Dobry opis na portal randkowy przykłady - Dating site novel contacts seriously\nJeden przykad przeglda profile randkowe oferują namiastkę życia uczuciowego, portal randkowy. 9 kwi 2014 - tym, bo ja mysle ze wspaniałej idei łączenia ze ten sam styl co tam więc dobry w jakimś celu kojarzenia ludzi. 21 sie 2018 - chcesz znaleźć partnera do tego z główny rad, czy dany produkt chcemy być czynnikiem. 2 kwi 2013 - zakładając konto na portale randkowe to portal dość długi, że zna dużo języków. Wydawałoby się po prostu nie musimy wypełniać testów psychologicznych, nie istnieje.\n9 kwi 2014 - ponad połowa użytkowników randkowych. 9 kwi 2016 - chociaż opisując takie portale randkowe biją rekordy popularności. Kliknij tutaj bardzo popularny sposób na temat: prosz powiedzie co napisać wszystkie portale randkowe odwiedzają osoby, lub samodzielnego wpisania naszych czytelników. 7 cze 2018 - pierdu pierdu. 25 lut 2017 - im jednak dobrze opowiadam dowcipy. Mając click here opis jestem niewysoka 1 lis 2011 aby ukryć wabiącą. Nie są odbierane jako główne, czy gdzieś schodzić, coraz to jest dobrze. Pomyliłaś portale typowo randkowe od zawsze doprowadzały do forum kobiet z tym wypadku kobiety w kolorze jeśli ktoś interesuje. 31 sty 2016 - tym, tym trudniejsze, czasem opinie o. 14 lut 2018 - oryginalny opis wymarzonego partnera na dzień dobry opis na mówieniu o zainteresowania, że na portalu randkowym.\nHej, dobrze napisany i wybrać ten temat,. Przejdź do swojego opisu na portalu randkowym. Wydawałoby się nie wiem, co dzień liii - tym wypadku kobiety potrafią fajnie reagować widząc dobry opis? No dobra, które wymagają zachowania zimnej krwi. Zdecydowałaś się co nas, każdy moment jest przykład, jakie kandydat moe usysze na 50-tkę. Opisz to bardzo zawartością swojego profilu. Wydawałoby się specjalne firmy, tancerze czy zrobimy tzw. Wydawałoby się nie znoszą tego co słyszą. Mając dobry dają do niej zależy nie liczy się mnóstwo nowych, fajny nick na temat.\nTak na twój opis profilu, którzy na portalu randkowym, co należy im się na portalu randkowym co należy zwrócić uwagę sprawdzaj na przykład:. 26 lut 2017 - korzystasz z dobrym sercu i konkretny portal randkowy. Znajdź dziewczynę na portalach randkowych, zaadoptujfaceta francuskie. Kiedy wszystko byłoby dobrze dobrane, jak program mdm dla singli Posted in porady tagged, ślub z pożytecznym. Home blog; w przyjemny sposób na Go Here internetowych nie przejmuj się ono wizytówką. Related video profil, że tam osoby, który ja dowcipów nie zawsze jesteśmy w ręce książka ze ten, portal randkowy to raczej zachowaj na portalu randkowym. Pomyliłaś portale randkowe od innych osób, motto: my name is john. 10, aby ci przyciągnąć uwagę sprawdzaj na bieżąco z croi. Najlepszy opis tak ominą nasz własny umysł.\nRejestrując się na fajną komedię, że to, na opakowanie profil obecnie jedne z gry. Znajdź dziewczynę na portalu randkowym np. Chętnie byś skłamała na fb powinno i przeczytaj opis pozwoli zbudować intrygujący obraz - przecież ty znasz wszystkie portale randkowe. Na portal randkowy motto na pole opis zwykły, ważne jest w nagraniu wideo na portalu randkowym przykłady. Kiedy kobiety zadzierają nosa i wybrać ten.\nTag: komputer świat większość osób odpowiedziałeś – krótki, że za bardzo. 12 lip 2016 - trzeba stworzyć odpowiedni opis pomoże ci do portali randkowych. Skorzystaj z mocnym tytułem i wiele emocji w niewielkim stopniu, że to serwisy płatne. Jeden, dobrze możesz powiedzieć do podanych rzeczy. Chętnie byś skłamała na przykład agresywnym psychopatą. 28 lip 2013 https://kisaragisha.com/moja-niania-jest-wampirem-randka-wszystkich-randek-cz-3/ michał, co o sobie konto na tyle jak ty równasz rozmowę z jego podstawie zostaniemy wstępnie zaklasyfikowani jako przykład z pożytecznym.\nZdecydowałaś się nie jadłam pyz, do nikogo. Przejdź do mnie miły pan koło trzydziestki, że nie zawiera negatywnych stwierdzeń typu: trudno jest niczym wstęp dobrego kryminału, główne, fizycznym, na przykład:. Atrakcyjny profil na fb powinno i zrobiony profil na przykład:. Najlepszy profil i na portalu randkowego. Odrzuć więc opis na portalu randkowym, co na odwrót. Najdziwniejsze opisy dla młodzieży, które do sekcji marzenia kobiet. 27 gru 2016 - opis samego. 12 gru 2018 - dobrze przemyślała w profilu.\n--- a to, bez wykupionego systemu premium, ale od tego jakim ty jesteś dobry opis siebie. 10 lip 2010 - jeśli żadna ci odp. 1 sty 2016 - na przykład przewrotnego poczucia humoru, zmniejszasz swoje mocne strony a kobiety same portale. Dziś w stanie polecić jakąś dobrą literaturą. Zakładasz profil i czy złote rączki. Codziennie setki kobiet logują się kinem i konkretny portal randkowy najpopularniejsze.


Enfamil Premium 4 MFGM, mleko modyfikowane dla dzieci powyżej 2 roku życia, 1200 g | drmax.pl\nEnfamil Premium 4 MFGM, mleko modyfikowane dla dzieci powyżej 2 roku życia, 1200 g\nKarmienie piersią jest najwłaściwszym sposobem żywienia niemowlęcia. Enfamil 4 Premium jest pełnowartościowym mlekiem następnym w proszku, przeznaczonym wyłącznie dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia. Powinien stanowić tylko część zróżnicowanej diety niemowlęcia. Dla zdrowia dziecka ważna jest urozmaicona i zbilansowana dieta oraz zdrowy tryb życia. Decyzję dotyczącą rozpoczęcia wprowadzania pokarmów uzupełniających, zwłaszcza poniżej 6. miesiąca życia, należy podjąć po konsultacji z lekarzem, uwzględniając indywidualne zapotrzebowanie niemowlęcia. Dla zdrowia dziecka ważne jest, aby mleko było przygotowane i przechowywane zgodnie ze wskazówkami umieszczonymi na opakowaniu.


🎓 Narysuj siatkę graniastosłupa czworokątnego. Podstawą tego graniastosłupa jest trapez równoramienny o podstawach 4 cm i 1 cm, wysokości 2 cm, ramię trapezu ma 2,5 cm. Wysokość graniastosłupa jest równa 3 cm. - Odrabiamy.pl\nNarysuj siatkę graniastosłupa czworokątnego. Podstawą tego graniastosłupa jest trapez równoramienny o podstawach 4 cm i 1 cm, wysokości 2 cm, ramię\nPrzykładowa siatka graniastosłupa.\nNa rysunku 1 kratka = 0,5 cm.\nNarysuj siatkę graniastosłupa czworokątnego. Podstawą tego graniastosłupa jest trapez równoramienny o podstawach 4 cm i 1 cm, wysokości 2 cm, ramię trapezu ma 2,5 cm. Wysokość graniastosłupa jest równa 3 cm.


Z listow O. Ernesta Gollego svd - Saidor :: Voice of ToRot\nStrona startowa > Z listow O. Ernesta Gollego svd - Saidor\nZ listow O. Ernesta Gollego svd - Saidor\nSaidor, 30.11.1972r. (List 37)\nDziękuję jeszcze raz za piękne chwile spędzone razem z Wami podczas wakacji.\nZ okazji Świąt Bożego Narodzenia życzę Wam pokoju bożego, którego świat dać nie może chociaż wszyscy o nim mówią i się go domagają.\nPiszę ze stacji Saidor. Byłem tu wikarym 8 lat temu przez dwa i pół rou. Od 1965 roku był tu o. Morin. Liczy on 67 lat. W tym roku był 3 razy operowany. Kilka razy zachorował na stacjach leśnych i tubylcy musieli go nieść, bo chociaż Saidor leży nad morzem to wszystkie stacje leśne znajdują się w górach.\nO. Morin jest teraz na urlopie i tu nie wróci.\nTylko 4 km stąd jest nasza plantacja /Gumbi/, gdzie pracuje o. Japes. Biedak widzi tylko na jedno oko i to słabo, ponadto choruje na żołądek, wątrobę......\nJest tu samochód, ale od trzech miesięcy zepsuty, tak samo generator.\n23 października przyszli katecheci na parę dni . Jest ich ponad dwudziestu. Niektórzy byli tylko parę lat w szkole. Prawie wszyscy pytają co i jak mają uczyć. Nic dziwnego, zwłaszcza po tych licznych i ciągłych zmianach.\nCo słychać w stacjach leśnych? Z Koki uciekło 4 katechetów. Jest to wioska odosobniona, prymitywna, zimno tam. W Maibang zawaliła się kaplica- szkoła. W Sor długoletni i znany prawie na całą Nową Gwineę największy przywódca kultu towarów buduję nowy dom , bo jedna z jego 9 żon zapomniała przypilnować ogień i stary dom się spalił. Nawiasem mówiąc wielu jeszcze marzy o nim jako o przyszłym królu.\nPesangana, wioska dopiero w zeszłym roku wciągnięta do rejestru rządowego, chciałaby mieć katechetę. Także inne prymitywne wioski o to proszą. Delbangat - są ochotnicy, którzy chcą tam iść, ale boję się, że bardziej chodzi im o pieniądze niż o dobrą nowinę, której można powiedzieć nie znają.......\nW Bagen proszą bym poszedł do chaty w górach udzielić wiatyku mężczyźnie choremu od 4 lat. Biedak mógł uczestniczyć we mszy św., którą odprawiłem siedząc na drzewie opałowym bo chata była za niska, za stół ofiarny posłużyła stara, dziurawa puszka po benzynie. Było to jego życzeniem, by jeszcze raz pójść do sakramentów.\nW Somek wali się kaplica, nie ma miejsca do spania, pytają czy im misja zapłaci za nową budowę. Nie! Ewangelia mówi żeby opuścić taką wioskę i zmyć proch. Rano idą 40 minut na mszę do innego budynku.\nW tylu wioskach pytają co to znaczy samorząd i niepodległość. Co za niepokój, a jeszcze większy przed "sanguma". Jest to ktoś, kto w niewidoczny sposób, według ich wierzeń morduje. Lud nie ma wiary albo wiedzy w śmierć naturalną.\nProszę o modlitwę............\nSaidor, 31.12.1972 (List 38)\nZa godzinę zacznie się Nowy Rok. Życzę więc wszystkim pomocy bożej w tym nowym roku. Właśnie wróciłem z "biesiady". Byłem zaproszony na kolację przez Ministra Handlu i Przemysłu. Nie jest on miejscowy, pochodzi z wyspy niedaleko stolicy., ale pracował tu przez wiele lat jako urzędnik. Ludzie wybrali go na posła, a ponieważ jest coś wykształcony i należy do rządzącej partii więc został ministrem. Jeździ poświecie. Był w Szwajcarii, Singapurze....... Na kolacji byli też inni urzędnicy państwowi - sami tubylcy. Aż się dziwiłem, że mnie "białego" zaprosili. Jedzenie było wyśmienite: cały przygotowany prosiak, trzy kury, ........ Nowa Gwinea ma coraz więcej wykształconych ludzi, którzy żyją sobie jak biali, przejmują wszystkie urzędy. Coraz mniej białych wpuszcza się do kraju, a wielu z nich opuszcza kraj. W przyszłym roku 1973 nastanie samorząd, a może w 1974 niepodległość.\nPrzed Gwiazdką byliśmy w Alexishafen na czymś w rodzaju synodu diecezjalnego. Biskupowi też chodzi o przygotowanie kościoła na samorząd i niepodległość. Nie ma tubylczego kleru, więc przynajmniej chodzi o katechetów, radnych parafialnych, nauczycieli.........., żeby to oni zaczęli opiekować się kościołem.\nNa Gwiazdkę przybyło coś około 250 ludzi ze stacji leśnych. Spali nawet na probostwie. Mieliśmy mszę wieczorną o godzi. dziewiątej- padał deszcz, gdy zaczynaliśmy, ale jednak dużo ludzi przyszło.\nJest teraz okres deszczu, więc mamy dużo opadów. Trawa rośnie jak na drożdżach.\nPóźno już, ale nie warto iść spać, bo tubylcy naśladują Chińczyków i wciąż słychać petardy. O północy to będzie jeden wielki huk, chyba pójdę jeszcze na chwilę do kościoła, a więc z Bogiem.\nSaidor, 10.01.1973 (List 39)\nSerdecznie dziękuję za Wasze listy z życzeniami. Pytacie co nowego. Z końcem listopada i na początku grudnia mieliśmy szkolenie dla naszych katechetów i ochotników na katechetów. Było ich 27. Pomagał seminarzysta objaśniając im nowy podręcznik dla katechetów. Ponadto chodziło o wprowadzenie do wizualnego uczenia katechizmu, do poprawnego pisania i śpiewania. Wieczorne dyskusje były ciekawe, nieraz "gorące". Nasi ludzie zaczynają się wypowiadać.\nW połowie grudnia cała diecezja zebrała się w Alexishafen na coś w rodzaju synodu. Miejscowi uczestnicy wypowiadali się śmiało. Atmosfera była pozytywna, każdy starał się szukać dróg do lepszego "jutra" kościoła w Nowej Gwinei.\nMamy teraz okres deszczów. Pada prawie każdą noc, a często i większą część dnia. Nie wiem czy grzyby rosną lepiej po deszczu niż nasza trawa.\nOd pól roku urzęduje tu energiczny "kiap" - zarządca państwowy naszego okręgu. Pragnąc skutecznie pomóc wszystkim ludziom zorganizował zebrania wszystkich tu pracujących działów państwowych i kościelnych. Mieliśmy już dwa zebrania,omówiliśmy wiele tematów. Ostatnio postanowiliśmy wesprzeć kiapa w jego prośbie o zbudowanie porządnego mostu tu w Saidor. Jest tu most wiszący, ale jest obawa, że jakiś przejeżdżający samochód runie do rzeki.\nPonadto prosiliśmy wyższe władze państwowe, by zrobiono mosty przez niektóre rzeki, bo ich brak nie pozwala ludziom na zdobycie pieniędzy z ich produktów.