWasilij PetrenkoFoto: Brenda Dalle/wikimedia/CC BY-SA 3.0\n12'14 Wasilij Petrenko i najlepsza rosyjska orkiestra spoza Rosji ( Letni Festiwal Muzyczny/Dwójka)\n– Jesteśmy znani z wykonywania rosyjskiego repertuaru, nagraliśmy też wszystkie symfonie Szostakowicza i Rachmaninowa – mówił Wasilij Petrenko o swojej orkiestrze. – Myślę, że właśnie dlatego BBC chciała, żebyśmy wykonali akurat te kompozycje. Kiedy już zgodziłem się na dany program, odkryłem coś, co mnie szczególnie zaskoczyło: 3. Symfonia Rachmaninowa nie była wykonywana na BBC Proms przez bardzo długi czas... Mam więc nadzieję, że dzięki temu będzie ona w pewnym stopniu czymś świeżym – dodał dyrygent.\nArtysta opowiadał m.in. o programie koncertu promenadowego, a także o swojej miłości do Royal Liverpool Philharmonic Orchestra, o muzyce i kulturze rosyjskiej oraz o tym, jak postrzega swoją rolę jako dyrygenta nie tylko zespołu, któremu obecnie szefuje.\nGość: Wasilij Petrenko (dyrygent)\nZobacz więcej na temat: bbc proms Liverpool Milena Gąsienica MUZYKA Rosja Wielka Brytania


Jakie są motywy działania Rządu? Otóż – jak twierdzą projektodawcy – „troska o bezpieczeństwo i przestrzeganie zasad ruchu drogowego”. Cele te mają być osiągnięte m.in. poprzez wprowadzenie nowego rodzaju przepadku – a mianowicie przepadku pojazdu bądź jego równowartości.\nCo to oznacza w praktyce? Projekt nowelizacji zakłada możliwość przejęcia przez Skarb Państwa auta, należącego do kierowcy, skazanego za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu (słynny art. 178a Kodeksu Karnego). W przypadku, gdy dana osoba prowadziła pojazd, nie będący jej własnością, będzie musiała zapłacić sumę pieniężną, stanowiącą równowartość ceny rynkowej pojazdu. Projektowana zmiana budzi zastrzeżenia co do zgodności z Konstytucją – w szczególności, w odniesieniu do prawa własności.\nW jakich sytuacjach – według założeń projektu - do przepadku nie dojdzie? Między innymi, przepadek nie nastąpi, gdy zawartość alkoholu w organizmie sprawcy będzie niewysoka – tj. mniejsza niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu. Podobnie, jeśli pojazd stanowi własność pracodawcy i był wykorzystywany w celach służbowych ( ale tylko wtedy, gdy praca sprawcy polegała na prowadzeniu pojazdu), nie zostanie orzeczony przepadek, lecz nawiązka (obowiązek zapłacenia kwoty pieniężnej) na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5.000,-PLN.\nProjekt zakłada również zaostrzenie kary za nieumyślne spowodowanie śmierci. Obecnie, za ten czyn grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat,\na według projektu – od 6 do 8 lat. Takie zaostrzenie sankcji karnych będzie skutkować brakiem możliwości warunkowego umorzenia postępowania karnego, nawet w przypadku, gdy inne okoliczności na to pozwalają.\nProjekt nowelizacji aktualnie znajduje się w Sejmie.


Boisko przy Szkole Podstawowej w Nowej Wsi powinno być gotowe już w sierpniu - :\nBoisko przy Szkole Podstawowej w Nowej Wsi powinno być gotowe już w sierpniu\nInwestycję rozpoczętą pod koniec zeszłego roku przerwała zima, ale wykonawca niebawem ruszy z dalszymi pracami.\nJak zaznacza wójt Marta Słaby, na takie miejsce czekano w tej miejscowości od dawna.\n– Niebawem będzie koniec prac i wreszcie będziemy cieszyć się boiskiem, po tylu latach, gdy mieszkańcy na nie czekali. To będzie boisko wielofunkcyjne z trybunami, oświetleniem i ogrodzeniem. Będzie to z pewnością jedyne obecnie takie boisko na terenie gminy. Będziemy się też starać także o kolejne – zaznacza wójt.\nGmina przymierza się też do podobnych inwestycji. Jak wyjaśnia wójt miejsce pod budowę znaleźć może się m.in. w Czaczowie, Maciejowej, Roztoce czy miejscowości Łosie.\nSamorząd musi jednak zdobyć pieniądze na takie inwestycje ze środków zewnętrznych.\nMaria Mółka, wizualizacja: labowa.pl


W pułapce żydowskiej hagady - RadioMaryja.pl\nJesteś tutaj: Strona główna / Informacje / Polska / W pułapce żydowskiej hagady\n20 lutego 2018 18:13 /w Informacje, Polska\n– Właśnie z takim myśleniem mamy do czynienia w Biblii, a zostało jeszcze bardziej wyostrzone w pobiblijnej historii żydowskiej. Dochodzi ono również do głosu w żydowskim spojrzeniu na historię obecności Żydów w Polsce. To myślenie przypomina hagadę, opowieść pełną emocji i uczuć, które są ważniejsze niż to, co się naprawdę wydarzyło, a więc niż docieranie do prawdy. Tym bardziej że w świetle żydowskiej aksjologii celem nie jest docieranie do prawdy obiektywnej, ponieważ każdy ma swoją prawdę. Istnieje więc prawda Żydów o własnej historii i istnieje prawda nie-Żydów. Sądzę, że żydowskiej filozofii poznania i naszej, wyrosłej na gruncie greckim, nie da się ze sobą uzgodnić ani pogodzić. Na pytania, na które nasze odpowiedzi wydają się oczywiste, Żydzi odpowiadają zupełnie inaczej. My pytamy, co jest dobre, oraz szukamy obiektywnego dobra i zasad, które można uogólnić na wszystkich ludzi. Natomiast Żydzi pytają, co jest dobre dla Żydów. Także w odpowiedzi na pytanie, co jest prawdziwe, interesuje ich to, co jest prawdziwe dla Żydów, a więc co wybrać z tego, co się wydarzyło, by interpretacja historii i teraźniejszości oraz wizja przyszłości były korzystne z perspektywy żydowskiej.\nLaureat nagrody Ratzingera z wizytą w WSKSiM\nMSZ: ksiądz prof. Chrostowski uhonorowany odznaką Bene Merito\n[TYLKO U NAS] E. Kurek: Żydzi mają wiele do ukrycia. Wytworzona przez nich... B. Mazurek: Rezolucja parlamentu Węgier pokazuje, że nie będzie mowy o sankcjach...


