elka.pl - Jakość powietrza w Górze\nStart Góra Jakość powietrza w Górze\n30.03.2018. Radio Elka, Filip Wybieralski\n- W bezpośrednim sąsiedztwie urzędu jeden z mieszkańców notorycznie pali śmieciami. Zgłaszałem ten problem, jednak nikt z tym nic nie robi – powiedział Radiu Elka jeden z mieszkańców. Jak się dowiedzieliśmy, gmina prowadzi takie kontrole na bieżąco. - W większości przypadków stwierdzono, że nie dochodzi do spalania śmieci – mówi Lucjan Żołnieruk, z-ca naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska.\nTemat został podjęty przez naszego słuchacza. Jego zdaniem w jednym z domów przy ul. Mickiewicza w Górze, notorycznie dochodzi do spalania śmieci.\n- Z komina wydobywa się gęsty, czarny i śmierdzący dym. Pomimo tego, że dzieje się to w pobliżu urzędu, nikt z tym nic nie robi - relacjonuje mieszkaniec.\nZ informacji jakie uzyskaliśmy wynika, że kontrola w tym miejscu odbyła się 24 marca.\n- Przeprowadziliśmy ją w asyście policji tego samego dnia, w którym otrzymaliśmy zgłoszenie. Kontrola nie wykazała żadnych nieprawidłowości - odpowiada Żołnieruk.\nNależy dodać, że Wydział Ochrony Środowiska prowadzi podobne kontrole na bieżąco. Mają one charakter wyrywkowy bądź też podejmuje się je na wniosek mieszkańców.\nPracownicy urzędu posiadają upoważnienie burmistrza do takiej kontroli. Zgodnie z prawem dana osoba ma obowiązek wpuścić ich do swojego mieszkania. Jeżeli natomiast tak się nie stanie, to właściciel danej nieruchomości może zostać odpowiednio ukarany.\nW ubiegłym roku na terenie gminy przeprowadzono 48 takich kontroli, w tym roku było ich 14. Większość z nich na szczęście się nie potwierdza.\n- Mieszkańcy prawdopodobnie palą mokrym drewnem lub węglem przez co dochodzi do znacznego zadymienia. Jeżeli natomiast okaże się, że dana osoba pali śmieci, wówczas kierujemy sprawę na policję - dodaje naczelnik.\nPrzy tej okazji warto wspomnieć, że górowscy urzędnicy nie posiadają specjalnych urządzeń do pobierania próbek z paleniska, tak jak to ma miejsce np. w Lesznie. Aby ukarać mieszkańca kontrolerzy muszą go złapać na tzw. ,,gorącym uczynku”.\nJakość powietrza w Górze na bieżąco można sprawdzać na stronie: KLIKNIJ.\n1. Dodane przez ja, w dniu - 30-03-2018 12:11\nKontrolowany mieszkaniec może zgłosić kontrolującym złą jakość opału węglowego jaki mu sprzedano.\n2. Dodane przez xxx, w dniu - 30-03-2018 12:39\nna ul wroclawskiej tuz nie daleko fryzjera tez sa palone prawdopodobnie smieci bo niedosc ze dym czarny lub innego koloru to gesty i smierdzacy ze nie raz jest zadyma na ulicy az nie idzie oddychac idac ulica czy nawet otwierajac okno by przewietrzyc mieszkanie z rana to jest masakra i nikt sobie z tym nic nie robi dla czeo?? Bo to wielki pan s....\n3. Dodane przez Tomasz, w dniu - 30-03-2018 12:41\nW Rydzynie tez ulice zakopcone szczególnie koło kościoła.. Masakra a urząd nic z tym nie robi! O sklepie spożywczym nie wspomne\n4. Dodane przez mmm, w dniu - 30-03-2018 12:51\nPrzeciez pani burmistrz nie zależy na przyszłości miasta, ona tu zresztą nie mieszka. Chodzi o przebimbanie jeszcze pare lat do emeryturki odpowiednio wysokiej. W końcu zarabia jak prezydenci największych miast w Polsce o czym już dawno pisano. Ona działa w myśl igrzysk i chleba, dajmy im dni góry niech się ciesza, a my róbmy swoje. Jej ręcznie sterowanie w urzędzie tez niczemu nie służy dobremu.\n5. Dodane przez mieszkaniec, w dniu - 30-03-2018 13:08\ntrzeba żądać świadectwo jakości węgla no i nauczyć się go spalać...a poza tym chyba i czas wymienić stare piece\n6. Dodane przez jejejej, w dniu - 30-03-2018 13:08\nKontrole jak sie okres grzewczy konczy brawo .Jak na wioskach w powiecie gorowskim ludzie maja kominy nizej niz dach budynku dym po ziemi sie snuje , to nikt nie kontroluje !! kto odbiera takie kominy???\n7. Dodane przez czytelnik do kom6, w dniu - 30-03-2018 13:38\nJak kto odbiera takie kominy...(układy -układziki)\nprzykład starogórska (...)komin ponizej szczytu dachu ,gośc dymi aż miło przy niskim cisnieniu powietrza wszystko idzie na dół az dusi,a pali wszystkim o tyle to niezły cwaniak,bo w przypadku kontroli dostaje wiadomosc,tak samo było i jest z jego uciązliwymi gołebiami sr...i brudza wszedzie gdzie tylko mozna !!!!!!!!!!!\n8. Dodane przez Gas, w dniu - 30-03-2018 13:45\nŚwiadectwo jakości węgla w polskich warunkach niczego nie gwarantuje.\nWymiana piecy też nic nie da, w praktyce nie ma różnicy pomiedzy piecamiklasy 3 a nowymi klasy 5. Różnica to 14,75% w warunkach laboratoryjnych.\n9. Dodane przez zadymiony, w dniu - 30-03-2018 14:00\nna osiedlach nowych domków to samo\nwiększość ma kopciuchy do ogrzania willi bo taniej palić a przy okazji wszystko można ulotnić z dymem\n10. Dodane przez mieszkaniec, w dniu - 30-03-2018 16:07\ndo kom. 4...ciągle to samo, piszesz pod różnymi nickami, to samo oczernianie, wygraj wybory i rządź, a co do działań podjętych w sprawie wymiany źródeł ciepła na ekologiczne, to zachęcam poczytać zakładkę uchwały Rady Miejskiej w BIP urzędu...Radosnego Alleluja\n11. Dodane przez Wielkanoc, w dniu - 30-03-2018 18:17\nTaki konfident powinien zapłacić za kontrolę jeśli nie stwierdzono nieprawidłowość ,jak czyta się komentarze aż strach jakich Kapusi mamy wokół siebie\n12. Dodane przez kopciuch, w dniu - 30-03-2018 22:03\nA czy ktoś sprawdził czym pali sie w piecu PEAMCO ?Codziennie jadąc do pracy oglądam kłęby dymu z komina w najróżniejszych kolorach.Czyżby tak dużej firmie było wolno tak kopcić?\n13. Dodane przez racja, w dniu - 30-03-2018 22:38\nbardzo dobrze, że urząd ściga palaczy śmieciami, bo takich w mieście nie brakuje, teraz może pójdą po rozum do głowy, jak się dowiedzą o takich kontrolach. A że urzędnicy robią kontrole, to możnabyło się przekonać, jak przed świętami Bożego Narodzenia chodziła komisja w składzie: zastępca burmistrza Góry, naczelnik z ochrony środowiska i kierownik zakładu wywozu śmieci z miasta. Otóż ta komisja zaglądała do śmietników i sprawdzała, jak ludzie segregują odpady komunalne, cel jak najbardziej szczytny w swoim działaniu, tylko na litość boską, czy w tym procederze, skąd nikąd śmierdzącym miał brać aż zastępca górowskiego magistratu, no chyba, że otrzymał takie polecenie od swojej przełożonej\n14. Dodane przez Leszno, w dniu - 30-03-2018 22:52\nSa już pierwsze pozwy sądowe w miastach gdzie osoby prywatne pozywają miasto z powodu złej jakości powietrza. Ciekawe jak sie sprawy potoczą?\n15. Dodane przez 2 czytelnik do kom7, w dniu - 30-03-2018 23:20\nWiem gdzie to jest wszystko widac z bloków i daje sie we znaki równiez i tam, to prawda facet kopci jak lokomotywa a co do gołebi to juz dawno powinien dostac nakaz likwidacji tej hodowli w skupiskach ludzi (brud ,smród,i zarazki)\n16. Dodane przez hodowca, w dniu - 31-03-2018 09:41\ngołąb nie jest zwierzęciem gospodarskim, a tylko takie zakazuje się hodować w mieście, co najwyżej można w przypadku szkodliwej immisji można właściciela gołąbków skarżyć z powództwa cywilnego, chyba art. 144 kc.....wesołych świąt\n17. Dodane przez temat strzał w 10tke, w dniu - 31-03-2018 11:15\nu nas w Gorze na osiedlu ul Chopina sa 2 rodziny (...) scenariusz zawsze ten sam, gdy wieczór się zbliża z kominów idzie gęsty gryzący dym, na osiedlu wrecz zapada zmrok, tak nie może byc, cala Góra usytuowana jest w dolinie ten dym sciele sie aż miło po wsztystkich okolicznych ulicach. Apeluje do Panów zamiast kupować Luxusy hybrydowe warto zainwestować nowy piec i metodę palenia. Jesli trzeba to zdjecia ktore posiadam wysle do WIOŚ we Wrocławiu. Skoro nasze władze nie maja narzędzi do sprawdzania jakości popiołu i powietrza, z pewnością WIOŚ ma. Szanowna Pani burmistrz szef TEKOMU na dywanik.\n18. Dodane przez nowe powiedzenie, w dniu - 31-03-2018 11:21\naż nie można się powstrzymać od komentowania, na usta ciśnie się nowe powiedzenie ....szanowny rodaku pokarz mi swój popielnik a powiem Ci kim jesteś......\n19. Dodane przez Mieszkaniec, w dniu - 31-03-2018 20:36\nW Czerninie kolo stawu tez codziennie daje z komina taki gesty gryzacy dym ze pół Czerniny zadymione i nikt z tego nic sobie nie robi\n20. Dodane przez x, w dniu - 31-03-2018 20:58\nPopieram władzę gminną . Co co jest spalane w paleniskach sprawdzamy po sezonie grzewczym a odśnieżanie od maja. Tak będą wszyscy zadowoleni. Urzędnicy się trochę poruszają, cos porzytecznego zrobią chociaż raz a że nikogo nie złapią to doskonale. Po co wrogów sobie robić przed wyborami.\n21. Dodane przez AGAT, w dniu - 01-04-2018 13:32\nMyślę, że kontrolą palenisk w domach czy segregacją śmieci powinna się zająć straż miejska, która przez błędną decyzję urzędu górowskiego (czytaj burmistrza) została niepotrzebnie zlikwidowana. W innych gminach i miastach, gdzie jest straż to takie rzeczy ona wykonuje i jest z tego korzyść. Niestety, ale z tym problemem będziemy spotykać się w przyszłości, bowiem szacunek do ochrony środowiska zwiększa się w naszym społeczeństwie. A w Górze do takich rzeczy kontrolnych wykonuje się na przykład naczelnika od środowiska czy zastępcę burmistrza chyba to nie tak. Kierując się logiką postępowanie urzędu, to policjanci idąc na interwencję w teren to muszą ze sobą zabierać komendanta czy szefa jakiegoś wydziału ?\n22. Dodane przez urzedas, w dniu - 01-04-2018 13:52\nKto jak kto ale .(...)(...)jest pierwszym który informuje o kontrolach swoich znajomych,...\n23. Dodane przez ..., w dniu - 01-04-2018 23:43\n..po co kontrolować? ...przestrzegajmy przepisów.....nie będzie potrzeba kontrolujących i państwo będzie tańsze...proste....\n24. Dodane przez były urzędnik do kom 22, w dniu - 02-04-2018 06:45\nJakosć powietrza jakim oddychamy jest waźna, ale pewni ludzie w urzedzie i do tego zajmujacy pewne stanowiska nie powinni tam higdy pracowac, nie dosc ze informuja swoich o kontrolach, to jeszcze wynosza pewne informacje ze szkoda dla gminy...\nNa miejscu Burmistrza zweryfikowal bym pewne stanowiska dla dobrra gminy i obywateli...\n25. Dodane przez jędrek, w dniu - 05-04-2018 10:10\nMasz rację były urzędniku. Burmistrzowa wie co chce zrobić i można dyskutować o tym czy są to konieczne inwestycje ale... nikt nie ma lepszego pomysłu od niej. Jak dotychczas to najlepszy burmistrz w historii Góry. Niestety nie ma szczęścia do współpracowników. Wielu z nich bruździ na wszelkie sposoby i rozpowszechnia złośliwe plotki a w ich lekceważące podejście do mieszkańców Góry z których podatków w końcu żyją jest nie do zaakaceptowania.


