Nikt się nie dowie [Agnieszka Pietrzyk] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00866 020790 17748373 na godz. na dobę w sumie\nISBN: 9-788-366-517-783 Data wydania: 2020-03-25\nCopyright © Agnieszka Pietrzyk, 2020 Copyright © Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2020 Redaktor prowadzący: Szymon Langowski Redakcja: Paulina Jeske-Choińska Korekta: Joanna Pawłowska Skład i łamanie: Teodor Jeske-Choiński Projekt okładki i stron tytułowych: Mariusz Banachowicz Fotografia na okładce: © Katie Manning / Shutterstock Zezwalamy na udostępnianie okładki książki w internecie. Konwersja publikacji do wersji elektronicznej: Dariusz Nowacki eISBN 978-83-66517-78-3 CZWARTA STRONA Grupa Wydawnictwa Poznańskiego sp. z o.o. ul. Fredry 8, 61-701 Poznań tel.: 61 853-99-10 redakcja@czwartastrona.pl www.czwartastrona.pl\nRozdział I MALWINA SIEDZI NA BARIERCE TARASU i macha nogami. Jej stopy znajdują się kilkanaście centymetrów nad drewnianym podestem. W jednej ręce trzyma szklankę, w drugiej fajki i zapalniczkę. Obraca głowę w bok, aby zerkać na pustą plażę i spokojne morze. Gdy bierze duży łyk wermutu, pod gładką skórą szyi lekko drga przełyk. Dwoma palcami usiłuje wyciągnąć papierosa z paczki, zapalniczka wysuwa się jej z dłoni i spada na podłogę. Borys schyla się i na ułamek sekundy zamiera przy nogach żony, wpatrzony w jej paznokcie u stóp pomalowane błękitnym lakierem. W jego głowie pojawia się nagła myśl. Mógłby teraz złapać ją za te smukłe łydki i szarpnąć w górę. Nie zdążyłaby chwycić się barierki, bo ma zajęte ręce. Poleciałaby pięć metrów w dół, wprost na stertę kamieni, oddzielającą ich dom od wydm. Czy ta wysokość wystarczy, aby ponieść śmierć na miejscu? Jeśli uderzyłaby skronią w kamień… to zapewne tak. Uznano by to za wypadek. Nikt by go nie podejrzewał, bo jaki mąż wyrzuca żonę z tarasu, gdy w domu jest dwoje własnych dzieci i jedno sąsiadów. Borys podnosi zapalniczkę i się prostuje. — To niebezpieczne tak siadać na barierce — mruczy pod nosem. Malwina wkłada papierosa do ust i posyła mu pytające spojrzenie. Wygląda teraz jak gwiazda hollywoodzkiego kina z lat czterdziestych, wyniosła i niedostępna. Podaje jej ogień. — Mogłabyś stracić równowagę i spaść. — Gdzie miałabym spaść? Tam? — Pokazuje na stertę kamieni. — Czy tu? — Kieruje palec na deski tarasu. W jej głosie słychać zaczepny ton. Również protekcjonalnym wydęciem warg daje mu do zrozumienia, że jego uwaga była niedorzeczna. Właściwie to prawda, z tak szerokiej barierki trudno byłoby zlecieć. Borys postanawia nadać dodatkowego sensu swojej wcześniejszej wypowiedzi. — Nie lubię, jak siadasz na barierce, bo dzieci też mogą nabrać tego nawyku. Ola parę dni temu siedziała tutaj okrakiem. Malwina zaciąga się papierosem, a wiatr unosi jej włosy. — Powiedziałeś jej, że tak nie powinna? — Tak. — I co ona na to? — To co zwykle, że Neptun nad nią czuwa. Borys pochyla się do przodu i opiera łokcie o barierkę. Czuje ból w plecach. Zbyt długo siedział dzisiaj przed komputerem. Zamiast tyle pracować powinien wykorzystać letni dzień i wybrać się na przejażdżkę rowerem. Pogoda jest wyjątkowa jak na połowę września. Już prawie dwudziesta, a termometr wciąż wskazuje dziewiętnaście stopni Celsjusza. Spędza wieczór z żoną na tarasie. Mają dwie butelki alkoholu, opodal delikatnie szumi morze, atmosfery dopełnia zachodzące słońce. Jest miło, szkoda tylko, że Malwina znowu wydaje się nieobecna. Patrzy na nią ukradkiem i widzi uśmiech nieprzeznaczony dla niego. Zgodziła się wypić z nim drinka, a teraz odpłynęła w swój świat. Ma ochotę zapytać ją, o czym myśli. A co, jeśli machinalnie powie mu prawdę? Wtedy mogą stanąć przed trudnymi wyborami. Lepiej milczeć i dalej udawać, że są fantastycznym małżeństwem. Od dawna boi się otwartej rozmowy, bo zdaje sobie sprawę, że może być początkiem ich końca. Dolewa sobie rumu. Kostki lodu przyjemnie stukają o szkło. Sączy alkohol, patrząc na granatowe wody Bałtyku. Kilka kormoranów przysiadło na wydmach, a biały piasek na plaży wydaje się lśnić. W powietrzu unosi się woń wody morskiej, dymu papierosowego i waniliowych perfum Malwiny. Mieszkają w pięknym miejscu, ale niewiele beztroskich chwil tu przeżyli. Są małżeństwem od piętnastu lat, a od czterech oddalają się od siebie. Z pozoru jest wszystko dobrze. Codziennie wymieniają opinie o sprawach domowych, dbając, aby to drugie otrzymało stosowną dawkę informacji. W ten sposób unikają banalnych nieporozumień i trzymają jeden model wychowawczy wobec dwójki dzieci. Podzielili między siebie podstawowe obowiązki, ona robi zakupy, a on jeździ z dziećmi na basen i do kina. Zawsze wspólnie odwiedzają rodziców i jawią się wtedy jako wyjątkowo harmonijne małżeństwo. Ich matki są z nich dumne. Raz na dwa tygodnie kochają się, ale w codziennych relacjach nie ma już między nimi cielesnej bliskości jak dawniej. Nie przytulają się, nie całują, nie trzymają za ręce, to właściwie normalne w małżeństwie z piętnastoletnim stażem. Nie czułości Borysowi brakuje najbardziej, lecz wyjątkowego porozumienia dwojga dusz. Chce, aby znowu stali się zakochaną w sobie parą, która w mgnieniu oka rozpoznaje myśli i uczucia partnera. Nie ma jednak pewności, czy ona chce tego samego i czy po tym wszystkim, co się wydarzyło, możliwa jest jeszcze między nimi szczera miłość, niepodszyta wzajemnymi żalami. Malwina wydmuchuje dym i strzepuje popiół poza barierkę. — Myślałam, żeby zapisać Antosia do przedszkola. Borys jest zaskoczony, nie tym, co usłyszał, ale w ogóle faktem, że żona się odezwała. Był pewien, że dziś na rozmowę nie może już liczyć, nawet nie próbował jej zagadywać, a tu taka niespodzianka. Jest zadowolony, bo codzienna wymiana informacji daje mu poczucie, że między nimi nie jest aż tak źle. Na szczęście dzieci wciąż ich łączą i na ich temat mogą rozmawiać otwarcie. — Do przedszkola? Po co? Przecież teraz oboje siedzimy w domu, możemy się nim zajmować. Malwina zeskakuje z barierki i podchodzi do stolika, szurając sandałkami po deskach. Jak zwykle ma je niezapięte. Gasi papierosa. Zachodzące słońce błyska najpierw w jej bransoletce, a potem w szkle butelki, gdy dolewa sobie wermutu. — W przedszkolu mają naukę języków obcych i zajęcia teatralne. Antosiowi się to przyda. — Zajęcia teatralne dla pięciolatka? Zwariowałaś? W jej ładnych oczach pojawiają się łzy, a jego ogarniają wyrzuty. Przecież nie chce się kłócić, nie zamierza też robić jej przykrości. To głównie ona zajmuje się ich synkiem, ma prawo do odmiany i odpoczynku, tym bardziej że Antoś lubi, gdy mu się poświęca dużo uwagi, i często się jej głośno domaga. Zdołali mu wytłumaczyć, że tata pracuje w domu i dlatego nie wolno mu wpadać do pokoju rodziców, kiedy chce. Borys miał więc spokój, ale nie raz dobiegały go krzyki syna z głębi domu i dziwił się, jak żona to wytrzymuje. Uważa jednak, że pięć lat to za wcześnie na oddawanie dziecka pod skrzydła oficjalnej placówki. Poza tym Antoś nie lubi dzieci, woli towarzystwo dorosłych, Malwina powinna o tym pamiętać. — Planujesz wrócić do pracy? — pyta pojednawczo. — Nie od razu, może za rok. — To proponuję, żebyśmy za rok posłali Antosia do przedszkola. Malwina znowu siada na barierce, po czym strzepuje niewidoczny pyłek z sukienki i poprawia ramiączko, a następnie włosy, jak gdyby szykowała się do występu przed kamerą. Borys zna te gesty, potrafi je rozszyfrować. Żona przymierza się, żeby oznajmić mu coś ważnego, co mu się nie spodoba. — O co chodzi? — pyta ponaglająco. Nie lubi długich pauz w rozmowie, a ona stosuje je nagminnie. — Chciałabym wyjechać na trochę. — Gdzie? — Do Barcelony. Malwina pije wermut i przez ramię spogląda na wyjątkowo spokojne morze. Nie patrzy mu w oczy, bo prawdopodobnie nie chce widzieć w nich dezaprobaty dla swoich planów. A jemu przychodzi do głowy, że to dobry pomysł. Niech jedzie, wycieczka dobrze jej zrobi, pozwiedza, odpocznie, narobi fotek, potem będzie miała o czym opowiadać koleżankom. Właściwie sam powinien jej to zaproponować. Skoro on trzy lata temu w pojedynkę pojechał w Bieszczady, aby się zrelaksować, to i ona powinna mieć taki przywilej. — Zajmę się dziećmi przez te dwa tygodnie, nie musimy wysyłać Antosia do przedszkola. — Chciałam wyjechać na dłużej. Borys czuje silny niepokój. Czy to nie jest zapowiedź rozpadu ich małżeństwa? Oby nie. Nie układa im się, ale woli taki stan rzeczy niż rozstanie. Nie wyobraża sobie życia bez Malwiny. — No to na ile planujesz wyjechać? — Na trzy miesiące. Borys myśli, że to długo, ale tak naprawdę spodziewał się, że zaraz usłyszy o rocznym urlopie. Zachowuje więc spokój, czując nawet odrobinę ulgi. Trzy miesiące da się skrócić do czterech bądź pięciu tygodni i tak zapewne się stanie. — Co będziesz robić w Barcelonie przez ten czas? Chcesz się uczyć hiszpańskiego? — Nauka języka będzie przy okazji, a przede wszystkim jadę uczyć się żeglowania. Na wiosnę otworzę w Kątach szkółkę żeglarską. Myślę, że to może wypalić. — Przecież ty już umiesz pływać. Malwina macha lekceważąco ręką. — Co ja tam umiem. Byłam dzieckiem, gdy pływałam z ojcem, a sprzęt mieliśmy przedpotopowy. Borysowi przychodzi do głowy, że piękna trzydziestopięcioletnia kobieta nie powinna być sama na kursie żeglarskim wśród młodych mężczyzn. Dobrze wie, czym to grozi. Ich małżeństwo trzyma się dzięki przyzwyczajeniu i dzieciom, a w Hiszpanii nie będzie ani jednego, ani drugiego. — Dzieci będą za tobą tęsknić, zwłaszcza Antoś, dla niego trzy miesiące to bardzo długo. — Też będę za nimi tęskniła, ale chcę jechać. Dobrze byłoby, żeby Antoś chodził do przedszkola, wtedy będziesz miał więcej czasu na pisanie. Z Oleńką też sobie poradzisz, ona teraz bardziej słucha się ciebie niż mnie. Wie, że nie zatrzyma Malwiny. Jeśli będzie chciała, to po prostu wyjedzie. Powinien więc się zgodzić i mieć nadzieję, że wróci stęskniona. — Poradzę sobie z Antosiem i z pisaniem, przedszkole nie będzie potrzebne — zapewnia. Po chwili dodaje: — Zastanów się jeszcze z tym wyjazdem, może odłożyłabyś go na przyszły rok. A tak w ogóle, skąd zamierzasz wziąć kasę na kurs żeglarski? — Z naszego konta. Zastanawia się, co ma powiedzieć. Nie zamierza być mężem, który ogranicza żonie dostęp do pieniędzy, ale właśnie to może zadecydować o tym, czy ich małżeństwo przetrwa. — Kochanie, nie wydaje mi się, żeby było nas na to stać. Może poszukasz jakiegoś fajnego kursu żeglarskiego w Polsce. Na pewno będzie tańszy i przede wszystkim pod ręką. Malwina milczy. Borys uznaje, że to dobry znak. Teraz to on nie patrzy na nią, bo nie chce dojrzeć rozczarowania na jej pięknej twarzy. Jest nadzieja, że do tego tematu już nie wrócą. Za parę dni w ramach rekompensaty zaproponuje jej weekend w Amsterdamie lub Pradze, a z dziećmi zostaną jego rodzice. Z głębi domu dobiegają gitarowe akordy, wkrótce dołącza do nich perkusja. Ola jak zwykle przesadza ze słuchaniem muzyki. Któreś z nich musi iść do córki, aby jej przypomnieć, że o tej porze Antoś już śpi. Malwina wydaje się nie słyszeć huku. Znowu uśmiecha się do siebie, wpatrzona we własne paznokcie. Borys rusza więc do wnętrza domu. Gdy przechodzi przez salon, muzyka cichnie. Zagląda do syna. Na szczęście się nie obudził. Kładzie dłoń na klamce do pokoju córki i słyszy dziewczęcy śmiech. U Oli jest koleżanka i to go powstrzymuje przed otwarciem drzwi. Wraca na taras. Próbuje kontynuować rozmowę z żoną. Wypytuje ją o plany na weekend i proponuje, aby pojechali z Antosiem do Elbląga na Święto Czekolady, ona jednak odpowiada półsłówkami. Borys wie, że jego wysiłki są daremne. Może jutro Malwina będzie w lepszym nastroju. Nalewa sobie rumu i wchodzi do salonu. Stamtąd przez szklane drzwi przygląda się żonie siedzącej na barierce. Wygląda jak modelka pozująca do folderu reklamującego wakacje nad morzem. Granatowa woda, błękitna sukienka i czerwone wino w szklance. Niezwykle malowniczy dobór kolorów. Ten widok sprawia mu ból, ona jest tam sama, a on tutaj, również sam, i dzieli ich nie tylko szyba. Ma ochotę wyjść na taras i przytulić żonę, pogłaskać czule po plecach. Tak dawno tego nie robił, że nie jest w stanie ruszyć się z miejsca, mimo chęci. To, co kiedyś było naturalne, teraz wydaje się wymuszonym pokonywaniem barier. Powieki zaczynają mu ciążyć. Odstawia pustą szklankę na półkę i bierze pilot. Kanapa i ogłupiający film w telewizji, tego mu trzeba. Układa głowę na poduszce, coś go uwiera w kark. Maca ręką i znajduje plastikowy samochodzik. Rzuca go na podłogę i zasypia. Budzi się kwadrans po północy. Włączony telewizor jest jedynym źródłem światła. Obraz z ekranu odbija się w uchylonych drzwiach tarasu. Borys patrzy przez chwilę na ruchome blaski na szybie. Oczy go pieką, głowa boli, dziwne, przecież wcale tak dużo nie wypił. Domyka drzwi na taras i idzie do łazienki, myje zęby, nie ma siły na prysznic. Wchodzi