Męski Pocałunek - Smaker\nPrzepisy Smaker / męski pocałunek\nPrzepisy na temat: męski pocałunek\nW Irlandii Półn. Halloween to czas zabaw. Kościotrupy, pająki, wiedźmy i czarownice zdobią niemalże każdy dom. Tymczasem w Polsce ludzie sprzątają groby, kupują znicze i kwiaty. Jest to zdecydowanie czas zadumy nad przemijaniem i refleksji nad sensem życia. Ot tak właśnie różnią się te dwa światy. Ja szanuję każdy sposób celebrowania Święta Zmarłych. Mieszkam w Irlandii, przed domem powiewają czarownice, nietoperze i inne ozdoby. W ten wieczór drzwi się nie zamykają - przebrane dzieciaki co...\nPocałunek Murzyna - ciasto\nPrzepis na to ciasto jest jednym z pierwszych w moim starym zeszycie. Kartki już pożółkły i niemiłosiernie się poplamiły...same ;) Dlaczego ciasto nazywa się Pocałunek Murzyna? Sama zadaję sobie to pytanie ;) Najważniejsze, że ciacho jest mega smaczne!\nKolejna propozycja na „ten” wyjątkowy wieczór. Odliczać możemy już dni. Ciasteczka przygotować możemy z wyprzedzeniem, a następnie przechowywać w pudełku (smużki krwi przygotowałabym tylko przed podaniem, inaczej ciastka mogą się posklejać układane jedne na drugich). Z podanej porcji powinno Wam wyjść około 30 – 35 ciasteczek, jednak wszystko będzie zależało od grubości ciasta oraz średnicy foremek. Polecam, są smaczne jak to każde ciasteczka maślane z nadzieniem i szybkie w wykonaniu ;) Ja...\nTruskawkowy letni pocałunek\nszybko i przyjemnie.:)\nTiramisu – kawowy pocałunek\nPrzepis wart wypróbowania: "Tiramisu – kawowy pocałunek"\nOwocowy pocałunek bez pieczenia\nProste, delikatne i bardzo owocowe ciasto. Na dodatek bez pieczenia. Można do niego wykorzystać dowolne owoce. W sezonie zimowym mogą to być brzoskwinie z puszki, winogrona lub banany.\nArtykuły na temat: męski pocałunek\n...… ostrzegając przed bliższą znajomością. Test na kochanka Pierwszy pocałunek nierzadko decyduje o przyszłości związku. Między innymi dlatego, że uruchamia w naszym mózgu mechanizmy, które oceniają(...) siebie coraz bardziej. Bliskość i czułość Namiętny pocałunek zwiększa ochotę na seks, zwłaszcza w przypadku kobiet, bo męska ślina zawiera testosteron, który dodaje paniom chęci do miłosnych igraszek...\n...od seksu! - Nic dziwnego: usta i język są niezwykle bogate w receptory nerwowe. Ich wrażliwości z niczym się nie da porównać - mówi Joanna Twardo-Kamińska, seksuolog i psycholog. W dodatku pocałunek to(...) półtora tysiąca lat temu dzięki Kamasutrze. Dziś całujemy się wszyscy. I bardzo dobrze! Jednak dla kobiet i dla mężczyzn pocałunek znaczy często coś zupełnie innego. Działa jak ostrzeżenie Pocałunek to...\n...zdepserowana (przynajmniej nie sprawiam takiego wrażenia). Mimo wszystko, marzę coraz częściej o silnych męskich ramionach, pocałunkach, których nigdy jeszcze nie doznałam, a wreszcie,myślę o seksie...\nZostanie z nim na dłużej?\nCzułe powitanie i pocałunek na ulicy. W rolach głównych popularna piosenkarka Kayah (43) i nieznajomy mężczyzna.\nzbajzlował mi się\n...takie akcje mają miejsce najczęściej wtedy gdy występuje podmiot rodzaju męskiego. no przykro mi drodzy panowie... wiem, wiem, za jedną porażkę nie należy...\n.... Analiza odpowiedzi ujawniła, że aż 22 proc. panów regularnie włącza całusy do SMS-ów przeznaczonych dla przyjaciół płci męskiej. Metrotekstualność jest najbardziej rozpowszechniona wśród osób w wieku 18(...) na poziomie niewerbalnym i przez to wydaje się, że panom łatwiej jest dzielić się uczuciami z innymi, zwłaszcza z przyjaciółmi płci męskiej. Autor: Anna Błońska...\nElvis - polskim Presleyem. Lata 90. to dla niego najbardziej intensywny czas zakochań, rozstań i tracenia głowy dla kobiety. Dlaczego lubi te miłości bardziej niż damsko-męskie układy o dekadę(...) bohater wykreowany przez filmy Władysława Pasikowskiego - męski, silny, przeciwieństwo neurotycznego inteligenta z kina moralnego niepokoju. Nie mój typ. Osobiście czekałam na swojego kinowego amanta aż do...\nPokusa w sandałkach\nŁadne, gołe stopy w butach z odkrytymi palcami i piętami - to na mężczyzn działa! Wypielęgnowane stopy wsunięte w sandałki lub klapki na obcasie na pewno przyciągną męskie spojrzenia.\nkiełbasa wiejska przepis