#sprzątaMY polskie lasy z Prezydentem - Aktualności - Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski - Lasy Państwowe\n16.09.2019 | Stanisław Suswał\nŚmieci nie tylko szpecą naturalny krajobraz i zniechęcają do odwiedzania lasu. Są śmiertelnym zagrożeniem dla wielu zwierząt. Rozkładając się często uwalniają chemiczne substancje, które mogą skazić powietrze, glebę i wodę. Sprzyjają rozwojowi niebezpiecznych bakterii i grzybów. W przypadku pożaru lasu są paliwem, które podtrzymuje ogień i ułatwia jego rozprzestrzenianie\nJuż w najbliższy piątek na terenie Leśnictwa Zwierzyniec, w godz. 11.30 - 13.30, odbędzie się akcja sprzątania lasu. Zapraszamy młodzież powyżej 12 roku życia.\nZapewniamy worki i rękawiczki oraz dużo świeżego powietrza i pozytywnej energii\nZbiórka przy leśniczówce Leśnictwa Zwierzyniec.\nMacie więcej pytań? dzwońcie pod numer: 606 321 803 - leśniczy Damian Batugowski postara się udzielić Wam odpowiedzi.


Wiertła z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania NWKy HSS / III przedział [A99/3] StimZet | Sklep internetowy | RONAR narzędzia skrawające | Koszalin\nOd ręki (60) Do 7 dni (5)\nWiertła długie ogólnego stosowania NWKy HSS / III przedział\nWIERTŁO DIN1870RN/2 8.00 x 210 x 330 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 8,0 mm, długości roboczej: 210 mm i długości całkowitej: 330 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 8.50 x 210 x 330 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 8,5 mm, długości roboczej: 210 mm i długości całkowitej: 330 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 9.00 x 220 x 345 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 9,0 mm, długości roboczej: 220 mm i długości całkowitej: 345 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 9.50 x 220 x 345 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 9,5 mm, długości roboczej: 220 mm i długości całkowitej: 345 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 10.00 x 235 x 360 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 10,0 mm, długości roboczej: 235 mm i długości całkowitej: 360 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 10.50 x 235 x 360 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 10,5 mm, długości roboczej: 235 mm i długości całkowitej: 360 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 11.00 x 250 x 375 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 11,0 mm, długości roboczej: 250 mm i długości całkowitej: 375 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 11.50 x 250 x 375 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 11,5 mm, długości roboczej: 250 mm i długości całkowitej: 375 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 12.00 x 260 x 395 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 12,0 mm, długości roboczej: 260 mm i długości całkowitej: 395 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 12.50 x 260 x 395 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 12,5 mm, długości roboczej: 260 mm i długości całkowitej: 395 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 13.00 x 260 x 395 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 13,0 mm, długości roboczej: 260 mm i długości całkowitej: 395 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 13.50 x 275 x 410 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 13,5 mm, długości roboczej: 275 mm i długości całkowitej: 410 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 14.00 x 275 x 410 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą szlifowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 14,0 mm, długości roboczej: 275 mm i długości całkowitej: 410 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 14.50 x 275 x 425 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 14,5 mm, długości roboczej: 275 mm i długości całkowitej: 425 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 15.00 x 275 x 425 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 15,0 mm, długości roboczej: 275 mm i długości całkowitej: 425 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 15.50 x 295 x 445 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 15,5 mm, długości roboczej: 295 mm i długości całkowitej: 445 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 16.00 x 295 x 445 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 16,0 mm, długości roboczej: 295 mm i długości całkowitej: 445 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 16.50 x 295 x 445 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 16,5 mm, długości roboczej: 295 mm i długości całkowitej: 445 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 17.00 x 295 x 445 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 17,0 mm, długości roboczej: 295 mm i długości całkowitej: 445 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 17.50 x 310 x 465 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 17,5 mm, długości roboczej: 310 mm i długości całkowitej: 465 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 18.00 x 310 x 465 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 18,0 mm, długości roboczej: 310 mm i długości całkowitej: 465 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 18.50 x 310 x 465 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 18,5 mm, długości roboczej: 310 mm i długości całkowitej: 465 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 19.00 x 310 x 465 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 19,0 mm, długości roboczej: 310 mm i długości całkowitej: 465 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 19.50 x 325 x 490 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 19,5 mm, długości roboczej: 325 mm i długości całkowitej: 490 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 20.00 x 325 x 490 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 20,0 mm, długości roboczej: 325 mm i długości całkowitej: 490 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 20.50 x 325 x 490 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 20,5 mm, długości roboczej: 325 mm i długości całkowitej: 490 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 21.00 x 325 x 490 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 21,0 mm, długości roboczej: 325 mm i długości całkowitej: 490 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 21.50 x 345 x 515 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 21,5 mm, długości roboczej: 345 mm i długości całkowitej: 515 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 22.00 x 345 x 515 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 22,0 mm, długości roboczej: 345 mm i długości całkowitej: 515 mm.\nWIERTŁO DIN1870RN/2 22.50 x 345 x 515 HSS\nWiertło z chwytem Morse`a długie ogólnego stosowania przeznaczone do obróbki stali i żeliwa, aluminium i stopów aluminium, miedzi i stopów miedzi oraz tworzyw sztucznych. Wiertło wykonane wg. normy DIN 1870 metodą frezowania ze stali szybkotnącej HSS. Wiertło o średnicy: 22,5 mm, długości roboczej: 345 mm i długości całkowitej: 515 mm.


Szczepionka Novavax zawiera białko wirusa, przeciw któremu wytwarzane są przeciwciała - Dziennik.pl\n5 lutego 2021, 11:30 Ten tekst przeczytasz w 3 minuty\n- Tak naprawdę podstawowa zasada działania wszystkich szczepionek jest taka sama. Każda z nich ma ten sam cel i to samo działanie. Chodzi o wytworzenie przeciwciał, które będą chronić przed zachorowaniem na daną chorobę, w tym wypadku chronić przed wirusem SARS-CoV-2. Natomiast sam sposób dostarczenia tego antygenu, by wywołać odpowiedź immunologiczną jest trochę inny - przyznała kierowniczka Zakładu Badania Surowic i Szczepionek Narodowego Instytutu Zakładu Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny.\n- Tego rodzaju szczepionki są bardzo bezpieczne - zapewniła prof. Zasada.\nEMA poinformowała, że decyzja o rozpoczęciu procedury oparta jest na wstępnych wynikach badań laboratoryjnych i wczesnych badaniach klinicznych u dorosłych, które sugerują, że szczepionka wyzwala produkcję przeciwciał i komórek odpornościowych, których celem jest SARS-CoV-2, wirus wywołujący COVID-19. Zaznaczyła też, że będzie prowadzić na bieżąco ocenę aż do czasu uzyskania wystarczających danych, które pozwolą firmie złożyć formalny wniosek na złożenie dotyczący wydania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu. Minister zdrowia Adam Niedzielski informując o tym fakcie zaznaczył, że Polska zakontraktowała 8,4 mln dawek szczepionki tego producenta.\n- Po raz pierwszy szczepionki tego rodzaju zostały zarejestrowane do obrotu.\nPodobnie jest ze szczepionką wektorową AstraZeneca, bo pierwszą szczepionkę w tej technologii zarejestrowano w Europie w 2019 roku. Była to szczepionka przeciw Eboli.\n- Nie jest to jednak wirus, który wywołuje u nas chorobę, czyli w przypadku COVID-19 wirus SARS-CoV-2. Tutaj mamy szympansiego wirusa, który się nie replikuje (namnaża) w komórkach człowieka, ale niesie na swojej powierzchni jedno białko S (tzw. SPIKE) wirusa SARS-CoV-2, przeciw któremu wytwarzane są przeciwciała - powiedziała.\nZaznaczyła też, że ten wirus absolutnie dla człowieka nie jest niebezpieczny.\nW kontekście pojawiających się nowych szczepów koronawirusa i skuteczności dopuszczanych szczepionek prof. Zasada zauważyła, że rzeczywiście może się ona obniżać, ale nie powinno dojść do sytuacji, by szczepionki stały się w ogóle nieskuteczne. - Bo to oznaczałoby, że białko S wirusa zmieniło się zupełnie, a wtedy nie mogłoby rozpoznawać receptorów umieszczonych na komórkach, z którymi się łączy - wyjaśniła.\nDodała, że większość mutacji dotyczy poziomu RNA wirusa, a nie jego białka S. - To zmiana w nukleotydach, która nie zawsze prowadzi do zmiany aminokwasu. Z kolei, gdy do niego prowadzi, to nie oznacza wcale, że zmieniają się właściwości białka, jego budowa, czyli konformacja. Ma ono określony kształt i tylko dzięki temu dopasowuje się do receptora na komórce człowieka. Przeciwciała rozpoznające to białko też do niego się dostosowują. To wszystko musi pasować do siebie jak klucz do zamka - stwierdziła.\nszczepionka szczepienie przeciwko koronawirusowi covid 19 koronawirus szczepienia Epidemie i zarazy kraj zdrowie\nOrganizm najlepiej wytwarzałby przeciwciała przeciwko białku z Donalda Tuska.\nJak najbardziej. Najlepsze białko do tego celu jest z Donalda Tuska.


By Izis: Ulubiony gadżet - pilot do Nikona\nTrzeci dzień wyzwania foto, w którym biorę udział.\nGadżetów mam kilka w domu i naprawdę trudno wybrać tylko jeden. Najpierw pomyślałam o sprzęcie elektronicznym, którego najczęściej używam, czyli o telefonie, tablecie, laptopie czy czytniku do ebooków Kindle.\nPóźniej spojrzałam na kuchnię i tu mnie oświeciło, że przecież gadżetów to ja mam tu pełno: różne skrobaczki, silikonową stolnicę, wielofunkcyjny blender czy Thermomix.\nZaczęłam je fotografować i wtedy olśniło mnie, że moim ulubionym gadżetem jest pewne małe urządzenie - pilot. Jednak nie taki zwyczajny do telewizora, tylko taki malutki do aparatu. Służy on do zdalnego sterowania migawką Nikona d3200.\nPrzydaje się jak potrzebuję, by ktoś inny zrobił zdjęcie. Z jego użyciem fotografuję potrawy, kosmetyki i ich swatche. Pilot był ze mną również na wakacjach i często pomagał zrobić zdjęcie bez konieczności proszenia osób trzecich. Jest to wygodniejsze niż samowyzwalacz, po ustawieniu którego trzeba biec na właściwe miejsce. Po prostu przydatny gadżet.\nDla ciekawskich innych ulubionych gadżetów zapraszam na stronę.\nEtykiety: d3200, gadżet, inne, Kindle, nikon, pilot, tablet, techniczne, thermomix, wyzwanie fotograficzne\nPlotkara 9 października 2013 09:31\nja jestem totalną gadżeciarą :D taki pilot do mojego Canona też mi się marzy, bo to wspaniała rzecz, a moim ulubionym gadżetem będzie chyba tablet Samsunga, z którego właśnie piszę :p wygodne to i mogę sobie komentować leżąc chora w łóżku :)\nUnknown 9 października 2013 09:43\nPilot polecam, bo pewnie do Canona też można kupić. U mnie tablet przydaje się głównie w podróży. Trzymaj się i dużo zdrowia życzę :)\nEwa TK 9 października 2013 09:37\nGadżety są wszędzie :) Taki pilocik to faktycznie niezastąpiony gadżet :)\nWłaśnie, miałam duży problem z wyborem.\nMy strawberry fields 9 października 2013 09:43\nThermomix jest najlepszym urządzeniem jakie może się znaleźć w kuchni :)\nAnqelique 9 października 2013 09:45\nciekawe jakby wyglądało życie bez tych wszystkich gadżetów :)\nUnknown 9 października 2013 11:26\nMyślę, że dałoby się bez nich obejść.\nja bez telefonu nie wyobrażam sobie życia :) taki człowiek byłby zacofany\nUnknown 9 października 2013 10:07\nMój Maź to lubi gadżety ja tak średnio ;)\nPewnie i tak masz jakiś gadżet.\nmiraga 9 października 2013 10:30\nDo gadżetów szybko się przyzwyczajamy.\nUnknown 9 października 2013 11:27\nI wtedy chcemy następny.\nŁukasz Bier 9 października 2013 10:31\ndo dobrego zawsze sie czlowiek szybko przyzwyczaja :P\ndodaje do obserwowanych : )\nUnknown 9 października 2013 10:42\nCiekawy gadżet taki pilocik :) Może się w taki zaopatrzę jak będę wymieniać swój aparat :)\nExtension beauty 9 października 2013 11:16\nIntensywnie myślę nad pilotem do swojego Lumixa :)\nZauważyłam, że często gadżety oprócz swojej nazwy niosą jednak wiele pożytecznego.\npsychodelax3 9 października 2013 11:19\nwow, ale masz rewelacyjny sprzęt! zazdroszczę :)\nIwetto 9 października 2013 14:27\nooo fajny gadżet :D Jak kupię aparat to rozejrzę się za takim pilocikiem :)\nUnknown 9 października 2013 16:51\nJoanna 9 października 2013 14:45\nKurcze, faktycznie ja też mam taki pilocik a całkiem o nim zapomniałam.\nPanna Patrycja 9 października 2013 15:29\nlu ciam 9 października 2013 16:32\nświetne gadżety :D\nAla 9 października 2013 16:59\nsuper ten pilocik ^^\nMangoMania 9 października 2013 17:30\nZ takim gadżetem się nie spotkałam, świetna sprawa:) ułatwia robienie zdjęć-bajer:)\nInfallibleLifestyle 9 października 2013 18:52\nTeż uwielbiam takie gadżety ;)\nHexxana 9 października 2013 20:13\nPilot do aparatu to podstawa :)\nNapiszesz coś więcej na temat Thermomix? Zastanawiam się nad nim i nie wiem, czy pomysł jest trafiony czy też nie ;)\nUnknown 10 października 2013 09:07\nna pewno bardzo trafiony zakup , przynajmniej u mnie:) potrawy na parze :) świetne zupy, często korzystam przy szatkowaniu warzyw :) same superlatywy Kochana:)\nEwelina Dziubińska 9 października 2013 21:26\nWłaśnie jestem na etapie przymierzania się do zakupu pilota. U mnie spośród wszystkich sprzętów, które towarzyszą mi na co dzień wybrałam tablet jako ten naj naj ;)\nMarti 10 października 2013 01:50\npołowy tych kuchennych gadżetów nawet nie znam :P widać kto w domu gotuje :P hyhy\nUnknown 10 października 2013 09:08\nBez termomixa już bym nie mogła funkcjonować w kuchni:) jest rewelacyjny !!!!\nMadziakowo 10 października 2013 17:42\nnie wiedzialam ze robią do nikonów piloty:) zapraszam\nDorota 10 października 2013 19:18\nTen pilot i ja bym chciała, fajne gadżety. :)) uwielbiam. :))\nnika88 10 października 2013 21:17\nFajne masz te gadżety ;)\nR- ROKSI 10 października 2013 23:24\nU mnie w kuchni zdecydowanie dominuje ikea. Jeśli chodzi o sprzęty to ostatnio wygrywa u mnie mój telefon:D


