Notes małego historyka sztuki: sierpnia 2013\nlepiej być szczodrym niż skąpym.\nwolałbym obdarzyć kamień ludzkimi cechami,\nniż odczłowieczyć najmniejszy ślad świadomości.\ntrudno ocenić, czy mark rothko żył zgodnie ze swoją "dewizą". z jednej strony skromny i cichy, nie szukający rozgłosu i chyba przez całe życie nie mogący odnaleźć się na emigracji w stanach zjednoczonych, skąpił ludziom swojego towarzystwa, jako artysta raczej starannie wybierał krytyków, z którymi rozmawiał o swojej sztuce, nie wszystkie galerie mogły pokazywać jego obrazy i nie każdy mecenas mógł kupić jego płótna. w swojej twórczości także oszczędzał środków wyrazu - jego prace wydają nam się niemal nagie, uproszczenie daje wrażenie pustki. z drugiej strony są one jednak przepełnione treścią, o niewielu obrazach w historii sztuki można powiedzieć, że tyle kłębi się w nich emocji i domysłów.\ntak samo los był dla marka i skąpy, i szczodry. jako dziesięciolatek, marcus rothkowitz, najmłodszy z wielodzietnej rodziny żydowskiej, zmuszony był wyemigrować z rosyjskiego dźwińska (obecnie daugavpils na łotwie) do stanów zjednoczonych. około cztery lata temu jego ojciec, jacob, z powodów zarobkowych, ale też przeczuwając pierwsze prześladowania żydów, wyprowadził się do portland w stanie oregon, wkrótce sprowadzając do siebie resztę rodziny. nie było im jednak dane nacieszyć się wspólnym życiem, gdyż wkrótce ojciec zmarł, zmuszając synów, w tym jedenastoletniego marcusa, do zarabiania na rodzinę. chłopiec nieznający angielskiego, biedny i z kompleksami wiążącymi się z pochodzeniem z innej części świata, rozpoczyna naukę w szkole podstawowej oraz podejmuje liczne prace odpowiednie dla swojego wieku. mimo tych trudów marcus uczy się doskonale (w dźwińsku jako jedyny z rodzeństwa został posłany do chederu, religijnej szkoły żydowskiej), otrzymując stypendia, które pozwolą mu na podjęcie studiów na yale. niestety, gdy stypendia kończą się, a marcusa nie stać na opłacanie studiów z własnej kieszeni i dodatkowo jest zawiedziony programem nauczania, rzuca studia i rozpoczyna naukę w nowojorskim art students league. przez jakiś czas uczy się też aktorstwa w portland, a jego zainteresowanie teatrem zaważy na jego późniejszej twórczości.\nMark Rothko, Fantazja w metrze, ok. 1940\npo ostatecznej przeprowadzce do nowego jorku w 1925 roku uczy się w kilku szkołach artystycznych, wraca do art students league i przez rok uczy się rysunku, a także martwej natury u pionera amerykańskiego kubizmu, maxa webera. potem rozpoczyna karierę artystyczną, wykonuje ilustracje, uczestniczy w zbiorowych wystawach, zostaje nauczycielem w żydowskiej center academy, gdzie współpraca z dziećmi otwiera jego wyobraźnię. rok 1933 przyniesie pierwszą wystawę indywidualną - niektóre źródła podają informacje, że miało to miejsce latem w portland art museum, jednak była to wystawa uczniów center academy. prawdziwa wystawa rothkowitza odbyła się w październiku w contemporary arts gallery w nowym jorku. los uśmiecha się do artysty coraz częściej - coraz więcej wystaw, w tym jako członek grupy dziesięciu (the ten), inspiruje się surrealizmem i tworzy cykl przedstawiający nowojorskie metro, a także angażuje się politycznie. pod koniec lat 30. otrzymuje amerykańskie obywatelstwo, a w roku 1940 skraca nazwisko i zaczyna podpisywać obrazy jako mark rothko. długoletni i bolesny proces asymilacji zakompleksionego żyda ze środkowo-wschodniej europy wydaje się już zakończony powodzeniem.\nlata 40. zdają się być latami tłustymi. w roku 1942 wystawia obrazy zwiastujące nowy kierunek w twórczości, wynikający z głębokiego zainteresowania mitologią i tekstami nietzschego. do roku 1946 przechodzi z dotychczasowej drogi ekspresjonizmu i surrealizmu, uproszczenia formy w kierunku abstrakcji, bioformizmu i rysunku automatycznego, do stopniowego odrzucenia malarstwa figuratywnego owocującego stylem multiforms. są to nieregularne barwne kształty zawieszone w przestrzeni obrazu, będące jednak jeszcze nie tym, co określamy klasycznym stylem rothki - ten pojawi się później. koniec lat 40. to dla malarza także nawiązanie znajomości z czołowymi przedstawicielami amerykańskiego abstrakcjonizmu - clyffordem stillem, barnettem newmanem i adolfem gottliebem. rozmowy z nimi, własne obserwacje i opinia na temat sytuacji współczesnego malarstwa, a przede wszystkim nowe inspiracje, w tym zobaczenie obrazu henri matisse'a czerwona pracownia w MoMA decydują o nowej drodze malarskiej artysty.