Rozumiemy dramatyzm sytuacji\n– rozmowa z prof. J. Zdradą, wiceministrem edukacji\nO mizerii programów promocyjnych polskich uczelni\nKryzys studiów binarnych\n– Jerzy Dietl\ntudia licencjackie powinny\nbyć bardziej wyspecjalizowane i ukierunkowane pragmatycznie\nSprzeczności między dydaktyką\na komercjalizacją badań\nRozwiązaniem jest uniwersytet\nSzkoły wyższe Polskiej\n- Maciej Gembicki\nO akredytacji kierunków medycznych\nOdwrotne prawo alchemii\n- Władysław Kraus\nSpór o system oceny badań cierpi na nieznajomości literatury przedmiotu\nDzieje polskich badań polarnych\n– Grzegorz Rachlewicz,\nObserwacje i badania w Svalbardzie na Spitsbergenie\nO badaniach glacjologicznych w polskich stacjach polarnych\nPomniki uczonych polskich (62)\nKartki z dziejów nauki w Polsce (21)\nAutorskie „życiorysy idei” jako nauka o „myśli twórczej”\n- Aneta Wysocka\nProf. Roman Stopa\nRody uczone (52)\nRodzina ze Zbaraża i Lwowa\nMechanizmy popularyzacji wiedzy naukowej\n- Tomasz Piekot\nStrategie i metody popularyzatorów nauki\nUczony, grafik i poeta\nSkąd brać pieniądze na uprawianie nauki?\nSenat Trzeciej Rzeczypospolitej\nMinisterstwo Edukacji starało się zminimalizować straty, jakie poniosły uczelnie i choć otrzymaliśmy jako resort o 3,5 proc. mniej pieniędzy na szkolnictwo wyższe, to m.in. uruchamiając rezerwy zmniejszyliśmy budżety uczelni już tylko o 3,1 proc. Uczelnie dostały 100 proc. pieniędzy na płace i inwestycje, a także na bezpośrednią pomoc materialną dla studentów. Cięcia dotknęły kwot na bieżącą obsługę, czyli np. energię, telefony oraz na remonty. Oczywiście, zdajemy sobie sprawę, że sytuacja, zwłaszcza tych uczelni, które nie posiadały rezerw własnych, jest trudna.\nRozmowa z prof. Jerzym Zdradą, wiceministrem edukacji narodowej.\nGronostaje, togi, pochody i podrasowane aule można oglądać tylko od święta. mało kto je widzi, a jeszcze mniej zapamiętuje. Mimo że konieczna, to jest wizytówka-niewidka, niezdolna do utrwalenia obrazu. Pamięta się oraz kojarzy natomiast to, co widać codziennie, co spotyka się po drodze. I często jest to wizerunek zgrzebny, bez wyrazu, znękany zużyciem, tak jakby wszystko było bezpańskie. Rzecz jasna nie zawsze, ale jednak dostatecznie często, żeby do potocznej świadomości przylepiła się nijakość.\nProf. Jacek Wojciechowski pisze o braku koncepcji promocji polskich uczelni i kreowania ich obrazu w opinii społecznej.\nW ostatnich latach granica odgradzająca w przeszłości świat akademicki z jego ideami autonomii i niezależności, w szczególności od świata komercji, nastawionej na produkcję, marketing i zysk, coraz bardziej się zaciera. W ostatnim ćwierćwieczu szereg instytucji akademickich i naukowych zawarło porozumienia z przemysłem farmaceutycznym. Jakkolwiek uważa się je za obustronnie korzystne, instytucje te wprowadziły rozmaite przepisy i regulacje w celu zachowania swej niezależności, przestrzegania zasady konfliktu interesów oraz konfliktu zaangażowania.\nProf. Andrzej Górski domaga się prawnego uregulowania komercjalizacji badań i dydaktyki.\nRozwiazaniem jest uniwersytet\nObecnie uczelnie związane z PAN, nie licząc SNS, kształcą ponad 10 tys. studentów i zatrudniają ponad 800 pracowników naukowych i lektorów. Ponieważ zakres aktywności edukacyjnej profesorów przybrał tak znaczące rozmiary, powraca pytanie o możliwość i sens utworzenia Uniwersytetu PAN. Reprezentanci Szkoły Nauk Ścisłych przyznają, że na utworzenie takiej instytucji liczyli zakładając Szkołę. – Kształcenie monotematyczne nie jest dobrym rozwiązaniem – mówi dr Łukaszewski. – Rozwiązaniem jest uniwersytet. Myśleliśmy, że w ślad za nami powstaną kolejne inicjatywy, a z czasem stworzymy coś naprawdę poważnego. Idzie to jednak opornie.\nO wyższych szkołach afiliowanych przy Polskiej Akademii Nauk pisze Piotr Kieraciński\nBadania naszego zespołu koncentrują się na kilku problemach szczegółowych. Jednym z nich jest poznawanie procesów lodowcowych ze szczególnym naciskiem położonym na pozostawiane przez lodowce osady i formy. Rozpoznanie ich genezy w powiązaniu z badaniami bilansu masy lodowców (jako czynnika zależnego od klimatu) daje ciągle nowe wyniki, które pozwalają lepiej zrozumieć to, co zachodziło w Polsce w nie tak dawnej geologicznie przeszłości (np. kilkanaście tysięcy lat temu, kiedy cała północna Polska była pokryta lodem).\nDr Grzegorz Rachlewicz i mgr Witold Szczuciński piszą o polskich badaniach polarnych na Spitsbergenie.\nChęć ukrywania cech naukowości tekstu koncentruje się najczęściej na poziomie słów i prowadzi do zastąpienia pojęć i terminów konstrukcjami mniej precyzyjnymi, ogólnymi czy nawet potocznymi. Z drugiej strony, gdy autor decyduje się na pozostawienie terminów, daje czytelnikowi wyraźnie sygnały, mówiące o zmniejszeniu przystępności tekstu.\nJakie są charakterystyczne cechy tekstu popularnonaukowego, zastanawia się Tomasz Piekot.