Helping Others Understand Some Great Benefits Of Totolotek Wpis – Builders Birmingham – Doughty Construction Birmingham\nJednym z pierwszych kroków, które musimy wykonać dla zweryfikowania konta Totolotek, wydaje się kliknięcie w hyperlink aktywacyjny, który dostaniemy po wypełnieniu formularza http://www.gameslabor.de/the-new-publicity-about-totolotek-rejestracja/ rejestracyjnego. Pojawi się mnie wówczas witryna internetowa bukmachera jak i również zostaniemy poinformowani, że stosowane przez nas konto pozostało aktywowane i jest gotowe do użytku. Kolejną zaletą posiadania konta Totolotek wydaje się tzw. Nadprogram King Size, czyli szansę odebrania wygranej powiększonej aż do 66%. Polega to na tym, iż im większą ilość wiadomości zakładów https://dev.scondoo.de/wp/2021/11/14/how-totolotek-poglady-transformed-our-lives-in-the-brand-new-year/ połączymy ze sobą na 1 kuponie, naszym większy będzie nasz nadprogram. Maksymalny premia wynosi 66% i uzyskamy go wówczas, gdy dzięki naszym kuponie znajdzie się 30 wydarzeń.\nWażne, aby w formularzu zaznaczyć, że zechcemy otrzymać bonus powitalny Totolotek. Podsumowując, wpis na Totolotku to nie jawi się być nic trudnego i tak samo wygląda rzecz z logowaniem. Potrzebne wydaje się tylko parę kliknięć w myszkę jak i również trochę większą ilość wiadomości stuknięć w klawiaturę, jednak formularze istnieją przejrzyste, więc na pewno z łatwością sobie spośród nimi poradzisz. Jeśli chodzi o bukmachera Totolotek, wypłata jest wykonalna tylko w jeden sposób. Tak wydaje się być zresztą we wszystkich polskich serwisach oferujących zakłady sportowe. Na Totolotek należności zdołasz więc dokonać wyłącznie poprzez przelew, i to zlecony na konto bankowe założone na Twoje informacje osobowe. Nie istnieje mowy o przesłaniu biura koledze czy członkowi rodziny.\nTotolotek Wpis Na Urządzeniu Mobilnym\nWówczas potrzebny https://fifem.com/wp/intranet/2021/12/22/zas-dangerous-mistake-revealed-on-totolotek-poglady-and-how-to-prevent-it/ będzie naszej firmie jedynie numer naszego ror oraz do. Strona internetowa i platforma strony zorganizowana jest przy czytelny jak i również przejrzysty strategia, https://dev.intricate.app/author/user/page/5/ jakie możliwości potwierdza wiele nagród, które otrzymał ten witryna na przestrzeni czasów.\nTotolotek wprowadził także specjalny premia dla użytkowników aplikacji mobilnych.\nMożesz w tym momencie bez przeszkód obstawiać zakłady i odebrać pakiet powitalny, który ułatwi Ci udany start w serwisie.\nZapisz moje dane, adres mejl i stronę w przeglądarce aby zapełnić dane w trakcie pisania pozostałych komentarzy.\nSzkoda, bo to bardzo szybko rozwijająca się kategoria zakładów, jaka cieszy się raz za razem większym zainteresowaniem graczy, zwłaszcza gdy będą przerwy w rozgrywkach istotnych lig.\nJedno jest pewne, esport przyciąga coraz większe mase fanów. Po 2018 roku kalendarzowego transmisję finału rozgrywek w League of Legends oglądało aż 127 milionów widzów!\nNajlepsze Kody Promocyjne Bukmacherów On-line 2021\nJeśli potrzebujesz rozbić znany z przysłowia bank, czyli zgarnąć 500 złotych, musisz wpłacić oczywiście pięć stów lub więcej. Totolotek to nazwa, którą z pewnością każdy porządnie zna. Bukmacher jest dzięki naszym rynku, spośród krótkimi pauzami, od 1992 roku!


Woj. świętokrzyskie: harmonogram zbiórek krwi - czerwiec\nW woj. świętokrzyskim na pewno nie brakuje ludzi o wielkim sercu, racja? Tak mały gest, jakim jest oddanie krwi - może uratować życie drugiemu człowiekowi. Możecie przyczynić się do uratowania czyjegoś życia, ponieważ organizowane są zbiórki poboru krwi.\nOddawanie krwi jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym dla Dawcy z uwagi na stosowanie w trakcie pobierania krwi wyłącznie sprzętu jednorazowego użytku.\nHarmonogram terenowych akcji poboru krwi:\nZachęcamy do oddawania krwi!\nŹródło: RCKiK w Kielcach\n- woj. świętokrzyskie: program wczesnego wykrywania raka jelita grubego\n- Kielce: bezpłatne badania w kierunku tętniaka aorty brzusznej\n- Kielce: bezpłatne badanie trychologiczne\n- woj. świętokrzyskie: harmonogram dentobusu - wrzesień


Prowokacja pracownic urzędu "przyjaznego przedsiębiorcy”. BCC: potępiamy taką aktywność - Polsat News\n21.11.2018, 13:33 Polska\nGdy sprawa mechanika, który wymienił żarówkę pracownicom Urzędu Skarbowego w Bartoszycach, stała się głośna, media i internauci zainteresowali się urzędem. Okazuje się, że w czerwcu otrzymał on wyróżnienie w konkursie BCC "Urząd Przyjazny Przedsiębiorcy” m.in. za "wysokie standardy obsługi klienta". BCC informuje, że nagrody nie odbierze, ale potępia prowokacje i tego rodzaju aktywność urzędników.\nWyróżnienie wręczył Business Centre Club w czerwcu. Urząd Skarbowy w Bartoszycach jako jeden z 72 w całym kraju otrzymał tę nagrodę.\nJak informuje BCC na swojej stronie, celem konkursu jest promocja "wysokich standardów obsługi klienta” oraz tworzenie komunikacji między urzędnikiem a przedsiębiorcą opartej na "wzajemnej życzliwości”.\n"Szkoda, że twarz urzędu tak wygląda"\n20 listopada BCC wydało oświadczenie ws. prowokacji urzędu skarbowego.\n"Absolutnie potępiamy tego rodzaju aktywność urzędników jak opisywana w mediach prowokacja dotycząca wymiany żarówki w aucie. Nie tak zdaniem BCC powinna wyglądać walka z szarą strefą. Urząd Skarbowy Przyjazny Przedsiębiorcy jest konkursem, w którym przedsiębiorcy z BCC oraz innych organizacji oceniają urzędy skarbowe, a nie poszczególnych urzędników. Oczywiście szef urzędu jest jego twarzą i szkoda, że tak ta twarz urzędu wygląda" - głosi oświadczenie klubu.\nJak podkreślono, nie ma podstaw do odebrania nagrody, ponieważ "jest to nagroda dla urzędu i byłoby to niesprawiedliwe względem pracujących w nim ludzi".\nWniosek o ukaranie pracownika US\nPierwszy wniosek o karę dyscyplinarną dla urzędnika państwowego ma zamiar złożyć Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Adam Abramowicz - poinformowało biuro rzecznika.\nMechanik spod Bartoszyc był obwiniony o to, że nie wystawił paragonu za wymianę żarówki w aucie. O wymianę poprosiły pracownice Urzędu Skarbowego. Akcja była przez nie zaplanowana. Zgłosiły się do zakładu już po godzinach pracy i miały nalegać na szybką pomoc.\nMechanik, Cezary S. zamontował żarówkę, która wyjął z innego auta. Za tę czynność wziął 10 zł. Ponieważ wydrukował już raport dzienny, nie wystawił rachunku.\nNastępnego dnia urzędniczki ponownie pojawiły się w warsztacie już jako kontrolerki skarbowe. Wystawiły mechanikowi mandat w wys. 500 zł, którego ten nie przyjął. Sprawa trafiła na wokandę.\nGdy sprawa stała się głośna i komentowana naczelnik urzędu wycofała apelację w sprawie mechanika. We wtorek Sąd Okręgowy w Olsztynie uznał, że mechanik jest winny niewystawienia paragony, ale nie zostanie ukarany.


"Byliśmy w piekle, a jesteśmy w niebie" – Polska ograła Iran |\nPosted on 09/12/2015 09/12/2015 by Damian Ślusarczyk\nPolska reprezentacja siatkarska wygrała z Iranem 3:2 w czwartym meczu Pucharu Świata 2015. Nasza reprezentacja jest niepokonana w tej imprezie i zajmuje drugie miejsce w tabeli.\nPolscy siatkarze „budzili się” w tym meczu przynajmniej z takim trudem, jak część ich kibiców, która musiała wstać o 5 rano, by podziwiać ich popisy. Efektem tego „zaspania” był przegrany bardzo szybko i bez walki pierwszy set – do 18.\nW drugiej partii było niewiele lepiej – Biało-czerwoni co prawda nawiązali walkę, właściwie do końca mieli nawet kontakt z rywalem, ale ostatecznie przegrali 23:25.\n„Prawdziwą” Polskę zobaczyliśmy dopiero w trzeciej odsłonie, gdzie od początku do końca było wiadomo kto rządzi na parkiecie. Przy ogromnym udziale „człowieka orkiestry”, czyli Bartosza Kurka szybko udało się zbudować bezpieczną przewagę i wygrać 25:15. Kurek, zwłaszcza przed pierwszą przerwą techniczną robił na boisku wszystko – potężnie serwował, blokował i atakował, dając nam prowadzenie 8:5 już po kilku minutach gry. Jego postawa poderwała do boju cały zespół, który zaczął w końcu grać jak na mistrzów świata przystało.\nTendencje z trzeciego, znalazły kontynuację tylko na początku czwartego seta. Po potężnym serwisie Mateusza Bieńka nasi siatkarze prowadzili już 5:2, ale potem stracili cztery punkty z rzędu, pozwalając nabrać Irańczykom pewności siebie i wiary w sukces. Na szczęście szybka reakcja Antigi w postaci przerwy na żądanie zaowocowała odwróceniem sytuacji i trzema kolejnymi punktami dla Polaków. W następnych wymianach nasza ekipa utrzymywała, a nawet jeszcze powiększyła przewagę. Krótkotrwałe kłopoty zaczęły się w samej końcówce, gdy nagle Irańczycy doskoczyli na jeden punkt (21:20). Był to jednak to ostatni punkt zdobyty przez Iran w tej części meczu i po chwili można było szykować się na tie-breaka.\nDecydująca rozgrywka zaczęła się od prawdziwego „trzęsienia ziemi” – Iran został ukarany czerwoną kartką i stracił jeden punkt za błąd w ustawieniu. Mimo głośnych protestów Slobodana Kovaca, Polacy w ten sposób objęli prowadzenie w tie-breaku. Kolejne ważne momenty miały miejsce przy prowadzeniu Polski 4:3 – najpierw świetną kontrę wykończył Mika, a w następnej wymianie Nowakowski punktowym blokiem doprowadził do wyniku 6:3. Na zmianę stron drużyny udały się przy stanie 8:5 dla reprezentacji Polski, na dodatek, w pierwszej akcji na drugiej stronie boiska, nasi popisali się pięknym blokiem, który właściwie rozstrzygał sprawę. Rywale oczywiście próbowali jeszcze walczyć, doskoczyli nawet na 12:10, ale koniec końców polegli do 11.\nTo czwarta wygrana Polaków na Pucharze Świata, po czterech seriach gier będą oni zajmować drugie miejsce w tabeli z wielkimi szansami na triumf w całej imprezie i awans do Igrzysk Olimpijskich w Rio.\nW równolegle toczonym spotkaniu USA pokonało Włochy 3:0, utrzymując status niepokonanych. Włosi zaliczyli natomiast pierwszą porażkę.\nTabela PŚ >>


Promocja Polski na pokładzie - Portal edukacyjny Perspektywy\nPolska100 to nowy projekt Polskiej Fundacji Narodowej, który rozpocznie się w setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Polska100 jest projektem żeglarskim, który będzie promował Polskę na świecie i wzmocni pozytywny wizerunek kraju poza granicami. Oceaniczny jacht regatowy pod polską banderą, z udziałem polskiej załogi, na której czele stanie mistrz olimpijski, Mateusz Kusznierewicz, wypłynie w rejs do 100 portów na całym świecie. Wyprawa rozpocznie się w 2018 roku a zakończy po dwóch latach: w roku stulecia zaślubin Polski z morzem. Od samego początku projekt wspierają Wiceprezes Rady Ministrów prof. Piotr Gliński, a także Ministerstwo Sportu i Turystyki oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych.