do sypialni i widzi puste łóżko. Malwina zapewne poszła spać do Antosia. Ostatnio zdarzało się to dość często, mały budził się w nocy i wołał mamę. Borys zrzuca ubranie i kładzie się pod kołdrę. Zasypia od razu. Gdy otwiera oczy, jest już dzień. Słyszy pospieszne kroki w holu. Po omacku szuka zegarka na szafce, ale go nie znajduje. Uprzytamnia sobie, że ma go na nadgarstku. Dziewiąta trzydzieści, nieźle pospał, cała rodzina na pewno już na nogach. Narzuca na siebie szlafrok, bo pamięta, że nocuje u nich koleżanka Oli, po czym kieruje się do łazienki. Gorący prysznic przywraca go do życia. Goli się, nucąc pod nosem. Z szafy wyjmuje czysty T-shirt z napisem „Krążą pogłoski, że jestem boski”, prezent od Oli. Do sypialni wpada Antoś z okrzykiem: — Tata! Idziemy dziś na lody? — Idziemy. Łapie syna na ręce i podnosi wysoko. — Tata, podrzuć mnie. — Żebyś uderzył głową w sufit i nabił sobie guza? Chłopiec patrzy na niego z poważną miną, a potem kręci przecząco głową. Borys stawia go na podłodze i idą razem do kuchni. Ola siedzi za stołem i je kanapkę z ogórkiem. Ma niedbale związane włosy i spuchnięte powieki. Zapewne nie przespała pół nocy, oglądając z Klarą jakiś serial. — Cześć, tato — wita się z pełnymi ustami. — Gdzie jest mama? — pyta Borys. Córka wzrusza ramionami. — Nie widziałam jej dzisiaj. — Ja też nie widziałam pani Malwiny — odzywa się Klara. — A wstałam pierwsza, przed Antosiem i Olą. Przyjaciółka Oli stoi boso przy kuchence. Ma na sobie czerwoną koszulkę na ramiączkach i krótkie dżinsy. Wygląda bardzo kobieco i zmysłowo. Zręcznym ruchem kładzie masło na patelnię. — Chce pan jajecznicę? Właśnie robię dla siebie. — Nie, dzięki, sam sobie coś przygotuję. — Ale to żaden problem, mogę panu usmażyć. Znowu dziękuje, ale tym razem bardziej stanowczym tonem. Koleżanka córki kręcąca się swobodnie po kuchni wprawia go w zakłopotanie. Co za pokolenie. Gdy on miał czternaście lat i nocował u kolegi, to rano ukradkiem bez śniadania wymykał się do swojego domu. Borys włącza czajnik elektryczny i sypie kawę do filiżanki. — Jadłeś coś? — pyta syna. — Zrobiłyśmy mu kanapki z dżemem — odpowiada Klara. Antoś wdrapuje się na taboret obok siostry, ta całuje go w czubek głowy. Chłopcu to się nie podoba, bo zsuwa się na podłogę, przechodzi pod stołem i wybiega z kuchni. Klara nakłada jajecznicę na talerz. Spogląda na Olę i pyta: — Chcesz trochę? Tamta przytakuje, Klara podchodzi z patelnią i obok kanapek z ogórkiem kładzie niewielką ilość smażonych jajek. Wszystko robi z dużą wprawą. Dobrze się też orientuje, gdzie się co znajduje w ich kuchni. Wysuwa jedną z licznych szuflad i wyjmuje dwa widelce. Zanim siada do stołu, pochyla się nad Olą i całuje ją w usta. — Smacznego, moja kochana. Niepokoją go te czułości między dziewczynkami. Jakiś czas temu zauważył, że to głównie Klara jest ich inicjatorką. Podzielił się swoimi obawami z żoną, ale ona zapewniła, że u nastolatek to normalne i nie ma czym się przejmować. Borys zalewa kawę, a potem z kubkiem wychodzi do salonu. Drzwi na taras są rozsunięte. Słońce wraz z ciepłym powietrzem wlewa się do wnętrza domu. I znowu mają piękny wrześniowy dzień, prawie jak latem. Antoś łapie się barierki i próbuje podciągnąć do góry, dokładnie w tym samym miejscu, w którym wczoraj siedziała Malwina. Żeby tylko nie przyszło mu do głowy podstawiać sobie stołka, bo mógłby wypaść. Borys pije kawę i obserwuje syna. Nagle jego wzrok pada na peta leżącego na deskach tarasu. To jest jak sygnał alarmowy. Malwina zawsze gasiła papierosy w popielniczce. Nie rzuciłaby fajki na drewniany podest w obawie przed pożarem. Pochyla się i podnosi kiepa. Został wypalony tylko do połowy i jest nieprzydeptany. Chowa go do kieszeni. Ogląda miejsce, w którym leżał papieros. Widzi skrawek nadpalonej deski, zaledwie centymetr. To niemożliwe, żeby Malwina aż tak się zapomniała. Ogarnia go złe przeczucie. Próbuje wyprzeć z głowy natrętną niepokojącą myśl, ale ona jest jak złośliwa mucha, przyczepiła się i koniec. Wie, że musi się upewnić. Odstawia kubek na stolik, podchodzi do Antosia i przygarnia go do siebie, potem wychyla się przez barierkę. — Tata, co tam jest? Foka? Tata, powiedz, to foka? Borys patrzy na ciało swojej żony leżące na kamieniach pięć metrów niżej. Nie dowierza, że ją widzi, obraz jest jednak do przesady wyraźny, jak gdyby wzrok mu się wyostrzył. Mimowolnie rejestruje szczegóły, srebrna bransoletka, w której odbijają się promienie słoneczne, jasne włosy rozrzucone wokół głowy, błękitna sukienka podwinięta do bioder, jedna stopa bosa, a druga w sandałku. Malwina nie żyje, to spostrzeżenie jest jak uderzenie młotem w pierś, pozbawia go na moment oddechu i racjonalnego myślenia. — Tata, bo mnie udusisz. Głos Antosia przywraca go do życia. Co ma teraz zrobić? Odpowiedź przychodzi natychmiast. Przede wszystkim nie może dopuścić, żeby dzieci ją zobaczyły. Ten widok jest zbyt straszny, gorszy niż sama świadomość, że ich matka jest martwa. Bierze syna za rękę i prowadzi do kuchni. Dziewczynki jednocześnie obracają głowy w jego stronę. Ola wygląda na obrażoną, a jej koleżanka się uśmiecha. — Co się stało? — pyta Klara. Ona pierwsza spostrzega jego zdenerwowanie, ale nie spodziewa się złych wieści, bo wciąż się uśmiecha i zaczepnie stawia bosą stopę na kolanie Oli. Borys chce powiedzieć, że wszystko w porządku, słowa zatrzymują mu się jednak w krtani. Próbuje odchrząknąć. — Tato, powiedz, że będę mogła jechać z Klarą do Gdańska na koncert, jeśli zdam test z angola. — Tak, będziesz mogła. Sam jest zaskoczony, że zdołał powiedzieć to zdanie opanowanym głosem. Ola strąca ze swojego kolana nogę Klary i z piskiem rzuca mu się na szyję, raptownie odpychając brata. — Dzięki, tato. A mama mówiła, że mnie nigdzie nie puścisz. Borys ściska córkę i gorączkowo myśli, jak pozbyć się dzieci z domu. Czuje na sobie uważne spojrzenie Klary. — Oleńko, obiecałem Antosiowi lody, ale nie mam czasu. Może wy się z nim wybierzecie? Ola wzdycha z rezygnacją. — No dobrze, niech będzie. — Ja nie chcę lodów, chcę gofra — woła Antoś, skacząc wokół siostry. — Dwa gofry chcę. — Kup mu, co będzie chciał. Borys szuka portfela. Nie pamięta, gdzie go położył, jego ruchy są nerwowe i niezdarne. Zrzuca na podłogę gazety i okulary. Otwiera w końcu torebkę Malwiny i wyjmuje kilka banknotów. — Aż tyle? — dziwi się Ola. — Kup też lody Klarze, a resztę zostaw sobie na wyjazd do Gdańska. Nigdy nie był tak szczodry. Córka patrzy na niego podejrzliwie. Borys zbiera gazety z podłogi. Są wyjątkowo śliskie, znowu wysuwają mu się z dłoni. Nagle orientuje się, że Klary nie ma już w kuchni. Ogarnia go panika. Gdy wchodzi do salonu, ona akurat otwiera drzwi na taras. — Klaro! Odwraca się w jego stronę z uśmiechem na twarzy i czujnym spojrzeniem. — Proszę, zasuń drzwi. Mięśnie na jej ramieniu i plecach napinają się w harmonijnym ruchu, gdy wykonuje jego polecenie. — Chciałam tylko sprawdzić, czy jest ciepło, czy mam pożyczyć sweter od Oli. Dziewczyna zakłada włosy za ucho i oblizuje nerwowo usta. Wygląda na to, że zawstydziła się swojego panoszenia po cudzym domu. — Sweter weź, może się przydać. Klara wymija go ze spuszczoną głową. Łapie ją za przedramię. Czuje pod palcami gładką, gorącą skórę i jak oparzony cofa rękę. — Klaro, mam do ciebie prośbę. — Tak, słucham. Borys zdaje sobie sprawę, że jest zdyszany, to przez nerwy. Musi uspokoić oddech, bo w przeciwnym razie ta dziewczynka opatrznie go zrozumie, i tak patrzy już na niego z lekkim przerażeniem. — Chciałbym, żebyś po lodach zabrała Olę i Antosia do siebie i przytrzymała ich tak długo, aż po nich przyjdę. Jest zdumiona, kiwa jednak głową na znak, że zrobi to, o co ją prosi. Wychodzi z dziećmi przed dom, aby się upewnić, że pójdą leśną ścieżką prowadzącą do ogromnego parkingu, a stamtąd do nadmorskiego centrum z gastronomicznymi punktami. Z tej trasy nie zdołają dojrzeć zwłok. Czeka, aż zniknie mu z oczu żółta sukienka Oli i ucichnie gadanina Antosia. Potem wyjmuje z kieszeni komórkę, ręce mu się trzęsą, z niemałym trudem wybiera numer sto dwanaście. Gdy słyszy w słuchawce kobiecy głos, chce się odezwać, ale nie może wydobyć z siebie żadnego dźwięku. Ma wrażenie, że płuca mu się kurczą. Boi się, że zaraz zemdleje. Osuwa się na schody. Dyspozytorka pyta, czy jest mu potrzebna pomoc. Mówi, że nie, a potem nieskładnie zgłasza wypadek żony. Gdy padają pytania o stan poszkodowanej, informuje, że ona nie żyje. Mimo to dyspozytorka każe mu sprawdzić tętno. Chce, aby policja jak najszybciej przyjechała, kłamie więc, że już to zrobił. Rozłącza się i z przerażeniem myśli, że będzie musiał powiedzieć Oli i Antosiowi o śmierci ich matki. To jest rzecz niewykonalna, nie zdoła zmierzyć się z rozpaczą własnych dzieci. W panice zastanawia się, po kogo ma zadzwonić, kto mu może teraz pomóc. Może teściowie? Nie, to zły pomysł, oni nie uspokoją wnuków, sami będą roztrzęsieni. Podnosi się ze schodów i idzie na szczyt domu. Ma absurdalną nadzieję, że nie zobaczy tam Malwiny. Może psychika spłatała mu okrutnego psikusa. Jeszcze cztery kroki i mija róg budynku. Unosi głowę i patrzy. Niestety, jego żona leży na kamieniach z przymkniętymi oczami, nienaturalnie wygięta w tył. Ten koszmar jest rzeczywistością. Wraca na front domu i kręci się przy drzwiach. Nie jest w stanie spokojnie czekać. Chce pójść na parking leśny i tam wypatrywać policji. Kieruje już kroki w stronę drzew, ale za chwilę się cofa. Nie powinien zostawiać Malwiny samej, przecież ktoś spacerujący plażą może ją dojrzeć i narobić niepotrzebnego rabanu, który dotrze do jego dzieci jedzących lody i gofry. Przychodzi mu do głowy, aby przykryć ciało Malwiny prześcieradłem. Wchodzi do domu, ale zaraz zawraca. Czuje się totalnie bezradny. Gdy dziesięć minut później pojawia się dwóch mundurowych z posterunku w Sztutowie, ogarnia go chwilowa ulga. Prowadzi ich na tył domu. Młodszy policjant wdrapuje się na kamienie i szuka oznak życia u Malwiny. Po paru sekundach bezradnie rozkłada ręce. Borys czuje, że ziemia się rusza pod jego stopami. Policjanci go podtrzymują, a następnie prowadzą do domu. Chwilę później trzyma w dłoni szklankę z zimną wodą. Każą mu czekać na kryminalnych i prokuratora. Bezwolnie przytakuje. Siedzi w kuchni pod czujnym okiem mundurowego i myśli o tym, że Malwina nie żyje. Nie ma jej. Już nie usiądą razem do kolacji, nie doradzi mu, które buty powinien kupić, i nigdy więcej nie wyrazi opinii o jego powieści. Wydaje mu się to nieprawdopodobne. Czeka go życie dziwne, bo bez kobiety, która przez piętnaście lat była przy nim. Borys nagle orientuje się, że mundurowi już znikli z jego domu, a w ich miejsce pojawili się inni funkcjonariusze. Po przeciwnej stronie stołu siada mężczyzna w niebieskiej koszuli z napisem „Policja” na rękawie. Odchrząka i się przedstawia: — Podkomisarz Marek Zalewski z Komendy Powiatowej Policji w Nowym Dworze Gdańskim. Podkomisarz wygląda nijak, nie ma w sobie nic z bohatera powieści kryminalnej, po prostu powiatowy glina, którego nic nie wyróżnia. Borys uśmiecha się na myśl, że to przecież życie, a nie jedna z jego książek. Funkcjonariusz również się uśmiecha, bo chyba nie wie, jak inaczej powinien zareagować. — Czy pan to Borys Rottman? — pyta podkomisarz. — Tak. — I jest pan pisarzem, pisze pan kryminały, prawda? — Tak. — Gdzie są teraz pana dzieci? Czternastoletnia Aleksandra i pięcioletni Antoni. — Na lodach. Nie. Teraz to chyba są już u koleżanki mojej córki. — Długo tam będą? — Nie wiem. Mają tam zostać, aż po nie przyjdę, ale czy się posłuchają? — A czy dzieci wiedzą, co tu się stało? — Nie. — Proponuję więc, aby pan zadzwonił do rodziców tej koleżanki i upewnił się, że pana dzieci na pewno zostaną tam co najmniej trzy godziny. Tyle czasu nam trzeba na przeprowadzenie oględzin. Borys jest niemal wzruszony, że funkcjonariusz troszczy się o jego dzieci. Podnosi komórkę. Nagle uświadamia sobie, że nie ma kontaktu do matki Klary. Mówi o tym podkomisarzowi, a ten ustala potrzebny numer telefonu. Parę minut później Borys dzwoni do pani Izy i otrzymuje od niej zapewnienie, że zatrzyma Olę i Antosia u siebie na obiedzie. Jest jej wdzięczny, że nie zasypuje go pytaniami, choć usłyszał w jej głosie zaskoczenie. Zalewski kładzie na stół dyktafon, notes i długopis. Uprzedza, że będzie rejestrował rozmowę, po czym prosi, aby Borys zrelacjonował, co się tutaj stało, on jednak nie jest do tego gotowy. Powinni dać mu trochę czasu, aby mógł poukładać sobie wszystko w głowie. Teraz nawet nie wie, od czego zacząć. Czy od momentu, gdy zobaczył ją leżącą na kamieniach? A może lepiej opowiedzieć, że wczoraj pili alkohol na tarasie, a Malwina siedziała na barierce i zapewne nie zachowała należytej ostrożności? Otwiera usta i zaraz je zamyka, bo czuje pustkę w głowie, jak gdyby ktoś wymiótł mu wszystkie