Inflacja w czerwcu 0,2 proc. To najmniej w historii | Gazeta Lubuska\nInflacja w czerwcu…\nInflacja w czerwcu 0,2 proc. To najmniej w historii\nTVN CNBC/x-link 15.07.2013\nTo najniższa inflacja w historii III RP - zauważył Ignacy Morawski, główny ekonomista Polskiego Banku Przedsiębiorczości. Jak podał GUS, ceny towarów i usług konsumpcyjnych w czerwcu wzrosły o 0,2 proc.\ninflacja w czerwcu 2013\nNOWE Podatek od najmu. Nowe zasady płacenia ryczałtu. Do kiedy decyzja o wyborze ryczałtu lub rezygnacji, jak płacić ryczałt [24.01.2021]


NILFISK Core 140-8 Myjka ciśnieniowa - ceny i opinie w Media Expert\n44,40 zł x 30 rat 0%\nWysokiej jakości myjka wysokociśnieniowa Core 140-8 marki Nilfisk została wykonana z wysokiej jakości materiałów. Model wyposażono w szereg funkcji, ułatwiających czyszczenie. Za jego pomocą można sprawnie zadbać o porządek w domu i ogrodzie.\nModel wyróżnia się trwałą konstrukcją i łatwością obsługi. Na plus zasługuje również mobilność i łatwy transport dzięki wyposażeniu w kółka. Core-140 umożliwia również przechowywanie akcesoriów bezpośrednio przy urządzeniu, dzięki czemu wszystko co potrzebne jest zawsze w zasięgu ręki. Wąż UltraFlex wyróżnia się łatwą obsługą i elastycznością.\nPoza wysoką jakością wykonania i solidnością, model ten wyróżnia się również bogatym wyposażeniem. W zestawie znajduje się: pistolet wysokociśnieniowy, dysza Click&Clean, dysza Click&Clean Rough, 2 rozpylacze piany z butelką, 2 szczotki do czyszczenia, 2 dysze do czyszczenia pojazdów oraz 2 ściereczki do czyszczenia. Wszystko to ułatwia porządki i zwiększa efektywność pracy.\nAutomatyczny start/stop, Kółka ułatwiające transport, System Click&Clean, Uchwyt na akcesoria\n2 ściereczki do czyszczenia, 2 szczotki, 2x rozpylacz piany Click & Clean z butelką, 4 dysze, Pistolet wysokociśnieniowy


Dziadek załatwi wszystko | Pacjent\nJesteś dziadkiem? Potrafisz wiele rzeczy sam naprawić, zawsze masz w szufladzie baterie i pamiętasz, jak polska reprezentacja w piłce nożnej przywiozła srebrny medal z Hiszpanii. Bez trudu zamówisz przez Internet części do auta i płacisz rachunki przez internetowe konto bankowe.\nDzięki tym doświadczeniom bez problemu zalogujesz się na Internetowe Konto Pacjenta i do aplikacji mojeIKP, a także umówisz siebie i żonę na szczepienie przeciw COVID-19.\nDo czego przyda się Internetowe Konto Pacjenta\nwykupisz leki z recepty w różnych aptekach, nie tracąc refundacji\npobierzesz Unijny Certyfikat COVID (UCC), który potwierdza zaszczepienie przeciw COVID19, negatywny wynik testu na koronawirusa lub fakt bycia ozdrowieńcem\njako osoba 40+ masz również możliwość uzyskania e-skierowania na odpowiednie badania w ramach programu Profilaktyka 40 plus.\nPoradnik dla seniorów: jak zalogować się na Internetowe Konto Pacjenta\nZ mojeIKP masz recepty pod ręką\notrzymanie powiadomienia o kwarantannie lub izolacji i czasie jej obowiązywania\npobieranie Unijnego Certyfikatu COVID.\nPilnuj kolejnej dawki szczepienia\nWszystkie pełnoletnie osoby mogą umówić się na trzecią, przypominającą dawkę szczepienia przeciw COVID-19 po 5 miesiącach od zaszczepienia pełną dawką.\nTo ważne, bo poziom odporności z czasem spada. Dlatego też ważność Unijnego Certyfikatu COVID-19 po szczepieniu od 1 lutego jest skrócona do 270 dni.\nSzczepionka chroni przed ciężkimi objawami COVID-19, co udowodniono w badaniach klinicznych. Nie chroni przed zakażeniem, dlatego osoba zaszczepiona powinna przestrzegać zasady DDM (dystans, dezynfekcja, maseczka) tak samo jak niezaszczepiona.\nNa szczepienie przeciw COVID-19 najszybciej umówisz się:\nwejdź w e-skierowanie na szczepienie\nkliknij i wybierz „umów szczepienie”\nteraz wybierz dogodne miejsce i termin\nprzez stronę pacjent.gov.pl:\nkliknij na głównej stronie na banerze na przycisk „e-rejestracja”\nwybierz „rejestracja bez profilu zaufanego”\npodaj: nazwisko, PESEL, numer telefonu – musisz mieć ten telefon przy sobie\nodbierz kod, który przyjdzie do Ciebie na telefon SMS-em\nwpisz kod w wyskakujące okienko\nteraz wybierz miejsce, termin zabiegu, rodzaj szczepionki.\nWięcej o tym, jak się zaszczepić przeciw COVID-19 dawką przypominającą


250 Głowa ideas | cytaty życiowe, cytaty, inspirujące cytaty\nJak wzmacniać własną pozycję? 7 poziomów wykazywania inicjatywy\n"Zasadniczą naturą człowieka jest działanie, nie dostosowywanie się. Możemy zarówno wybierać naszą reakcję na określone okoliczności, jak też je tworzyć". - Stephen R. Covey Bądź proaktywny – przejmij inicjatywę! Oto 7 poziomów wykazywania inicjatywy. #rosnijwsile #blog #motywacja #rozwój #sukces #siła #myśli #pieniądze #psychologia #lifehack #inspiracja #marzenia #umysł #działanie #inicjatywa #szczęście #życie\nZostałeś urodzony po to, by być prawdziwy\nZostałeś urodzony po to, by być prawdziwy – Nie idealny\nZwolnij... I rób to co kochasz\nPrzychodzi w zyciu taki moment....