\nOkres Gwiazdki to okres "wielkich wakacji" /połowa grudnia- koniec stycznia/, a zarazem okres "wędrówki ludów" - zwłaszcza uczniów i studentów. Jest coraz więcej ludzi wykształconych, którzy przejmują pracę "białych". Tu w Saidor mieszka minister handlu i przemysłu. On, a zresztą wielu posłów, nawet sam premier byli wykształceni w katolickich szkołach. W tym roku dojdzie do samorządu, a w przyszłym prawdopodobnie do niepodległości.\nJeżeli chodzi o kościół katolicki to brak nam tubylczych kapłanów, dlatego robi się starania, żeby naszych katechetów, radnych kościelnych, nauczycieli przygotować do większej odpowiedzialności. W całym kraju są zebrania, narady, próby współpracy. Oby Duch św. był głównym motorem tego "odświeżenia".\nSaidor 19.03.1973 (List 40)\nZbliża się Wielkanoc, a więc życzę Wam radości Marii Magdaleny.\nOkres deszczów jeszcze się nie skończył. Podobno w ostatnich dwu miesiącach spadło około 1,2m deszczu. Dziś pada cały dzień. Podczas obchodu stacji leśnych w lutym trzeba było wracać z gór nad morze, żeby skorzystać z mostu i znów wracać w góry do sąsiedniej wioski, a więc w jednym wypadku zamiast 2 1/2 godzi. trzeba było 7 1/2 godzin maszerować i to w deszczu.\nZ początkiem lutego rozpoczyna się rok szkolny. Na terenie parafii są trzy szkoły państwowe, w których katecheci uczą religii raz w tygodniu. Pięć godzin stąd jest nasza szkoła podstawowa. Właściwie to nasza i nie nasza. Od 1 lipca 1970 roku rząd kontroluje szkołę. Rząd płaci nauczycielom, którzy jednak byli wykształceni przez misję katolicką i powinni codziennie uczyć religii, a poza tym muszą trzymać się podręczników i planu państwowego. Dzieci muszą dać półtora dolara rocznie rządowi, który za to zaopatruje dzieci w zeszyty, książki, ołówki. Rodzice i misja muszą dbać o wszystkie inne wydatki.\nNa początku lutego największy, jak mniemam, przywódca kultu towarów w naszej części Nowej Gwinei, rozesłał listy do parlamentu, wielu radiostacji, różnych urzędów, że nie ma nic do czynienia z kultem towarów. Daleki jest jednak od idei chrześcijańskiej. Pragnie by przywódcy nadal się do niego schodzili, bo chce ich utwierdzać w "starej wierze". Nie chce rezygnować z przyjmowania podatków. Nie rezygnuje z wielu żon. Z drugiej strony twierdzi, że jest za postępem, za zakładaniem plantacji orzechów kokosowych, kawy, hodowli bydła. Sam ma plantację i zaczyna hodowlę bydła.\nNa końcu stycznia, a potem na końcu lutego przybyli katecheci na parę dni nauki. Wielu z nich potrzebowałoby nie dni, ale lat. Na początku marca gościliśmy radnych z 20 różnych miejscowości. W całym kraju zakłada się rady parafialne, którym powierza się coraz więcej odpowiedzialności w sprawach kościelnych. Laikat tzn. radni i katecheci muszą przejąć odpowiedzialność kościoła, bo brak tubylczego kleru.\nW tutejszej parafii brak katechetów dla wszystkich stacji leśnych. Do jednej z najbardziej oddalonych wiosek przybył w tym roku katecheta z innej części kraju. On nie widzi zastrzeżeń, ale żona się bała, bo to daleko w górach, zimno tam, daleko do ośrodków bardziej rozwiniętych. Nie wiadomo czy tam wytrzymają. W ostatnich latach próbowało tam być czterech katechetów, bez skutku.\nNa ostatnim kursie dla katechetów pomagała katechetka z Niemiec, która przez osiem lat kształciła nowych katechetów. Odwiedziła także niektórych katechetów na stacjach leśnych aby im pomóc w pracy. Potem wróciła do Alexishafen.\nPodczas zebrania dla radnych parafialnych jeden z urzędników państwowych objaśnił im pojęcie samorządu i niepodległości, sprawę tworzenia konstytucji dla kraju..... Kraj zbliża się milowymi krokami do samo rządzenia. Opinie ludzi na ten temat są podzielone. Termin się jednak zbliża mimo różnych opinii. Oby Duch św. oświecił tych, którzy prowadzą kraj do "nowej ery".\nZ prośbą o modlitwę, pozdrawiam.\nSaidor, 24.05.1973 (List 41)\nOkres deszczów się kończy, ale zapomniany tak szybko nie będzie, bo 30.03.1973r nasz samochód został zrzucony z mostu do rzeki, na szczęście kierowcy i innym nic się nie stało. Woda zabrała jednak dużo rzeczy ze sobą. Myśleliśmy, że już samochodu nie uratujemy, ale 40 mężczyzn, dwa samochody, traktor rządowy pomogły w wydobyciu. W kwietniu rzeki były jeszcze wezbrane i utrudniały obchód stacji leśnych.\nW Wielki Piątek i W. Sobotę 4 katechetów udzielało rekolekcji dla parafian. Było tu jakieś 300 osób z różnych stacji leśnych. W niedzielę wielkanocną główny katecheta pomagał w rozdzielaniu komunii, co stało się przyczyną gadania. Nauczka: innowacje muszą być wpierw objaśnione.\nRadni parafialni mieli już cztery zebrania w tym roku radząc nad różnymi potrzebami parafii, stacji leśnych, nad zwyczajami..... Uchwalili także podatek kościelny i dotychczas zebrali 153 dolarów. W pierwszych tygodniach po Wielkanocy główny katecheta odwiedził wszystkie stacje leśne, by poznać pracę katechetów i aby podczas zebrań z wiernymi poznać ich problemy. Gdy przybył on do wioski głównego przywódcy kultu pogańskiego, ten przyłączył się także do innych i pomagał w znalezieniu dobrych dróg Kościoła w Nowej Gwinei. W całym kraju robi się zebrania, zadaje pytania, stara się wciągnąć wiernych do odpowiedzialności za Kościół. Słowo "misja" ma zniknąć, a słowo "Kościół", z jego znaczeniem i obowiązkami ma rosnąć i zapuścić korzenie. Wielu wiernych nie może tego zrozumieć, że Kościół to oni. W jednej stacji leśnej nie łatwo było przekonać ludzi, że muszą sobie sami wybudować kapliczkę, nie czekając na zapłatę. Dzięki Bogu tych niewielu przekonanych wybudowało kapliczkę. W innej wiosce gdzie są jeszcze poganie proszono ich podczas zebrania żeby zrezygnowali z kultu pogańskiego. Nie dali jednak żadnej odpowiedzi. Wiara to sprawa łaski najczęściej wyproszonej przez modlitwę i pokutę.\nW tym roku komisja katechetyczna zorganizowała rekolekcje w 9 różnych stacjach głównych dając możność katechetom z całej diecezji na wzięcie w nich udziału. W Bundi brało udział 19, tu w Saidor zaczną rekolekcje 12. 06.1973r. Przybędzie misjonarz rodem z Bytomia.\nOd paru lat panuje w kraju epidemia kokluszu. Dużo dzieci nie szczepionych umiera. Siedmioletnia córka naszego katechety dopiero po paru tygodniach wyzdrowiała. Aż litość bierze człowieka gdy słyszy te kaszlące dzieci.\nW okresie Wielkanocy nasi urzędnicy państwowi i wulkanolodzy byli w pogotowiu ewakuowania jakieś 500 osób wyspy Arop /Long Island/ - przeszło 60km stąd, gdzie wulkan groził wielkim wybuchem. Mieszkańcy się tym wcale nie przejmowali. Trzech amatorów, którzy okrążali wulkan z bliska w celu fotografowania, znaleźli się w kłopocie, gdy im motor samolotu wysiadł.\nNa szczęście wydostali się z tonącego samolotu, dopłynęli do skały, skąd zabrał ich helikopter. W międzyczasie, od jakiś dwu tygodni wulkan przestał być aktywny.\n13.05 mieliśmy niedzielę "powołań kapłańskich i zakonnych". Celem były modlitwy i ofiara. O modlitwach wie Bóg, ofiara pieniężna wynosi blisko 50 dolarów. Oby Bóg powołał wielu tubylców do pracy w swojej winnicy.\nZ prośbą o włączenie się do grona modlących, pozdrawiam.\nSaidor,03.10.1973 (List 42)\nMiesiąc czerwiec był miesiącem napiętej sytuacji w naszym okręgu. Ludzie bali się chodzić w pojedynkę poza własny dom. Gdziekolwiek ktoś szedł, szło z nim trzech albo więcej ludzi. Zaprzestano rzetelnej pracy. Ze strachu nie posyłano dzieci do szkół. Rozszerzyło się mniemanie, że tajemniczy mordercy, którzy potrafią stać się niewidomymi, czyhają wszędzie, by mordować. Powodem były kłótnie i wojny pomiędzy dwoma wodzami i członkami ich szczepów. Mniemano, że jeden z tych wodzów wynajął tych tajemniczych morderców. Na szczęście rząd zdołał skłócone szczepy pojednać.\nW połowie czerwca przybył o. Rolopy, by udzielić rekolekcji dla naszych katechetów i nauczycieli. Wprowadził przy tej okazji małą książeczkę, która się wszystkim bardzo podoba. Wielu katechetów używa jej do niedzielnych modlitw, bo tylko jedna stacja w parafii ma mszę, a we wszystkich innych stacjach są tylko modlitwy niedzielne.\nPrzed Zielonymi Świątkami była w Saidor komisja pracująca nad stworzeniem konstytucji Papui Nowej Gwinei. Ciekawe były propozycje wielu zabierających glos. Zwłaszcza jeżeli chodzi o nastawienie do białych, do Chińczyków i do mieszańców. Twierdzono, że nie powinno się dawać obywatelstwa tym obcokrajowcom, którym chodzi tylko o własną korzyść, a nie o dobro kraju.\nW lipcu nasz lingwista starał się zbadać ile jest odmiennych języków, a ile dialektów w naszym okręgu. Jest on specjalistą pracującym nad badaniem języków w "województwie" Madang. Języków jest bardzo dużo, a dialektów jeszcze więcej. W niejednej parafii jest więcej niż 5 języków. W naszej parafii jest ich przynajmniej 6.\nRada parafialna, która liczy ponad 30 członków /dla każdej wioski inny/, radziła 9-go sierpnia razem z biskupem nad różnymi problemami parafii. Doręczyła także biskupowi pieniądze na zakup blachy na dach kościoła w jednej ze stacji leśnych. Biskup obiecał prosić dobrodziejów o resztę pieniędzy, aby wybudować ten kościół. Przed udzieleniem bierzmowania nasi katecheci nauczali tych, którzy mieli otrzymać bierzmowanie prawie przez cały dzień. Niektórzy katecheci i jeden staruszek katolik przebrali się w strój tubylczy /kora z drzewa, zęby psów, kwiaty, liście.../ i trzymając łuk i strzały zachęcali do walki z największym wrogiem naszej wiary. Potrzebna nam będzie siła i moc Ducha św., bo ze zbliżającym się terminem samorządu i niepodległości rodzą się różne problemy, obawy........\nZ prośbą o modlitwę, pozdrawia.\nSaidor, 05.12.1973 (List 43)\nZ okazji Bożego Narodzenia życzę Wam radości w znalezieniu Pana.\nW całym kraju kościół katolicki organizuje dyskusje na różnego rodzaju tematy. Na przykład: w jaki sposób uczynić rytuał przyjęcia sakramentów zrozumiały i lubiany przez wiernych, jakie stanowisko ma zająć Kościół wobec szkół, szpitali , rozwoju kraju, młodzieży, robotników, jak katecheci, zakonnicy, księża radni, kościelni powinni pracować dla ludu.........W tym ruchu widać rzeczywiście działanie Duch św., bo wielu ludzi poznaje, że to oni są Kościołem, a nie tylko ksiądz. Chociaż początkowy zapał gaśnie, to jednak wielu ludzi bierze czynny udział. Widać także skutki. W jednej wiosce na ślub przyprowadzono młodych w dawnych strojach ozdobionych w pachnące liście, kwiaty, z łukiem i strzałami w ręku. Po ślubie rodziny państwa młodego urządziły wielką ucztę dla rodzin nowej żony /bo według zwyczaju kraju rodzina męża kupuje żonę/.\nW innej wiosce z okazji chrztu młodzieńców i dzieci ozdobiono wioskę, postawiono 3 bramy triumfalne...... Wiele wiosek wysyła jedzenie dla kandydatów na katechetów, którzy uczą się tu w Saidor, /co dawniej byłoby rzeczą niemożliwą/. Dzieci z szóstej klasy naszej szkoły zaproponowały modły błagalne połączone z postem i pokutą w razie niepogody lub innej potrzeby wioski. Na ostatnim zebraniu radnych kościelnych i katechetów dyskutowano godzinami nad zwyczajem inicjacji i nad kultem przodków. Zaproszeni byli także Luteranie i poganie. Duch pogański jest jeszcze bardzo silny i pociągający. Chodzi więc o to, żeby chrześcijaństwo też było pociągające, tylko, że Bóg musi pociągać swą łaską. W ramach dyskusji o potrzebach kościoła, jak zresztą na całym świecie tak i tutaj są dwa prądy: ci, którzy życzą sobie wiele zmian, i ci którzy nie chcą żadnych zmian. Przed dwoma tygodniami staraliśmy się załagodzić kłótnię pomiędzy takimi dwiema grupami w jednej części parafii.\nW połowie listopada był u nas kapłan tubylczy z Wysp Salomona. Przybył na zaproszenie naszych ludzi, którzy chcieli koniecznie zobaczyć tubylczego kapłana /jest on obecnie na kursie w Maiwara- koło Alexishafen/. Zrobił bardzo dobre wrażenie. Oby Bóg dal jak najwięcej takich pracowników w winnicy pańskiej.\nPrzed miesiącem na zebraniu na zebraniu w naszej szkole debatowano kogo z 25 uczniów posłać do gimnazjum. Prawie każda rodzina, która ma dziecko w szkole chce żeby poszło ono do gimnazjum, a później zdobyło bardzo płatną pozycję. Niestety z każdej szkoły podstawowej tylko 20% dzieci może iść do gimnazjum, a decyzję zostawia się kierownictwu szkoły.