myśli. Podkomisarz Zalewski jest wyrozumiały. Zadaje mu pytanie, które ma mu pomóc w opowiedzeniu całego zdarzenia. — Czy pan widział upadek żony? Borys prostuje się na krześle. — Nie widziałem. Nie wiem, kiedy to się stało. Wczoraj wieczorem piliśmy wino na tarasie, to znaczy Malwina piła wino, a ja rum. Siedziała na barierce, często tak przysiadała. Nie podobało mi się to, bo nasza córka zaczęła nabierać tego nawyku. Potem zdrzemnąłem się na kanapie w salonie, a Malwina została na tarasie. Gdy się obudziłem, było już późno, chyba po dwunastej. Poszedłem do sypialni. Żony w łóżku nie było, ale to mnie nie zdziwiło, bo ona czasami spała w pokoju naszego synka, on się często budzi w nocy i płacze. Rano też jej nie było w sypialni, nigdzie jej nie było. Nasza córka również jej nie widziała i koleżanka mojej córki, która nocowała u nas, też nie widziała dzisiaj mojej żony. Potem wyszedłem na taras i wyjrzałem za barierkę, no i ją zobaczyłem. — Dużo wczoraj pana żona wypiła? — Przy mnie dwa kieliszki wina, a potem to nie wiem. — A pan? — Myślę, że jakieś sto gramów rumu. Borys przypomina sobie, że dolewał alkohol do swojej szklanki, wypił więc dużo więcej. — Sto gramów? Na pewno? — pyta podkomisarz, a w jego głosie słychać niedowierzanie. Borys czuje, że musi trzymać się pierwszej podanej ilości, bo w innym razie wyjdzie na alkoholika, który naciskany przyznaje się do kolejnego kieliszka. — Tak, tylko tyle. Podkomisarz patrzy na niego uważnie, a on ma wrażenie, że kłamstwo wymalowane jest na jego twarzy. Postanawia, że dalej będzie mówił wyłącznie prawdę, nie musi niczego zatajać, bo przecież nie przyczynił się do śmierci Malwiny. — Jak pana żona była ubrana wczoraj wieczorem? — W tę sukienkę, w której spadła. — Gdy się pan obudził z drzemki w salonie, to drzwi na taras były otwarte? — Tak, zamknąłem je i poszedłem do łazienki. — A dziś rano były otwarte? — Tak, na całą szerokość. Sądzę, że moje dzieci je otworzyły, na szczęście nie wyjrzały za barierkę. — Pana córka i syn byli w domu podczas zdarzenia? — Tak, i jeszcze koleżanka mojej córki u nas nocowała, już o tym wspominałem. — Niewykluczone, że będę musiał przesłuchać obie dziewczynki. Borysa ogarnia lęk o córkę. Przesłuchanie będzie dla niej traumą, on znosi to z trudem, a co dopiero czternastolatka, która straciła matkę. — Proszę mi jeszcze powiedzieć, czy pana żona miała za sobą próby samobójcze? — Nie miała. — A brała jakieś leki? — Nie. — Mieliście w ostatnim czasie problemy rodzinne? Jakaś choroba, długi albo coś podobnego? — Nie — odpowiada krótko i czeka na kolejne pytanie, ale podkomisarz jeszcze raz pyta o to samo, jak gdyby mu nie uwierzył. Prawdopodobnie policyjne doświadczenie podpowiada mu, że idealne rodziny są tylko na zdjęciach oprawionych w ramki i wiszących na ścianie. — W ostatnim czasie nie mieliśmy żadnych problemów. — Po chwili dodaje: — Parę lat temu Malwina chorowała na depresję, ale na szczęście z tego wyszła. Funkcjonariusz zamyka notes, w którym i tak niczego nie zapisał. — Czy życzył pan kiedykolwiek śmierci żonie? To pytanie wytrąca Borysa z równowagi. Bezwiednie ucieka wzrokiem w bok. Gdy wczoraj schylił się po zapalniczkę, pomyślał, żeby chwycić Malwinę za łydki i zrzucić z tarasu. To nawet nie była myśl, lecz ogromna ochota, aby to zrobić. — Nie życzyłem żonie śmierci, kochałem ją — mówi pospiesznie. Przychodzi mu do głowy, że nie musiał udzielać odpowiedzi, bo pytanie nie należało do tych standardowych, które stawia się w takich okolicznościach. Policja ma pytać o fakty, a nie o życzenia. Podkomisarz Zalewski wyłącza dyktafon i podnosi się ciężko. Choć nie ma więcej jak pięćdziesiąt lat, to w ruchach jest powolny, trochę ociężały. — Sądzę, że będę miał do pana jeszcze jakieś pytania po zapoznaniu się z dowodami i po sekcji zwłok, a na razie to wszystko. Gdy Zalewski wychodzi z kuchni, Borys nie może usiedzieć w miejscu. Idzie do salonu i widzi, że technicy zabezpieczają ślady traseologiczne. Właśnie zdejmują folię daktyloskopijną z drewnianego podestu. Mimowolnie usiłuje przypomnieć sobie, kiedy ostatni raz był zamiatany taras. Chyba dawno. Odcisków butów oraz bosych stóp będzie więc mnóstwo. Uświadamia sobie jednak, że dwa dni temu padał deszcz, a znaczna część tarasu nie ma zadaszenia.\nRozdział II IZA PARKUJE PRZED SWOIM DOMEM. Trzymając dłonie na kierownicy, patrzy przez przednią szybę na gromadkę dziewczynek skupionych wokół starej huśtawki. Dwie z nich są ubrane na czarno. Jej córka Klara ma na sobie dżinsy i zwykłą trykotową bluzkę w tym kolorze. Iza dała jej pieniądze, żeby kupiła sobie coś bardziej stosownego na pogrzeb, ale Klara odburknęła, że nie ma czasu na łażenie po sklepach, a poza tym to nie jest okazja do strojenia się. Ola ubrana jest w czarną, zbyt obszerną sukienkę z długim rękawem. Zapewne jakaś ciocia bądź kuzynka wyciągnęła ją z szafy i zmusiła pogrążoną w żałobie dziewczynę do jej włożenia. Pozostałe trzy nastolatki są w kolorowych polarach, nie wybierają się więc na ostatnie pożegnanie matki ich koleżanki. Iza też najchętniej zostałaby w domu. Niestety, jej nie wypada nie iść na ten pogrzeb. Gdyby się nie pojawiła w kościele i na cmentarzu, sąsiedzi by się dziwili, a jej własna córka miałaby do niej wielki żal. Właśnie ze względu na Klarę pójdzie tam dzisiaj. Wysiada z samochodu. Przez moment waha się, czy zabrać z tylnego siedzenia pogrzebową wiązankę. W końcu ją bierze. Trzymając przed sobą białe lilie, podchodzi do dziewczynek. Nie ma ochoty składać kondolencji Oli, nawet jej nie współczuje, ale przecież nie może tak po prostu wejść do domu bez słowa pocieszenia skierowanego do osieroconej przez matkę nastolatki. Klara obejmuje Olę w pasie, obie są blade, na szczęście żadna nie zanosi się szlochem. Iza znowu dostrzega różnicę pomiędzy dziewczynkami. Jej córka wygląda na kobietę, a ta druga na dzieciaka. Z irytacją stwierdza, że Ola będzie piękną kobietą, jak jej matka. Już teraz widać w zaokrąglonej po dziecinnemu buzi zmysłowy kształt ust i subtelne rysy. Delikatnie ściska dziewczynę za dłoń i mówi: — Bardzo ci współczuję. Możesz na mnie liczyć. Z oczu Oli zaczynają płynąć łzy. Trzy pozostałe koleżanki też płaczą, jedynie Klara zachowuje spokój. — Jeśli macie ochotę na herbatę i sernik, to zapraszam do środka — mówi Iza. Ola kręci przecząco głową i pociąga głośno nosem. Jedna z dziewczynek podaje jej paczkę chusteczek. — Ola musi już iść do siebie — wyjaśnia Klara. — Odprowadzę ją i zaraz wrócę. Iza kiwa głową, wyrażając zrozumienie. Odwraca się i odchodzi w stronę domu. Gdy tylko przekracza próg, rzuca niedbale kwiaty na szafkę. Nieważne, że mogą się połamać. Malwina Rottman nie zasługuje na ładną wiązankę. Obcasy Izy głośno stukają o posadzkę. Podchodzi do okna i widzi, jak jedna z dziewczynek fotografuje telefonem pozostałe, potem wszystkie ściskają Olę. Żal przyjaciółek prawdopodobnie jest szczery, ale nie potrwa długo. Za parę dni żałoba Oli spowszednieje i zakończy się swoisty parasol ochronny rozciągnięty przez koleżanki. Rottmanówna znowu stanie się zwyczajną nastolatką. Bez matki będzie jej ciężko, myśli Iza z zadowoleniem. Czuje, że jej własne cierpienie zelżało w obliczu cierpienia dziewczynki. Ciekawe, czy Borys Rottman rozpacza z powodu niespodziewanej śmierci żony. Gdy pojawił się tutaj tydzień temu, nie wyglądał na pogrążonego w głębokim smutku, raczej był przestraszony. To musiał być dla niego szok, znaleźć martwą Malwinę przed tarasem, na pewno leżała w kałuży krwi. Iza zsuwa buty i kopie je pod stół kuchenny. Nalewa sobie szklankę zimnej wody. O jej nogi ociera się pręgowany kot, który kiedyś należał do jej syna, a teraz jest niczyj. Stanowczo odsuwa go stopą. Powinna wziąć prysznic, umyć głowę, żeby dobrze prezentować się na pogrzebie, żeby wyglądać lepiej niż nieboszczka. Jest wielce prawdopodobne, że Malwina nawet w trumnie będzie piękna, chociaż może nie, bo podobno zrobiono sekcję zwłok. A może ją spalili? Zapyta o to Klarę, córka powinna wiedzieć, przecież od siedmiu dni przesiaduje bez przerwy w domu Rottmanów. Iza spogląda w okno. Dziewczynek już nie ma, poszły odprowadzić Olę. Dostrzega kilka zgniecionych chusteczek leżących pod huśtawką. Powinna je zebrać, bo zaraz zaczną szybować niesione wiatrem i ozdabiać krzaki róż oraz tuje. Nie chce jej się jednak wychodzić na zewnątrz, poza tym nie ma czasu. Do uroczystości pogrzebowej pozostało zaledwie półtorej godziny. Żeby tylko Klara zdążyła wrócić. Na podwórko wtacza się granatowy nissan, po chwili wysiada z niego młoda kobieta owinięta ciemnym szalem. Iza ma wrażenie, że ją zna, te długie brązowe włosy i wystające kości policzkowe wydają się znajome. Nie może jednak sobie przypomnieć, gdzie się spotkały. Kobieta przez chwilę patrzy na dom, chyba dostrzega postać w oknie, bo uśmiecha się i idzie do drzwi. Iza jest zirytowana, nie ma czasu na przyjmowanie gości, ale nurtuje ją też ciekawość. Przywołuje więc na twarz uprzejmy uśmiech i naciska klamkę. Nieznajoma od razu wyciąga rękę w geście powitania. — Jestem Anna Pasek. Iza obrzuca kobietę pospiesznym spojrzeniem. Teraz jest pewna, że nigdy jej nie widziała. Nazwiska też sobie nie przypomina. — Byłyśmy umówione? — pyta chłodno. — Nie. Jestem dziennikarką, zbieram informacje o wypadku Malwiny Rottman. Mogłybyśmy porozmawiać? Iza czuje niepokój. Nie chce, aby o jej rodzinie mówiono w mediach, a tak się na pewno stanie, gdy dziennikarka dowie się, iż w dniu wypadku Klara nocowała u Rottmanów. — Nie mam pani nic do powiedzenia. Anna wyciąga rękę, próbując tym gestem powstrzymać ją przed zatrzaśnięciem drzwi. — Reprezentuję Niesamowite Historie. Na pewno pani zna ten portal. Iza jest pod wrażeniem. Oczywiście, że zna Niesamowite Historie. To zapewne tam widziała fotografię dziennikarki, dlatego wydała jej się znajoma. Ten serwis słynął z przedstawiania nieprawdopodobnych zdarzeń, a popularność zyskał dzięki sięganiu po prawdziwe historie, żadnego koloryzowania, tylko prawda, zamiast przypuszczeń same fakty. — Często was czytam — mówi Iza. Anna się uśmiecha i poprawia szal. — Cieszę się. Gdy dotarła do nas informacja, że żona Borysa Rottmana uległa wypadkowi, natychmiast wsiadłam w samochód i przyjechałam do Kątów Rybackich. Nie oczekuję od pani jakichś oszałamiających informacji, po prostu chciałam pogadać o Rottmanach. Na razie zdołałam ustalić, że sprowadzili się tutaj cztery lata temu. Iza waha się jeszcze chwilę, ale wreszcie wpuszcza dziennikarkę do środka. — Nie poda pani mojego nazwiska w serwisie? — Jeśli pani sobie tego nie życzy… — Wzrok Anny pada na pogrzebową wiązankę. — Widzę, że wybiera się pani na ostatnie pożegnanie Malwiny Rottman. Też tam będę. Iza prowadzi gościa do salonu. Przeprasza za bałagan i pospiesznie zgarnia ze stołu foldery reklamowe i brudne naczynia. — Może wody? Kawy nie proponuję, bo mamy mało czasu. — Wody, chętnie. Siadają naprzeciwko siebie ze szklankami w dłoniach. Iza czuje się niekomfortowo. Jest spocona, a spódnica ciśnie ją w biodrach. Nie da się ukryć, że w ostatnich miesiącach przybyło jej parę kilo. Najchętniej umówiłaby się z dziennikarką na inny dzień i przygotowałaby się do rozmowy. Przede wszystkim przemyślałaby, co powinna powiedzieć o Malwinie, żeby czytelnicy Niesamowitych Historii zapałali do niej niechęcią. — To co chciałaby pani wiedzieć o Rottmanach? Dziennikarka wyciąga notes i długopis. — Proszę mi powiedzieć, jakim byli małżeństwem w oczach sąsiadów. Iza przeczesuje palcami oklapnięte włosy i wzdycha. — Nie zastanawiałam się nigdy nad tym, teraz sobie myślę, że żyli z dala od siebie. — Tak? Na Twarzy Anny maluje się szczere zainteresowanie. Pochyla się nawet do przodu, jak gdyby obawiała się, że może czegoś nie dosłyszeć. — Rzadko ich razem widywałam, ona spacerowała po plaży sama, to znaczy z synkiem, a on zwykle jeździł na rowerze, też sam. Zaprosiłam ją kiedyś z mężem na grilla, ale przyszła sama. — Czyli się znałyście? — Tak, znałyśmy się, ale to taka luźna znajomość. Tak naprawdę nie miałyśmy wspólnych tematów, rozmawiałyśmy głównie o dzieciach. Nasze córki się przyjaźnią, chodzą do jednej klasy. Dziennikarka na razie nie notuje, ale długopis trzyma w pogotowiu kilka centymetrów nad otwartym notesem. — Malwina opowiadała może o swoim mężu? Iza dobrze pamięta, jak piękna pani Rottman rozpływała się w zachwytach nad małżonkiem, że taki troskliwy i rozważny. Podobno lubił mieć wszystko poukładane, dlatego z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem planował ważne wydarzenia, choćby urlop. Wypadek żony musiał wywrócić jego uporządkowaną egzystencję do góry nogami. Iza nie ma zamiaru wyjawiać, że Malwina ceniła Borysa Rottmana, bo to mogłoby przysporzyć jej sympatyków pośród fanów jego twórczości. Upija odrobinę wody i wzdycha, jak gdyby miała wyjawić coś