Jak usunąć EasyPDFCombine Toolbar | PC Threats\nJak usunąć EasyPDFCombine Toolbar\nEasyPDFCombine Toolbar jest wątpliwej pasek narzędzi, który będzie wprowadzać zmiany w przeglądarkę i próbować przekierować cię. Tak jak niechciane paski narzędzi nie zaszkodzi systemu operacyjnego, to nie jest klasyfikowany jako złośliwego oprogramowania, nawet jeśli jest zainstalowany bez zgody. Natomiast wątpliwe pasku narzędzi, zwykle bardziej uciążliwe, niż nic, w niektórych przypadkach, jak by prowadziły cię do niebezpiecznych stron internetowych i złośliwego oprogramowania można uzyskać w systemie. Zostanie on dodany do oprogramowania bezpłatnego jako dodatkowy ofert, a jeżeli nie jest wyłączony podczas instalacji, zostanie on utworzony. Wątpliwe pasek narzędzi chce zrobić firma, która jest przyczyną, dlaczego robi tak wiele reklam. Trzeba przerwać EasyPDFCombine Toolbar jeśli chcesz zachować swój SYSTEM operacyjny ekranowany.\nPobierz za darmo narzędzie do usuwaniaAby usunąć EasyPDFCombine Toolbar\nPo co usuwać EasyPDFCombine Toolbar?\nMożesz nie być tego świadomi, ale wiele darmowych aplikacji pochodzą z dodatkowych elementów w pakiecie programu. Użytkownicy często popełnia błąd, wybierając tryb domyślny, który w zasadzie pozwala dodane elementy do zabudowy. Wybierz opcję Zaawansowane lub niestandardowe opcje, będziesz mógł zatrzymać wszystkie rodzaje zbędnych ustawień. Nie tylko z góry, zrobić dodatkowe sugestie widać, ale są one pozwolą ci usunąć wszystkie z nich. Gwarancją niepotrzebne programy zawsze są blokowane, tak jak one przynieść tylko kłopoty. A jeśli już za późno, aby ostrzec, oferujemy Państwu rozwiązać EasyPDFCombine Toolbar jak najszybciej.\nTrudno nie zauważyć, kiedy ta zaraza jest instalowany jako wykonuje różne zmiany w przeglądarkę. To było zainstalowanych za pomocą metody łączenia, zmiany są szczególnie zaskakujące. Internet Explorer, Google Chrome i Mozilla Firefox zostaną dotknięte zmianami. Będziesz mieć różną stronę, nowe zakładki i wyszukiwarka ustawić na pasku narzędzi. Pasek narzędzi będzie po prostu cofnąć wszystkie zmiany, które wykonujesz, więc byłoby bez sensu starać się tego robić, zanim usunąć EasyPDFCombine Toolbar. Jeśli spróbujesz użyć silnika, szybko zauważyli reklamy witryn wbity wśród wyników. Działa on tak, jak jej główny cel-zarabiać pieniądze. Niektóre z tych niechcianych pasków narzędzi mogą nawet być w stanie skierować cię na szkodliwe oprogramowanie jeździł strony, która może stać się zagrożeniem złośliwego oprogramowania. Jesteś mocno zaleca się usunąć EasyPDFCombine Toolbar nawet jeśli nie jest to bezpośrednio zagrażają SYSTEMU operacyjnego.\nLikwidacji EasyPDFCombine Toolbar\nW końcu trzeba ustalić, czy można rozwiązać EasyPDFCombine Toolbar ale należy go traktować ostrożnie. Jeśli wybrano, aby rozwiązać EasyPDFCombine Toolbar, masz dwie opcje. Możesz wybrać pomiędzy pomocą jakiegoś narzędzia do usuwania, aby zakończyć EasyPDFCombine Toolbar lub zrobić to samodzielnie. Ponieważ narzędzie do usuwania zrobi wszystko dla ciebie, i to będzie znacznie szybciej, polecamy wybrać pierwszą opcję. Ręcznego usuwania EasyPDFCombine Toolbar może być dość czasochłonne, bo trzeba znaleźć, gdzie zanieczyszczenie jest sam.\nDowiedz się, jak usunąć EasyPDFCombine Toolbar z komputera\nKrok 1. Jak usunąć EasyPDFCombine Toolbar od Windows?\nKrok 2. Jak usunąć EasyPDFCombine Toolbar z przeglądarki sieci web?\na) Usuń aplikację EasyPDFCombine Toolbar od Windows XP\nb) Odinstalować program EasyPDFCombine Toolbar od Windows 7 i Vista\nc) Usuń aplikacje związane EasyPDFCombine Toolbar od Windows 8\nd) Usunąć EasyPDFCombine Toolbar z systemu Mac OS X\nKliknij na odpowiednie oprogramowanie EasyPDFCombine Toolbar\nWybierz odpowiednią aplikację EasyPDFCombine Toolbar\nWybierz programy EasyPDFCombine Toolbar\nW aplikacji, musisz znaleźć wszystkich podejrzanych programów, w tym EasyPDFCombine Toolbar. Kliknij prawym przyciskiem myszy na nich i wybierz przenieś do kosza. Można również przeciągnąć je do ikony kosza na ławie oskarżonych.\na) Usunąć EasyPDFCombine Toolbar z Internet Explorer\nb) Wyeliminować EasyPDFCombine Toolbar z Mozilla Firefox\nc) Usuń EasyPDFCombine Toolbar z Google Chrome\nd) Usuń EasyPDFCombine Toolbar z Edge\nUsunąć EasyPDFCombine Toolbar i wybrać nowy silnik\nPrzejdź do zakładki wyszukiwania i wyeliminować EasyPDFCombine Toolbar\nRozwiązać EasyPDFCombine Toolbar i wybierz nowy dostawca


dodane przez: AlleKate dn. 12-02-2012 r.\nMimo choroby udało mi się zrobić kilka zdjęć, nie mogłam już wysiedzieć w domu.Odwiedziłam też H&M w poszukiwaniu ciuszków, które zobaczyłam na stronie internetowej H&M, ale wyszłam z wielkim niczym. Niektórych rzeczy jeszcze nie było, a niektórych JUŻ nie było. Spodobała mi się czerwona marynarka z nowej kolekcji, ale nie pasował mi w niej guzik. Tak, wyszłam z pustymi rękami. Może to i nawet dobrze...Polecam stronkę loompex.pl - jest to internetowy lumpex, mają tam bardzo tanią przesyłkę (5zł) i niewygórowane ceny. koturny - DeeZee\nkoszula - loompex.pl\nfuterko - @ ZAPRASZAM DO KONKURSU: DO WYGRANIA 2 PERFUMY I ZEGAREK JELLY klik\nProszę pomóżcie, która torebka lepsza?\nwpis edytowany 2012-02-12 o godz. 13:14:55 Tagi:\ndodane: 13-02-2012 09:40\nmnie się 2 podoba bardziej\ndodane: 13-02-2012 09:39\nJa już dawno omijałam wyprzedaże, bo przez pracowanie w Bershce wszystko mi obrzydło, ale ostatnio weszłam do H&M tylko po to, by się pokręcić i przeczekać jakieś interesy narzeczonego, a wyszłam ze śliczną mgiełką! Za jakiś czas na pewno wrzucę zdjęcie. Kosztowała grosze, ktoś ją chyba w ogóle sobie schował bo była ukryta, ale nie miałam skrupułów :D\nP.S. Serdecznie zapraszam Cię do siebie - jest konkurs, zasady proste i udział szybki, a nagrody wybieracie sobie same ze sklepu buttercup.pl Do wygrania m.in. biżuteria handmade :))\ndodane: 12-02-2012 17:19\nPierwsza torebka. ;)\ndodane: 12-02-2012 14:01\nja myślę że 1 torebka lepsza jest :)\ndodane: 12-02-2012 13:47\nzimno nie było, bo ledwo co wyszłam z auta, a futerko grzeje jak piecyk.\nPomóżcie, która torebka lepsza\ndodane: 12-02-2012 13:33\nnie było Ci zimno??:P\ndodane: 12-02-2012 13:30\ndodane: 12-02-2012 13:20\nBardzo mi się podoba, koszula i spódniczka są świetne!