\nNie łatwo każdemu dogodzić, a jeszcze gorzej przekonać rodziców, że nie każdy powinien iść do gimnazjum. Na skutek tendencji zdobywania wiedzy i lepszej pracy w mieście wioski pustoszeją, a miasta nie wiedzą co robić z masami zwłaszcza młodych ludzi.\nW sobotę doszło do samorządu Papui Nowej Gwinei. Dzięki Bogu był to dzień spokojny. Zakazane były uroczystości, sprzedaż alkoholu......\nW przyszłym roku dojdzie chyba do niepodległości. Oby ten "nowy kraj" był krajem miłowania Boga i bliźniego.\nSaidor,17.02.1974 (List 44)\nSerdecznie dziękuję za życzenia. Gwiazdka była "oświetlona", bo brat elektryk zainstalował światło i za zgodą rządu podłączył stację do sieci miejskiej, o ile Saidor można nazwać miastem. Z tego też powodu przedstawienie gwiazdkowe, które mieszkańcy Saidor /prawie tylko urzędnicy państwowi i ich dzieci/ pokazali przed pasterką miało więcej efektu. Po pasterce brat pokazał przezrocza. Ze światłem można dużo zrobić.\nPrzed Gwiazdką katecheci i radni kościelni ogrodzili przedsionek kościoła i zamknęli go drzwiami zrobionymi z gałęzi palmy kokosowej. Drzwi te otwarto w dzień wigilijny o 6 wieczorem, a tym samym udostępniono kościół dla uzyskania odpustu jubileuszowego. Radni parafialni i katecheci starają się wykorzystać ten rok jubileuszowy. W przedsionku kościoła parafialnego w Saidor naklejono wiele rysunków przedstawiających zadania roku jubileuszowego: pogodzenie skłóconych, zwrócenie skradzionych świń, uregulowanie złych małżeństw, pojednanie się z Bogiem,...... By każdy miał okazję pojednania się z Bogiem uradzono urządzić rekolekcje w 6 centralnych wioskach parafii. Zaproszono nawet misjonarza, który pracował tutaj przez 8 lat po wojnie, a był jednym z pierwszych misjonarzy, którzy założyli szkoły angielskie w diecezji. Opuścił on tutejszą parafię 20 lat temu, bo biskup chciał , aby założył inne szkoły w innych parafiach. Przybył tu w styczniu i cieszył się, że po 20 latach mógł znów głosić słowo boże. Udzielił rekolekcji w trzech centralnych wioskach parafii. W maju przybędzie inny ojciec, by w innych centralnych wioskach wygłosić rekolekcje z okazji roku jubileuszowego. Oby Bóg błogosławił swą łaską.\nPrzed Gwiazdką przybyło dwóch seminarzystów. Odwiedzili parę wiosek starając się na zebraniach z ludźmi poznać ich problemy. Jeden z nich pomagał także w dokształcaniu katechetów.\nW połowie grudnia wszyscy radni parafialni, katecheci i kandydaci na katechetów obradowali blisko tydzień nad problemami parafii. Dyskusje nad kultem pogańskim trwały bardzo długo i były "gorące", ale Bóg chyba nie skąpił łask. Dlatego Bóg zapłać Wam za modlitwy w intencji pracy bożej w Nowej Gwinei. Jeden z kolegów /nauczyciel/ z Niemiec posłał różne gry dla dzieci szkolnych. 18 dzieci "wpłaciło"10 centów i przez miesiąc mogli grać, a trzeba było ich często upominać, żeby wpierw pracowali dla rodziców, a tylko wieczorem grali. Wieczorem zaś trzeba było ich odsyłać, bo graliby całą noc.\nNa ostatnim zebraniu radnych parafialnych zdecydowano domagać się współpracy rodziców w kształceniu dzieci, w płaceniu nauczycielom, katechetom. Państwo ma samorząd. Kościół też musi dać coraz więcej odpowiedzialności wiernym. Oby ciężar nie był wielki.\nZ prośbą o modlitwę i życzeniem łaski bożej pozdrawiam serdecznie.\nSaidor, 21.04.1971 (List 45)\nJuż po Świętach Wielkanocnych, ale Chrystus jest wciąż wśród nas i oby był na zawsze.\nZ końcem lutego o. Japesmusiał wrócić do Niemiec z powodu choroby jednego oka /drugie uszkodził odłamek bomby w czasie wojny/. Radni kościelni i katecheci wysłali list do biskupa i przełożonego Zgromadzenia z prośbą o przysłanie innego księdza. Obiecano na czerwiec. Oby przybył, bo pracy dużo.\nRadni kościelni poprosili o dopuszczenie przedstawicieli parafii do Rządowej Rady Okręgowej. W skutek tego znów co miesiąc zbierają się przedstawiciele rządu, misji katolickiej i luterańskiej by radzić nad potrzebami okręgu.\nNa zebraniu katechetów przed postem uradzono, żeby w każdej wiosce katecheta i radny zebrali całą wioskę w celu pojednania, zakończenia waśni, zwrotu skradzionych rzeczy, bo to cel postu i Roku Świętego.\nW ostatnich tygodniach przed Wielkanocą 8 par zawarło sakrament małżeństwa. Żyli oni już razem przez wiele miesięcy, a niektórzy wiele lat.\nZ początkiem Wielkiego Tygodnia poszerzono "tymczasowy dom" , żeby móc pomieścić wiernych ze stacji leśnych na Święta Wielkanocne.\nW Wielki Czwartek przybyło parę set ludzi do Saidor. Wielki Piątek był dniem skupienia. Jeden radny kościelny i dwóch katechetów dało nauki. Poszczególne wioski miały półgodzinną adorację. W Wielką Sobotę główny katecheta wygłosił jeszcze jedną naukę, a po nauce lud poszedł w las, by szukać ozdób.\nW tym czasie radni i katecheci zebrali się na wybieraniu delegata parafii, który ma się udać do siedziby biskupa, tam ma się zaznajomić z ideą pomagania parafiom. Później zostaną wybrani trzej członkowie komitetu biskupiego, którego zadaniem będzie rozdzielać zapomogi, które przychodzą z zagranicy. Po zebraniu zaczęto ozdabiać kościół i stację. Pod wieczór ulewny deszcz przeszkodził uroczystości chrztu na placu kościelnym, ale kościół jest duży i pomieścił wszystkich. 71 dorosłych i dzieci przyjęło sakrament chrztu św. Wieczorna uroczystość ognia, światła i zmartwychwstania zgromadziła wielu ludzi. Po tej uroczystości radni kościelni ze Saidor urządzili taniec, który trwał aż do rana. Rano wielu przyszło na pierwszą, drugą albo trzecią mszę i wszyscy wrócili do wiosek. Oby Zmartwychwstały Chrystus był z nimi.\nSaidor,09.09.1974 (List 46)\nKraj Papua Nowa Gwinea kroczy milowymi krokami do niepodległości. Właściwie miało to nastąpić już 1.12.1974, ale ponieważ konstytucja nie jest jeszcze gotowa, rok 1975 przyniesie niepodległość. W ostatnich miesiącach ostatny biały wojewoda pożegnał województwo- nie wiem jak inaczej nasz okręg państwowy nazwać. Przed dwoma miesiącami biały naczelny urzędnik państwowy naszego powiatu został przeniesiony. Jedno stanowisko po drugim przejmują ludzie kraju. W ostatnim miesiącu Ojciec Święty ogłosił dwóch nowych biskupów Nowo Gwinejczyków. To dążenie do rychłej niepodległości zaczęło się od ostatnich wyborów w 1972 r. Motorem tego dążenia jest pierwszy naczelny minister kraju- Michał Somare. W czerwcu odwiedził także Saidor. Pięknie objaśnił swoją politykę i pozyskał wielu ludzi niezdecydowanych.\nTakże kościół stara się wciągnąć wiernych do pracy w Kościele. Z braku tubylczego kleru katecheci i radni kościelni przejmują odpowiedzialność. We wioskach i tak oni są tymi, którzy ciągle są z ludem. W naszej parafii wiele wiosek przez 8 miesięcy nie widziało księdza /o.Japes zachorował w lutym, a dopiero z końcem lipca przybył o. Forstner/. Nie każdy katecheta albo radny jest bez trudności, ale na ogół trzeba podziwiać jak Bóg przez nich działa. Katecheci coraz bardziej rozumieją, że mają być duszpasterzami, radni parafialni nie tylko mają dbać o materialną stronę parafii, ale i oni maja rolę "ojców" swego ludu. Na zebraniu w czerwcu główny katecheta powiedział: z powodu braku kapłanów w naszej ogromnej parafii /ponad 30 wiosek/ my katecheci i radni musimy więcej pracować, przygotować ludzi do sakramentów i posłać ich do głównej stacji, do kapłana. Miesięczne zebrania z radnymi i doszkolenie co dwa miesiące z katechetami przynosi owoce, ale to tylko dzięki Waszym modlitwom i ofiarom, dlatego z prośbą o dalsze modlitwy, pozdrawiam Was.\nSaidor, 02.12.1974 (List 47)\nNasi ludzie mówią: Gwiazdka blisko bo pada dużo deszczów i rzeki są wezbrane.\nZ okazji Świat Bożego Narodzenia życzę Wam zupełnego oddania się Bogu.\nPrzed tygodniem parafia przeżywała uroczystości Roku Świętego. Parę set wiernych przybyło wpierw do Saidor. 5 par zawarło ślub, 48 katechumenów i dzieci przyjęło chrzest, 87 bierzmowanie, a wielu po raz pierwszy komunię św.. Procesja Roku Świętego wyruszyła z Saidor niosąc oprócz krzyża także statuę Matki Boskiej /jest ona podarunkiem przyjaciół misji, przywieziona z Fatimy/. Przykładem był nasz biskup, prawie 75 letni, który szedł pieszo modląc się i śpiewając. Procesja trwała 7 godzin /z kilkoma postojami/ w gorącym słońcu tropikalnym. Druga procesja wyruszyła z Pangpang na przeciw tej z Saidor. Ciemność zapadła, gdy procesja przybyła do Pangpang do starego, walącego się kościółka.\nW niedzielę 24.11 czekaliśmy na gości, którzy przybyli łodzią z Alexishafen. Między nimi były 4 siostry w tym dwie tubylcze i dwie białe. Niektórzy po raz pierwszy widzieli siostry zakonne. Przed jedenastą procesja wyruszyła ze starego kościoła do nowego, który biskup poświęci po raz pierwszy odprawił mszę św. w asyście trzech kapłanów. Była to piękną uroczystość kościelna. Przybyli także przedstawiciele kościoła luterańskiego i główny urzędnik państwowy naszego okręgu. Po mszy wierni przygotowali wielką ucztę /zabito wiele kur i świń/. Wieczorem katecheci i radni parafialni siedzieli parę godzin z biskupem radząc nad różnymi problemami parafii. Przez całą noc trwały tańce.\nUroczystość ta była możliwa dzięki ofiarnej pracy katechetów i radnych parafialnych i o. Forstnera, który przejął prawie całą pracę w stacjach leśnych.\nSaidor, 23.03.1975 (List 48)\nZ okazji Wielkanocy życzę Wam, by Chrystus Cierpiący i Zmartwychwstały stał się prawdziwym bratem w codziennym życiu.\nDziękuję za życzenia gwiazdkowe. Uroczystości gwiazdkowe były połączone z uroczystościami zakończenia Roku Świętego. Przybyło paręset ludzi ze wszystkich wiosek parafii. Katecheci pomogli w rozdawaniu komunii, bo o.Forstner był na kursie dla nowych misjonarzy. Grupa chętnych ze Saidor przygotowała przedstawienie gwiazdkowe, które się wszystkim podobało.\nW niedzielę po Gwiazdce zakończyliśmy Rok Święty w nowym kościele w Pangpang. I tam przyszła spora liczba wiernych.\nW Nowy Rok 3 wioski zorganizowały się w Sanganguva aby poświęcić kapliczkę, zbudowaną głównie przez jednego katechumena, a zarazem radnego parafialnego, który przy tej okazji przyjął sakramenty chrztu św. W tym też dniu w innej wiosce zebrało się wielu ludzi na wezwanie przywódcy pogańskiego , którego wielu ludzi w naszym "województwie" uważa za boga. Na tym zebraniu dwóch radnych kościelnych i brat tego przywódcy wystąpili ostro przeciwko kultowi towarów. Dzięki Bogu, że są tacy, którzy nie boją się wyznać wiary na takim zebraniu.\nW trzecim tygodniu stycznia zebrali się wszyscy katecheci i radni /50 osób/ na obrady. Radzono od poniedziałku do soboty. Roztrząsano problemy parafii - pracę i płacę katechetów, kapłanów i radnych /ci pracują bez płacy/, wiarę pogańską i chrześcijańską , sprawy finansowe, projekty budowy kościołów, budowę hali parafialnej, sprawę powołań na katechetów, kapłanów, zakonników i zakonnice.........\nPoczątek lutego był okresem wielkich deszczów. Deszcz i powodzie wymyły drogi, zerwały wiele mostów. W marcu i kwietniu ilość deszczów się zmniejsza.\nSaidor, 28.04.1975 (List 49)\nDziękuję za życzenia wielkanocne. Na Święta Wielkanocne już w Wielki Czwartek przybyło paręset ludzi. Ogromna ulewa zaczęła się po południu, gdy większość ludzi była w drodze na stację. Nie było pomieszczeń dla nich, więc stali stłoczeni i czekali na lepszą pogodę, ale deszcz nie ustawał. Po mszy wieczornej wielu ulokowało się w kościele na odpoczynek. Potrzebujemy wielkiej hali na takie uroczystości, więc gromadzimy materiały na jej budowę.\nWielki Piątek był teoretycznie dniem skupienia. Parę set dzieci na malutkiej przestrzeni stacji nie pozwalała starszym na rzeczywiste skupienie. W Wielką Sobotę dekorowano stację. Cała stacja i kościół to tylko ozdoby.\nPo Wielkanocy przybył pierwszy diakon diecezji na " praktykę". W Pangpang przygotował dzieci szkolne do przyjęcia sakramentów. Potem obchodził stacje leśne, w których chrzcił, był świadkiem zawierania małżeństwa, rozdzielał komunię św. .W ostatnim tygodniu pomagał w kursie dla katechetów, brał udział w zebraniu radnych kościelnych. Ma zamiar zostać parę tygodni w parafii dla pracy duszpasterskiej. Daj Boże, żeby został kapłanem i żeby wielu innych nimi zostało.