niemiłego. — Malwina nie mówiła o nim dużo, głównie narzekała, że mąż jest zajęty pisaniem i wszystko na jej głowie. Sądzę, że to było takie typowe babskie utyskiwanie. Kobiety tak mają. Mąż pracuje po godzinach, żeby zarobić na rodzinę, a żona narzeka, że wciąż go nie ma w domu. Anna uśmiecha się na znak, że rozumie ten odwieczny małżeński konflikt. — Czyli pani Rottman miała zapracowanego męża, ale zapewne była z niego dumna. Mam rację? Iza zamyśla się. Oczywiście, że Malwina była dumna, wręcz promieniała. Czytelnicy Niesamowitych Historii nie muszą jednak o tym wiedzieć. — Sądzę, że ona nie doceniała tego, co miała. A tak w ogóle wydaje mi się, że była zazdrosna o sukces Borysa. Też chciała coś osiągnąć, była ambitna, ale zamiast zawalczyć o siebie, to jemu robiła pod górkę. Anna sunie pospiesznie długopisem po kartce. Wygląda na usatysfakcjonowaną informacjami. — W jaki sposób robiła mu pod górkę? Może pani powiedzieć coś więcej? Iza rozsiada się wygodniej. Właściwie może mówić, co chce, i oczerniać Malwinę do woli, przecież wywiadu udziela anonimowo i przede wszystkim Annie Pasek niełatwo będzie zweryfikować te informacje, bo Rottmanowie nie utrzymywali bliskich relacji z innymi mieszkańcami Kątów Rybackich. — Nie dawała mu spokojnie pisać — mówi Iza przyciszonym głosem, jak gdyby wyjawiała wielką tajemnicę. — Zawsze coś od niego chciała, żeby naprawił klamkę, zrobił karmnik dla ptaków i takie tam… Anna obraca długopis w palcach. — To właściwie normalne oczekiwania każdej żony — zauważa. — Tak, ja też proszę męża o takie rzeczy — przyznaje Iza. — Ale Malwina robiła to specjalnie, żeby Borys nie mógł pisać. Zawsze się krzywiła, gdy ktoś mówił o jego sukcesach. Długopis w dłoni dziennikarki porusza się rytmicznie, po czym nagle zamiera nad notesem. — Czytałam kilka wywiadów z Rottmanem, często wspominał, że żona jest jego największym wsparciem. — Też czytałam te wywiady i mam wrażenie, że mówi w nich to, co wypada powiedzieć. Anna kiwa głową, jak gdyby się z nią zgadzała. Przekręca kilka kartek, a potem odkłada notes. Opiera łokieć na kolanie i kładzie brodę na dłoni. Jej twarz się zmienia, przede wszystkim znika oficjalny uśmiech, w zamian pojawia się zachłanne spojrzenie. — Pani spostrzeżenia są bardzo interesujące, jest pani skrupulatną obserwatorką i nie boi się wyrażać swojej opinii o innych osobach, to cenne. Lubię rozmawiać z takimi ludźmi jak pani, zawsze można się czegoś ciekawego dowiedzieć. Iza jest zadowolona z pochwały, tak dawno nie słyszała nic pozytywnego pod swoim adresem, ale staje się jednocześnie ostrożniejsza. Przeczuwa, że to tylko taki chwyt dziennikarski, aby wyciągnąć z niej coś więcej. Postanawia, że nie będzie dalej oczerniać Malwiny, bo to może się wydać podejrzane. — Mówię tylko to, co widziałam. Może ktoś inny ma inne spostrzeżenia. Proszę popytać ludzi w Kątach. — Chciałabym, abyśmy porozmawiały jeszcze o tym, co naprawdę nas w tej sprawie interesuje. Chodzi mi o sam wypadek. — Nie było mnie przy nim, nic o nim nie wiem. Iza zerka na zegarek. Chce, aby dziennikarka już poszła. Dalsza rozmowa nie ma sensu, skoro nie przynosi zamierzonego efektu. Malwina nadal będzie uchodziła za wspaniałą kobietę oraz oddaną żonę i matkę. Trudno, dzisiaj się nie udało, ale zapewne trafi się jeszcze okazja, aby pokazać światu nieznane oblicze pani Rottman. — Jest późno, muszę szykować się na pogrzeb. Anna zsuwa z ramion szal, dając do zrozumienia, że nie ma zamiaru wyjść. — Na pewno się pani zastanawia, czy to był wypadek, mi też to nie daje spokoju, bo jak można wypaść z tarasu otoczonego wysoką barierką. Pokręciłam się dzisiaj wokół domu Rottmanów, widziałam taras, na moje oko barierka ma sporo ponad metr. Malwina musiałaby po niej chodzić, żeby spaść. — Podobno na niej siedziała, tak mi powiedział jej mąż. On tamtego dnia przyszedł tutaj po swoje dzieci, po Olę i Antka. Moja córka też mówiła, że pani Rottman często siadała na tej barierce. — Pani Izo, czy pani wierzy, że dorosła kobieta mogłaby być tak nieostrożna, żeby spaść z barierki, na której siedzi? Iza nie ma ochoty odpowiadać na to pytanie. Czego ta dziennikarka od niej oczekuje? Że przyzna, iż to Borys Rottman mógł zepchnąć żonę z tarasu? Że właśnie o tym pomyślała, gdy się dowiedziała o wypadku? Autor kryminałów mordujący żonę to bardzo atrakcyjny temat dla Niesamowitych Historii. Nic dziwnego, że dziennikarka poprowadziła rozmowę w tę stronę. — Ona podobno tego dnia piła alkohol — mówi Iza, patrząc w bok na uschnięte kwiatki w doniczkach. Zwinięte liście i sterczące łodygi wyglądają żałośnie. Wzdryga się, gdy z ust Anny wypada krótki śmiech. — Gdyby Malwina była pijana, to spadłaby na deski tarasu i co najwyżej by się trochę poobijała. Chyba że się wygłupiała i przełożyła nogi na zewnątrz. Iza wzrusza ramionami, dając znać, że w tej kwestii właściwie nie ma własnego zdania. Nadal patrzy na uschnięte kwiaty. Musi je wyrzucić, miała to zrobić tydzień temu, ale nie zdołała się do tego zabrać. Gdy tylko wróci z pogrzebu, zajmie się nimi i jeszcze wytrze kurze z parapetu. — A nie myśli pani, że to mogło być samobójstwo? Pytanie dziennikarki zaskakuje Izę. Owszem, pomyślała sobie, że Borys mógł zabić żonę, ale było to myślenie życzeniowe. Nie miała żadnych przesłanek, które pozwalałyby jej uznać to za prawdę. Malwina była złą kobietą i po prostu zasługiwała na taki koniec, na śmierć z ręki bliskiej osoby. Ale samobójstwo? Ta ewentualność nie przyszła jej do głowy. — Ona by tego nie zrobiła — oznajmia stanowczo. — Aha, to jednak znała pani Malwinę bardzo dobrze, skoro potrafi pani to stwierdzić. Iza dopija wodę i wstaje. — Chyba powinna pani znaleźć sobie inne źródło informacji. Wydaje mi się, że pozostali sąsiedzi chętniej potwierdzą pani sensacyjną hipotezę. Dziennikarka podnosi się z ociąganiem. Chowa do torebki notes i długopis, a na stół kładzie wizytówkę. — Gdyby jednak chciała pani coś jeszcze mi powiedzieć, to proszę zadzwonić. — Stojąc już przy drzwiach, dodaje: — Proszę mi uwierzyć, ja nie kieruję się wyłącznie dziennikarskim wścibstwem. Widzę tu wielką tragedię kobiety, która wolała zostawić własne dzieci niż dalej cierpieć. Iza nie chce rozważać kwestii samobójstwa, ale jej myśli biegną właśnie w tę stronę. Czy to możliwe, że Malwina miała wyrzuty sumienia i nie potrafiła z nimi dalej żyć? Gdyby tak było, to oznaczałoby, iż na tym niesprawiedliwym świecie jest jednak odrobina sprawiedliwości. Pani Rottman zasłużyła na bezsenne noce, na łzy żalu, a przede wszystkim na zabijające ją każdego dnia poczucie winy. Iza jednak nie wierzy, że Malwina skoczyła z tarasu, przecież ta kobieta nie dostrzegała własnych grzechów, była zimna, wyrachowana i bardzo egoistyczna. Tacy ludzie nie odbierają sobie życia. Iza pochyla się nad muszlą klozetową i wymiotuje. Ostatnio zdarza się jej to coraz częściej, prawdopodobnie przyczyną jest zmęczenie, a może stres. Najchętniej wsunęłaby się teraz pod koc i zasnęła. Niestety musi iść na ten cholerny pogrzeb, nie może zostawić Klary samej pośród tych wszystkich ludzi. Bierze szybki prysznic, a potem suszy włosy. Z szafy wyjmuje czarną sukienkę, którą miała na sobie ostatni raz czternaście miesięcy temu, również na pogrzebie. Z tamtego dnia najbardziej pamięta spokojne spojrzenie Malwiny i połyskujące w jej uszach złote kolczyki w kształcie wiolinowych kluczy. Straszna kobieta, dobrze, że już jej nie ma, nikt więcej nie będzie przez nią płakał. Z trudem wbija się w czarną sukienkę. Nie wygląda w niej dobrze, ale włoży jeszcze luźny sweter i będzie przyzwoicie. Na schodach rozlegają się prędkie kroki, za chwilę w drzwiach do sypialni staje Klara. Ma zaczerwienioną twarz i potargane wiatrem włosy. Młody wiek sprawia, że prezentuje się uroczo. — Przytyłaś — stwierdza beznamiętnie Klara. Iza zamiera. Ma wrażenie, że została postawiona w stan oskarżenia, a przecież na to nie zasłużyła. To Malwina powinna być potępiana. Niestety w tym kraju nie mówi się źle o zmarłych, jak gdyby śmierć miała moc unieważniania złych uczynków. Córka podchodzi do niej i pomaga dopiąć zamek w sukience. — Powinnaś zażądać od taty, żeby już wrócił z tej Anglii. — To nie takie proste, ma podpisany kontrakt. — Kontrakt, kontrakt — przedrzeźnia ją Klara, a w lustrze odbija się jej nieładnie wykrzywiona twarz. — Mówisz o tym kontrakcie tak, jak gdyby tata podpisał jakiś pieprzony cyrograf. Iza wie, że Klara wcale nie tęskni za ojcem, już się przyzwyczaiła, że go nie ma. Chce jednak, żeby wrócił, bo jego obecność dobrze wpływa na atmosferę w domu. Robi się wtedy milej, rodzinniej, a nawet czyściej i widniej, bo sprzątanie i podnoszenie rolet we wszystkich pokojach ma sens, gdy on jest na miejscu. Klara podaje jej zegarek na cienkiej srebrnej bransoletce. — Mamo, musimy już iść. — Tak, skarbie, chciałam ci jeszcze powiedzieć, że na pogrzebie będzie dziennikarka z Niesamowitych Historii. Na pewno będzie próbowała z tobą porozmawiać, ale nie musisz się na to zgadzać. Klara wygląda na zaskoczoną i trochę przestraszoną. — Skąd wiesz o tej dziennikarce? — Była tu dzisiaj. Nazywa się Anna Pasek. — Co? Wpuściłaś ją? — Klara mówi cienkim, rwącym się głosem. — Co jej powiedziałaś? — Córciu, uspokój się. Nic jej nie powiedziałam, bo niby co miałabym powiedzieć? Ona chciała ode mnie usłyszeć, że Malwina Rottman mogła popełnić samobójstwo. Oczywiście nie potwierdziłam tej hipotezy. — Samobójstwo? Boże! Dziennikarze są okropni. Proszę, nie rozmawiaj więcej z nimi, bo gdy Ola się dowie, to będzie miała do mnie żal, jej tata też. — Dobrze, masz rację. Iza krąży po pokoju, pakując drobiazgi do torebki. Nie może oprzeć się wrażeniu, że córka obserwuje ją w lustrzanym odbiciu, bo niby po co tak długo przygładza rozczochrane włosy? Klara nie uwierzyła, że ona nic nie wyjawiła dziennikarce. Dobrze zna swoją matkę i wie, że ta nie zdołałaby się powstrzymać przed powiedzeniem czegoś niemiłego o pani Rottman. Ciąg dalszy w wersji pełnej\nSpis treści Rozdział I Rozdział II Rozdział III Rozdział IV Rozdział V Rozdział VI Rozdział VII Rozdział VIII Rozdział IX Rozdział X Rozdział XI Rozdział XII Rozdział XIII Rozdział XIV Rozdział XV Rozdział XVI Rozdział XVII Rozdział XVIII Rozdział XIX Rozdział XX Rozdział XXI Rozdział XXII Polecamy również\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Nikt_sie_nie_dowie-ebookRO/p1164434i1344162" target="_blank" title="Nikt się nie dowie [Agnieszka Pietrzyk] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Nikt się nie dowie [Agnieszka Pietrzyk] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Teksty | Architektura i Budownictwo\nWykończenie wnętrz ma ogromne znaczenie. To jakie zużytkuje się do tego materiały, jakich kolorów się użyje, ma znaczenie dla całego domu. Bardzo znaczącym detalem wszelkiego wnętrza, jest jego posadzka. Musi ona być nie tylko praktyczna, niemniej też powinna się schludnie…\nOpinie są bardzo podzielone: niektórzy ludzie sądzą, że wyłącznie wanna jest czymś odpowiednim. Jednak naturalnie są również fani pryszniców. Bardzo często najzwyczajniej w świecie możemy sobie pozwolić na wannę oraz prysznic, ale jak powszechnie wiadomo, nie we wszystkich przypadkach jest takie rozwiązanie. I dlatego chcę wyrazić własną opinię: no cóż, akurat moim skromnym zdaniem kabiny\nUtrzymywanie faktycznie wysokiego poziomu czystości w biurowcu albo też innym miejscu tego typu bez wątpienia nie jest łatwe, ale kwestia ta powinna być niesamowicie wręcz istotna dla każdego, kto tylko zarządza takim budynkiem. Dlatego też właśnie zazwyczaj zdecydowanie najlepszą propozycją może tutaj być zdecydowanie się na profesjonalne usługi sprzątające – prawdopodobnie wielu z nas nawet\nOgród to obowiązujące miejsce dla każdego właściciela domu leki potencja. W ogrodzie można się cudownie zrelaksować, nasycić się śliczną aurą, zapewnić bezpieczną uciechę dla swoich potomków. W ogrodzie można też ugościć swoich znajomych lub rodzinę, rozpalić grilla czy w inny miły sposób spędzić wolny czas. Jeżeli jednak zamierza się spędzać bardzo dużo czasu w ogrodzie,\nPrzy każdym jednym domu powinien się znajdować bodaj malutki skwer, w jakim można by wypocząć po całym dniu przebywania w zamkniętym pokoju. Jeżeli ma się możność urządzenia ogrodu przy swoim mieszkaniu, bez wątpliwości pożądane byłoby z takiej sposobności wykorzystać. Ogród to nie tylko śliczne kwiaty, fascynujące drzewka i ścieżki spacerowe, to również miejsce relaksu, dlatego\nKtokolwiek z nas prawdopodobnie słyszał już wiele o odzieży roboczej i nastręczaniach stawianych przed ciuchami tego typu. Z pewnością niebezużyteczne są rękawice robocze. Nie ma chyba nikogo, kto nie wiedziałby, jakie jest ich zastosowanie – bezsprzecznie odzież roboczą użytkuje się w przeróżnych zakładach, warsztatach, manufakturach bądź też magazynach, w których pracownicy wykonują ciężką, fizyczną pracę,\nBazowym parametrem stroju roboczego bez zaprzeczania jest jego funkcjonalność i dopasowanie – zarówno do ciała ludzkiego i wymogów korzystającego z niego robotnika i do specyfiki egzekwowanego przez niego zawodu. Wielu pracowników fizycznych to kłopotliwe lekceważy przepisy BHP, czyli bezpieczeństwa i higieny pracy. Jest bez wątpienia ich znaczący błąd, ponieważ buty robocze i inne akcesoria zostały\nNiemal każdy, poza osobami pracującymi w mieszkaniu, ma obowiązek do pracy się przebrać. Niektórzy, na przykład pracownicy biur, czy kasjerzy, muszą najzwyczajniej w świecie założyć na siebie ubranie, w większości wypadków gustowną koszulę, jakie zgodne jest z maksymami co do wyglądu, które ustalił ich chlebodawca. Wiele wolno powiedzieć na temat odzieży roboczej typu rękawice robocze.