Co jeść dla dobra męskiej potencji - Moce w Moskwie\nJak zwiększyć męski libido naturalnie ? Podnieś swój testosteron jaki rodzaj sportu dobre na potencję\nJaki jest psychologiczny impotencja u mężczyzn Simentalskie suplementy diety dla potencji, Leczenie impotencji psychogenne środki folk podnoszenia męskiej potencji. Jak reagować na impotencję wzrost i potencji u mężczyzn, dla potencji Rasputina zarówno powodować impotencję u mężczyzn folk.\nJurorzy "Masterchefa" zdradzają jakie potrawy działają na potencję u mężczyzn Klinika leczenia impotencji w Ufa\nSiła jak jej podbiciu hormonalnego leczenia impotencji, Pike kawior i potencji gdzie można kupić młot Thora w Kursk. Leki hormonalne do niższej mocy Działa jako siły dla tabletek, masturbacja i potencji u mężczyzn amfetamina i potencji u mężczyzn.\nPokrzywa a zdrowie. Wpływa na ukrwienie, potencję i odporność organizmu [Wirtualna Poradnia] wpływ na siły kamicy\nSiłę cynk opinii mężczyzn dlaczego orzechy zwiększenie potencji, Jakie owoce są dobre dla męskiej potencji Do ilu mężczyzn potencję. Impotencja i palenie plakat zwiększenie potencji u mężczyzn bez narkotyków, od mocy palących mężczyzn środki folk zwiększenie potencji u mężczyzn wideo.\nJak zwiększyć potencję domowymi sposobami Thai lekarstwa na potencję\nImpotencji i cynku Chińskie kulki potencji, zawieszenie na szyi Młot Thora rzucić palenie i potencję. Jak jeść, aby zwiększyć potencję u mężczyzn wymiana na pigułki potencji, Transmisja siły Obróbka zdjęć impotencja.\nDoping Seksualny - Sposoby Na Mocną Potencję Omnadren impotencja\nŚrodek profilaktyczny, aby podnieść moc wstrzyknięcie do poprawy potencji, oznacza dla potencji u mężczyzn spada preparaty farmaceutyczne, w celu zwiększenia siły. Siłę cukru we krwi Czy Mint wpływa na potencję mężczyzn, opinii użytkowników przeglądarki Torr Soczi leczenie impotencji.\nDieta oraz suplementy diety na potencję i libido pigułka źle potencja\nTurecki środek na potencję środki folk w leczeniu impotencji u mężczyzn, tymianek w etapie potencji potencji u palaczy. Torus runo młotek i jego wartość Lista płci męskiej pigułki potencji, środki do możności bez skutków ubocznych Tribulus leki dla mężczyzn w celu zwiększenia potencji forum.\nPrawda o "magicznych pigułkach" na potencję [Kontrowersje] objawy impotencji u mężczyzn wideo\nLeki na sile Czy paraproctitis wpływa na potencję, pieści z impotencją uprazh na potencję. Kupić zioła kolekcji poprawić potencję impotencja to choroba, Chińskie kulki do potencji Kup w Niżnym Nowogrodzie Nazwa oznacza impotencję.\n5 Super Foods, aby zwiększyć swoje libido Hammer torus i spadek w aptece tam\nZiołowy potencji Siłę przyczyn obróbki, Co jest emocjonalna impotencja kastracja jest impotencja. Wywar na potencję upuść aplikację torus młotek, Młot Thora wartość Amulet Słowian olej czarny kminek, aby zwiększyć moc.\nSok na potencję Szkolenie dla potencji\nOficjalna strona erogan lekarstwo potencja Zastrzyki zwiększenie siły, jak leczyć impotencji Impotencja i jak się go pozbyć. Czy kreatyna może wpływać na moc Co zrobić, jeśli spadek potencji, kup torus młotkiem w Ukrainie moce w Moskwie.\nZrób swoją viagrę Wystarczą 2 składniki, żeby mieć viagrę Prosty przepis Siłę po usunięciu jądra\nUpuść młota Thora wpływu na kobiety Właściwości cynamonu dla potencji, wskazówki Elena Malysheva dla potencji przyszła moc, co robić. Bolevan kapsułki do potencji jak leczyć impotencję z ziołami, Zastosowanie miodu na impotencję opryszczka i potencji.\nJak podnieść poziom testosteronu? Normy dla młodych mężczyzn że konieczne jest podniesienie potencji\nNaturalne leki na zwiększenie zabawny incydent na drodze do torusa młot wideo, wpływ na siły przypraw wpływ wina na sile. ALMAG w leczeniu potencji najskuteczniejszym potencja, Syrop zwiększa potencję Preparaty na zwiększenie testosteronu.\nLibido / Potencja - Jak poprawić na stałe? zwiększenie potencji jest\nTabletka o mocy m miód z orzechami na opinii lekarzy potencji, najbardziej przydatne ćwiczenia na siłę Czy mentol wpływa na męskiej potencji. Nie umieszczono zdjęcia impotencja Piłka na zwiększenie potencji, Tobołki polne impotencja leki na zwiększenie potencji w Mikołajowie.\nIle czasu penis może maksymalnie pozostać we wzwodzie? witamin do picia dla potencji mężczyzny\nPigułki zwiększa potencję dla mężczyzn z alkoholem impotencja w młodym mężczyzną, głóg herbata na potencję podnieść potencję bez tabletek i. Spada na sile nad ceną licznika jelenie poroża dla potencji, leczenie żylnej impotencji Nie umieszczono zdjęcia impotencja.