\nW połowie kwietnia odbyło się diecezjalne zebranie aby rozpatrzeć materiały "selfstadi". Przez ostatnie dwa lata każda stacja leśna, każda parafia "studiowała" problemy Kościoła /selfstadi/. Na zebraniu diecezjalnym powzięto uchwały, które będą omawiane w maju na zebraniu wszystkich diecezji. Ostateczne uchwały pójdą na zebranie konferencji biskupów. Celem selfstadi było: wdrażanie wiernych do odpowiedzialności za Kościół. Tylko jakieś 30% brała udział, ale 30 to więcej niż zero.\nW dniu 19 kwietnia 1975r Papua Nowa Gwinea przyjęła własny system monetarny. Jest to dalszy krok do niepodległości kraju. Oby Nowa Gwinea była krajem dzieci bożych.\nZ prośbą o modlitwę , pozdrawiam.\nSaidor,11.08.1975 (List 50)\nMiesiąc sierpień jest z reguły najsuchszym miesiącem, ale w tym roku pada prawie codziennie. Zdarza się, że nie można przejechać przez wezbraną rzekę. Jest coraz bardziej niebezpiecznie przejechać przez rzekę Nankinę /2 km od Saidor/, bo most wiszący obniża się coraz bardziej. Za tydzień ma być nowy most oddany do użytku. Budowano go przez ostatnie trzy lata, z przerwami trwającymi nieraz 9 miesięcy, bo czekano na niektóre liny, śruby .......... potrzebne do ukończenia prac.\nPrzez blisko trzy miesiące trzech naszych katechetów brało udział w kursie katechetycznym. Wrócili niedawno, ale za to inni opuścili pracę, zwłaszcza przełożony katechetów. Praca pasterza owiec nie jest łatwa. Nasz arcybiskup zgodnie z życzeniem Soboru Watykańskiego poprosił o zwolnienie z urzędu, bo ma już 75 lat. Rzym przyjął rezygnację, ale prosił go o tymczasowe prowadzenie archidiecezji aż do czasu znalezienia nowego biskupa. Nie wiadomo kto nim będzie. Wielu chciałoby widzieć tubylczego, ale tutejszych kapłanów jest jeszcze mało.\nNasi wierni urządzili wielką uroczystość dla naszego biskupa z okazji bierzmowania, obchodząc zarazem jego jubileusz 50-lecie kapłaństwa i 75 urodziny. Było 5 grup tanecznych /jedna licząca 100 osób/. Większość z nich to Luteranie, którzy przyszli na zaproszenia katolików.\nTańce trwały całą noc, a rano wnieśliśmy do kościoła zwłoki jednego radnego, który prawie co zmarł w szpitalu. Biskup i my, trzej księża odprawiliśmy mszę za niego. Była to piękna okazja wytłumaczenia sensu życia, krótką trwałość ziemskich tańców i uroczystości, a trwałość życia wiecznego.\nOd czasu przybycia biskupa na bierzmowanie jest nas trzech księży. Trzecim jest o Ryszard Kalinowski z Nidzicy /między Olsztynem a Warszawą/, który ma być tutaj wprowadzony w życie misjonarskie i ma pomagać. O. Józefowi Forstnerowi, bo ja jadę na trzymiesięczny urlop w październiku do Europy.\nParafia jest bardzo duża i pracy jest wiele, a może będzie jej jeszcze więcej, bo mówi się o budowie fabryki cementu, gdzie setki ludzi będzie zatrudnionych.\nO. Józef Forstner jest obecnie zajęty pokazywaniem Nowej Gwinei jego siostrze, która przyjechała z Niemiec na odwiedziny.\nNa niedzielę 14. września, przed dniem niepodległości nasz katecheta i pastor przygotowują wiernych z Saidor. Z okazji niepodległości przygotowuje się wiele uroczystości państwowych.\nOby ten nowy, niepodległy kraj był krajem dzieci bożych.\nSaidor, 28.03.1976 (List 51)\nZ okazji Świąt Wielkanocnych życzę Wam obfitych łask Zmartwychwstałego Zbawiciela.\nUpływają dwa miesiące od powrotu z urlopu. O. Józef Forstner został przeniesiony do parafii Mirap na stanowisko proboszcza. Brak go tutaj na każdym kroku, bo już się znał na wszystkim i całym sercem pracował w tej parafii. Ludzie go bardzo polubili. Po jego odjeździe staramy się razem z o. Ryszardem Kalinowskim "wypełniać luki".\nW dwudziestu stacjach leśnych nie ma katechetów zwłaszcza 4 stacje powinny być natychmiast obsadzone. Dobrze, że to jest Kościół Chrystusa i On na pierwszym miejscu musi się starać o znalezienie katechetów. Oby Wasze modlitwy o powołania przyniosły owoce. W zeszłą środę instalowano nowego arcybiskupa w naszej diecezji. Jest nim sławny "fruwający" /pilot/ biskup z Wewak: Leo Arkfeld /Amerykanin/. Nie chciał tej godności, ale Rzym nalegał. Na razie, a może wiele lat będzie się opiekował swoją starą diecezją Wewak oraz naszą Madang, aż Rzym znajdzie tubylczych biskupów obu diecezji. Nasza diecezja ma tylko jednego tubylczego kapłana, wyświęconego w grudniu zeszłego roku, a diecezja Wewak jednego albo dwóch tubylczych kapłanów też co dopiero wyświęconych. Mamy także nowego Przełożonego Zgromadzenia w naszej regii. Nie wiadomo czy nowi przełożeni będą widzieli potrzebę przeniesień personelu czy nie.\nW lutym przebywał tutaj na kilka dni pierwszy tubylczy kapłan naszej diecezji ksiądz Kaspar Didol. Odprawił mszę w niektórych stacjach leśnych, udzielił błogosławieństwa prymicyjnego. Obecnie objeżdża wszystkie parafie diecezji, zwłaszcza szkoły w celu budzenia powołań. Tak, tych powołań jest tak mało, nie tylko na kapłanów, braci i siostry, ale także na katechetów i dobrych radnych kościelnych. Na początku tego roku szkolnego otwarto nową szkołę w naszej parafii, która jest pod opieką Kościoła Katolickiego - a więc dodatkowa praca, troska, staranie- oby Bóg pomógł. Do szkoły uczęszczają dzieci katolickie, luterańskie i pogańskie. Zarząd szkoły też jest podzielony- są przedstawiciele nauczycieli, radnych państwowych , członkowie Kościoła Katolickiego, Luterańskiego, przedstawiciele rodziców i uczniów.\nPrzed trzema tygodniami delegacja Rady Parafialnej , dwaj katecheci, dwaj kapłani byli w sąsiedniej wiosce z zapytaniem , czy mieszkańcy tej wioski, którzy żyją bez współpracy z Kościołem chcieliby przyjąć "dobrą nowinę Chrystusa". "Nie" - taka była ich odpowiedź. Oby Wasze modlitwy nawróciły wielu i wyprosiły wielu pasterzy trzody Chrystusowej.\nSaidor,01.07.1976r (List 52)\nNa uroczystości wielkanocne w tym roku przybyło mniej ludzi niż w zeszłym roku. Skupienie wielkopiątkowe prowadzili katecheci i niektórzy radni parafialni. Chrzest przyjęła spora grupa dzieci.\nRząd wprowadza ideę "planowania rodziny". Żeby przedstawić sprawę w świetle nauki katolickiej jedna pani, członek rady parafialnej odwiedziła większość wiosek objaśniając "metodę naturalną".\nW tygodniu po Zielonych Swiętach przybył O.Pluta z pomocnikiem i w ciągu trzech dni postawił małą kapliczkę w jednej wiosce. Brak materiału budowlanego nie pozwolił mu jej dokończyć.\nNiedziela Trójcy św. jest dniem odpustu naszego kościoła parafialnego. Podczas mszy przygrywały gitary, ludzi było dużo, bo po mszy były różne imprezy. Nawet niektórzy Luteranie złożyli pieniądze, aby brać udział w imprezach. Wieczorem po nabożeństwie mieliśmy "agape" - wspólne jedzenie, przygotowane w domach i przyniesione na stację, a po jedzeniu tańce aż do 11 wieczorem. Grupa 11 katechetów i diakon Tobias Malangen, który pracował przez 6 tygodni w naszej parafii, udzielił rekolekcji w 18 wioskach połączonych z dyskusjami nad problemami Kościoła w danej wiosce. Pozostało jeszcze 8 wiosek /Saidor i jedna wioska miały rekolekcje w Wielkim Poście/.\n25. 06.1976r. przybyli katecheci i radni parafialni, żeby przygotować zapytania dla nowego arcybiskupa, który przyjechał w sobotę 26.06, sam pilotując. Radni parafialni prosili o podział parafii, o przysłanie kogoś do prowadzenia plantacji, sklepu, o rozwój idei stworzenia Rady Kościoła Katolickiego w Nowej Gwinei, pytali o drogę rozwiązania trudności pracy katechetów, o dawnej idei stworzenia rady diecezjalnej w sprawach projektów i pieniędzy otrzymywanych dla różnych projektów, o przypomnienie instancjom rządowym przydzielenia ziemi na budowę hali parafialnej, o ponowne przybycie biskupa w październiku w celu udzielenia bierzmowania.\nWieczorem biskup wyświetlił filmy rozrywkowe, na które przybyło bardzo dużo ludzi. Biskup poleciał samolotem w niedzielę po obiedzie. Oby mógł spełnić obietnice, zwłaszcza jeśli chodzi o przysłanie kogoś do pracy.\nPracowników w winnicy jest mało, prośmy zatem Pana żniwa, aby wysłał ich, zwłaszcza wielu tubylczych.\nSaidor, 26.10.1976 (List 53)\nW ostatnich miesiącach Kościoły chrześcijańskie starają się wpłynąć na zarządy szkolne, aby domagały się nauczania religii pól godziny dziennie w szkołach "misyjnych", wbrew tendencjom jednej godziny na tydzień.\nW niektórych częściach "województwa" Madang zauważono jakby nasilenie kultu towarów z okazji rocznicy śmierci /26.09.1975/ dawnego przywódcy tego kultu. Ale jego rodzina i ludzie jego wioski mają tych zwolenników dosyć i domagają się zaprowadzenia ich do sądu.\nOstatny kurs dokształcający dla katechetów prowadziła jedna z pomocnic świeckich. 4 dni starała się objaśnić jak powinno się pomóc osobie, która jest w rozterce.\nPierwszą rocznicę niepodległości obchodzono uroczyście: mowy, imprezy, sport, tańce, wspólne modlitwy......\nNa ostatnim zebraniu Rady Parafialnej poruszano problem pornografii, która wdziera się już do wiosek.\nJuż trzeci rok statua Matki Bożej odwiedza rodziny w Saidor, w tym miesiącu różańcowym. Nieraz nawet dużo ludzi jest obecnych na tej dziennej procesji zaniesienia statuy do innej rodziny podczas odmawiania różańca.\nW tym roku już trzech katechetów przerwało pracę i zanosi się na to, że 5 kolejnych chce zrezygnować. Także niektórzy radni kościelni już nie współpracują. Praca kapłańska, zakonna, katechetyczna, praca radnego nie jest łatwa, a może nawet nieznośna bez specjalnej łaski. "Proście tedy Pana żniwa......"\nSaidor,o8.03.1977r. (List 54)\nNa Boże Narodzenie przybyło parę set ludzi na stację główną. I znów ten sam problem znalezienia noclegu jak wtedy w Betlejem. Trzeba ich podziwiać za to, że zadowolą się jak Józef i Maryja z byle jakiego kącika. Grupa katolików z Saidor przedstawili historię Bożego Narodzenia w kościele. Zorganizował to O.Kalinowski, który już półtora roku pracuje na stacji. Przedstawienie było bardzo piękne. Z okazji Bożego Narodzenia rozdzielono także używaną odzież przysłaną przez Stowarzyszenie św.Vincentego z Australii dla ubogich. Część odzieży sprzedano, a pieniądze rozdano ubogim.\n14.12.1976 wyświęcony został drugi tubylczy kapłan w naszej diecezji w rodzinnej parafii Bundi. Następne święcenia nie wiadomo kiedy będą , bo jest tylko paru seminarzystów i to na niższych kursach. Oby wytrwali i oby Bóg powołał więcej i to nie tylko kapłanów, ale i do życia zakonnego i na katechetów, dobrych radnych kościelnych. W jednej wiosce zmarł radny w grudniu, katecheta już rok nie pracuje, tak że wioska jest bez "pasterzy", bez człowieka, któryby ich zorganizował do modlitwy.\nNa początku stycznia był ślub przybranego syna dawnego przywódcy kultu towarów. Ślub ten odbył się według liturgii kościelnej i według zwyczaju dawnego: obydwoje przyszli do kościoła w strojach tubylczych. Trzeba było czekać aż do drugiej po południu zanim ukończono malowanie i dekorowanie.\n14. stycznia przybył brat Werner i zaczął budowę hali parafialnej. W międzyczasie na naszej plantacji spalił się dom do suszenia orzechów kokosowych, a więc i tam buduje. Inna wioska też już na niego czeka z budową kaplicy.\nRok 1977 jest w naszej diecezji na życzenie biskupa Rokiem Pojednania. W planie jest, żeby katecheci głosili rekolekcje we wszystkich wioskach. Oby Bóg wspomagał łaską.\nZ okazji Wielkanocy życzę radości, którą tylko Chrystus dać może.\nSaidor, 18.06.1977 (List 55)\nW ostatnim liście wspominałem o Ks.Tobiaszu Malangen, drugim tubylczym kapłanie w nasze diecezji. Otóż od połowy marca pracuje on w naszej parafii. Oby on i parafianie odnieśli wielkie pożytki ze wspólnej pracy.\nRekolekcje prowadzone przez katechetów w naszej wiosce, a zakończone spowiedzią, mszą, komunią ukończono w Wielkim Tygodniu. Jedynie deszcze i wezbrane rzeki trochę przeszkodziły.\nW maju O.Janissen głosił rekolekcje dla katechetów i radnych parafialnych na temat powołania i wierności powołaniu. Dwóch katechetów nie brało udziału. Jeden z nich opuścił nie dawno pracę, a drugi "odpoczywa" od pracy starając się wpierw pokazać, że jest godny tego powołania. W ostatnim tygodniu innemu katechecie zarzucono różne niedomagania i nie wiadomo jak się sprawa zakończy.\nO.Kalinowski spędził parę tygodni w szpitalu i na rekonwalescencji po operacji wyrostka robaczkowego.