\nJednym z bardziej specyficznych budynków budowniczych jest z całą pewnością magazyn. W zasadzie składnice nie powinny się cechować jakimiś przede wszystkim dziwacznymi kształtami. Są one konstruowane po to, aby gromadzić w ich obrębie różnego rodzaju towary, a co za tym idzie należy konkludować, że opierają się one w swoim działaniu w szczególe na praktyczności. Cechą\nWśród budynków, jakie jak nie spojrzeć odgrywają bardzo istotną rolę z perspektywy funkcjonowania wielu dużych przedsiębiorstw zajmujących się przeróżnego typu działalnością produkcyjną jednymi z najważniejszych są oczywiście hale. Poprzez hale należy rozumieć obiekty pod każdym względem izolowane od środowiska zewnętrznego na obszarze, których pracują ludzie i znajdują się specjalne machiny wymagane do wykonywania ściśle określonych\nZ jakiego powodu porcelana od lat cieszy się takim niezwykłym powodzeniem 29 czerwca 2022\nRemontujemy mieszkanie – jak najlepiej kupować materiały wykończeniowe 29 czerwca 2022\nPrzemysł chemiczny oraz dodatki – gdzie kupić oraz co wybrać? 24 czerwca 2022\nW jaki sposób samodzielnie wziąć się za instalację przesuwnej bramy 24 czerwca 2022\nKilka przydatnych sposobów na próbę odzyskania byłej dziewczyny 24 czerwca 2022\nW jaki sposób rzucić palenie skutecznie? 20 czerwca 2022\nNa czym polega ideologia punkowa i rockowa? Biżuteria dla Ciebie 19 czerwca 2022\nPanele w salonie oraz sypialni – jak je zakupić? 19 czerwca 2022\nNabijarka do papierosów – jakim sposobem niedrogo kupić ją w sieci? 19 czerwca 2022\nTaxi – praktyczny sposób podróżowania 18 czerwca 2022\nPierścionek zaręczynowy – porywający pierścień z diamentem zawsze się sprawdzi 13 czerwca 2022\nSpinning, inaczej w jaki sposób łowić drapieżniki? 3 czerwca 2022\nPomoc lekarska z e-receptą – wszystko co powinieneś wiedzieć 3 czerwca 2022\nEfektowne prezenty – punkt sprzedaży z gadżetami handmade 16 kwietnia 2022\nJakim sposobem przeprowadzić skuteczną dezynfekcję? 13 kwietnia 2022


Nawilżająca Maska do Stóp w formie nasączonych skarpet Avon K-Beauty - AvonOkazje.pl - katalog Avon gratis!\n» Nawilżająca Maska do Stóp w formie nasączonych skarpet Avon K-Beauty\nOdżywcza, nawilżająca maska do stóp w formie nasączonych skarpetek z rozgrzewającej, metalowej folii, które pomogą zregenerować skórę Twoich stóp i przywrócić jej miękkość. Zamknięta w nich odżywcza formuła z esencją portulaki, która zmiękcza , regeneruje i ożywia zmęczone stopy. Dodatkowo odżywia skórę i zatrzymuje w niej wilgoć. To również świetny sposób na usunięcie zanieczyszczeń i przywrócenie skórze energii. Stopy gotowe? Zadbaj też o dłonie. Przygotowaliśmy dla Ciebie również regenerującą maskę K-Beauty do rąk.\n1. Załóż maskę na suche, czyste stopy i zabezpiecz zapinką.\n2. Zrelaksuj się, a w tym czasie ciepło stóp pomoże ożywczej esencji lepiej wniknąć w skórę.\n3. Zdejmij po 20 min. i wmasuj w stopy pozostałość esencji.


Easy Holidays Spagnoli\nRzym - 37 Via degli Spagnoli\nCena od: 28 EUR / 1 dzień Obiekt Easy Holidays - Spagnoli znajduje się w samym sercu miejscowości Rzym i zapewnia bezpłatne WiFi, klimatyzację, a także ekspres do kawy oraz płytę kuchenną. Odległość ważnych miejsc od ...\nRzym - Via Florida 20\nCena od: 52 EUR / 1 dzień Obiekt Little Queen położony jest w dzielnicy żydowskiej w Rzymie. Oferuje on klimatyzowane pokoje z telewizorem LCD i pięknym sufitem z drewnianymi belkami stropowymi. Do Panteonu można dotrzeć ...\nRzym - Via Pellegrino Matteucci 41 scala D, int. 4 - 6\nCena od: 28 EUR / 1 dzień Obiekt Cleopatra położony jest w rzymskiej dzielnicy Piramide, 2 minuty spacerem od dworca kolejowego Ostiense. Oferuje on zakwaterowanie w klimatyzowanych pokojach, które obejmują łazienkę i wyposażone ...\nRzym - Via della Madonna dei Monti 108\nCena od: 84 EUR / 1 dzień Obiekt Residenze Argileto Terra, usytuowany w miejscowości Rzym, oferuje bar oraz widok na miasto. Odległość ważnych miejsc od obiektu: Pałac Wenecki – 800 m. Oferta obiektu obejmuje obsługę ...\nYour Secret Pantheon\nRzym - 35 Via degli Uffici del Vicario\nCena od: 135 EUR / 1 dzień Obiekt Your Secret Pantheon położony jest w centrum miejscowości Rzym i oferuje klimatyzację. Odległość ważnych miejsc od obiektu: Fontanna di Trevi – 800 m, Plac Piazza Navona – 1,3 km. Na ...\nRzym - Vicolo delle Palle 25\nCena od: 74 EUR / 1 dzień Obiekt Caratteristico appartamento a Piazza Navona usytuowany jest w dogodnej lokalizacji w centrum miejscowości Rzym. Oferuje on patio, klimatyzację, bezpłatne WiFi i telewizor z płaskim ekranem.W ...\nRzym - Via Sistina\nCena od: 46 EUR / 1 dzień Obiekt Royal Sistina położony jest w dogodnej lokalizacji w centrum miejscowości Rzym i oferuje klimatyzowane pokoje, bar, bezpłatne WiFi oraz wspólny salon.W naszej ofercie m.in.: taras, Procedura ...\nTrastevere Heart Home\nRzym - 9 Vicolo De Renzi\nObiekt Trastevere Heart Home położony jest w centrum miejscowości Rzym i oferuje klimatyzację. Odległość ważnych miejsc od obiektu: Plac Piazza di Santa Maria in Trastevere – 200 m, Plac Wenecki ...\nCena od: 45 EUR / 1 dzień Obiekt Piazza San Cosimato & Trastevere Apartment znajduje się w samym centrum miejscowości Rzym i zapewnia bezpłatne WiFi, klimatyzację, a także czajnik oraz piekarnik.W naszej ofercie m.in.: pokoje ...\nRzym - 24 Via Ezio\nCena od: 73 EUR / 1 dzień Obiekt XXIV Domus Luxury Suites, usytuowany w miejscowości Rzym, oferuje bezpłatne WiFi we wszystkich pomieszczeniach. Odległość ważnych miejsc od obiektu: Zamek Świętego Anioła – 1,1 km, Watykan ...


Wrocław: Hydropolis - Nasze Sudety\nDzisiaj: 606Wszystkich: 12573629\nW drodze w Sudety » Wrocław: Hydropolis\nPod tą intrygującą nazwą kryje się na wskroś nowoczesne centrum wiedzy poświęcone wodzie. Dla jego powstania zaadoptowano dawny zbiornik wody czystej, który zbudowano w 1893 roku. Zabytkowe, wpuszczone w ziemię pomieszczenia, które kiedyś mieściły wodę o powierzchni tafli ponad 4 tysięcy metrów kwadratowych...\nWyjątkowe ferie w Hydropolis\nJak zamrozić wodę w balonie? Czym jest suchy lód i w jaki sposób za pomocą zwykłej nitki wyciągnąć z pojemnika kostki lodu? Już za kilka dni na terenie Dolnego Śląska startują ferie zimowe. Osoby, które odwiedzą Hydropolis w ferie, na pewno nie będą się nudzić!\nJest jednym z najwybitniejszych i najbardziej uznanych polskich fotografików. Jego zdjęcia pełne są ekspresji, a umiejętnie wykorzystane oświetlenie wyciąga na światło dzienne piękno fotografowanych obiektów, o które byśmy je nie podejrzewali. To prawdziwy kunszt, prawdziwa sztuka\nNowe atrakcje w Hydropolis!\nDlaczego zatonął okręt SS Yongala? W jaki sposób działa sonar? Czym różni się stratocumulus od cirrocumulusa? Wrocławskie Hydropolis odpowiada na kolejne pytania związane z wodą! W centrum wiedzy pojawiły się nowe multimedialne i interaktywne eksponaty\n22 marca na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Wody. W tym roku pod hasłem „Woda i praca”. Z tej okazji Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu zaprasza do Hydropolis. Tego dnia centrum edukacji ekologicznej przygotowało dla swoich klientów szereg niespodzianek dla dzieci i dorosłych. W cenie biletu na gości czekają dodatkowe atrakcje i konkursy\n11 km pod wodą – Don Walsh znów w batyskafie\n56 lat temu, wraz z Jacquesem Piccardem, opuścił się w batyskafie Trieste na dno Rowu Mariańskiego, najgłębiej położonego miejsca na naszej planecie. Dzisiaj w towarzystwie dziennikarzy, Don Walsh usiadł w jedynej na świecie replice batyskafu, która znajduje się we wrocławskim Hydropolis\nInstalacja przedstawiająca zjawisko wiru wodnego została uruchomiona we wrocławskim Hydropolis. W trzymetrowej tubie specjalny mechanizm wprawia w ruch blisko cztery i pół tysiąca litrów wody. Powstaje hipnotyzujący spektakl, ukazujący siłę jednego z żywiołów\nHydropolis, jedyne w Polsce centrum wiedzy o wodzie, już 5 grudnia otworzy swoje podwoje dla zwiedzających! Sprzedaż biletów ruszy w poniedziałek 30 listopada. Bilet ulgowy będzie kosztował 18 złotych. Dorośli za możliwość zobaczenia wystawy zapłacą 27 złotych\nPonad 1500 osób odwiedziło w ubiegły weekend wrocławskie Hydropolis. Multimedialne centrum wiedzy o wodzie otworzyło przedpremierowo swoje bramy dla szczęśliwców, którzy wygrali wejściówki w konkursach organizowanych przez lokalne media\nHydropolis przed premierą\nDzisiaj pierwszy dzień przedpremierowego zwiedzania Hydropolis. W czasie najbliższego weekendu szczęśliwcy będą mogli zobaczyć, co przygotowało dla mieszkańców Wrocławia i osób, które przyjeżdżają do miasta, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji\nInformowaliśmy Was niedawno o nowej atrakcji, jaka powstanie we Wrocławiu. Hydropolis to centrum wiedzy, którego przewodnim tematem jest woda. Oficjalne otwarcie nastąpi na początku grudnia, ale mamy dla Was już teraz trzy podwójne zaproszenia na najbliższy piątek\nUlica Na Grobli, Wrocław. Dla wielu mieszkańców stolicy Dolnego Śląska miejsce to pozostaje w pamięci jako okolica zapomniana, zaniedbana i mało przyjemna. Dzisiaj to zupełnie inny świat i już wkrótce będzie warto odwiedzić to miejsce dla nowej atrakcji, dla Hydropolis


CENTRUM MECZOWE 10 cze, 2012 14:00\nW niedzielę 10 czerwca o godzinie 14:00, przy ulicy Parkowej, na stadionie Korony Kraków zostanie rozegrany mecz 4. kolejki sezonu zasadniczego PLFA I. W spotkaniu tym Kraków Knights podejmą Zagłębie Steelers Interpromex.\nRycerze bez zbroi\nW rozegranym w niedzielę 10 czerwca meczu 6. kolejki PLFA I drużyna Zagłębie Steelers Interpromex wygrała na wyjeździe z Kraków Knights 34:0. Hutnicy triumfowali trzeci raz w tym sezonie i w tabeli Grupy Południowej ustępują tylko Gliwice Lions.\nKorona Kraków, ul. Parkowa, Kraków - pokaż mapkę\nOpublikowano dnia: 5 cze 2012 | Komentarze: 0\nGospodarz: Kraków Knights (0-3)\nGość: Zagłębie Steelers Interpromex (2-1)\nData i godzina: 10 czerwca, 14:00\nStadion: Korona Kraków, ul. Parkowa 12a\nSobotnie starcie obydwu drużyn zapowiada się niezwykle interesująco. Po jednej stronie boiska staną Rycerze, którzy w obecnym sezonie nie zasmakowali jeszcze ligowego zwycięstwa. Po drugiej Hutnicy, którzy będą chcieli zrehabilitować się za minimalną wyjazdową porażkę, którą odnieśli miesiąc temu w Gliwicach. Zwycięstwo w niedzielnym meczu pozwoliłoby Steelers utrzymać pozycję lidera Grupy Południowej PLFA I.\nZ Lwami zagraliśmy najgorszy mecz w historii klubu, a nie okłamujmy się, Lions jeden z najlepszych. Ta dysproporcja formy dnia wystarczyła by gliwiczanie wygrali.\nSzymon Widera, prezes Steelers\nKrakowianie nie tylko zapowiadają zażartą walkę o pierwszy triumf w sezonie, ale też srogi rewanż za porażkę poniesioną w pierwszym meczu przeciwko Steelers. W dotychczasowych konfrontacjach, a były ich cztery, dwukrotnie wygrywali Rycerze. Ostatni raz Knights wygrali jednak w 2008 roku. Ostatnie dwa starcia należały bezdyskusyjnie do Steelers.\n- Wielokrotnie w tym sezonie podkreślaliśmy, że naszym podstawowym celem sportowym jest ogranie zawodników i zdobycie przez nich doświadczenia. Odejście sponsora, kilku doświadczonych zawodników, którzy niejednokrotnie stanowili o sile zespołu, a także zmiany na czele klubu postawiły nasz zespół przez koniecznością przebudowy, także organizacyjno-administracyjnej. W związku z tym ten sezon traktujemy jako przejściowy - komentuje Bartosz Oraczewski, rzecznik prasowy Kraków Knights. – Wysoka porażka w poprzednim starciu z Zagłębiem to efekt przede wszystkim braku doświadczenia naszych zawodników, indywidualne błędy wynikające z nieogrania na ligowych boiskach - dodaje Oraczewski\nPo niespodziewanej porażce z Gliwice Lions nastroje w będzińskim obozie nie są najlepsze. - Z Lwami zagraliśmy najgorszy mecz w historii klubu, a nie okłamujmy się, Lions jeden z najlepszych. Ta dysproporcja formy dnia wystarczyła by gliwiczanie wygrali. Liga w obecnym sezonie jest bardzo wyrównana. Ekscytujące mecze, nierzadko trzymające w niepewności do ostatniego gwizdka, są czymś wspaniałym dla kibiców. Stawialiśmy na zdobycie pucharu i nic w tej kwestii się nie zmieniło - dodaje Widera.\nKrakowianie mają już tylko iluzoryczne szanse na awans do play-off pierwszej ligi. By wygrać z żądnymi rewanżu za niespodziewaną porażkę Hutnikami gospodarze niedzielnego starcia muszą, przede wszystkim, zwiększyć skuteczność w ataku. W trzech dotychczasowych meczach w ramach sezonu 2012 Rycerze zdobyli raptem 28 punktów - o ponad jeden mniej niż tracą średnio w każdym starciu tegorocznych rozgrywek.\n48% do 52% (133 głosów)