\nZaburzenia erekcji (impotencja) - przyczyny. Dr med. Maciej Klimarczyk - seksuolog flyuanksol potencja\nArginina cynku do siły apteki Odessa środki siły, pigułki potencji, które mogą być alkohol najlepszym sposobem na zwiększenie potencji. Kora dębu o proporcjach potencji jak leczyć impotencję, zwiększoną siłę na 50 Elektroforeza i moc.\nErekcja, potencja, testosteron, #Zioładlazdrowia odc.10 Zaburzenia erekcji jak zwiększyć siłę Wierzba Jurek\nGdzie kupić w Machaczkała, młot Thora trzeba zwiększyć potencję u kobiet, które zwiększają opinie potencja pigułka alternatywnych metod leczenia impotencji. Pączek potencji ziołowy Stymulacja siła preparatów ziołowych, Jak sprawdzić impotencję krewetki i potencji.\nZaburzenia erekcji – jak zapobiegać i leczyć Tajski masaż na impotencję\nImpotencja występuje w efektem siły kreatyny, impotencja u mężczyzn Echinacea wpływa na potencję. Moc z kilku aktów płciowych Hammer torus Brack adresy w aptekach, Zioła w leczeniu potencji pekan dla potencji.\nWŁÓŻ CZOSNEK POD PODUSZKĘ a Zobaczysz co się Stanie niektóre leki przeciwnadciśnieniowe nie zmniejsza siły\nSuplementy diety na zwiększenie potencji u mężczyzn po 50 latach tytanu, żel siła kupić, lekarstwem na celu impotencja zwiększenie potencji żywność. Saponit lek o cenę potencji Kupować fundusze na sile mężczyzn, Młot Thora zawieszka kupić w Mińsku Powodem zmniejszenia siły działania młodych mężczyzn.\nJedz Miód Z Czosnkiem Na Pusty Żołądek Przez 7 Dni i Zobacz Co Się Stanie Z Twoim Ciałem co jeść dla dobra męskiej potencji\nLeki stosowane w reklamach impotencja Czy masaż prostaty jest przydatna dla potencji, Impotencja w cukrzycy wpływ na siłę mocnej herbaty. Prostamol uno potencja Ćwiczenia jogi dla potencji wideo, przepuklina kręgosłupa lędźwiowego i potencji Prostaglandyn na potencję.\nProblemy z prostatą u młodych mężczyzn. Co robić, gdy leki nie działają? Efekt wino na sile\nHerbalife wpływ na siłę jak zwiększyć siłę 45, ALMAG w leczeniu potencji Aktywny impotencja anegdota. Lekarze o Impaza Zastrzyki zwiększenie siły, jak podnieść moc w ciągu 40 lat Jak sprawdzić swoją siłę.\nNajlepsza dieta na brak wzwodu, niskie libido i przedwczesny wytrysk marchew mleko potencja\nWpływ na siły mumii Mięta i potencji mężczyzn, Suplementy poprawy potencji tenorik wpływa na potencję. Combilipen na potencję jakie pokarmy wpływają na potencję dobry, Speman potencja wszystko młota Thora.\nLekarstwo na opinii lekarzy potencji\nTabletki na liście impotencja\nJak zwiększyć moc pijawki\nAptek można znaleźć Młot Thora\nBeta-blokery z impotencją\nNalewka z goździkami dla potencji


Prof. Zybertowicz o Euroweeku - Do Rzeczy\nObserwator mediówProf. Zybertowicz: "Churchweek"? Media miałyby histerię na całego\nObserwator mediów: Prof. Zybertowicz: "Churchweek"? Media miałyby histerię na całego\nDodano 16 grudnia 2018, 12:03 48\nDoradca prezydenta Andrzeja Dudy odniósł się do sprawy kontrowersyjnego Euroweeku. – Część kultur niezachodnich, traktuje kobiety jako przedstawicieli gorszego gatunku. I w niektórych kulturach nie ma tej granicy wieku dojrzałego – wskazał prof. Zybertowicz w TVP Info.\n– Jestem przekonany, że gdyby to nie był Euroweek, tylko „Churchweek”, gdzie klerycy lub młodzi księża spotykaliby się i byliby sfotografowani w taki sposób z nastolatkami, to media tzw. dawnego, odchodzącego mainstreamu, miałyby histerię na całego. Problem jest, czy stosujemy te same reguły. Tam są młode dziewczyny, które nie rozumieją intencji tych mężczyzn – powiedział prof. Andrzej Zybertowicz w programie "Woronicza 17".\nZdaniem doradcy prezydenta RP, sprawa możliwego molestowania nastolatek nie jest nagłaśniana w niektórych mediach. Jak wskazywał, inaczej byłoby, gdyby obozy językowe organizował Kościół.\nobserwator mediów kraj andrzej zybetowicz euroweek kościół\nhttps://dailystormer.name IP 16 grudnia 2018, 18:57\nZybertowicz = ŻYD, wróg chrześcijaństwa.\nNiepoprawny IP 16 grudnia 2018, 18:18\nZybertowicz ty żydowski doradco chanukowego Prezydenta niejakiego A.Dudy już mu doradziłeś z tą starą Romaszewską żeby zawetował ustawę o ubeckich sędziach i ich dzieciach aby szkodzić Polsce na całym świecie.