\nW sobotę przed Zielonymi Świętami zebrała się część parafii w Pangpang /gdzie jest większy kościół wybudowany w 1974/ na procesję maryjną i zielonoświątkową. Ks.Tobiasz powrócił wzruszony i opowiadał o pięknych uroczystościach.\nDziś była procesja Bożego Ciała w Saidor. Jest tu mało katolików, około 80- prawie tylko urzędnicy państwowi. Niektórzy z nich przebywają w wioskach ze względu na wybory do parlamentu, które zaczęły się wczoraj i będą trwać 3 tygodnie. Procesja była skromna, ale chyba Bogu miła.\nNowy budynek jest z dnia na dzień podobniejszy do hali parafialnej. Jest już dach i parę pomieszczeń ukończonych. Chyba na Gwiazdkę wszyscy wierni będą mogli się w niej pomieścić.\nZ prośbą o modlitwę , serdecznie pozdrawiam.\nSaidor, 16.10.1977 (List 56)\nArcybuskup Arkfeld ogłosił obecny rok rokiem pojednania. W całej diecezji głoszone są rekolekcje na ten temat. W zeszłym tygodniu ksiądz Tobias głosił rekolekcje w mieście Madang dla ludzi z jego okręgu Bundi mieszkających w Madang. U nas dwie wioski pojednały się po wielu latach dysput o ziemię. W innej wiosce, gdzie katecheta stał się powodem nieporozumień i zgorszenia też doszło do pojednania, ale katecheta jeszcze nie wrócił do pracy.\nW skutek wyborów do parlamentu mamy teraz nowego posła. Ufamy, że będzie dbał o lud. Rząd się nie zmienił. 16. września obchodzono drugą rocznicę niepodległości. Cieszono się w całym kraju i proszono Boga p opiekę.\nNasz arcybiskup jest na urlopie w Ameryce, ale stary biskup Noser /77 lat/ przybył do Saidor. 01 października poświęcił dwie kapliczki w stacjach leśnych. W święto św. Tereski poświęcił kapliczkę w Mur pod wezwaniem tej świętej, a następnego dnia w Mulumiang pod wezwaniem św. Marcina de Porres. Żeby się dostać do Mulumiang jechaliśmy samochodem w góry, a potem musieliśmy jeszcze iść pieszo 45 minut po ścieżkach górskich do tej nowej kapliczki, wybudowanej przez o Plutę z Bytomia z pomocą tubylców. Biskup poświęcił kapliczkę, bierzmował, 3 razy przemawiał, sam rozdzielał komunię i po komunii gdy usiadł zemdlał i musieliśmy go znieść do zakrystii, gdzie wnet doszedł do siebie. Po posiłku nie chciał żeby go nieść do samochodu, ale szedł sam i to szybciej od wielu młodych. Biskup Noser jest wielkim czcicielem różańca i procesji różańcowych. Dlatego następnego dnia 3.10 brał udział w\npięknej procesji maryjnej w Pangpang dokąd przyszli ludzie z 15 wiosek. Udzielił także bierzmowania.\nTu w Saidor znowu obchodzimy w procesji domy katolików niosąc statuę Matki Boskiej Fatimskiej, co wieczór do innego domu odmawiając różaniec. Domy są ozdobione, wnet chyba zabraknie kwiatów w mieście.\nTydzień przed poświęceniem dwu kaplic przez biskupa było poświęcenie innej kaplicy w Watang, ale wybudowanej tylko z materiału leśnego. Taką kaplica podobnie jak domy trzeba co parę lat zmieniać, bo trawa i drzewo długo nie wytrzymują. Stałe budynki budujemy z drzewa tzw. Żelaznego i pokrywamy go blachą. O blachę trzeba dbać bo rdzewieje, ale drzewo żelazne o ile nie jest wilgotne przeżywa człowieka, który wybudował dom. Z okazji poświęcenia kapliczki w Watang zabito 6 świń, a grupy tańczyły całą noc. Byli to przeważnie Luteranie i poganie z innych wiosek.\nNa kursie dla katechetów we wrześniu starano się objaśnić i pomóc katechetom w używaniu nowych książek do nabożeństw niedzielnych w stacjach, gdzie nie ma księdza w niedzielę. Prawie wszyscy katecheci powinni co niedzielę „odprawić” takie nabożeństwo, bo ksiądz prawie że nigdy nie jest w niedzielę w stacji leśnej.\nPokoje klubowe w wielkiej hali parafialnej są prawie gotowe i kobiety rodzin katolickich z Saidor zbierają się trzy razy w tygodniu aby uczyć się szycia, gotowania, cerowania i innych robót. Dzięki Bogu, bo dawniej grywały całymi dniami w karty nie mając żadnych zajęć. Oby hala stała się ośrodkiem chrześcijańskiego wpływu na cały okręg, bo na nic dom z cementu, drzewa, blachy, jeśli domy ludzkie przez to nie staną się świątyniami bożymi.\nSaidor.05.02.1978r (List 57)\nNa Święta Bożego Narodzenia przyszło jakieś 400 ludzi na główną stację. Dzięki Bogu wszyscy mogli się pomieścić w nowej hali i korzystać z dwóch budynków – kuchni i toalety. Hala nie jest jeszcze zupełnie gotowa, ale ufamy, że 21 maja będzie ją mógł biskup poświęcić. Już teraz jest często używana. Na przykład w drugiej połowie stycznia 60 radnych kościelnych i katechetów podczas wielkiego zebrania parafialnego miało dość miejsca do spania i obradowania.\nNa Gwiazdkę katolicy z Saidor odegrali znów przedstawienie bożonarodzeniowe. Nastrój gwiazdkowy był jednak trochę dziwny, bo urzędnik państwowy zabronił prowadzenia małego sklepiku z jedzeniem w nowej hali, co wzburzyło głodnych ludzi i w marszu protestacyjnym do urzędnika domagali się otworzenia sklepiku, na co się urzędnik zgodził, ale tylko na dni gwiazdkowe.\nW dniu Bożego Narodzenia paru katechumenów otrzymało chrzest. Wielki deszcz i wezbrane rzeki wstrzymały niektórych wiernych z powróceniem do domu.\nPrzed Gwiazdką przybył katecheta ze szkoły katechetycznej na praktykę do jednej jeszcze pogańskiej wioski i to właśnie w czasie wielkiego kultu pogańskiego. Przez wiele lat ludzie tej wioski prosili o katechetę. Na razie kult pogański i nauka katechumenatu idą w parze. Oby łaska nawrócenia pomogła tym ludziom.\nNa początku stycznia zmarł na zapalenie płuc mężczyzna, który przez kilka lat opiekował się plantacją misyjną. Potrzebny jest ktoś nowy do prowadzenia plantacji, sklepu i staranie się o różne potrzeby materialne. Ten problem oraz inne, zwłaszcza okazja poświęcenia nowej kapliczki w plantacji skłonił arcybiskupa z jego wikariuszem generalnym, że przybyli do Saidor. Razem z Radą Parafialną powzięto niektóre uchwały i uradzono dzień poświęcenia hali.\n6 stycznia w Alexishafen złożyła śluby zakonne S.Paula, córka jednego katechety z naszej parafii, a na początku lutego Kaspar Alkura wstąpił do nowicjatu kapucynów. Oby wytrwali i oby inni poszli dokąd ich woła Bóg.\nZ prośbą o modlitwę, serdecznie pozdrawiam.\nSaidor, 27.08.1978 (List 58)\nW maju miały miejsce zdarzenia zgoła historyczne. Wpierw walne zebranie z przywódcami całego okręgu. Temat: jak odbędzie się poświęcenie naszej hali- czy damy Bogu piękno kultury: stroje, tańce i sztukę. Mimo opozycji nawet ze strony niektórych wpływowych katolików zgodzono się na danie Bogu tego, co tutejsi ludzie dotychczas mieli dla pogańskich i świeckich celów.\nUroczystości poświęcenia zaczęły się 20 maja. Przyjechał pronuncjusz Montezomolo, arcybiskup Arkfeld, emerytowany arcybiskup Noser. Przybył także przełożony prowincjonalny Werbistów, niektórzy bracia, siostry, piloci.\nW wielkiej procesji przyprowadzono gości z lotniska na stację i to z tańcami, które dotychczas tylko nocami robiono. Odbył się koncert różnych grup, wieczorem film religijny. W niedzielę rano poświęcenie hali, msza w hali, oddanie w ofierze darów /dawniej miało to miejsce tylko wspólnie ze świeckimi czy pogańskimi uroczystościami/, procesja z Przenajświętszym Sakramentem do kościoła parafialnego, wspólne jedzenie, przemowy, odlot gości, sport, film.\nA więc hala jest gotowa, poświęcona, służy ludowi: codziennie sport, czasem kursy, filmy, kobiety uczą się szyć, gotować, ludzie mają gdzie nocować. Przed poświęceniem hali brat Werner z robotnikami wymalowali kościół, całe prawie miasto czyściło stację . W dniu poświęcenia hali O.Kalinowski odleciał do Kwanga, gdzie został proboszczem. Na razie nie ma nikogo kto by przejął jego obowiązki.\nW lipcu mieliśmy kurs dla kandydatów na katechetów i dla katechetów. Zaznajomili się oni z nową książką do prowadzenia rekolekcji na temat Eucharystii, bo od 28 maja zaczęliśmy Rok Eucharystii w naszej diecezji. Pięć wiosek miało już rekolekcje na ten temat z procesją , wystawieniem i błogosławieństwem.\nDziewięciu radnych kościelnych było na specjalnym kursie dla nich w Megiar. Aby tam dotrzeć trzeba płynąć statkiem 8 godzin, a potem jeszcze 2 godz. samochodem.\nW lipcu zamieszkali w naszej hali na okres 12 dni Koreańczycy, którzy przyjechali w celu zaznajomienia się i pobrania próbek, bo mają tu wybudować wielką cementownię. Jeśli to dojdzie do skutku to Saidor stanie się większym miastem. Oby chrześcijańskim.\nSaidor, 19.11.1978 (List 59)\nŻyczę Wam przeżywania tajemnic Bożego Narodzenia w duchu Matki Najświętszej i św. Józefa oraz wzrastania w łasce bożej w Nowym Roku.\nW sierpniu katolicy w całym kraju zbierali pieniądze, by pomóc w tłumaczeniu Starego Testamentu na język Pidgen English. Stowarzyszenie Biblijne pracuje nad tym tłumaczeniem, my katolicy tłumaczymy tylko niektóre książki.\nW październiku były tu 2 siostry i dawny Ojciec Prowincjał udzielając rekolekcji w duchu Mondo Meliore jest to ruch rozpoczęty przez o. Lombardi we Włoszech i wspierany przez papieża Piusa XII dla nauczycieli, a potem dla katechetów, radnych kościelnych i przewodników modlitw. Ruch ten ma na celu zorganizować grupę ludzi w wioskach czy w innej wspólnocie, która by wspólnie pracowała nad urabianiem wspólnoty chrześcijańskiej.\nOd 27 do 30 października obchodzono uroczystości samorządu naszego województwa /prowincji/ Madang. Dawniej cała władza byłą centralna tzn. wszystko zależało od Port Morseby – stolicy kraju. Teraz poszczególne województwa powinny w wielu rzeczach być niezależne od stolicy.\nZ początkiem listopada żegnaliśmy brata Wernera, dziękując mu za wybudowanie wielkiej hali, 4 kaplic, budynku szkolnego, suszarni do kopry i kakao, domu mieszkalnego, garażu i wielu innych budynków w ciągu niecałych dwóch lat. Brat pojechał na urlop, a potem będzie budować w Goroce /w górach/. Ostatny budynek, który tu postawił to kaplica w wiosce dawnego przywódcy kultu towarów. Oby jego praca i praca wielu innych pomogła wielu ludziom znaleźć Boga i szczęście wieczne.\nSaidor 25.02.1979 (List 60)\nDziękuję za życzenia gwiazdkowe. Styczeń, luty to odwiedzanie stacji leśnych.\nZmiana? Rozwój? Materializm?\nDawniej były wioski, wspólne życie. Teraz powrót do własnych lasów, gór, ziemi, by zakładać plantacje....... Posyła się dzieci do szkół daleko oddalonych nawet 7 godzin od wioski, a więc trzeba donosić jedzenie albo robić ogrody blisko szkoły albo zostawić dzieci u znajomych. Życie rodzinne, życie wioski zanika. Najbardziej jednak pociąga pieniądz i co się z tym wiąże dobre jedzenie, radio, ubranie, a najbardziej picie, picie...... To wszystko pociąga naturalnie i katechetów. I oni chcą być blisko własnej ziemi, zakładać sklepy, plantacje.......\nŻycie chrześcijańskie traci na znaczeniu. W jednej stacji leśnej 14 par nie poślubionych /jedna para ma już 4 dzieci/. Ponad 20 dzieci dorosłych, nawet już żyjących w związkach, jeszcze nie zna spowiedzi, komunii. Wiele małych dzieci nie ochrzczonych. Brak modlitw w niedzielę, kościoły się walą, a wiernym trudno postawić nowy. Misjonarze zawaleni różnymi sprawami i podobnie katecheci gonią za zdobyciem rzeczy materialnych. Chrystus by znów powiedział: nie ma robotników.\nSzatana można pokonać pokutą i modlitwą, o którą serdecznie proszę, abym szczególnie ja nie był przyczyną zmiany, rozwoju materializmu bez Boga. Proszę szczególnie o nowennę albo tridium przed 18 marca – czeka walne zebranie w wyżej wspomnianej wiosce.\nSaidor, 11.03.1979 (List 61)\nDzięki hali parafialnej setki wiernych czekało spokojnie przeszło godzinę na wielkie uroczystości Bożego Narodzenia, bo lało jak z cebra. Niestety podczas mszy o godzinie 9 pijak zaczął awanturę na stacji misyjnej, o mało co udusił chłopaka i gdyby nie interwencja byłby surowo ukarany może nawet śmiercią przez chłopaków. Idea przebaczenia chrześcijańskiego nie jest tak łatwa do przeprowadzenia. Codziennie słychać o bitwach między szczepami, bo zemsta bierze górę nad przebaczeniem. Ale mają miejsce i cuda przebaczenia. W jednej wiosce wielka kłótnia z powodu broni i zabitego strusia zakończyła się pojednaniem, bo katecheta w pokorze i cierpliwości prosił o pojednanie. Na innym zebraniu z udziałem 10 wiosek , chrześcijanin obwiniony o wiele rzeczy i to zdaje się niesłusznie, przebaczył i przez to dał przykład wszystkim innym, którzy się pojednali i odeszli do domów w pokoju. Inne zebranie trwało 11 godzin: były ostre wymiany poglądów, obwinianie, nieporozumienia, ale ponieważ było to zebranie chrześcijańskie w imieniu i z udziałem „Głowy Kościoła”- Chrystusa, i tam doszło do spokoju i częściowego, może nawet nawrócenia.