Sony oficjalnie aktualizuje kolejne smartfony z serii Xperia! Kolejne modele w ciągu kilku tygodni dostaną Lollipopa\nStrona główna > Newsy > Sony oficjalnie aktualizuje kolejne smartfony z serii Xperia! Kolejne modele w ciągu kilku tygodni dostaną Lollipopa\nSony wiele obiecało, wiele zapowiadało, ale w rzeczywistości mogliśmy słyszeć jeszcze więcej niekorzystnych dla firmy informacji. Na szczęście większość z nich okazało się nieprawdziwych i tym samym dzisiaj możemy poinformować Was, że kolejne smartfony Xperia dostają aktualizację do Androida 5.0 Lollipop.\nDzisiaj Japończycy oficjalnie wypuścili „Lizaka” na kolejne urządzenia z serii Xperia Z. Tym razem padło na modele oznaczone jako: Z3 Dual, Z1, Z1 Compact oraz Z Ultra. Posiadacze tych urządzeń już mogą sprawdzać czy w ich regionie została dostarczona odpowiednia aktualizacja. Niemniej jednak to nie koniec działań Sony w akcji zwanej Lollipop. Już w następnym tygodniu najnowszy system mają dostać Xperię T2 Ultra oraz C3 – również wersję DualSIM. Z kolei w dalszej kolejności na liście widnieją Xperie Z, ZL, ZR oraz Tablet Z. Te urządzenia ujrzą „Lizaka” w ciągu kilku tygodni.\nTym samym, jeśli Sony znowu nie opóźni aktualizacji to za tydzień zostanie obalona plotka mówiąca, że tylko modele z „Z” w nazwie będą mogły cieszyć się Androidem 5.0 Lollipop. W takim razie jakie jeszcze urządzenia Japończycy powinni zaktualizować?


Podpowiadamy, jakiej firmy box dachowy wybrać - Porady eBagażnik\nStrona główna » Podpowiadamy, jakiej firmy box dachowy wybrać\nBagażniki umieszczane na dachu pojazdu pozwalają na wygodny i bezpieczny transport różnego rodzaju przedmiotów – nart, snowboardu, walizek, a także innych rzeczy, które przydadzą się w czasie podróży. Box dachowy jakiej firmy najlepiej wybrać? Omawiamy dostępne w naszych sklepie linie i modele.\nBox dachowy jakiej firmy wybrać?\nFirmy produkujące boxy dachowe zapewniają klientom szeroki wybór modeli – bagażniki wyposażone w centralny zamek, z podświetlanym wnętrzem, otwierane z jednej, dwóch lub trzech stron. Producenci wprowadzają innowacyjne rozwiązania i wychodzą naprzeciw oczekiwaniom klientów – wszystko po to, żeby użytkowanie boxu było jak najbardziej komfortowe, a przewożone w jego wnętrzu przedmioty maksymalnie zabezpieczone przed uszkodzeniem czy kradzieżą.\nBox dachowy jakiej firmy najlepiej wybrać? W naszej ofercie dostępne są bagażniki marek Interpack, Packline, Taurus oraz Thule. Jeśli chodzi o markę Thule, to jesteśmy jej autoryzowanym partnerem.\nWszystkie dostępne modele od tych producentów są pojemne i odporne na szkodliwe działanie czynników zewnętrznych (np. wilgoć, promieniowanie UV) oraz uszkodzenia mechaniczne. Klientom, którym zależy na boxie o podwyższonej wytrzymałości, polecamy modele wyposażone w metalowe szyny, które zwiększają sztywność bagażnika. Warto także wybierać boxy posiadające certyfikaty jakości, np. City Crash, TÜV, GS.\nBOX THULE DYNAMIC M 6128B2 788,00 złZobacz w sklepie\nBOX THULE DYNAMIC M 6128T2 788,00 złZobacz w sklepie\nJakiej firmy box dachowy wybrać? O marce Thule\nNa szczególną uwagę zasługują boxy dachowe Thule – szwedzkiej marki będącej liderem w produkcji bagażników oraz akcesoriów motoryzacyjnych do przewozu ładunków. Oferowane przez tego producenta boxy dachowe pozwalają na transport przedmiotów w sposób wygodny, ergonomiczny i bezpieczny. Wśród wielu rodzajów bagażników szczególnie wyróżniają się modele sportowe, o aerodynamicznym, smukłym profilu, które nie zwiększają oporów powietrza w czasie jazdy. Box Thule Dynamic M 6128B został zaprojektowany w ten sposób, żeby optymalizować opływy wokół bagażnika – jest niski i wyposażony w specjalne dyfuzory. Obniżona została również podłoga boxa, dzięki czemu idealnie przylega on do dachu pojazdu, co umożliwia dynamiczną jazdę bez zwiększania oporów powietrza. Bagażnik o pojemności 320 litrów i ładowności do 75 kg wyposażono w centralny zamek. Klucz można wyjąć tylko wtedy, gdy wszystkie rygle są zamknięte. W komplecie jest również mata antypoślizgowa na podłodze oraz pokrowiec na wieko.\nOsoby, którym zależy na maksymalnej ładowności boxa dachowego, z pewnością docenią funkcjonalność modelu Thule Force XT Alpine. Bagażnik o pojemności 420 litrów wytrzyma obciążenie do 75 kg. Można do niego zapakować 3-5 par nart o maksymalnej długości 215 cm oraz 3-4 deski snowboardowe. Montaż boxa na dachu jest bardzo prosty – marka Thule zastosowała system PowerClick. Kiedy bagażnik jest przymocowany odpowiednio mocno, wskaźnik siły mocowania klika. Firma przemyślała również sposób otwierania boxa – model Force XT Alpine umożliwia dostęp do bagażu z obu stron pojazdu. Dodatkowo bagażnik został zaprojektowany w ten sposób, żeby miał przesuniętą do przodu pozycję na dachu. Box uzyskał atesty City Crash, TÜV, GS i jest zamykany na zamek.


GTAONLINE.PL :: [MTA] Beczka na devgaming 5 PREMI\nGTAONLINE.PL » OGÓLNE » MULTIMEDIA » [MTA] Beczka na devgaming 5 PREMI Poprzedni temat Następny temat\nWysłany: 2021-01-13, 17:43\nNa forum: 22 dni\nNick w MP: Roczon\nPo trzech latach wychodzi trzydziestominutowa i nie boję się określić ''LEGENDARNA'' Beczka na devgaming. W tworzenie tej części włożyliśmy 100% naszych serduszek i mamy nadzieję, że dostarczymy Wam dużej dawki śmiechu.\n!W piątek o godzinie 16:00 zapraszam na Live, gdzie porozmawiamy o wszystkim przed premierą najnowszej beczki. Na Live będziemy zbierać donejty na SCHRONISKO DLA BEZDOMNYCH ZWIERZĄT ''Małokacka 3A, 81-654 Gdynia'', każdy Wasz datek zostanie przeznaczony na ten cel co do grosza!!!\nPREMIERA 15.01.2021 20:45\nTagi: beczka :: devgaming :: premiera :: 15.01.2021 :: 20:45\nGTAONLINE.PL » OGÓLNE » MULTIMEDIA » [MTA] Beczka na devgaming 5 PREMI


Wycena mieszkań Brzostek, Skup mieszkań za gotówkę - skup-nieruchomosci.org\nDarmowa wycena mieszkania w mieście Brzostek\nWycena mieszkania Brzostek – szybka i zyskowna sprzedaż mieszkania za gotówkę\nPrzy współczesnej, mało stabilnej sytuacji ekonomicznej, zapotrzebowanie na usługi takie jak skup a także wycena mieszkań nieustannie rośnie. Jeżeli zatem dysponujesz mieszkaniem na sprzedaż, ale nie wiesz jak dużo jest warte, wówczas warto udać się po pomoc do fachowców, czyli nas. Skup mieszkań zapewnia bowiem usługi wyceny nieruchomości Brzostek, jak i usługi skupu lokalów za gotówkę, w tym także skupu mieszkań zadłużonych. Nasi fachowcy na bazie kilku niepowiązanych ze sobą wycen błyskawicznie wykalkulują jaka jest rynkowa wartość Twojej nieruchomości.\nDarmowa wycena mieszkań Brzostek | Darmowa wycena nieruchomości Brzostek – jak przebiega współpraca z nami?\nPodjęcie z nami współpracy a także powierzenie nam wyceny mieszkań w mieście Brzostek albo w okolicznych obszarach nie pociąga za sobą konieczności tracenia czasu czy też budżetu. Wszystko co musisz zrobić to uzupełnić szybki formularz zamieszczony na naszej stronie www bądź zdecydować się na połączenie telefoniczne z naszym działem obsługi, a fachowy konsultant dopilnuje wszystkie formalności w Twoim imieniu i przeprowadzi krótki wywiad. W zamian możesz mieć pewność, że otrzymasz najlepszą cenę!\nWycena mieszkania Brzostek – dlaczego warto powierzyć ją nam?\nRzetelna wycena – działający u nas dział analiz w oparciu o formularze wyceny sporządzi dla Ciebie propozycję błyskawicznego skupu mieszkania za gotówkę.\nW naszych oczach każde mieszkanie jest cenne – nasza wycena lokum ma uwzględnioną utratę wartości nieruchomości wynikającą z ewentualnie występujących problemów technicznych oraz aspektów prawnych.\nSzybki sposób na pozyskanie gotówki – stanowimy doskonałe rozwiązanie dla osób poszukujących prędkiej oraz komfortowej sprzedaży i dla takich, którym niezbędny jest dopływ szybkiej gotówki. Na etapie zawierania umowy w biurze notarialnym, w zależności od Twoich preferencji, otrzymasz pieniądze w postaci gotówki albo przelewem ekspresowym na Twój rachunek!\nWycena mieszkania Brzostek? – Wykonaj telefon bądź wyślij wiadomość\nJesteśmy renomowaną wśród konkurencji firmą specjalizującą się w skupie mieszkań, w tym mieszkań oraz domów za gotówkę. Nie uważamy tego jedynie jako interes, ale głównie metoda pomocy właścicielom, pragnącym prędko oraz dogodnie sprzedać swoją nieruchomość. Niejednokrotnie jesteśmy deską ratunku dla walczących z długami. Mamy świadomość jak nagle można znaleźć się na celowniku komornika i jak straszna jest perspektywa zlicytowania lokum, w szczególności jeżeli komornik zaniża znacząco wycenę mieszkania a także jak paląca może być potrzeba zorganizowania pieniędzy w przypadku ratowania życia przyjaciół.\nTo właśnie klientom, znajdującym się przed obliczem takich kłopotów, chcemy pomagać. Niejednokrotnie jedynym możliwym wyjściem z w takich przypadkach jest sprzedanie domu, działki albo lokalu mieszkalnego. Nasza usługa, jaką jest skup nieruchomości, po wcześniejszym ułatwieniu skomplikowanego procesu, jakim jest wycena nieruchomości w mieście Brzostek i okolicach, świadczona jest na terenie całego kraju. Dzięki namCzytaj dalej bezproblemowo1 zrealizujesz transakcję, a kwota należności z tytułu sprzedaży mieszkania niemalże w moment zasili Twoje konto.\nEkspresowa wycena nieruchomości Brzostek\nPierwszorzędnym krokiem ku sprzedaży lokum, jest odpowiednia wycena. Nic nie przeszkadza, żeby dokonać wyceny online w naszym serwisie i przy tym zyskać. Zapewniamy kompleksowe usługi w tej materii Czytaj dalej, w ramach których bezpłatnie wycenimy nieruchomość, przedstawimy atrakcyjną ofertę odkupu, a jeśli właściciel wyrazi chęć skorzystania z niej – zrealizujemy skup lokum za gotówkę.\nWyceny nieruchomości Brzostek\nOpracowana przez naszych specjalistów wycena nieruchomości jest uczciwą oceną wartości rynkowej sprzedawanego mieszkania, czyli ceną, za jaką nasza firma będzie chętna kupić Czytaj dalej lokum. Wyceny mieszkań Brzostek opracowane przez naszych ekspertówspecjalistów są w 100% bezpłatne i nie zobligowują Cię do skorzystania z oferty odkupu. Nasze usługi nie wiążą się z żadnymi nieujawnionymi kosztami ani warunkiem sprzedania nam lokum.\nW ramach opracowywania wyceny mieszkania robiona jest gruntowna analiza wszelkich kwestii, wpływających na cenę nieruchomości, zwłaszcza aspektów umniejszających jej wartość. Czytaj dalej Prowadzimy skup nieruchomości niezależnie od ich trudnej sytuacji prawnej, problematycznych sytuacji z lokatorem, sąsiadami czy też zadłużenia mieszkaniu. Nasi fachowcy w obszarze rzeczoznawstwa majątkowego przykładają wagę do tego, aby wycena mieszkania była wykonana w zgodzie z obowiązującymi w naszej firmie wymaganiami, a kalkulując wartość rynkową biorą pod uwagę aspekty fizyczne, rozkład lokalu, metraż, położenie i stan mieszkania, ale mają także na względzie dobro właściciela.\nWycena nieruchomości Brzostek – jakie mieszkania można zgłosić do naszej bezkosztowej wyceny?\nDokonujemy bezpłatnych oraz do niczego nie zobligowujących wycen nieruchomości o zróżnicowanym stanie, metrażu i niejednokrotnie w kłopotliwym położeniu prawnym. Darmowa wycena mieszkań dokonywana przez skup mieszkań obejmuje wiele aspektów.\nWycena Mieszkań zadłużonych Brzostek\nWycena Mieszkań z komornikiem Brzostek\nWycena Mieszkań o niskim standardzie Brzostek\nWycena Mieszkań po pożarze Brzostek\nWycena Mieszkań do remontu Brzostek\nJak zapewne spostrzegłeś, wspieramy właścicieli nieruchomości w jakimkolwiek stanie i sytuacji! Szybka wycena nieruchomości Brzostek, opcja niezwłocznego skupu nieruchomości w mieście Brzostek w dowolnym stanie, minimalizacja formalności oraz natychmiastowa zapłata pieniędzy, to rzeczy, które masz w standardzie, wybierając powierzenie posiadanego lokum nam! Chcesz ekspresowo oraz dogodnie sprzedać posiadane mieszkanie? Jesteś w trudnej sytuacji finansowej? Masz zadłużenia i nie wiesz skąd uzyskać pieniądze celem spłacenia kredytodawców? Masz obciążone zadłużeniami mieszkanie albo lokal i jego utrzymania nie jesteś w stanie dalej finansować? Jeśli na jakiekolwiek z powyższych pytań udzieliłeś odpowiedzi twierdzącej, pilnie skontaktuj się z nami i pozwól sobie pomóc!\nBezkosztowa i błyskawiczna wycena mieszkania Brzostek i w okolicznych obszarach,\nSzybka sprzedaż mieszkania Brzostek w skomplikowanej sytuacji prawnej.