\nMark Rothko, Bez tytułu, 1941-1942\nmarka rothko oraz wymienionych artystów zalicza się do odłamu abstrakcjonizmu ekspresyjnego zwanego malarstwem barwnych płaszczyzn (color-field painting). jest to kierunek sprzeciwiający się automatyzmowi action painting, swobodnej i niekontrolowanej pracy twórczej malarza. nurt ten charakteryzuje odejście od iluzji przestrzeni w obrazie, wyeliminowanie gwałtownych pociągnięć pędzla na rzecz ujednoliconego planu z równomiernie rozmieszczonymi, wzajemnie zharmonizowanymi napięciami kolorystycznymi. każdy z przedstawicieli tego kierunku traktował jednak jego założenia na inny sposób; clyfford still tworzy kompozycje o nieregularnych, poszarpanych plamach w ciemnej tonacji - od żółci, bieli, czerwieni po granaty, fiolety i czernie kładzionych impastem. barnett newman organizuje przestrzeń obrazu wedle głównej osi dzielącej płótno pionowo, czasem przesuniętej do krawędzi, czasem idącej po środku wydłużonych obrazów. natomiast styl rothki, bliski newmanowi w sposobie kładzenia farby cienkimi warstwami, oparty jest na kierunkach poziomych, a przede wszystkim prostokątnych kształtach.\nlata 50. przynoszą rozwój tej techniki oraz prowadzenie wykładów na wielu uczelniach, również wystawy w coraz bardziej renomowanych galeriach, np. londyńskiej tate. obrazy pochodzące z tego czasu są bardzo ciepłe, oparte na nasyconych kolorach przypominających o witalności. ulubionymi kolorami artysty są czerwienie, oranże, żółcie, czasem przełamane czernią lub brązem. później gama ściemniała, a ostatnie obrazy rothki są całkowicie ciemne, z przewagą brązów, czerni, granatów. na przełom lat 50. i 60. przypadają najsłynniejsze realizacje rothki. w 1958 roku otrzymał zlecenie na obrazy do restauracji four seasons w wieżowcu seagram building projektu miesa van der rohe. jednak zerwał kontrakt poznając ekskluzywność miejsca i sprzeciwiając się temu, aby jedzono przy jego obrazach. rozpoczęta jednak seria płócien trafiła do tate gallery, gdzie prezentowane są w oddzielnej sali. mimo popularności wśród prywatnych mecenasów i rosnących cen na jego zamówienia, artysta zostaje niemal niezauważany jako reprezentant kraju na biennale czy niemieckiej documenta. w 1961 roku zorganizowana jest wystawa retrospektywna jego prac w nowojorskim MoMA, co stanowi największy sukces rothki. w następnych latach wykona jeszcze dwa ważne zlecenia; dla holyoke center na uniwersytecie w harwardzie, które ukończył w 1964 roku, aby zabrać się za pracę nad obrazami do kaplicy uniwersytetu św. tomasza w houston w teksasie. do kaplicy zaprojektowanej przez phillipa johnsona (współpracującego z van der rohe przy seagram building) tworzy serię fioletowo-brązowych obrazów. w roku 1969, targany przez depresję i kończąc drugie nieudane małżeństwo, zostawia dzieci (kate i christophera, którzy zajmują się teraz spuścizną artysty) i przeprowadza się do pracowni, aby ostatecznie odebrać sobie życie w 1970 roku.\nobrazy Marka Rothko prezentowane w Tate Gallery\nwnętrze Kaplicy Rothko Uniwersytetu w Houston\njeśli warto jakąś rzecz zrobić raz, warto ją powtórzyć jeszcze i jeszcze raz, wszechstronnie ją zbadać, wypróbować i doświadczyć, tak aby zmusić publiczność do spojrzenia na nią.