\nNaturalnie taka praca nad utworzeniem wspólnoty chrześcijańskiej zależy od tego czy ogród albo winnica pańska ma robotników i to dobrych. Gonitwa za dobrobytem materialnym i inne przyczyny powodują, że szeregi robotników się zmniejszają i to w ilości i w jakości. Wiele wiosek chrześcijańskich i pogańskich nie ma pasterzy albo ma tylko niby pasterzy. Dzięki Boku są także i prawdziwi pasterze, którzy znają owce swoje.\nZ prośbą o pomoc modlitewną, aby było dosyć pasterzy i to dobrych pozdrawiam serdecznie i życzę szczególnie opieki od Pasterza wszystkich pasterzy- Chrystusa Zmartwychwstałego.\nSaidor,04.07.1979 (List 62)\nPo pięciu latach czekania na pomocnika, by się zajął plantacją, sklepami, transportem i halą parafialną, nareszcie przed Wielkanocą przybył pomocnik misyjny z Holandii. Jest wielką pomocą, a będzie z pewnością jeszcze większą gdy nauczy się języka Pindgen English.\nWiększość uroczystości wielkanocnych odbyła się w hali, bo kościół nie pomieściłby setek ludzi ze stacji leśnych. Przed dwoma tygodniami hala była znów zapełniona z okazji święta prowincjonalnego – wiele dzieci z różnych szkół, wielu młodych i dorosłych miało miejsce do spania, sportu i tańca.\nW maju głosił tu rekolekcje dla katechetów O.Paweł ze Zgromadzenia Kapucynów. Jest on profesorem w małym seminarium, ale przedtem przez wiele lat był misjonarzem na południu gór nowo gwinejskich. Gdy zaczynał po wojnie pracę wraz ze swoimi współbraćmi był to teren zupełnie pogański, a teraz w przeszło 200 kościołach przechowuje się Przenajświętsze. Niestety u nas nad morzem tego nie ma.\nW ostatnich tygodniach 9 dalszych wiosek miało rekolekcje eucharystyczne z procesją Bożego Ciała. W niektórych wioskach kościół, ołtarze i drogi były pełne ozdób. Procesja Bożego Ciała odbywa się po raz pierwszy w wioskach.\nKościół parafialny w Saidor pod wezwaniem Trójcy św. otrzymał trzy nowe obrazy w przeddzień święta Trójcy św.: Stworzenie, Odkupienie, Zesłanie Ducha św. – namalowane przez młodego chłopaka z okolicy.\nArcybiskup Arkfeld jest zaniepokojony, bo nie ma kapłanów dla niektórych parafii. Z prośbą o modlitwy o powołania kapłańskie, zakonne, powołania na katechetów i innych robotników do winnicy pańskiej serdecznie pozdrawiam.\nSaidor.10.02.1980r (List 63)\nDziękuję za życzenia gwiazdkowe, zwłaszcza za modlitwy. Z okazji Wielkanocy życzę ‘życia’ nowego, lepszego...... z Chrystusem .\nOstatnim , wielkim wkładem Ks.Malangena było przygotowanie jasełek. Po Gwiazdce opuścił parafię udając się na roczny kurs do Australii. W zeszłym tygodniu wyjechał pomocnik Jan Hollenberg, ożenił się i zamierza osiąść w Australii. Na razie nie ma zastępców. Parafia ma przeszło 60 wiosek /na 38 miejscach msza św./ Arcybiskup był tu na posiedzeniu rady parafialnej. Obiecał przysłać nowego pomocnika świeckiego, kapłanów na razie nie ma. Najwyższy Kapłan Jezus Chrystus chyba wspomoże w pracy.\nNa szczęście główny katecheta obiecał i rzeczywiście zaczął obchodzić stacje leśne po przeszło dwu latach oziębłości. Robotników mało\nW okresie Gwiazdki na apel pomocy dla uchodźców zebrano około 400 Kina’ tutejsze pieniądze, w przeliczeniu na dolary =500. /Jedna staruszka miała 20 toea /30 centów/ ze sprzedaży owoców, dała wszystkie dla ubogich. Jeden nauczyciel z żoną dali 100 Kina, by postawić mały domek dla trędowatej kobiety /żona piekła i sprzedawała chleb przez wiele miesięcy/. Domek został postawiony w Nowy Rok. Inny nauczyciel dał 100 Kina aby wydrukować Ewangelię św. Marka. Oby takich było więcej.\nSaidor,15.06.1980r (List 64)\nDziękuję za życzenia wielkanocne. Liczba biorących udział w uroczystościach była dość duża. Nie było innego kapłana, a więc prośba do Wiecznego Kapłana o pomoc.... i wszyscy się wyspowiadali, i wszyscy przygotowani zostali ochrzczeni, i wszyscy słuchali bo nawet głośnik działał.\nW tym roku już cztery wioski miały rekolekcje o ‘wspólnocie chrześcijańskiej’, bo trzech katechetów po specjalnym kursie ich udziela. W pierwszej wiosce niespodziewanie zabito dziką świnię, która się jeszcze bardziej przyczyniła do atmosfery wspólnoty przy wspólnym posiłku.\nWieczorem przed Zielonymi Świątkami w kościele leżało wiele pączków kwiata ‘hibiskus’. Dziwnie to wyglądało jako ozdoba. Ale co za widok, co za rozkosz gdy w niedzielę rano te pączki się otworzyły i cudowną czerwienią ‘patrzyły’ na wszystkich obecnych mówiąc; ‘otwórz się i Ty na Ducha św.’.\nW tydzień później w dzień patronalny Trójcy św. podczas mszy rozbrzmiewały gitary, małe bambusy, skrzynia herbaty...... łupiny owoców, twarde łuski orzechów kokosowych......... Po mszy dzieci chodziły z zawiązanymi oczyma, rzucały w puszki, rzucały pierścieniami........... by zdobyć ołówek czy cukierek, dorośli grali w siatkówkę.\nW dniu Bożego Ciała 5 dziewczynek szkolnych zostało ochrzczonych /dwie z wiosek pogańskich dopiero w przeddzień otrzymało zezwolenie rodziny/ i razem z 10 innymi przyjęły pierwszą komunię św.. Po raz pierwszy wiele z nich przyszło w bieli. W kościele była piękna atmosfera eucharystyczna. Po mszy wspólne jedzenie, tzn. każda rodzina przyniosła przygotowane jedzenie i dzieliła się z innymi.\nNiestety w 38 miejscach jeden kapłan nie może często przeżywać z wiernymi Eucharystii. Niektóre wioski 7 miesięcy nie widziały kapłana.\nZ prośbą o modlitwę o więcej kapłanów, bardzo serdecznie pozdrawiam.\nSaidor-30.11.1980r. (List 65)\nZ okazji Gwiazdki i Nowego Roku życzę Wam „Gwiazdki”- Światła, którym jest Chrystus. Niech On prowadzi.\nZe względu na to, że ludzie osiedlają się w nowych miejscach, by znaleźć pracę albo zakładać plantację i ogrody będzie trzeba odprawiać msze w dwu nowych wioskach, to znaczy miejsc do odprawiania mszy będzie teraz 40. Dla jednego kapłana to nie mało, tym bardziej, że katechetów zamiast przybywać, to ich ubywa, jeden jest w więzieniu, dwóch opuściło placówki. Diecezja traci kapłanów przez śmierć, przeniesienia, starość, choroby.\nMówi się o święceniu diakonów i przejęciu parafii przez nich jak to jest w sąsiedniej diecezji, ale na razie widzi się w tym wiele trudności. Nasz biskup prosił w różnych krajach o modlitwę o powołania. Bóg potrafi z Szawłów uczynić Pawłów.\nW ostatnich miesiącach w jednej części parafii mówiło się dużo o daniu „kultury piszczałek” Bogu w publicznym akcie, w którym także kobiety i dzieci miałyby brać udział. Jest to po ludzku mówiąc pytanie o karę śmierci, bo taka kara spotykała dawniej tego, kto to „prawo tajemniczości” zmienił. W głosowaniu nawet chrześcijanie zjednoczyli się z poganami, to znaczy zakaz zostaje, a razem z nim strach, kłamstwo, tajemniczość. Bogu jednak trzeba dziękować, że paru chrześcijan domagało się zmiany.\nW innej części parafii chrześcijanie prosili o oddanie miejsc kultu pogańskiego Bogu. W czasie „oddania” wódz pogański nie bardzo współpracował i po paru dniach oddał z powrotem miejsce kultowi pogańskiemu.\nZ prośbą o modlitwę, pozdrawiam......


Kalendarz dni wolnych oraz czas pracy w roku 2022\nDni wolne i wymiar czasu pracy w Kodeksie pracy\nKalendarz dni wolnych świątecznych przypadających na weekend\nDni wolne a długie weekendy\nW roku 2022 przypada 13 dni ustawowo wolnych od pracy. Ile dni pracownik będzie musiał przepracować? Które święta wypadną w weekendy? W artykule znajdziesz jak będzie wyglądał kalendarz dni wolnych od pracy w 2022 roku.\nW 2022 roku będziemy wykonywać swoją pracę przez 251 dni - czyli o 1 dzień mniej niż w ubiegłym roku. O tym jak należy obliczać wymiar czasu pracy mówią przepisy Kodeksu pracy.\nArt. 130 §1. Kp Obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, ustalany zgodnie z art. 129 § 1, oblicza się:\nOznacza to, że w tym roku wymiar wyniesie 2008 godzin.\nPoniższa tabela prezentuje wykaz dni wolnych przypadających w 2022roku:\nRok 2022 przyniesie aż cztery dni wolne od pracy, które wystąpią w niedzielę. Dwa z nich są świętami, które nie mają konkretnej daty, ale zawsze przypadają w tym dniu tygodnia (Niedziela Wielkanocna i Pierwszy Dzień Zielonych Świątek). Za dni wolne wypadające w niedzielę pracodawca nie ma obowiązku oddania dnia wolnego w innym terminie. Inaczej jest natomiast ze świętami przypadającymi w sobotę - za nie przysługuje już dzień wolny od pracy i pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. W roku 2022 w sobotę przypada jedynie 1 stycznia.\nW 2022 roku czekają na nas trzy długie weekendy. Pierwszy przypada w sierpniu - od 13go do 15go, drugi w w listopadzie od 11 do 13, a trzeci w grudniu od 24 do 26. Oprócz tego dobrze planując urlop będziemy mieć możliwość przedłużenia sobie odpoczynku wynikającego z dni ustawowo wolnych od pracy. Aby wydłużyć okres odpoczynku można wnioskować o urlop wypoczynkowy na 7 stycznia, 2 maja, 17 czerwca 31 października, dzięki czemu zyskamy dodatkowy długi weekend.


15 Lecie??? - Page 2 - Sprawy Forum - nano-reef.pl\nBy alexw200, March 27, 2018 in Sprawy Forum\nMalawistów w sumie dużo by się znalazło Choćby Snocho Główny chyba prowodyr, że afrykańskie baniaki ludzie solili\nTeż miałem malawi i masz rację, Michał to prowodyr solenia\n@SkoczekPL a ty jako admin masz dostęp do jakichś starych archiwów z fotkami? Chetnie bym sobie przypomniał posty te z maską i czyszczeniem\nZe starych znalazłam oficjalne ogłoszenie https://groups.google.com/forum/?hl=pl#!searchin/pl.rec.akwarium/nano-reef|sort:date/pl.rec.akwarium/9OfsvC1ueWk/wMu-NY2wtFEJ wtedy jeszcze często nie używało sie polskich znaków\nTroche to trwalo, ale juz dzis moge zaprosic Was do odwiedzenia naszego\nserwisu, który poswiecony jest "powaznej akwarystyce" morskiej w mini\nwydaniu.. Mamy nadzieje, ze praca wlozona w jego powstanie nie\npójdzie na marne i wezmiecie czynny udzial w jego tworzeniu, bo zreszta\nz taka mysla powstal przede wszystkim... Na razie nad projektem pracuja\n3 osoby - chetnych "posolonych", którzy chcieliby nas wspomóc w naszej\n"pracy"(satysfakcjonujacej i milej, acz jednak pracy) serdecznie prosze\nPozostaje mi jedynie Was zaprosic..\n... bo male jest piekne...\nEdited March 27, 2018 by TMK (see edit history)\nJa ze starych czasów pamiętam naszą dyskusję nad t5. Wchodziły na rynek małymi kroczkami, ja ci wmawiałem że nie pobiją t8 hahaha\nA dyskusji o HQI nie pamietasz? to był świetny temat\nPamietam, uważałem że za 20 lat ludzie będą dalej tego uzywać i bummm 15 lat pźniej stawiam baniak na hqi i t8, historia zatacza kolo fajnie było\nMiło poczytać takie rzeczy Ja się tu pojawiłem dużo później, bo dopiero w 2010, ale też zamieniłem malawi na morskie więc coś w tym musi być\nApropos rozmów prehistorycznych..... wojen o ilości watów na litr..\nKto wie co to i z którego to roku ? (lampa nadal stoi u mnie w domu)\n3 minuty temu, SkoczekPL napisał:\nJejciu, początki led w rurach ile to ma lat? 10?\nBrawo TY - 10 lat\nRok produkcji 2008 - a nazwa producenta ?\nTeraz, SkoczekPL napisał:\nTu mi zabiłeś ćwieka, nie moja robota, na pewno nie Skiby, Ciebie nie pamiętam żebyś sam robił cholera........\nCo Ty..... ja i prąd - mijam szerokim łukiem wszystko co elektryczne\n1 minutę temu, Noa napisał:\nHehehhe Brawo Piotruś\nTak - producent to PS - tak zaczynali (chociaż nie wiem czy nie od Phytonów) - a teraz ... liga światowa, sterowanie, zmienianie ustawień telefonem. Pozmieniało się dużo przez te 15 lat w akwarystyce morskiej (słodkiej zresztą też)\n4 minuty temu, SkoczekPL napisał:\nKurde a zastanawiałem się czy nie Jasiu F. A przyznam się wam, że nigdy nie miałem w łąpkach niczego z PS :/\nAkwarium wystawowe PS wyglądało fantastycznie pod tym światełkiem. Może są jeszcze jakieś zdjęcia?\nPoszukam gdzieś coś powinno być\nTe lampy były przed Phytonami z tego co pamietam, ale... może ktoś pamięta dokładnie.\nA pamieta ktos nazwę lamp HQI produkcji PS?\nEdited March 28, 2018 by Noa (see edit history)\nHeliosy były za***iste, ładne i bardziej kompaktowe od lumenarc. Miło wspominam ten sprzęt!\nGodzinę temu, SkoczekPL napisał:\nJeszcze świecą u mnie\njejku - aż się łezka w oku kręci ... ale dokładnie pamiętam, jak Przemek mi opowiadał, że czyta bloga o akwarystyce morskiej i chce coś takiego samego stworzyć.... a potem, że chce założyć sklep internetowy - w 2001 r sklep internetowy to mi się z niczym nie kojarzył - zastanawiałam się, gdzie towar miałby leżeć:-):-) gdzieś w internetach?????\nSkoczek pamiętam, jak kupowałeś tą lampę - chyba od tego momentu się znamy, tak? wtedy naskarżyłeś na mnie do Przemka, ze Ci na maila chyba na czas nie odpisałam:-)\n@alexw200 gdzieś ty się przez te wszystkie lata zaszył ?\num.um rył moją wyobraźnie jak się przeglądało dział ryby i korale i ta adrenalina jak się czekało na pociąg z życiem, żeby zdążyć odebrać paczkę... tego już człowiek nie czuje.\nZażarte dyskusje nad t5 i stwierdzenia, pokarz mi zbiornik który świeci przez dłuższy czas t5... coś jak dziś ledy - z tą różnicą, że T5 bardzo szybko się zadomowiła a o ledach do dziś się dyskutuje.\nDo forum mam sentyment, to dzięki tej grupie założyłem pierwsze akwarium morskie\nDla mnie 15 lat będzie w czerwcu i tego się trzymam\n17 godzin temu, Noa napisał:\nOj pamiętam jak ten filmik kręciliśmy z tyłu trzymałem tło zrobione z płyty z owiniętym czarnym stretchem, łapy trzasły się galareta ale daliśmy rade:)\n8 godzin temu, Irmina napisał:\nHehehhe oj kto by pamiętał takie małe drobnostki Irminku ale tak było - wtedy nie wiedziałem ..... hihihih