PolishChess - Ogłoszenia Warszawa - Darmowe ogłoszenia Warszawa\ndodano: 2021.05.27 ważne do: 2022.05.22 wyświetleń: 82\nMoim konikiem stała się gra w szachy. Już od dziecka tata pokazywał mi, w jaki sposób ruszać się poszczególnymi pionkami i wpajał mi reguły gry. Z czasem byłem coraz lepszy, aż w końcu uczeń rozgromił nauczyciela. Jeśli i Ty uwielbiasz tę grę, dam Ci wskazówki, jak wyszukać dobry sklep z szachami.\nNajlepiej jest samodzielnie zajrzeć do sklepu i przypatrzeć się konkretnym zestawom. Znakomicie jest, gdy figury znajdują się w pudełku, nie w worku foliowym. Może to mieć wpływ na ich wygląd, szczególnie, jeśli nie są wyprodukowane z dobrej jakości materiału. Chociaż są osoby preferujące w torebkach materiałowych, które można wziąć ze sobą na tak naprawdę każdy wyjazd. Kasetony bywają ciężkie. Jeżeli chodzi o samą szachownicę, uważam, że drewniana to najstosowniejszy wybór. Robi wrażenie i jest niezwykle estetyczna. Z kolei figury powinny mieć pod spodem materiał, który zapobiega zarysowaniom na szachownicy. Jeśli nie mamy nieopodal sklepu, który ma w sprzedaży szachy, warto jest zdecydować się na internetowy sklep z szachami.\npokaż adres e-mail\tpokaż telefon\thttps://www.polishchess.com/


Regulamin sklepu - Mituapi - Kocyki Minky, ubranka dla dzieci\nPRODUKTY DOSTĘPNE OD ZARAZ(99)\nMITUAPI.PL, ORAZ SPRZEDAŻY NA FAN PAGE STRONY FB MI TU API\nSklep Internetowy www.mituapi.pl dba o prawa konsumenta. Konsument nie może zrzec się praw przyznanych mu w Ustawie o Prawach Konsumenta. Postanowienia umów mniej korzystne dla konsumenta niż postanowienia Ustawy o Prawach Konsumenta są nieważne, a w ich miejsce stosuje się przepisy Ustawy o Prawach Konsumenta. Dlatego też postanowienia niniejszego Regulaminu nie mają na celu wyłączać ani ograniczać jakichkolwiek praw konsumentów przysługujących im na mocy bezwzględnie wiążących przepisów prawa, a wszelkie ewentualne wątpliwości należy tłumaczyć na korzyść konsumenta. W przypadku ewentualnej niezgodności postanowień niniejszego Regulaminu z powyższymi przepisami, pierwszeństwo mają te przepisy i należy je stosować.\nSklep Internetowy dostępny pod adresem internetowym www.mituapi.pl prowadzony jest przez JOLANTE ŁYSOŃ prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą MI TU API JOLANTA ŁYSOŃ wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, posiadającą: adres miejsca wykonywania działalności i adres do doręczeń: ul.Lenartowicza 7 , 34-120 Andrychów, NIP 5511580254, REGON 363857417, adres poczty elektronicznej: biuro@mituapi.pl, numer telefonu: 665652217\nSKLEP INTERNETOWY - sklep internetowy Usługodawcy dostępny pod adresem internetowym: www.mituapi.pl na platformie sklepowej Shoper.\nSPRZEDAWCA; USŁUGODAWCA –JOLANTA ŁYSOŃ prowadząca działalność gospodarczą pod firmą MI TU API JOLANTA ŁYSOŃ wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, posiadająca: adres miejsca wykonywania działalności i adres do doręczeń: ul.Lenartowicza 7, 34-120 Andrychów, NIP 5511580254, REGON 363857417, adres poczty elektronicznej:biuro@mituapi.pl, numer telefonu: 665652217\nUsługa Elektroniczna Konto świadczona jest nieodpłatnie przez czas nieoznaczony. Usługobiorca ma możliwość, w każdej chwili i bez podania przyczyny, usunięcia Konta (rezygnacji z Konta) poprzez wysłanie stosownego żądania do Usługodawcy, w szczególności za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres:biuro@mituapi.pl.pl lub też pisemnie na adres: ul. Ignacego Daszyńskiego 1a/16,34-120 Andrychów.\nUsługa Elektroniczna Newsletter świadczona jest nieodpłatnie przez czas nieoznaczony. Usługobiorca ma możliwość, w każdej chwili i bez podania przyczyny, wypisania się z Newslettera (rezygnacji z Newslettera) poprzez wysłanie stosownego żądania do Usługodawcy, w szczególności za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres:biuro@mituapi.pl lub też pisemnie na adres: ul. Lenartowicza 7, 34-120 Andrychów.\npisemnie na adres: ul.Lenartowicza 7,34-120 Andrychów;\nw formie elektronicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres:biuro@mituapi.pl;\nNumer rachunku:91 1050 1100 1000 0092 2281 3553.\nW przypadku wyboru przez Klienta płatności gotówką, płatności przelewem, płatności elektronicznych albo płatności kartą płatniczą, Klient obowiązany jest do dokonania płatności w terminie 7 dni kalendarzowych od dnia zawarcia Umowy Sprzedaży.\npisemnie na adres: ul.Lenartowicza 7, 34-120 Andrychów;\nKlient, który wykonuje uprawnienia z tytułu rękojmi, jest obowiązany na koszt Sprzedawcy dostarczyć Produkt wadliwy na adres: ul.Lenartowicza 7, 34-120 Andrychów. Jeżeli ze względu na rodzaj Produktu lub sposób jego zamontowania dostarczenie Produktu przez Klienta byłoby nadmiernie utrudnione, Klient obowiązany jest udostępnić Produkt Sprzedawcy w miejscu, w którym Produkt się znajduje.\nKonsument ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia, w którym odstąpił od umowy, zwrócić Produkt Sprzedawcy lub przekazać go osobie upoważnionej przez Sprzedawcę do odbioru, chyba że Sprzedawca zaproponował, że sam odbierze Produkt. Do zachowania terminu wystarczy odesłanie Produktu przed jego upływem. Konsument może zwrócić Produkt na adres: ul.Ignacego Daszyńskiego 1a/16, 34-120 Andrychów.\nNieodebranie przez Klienta przesyłki pobraniowej bez uzasadnionej przyczyny w terminie 14 dni od dnia pierwszego doręczenia, powoduje ziszczenie się warunku rozwiązującego - Umowa Sprzedaży ulega rozwiązaniu. Sprzedawca zastrzega sobie prawo w takim przypadku do domagania się od Klienta kosztów dostawy przesyłki pobraniowej oraz jej zwrotu do wysokości poniesionej z tego tytułu szkody.\nw formie elektronicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: biuro@mituapi.pl