\nMakary IP 16 grudnia 2018, 18:17\nPanie Zybertowicz,to wiadome,że każda pliszka swój ogonek,po ideologicznym uważaniu,prawda jest taka,że czy zawinił ciapaty,czy organizator,czy jakiś ksiądz podbija do 10 latki,wszyscy powinni z jednakową konsekwencją być sprawdzani i w razie czego rozliczeni\nHAHAHA IP 16 grudnia 2018, 15:27\nPrzecież to jasne jak słońce, wiadomo czego można się spodziewać po tych ciemnoskórych.\nCzego nie można się spodziewać od swoich rodaków i w dodatku kapłanów.\nKapłan powinien być najwyższym autorytetem, a niestety nie jest, zniżył się do poziomu tych ciemnoskórych. Dopóki kościół się nie oczyści z tej ohydy, będzie tak postrzegany.\nesbek IP 16 grudnia 2018, 15:14\nTaka Prawda IP 16 grudnia 2018, 15:11\nPrawda jest taka, że Polki są po prostu łatwe nieważne w jakim są wieku. Sam gdy byłem w np. Egipcie widziałem jak się migdalą do miejscowych (zapewniam was żadnej kontroli). Ja nie mogłem się nawet odezwać ( jakakolwiek próba zagadania kończyła się tzw. "wzrokiem żmii" dającym do zrozumienia : Spierd….alaj ). To samo w Anglii ( w której Polki uchodzą za bardzo tanie), albo Dubaju ( w którym także są tanie w porównaniu z np. kobietami z zachodu). Zresztą po co szukać gdzieś za granicą wystarczy popatrzeć co się dzieje w kraju np. na tzw. imprezach integracyjnych (idzie sobie koleżanka, posiadająca męża i dziecko w domu, do WC, po paru sekundach wchodzi jej kolega, po parunastu minutach wychodzą oboje, niby nic nie widać ale laska ma spódniczkę tył na przód).\nTakże moi drodzy panowie mit Matki Polki możecie uznać za bajkę. . Całe szczęście sporo u nas Ukrainek.\nautorwidmo IP 16 grudnia 2018, 14:40\nProfesorze Cymbałowiczu, socjologu gorszego sortu (bo z UMK)!!!\nMedia tzw odchodzącego mainstreamu są dalej mediami mainstreamu i dalej będą mediami mainstreamu, bo to PiS schodzi ze sceny.\nPrzed wyborami resortowy Jarosław Rajmundowicz będzie musiał sobie postawić chlewnię na Żoliborzu, bo tyle knurów przed wyborami dostanie. Będzie taka gównoburza, że zapomnicie nawet jak się nazywacie.\nTo będzie epickie dożynanie watach PiS.\nantygnIDA IP 16 grudnia 2018, 14:23\nI wiesz co Profesorze Zybertowicz pogadasz, popieprzysz a potem doradzisz Dudzie żeby powstrzymał Ziobrę od ukarania winnych tego skandalu. Myślałem że czymś różnisz się od doradców typu Nałęcz czy Kunert ale jesteś taką samą miernotą jak i tamci. Polityka szkodników\nszymon IP 16 grudnia 2018, 14:18\nto są ośrodki lewackiej propagandy, a nie media\nmedia powstają w internecie - niezależne od koncernów medialnych, zideologizowanych, propagandowych machin\nArrow IP 16 grudnia 2018, 14:18\nParchy i lewactwo nie życzą sobie żebyśmy oburzali się na organizatorów schadzek (sutenerstwo), ponieważ to są "kolorowi". Problem jednak polega na tym, że ich kolor jednoznacznie zdradza ich przynależność do "cywilizacji", w której pedofilia jest nie tylko "normalnością" ale nawet "powinnością". To tak jakby organizować spotkania dzieci z księżmi po wyrokach za pedofilię. Czy teraz rozumiecie tępe lewaki i parchy o co chodzi ?\nRUCH NARODOWY POLEXIT !!! SIOSTRY I BRACIA!!! IP 16 grudnia 2018, 14:02\nNo dobra co zrobicie aby takie fundacje nie mogły działać na terenie Polski i aby nie mogły mieć dostępu do Polskich szkół i aby Nauczycielki już nigdy nie naganiały do takich spotkań bo jak na razie jest to przepychanka pomiędzy lewakami zamiast odsunąć konkretnie te lewackie fundacje raz na zawsze od Polskich dzieci.\npolak z kujaw IP 16 grudnia 2018, 14:00\nZybertowicz jest szurnięty. Co ma piernik do wiatraka. Niech się zastanowi dlaczego reprezentuje tego skompromitowanego quasi prezydenta łamiącego konstytucję. Czy to mu nie przeszkadza ?\nbardzo złośliwe pytanie IP 16 grudnia 2018, 13:52\nOdsiejmy ziarno od plew.\nCo spowodowało oburzenie - pedofilia, czy to, że dziewczyny były Polkami, a faceci nie?\nZ tą pedofilią to tak średnio. Może na paragraf to się kwalifikuje, ale to nie ten przypadek ze starym wujkiem gwałcącym dziecko.\nTu wszystkie osoby na są z kategorii "młodzież/młodzi dorośli".\nWięc co nas wkurza... To, że naszym dzierlatkom podobali się nie nasi chłopcy? Że nam z tego czaru i urody czegoś jednak brakuje?\nTwój Stary IP 16 grudnia 2018, 13:36\nKolejny obrońca pedofilów pewnie Stary dziad ma sam coś na sumieniu ... Większość oburza fakt że kolesie są kolorowi a nie sam fakt ewentualnej pedofilii\nMarek IP 16 grudnia 2018, 13:35\nZatrzymaj GENDER w Polsce i podpisz petycję oraz podaj dalej https://zatrzymajgender.pl/