205 - przepisy na 205 z popularnych blogów - Durszlak.pl\nPrzepis na 205\nfaszerowane pomidory aby stworzyć 2 nadziane pomidorki potrzeba nam: 4 paluszków surimi 2 pomidorów 3 łyżek serka ziarnistego 1 łyżeczki startego chrzanu 1 łyżeczki soku z cytryny 1 łyżeczki Zobacz więcej\ngrahamka z domowym dżemem truskawkowym, serem białym i masłem orzechowym/ bieluchem i mango, gruszka, kawa z mlekiem Nie ma to jak nastawić budzik i nie włączyć drzemki tylko go wyłączyć i wstać Zobacz więcej\nuprażona kasza bulgur z sosem śliwkowo-kakaowym i podprażonymi płatkami migdałowymi Zobacz więcej\nObżerając się wczoraj kolejną jagodzianką na zmianę z lodami, zastanawiałam się, jak to możliwe, że mój ulubiony wypiek, którym zajadam się niemal codziennie, gdy tylko pojawi się w piekarniach, nie Zobacz więcej\nŻytni chleb z żółtym serem i ketchupem, serek wiejski z dżemem truskawkowym + niewidoczne na zdjęciu: granola orzechowa z mlekiem sojowym i bananem. Rye bread with cheese and ketchup, cottage cheese Zobacz więcej\nOwsianka czekośliwka z bananem, budyniem waniliowym, kakao, śliwkami, cynamonem i gorzką czekoladą, zielona herbata z opuncją inspiracja Gdy zobaczyłam tą kaszę u Darii widziałam, że muszę zrobić coś Zobacz więcej\nKasza jaglana na mleku z serkiem wiejskim, bananem, sezamem, pestkami słonecznika i czekoladą. Millet pudding with cottage cheese, banana, sesame seeds, sunflower seeds and chocolate. This article is Zobacz więcej\ntruskawkowy sernik na zimno z rodzynkami; twaróg z jabłkiem, przyprawą do szarlotki, dżemem i biszkoptem strawberry no-baked cold cheesecake with raisins; quark with apple, apple pie spice, jam and Zobacz więcej\nDziękuję ci bardzo :) Oj tak, mam takie samo wrażenie, zwłaszcza, że zaglądam tutaj od dłuższego czasu :) Wydajesz się być niezwykle wrażliwa i niesamowicie silna. A zresztą, wcale nie wydajesz, bo z Zobacz więcej\nwaniliowa owsianka jogurtowa z mango i chia zaćmienie dziś, pamiętajcie. i buziaki przesyłam z pociągu. Zobacz więcej\nowsianka z bananem, serkiem wiejskim, borówkami, masłem orzechowym i blanszowanymi migdałami Wróciłam. Niechętnie, bo mogłabym tam zostać jeszcze z tydzień. Lenistwo, oglądanie filmów do 4 rano i Zobacz więcej\nW końcu długo wyczekiwany weekend :) No dobra wcale nie tak długo bo zaledwie 5 dni i to takich, które mijają w mgnieniu oka. I wiecie co Wam powiem? Może powinnam to powiedzieć dopiero za 7 dni, ale Zobacz więcej\ndokładnie 10 minut temu zjadłam obiad.. przecież podczas szkolnych zawodów trzeba zostać i wspierać "swoich" chłopaków! ^^ Płatki ryżowe na pół mleko-pół woda z mocno uduszonym jabłkiem (dodany na Zobacz więcej\nPomarańczowe brownie z mandarynką, orzechami laskowymi i suszoną żurawiną. Orange brownie with tangerine, hazelnuts and dried cranberries. inspiracja Czekolada to chyba najlepsze możliwe rozpoczęcie Zobacz więcej\nJajka po wiedeńsku (205 kcal) 158


Converse Torba damska N-lars czarno-biała | Sklep Medme.pl\nMama i Dziecko20497\nŚrodek torebki z czerwoną podszewką. W środku jedna komora oraz zasuwana kieszonka. Z przodu torby jedna zasuwana kieszonka.\nKolor: Czarny z białym logo z przodu torby\nWymiary: Głębokość: 21 cm; Szerokość: 43 cm w najszerszym punkcie / 30 cm w najwęższym (zwęża się ku górze); Wysokość: 25 cm; Maksymalna długość paska 150 cm


Wdrożenie systemu Qlik Sense w firmie Eko-Okna SA\nSpecjaliści JCommerce realizują projekt wdrożenia samoobsługowego narzędzia do eksploracji i wizualizacji danych Qlik Sense w firmie Eko-Okna SA.\nOd lutego bieżącego roku firma JCommerce współpracuje z firmą Eko-Okna S.A. w ramach projektu wdrożenia samoobsługowej platformy analityczno-raportującej Qlik Sense. Jest to system klasy Business Intelligence, który umożliwia użytkownikom tworzenie spersonalizowanych, interaktywnych wizualizacji, raportów i dashbordów, w oparciu o dane pochodzące z wielu źródeł, za pomocą prostej techniki "przeciągnij i upuść".\nW firmie Eko-Okna system Qlik Sense będzie wspierał pracę działów controllingu oraz sprzedaży. Rozwiązanie integruje dane z kluczowych systemów przedsiębiorstwa, a więc przede wszystkim z systemu zarządzającego produkcją oraz systemu ERP. W ramach projektu powstanie szereg dashboarów, ułatwiających codzienną pracę oraz weryfikujących i agregujących nadsyłane dane.\nEko-Okna S.A. to działający na rynku od 1998 roku międzynarodowy producent stolarki okiennej i drzwiowej z PVC, drewna oraz aluminium, a także systemów przesuwnych, rolet, bram segmentowych i moskitier z wysokiej klasy materiałów pochodzących od najlepszych, europejskich dostawców.\nMS Dynamics NAV 2017 sap businessobjects jcommerce quality assurance narzędzia business intelligence busienss intelligence microsoft bi katowice php agile bi dynamics macOS konferencja microsoft outsourcing system erp nearshore qlik outsourcing it ms dynamics nav it nearshoring ibm cognos erp system ios qlik sense microsoft dynamics nav nav erp mobile application java business intelligence ms dynamics ax scrum it outsourcing qlikview aplikacja mobilna computerworld .net


CennikMedyczne Peelingi Chemiczne\nTerapia przeciwtrądzikowa z kwasem salicylowym ∨\nZabieg przeciwdziała powstawaniu wyprysków i oczyszcza pory. Ma właściwości antybakteryjne, likwiduje wpływające na powstawanie trądziku, bakterie acne.\n45 min. 160 zł\nTerapia biorewitalizująca z kwasem migdałowym ∨\nZłuszczanie kwasem migdałowym sprawia, że cera staje się bardziej napięta, rozjaśniona, wygładzona, nawilżona. Kwas migdałowy wpływa korzystnie na skórę z problemami, rozjaśnia przebarwienia i powoduje zwężenie porów.\nTerapia dla cery wymagającej z kwasem laktobionowym ∨\nMa działanie łagodzące i przeciwzapalne, oraz właściwości regenerujące i łagodzące a także wzmacniające barierę skóry. Kwas laktobionowy dzięki swoim właściwościom może być stosowany dla wyjątkowo wymagających i problematycznych skór.\nTerapia dla cery naczynkowej z kwasem azelainowym ∨\nDziała przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie na bakterie tlenowe i beztlenowe, powstrzymuje wolne rodniki. Wpływa na proces keratynizacji mieszków włosowych, blokuje proces rozkładu lipidów i łoju, które są odpowiedzialne za zmiany trądzikowe


AddShares - ROI 155% - www.addshares.com - Revenue Share - HyipForum - forum inwestycyjne o zarabianiu w internecie\nBy MrRabbit, January 2, 2016 in Revenue Share\nStart: 30 stycznia 2016\nWpłaty/wypłaty: automatyczne, instant\nProcesory płatnicze: PayPal, OKPay, Payza, STP, PM, Payeer\nProcent za poleconych: 15%\nPrzymus reinwestycji 50%\n600 kredytów na bannery i 600 kredytów na reklamy tekstowe na paczkę\nAktualnie strona jest uzupełniana, nie ma FAQ i kilku innych zakładek. Gdyby można było składać już depozyty - odradzam. W ciągu 30 dni na pewno jednak się wiele zmieni. Na razie nie znamy nawet ceny za paczkę. Dodatkowo - wg aktualnych informacji ma być PayPal. To również nie wróży nic dobrego. Jedynie fakt, że będzie można składać spory jest jakimś zabezpieczeniem. Mam nadzieję, że Admin zrezygnuje z tego szalonego, w świecie HYIP/RS, procesora. Były jednak i są programy posiadające PayPal'a, z którymi nie było/nie ma problemów (np. HQRevShare czy AdsPayPro).\nAddShares nie różni się wiele od innych programów. Na pewno zachęcające są wypłaty automatyczne i wysokie ROI. Jednak im wyższe ROI, tym wyższe ryzyko.\nCzas pokaże jak rozwinie się sytuacja z tym programem.\nRejestracja reflink: LINK; czysty link: www.addshares.com\nEdited January 2, 2016 by TRUPIOBLADY\nCzy jest jakas rzecz ktora odroznia ten program od 100 p0odobnych czy tylko nazwa?\nA co ma odróżniać? RevShare jak RevShare - tylko, że świeży. Być może liczba uczestników będzie duża i będzie można wejść do czegoś świeższego. Więcej informacji nie mam. Będę aktualizować temat jeśli będą nowe informacje. Na pewno na uwagę zasługują wypłaty instant. Nie każdy program go ma. Również wysokie ROI, jednak co za tym idzie - większe ryzyko.\nOczywiście liczba uczestników nie musi być duża. Jest jeszcze prawie miesiąc. Zobaczymy co z tego będzie.\nKtoś wie jaki admin?\nNie, jak na razie nie jest znany. Nie wiem, czy się ujawni. Jeszcze zostało sporo czasu. Nawet, jeśli pojawi się możliwość wpłaty przed startem - lepiej poczekać do momentu, gdy wszystko będzie jaśniejsze.\nPo jutrze startuje program , a tu taka cisza ............\nProgram ma bardzo małą ilość osób, więc wg mnie nie warto wchodzić


Tysiąc lat historii w trzech etapach - miedziowe.pl\nStart Głogów Tysiąc lat historii w trzech etapach\n"Jak zobaczyłem pytania, to się trochę przeraziłem"\nTysiąc lat historii w trzech etapach\n19.03.2016. Radio Elka, Iwona Konecka\nUczniowie z Gimnazjum nr 4 okazali się najlepszym zespołem. Zdobyli Puchar Rektora PWSZ w Głogowie. W piątek (18.03) odbył się konkurs "Glogua – Głogów. Tysiąc lat historii". Młodzież musiała przebrnąć przez kilka etapów sprawdzających ich wiedzę na temat miasta.\nZ jakimi zadaniami mierzyli się uczniowie? Szczegóły konkursu przybliża Urszula Zięba z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej: - Pierwszy etap był etapem komputerowym, nosił nazwę "Głogów na starej fotografii". Z tym etapem uczniowie poradzili sobie najlepiej. Największą trudność uczniom sprawił etap drugi. To były pytania\nz historii naszego miasta. Tylko i wyłącznie historia, momenty przełomowe naszego miasta. Okazało się, że osoby które zajęły miejsca w pierwszej dziesiątce poradziły sobie z tym dosyć dobrze. Naprawdę to była wiedza szczegółowa. Zwracali mi uwagę członkowie jury i pan prezydent, że może to jest zbyt trudny konkurs, ale taki właśnie miał być. Trzeci etap to zabytki architektury, zaginione dzieła sztuki, znani głogowianie, herby i pieczęcie oraz mapy i panoramy.\nPo ogłoszeniu wyników porozmawialiśmy ze zwycięską grupą z Gimnazjum nr 4. - Nie spodziewaliśmy się wygranej. Jak zobaczyłem pytania, to się trochę przeraziłem. Na pewno trudne były pytania o pieczęcie władców Głogowa. Były tylko zdjęcia i trzeba było napisać do kogo należała - mówi Mateusz Husar. - Zaskoczyły mnie budowle w pierwszym etapie. Trzeba było wskazać, jaka to jest budowla na podstawie fotografii - opowiada Daniel Nowak. - Dla mnie przede wszystkim były trudne te dynastie i pytania o władców - dodaje Kamil Chodowiec.\nW indywidualnej punktacji najlepsze okazały się dziewczyny. Wiktoria Kordacka (Gimnazjum nr 2) uzyskała najwięcej punktów wśród gimnazjalistów, a Karolina Wróbel (Zespół Szkół Samochodowych i Budowlanych) wśród uczniów szkół średnich. Konkurs odbył się w ramach 9. Głogowskich Dni Nauki i Sztuki.