Metryka Księstwa Mazowieckiego (XV-XVI w.)\nStudia nad Metryką Mazowiecką mają już długą historię i wiążą się z działalnością edytorską polskich badaczy w XIX w. W dwudziestoleciu międzywojennym ożywienie badań nad Metryką nastąpiło za sprawą Adama Wolffa, który opublikował w 1927 r. artykuł dotyczący formuły relacji w kancelarii mazowieckiej, natomiast w 1929 r. cenną pracę poświęcono Metryce mazowieckiej, która zawierała tablicę składu i chronologii wpisów do 19 ksiąg Metryki1. Duże znaczenie dla badań dyplomatycznych miało wydanie przez Aleksandra Włodarskiego dwóch najstarszych ksiąg metryki mazowieckiej prowadzonej dla księstwa czersko-warszawskiego: nr 333 z lat 1417-1429 oraz nr 334 z lat 1429-14332. Po II wojnie Jerzy Senkowski opublikował Metrykę Mazowiecką nr 7, tzw. księgę skarbową książąt Janusza II i Bolesława V z lat 1477-14903. Ukazał się również drukowany inwentarz (ze wstępem) Metryki Mazowieckiej w opracowaniu Ireny Sułkowskiej-Kurasiowej i Marii Woźniakowej4. Cenna jest również praca Wolffa na temat urzędników mazowieckich, gdzie można znaleźć szereg informacji na temat Metryki i pracowników kancelaryjnych5. W późniejszym okresie Metryką mazowiecką zajmowali się badacze sfragistyki i dyplomatyki mazowieckiej, m.in. Stefan K. Kuczyński6 i Janusz Grabowski7 oraz inni historycy podejmujący studia nad dziejami politycznymi Mazowsza i otoczeniem książęcym. Po wielu latach, które upłynęły od wydania ksiąg wpisów kancelarii książęcej, doczekaliśmy się edycji dwóch kolejnych tomów Metryki Mazowieckiej. Są to publikacje elektroniczne. Pierwszy tom zawiera skany najstarszej księgi Metryki książęcej (MK 3) obejmującej czasy panowania Janusza I (1414-1425) i jego wnuka Bolesława IV (1432-1446), a także regesty w języku polskim oraz indeks osób i miejscowości. Natomiast drugi (MK 8), zawiera rejestry różnych książąt mazowieckich z lat 1471-1526 i jest udostępniony w postaci skanów i odczytu. Elektroniczne edycje wymienionych tomów Metryki (opracowane przez zespół pracowników Instytutu Historycznego UW, Instytutu Historii PAN oraz Archiwum Głównego Akt Dawnych) będą w przyszłości powiązane z zamieszczoną w Internecie we współpracy z Fundacją Centrum Geohistorii interaktywną mapą Mazowsza, która ma umożliwić wyszukiwanie, przeglądanie i analizę informacji o miejscowościach istniejących na Mazowszu w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej.\nNajstarsze wpisy do Metryki mazowieckiej (określanej współcześnie jako „Metrica seu regestrum perpetuitatum terrestrium ducatus Masovie”, „Liber seu registrum privilegiorum”, „Registrum thesauri” „Metrica priuilegiorum terrestrium”) zachowały się dopiero z I ćwierci XV w. Jednak prawdopodobnie już wcześniej, wzorem innych kancelarii europejskich, prowadzono księgi wpisów, nazwane po inkorporacji Mazowsza Metryką mazowiecką. Wiązałbym to z rozwojem gospodarczym Mazowsza w II poł. XIV w. Dobrze zorganizowany aparatem władzy wymagał sprawnie funkcjonującej kancelarii prowadzącej rejestry. Hipotetycznie przyjmuję, że pierwsze rejestry kancelaryjne pojawiły się na Mazowszu w latach siedemdziesiątym za kanclerstwa Dobrogosta Nowodworskiego, doktora dekretów uniwersytetu padewskiego, który pełnił urząd kanclerza na dworze Siemowita III w latach 1368-1374.\nDo czasu inkorporacji Mazowsza księgi Metryki były przechowywane na zamku książęcym w Warszawie. Po inkorporacji dzielnicy do Królestwa Polskiego (1526), Metrykę Mazowiecką włączono do zbioru ksiąg Metryki Koronnej8. O faktycznym włączeniu ksiąg Metryki Mazowieckiej do serii ksiąg wpisów Metryki Koronnej zadecydowały rozporządzenia królewskie z 1539 r. Dotyczyły one ogłoszenia terminu zamknięcia ksiąg Metryki Mazowieckiej i wydawania z niej tylko przez trzy miesiące (przez kanclerza koronnego, Pawła z Woli) wypisów pod pieczęcią większą królewską. Po upływie zaś sześciu miesięcy Metryka byłych książąt mazowieckich miała utracić swoją moc prawną9. Znalazło to odbicie w księgach Metryki Koronnej (np. MK 60) w postaci całego szeregu wpisów wcześniejszych dokumentów z ksiąg mazowieckich do ksiąg koronnych. W kancelarii koronnej, księgi mazowieckie nie stanowiły wyodrębnionej całości. Wg zachowanego spisu Metryki Koronnej sporządzonego przez Stanisława K. Hankiewicza ok. 1673 r. księgi Metryki mazowieckiej były już wówczas przemieszane w kolejności z księgami koronnymi. W 1795 r. zostały wywiezione wraz z całym zespołem do Petersburga, gdzie zostały wraz z księgami Metryki Koronnej przesygnowane, otrzymując zamiast dotychczasowych sygnatur literowo-liczbowych nową sygnaturę liczbową; stanowi ona dziś aktualną sygnaturę tych ksiąg. Nowe sygnatury utrwaliły przemieszanie ksiąg Metryki Mazowieckiej z Metryką Koronną. Obecnie oryginalne księgi Metryki Mazowieckiej są przechowywane w Archiwum Głównych Akt Dawnych (dalej AGAD) w Warszawie. Natomiast w formie skanów treść ksiąg wpisów kancelarii książęcych z lat 1414-1526 jest dostępny na stronie AGAD i Polskiego Towarzystwa Heraldycznego.\nZachowało się 21 ksiąg zaliczanych do Metryki Mazowieckiej z lat 1414-1526, prowadzonych w języku łacińskim. Są to MK: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 18, 32, 41, 333, 334, 335, 336, 337, 338, 339, 340, 341. Jeżeli chodzi o format ksiąg Metryki Mazowieckiej to MK 333-341 są formatu dutkowego, MK 2 - in quarto, pozostałe tomy – in folio. Cześć ksiąg dotrwała do naszych czasów w całości (zachowując pierwotny układ seksternów), inne natomiast są przemieszane wewnętrznie (złożone z dissolut). Jednak dzięki opracowaniu Wolffa, można odtworzyć właściwy układ materiału, jaki dotarł do naszych czasów. Metryka Mazowiecka różni się zasadniczo od zachowanych wpisów Metryki Koronnej. Zawiera głównie zwięzłe noty (regestry) o charakterze wieczystym, zaopatrzone w listę świadków. Są to skrótowe zapisy o czynnościach prawnych książąt mazowieckich (nadania ziemi, immunitety ekonomiczne i sądowe) oraz poświadczenia czynności prawnych zawieranych przez władzą książęcą (sprzedaż-kupno dóbr, podział dóbr, zrzeczenie praw majątkowych). Na podstawie tych regestrów oraz używanego w kancelarii formularza wystawiano dokumenty książęce na żądanie stron.\nZ 21 ksiąg zaliczanych do Metryki tylko 19 to właściwe księgi wpisów; pozostałe 2, to księgi odrębnego charakteru. Pierwsza z nich (MK 1) zawiera kopię statutów mazowieckich wykonaną już w kancelarii koronnej w 1532 r., natomiast druga (MK 7) księgę rachunków dworu książąt Janusza II i Bolesława V lat 1477-1490. Należy także wspomnieć, że Metryka nr 8 (zawierająca wpisy różnych książąt mazowieckich z lat 1471-1526) została spisana dopiero po inkorporacji Mazowsza do Korony. Natomiast pierwsza część Metryki nr 2 (s. 20-95) zawiera tzw. Kodeks Wislicia, zbiór XIV i XV-wiecznych statutów ziemskich przetłumaczonych na język polski. Ponadto w zachowanych księgach Metryki występują fragmenty materiałów o innym charakterze, m. in. fragmenty ksiąg sądu dworskiego z lat 1511-1517, 1521-1526. Dla wschodniego Mazowsza (księstwo czersko-warszawskie) zachowała się Metryka z lat 1414-1526. Jednak zawiera ona luki dla okresu 1455-1467, 1508-1517. Nie świadczy to jednak, że nie prowadzono w tym czasie Metryki, gdyż analiza zachowanych dokumentów pozwala stwierdzić, że wydawano je o wcześniejsze wpisy do Księgi. Chronologicznie najstarsza jest Metryką nr 3 zawierająca regestry księcia Janusza I z lat 1414-1425. Jest to jednak nie oryginalna księga, lecz kopia z drugiej połowy XV w. Podobnie jak Metryka nr 4 z lat 1442, 1444-1454 czyli z okresu rządów wnuka Janusza I, Bolesława IV. Dla zachodniego Mazowsza (płockiego) zachowały się księgi wpisów z lat 1434-1462 (najstarsze regestry z okresu panowania Władysława I) oraz późniejsza Metryka synów Bolesława IV rządzących na Mazowszu płockim do 1495 r., tj. do czasu inkorporacji tego księstwa (po śmierci Janusza II) do Korony. Niektóre księgi Metryki składają się z kilku części oprawionych w jednym tomie, np. Metryka nr 5 zawiera wpisy do 1471 r. (rządy synów Bolesława IV), z lat 1471-1481 (Kazimierza II i Bolesława V) oraz z czasów rządów Konrada III w dzielnicy czersko-liwskiej (1471-1488). Z okresu panowania ostatnich książąt mazowieckich pochodzi Metryka nr 32 (założona po zakończeniu regencji Anny Radziwiłłówny w 1517 r. i prowadzona przez kanclerza Mikołaja Żukowskiego), która zawiera wpisy z czasów rządów niedzielnych synów Konrada III: Stanisława i Janusza III do śmierci pierwszego z nich w sierpniu 1524 r. Chronologicznie ostatnim tomem (prowadzonym w kancelarii książęcej) jest Metryka nr 41. Księgę rozpoczyna wpis z informacją o rozpoczęciu Metryki w imieniu Janusza III, po zgonie jego brata Stanisława (1524). Po śmierci Janusza III w marcu 1526 r., nie zaprzestano wpisów do Metryki i kanclerz mazowiecki, Mikołaj Żukowski prowadził księgę w imieniu Anny Konradówny do sierpnia tego roku, tj. do czasu przyjazdu króla Zygmunta I do Warszawy i objęcia przez niego w posiadanie lenna mazowieckiego. Wymienione księgi (czystopisowe) Metryki nr 32, 41 były prowadzone w oparciu o rejestry minutowe (MK 339-341) książąt Stanisława i Janusza III.\nJeżeli chodzi o formę wpisów w Metryce Mazowieckiej to są to w przeważającej części regestry, zawierające różne zapisy dotyczące czynności prawnych oraz wpisy in extenso. Szczegółowa analiza ksiąg Metryki pozwala wyróżnić w niej formę wpisu subiektywną (w której o księciu mówi się w pierwszej osobie) oraz obiektywną (gdzie książę jest wymieniany w trzeciej osobie). Początkowo obie formy występują promiscue, chociaż w II poł. XV w. przeważa już forma obiektywna. Natomiast w XVI w. forma obiektywna jest już regułą. Zachowane w Metryce regestry to najczęściej krótkie zapisy o czynnościach prawnych podjętych przez księcia lub w jego obecności, a dotyczących głównie obrotu ziemią. Wpisy sporządzano w formie notatki zawierającej skrócony formularz: intytulacja (podająca skróconą tytulaturę albo tylko imię księcia), promulgacja (ograniczona np. do wyrazu siginificamus), skrócona dyspozycja, datacja i lista świadków. Pełny zapis czynności prawnych pomijano dla oszczędności miejsca i szybkości zapisu. Wpisy następnie stanowiły podstawę do sporządzenia dokumentu na żądanie stron. Dlatego wpis do Metryki wyprzedzał wystawienie dokumentu. Podstawą ingrossacji była nota w Metryce (jeśli chodzi o treść), formularz zaś ułatwiał ubranie tej treści w postać dokumentu. Jednak wydanie dokumentu nie było konieczne, gdyż regestry wpisane do Metryki zawierały zapisy o wartości wieczystej. Wpisy do Metryki bywały dla łatwiejszego odszukania ich przez kancelistów opatrywane tytułami; część z nich jest jednak pochodzenia późniejszego. Także w celu łatwiejszego dotarcia do odpowiednich wpisów zaznaczano kaligraficznych pismem nowy rok lub początek urzędowania nowego kanclerza. Odnotowywano również rządy nowego księcia oraz pismem pogrubionym przeprowadzoną sygillację dokumentów. W Metryce oprócz wpisów dotyczących czynności prawnych księcia spotykamy również dokumenty (nie liczne) wystawione przez innych władców, które zostały potwierdzone i wpisane in extenso do Księgi. Analizując typ regestrów w Metryce możemy je podzielić na zapisy sporne i nie sporne. Te ostatnie zaś na wieczyste i doczesne (przejściowe). W niektórych księgach (m.in. w Metryce płockiej z lat 1432-62) można stwierdzić przemieszanie wpisów wieczystych i doczesnych. Jednak później (poza nielicznymi wyjątkami) spotykamy w Metryce mazowieckiej jednolity charakter zapisów o wartości wieczystej, a umieszczenie omyłkowo zapisu czynności doczesnej było zauważane. Świadczy to, że Metrykę książęcą prowadzono starannie, śledząc na bieżąco charakter wpisów i odnotowując zaistniałe omyłki. Niektóre zachowane wpisy dotyczące m.in. rejestrów czynności doczesnych