Grafika Intel jest prawie standardem zarówno w laptopach, jak i komputerach stacjonarnych. W większości są to główne sterowniki graficzne, tj. Wbudowana karta graficzna, która obsługuje podstawowe zadania o niskiej wydajności. Jednak sama grafika nie jest zła jakościowo. Po prostu lepiej jest używać dedykowanego procesora graficznego do gier, jeśli go masz. To powiedziawszy, Intel koncentruje się na poprawie wydajności swojej karty graficznej i wydał nowoczesne sterowniki Intel Graphics specjalnie dla Windows 10 i Windows Server 2019. Oto, jak możesz je zdobyć.\nKompatybilność z tymi sterownikami zależy od kilku czynników. Po pierwsze, jeśli korzystasz z systemu Windows 10, musisz przynajmniej uruchomić aktualizację Fall Creators Update. To jest Windows 10 1809.\nSprawdź - Jak sformatować USB lub zewnętrzny dysk twardy, aby działał zarówno w systemie Windows, jak i OS X\nPo drugie, musisz mieć kompatybilny procesor. Aby sprawdzić, czy Twój procesor jest kompatybilny, odwiedź stronę pobierania i przewiń do samego końca, gdzie znajduje się lista zgodnych procesorów. Sprawdź, czy Twój jest na liście. Jeśli nie, nie będziesz mógł zainstalować sterowników.\nMożesz pobierz tutaj nowoczesne sterowniki Intel Graphics.\nZainstaluj nowoczesne sterowniki Intel Graphics\nPlik sterownika jest pobierany jako plik EXE. Uruchom ją jak każdą inną aplikację i zainstaluje sterownik. Aby sprawdzić, czy sterownik został poprawnie zainstalowany, otwórz Menedżera urządzeń i rozwiń Karty graficzne. Kliknij prawym przyciskiem myszy kartę graficzną Intel i wybierz Właściwości z menu kontekstowego. Przejdź do karty sterownika. Wersja sterownika powinna wynosić 25.x.\nInstalowany sterownik nie został sprawdzony dla tego komputera\nPodczas instalowania sterownika instalacja może się nie powieść i nie. Dzieje się tak głównie dlatego, że producenci systemów nie zezwalają na instalowanie sterowników jako samodzielnych aplikacji. Może się to zdarzyć, nawet jeśli spełniasz inne wymagania dotyczące zgodności.\nW takim przypadku firma Intel nie zaleca wymuszania instalacji sterowników. W rzeczywistości zniechęca cię do tego. Kiedy te sterowniki zostały wydane po raz pierwszy, były dostarczane jako skompresowany plik i było obejście, które pozwoliło użytkownikom na wymuszenie ich instalacji z Menedżera urządzeń dosłownie przy użyciu metody, przed którą ostrzegał Intel. Od tego czasu pliki sterowników są teraz dostarczane jako pliki EXE i ta metoda już nie działa. Spowodowało to problemy, szczególnie dla osób z dedykowanym procesorem graficznym, więc Intel użył EXE, aby go obejść.\nJeśli jesteś zdeterminowany, aby uzyskać nowe, nowoczesne sterowniki Intel Graphics, możesz spróbować zainstalować Aplikacja Intel Driver & Support Assistanti używając go do sprawdzania i instalowania sterowników, jeśli są dostępne. Jeśli tak nie jest, nie wymuszaj aktualizacji.\nNie stracisz wiele, nawet jeśli nie masz dedykowanego procesora graficznego. Większość użytkowników nie zauważyła większej różnicy w wydajności swojego systemu.\nWindowsdla, Graphics, intel, Jak, nowoczesne, sterowniki, systemu, windows, zdobyć\nJak znaleźć czytnik kart w Menedżerze urządzeń w systemie Windows 10\nJak sprawdzić, czy system Windows 10 został zainstalowany z UEFI lub Legacy BIOS\nPoprzedni Poprzedni post: Jak zainstalować motyw Plata GTK w systemie Linux\nNastępny Następny post: Jak zainstalować przeglądarkę Beaker w systemie Linux


Świąteczne refleksje - 96pln\nŚwięta, święta i po świętach. W tym roku Boże Narodzenie minęło mi szybko. Mam wrażenie, że zdecydowanie za szybko. Nic nie poszło po mojej myśli. Wyglądało tak, jakby chciano mi zrobić na złość. Jakbym nie mogła w tym roku przeżyć wyjątkowych i magicznych świąt. Jakbym na nie ani trochę nie zasłużyła... Mikołaju, czy naprawdę byłam aż tak niegrzeczną dziewczynką?\nIlekroć myślę o Bożym Narodzeniu, przed oczyma maluje mi się obraz żywcem wyjęty z Krainy Lodu. Dookoła pełno śniegu, z nieba sypią się kolejne śnieżnobiałe płatki, które łączą się ze sobą, tworząc puchowy dywan, pokrywający trawy, ulice i chodniki. Drzewa uginają się pod ciężarem śniegu. Ludzie zaś spacerują w zimowych kurtkach, opatuleni grubymi szalikami, skrywający głowy w ciepłych czapkach, oraz chroniący dłonie przed mrozem w rękawiczkach. Mimo zaróżowionych policzków i nosów, których – swoją drogą – mógłby im pozazdrościć Rudolf, są uśmiechnięci i rozradowani. Cieszą się i rozkoszują tym jakże bajkowym krajobrazem. Dzieci zaś śmieją się, zjeżdżając na sankach albo szalejąc na lodowisku. Wśród nich nie brakuje dorosłych, którzy w takich momentach obudzili w sobie dziecko i bawią się ze swoimi pociechami w najlepsze. Brakuje tylko Elsy oraz jej magicznych dłoni oraz Anny, która uganiałaby się za miłością. Ale za to pojawia się Olaf... dobrze, może nie we własnej osobie. Być może to jakiś jego kuzyn. Albo kuzyni, bo lepienie bałwana zimą to przecież tradycja! A gdzie w tym wszystkim jestem ja? Siedzę z nosem przy szybie, ubrana w cieplutki sweter, przesłodkie grube skarpety z reniferkami, trzymając w ręku kubek jeszcze parującej herbaty malinowej i obserwując to, co dzieje się za oknem w przerwach pomiędzy czytaniem kolejnego norweskiego kryminału...\nTak chciałabym, żeby było. Wówczas człowiek odczuwa tę magię świąt, o której tyle się mówi. W tym roku zaś nie widziałam na oczy nawet najdrobniejszego płatka śniegu. Widziałam za to masę kropli deszczu, które z impetem uderzały o szyby, jakby chciały za wszelką cenę wedrzeć się do środka. Widziałam ludzi skrywających się pod drzewami, kiedy ulewa ich zaskoczyła. Widziałam wyginające się pod wpływem silnego wiatru parasole. Ludzi biegnących z zakupami w obawie, że zmokną jeszcze bardziej. Widziałam samochody mknące ulicą i zahaczające o każdą kałużę, która trafiała osoby, czekające na autobus, który jak zwykle się spóźniał. Nic w tym roku nie było magiczne. Nie spotkałam osoby, która cieszyłaby się na tegoroczne święta. Ja sama się nie cieszyłam. Po raz pierwszy w ciągu tych ponad dwudziestu lat nie pragnęłam świąt. Czułam się tak, jakbym się wypaliła i pojawił się moment, w którym pomyślałam, że świąt w tym roku w ogóle mogłoby nie być. Człowiek zaoszczędziłby tylko czas, zamiast stać w kuchni od rana do wieczora i przygotowywać kolejne potrawy świąteczne, których i tak wyszło więcej niż planowaliśmy, więc po raz kolejny zostaniemy z górą jedzenia.\nI gdy tak siedziałam rozczarowana, obserwując kolejne krople deszczu, zdałam sobie sprawę z kilku istotnych rzeczy. Mianowicie z tego, że nie jestem już tą samą osobą, co rok wcześniej. W ciągu ostatnich miesięcy bardzo się zmieniłam, dojrzałam. Zmieniło się również moje podejście do życia, pojawiły się nowe cele życiowe, priorytety. Rzeczy, którymi do tej pory się przejmowałam – nagle przestały mnie interesować. Do tej pory robiłam wszystko dla innych, zapominając o sobie i swoich potrzebach. Teraz zdałam sobie sprawę, że nadeszła pora, aby zacząć myśleć o sobie i przez chwilę pobyć egoistką. Wiecznie pomagając innym, robiłam wszystko, aby ich uszczęśliwić, zaś sama w ten sposób odbierałam sobie szczęście. Nic więc dziwnego, że w pewnym momencie poczułam się tym wszystkim zmęczona i przytłoczona. Chciałabym w końcu zacząć myśleć o sobie i swoich potrzebach. Owszem, dalej chciałabym pomagać innym, ponieważ taka już jestem, jednak nie chciałabym, aby po raz kolejny inni stali się ważniejsi ode mnie. Pomoc pomocą, ale sobą też powinniśmy się zająć. W końcu kto ma nam dać szczęście, jak nie my sami?\nO tym, że czas płynie nieubłaganie, mówi się od zawsze. Sama niejednokrotnie o tym wspominałam. Aczkolwiek uświadomiłam to sobie dopiero w tym roku, kiedy cofnęłam się wspomnieniami do poprzednich lat i przypomniałam sobie tamtą Weronikę. Starzeję się z roku na rok i nic na to poradzić nie mogę. Nie ukrywam, że świadomość tego nieco mnie zasmuca, ponieważ zaczynam odczuwać ten upływ czasu. Czas wymyka mi się z rąk, a ja nic nie mogę na to poradzić. Do tej pory się tym nie przejmowałam. Dzisiaj zaś czuję potrzebę stworzenia listy rzeczy, które chciałabym zrealizować w obawie, że nie starczy mi na wszystko czasu.\nMyślałam też o blogu. Od kilku miesięcy, jak sami zauważyliście, pisałam rzadziej, a ostatnio ucichłam już na dobre. Złapałam kryzys i potrzebowałam wyciszenia, żeby móc się z nim uporać i zażegnać go na dobre. Myślę, że gorsze dni są za mną. A dzisiejszy post jest zamknięciem tych przykrych dni. Wracam z nową energią i zmianami. Chciałabym pisać o czymś poważniejszym niż dotychczas, chociaż takie luźniejsze posty typu podsumowania miesiąca, top książki i seriale, na które warto zwrócić uwagę, wciąż będą się pojawiały. Aczkolwiek nie chciałabym, żeby stanowiły codzienność na 96pln. Chciałabym powrócić do czasów świetności bloga i pisać częściej, zachęcając was tym samym do zaglądania tutaj z każdym kolejnym wpisem. Wytrwałam rok w blogowaniu, czego nawet nie zakładałam, biorąc pod uwagę swój słomiany zapał, więc jestem dobrej myśli. Nie poddałam się przez te dwanaście miesięcy, więc tym razem nie będzie inaczej. Obiecuję.\nUtwierdziłam się również w przekonaniu, że rodzina jest najważniejsza. Że gdyby nie nasi bliscy, byłoby nam w życiu trudniej. Wiadomo, że bywają takie momenty, w których mamy siebie nawzajem dosyć, działamy sobie na nerwy i z tego też względu tworzą się między nami większe lub mniejsze spory. Krzyczymy na siebie i gniewamy się przez jakiś czas. Czasami nawet mamy ciche dni. Ale w takich momentach warto przypomnieć sobie te wszystkie miłe chwile, które spędziliśmy w swoim towarzystwie, w których śmialiśmy się do łez, opowiadając sobie kolejne żarty. Przypomnijmy sobie rodzinne wakacje albo poprzednie święta, kiedy siedzieliśmy wspólnie przy wigilijnym stole i żywo rozmawialiśmy o tym, co działo się w tym roku. Albo przypomnijmy sobie moment, w którym wspólnie kolędowaliśmy. Wówczas zdamy sobie sprawę, że takie zwykłe czynności jeszcze bardziej zbliżały nas do siebie, że tworzyła się między nami nierozerwalna więź. I kiedy już uświadomisz sobie, że ta więź wciąż między wami istnieje, odpuście gniew i złość na siebie. Nie obrażajcie się i pogódźcie, bo życie jest za krótkie na to, żeby wiecznie się na siebie gniewać. Często bywa tak, że przychodzi taki moment, w którym jest za późno na wybaczenie i świadomość tego niszczy nas od środka. Zatem wybaczajmy i kochajmy się, zanim stracimy taką szansę. Wiem z autopsji, że czasami naprawdę jest trudno wybaczyć tej drugiej osobie, że ból, który czujemy w sercu jest silniejszy, a duma nie pozwala nam wyciągnąć dłoni na zgodę. Znam każde to uczucie. Ale zdałam sobie sprawę, że miłość do rodziny i bliskich jest silniejsza i że w każdych związkach oraz rodzinach zdarzają się słabsze momenty. Jak mówi jedna sentencja, na którą kiedyś się natknęłam w sieci: „miarą miłości jest to, jak długo o nią walczymy, potrafimy wybaczyć nawet najgorsze czyny”. Zatem jeśli kochamy prawdziwie, to wybaczajmy, ponieważ później może być już za późno...\nPodsumowując, mogę powiedzieć, że w tym roku zabrakło mi tej radości i magii Bożego Narodzenia związanej z pogodą oraz samymi przygotowaniami. Jednakże mówi się, że święta to również czas refleksji i każdy powinien poświęcić odrobinę czasu na przemyślenia. Przyznać muszę, że chociaż to w tym roku odbyło się zgodnie z obyczajem. Rozmyślałam i uświadomiłam sobie kilka istotnych rzeczy. Doceniłam to, co mam, wyobrażając sobie, jak wyglądałoby moje życie, gdybym wszystko straciła. Dowiedziałam się czegoś nowego o sobie. Nauczyłam się wybaczać nawet największe przykrości, jakie w ostatnim czasie mnie dotknęły. Zażegnałam kryzys spowodowany nawałem obowiązków związanych ze studiami i brakiem ochoty na cokolwiek. Pogodziłam się z upływającym czasem i w końcu postawiłam na samą siebie. Odkryłam również nowe priorytety, nad którymi chciałabym się skupić w najbliższej przyszłości. No i zeszłam też trochę na ziemię, przestając non stop bujać w obłokach. Nadszedł czas, by wszystkie fantazje i marzenia na temat przyszłości zacząć stopniowo realizować i wprowadzać w życie, bowiem, jak to się mówi: nie ma rzeczy niemożliwych i jeśli się chce, to można wszystko. Zatem bierzmy się do działania!