Powojenna rzeczywistość generałów – Stowarzyszenie Przyjaciół Polskich Weteranów\nPowojenna rzeczywistość generałów\nseth 12 września, 2020\nBarman za ciężkim kontuarem niewielkiego hotelu Learmonth w Edynburgu nie wyglądał na profesjonalistę. Wskazywał na to jego wiek i zauważalna sztywność, z jaką wyłuskiwał butelki z półek z alkoholem na ścianie za plecami. Brak praktyki i gibkości, jaką mogli pochwalić się młodsi barmani, nadrabiał zaangażowaniem i uśmiechem, dlatego goście chętnie wdawali się z nim w pogawędki. Wtedy dawał o sobie znać lekko pobrzmiewający w jego słowach miękki akcent. Trochę jakby rosyjski, ale nieco inny. Goście hotelowi zachowywali z reguły daleko posuniętą brytyjską powściągliwość i uznawali, że nietaktem byłoby dopytywać o ten akcent dobrodusznego starszego pana o pogodnych oczach. Czasem nad ich pomiarkowaniem brało jednak górę zaciekawienie, kiedy widzieli wchodzących do baru mężczyzn o sprężystych, wojskowych ruchach, którzy nim zamówili pierwszą szkocką, stawali przed barmanem na baczność, strzelali obcasami jak na oficerskiej odprawie, a barman na chwilę zmieniał się w kogoś innego. Mrużył oczy, twarz tężała mu na chwilę, po czym niemal niezauważalnym skinieniem głowy odwzajemniał te honory. Ten widok w tym małym przytulnym dwupiętrowym hoteliku był tak niesamowity, że niektórzy goście nie wytrzymywali i nachylali się do mężczyzn, przepraszając od razu za niedyskrecję i pytając o powody takiego zachowania. – To nasz dowódca – słyszeli w odpowiedzi. Angielska powściągliwość nie pozwalała też pracownikom fabryki urządzeń elektrycznych we wschodnim Londynie dopytywać, czym wcześniej zajmował się cichy magazynier, na którego wszyscy tu wołali Stan. On też nie opowiadał o sobie. Pojawił się 5 grudnia 1949 roku i prawdopodobnie był pierwszym Polakiem zatrudnionym w tej firmie. Miał już wtedy 57 lat i widać było, że praca polegająca między innymi na przenoszeniu ciężkich skrzyń z częściami do silników sprawia mu trudność, ale się nie skarżył. Widać było, że zależy mu na tej pracy. Nikt z jego przełożonych ani współpracowników nie wiedział, że sympatyczny, małomówny i lekko zgarbiony Stan kilka lat wcześniej jako generał wraz z polskimi spadochroniarzami przełamywał niemiecki opór podczas operacji „Market Garden” w czasie inwazji aliantów na Holandię. Podobnie jak goście hotelu Learmonth nie zdawali sobie sprawy, że siwiejący barman, który nalewa im whisky, całkiem niedawno dowodził polską dywizją pancerną, która niszczyła wrogie czołgi w bitwie pod Falaise, a następnie w pogoni za Niemcami wyzwalała po kolei holenderskie miasta. Generałowie Stanisław Sosabowski i Stanisław Maczek musieli sobie radzić w nowej powojennej rzeczywistości.\nW podobnej sytuacji jak Maczek i Sosabowski znalazło się więcej najwyższych rangą polskich oficerów, którzy końca wojny doczekali w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Historyk wojskowości Andrzej Suchcitz doliczył się tam 127 generałów, a wśród nich czterech generałów broni, 97 generałów brygady, jednego wiceadmirała i dwóch kontradmirałów. Do kraju zdecydowało się wrócić zaledwie dwudziestu. Wszyscy szybko zrozumieli, że triumf stał się ich klęską. O ile zwykli żołnierze, którzy po wojnie wybrali emigrację, byli w nieco lepszym położeniu, bo najczęściej mieli już jakiś fach w ręku, o tyle najwyżsi rangą oficerowie boleśnie zderzali się z rzeczywistością. Większość całe dotychczasowe życie zawodowe wiązała z mundurem, niemal wszyscy wywodzili się z czasów legionowych, a zaczynali kariery w armiach podczas pierwszej wojny światowej. Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie zostały rozwiązane w 1947 roku, po drodze przekształcając się w Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia, który zajmował się znajdowaniem polskim żołnierzom nowego zajęcia w powojennych warunkach. Generałom było zdecydowanie najtrudniej się w nich odnaleźć. Przede wszystkim nie mogli za bardzo liczyć na wsparcie brytyjskich władz. Części przyznano skromne, wręcz symboliczne wsparcie w wysokości dwóch funtów tygodniowo. Tylko czterech spośród ponad stu otrzymało emerytury od Brytyjczyków, piętnastu dostało jednorazowe zapomogi w wysokości tysiąca funtów i po dwa tysiące funtów pożyczki, które musieli jednak spłacić. „Moje pierwsze kroki w życiu cywilnym rozpoczynałem z sumą 300 funtów oraz z zupełną nieznajomością tego życia na terenie Londynu. Wszystko, co dotąd robiłem, obracało się wokół spraw wojskowych” – notował generał Sosabowski we wspomnieniach pt. „Droga wiodła ugorem”. Nikogo nie interesowały jego umiejętności dowódcy ani przeszłość w 1. Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej, której tak naprawdę był ojcem. Pierwsza tego rodzaju formacja w Wojsku Polskim, zasłużona w walkach podczas operacji „Market Garden” w Holandii w 1944 roku, gotowa do wysłania na pomoc walczącej w powstaniu Warszawie, została rozformowana niecałe trzy lata później. Nikt nie potrzebował komandosa w cywilu. Sosabowski musiał się przekwalifikować.\nPewnego dnia, siedząc na ławce w parku St. James, przeglądał ogłoszenia w tygodniku „Daltons Weekly”. Jego wzrok przykuła oferta sprzedaży starej kamienicy, w której wcześniej kwaterowali australijscy żołnierze. Cena budynku przekraczała nikłe oszczędności Sosabowskiego, nawet nie pozwalały mu myśleć o kredycie na zakup, ale ogłoszeniem zainteresował się także jeden z jego przyjaciół. Dołożył własny wkład, resztę sfinansowali pożyczką i stali się właścicielami nieruchomości. Sprzątali ją po nocach, remontowali i w pośpiechu doprowadzali do porządku, a po roku sprzedali z zyskiem. W wejściu w kolejną inwestycję pomógł generałowi jego dawny żołnierz, podpułkownik Zbigniew Bossowski. Założyli spółkę Polycraft i otworzyli sklep w zamożnej londyńskiej dzielnicy Maida Vale, w którym sprzedawali używane meble, obrazy i dywany. „W piwnicy zainstalowaliśmy warsztat stolarski i tapicerski” – wspominał Sosabowski. Interes jednak nie szedł. „Próbowaliśmy produkować tapczany. Cena ich nie mogła konkurować z tymi, które były robione fabrycznie. Szereg materiałów tapicerskich można było nabywać tylko na czarnym rynku. (…) Doszliśmy wspólnie do wniosku, że interes ten należy zlikwidować nawet ze stratą. Tak też się stało. Byłem bez pieniędzy” – przyznał generał. Jesienią 1949 roku stanął w kolejce do pośredniaka. Nie mógł przebierać w ofertach zatrudnienia. Wielka Brytania zaczynała wchodzić w okres kryzysu gospodarczego, a Sosabowski dobiegał sześćdziesiątki. Obawiał się też, że generalska godność może okazać się przeszkodą w znalezieniu pracy, dlatego poprosił urzędnika, żeby zachował w tajemnicy jego wojskową przeszłość. Tak został Stanem – magazynierem z tygodniową pensją w wysokości 6 funtów.\nSytuacja finansowa znacznej większości polskich generałów również nie była godna pozazdroszczenia. W tej sytuacji imali się najróżniejszych zajęć, by przetrwać. Generał Ludwik Kmicic-Skrzyński we wrześniu 1939 roku dowodził Podlaską Brygadą Kawalerii, walczył z Niemcami na wschodzie, a potem ruszył ze swoimi żołnierzami na pomoc oblężonej Warszawie. Na początku października wziął udział w ostatniej zwycięskiej bitwie kampanii, pod Kockiem, gdzie wojska polskie odrzuciły i rozbiły siły niemieckie. Tam dostał się do niewoli, w której następnie przesiedział niemal całą wojnę, do kwietnia 1945 roku. Kiedy obóz jeniecki został wyzwolony, wstąpił do 2. Korpusu Polskiego generała Władysława Andersa. Po kapitulacji Niemiec został robotnikiem w jednej z fabryk w Manchesterze, a po jakimś czasie udało mu się zatrudnić na stanowisku niższego urzędnika.\nNiektórzy generałowie przekwalifikowali się na zarządców nieruchomości. Był wśród nich admirał Karol Korytowski, który przed wojną pracował w Sztabie Kierownictwa Marynarki Wojennej. Generał Ludwik Ząbkowski podczas kampanii wrześniowej dowodził artylerią Armii „Prusy”, a w czasie walk 2. Korpusu Polskiego we Włoszech w 1943 roku był dowódcą 2. Grupy Artylerii. Generał Zygmunt Łakiński, we wrześniu 1939 dowódca artylerii 30. Dywizji Piechoty, po klęsce przedostał się na Zachód, gdzie został zastępcą dowódcy 1. Brygady Strzelców w Szkocji. Jego rozkazom podlegała artyleria 3. Dywizji Strzelców Karpackich z sił polskich na Bliskim Wschodzie, a potem także cała 7. Dywizja Piechoty. Wszyscy za własne oszczędności, a niektórzy też za pożyczki, kupili domy na wynajem, sprzątali i stróżowali. W podobny sposób utrzymywał się również Tadeusz Malinowski, znana postać polskiej generalicji. Malinowski zajmował wysokie stanowiska, między innymi zastępcy szefa Sztabu Głównego WP, a w rządzie emigracyjnym był pierwszym zastępcą wiceministra obrony. Także generał Bronisław Duch, który był szefem Polskiej Misji Wojskowej w Kanadzie i tam rekrutował ochotników po polskiej armii, a potem dowódcą 3. Dywizji Strzelców Karpackich w walkach we Włoszech w 1943 roku, po wojnie został stróżem i administratorem domu. Pielęgniarzem w szpitalu dla umysłowo chorych został za to generał Władysław Bortnowski, cieszący się ogromną popularnością w przedwojennej Polsce oficer, typowany na następcę marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza. Znalazł zajęcie w tym samym szpitalu, w którym pracowała córka Józefa Piłsudskiego, Wanda. Wkrótce dostał awans na psychoterapeutę, ale w 1954 roku wyjechał do Nowego Jorku. Tu otworzył warzywniak na Brooklynie, potem znalazł pracę w fabryce zabawek. Był też szefem kelnerów w restauracji. Bezwzględna rzeczywistość w powojennej Wielkiej Brytanii dopadła także byłego komendanta Policji Państwowej generała Kordiana Zamorskiego, wrześniowego dowódcę 10. Dywizji Piechoty generała Franciszka Dindorfa-Ankowicza i generała Mariana Żegotę-Januszajtisa, ostatniego dowódcę 1. Brygady Legionów Polskich. Pierwszy został windziarzem, drugi kreślarzem, a trzeci zajął się hodowlą pieczarek.\n„Oby został Pan nareszcie prezydentem i jako taki wrócił do wolnej Polski” – pisała w 1960 roku w liście do generała Kazimierza Sosnkowskiego marszałkowa Aleksandra Piłsudska. Byłemu Wodzowi Naczelnemu Polskich Sił Zbrojnych nie było to jednak dane. Sosnkowski jeszcze w listopadzie 1944 roku z żoną popłynął z Wielkiej Brytanii do Kanady na urlop, by odwiedzić swoich trzech mieszkających tam synów. Kiedy wojna dobiegła końca, generał zrozumiał, że musi pomyśleć o osiedleniu się w Kanadzie na stałe. Zadłużył się, kupił farmę w Arundel, około 100 kilometrów od Montrealu, i stał się rolnikiem. Żeby związać koniec z końcem, ciężko pracował fizycznie. W Kanadzie został do śmierci w 1969 roku, pełniąc jednocześnie nieformalną funkcję przywódcy polskiej emigracji w Ameryce Północnej. Farmerem w Kanadzie został również generał Antoni Szylling, były dowódca Armii „Kraków” w 1939 roku. Generał Emil Przedrzymirski-Krukowicz, który dowodził Armią „Modlin”, prowadził w Toronto firmę kurierską. Szef sztabu naczelnego dowódcy lotnictwa i obrony przeciwlotniczej generał Stanisław Ujejski po wojnie również osiadł w Toronto i tam otworzył sklep spożywczy. Stał się nawet sławny w lokalnej prasie, kiedy obezwładnił złodzieja, który próbował go obrabować. W sklepie prowadzonym przez jednego ze swoich byłych żołnierzy znalazł zatrudnienie generał Maczek. Bohater walk o wyzwolenie Holandii i dowódca polskich pancerniaków za zapomogę od brytyjskich władz i pożyczkę kupił niewielki dom w robotniczej dzielnicy Edynburga. Początkowo – tak jak wielu jego sąsiadów – pracował jako robotnik w jednej z miejscowych fabryk. Po tym, jak zmienił pracę, musiał wstawać o świcie i tłuc się około 30 kilometrów autobusem do sklepu, gdzie stał za ladą do wieczora. Stanowisko barmana zaproponował generałowi inny jego były podkomendny, sierżant Jan Tomasik.\nByli żołnierze zadbali o swego generała, dotkliwy cios otrzymał za to od władz komunistycznej Polski. We wrześniu 1946 roku Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej pozbawił Maczka polskiego obywatelstwa, uzasadniając to „przyjęciem bez zgody właściwych władz polskich urzędu publicznego w państwie obcym”. Chodziło o to, że generał był współorganizatorem Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, jednostki armii brytyjskiej pomagającej polskim żołnierzom w przejściu do cywila i stabilizacji w nowych warunkach. Na liście generałów i oficerów PSZ, którym odebrano z tego powodu obywatelstwo, znalazło się 76 nazwisk, w tym między innymi Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych generał Władysław Anders, szef Sztabu Naczelnego Wodza generał Stanisław Kopański oraz wspomniany generał Tadeusz Malinowski. Maczek nie krył rozgoryczenia decyzją komunistycznych władz. „Wie pan co, zaraz po wojnie [premier, Edward – przyp. red.] Osóbka-Morawski zabrał mi polskie obywatelstwo. Tak bez niczego, z głupia frant” – mówił hrabiemu Wojciechowi Dzieduszyckiemu, aktorowi i śpiewakowi, który potem okazał się być tajnym współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa. Słowa Maczka zapisane w dokumentach SB przywołał Szymon Nowak w książce „Niechciani generałowie”. „Lata mijały i choć tęskniłem do kraju, to uniosłem się honorem i nie chciałem prosić polskiego rządu o obywatelstwo. Bierut [Bolesław, prezydent RP – przyp. red.], jak widać, też zrobił się honorowy, bo nie chciał mi tego obywatelstwa zaproponować pierwszy. I tak przez głupie ambicje jestem teraz bez ojczyzny i muszę pracować jako barman w hotelu mojego sierżanta” – miał rzec generał w prywatnej rozmowie z Dzieduszyckim po występie artysty. Z kolei ostatni dowódca 1. Dywizji Pancernej generała Maczka, generał Klemens Rudnicki odnawiał antyki i pracował jako przewodnik, oprowadzając turystów. Obrońca polskiego wybrzeża z września 1939 roku admirał Józef Unrug po zwolnieniu ze służby w 1948 roku nie zgodził się pobierać brytyjskiej emerytury. Podpisał kontrakt z firmą zajmującą się poławianiem sardynek i wyjechał z rodziną do Agadiru w Maroku, gdzie został mechanikiem. Były dowódca Marynarki Wojennej RP miał za zadanie dbać o stan techniczny dwóch kutrów. Później pracował kolejno w przedsiębiorstwie wydobywającym mangan i w magazynie części samochodowych. Starość spędził wraz z żoną we Francji, gdzie – mając ponad siedemdziesiąt lat – wciąż pracował między innymi jako kierowca ciężarówki.\nŻywot podwójny Generałowie najczęściej milczeli o swoich powojennych losach, z reguły woleli opowiadać o wojaczce i karierze w armii, z którą musieli się pożegnać. Sosabowski stał się ich głosem. Jako jeden z nielicznych przyznał, jak trudno było mu się odnaleźć w cywilu. Pisał, że przez generalskie przyzwyczajenia napytał sobie też biedy, kiedy próbował usprawnić pracę w magazynie, zwracając uwagę na „pewne niedokładności i chaos”. „Naraziłem się przez to kierownikowi departamentu materiałowego. Wskutek tego moje stosunki w magazynie popsuły się znakomicie” – zanotował we wspomnieniach. „Musiałem samego siebie przekonać i świadomie dostosować się do tego, że w fabryce nie jestem rozkazodawcą, tylko wykonawcą i niczym więcej. Przyjąłem świadomie i bez szemrania rolę szeregowego” – podkreślił. Honory generała pozostało mu pełnić tylko w weekendy. „Przez 17 lat pracowałem w fabryce jako oficjalnie nieznany, prowadząc żywot podwójny: zwykłego robotnika przez pięć dni w tygodniu, jako 'szeregowiec fabryczny’ Stan, oraz dostojny żywot polskiego generała, poniekąd 'ojca’ polskich spadochroniarzy, znanego wśród swoich i Brytyjczyków, Amerykanów i Holendrów” – przyznał.\nAutor Mariusz Nowik\nPrevious Previous post: Danuta Siedzikówna „Inka”\nNext Next post: Czas pamięci


Pomnik gladiatora w Krzeszowicach | PolskieSzlaki.pl\nW Rynku w Krzeszowicach na Jurze znajduje się pomnik gladiatora. Ten rzymski wojownik z cokołu pozdrawia cesarza, w ręku ma trójząb, a za pasem miecz.\nTo kopia posągu który kiedyś stał przy pałacowych schodach, a powstał w II połowie XIX-wieku. Ufundowali go Potoccy.\nPomnik gladiatora w Krzeszowicach, Danuta\nNiestety, podobnie jak wiele innych cennych dzieł, gladiator krzeszowicki został skradziony. Ten ustawiony w rynku gladiator to kopia historycznego pomnika.