np. rejestrów dokumentów na starostwa i dzierżawy, rejestrów długów książęcych, pozwalają sądzić, że w kancelarii nie tylko myślano o specjalizacji regestrów, ale również prowadzono już księgi zawierające wpisy doczesne, które się nie zachowały. Za przykład może nam posłużyć Metryka nr 7, która zawiera rachunki dworu Janusza II i Bolesława V z lat 1478-1490. Księga ta była początkowo prowadzona przez kanclerza Piotra Chodkowskiego (do 1481 r.) a później przez jego następcę, podkanclerzego Stanisława z Lipia. Jeżeli chodzi o podział na rejestry terytorialne, to w kancelarii mazowieckiej, jedynym w ścisłym tego słowa znaczeniu rejestrem terytorialnym są wpisy w Metryce nr 2 (z lat 1475-1488), dotyczące wyłącznie ziemi wyszogrodzkiej z okresu jej posiadania przez Konrada III. Rejestr zawierający 63 wpisy prowadził Jan Cielęcki, pisarz wyszogrodzki, który zakończył swoją pracę po przejęciu tej ziemi przez księcia Janusza II w 1488 r. Pozostały rejestry możemy podzielić na dwa typy. W pierwszym, prowadzone są w imieniu księciu sprawującego władzę w określonej dzielnicy, dwa rejestry dla wpisów o charakterze wieczystym z podziałem zapisów na zasadzie terytorialnej. Jest to powszechny typ rejestrów terytorialnych. Natomiast w drugim wypadku (co jest zjawiskiem bardzo rzadkim) kancelaria książęca prowadziła dwa rejestry dla dwóch braci (Bolesława V i Janusza II), posiadających odrębne dzielnice. Bolesław V władał ziemią warszawską, zakroczymską i nurską. Natomiast Janusz II ziemią ciechanowską, łomżyńską i różańską, później płocką (1475). Dopiero w 1478 r. doszło do utworzenia przez księcia Bolesława V własnej kancelarii na czele z kanclerzem Janem Radzanowskim. Jednak jeszcze w tym samym roku ponownie szefem kancelarii wspólnej Bolesława V i Janusza II został Piotr Chodkowski. Należy wspomnieć, że w Metryce mazowieckiej rejestrowano również czynności, dotyczące ziem niewchodzących w skład Mazowsza, mianowicie ziemi bełskiej (lenna książąt mazowieckich w latach 1388-1462 r.) oraz Podlasia, zajętego i dzierżonego przejściowo przez władców mazowieckich (m.in. w latach 1440-1444).\nKolejnym ważnym problemem, który należy omówić, dotyczy stanowiska prawnego Metryki mazowieckiej. Prowadzenie Metryki było nie tylko potrzebne dla prawidłowego funkcjonowania samego księstwa, ale również wynikało z istniejącego w prawie mazowieckim obowiązku przeprowadzania wielu czynności prawnych przed forum książęcym. W Metryce mazowieckiej rejestrowano czynności, w których sam władca był stroną oraz czynności dokonywanych wobec księcia i przez niego aprobowanych. W tym drugim wypadku osobiste stawiennictwo przed księciem mogło być zastąpione przez dokonanie czynności prawnej przed wysłannikiem posiadającym do tego upoważnienie władcy, np. przed pracownikiem kancelarii bądź urzędnikiem książęcym. Jeżeli delegowano sędziego bądź pisarza, to świadczy, że mamy do czynienia z procesem wykształcania się stałych przedstawicieli władzy książęcej, a nie tylko z upoważnionymi urzędnikami działającymi na podstawie jednorazowego mandatu. Dlatego czynności prawne dokonane nie w obecności księcia, lecz wobec sądu, trafiają do Metryki, m.in. na podstawie rejestrów sądowych. Na Mazowszu już w II połowie XIV w., dokumenty wystawiane przez sąd ziemski mają cechy wiarygodności, jako świadectwo urzędowe. Z czasem tego samego znaczenia prawnego nabierają również księgi sądowe, a wypisy z nich służą, jako sposób informowania władcę o dokonanych czynnościach prawnych. Dowód z ksiąg wystarczał księciu do wydania decyzji i stanowił następnie podstawę do sporządzenia (na podstawie wpisu) odpowiedniego dokumentu. Dlatego w Metryce książęcej mamy cały szereg powołań się na dokumenty sądowe. Konkludując należy przyjąć, że księgi wpisów Metryki musiały mieć znaczenie prawne równe, co najmniej księgom sądowym. Dlatego Metryka mazowiecka, na której podstawie wydawano przywileje książęce miała także cechy wiary publicznej. Wpisy do Metryki (podobnie jak do ksiąg sądowych) dawały stronom szereg korzyści, gdyż nie dopuszczały do ukrywania przez krewnymi transakcji; sprzedającym pozwalało obliczyć okres dawności, a kupującym zapewniało stwierdzenie ewikcji sprzedawcy, oraz ujawnianie ewentualnych obciążeń danej nieruchomości. W lipcu 1519 r. na sejmie mazowieckim w Zakroczymiu na wniosek kanclerza Mikołaja Żukowskiego ustanowiono pieczęć do wypisów z Metryki (wzorowaną na pieczęciach sygnetowych używanych do wypisów z ksiąg sądowych) z napisem S.M.P.T., tj. „Sigillum Metricae Perpetuitatum Terrestrium”, umieszczonym pod orłem10.\nWprowadzenie księgi wpisów usprawniło pracę kancelarii, która była w systemie administracyjnym księstwa najważniejszym organem, przy pomocy, której władca realizował swoje plany polityczne, ekonomiczne i społeczne. Na czele urzędu stał kanclerz, który wchodził w skład rady książęcej. Nie podlegał on marszałkowi dworu. Zakres uprawnień szefa kancelarii na Mazowszu był bardzo szeroki, obejmował nie tylko prace kancelaryjne (związane z redakcją, kontrolą i pieczętowaniem dokumentów wieczystych), ale również odpowiadał on za kontakty z ościennymi władcami, biorąc często udział misjach dyplomatycznych. Kanclerz prowadził także księgi Metryki oraz nadzorował rejestry skarbowe i podatkowe. Zastępcą kanclerza był podkanclerzy, jednak w czasie wakatu na stanowisku szefa kancelarii (a trwało to nieraz kilka), to on pełnił funkcję kierownika urzędu, np. u synów Bolesława IV szefem kancelarii od 1467 r. do podziału Mazowsza w 1471 r. był podkanclerzy Jan Słęka z Główczyna11, który dopiero pod koniec życia awansował na kanclerstwo. Podkanclerzy (wg statutu księżnej Anny Konradowej z 1504 r.)12, odpowiadał również za dokumentacje o charakterze doczesnym oraz dysponował pieczęcią średnią i sygnetem, przeznaczonym do pieczętowania mandatów i listów. W kancelarii zatrudniano także protonotariusza (zwierzchnika notariuszy-pisarzy), który w niektórych kancelariach mazowieckich był urzędnikiem równym randze podkanclerza (Paweł z Borzewa), ale tylko w czasie wakatu na stanowisku kanclerza. Spotykamy się również z sytuacją, że niektórzy pracownicy kancelarii występowali równocześnie z urzędem protonotariusza i podkanclerza, m.in. Wojciech z Krajkowa, podkanclerzy Siemowita IV, który po awansie na podkanclerstwo dworskie nadal występował na dokumentach, jako vicecancelarius et prothonotarius curie nostre. W kancelarii książęcej pracowali również liczni notariusze (pisarze), których w większości z imienia nie znamy, a ich obecność możemy uchwycić przy analizie pisma zachowanych przywilejów, dokumentów doczesnych i ksiąg wpisów. Szczegółowa analiza pisma Metryki książęcej z lat 1497-1506 pozwala wyróżnić 9 rąk pisarskich. Natomiast Metrykę z lat 1517-1524 pisało aż 15 pisarzy13. W okresie rządów regentki Anny Konradowej oraz jej synów Stanisława i Janusza III, w kancelarii pojawiają się osoby noszące tytuł sekretarza. Są to m.in. doktorzy dekretów: Stanisław ze Strzelec i Tomasz Sokołowski oraz Paweł Popielski, Jan Bieliński, Andrzej Noskowski, którzy pełnili różnorodne funkcje na dworze i w kancelarii. Byli posłami, doradcami i ekspertami władców mazowieckich, ale również uczestniczyli w posiedzeniach rady książęcej.\nDokładne poznanie organizacji kancelarii i wytworów jej działalności jest trudne dla okresu od poł. XIII w. do 1381 r. Więcej wiemy o funkcjonowania kancelarii książęcej dopiero w XV w. Dzięki zachowanym księgom Metryki mazowieckiej, możemy lepiej poznać prace kancelaryjne, gdyż wpis do Księgi wyprzedzał wystawienie dokumentu. W Metryce rejestrowano czynności, które odbywały się w obecności władcy. Obecny wówczas pracownik kancelarii książęcej zapisywał czynność prawną i sporządzał w tym celu koncept bądź dokonywał wpisu bezpośrednio do Księgi. Natomiast, kiedy podczas czynności prawnej nie było nikogo z kancelarii, natomiast obecne były osoby z otoczenia władcy, wtedy informacje o dokonanej czynności kanceliści czerpali od świadków akcji prawnej. Kancelaria dowiadywała się również o dokonanej czynności od delegowanych wysłańców, albo jeżeli czynność miała miejsce wobec sądu to źródłem wiedzy były rejestry sądowe. W Metryce mazowieckiej zachowały się nie tylko pojedyncze koncepty, ale również całe rejestry konceptów, wg których dokonywano wpisów do księgi. Jednocześnie znamy zapiski, które świadczą, że dokonywano wpisów bezpośrednio do Metryki. Polecenie rejestracji (ingrossacji, gdyż termin ingrossare w Metryce mazowieckiej znaczył „zarejestrować”, nie zaś „wystawić” dokument) wydawał książę lub szefowie kancelarii: kanclerz lub podkanclerzy. Wpisane do Metryki rejestry podlegały sprawdzeniu, o czym świadczą zachowane noty informujące o dokonanej kontroli przez księcia, kanclerza lub pracownika kancelarii na rozkaz władcy lub szefa kancelarii. Pierwszym etapem sporządzenia czystopisu było polecenie wystawienia dokumentu określane w rejestrach wyrazem scribatur, połączone z objaśnieniem, jak ta czynność ma być dokonana. Z analizy zapisek zachowanych w Metryce można ustalić, że podstawą wystawienia dyplomu była nie sporządzona minuta, lecz nota w Metryce książęcej. Dlatego na podstawie regestru w Metryce, sporządzano (w oparciu o odpowiedni formularz) czystopis dokumentu. Znamy jednak przypadki, że na polecenie księcia wstrzymywano cały proces lub nie wystawiano w ogóle dokumentu. Przed przekazaniem dyplomu odbiorcy następowała również kontrola czystopisu, dokonywana przez księcia bądź szefów kancelarii, o czym świadczą zachowane zapiski na oryginałach. Znamy również przypadki, że dokument już przepisany i opieczętowany był przed doręczeniem odbiorcy „aresztowany” w kancelarii książęcej przez osoby trzecie, m. in. na podstawie prawa bliższości lub innych zastrzeżeń, np. dokument Bolesława V dla Nowej Warszawy z 1477 r.14 został obłożony w kancelarii aresztem15 z powodu przyznaniu temu miasteczku terminu jarmarku (na św. Jadwigę), który na podstawie wcześniejszych przywilejów posiadała już Stara Warszawa. Błędnie przygotowane dokumenty na sigillację, po wewnętrznej kontroli w kancelarii były niejednokrotnie wstrzymywane i dopiero po spisaniu poprawnie tekstu czekały na kolejny termin sigillacji, nawet ok. 8 lat po akcji prawnej. Dlatego stosowany zwyczaj zbiorowej sigillacji przywilejów książęcych służył również kontroli dyplomów upuszczających kancelarię książęcą. Jeżeli chodzi o pieczętowanie dokumentów wydawanych na podstawie Metryki to w niektórych kancelariach książęcych na Mazowszu był zwyczaj, że pieczętowanie przywilejów pieczęcią większą (sigillum maius) nie odbywało się natychmiast po przygotowaniu czystopisu, lecz po krótszym bądź dłuższym okresie, m.in. w kancelarii Janusza I w latach 1425-1429 sigillacji dokonywano w terminach rocznych, najczęściej po Wielkanocy. Natomiast w kancelarii Janusza II, sigillacje odbywały się (na rozkaz księcia) nie corocznie, ale co kilka lat. Zachowały się informacje w Metryce Janusza II o tej czynności w roku 1473, 1477, 1481, 1486, 1490. Kilkuletni okres oczekiwania na wydanie dokumentu (chociaż sprzyjał kontroli wpisów w Metryce) powodował, że sigillacja obejmowała niekiedy bardzo dużą liczbę dokumentów, np. w 1468 r. podkanclerzy opieczętował w Warszawie 60 dyplomów16. W tym samym roku (1468) z rozkazu regentki Barbary Aleksandrówny oraz jej najstarszego syna Konrada III, opieczętowano aż 335 przywilejów17. Czynność ta trwała przez 3 dni (od od 5 do 7 IX 1468 r.). Wspomniana sigillacja odbyła się po śmierci kanclerza Macieja z Różana, przez nowego szefa kancelarii, podkanclerzego Jana Słekę z Główcznyna. Sigillacio priouilegiorum spoczywało na kanclerzu, natomiast dokumenty doczesne, które opuszczały kancelarie wkrótce po spisaniu, były pieczętowane sigillum mediocre (pieczęcią