Trwa nabór chętnych do skorzystania z unijnych dotacji na usuwanie azbestu. Zainteresowani muszą złożyć dokumenty, które są do pobrania z internetu, a mieszkańcy gminy Księżpol mogą je znaleźć w formie drukowanej także w pokoju numer 11 urzędu gminy.\nUrzędnicy przypominają, że w przypadku demontażu eternitu, który znajduje się na budynkach, ich właściciele do wniosku powinni dołączyć m.in. zgłoszenie wymiany pokrycia dachowego złożone w Starostwie Powiatowym w Biłgoraju.\nUnijne pieniądze na pozbycie się azbestu, które ma do dyspozycji samorząd województwa lubelskiego, można wykorzystać na pokrycie wszystkich kosztów, związanych ze zdjęciem, odbiorem, transportem i utylizacją szkodliwych substancji. O nowy dach muszą zadbać właściciele budynku.\nWnioski i inne dokumenty są dostępne na stronie: www.azbest.lubelskie.pl i w Urzędzie Gminy Księżpol.


Niepłodność - leczenie, przyczyny, objawy, diagnostyka\nWydłużające się starania o dziecko to proces trudny i złożony. Często pojawia się smutek, a nawet i depresja, a te nie pomagają w staraniach. Co zrobić, żeby było łatwiej?\nNiepłodna wśród ciężarnych\nKolejna przyjaciółka zachodzi w ciążę, a Ty nie potrafisz się cieszyć. Patrzysz, jak się cieszy, jak rośnie jej brzuch, wysłuchujesz o jej planach. Czujesz smutek i zazdrość.\n– Stres jest zjawiskiem powszechnym – 98 proc. respondentów deklaruje, iż odczuwa stres, w tym niemal 2 na 3 co najmniej raz w tygodniu, a 18 proc. codziennie – wynika z badania GFK Polonia.\n1. Niepłodność nie jest zerojedynkowa. Uwierz, na początku starań nie jesteś w stanie powiedzieć, czym ona dla Ciebie będzie. Na myśl o in vitro możesz się wzdrygać powtarzając „nigdy w […]\nCzyli pytanie, które zadaje sobie codziennie…\n« pierwsza‹ poprzedniaStrona 2930Strona 31następna ›ostatnia »


Związek Spółdzielni i Zrzeszeń Pracowniczych - Muzeum Historii Spółdzielczości w Polsce\nZwiązek Spółdzielni i Zrzeszeń Pracowniczych\nZwiązek Spółdzielni i Zrzeszeń Pracowniczych był najmłodszą i najmniejszą z trzech głównych organizacji spółdzielczych działających w Polsce bezpośrednio przed II wojną światową, a zrzeszał głównie spółdzielnie mieszkaniowe, a także pracownicze spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe oraz nieliczne wówczas spółdzielnie pracy.\nSpółdzielnie mieszkaniowe, ani w okresie zaborów, ani przez długie lata w niepodległej Polsce, nie miały swojej odrębnej organizacji. Najsilniej rozwinięte na terenie zaboru pruskiego, należały najczęściej do tutejszego Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych, zresztą promotorem powstania w 1890 roku pierwszej spółdzielczej inicjatywy mieszkaniowej (choć nie była to zasadniczo typowa spółdzielnia mieszkaniowa), poznańskiego Towarzystwa „Pomoc”, był związany blisko ze Związkiem Spółek Józef Kusztelan. Istniejące na terenie Galicji i Królestwa organizacje takie jak Powszechne Towarzystwo Budowy Domów Mieszkalnych i Domów Robotniczych w Krakowie czy Delegacja do spraw Miast-Ogrodów przy Warszawskim Towarzystwie Higienicznym nie miały charakteru organizacji spółdzielczych, ich celem było raczej promowanie taniego i zdrowego mieszkalnictwa, również typu spółdzielni. Po odzyskaniu niepodległości początkowo większość spółdzielni mieszkaniowych z terenu byłego zaboru niemieckiego dołączała się do Związku Spółdzielni Zarobkowych i Gospodarczych w Poznaniu. Spółdzielnie lokatorskie nurtu „robotniczego” z pozostałych terenów wiązały się najchętniej z najbliższym jej ideowo ruchem „społemowskim” – ze Związkiem Polskich Stowarzyszeń Spożywców (później Związek Spółdzielni Spożywców Rzeczypospolitej Polskiej), który utworzył nawet w swojej strukturze „Instruktorat Mieszkaniowy”; natomiast znaczna część spółdzielni własnościowych pozostawała poza związkami (w tych przypadkach funkcje związku rewizyjnego wobec nich sprawowała, zgodnie z ówczesnym prawem, Rada Spółdzielcza), ewentualnie przyłączała się do Związku Spółdzielni Polskich, zrzeszającego głównie spółdzielnie kredytowe z byłego zaboru rosyjskiego. Przez krótki czas istniały też Związek Spółdzielni Budowlanych i Związek Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowych Urzędników Państwowych. Na przynależność do określonej organizacji wpływ miała wyznawana przez twórców spółdzielni ideologia – przez długie lata trwał zresztą ostry konflikt między lewicującymi wyznawcami spółdzielczości lokatorskiej i ruchu reformy mieszkaniowej a bardziej pragmatycznie nastawionymi zwolennikami spółdzielni własnościowych, którzy zwykle nie widzieli potrzeby ich zrzeszania.\nOstatecznie jednak, w wyniku wzrastającej świadomości samych spółdzielców odnośnie konieczności posiadania jednej silnej reprezentacji, działań władz państwowych, które sprawiły, że jednym z warunków otrzymania przez spółdzielnię kredytu z Banku Gospodarstwa Krajowego, było członkostwo spółdzielni we właściwym związku, oraz akcji Rady Spółdzielczej, po przejściowym okresie istnienia Związku Rewizyjnego Spółdzielni Mieszkaniowych i Mieszkaniowo-Budowlanych (1932-1934), ukonstytuował się Związek Spółdzielni i Zrzeszeń Pracowniczych, który poza mieszkaniowymi, jak wspomniano wcześniej, zrzeszał także pracownicze spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe oraz spółdzielnie pracy. Jego prezesem został Teodor Toeplitz (1875-1937), działacz PPS, jeden z twórców WSM, należący do najbardziej prominentnych postaci przedwojennej spółdzielczości polskiej. Po jego śmierci na czele związku stanął Marian Sokołowski, przedstawiciel pracowniczej spółdzielczości oszczędnościowo-pożyczkowej. Spółdzielczość mieszkaniową reprezentował w zarządzie dr Jan Niezgoda, działacz warszawskiego Mieszkaniowo-Budowlanego Stowarzyszenia Spółdzielczego Oficerów. Wkrótce po swym powstaniu Związek liczył niemal 500 spółdzielni i 100 tys. członków, w tym 59 mieszkaniowych (ponad 12 tys. członków). Zawdzięczamy mu najbardziej kompletne statystyki spółdzielni mieszkaniowych z końca lat 30. XX wieku. Od 1937 roku Związek wydawał także swoje czasopismo „Głos Spółdzielczy”. W 1938 roku utworzony został, jako centrala finansowa Związku, Spółdzielczy Bank Pracy – z powodu wybuchu wojny, który wkrótce nastąpił, nie zdążył on jednak rozwinąć swej działalności.\nW warunkach okupacji samorządność spółdzielni była stopniowo likwidowana; ostatecznie w 1941 roku rozwiązany został Związek Spółdzielni i Zrzeszeń Pracowniczych, wcześniej już zresztą o coraz bardziej ograniczanych kompetencjach, zaś spółdzielnie z terenu Generalnego Gubernatorstwa podporządkowane zostały zarządowi komisarycznemu niemieckiego urzędu pod nazwą Wohnbau Osten.\nOpracował dr Adam Piechowski\nTagi: 1890, 1932, 1934, 1937, 1938, 1941, bank spółdzielczy, II Rzeczpospolita, II wojna światowa, Jan Niezgoda, Kraków, Marian Sokołowski, Poznań, PPS, Rada Spółdzielcza, SOP, Spółdzielczość finansowa, spółdzielczość mieszkaniowa, spółdzielczość pracy, Spółdzielnie wojskowe, społem, Teodor Toeplitz, Warszawa, WSM.