średnią) przez podkanclerza. W księgach Metryki znajdujemy informacje na temat wydania dokumentu (na podstawie Księgi) przez umieszczeniem pod tekstem lub na marginesie informacji: exivit; litera iam exivit; litera scripta exivit lub przez charakterystyczne przekreślenie wpisu, co najczęściej wiązało się to z terminem sigillacji. W kancelarii książąt wschodniego Mazowsza (Janusza I, Bolesława IV) stosowano przekreślenie wpisu. Natomiast w kancelarii książąt zachodniego Mazowsza, m in. Włodzisława I, na przemian przekreślenie lub exivit; wyraz ten (pisany kursywą) umieszczano w Metryce nad notą (po lewej stronie). Po 1462 r., kiedy część dziedzictwa Piastów wschodniego Mazowsza przypadła synom Bolesława IV w kancelariach mazowieckich używano początkowo przekreślania a następnie exivit, chociaż w kancelarii czerskiej Konrada III po 1471 r. (tj. po podziale Mazowsza ) także stosowano przekreślenia. Wyraz exivit pisano pogrubionym pismem (dużymi literami) i umieszczano pod tekstem zapiski. W kancelarii Janusza II (za podkanclerstwa Stanisława Lipskiego) exivit umieszczano drobnym pismem na marginesie. Na kartach Metryki pod tekstem wpisu umieszczano również wyraz scribatur oznaczający polecenia wypisania dokumentu (na podstawie wpisu do Metryki), często połączone z objaśnieniem: nota scribatur; scribantur duo privilegia; scribatur in forma solita; scribatur privilegium ex nota; scribatur Ius Culmense in forma communi. Niekiedy zaznaczano, że data i świadkowie w dokumencie nie są datą i świadkami wydania dyplomu: „Ista nota continetur superius, sed privilegium omissum est scribere, ideo scribatur privilegium sub eisdem data et testibus, prout continentur”18 Oprócz noty dotyczącej polecenia wystawienia dokumentu znajdujemy również zapiski (polecenia w formie rozkazu) nie wystawiania dyplomu lub wydania dokumentu, ale dopiero po spełnieniu określonych warunków. Oprócz informacji związanych z zaleganiem z opłatą za dokument (tenetur notam) lub jej uiszczeniem (solvit notam) podawano (dość rzadko) konkretną sumę za spisanie i wydanie dokumentu. Na marginesie (w związku z protestem strony spotykamy zapiski ista nota est arrestata; arrestata est et non scribatur, non scribatur. Natomiast o kontroli wpisów świadczą: podpisy kanclerzy pod wpisem do Metryki (bardzo rzadkie), osobiste dopiski szefów kancelarii (Mikołaja Mnniszewskiego, Piotra Chodkowskiego, Mikołaja Żukowskiego) oraz fragmenty tekstów poprawianych przez nich własnoręcznie19. O udziale kanclerzy w kontroli wpisów świadczą nie tylko własnoręczne korekty i dopiski, ale również informacje typu de mandato domini cancelarii per me Derslaum [Dziersław Popielski] canonicum notarium correcta”. W Metryce mazowieckiej spotykamy również przykłady kontrolowania przez księcia rejestrów kancelaryjnych: ista nota de mandato domini ducis correcta; de mandato domini ducis Johannis [Janusz II] cassatum et annulatum; deletum est ad mandatum ducisse. Na odwrociu dokumentów (w celu szybszego ich odszukania w trakcie sigillacji) zapisywano dane na temat odbiorcy przywileju, m. in. jego imię, miejscowość z której się pisał, powiat. In dorso umieszczano również informacje dotyczące zapłacenia (solvit notam) lub zaleganiu z zapłatą (tenetur notam) przez odbiorcy podając niekiedy konkretną kwotę. Na dokumentach mazowieckich dopiero pod koniec I ćwierci XVI w. pojawiają własnoręczne podpisy władców, które świadczą o uwierzytelnieniu oraz kontroli czystopisów opuszczających kancelarie. Chociaż w dokumencie Bolesława V z 1487 (zachowanym w wpisie do Metryki) znajdujemy w eschatokolu informacje dominus dux per se manu propria, to jednak jest to tylko wzmocnienie formuły per se i nie oznacza własnoręcznego podpisu władcy20. Dopiero ostatni książęta mazowieccy: Stanisław i Janusz podpisywali własnoręcznie dokumenty: „Stanislaus dux subscripsit, „Janussius dux subscripsit”21. Natomiast ich siostry Anna Konradówna podpisywała dokumenty w języku polskim: „Anna xyaszna mazoweska”, „Anna xyasna własną raką”22. Z całego okresu zachowało się bardzo niewiele podpisów książęcych, więcej natomiast znamy podpisów pracowników kancelarii, które zaczynają się pojawiać od 1517 r. na opieczętowanych dokumentach. Wiązałbym to nie tylko z nowymi zwyczajami w kancelarii po objęcie urzędu kanclerza przez Mikołaja Żukowskiego, ale również z faktem politycznym, mianowicie ze niesieniem przez króla Zygmunta I rządów regencyjnych Anny Konradowej na Mazowszu. Są to podpisy podkanclerskie, wykonane innym atramentem niż dokument (ciemno-brunatnym): Pawła Trąbskiego (podkanclerzego w latach 1517-1524) i Stanisława Popielskiego, pełniącego ten urząd od września 1524 do sierpnia 1526 r.23 Znamy również (nieliczne) dokumenty z podpisem książęcym i podkanclerskim równocześnie. Autograf książęcy był umieszczany pod tekstem po lewej (prawej heraldycznie) stronie dokumentu, a podpis podkanclerzego po prawej (lewej heraldycznie) stronie24. Na Mazowszu, podobnie jak w innych kancelariach w Polsce i Europie, za wydanie opieczętowanego dokumentu popierano opłaty. Wysokość kwoty ustalano w zależności od typu dokumentu, uwzględniając, m.in. wymiary pergaminu, rodzaj pieczęci, ewentualne zatrudnienie iluminatora. Interesująca jest zapiska dorsalna umieszczona na dyplomie synów Siemowita IV z 10 VII 1430 r. dla Mikołaja z Nieborowa w brzmieniu: Andreae notario pro scriptura, pro cera et serico tenetur25, której wyszczególniono opłatę za dokument. Ślady pobierania opłat kancelaryjnych znajdujemy na odwrocie dokumentów, najczęściej na wysokości otworów do przewlekania sznura, rzadziej na zakładce dyplomu. Noty dorsalne w brzmieniu soluit notam lub tenetur notam, powstawały jak już wspomniano w związku z okresową sigillacją dokumentów w kancelarii książęcej. Na dyplomach nie spotykamy zapisek dorsalnych, w których podawano by konkretną kwotę dotyczące zapłaty bądź zalegania z zapłatą za wystawienie dokumentu. Tego typu informacje (chociaż rzadkie) znajdujemy na kartach Metryki, najczęściej umieszczano je obok noty exivit. W wydanych przez książąt mazowieckich przywilejach ziemskich i statutach znajdujemy informacje o opłatach związanych m.in. z wydaniem i czytaniem dokumentów sądowych26 . Opłaty za wystawienie dokumentu, m.in. po wiardunku od każdego przywileju, pobierał również w 1425 r. marszałek, co świadczy o silnych związkach kancelarii z dworem książęcym. W Metryce pod tekstem dokumentu Janusza II z 9 X 1486 r. dla cechu w Ciechanowie zapisano: solvunt pro privilegio sexagenam et sex grossos27. Więcej szczegółów na temat opłat kancelaryjnych zawiera przywilej Katarzyny Siemowitówny z 7 III 1462 r., (wystawiony, dla ziemian płockich, wiskich, płońskich i zawkrzeńskich) i potwierdzony następnie 3 V 1463 r. przez Konrada III, który przejął po Katarzynie rządy w Płocku28. Przywilej ten ten ustalał następującą taksę: a litteris ducalibus sigillo magestatis roboratis cancellario, vicecancellario, vicethezaurario et notariis non plus preterquam unam sexagenam et pro necessariis sex grossos grossorum monete in terra currentis solvendum decernimus, a litteris vero sigillo minori sive mediocri sigillatis, materiam quamcumque in se continentibus, solum XII gr. monete in eadem terra currentis. Także wg tego dokumentu opłata za wypisanie pozwu sądowego wynosiła 1 gr, a za doręczenie go do adresata przez woźnego ½ gr. Przywileje książęce były wydawana na podstawie Metryki na okresowych sigillacjach. Jednak kancelarie na prośbę stron przeprowadzały również innowacje dokumentów, m.in. zniszczonych (głównie podczas pożarów), uszkodzonych bądź skradzionych. Także odpadnięcie pieczęci książęcej powodowało utratę ważności przywileju. Przepisy regulujące zasady odtwarzania przywilejów znajdujemy m.in. w statutach Konrada III Rudego z 4 XII 1471 r.29 i Bolesława V z 12 X 1472 r.30 Przewidywały one wydawanie duplikatów przywilejów na podstawie wpisów znajdujących się w Metryce książęcej lub w księgach sądowych ziemskich. Natomiast gdyby nie odnaleziono treści przywileju w księgach wieczystych wówczas należało (odwołując się do dawnej tradycji), odtworzyć je na podstawie przysięgi składanej przez świadków.\nPodsumowując należy stwierdzić, że zaprezentowana synteza omawia nie tylko problematykę związaną z genezą i losem ksiąg kancelaryjnych, sposobem rejestracji i rolą prawną Metryki, ale również pokazuje etapy rozwoju dokumentu i kancelarii książęcej na Mazowszu. Analiza zawartości ksiąg Metryki dostarcza także ważnych informacji na temat składu osobowego i kompetencji pracowników kancelaryjnych. W opracowaniu zwrócono także uwagę na różnicę między Metryką mazowiecką a księgami wpisów Metryki koronnej.\n1 Wolff A., Formuła relacji w kancelarii mazowieckiej, „Archeion”, t. 1, 1927, s. 176-208, tenże, Metryka Mazowiecka. Układ pierwotny, sposób rejestracji, Warszawa 1929.\n2 Metryka Księstwa Mazowieckiego z XV-XVI w., t. 1. Księga nr 333 z lat 1417-1429, „Pomniki Prawa”, t. 5, Warszawa 1918, wyd. A. Włodarski; t. 2 Księga nr 334 z lat 1429-1433, „Pomniki Prawa”, t. 6, Warszawa 1930, wyd. A. Włodarski (indeksy oprac. A. Wolff).\n3 Księga skarbowa Janusza II księcia mazowieckiego z lat 1477-1490, wyd. J. Senkowski, KHKM, t. 7, 1959, (zeszyt dodatkowy).\n4 Księgi wpisów kancelarii mazowieckiej (Metryka Mazowiecka), w: Inwentarz Metryki Koronnej, oprac. I. Sułkowska-Kurasiowa, M. Woźniakowa, Warszawa 1975, s. 241-248.\n5 A. Wolff, Studia nad urzędnikami mazowieckimi (1370-1526), Wrocław 1962.\n6 S. K. Kuczyński., Pieczęcie książąt mazowieckich, Wrocław 1978.\n7 J. Grabowski, Kancelarie i dokumenty książąt mazowieckich w latach 1341-1381. Ośrodki zarządzania i kultury, Warszawa 1999; tenże, Dynastia Piastów mazowieckich. Studia nad dziejami politycznymi Mazowsza, intytulacją i genealogią książąt, Kraków 2012.\n8 Szczegółowej analizy zawartości ksiąg Metryki mazowieckiej dokonał A. Wolff, Metryka mazowiecka, passim.\n9 Iura Masovia Terrestria (dalej IMT), oprac. J. Sawicki, t. 3, Warszawa t. 3, nr 359, 360.\n10 IMT, t. 2, Warszawa 1972, nr 221; B. Sobol, Sejm i sejmiki ziemskie na Mazowszu książęcym, Warszawa 1968, s. 137. Zdaniem S. Kuczyńskiego, Pieczęcie, s. 393 z uwagi na brak zachowanych odcisków tej pieczęci, nie wiadomo czy została wprowadzona do praktyki kancelaryjnej.\n11 W tym czasie na Mazowszu występuje kanclerz Racibor z Golejowa, jednak był on szefem kancelarii księstwa płockiego, gdzie władał najstarszy z Bolesławowiców, Konrad III Rudy.\n12 IMT, t. 2, nr 174.\n13 A. Wolff, Metryka, s. 59. Przeprowadzona prze ze mnie analiza pisma (MK: 18, 32) potwierdza ustalenia tego wybitnego znawcy Mazowsza.\n14 AGAD, ZDP nr 1671.\n15 Tamże, MK 9, k. 86.\n16 Tamże, MK 337, k. 33.\n17 Tamże, MK 5, k. 106v.\n18 Tamże, MK 6, k. 192.\n19 Kanclerz Piotr Chodkowski (AGAD, MK 5, k. 154) wykreślił zapiskę uwalniającą od opłat i czynszów wsi wojewody, Mikołaja Węża z Bogatego informując obok „Ista nota et hoc ius est cassatum et annulatum ita, quod numquam debet exire privilegium imperpetuum et in evum propter periculum dominorum ducum, per me Metrum doktorem et cancellarium de mandato domini ducis Johannis cassatum et annulatum”.\n20 Tamże, MK 32, k. 82.\n21 Tamże, ZDP nr 640, 770, 1026, 6801.\n22 Tamże, nr 705, 3303.\n23 Tamże, nr 767, 770, 841, 1003, 1017, 1026, 1027, 1034, 1035, 1126, 1177, 1551, 1555, 2037, 6801, 7122.\n24 Tamże, nr 770.\n25 Wrocław, Bibl. Oss., nr 1496; AGZ, t. 6, nr 16.\n26 IMT, t. 1, Warszawa 1972, nr 37, 66; t. 2, nr 128, 129.\n27 Zbiór dokumentów i listów miasta Płocka, t. 1, wyd. S. M. Szacherska, Warszawa 1975, nr 234; dokument znany z wpisu do MK 6, k. 195; zapisano na marginesie Exivit.\n28 AGAD, MK 337, k. 46-49v; wyd. A. Wolff, Studia nad urzędnikami, s. 306-309.\n29 IMT, t. 2, nr 128.\n30 Tamże, nr 129.