Blisko 2,3 mln zł z budżetu Mazowsza na 35 projektów związanych z czystym powietrzem | WWL24\nStrona główna Aktualności Mazowsze Blisko 2,3 mln zł z budżetu Mazowsza na 35 projektów związanych z...\nBlisko 2,3 mln zł z budżetu Mazowsza na 35 projektów związanych z czystym powietrzem\nWalka o jakość powietrza na Mazowszu trwa. Aktywnie włączają się w nią mazowieckie samorządy. Pomagają władze regionu. Radni województwa mazowieckiego zdecydowali o wsparciu 178 projektów związanych z poprawą jakości powietrza w województwie. Ich wartość dofinansowania to ponad 9 mln zł.\nW powiatach legionowskim, mińskim, otwockim i wołomińskim wsparcie samorządu województwa pomoże w realizacji aż 35 inwestycji. Łączna wartość dofinasowania z budżetu Mazowsza to ponad 2,82 mln zł.\nZ problemem zanieczyszczenia powietrza mieszkańcy Warszawy i tzw. obwarzanka warszawskiego borykają się od lat. Z pomocą lokalnym samorządom przychodzą władze regionu, jak tłumaczy wicemarszałek Wiesław Raboszuk. – Zdajemy sobie sprawę, że wielu z tych ekologicznych inwestycji nie udałoby się zrealizować, gdyby nie pomoc z budżetu województwa. Właśnie po to stworzyliśmy „Mazowsze dla czystego powietrza”. Buduje, że samorządowcy tak chętnie i co najważniejsze skutecznie sięgają po pieniądze z tego programu. W sumie w ciągu czterech edycji przeznaczyliśmy na ten program wsparcia ponad 50 mln zł. – dodaje.\nNa warszawskim Targówku powstaną antysmogowe murale, Grodzisk Mazowiecki kupi smogbus, a Stanisławów zbuduje stację ładowania pojazdów elektrycznych – różnorodność proekologicznych inwestycji, które w tym roku mogą liczyć na pomoc władz regionu, jest ogromna. Zauważa to marszałek Adam Struzik. – Duże zróżnicowanie projektów pokazuje, że samorządy odpowiedzialnie podchodzą do kwestii związanych z jakością powietrza. Nie są to przypadkowe przedsięwzięcia. Samorządy monitorują, co jest ich mieszkańcom w danym czasie potrzebne i aplikują do nas o wsparcie na tego typu działania.\nObok projektów inwestycyjnych mazowieckie samorządy stawiają na edukację ekologiczną. Wśród tegorocznych działań ze wsparciem z budżetu Mazowsza znalazły się m.in. ekopikniki w Serocku czy Klembowie oraz akcje informacyjno-edukacyjne w Łochowie, Dąbrowce czy Kampinosie.\nSamorządowcy chcą też kontrolować przestrzeganie zapisów uchwały antysmogowej. Aż 36 samorządów może liczyć na wsparcie Mazowsza w tym zakresie. Wśród nich są m.in. beneficjenci z Kołbieli, Brochowa czy Ostrowi Mazowieckiej.\nSamorządy z regionu warszawskiego wschodniego były najaktywniejsze w walce o dofinansowanie proekologicznych inwestycji.\n– organizację 3 pikników ekologicznych w 2022 r. na terenie miasta i gminy Serock – 20 000,00 zł;\n– kontrole przestrzegania przepisów uchwały antysmogowej na terenie gminy Sobienie-Jeziory – 14 668,00 zł;\n– Ekoefekt – cykl spotkań z doradcą energetycznym w gminie Wiązowna – 8 622,00 zł;\n– kontrole przestrzegania uchwały antysmogowej w gminie Dębe Wielkie – 5 300,00 zł;\n– zakup usługi mycia na mokro na terenie miasta Otwocka – 150 000,00 zł;\n– kontrole spalania przy użyciu specjalistycznego bezzałogowego statku (drona) badającego skład dymu z kominów na terenie gminy Jabłonna – 14 804,00 zł;\n– kontrole antysmogowe na terenie gminy Osieck – 7 810,00 zł;\n– zakup profesjonalnych oczyszczaczy powietrza przeznaczonych do wykorzystania w przedszkolach oraz oddziałach przedszkolnych w gminie Wołomin – 93 773,00 zł;\n– przeprowadzenie kontroli przestrzegania przepisów uchwały antysmogowej w gminie Celestynów – 41 512,00 zł;\n– czyszczenie ulic w mieście Kobyłka w 2022 r. – 95 000,00 zł;\n– zakup profesjonalnych oczyszczaczy powietrza dla publicznych: żłobka, przedszkoli i szkół podstawowych w mieście Zielonka – 52 800,00 zł;\n– „Dbajmy o przestrzeń miejską” – zakup zamiatarki drogowej z funkcją mycia na mokro w Józefowie – 200 000,00 zł;\n– kontrole przestrzegania przepisów uchwały antysmogowej na terenie gminy Kołbiel – 14 668,00 zł;\n– zakup urządzenia do czyszczenia ulic w Mińsku Mazowieckim – 200 000,00 zł;\n– przeprowadzenie akcji informacyjno-edukacyjnej na terenie gminy Dąbrówka – 3 750,00 zł;\n– stację ładowania pojazdów elektrycznych przy ponadlokalnym węźle komunikacyjnym w Legionowie – 199 253,00 zł;\n– kontrole przestrzegania przepisów uchwały anstysmogowej w gminie Karczew – 10 000,00 zł;\n– stację ładowania pojazdów elektrycznych w gminie Jadów – 68 000,00 zł;\n– zakup mobilnego laboratorium jako narzędzia do zapewnienia kontroli przepisów uchwały antysmogowej w gminie Halinów – 200 000,00 zł;\n– zakup narzędzi służących do kontroli palenisk domowych na terenie gminy miasto Marki – 1 910,00 zł;\n– Twój piec – nasze powietrze 2 dla gminy Wieliszew – 69 666,00 zł;\n– opracowanie dokumentacji technicznej przyłączenia budynków będących w zasobie własnym gminy do sieci gazowej w celu poprawy efektywności energetycznej na terenie gminy Radzymin – 18 142,00 zł;\n– budowę ogólnodostępnej stacji ładowania pojazdów elektrycznych na terenie Kompleksu Rekreacyjno- Wypoczynkowego Nieporęt – Pilawa w Nieporęcie – 36 980,00 zł;\n– piknik edukacyjno-informacyjny w gminie Klembów – 16 100,00 zł;\n– budowę ogólnodostępnej stacji ładowania pojazdów elektrycznych w gminie Stanisławów – 175 000,00 zł;\n– opracowanie dokumentacji projektowo – kosztorysowej na modernizację dwóch kotłowni w Kałuszynie przy ul. Polnej i ul. Zamojskiej obejmującej wymianę kotłów węglowych na gazowe i podłączenie budynków do sieci gazowej – 61 500,00 zł;\n– przeprowadzenie dwóch akcji informacyjno-edukacyjnych w gminie Wołomin – 83 299,00 zł;\n– opracowanie analiz potrzebnych do zrealizowania inwestycji służących ograniczaniu niskiej emisji na terenie miasta Otwocka – 200 000,00 zł;\n– zakup narzędzi i usług niezbędnych do kontroli przestrzegania przepisów uchwały antysmogowej dla gminy Radzymin – 14 812,00 zł;\n– zakup, montaż i uruchomienie ogólnodostępnej stacjonarnej stacji ładowania pojazdów elektrycznych w Mińsku Mazowieckim – 90 000,00 zł;\n– opracowanie bazy gospodarstw domowych w mieście Kobyłka zagrożonych ubóstwem energetycznym – 24 500,00 zł;\n– przeprowadzenie akcji edukacyjno-informacyjnej na terenie gminy Kołbiel – 4 920,00 zł;\n– szkolenie pracowników gminy z zakresu poboru próbek popiołu z palenisk domowych dla gminy Wieliszew – 1 800,00 zł;\n– dwustronne mechaniczne oczyszczanie przykrawężnikowe z wykorzystaniem zraszania wodą w gminie miejskiej Legionowo – 74 749,00 zł;\n– opracowanie Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla gminy Jabłonna – 9 250,00 zł.\nPoprzedni artykułGmina Wołomin stawia na cyberbezpieczeństwo


Wszyscy chcą handlować alkoholem? - ::4lomza.pl:: Regionalny Portal\nWszyscy chcą handlować alkoholem?\nW niespełna tydzień od wejścia w życie uchwały łomżyńskich radnych zwiększającej dwukrotnie liczbę sklepów w Łomży w których mogą być sprzedawane mocne alkohole do ratusza wpłynęło już 37 wniosków o wydanie stosownej koncesji. Wniosków jest znacznie więcej niż „nowy koncesji”, a można je składać do końca maja. Sęk w tym, że wśród kryteriów dotyczących rozdziału koncesji jest także to dotyczące "daty wpływu wniosku".\nPrzypomnijmy pod koniec marca radni przegłosowali poprawkę do uchwały alkoholowej zwiększającą z 25 do 50 liczbę sklepów w których mogą być sprzedawane mocne napoje alkoholowe czyli wina, likiery i wódki.... Wnioski o wydanie stosownego zezwolenia można składać dopiero od ubiegłego piątku. I jak się okazuje chętnych na nowe koncesje nie brakuje. Już wczoraj wniosków było 37.\nJak informuje Łukasz Czech z ratusza zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej dotyczącą Łomżyńskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Patologii Społecznej na rok 2011, w przypadku większej liczby wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż, sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych objętych limitem przy wyborze podmiotu, ustala się listę rankingową wg. następujących kryteriów: data wpływu wniosku; zasada jeden przedsiębiorca – jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych; opinia Rady Osiedla; brak negatywnych wyników kontroli w zakresie przestrzegania ustawy o wychowaniu w trzeźwości, przeprowadzonych przez MKRPA, Policję, Straż Miejską i inne uprawnione organa; opinia policji.\nTymczasem przeciwnicy uchwały po raz kolejny protestują. Jan Kleczyński, były radny Łomży wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia przepisów prawa argumentując, że zapisy uchwały są sprzeczne z Łomżyńskim Programem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i zapowiada. W środę Rada jego wniosek odrzuciła, a on już wcześniej zapowiadał, że takim wypadku sprawę skieruje do sądu.\npt, 20 maja 2011 08:40\nData ostatniej edycji: pt, 20 maja 2011 08:44:02


O książce "Jak uciszyć wewnętrznego krytyka? i uwierzyć w siebie?" - Ułańska Księgarnia\nDodany przez Anna dnia 8 stycznia 2021\t 8 stycznia 2021 Tematy od Was\nStrona główna Tematy od Was O książce “Jak uciszyć wewnętrznego krytyka? i uwierzyć w siebie?”\n"Jak uciszyć wewnętrznego krytyka? i uwierzyć w siebie?"\nZdarza Ci się powiedzieć do siebie po tym jak coś “schrzaniłaś”:\n– “co Ty narobiłaś!?”\n– “Nic nie umiesz zrobić porządnie?”\n– “Jesteś beznadziejna!!”\nMało kto umie tak sobie dowalić jak my same w swojej głowie.\nZ Video dowiesz się co zrobić, gdy nawalisz, a Twój wewnętrzny krytyk puści wiązankę przykrych słów.\nW dzisiejszym video polecamy Ci wspaniałą książkę, która pomaga właśnie poradzić sobie z wewnętrznym krytykiem “Jak uciszyć wietrznego krytyka I uwierzyć w siebie” Aliny Adamowicz i Joanny Godeckiej.\nKSIĄŻKA “JAK UCISZYĆ WEWNĘTRZNEGO KRYTYKA I UWIERZYĆ W SIEBIE” Aliny Adamowicz i Joanny Godeckiej jest dostępna w naszej Ułańskiej Księgarni TUTAJ.


Kuchnia Indonezyjska - Chińskie Przepisy - Orientalny Serwis\nCoraz więcej z nas potrzebuje innych bodźców smakowych niż te, które dostarczają nam tradycyjne potrawy kuchni polskiej. Co więc robimy? Poszukujemy inspiracji kulinarnych w egzotycznych kuchniach świata. Odtworzenie oryginalnych potraw tych kuchni nie jest łatwe, próbujemy więc tworzyć namiastki smakołyków charakterystycznych dla różnych krajów. W tym celu sięgamy po przepisy dostępne w literaturze i w internecie. Jedną z kuchni, która inspiruje i motywuje do eksperymentowania coraz więcej osób jest indonezja kuchnia.\nCharakterystyka kuchni indonezyjskiej.\nMenu każdej kuchni składa się z podstawowych dań i dodatków. W kuchni polskiej tradycyjnymi daniami są chleby jedzone rano i ziemniaki jadane w południe. Egzotyczna indonezja kuchnia proponuje tu soję, makaron i ryż. Kuchnia każdego regionu, to charakterystyczne smaki wydobywane z potraw dzięki zastosowanym przyprawom. W kuchni indonezyjskiej dominują przyprawy orientalne. Dania przygotowywane w Indonezji są przede wszystkim bardzo soczyste. Ponadto charakteryzują je wonie wydobywające się z dodawanych do nich ziół. Aromatyczność, to ogólna cecha kuchni wschodniej. Podobnie ma się sprawa z wyrazistością smaku. W większości dań i przystawek kuchni indonezyjskiej spotkamy ryż. Jest on łączony na wiele sposobów z warzywami, mięsem i owocami morza. Kombinacji tych składników jest bardzo dużo i wszystkie dają oryginalne i smakowite potrawy. Wiele potraw wytwarza się tu z soji. W Indonezji można skosztować wiele makaronów sojowych oraz wytwarzanych z niej słonych serów.\nSmażenie w kuchni indonezyjskiej.\nKuchnia indonezyjska, to wiele potraw przygotowywanych ze składników smażonych w głębokim tłuszczu. Stara i nowa indonezja kuchnia posiłkuje się tu głębokimi patelniami w kształcie misek. Patelnie takie zwane wokami można coraz częściej spotkać w polskich kuchniach. Obsmażanie mięs i warzyw w oku trwa bardzo krótko. Składniki poddawane takiej obróbce zyskują chrupkość i pozostają miękkie w środku. Nie tracą też soczystości. Smażenie w woku nie pozbawia ich witamin i składników mineralnych.\nPrzyprawy kuchni indonezyjskiej.\nCharakterystyczny i orzeźwiający smak wielu potraw indonezja kuchnia zyskuje się dzięki dodawanym do nich przyprawom. Najbardziej znaną z nich jest trawa cytrynowa. Dodaje się ją do potraw suszoną lub wygotowuje świeżą. Podobną funkcję pełnią liście limonki. W potrawach kuchni indonezyjskiej nie trudno wyczuć takie przyprawy jak kardamon, kolendra i cynamon. Charakterystyczną przyprawą tej kuchni jest galangal. Można powiedzieć, że smakiem przypomina ona mieszankę imbiru, pieprzu i cytryny. Przyprawa ta nadaje wyrazisty smak potrawom tej kuchni. Dodaje się ją także do napojów, dzięki czemu zyskują niepowtarzalny smak i aromat. Kuchnia indonezyjska, to także potrawy z mleczkiem kokosowym. Do nich dodaje się wspomniany wyżej cynamon i kardamon. Mistrzostwo gotowania polega na umiejętnym dobieraniu tych przypraw do warzyw i mięs, a także łączeniu ich ze sobą. Do eksperymentowania z kuchnią indonezyjską nie trzeba nikogo specjalnie przekonywać. Potrawy tej kuchni są smaczne, zdrowe i proste.\nProdukty potrzebne do przygotowania indonezyjskich potraw można zakupić w naszym internetowym sklepie klikając tutaj.\n+3 #2 Mikolaj Tomasy 2015-12-04 08:03\nLubię, lubię, lubię. Kuchnia indonezyjska zawsze mnie fascynowała. Jest naprawdę pyszna\n+2 #1 Karolina 2015-11-29 16:39


Under Armour - marka z klasą i stylem - Ridelite.pl\nPosted: 18 września, 2019 o 8:30 am / by ridelite.pl / comments (0)\nUbrania sportowe najczęściej kojarzą nam się z dość rozciągniętymi dresami, czy legginsami, które boleśnie podkreślają każdą naszą fałdkę tłuszczu, której właśnie chcielibyśmy się pozbyć. Tymczasem na rynku istnieje świetna marka Under Armour, która produkuje niezwykłą odzież sportową. Jak prezentują się zalety tej marki?\nJuż na samym początku należy wspomnieć o pewnym ewenemencie wśród ubrań sportowych, a mianowicie o tym, że marka Under Armour stawia nie tylko na wygodę odzieży sportowej, lecz także na jej niepowtarzalny styl.\nWarto zaznaczyć, że marka ta stworzyła trzy główne linie ubrań – fitted, compression i loose. Jak same nazwy wskazują, compression to odzież bardzo przylegająca, tworząca bez mała drugą skórę. Znajdziemy tu różne legginsy, koszulki, bieliznę itp. Co ważne – ubrania te są tak uszyte, aby nie tylko podkreślać, ale i nadawać wysportowaną sylwetkę, zatem każdy prezentuje się w nich znakomicie. Dalej mamy fitted, czyli estetyczne, przylegające rzeczy, a następnie loose – luźno opadające bluzy, koszulki itp.\nCo istotne – te wszystkie trzy linie są tak skonstruowane, że wzajemnie świetnie się uzupełniają. Oznacza to, że ich barwy i style są ze sobą na tyle kompatybilne, że spokojnie możemy stworzyć z nich całą, doskonałą wręcz stylizację sportową niczym z Instagrama.\nTrzeba jeszcze wiedzieć, że odzież Under Armour to nie tylko i wyłącznie synonim pewnej klasy oraz stylu, lecz także wysokiej jakości i pełnej wygody oraz komfortu podczas ćwiczeń. Warto dodać, że Under Armour to był pierwszy producent, który wypuścił na rynek oddychające koszulki. Obecnie, nawet jeśli produkt na pierwszy rzut oka wygląda jak zwykły dres, to jednak warto wiedzieć, że nie tylko jest bardzo wysokiej klasy, lecz jednocześnie jest tak zaprojektowany, aby jak najbardziej pomagać nam podczas treningu.\nAkcesoria i obuwie marki Under Armour\nCo więcej – Under Armour może pochwalić się nie tylko i wyłącznie doskonałymi strojami, lecz także świetną galerią butów i akcesoriów. Wśród nich znajdą się na pewno wysokiej jakości i estetyczne buty do biegania, obuwie sportowe przeznaczone do różnych innych treningów, a także klapki basenowe czy obuwie sportowe na co dzień. W kwestii zaś akcesoriów, to na pewno będziemy tu mieć doskonałe plecaki, chustki, czapki czy rękawiczki, które nie tylko pozwolą nam wykreować świetny, sportowy styl i pokazać światu, że naprawdę lubimy sport, lecz także stanowią doskonały pomysł na prezent dla osoby ceniącej sport.