\nmówi się, że rothko popełnił samobójstwo, bo nikt nie rozumiał jego obrazów. owszem, z chęcią je kupowano, ale właśnie komercjalizacja jego dzieł i sztuki w ogóle smuciła artystę. był na tyle rozpoznawalnym artystą, że ponoć dyplomacja amerykańska używała jego dzieł podczas zimnej wojny do propagandy antysowieckiej jako symbol wolności i swobody twórczej. dla samego rothki mogło być to dodatkowo przykre, bo choć nie był zwolennikiem komunizmu, rosja pozostawała jego ojczyzną - po przeprowadzce do stanów był w europie jeden raz, ale do rodzinnego dźwińska nie powrócił nigdy, choć jego dzieci potwierdzają, że być z tym miejscem na świecie mocno związany. horyzontalne kompozycje rothki mogą przywoływać właśnie te luźno zapadłe w pamięci krajobrazy dźwińska, tak jak pomarańczowe dzieła miały przypominać pejzaże stanu oregon o rozedrganym horyzoncie. ten poziomy podział miał wedle filozofii malarza nawiązywać do pierwszego rozdzielenia nieba i ziemi. oczytanie artysty w mitologiach i starym testamencie sprawiło, że malarstwo rothki jest transcendentne, pełne tajemniczego blasku, niemal niebiańskiej świetlistości. w jego płótnach zaklęta jest prawda o poszukiwaniu początku, ta pustka i jednoczesne wypełnienie, które bije spokojem i liryzmem.\nmówi się, że pierwszym obrazem dojrzałego etapu twórczości rothki był nr 15 z 1949 roku. widać w nim jeszcze cechy multiformu, ale dominantą staje się czerwony prostokąt o zmiękczonych krawędziach. motyw ten będzie wizytówką rothki, motywem tak prostym i niejednoznacznym, tajemniczym, ale mimo wszystko popularność jego brała się właśnie stąd, że mało kto tę sztukę rozumiał. dzisiaj rozpisujemy się nad interpretacjami, próbujemy powtarzać to, co mówił o swoich obrazach rothko, ale dla wielu obrazy nadal pozostaną nieodgadnione. zacznijmy od samego procesu powstawania dzieł artysty - proces ten nie jest może tak istotny jak dla przedstawicieli action painting, ale jednak mówi o owym skąpstwie rothki i drodze do uproszczenia. płótno było surowe, niezagruntowane, na nie nakładano cienkie warstwy farby, jedna na drugiej, tak, aby przenikały się wzajemnie, plamy te miały miękkie, nierówne krawędzie, co miało potęgować wrażenie ich wnikania w tło. krytycy porównywali to wrażenie do łagodnego unoszenia, przepływania prostokątnych plam nad płótnem. bardzo istotna jest tutaj właśnie rola koloru - to dzięki niemu nabieramy interakcji z obrazami, o jakiej marzył rothko. kolory ciepłe przyciągają nas, hipnotyzują, zimne elementy zdają się oddalać, zanikać. młodzieńcze zafascynowanie rothki teatrem wpłynęło na postrzeganie kompozycji jako sceny, zaś kształty stawały się jej aktorami - widz oglądający takie przedstawienie stawał się częścią tego dramatu, miał wejść w obraz dużego rozmiaru i po prostu patrzeć. dlatego tak ważna była "scenografia" dla jego obrazów - nie można było przy nich jeść, trzeba było je kontemplować.\ndrugą fascynacją artysty była muzyka, szczególnie utwory mozarta. słuchał jej malując, ale też chciał nadać swoim obrazom jej cech, głównie ponadczasowości i ulotności, tej cząstki abstrakcyjności, którą trudno przedstawić na płótnie. z jednej strony mamy właśnie to rozmycie, sugerujące koniec, który jednak nie następuje. z drugiej strony mamy początek - dużego formatu, często pionowe obrazy, wieszane dość nisko mają stanowić portal, wejście do innego świata. procesowi penetracji ma służyć kameralna atmosfera i specjalne oświetlenie, o które troszczył się artysta projektując wystawianie swoich obrazów, czego doskonałym przykładem może być kaplica w teksasie. ta intymność wynikająca z połączenia barwy i światła ma być właśnie wejściem w inną rzeczywistość, w świat wyobraźni. jego obrazy miały podkreślić wartości duchowe sztuki, jednak rothko daleki był od mistycyzmu.\nBrak zrozumienia sztuki współczesnej skutkuje sprowadzeniem malarstwa Rothki do dziecięcych bohomazów. Niewykluczone, że zafascynowany wrażliwością dzieci malarz byłby z tego zadowolony.\nŚlad po Władimirze Umańcu, który wybrał obraz Marka Rothko\ndo zaprezentowania światu czym jest yellowizm.\nniezrozumienie sztuki rothki przez współczesną mu opinię publiczną, a także dzisiejsze społeczeństwo jest swoistym paradoksem, bowiem rothko bardzo chciał, aby jego obrazy były jednocześnie intymne i ludzkie. ekspresjonizm jego abstrakcyjnych kompozycji polega na ogromnym ładunku emocjonalnym, jaki promienieje z płócien - po to właśnie mamy w nie wejść, po to mamy na nie patrzeć, aby zrelaksować się, posłuchać własnych myśli, dać upust emocjom, wyciszyć się, puścić wodze wyobraźni. umieszczanie ławek w galeriach nigdy przedtem nie było tak potrzebne, natomiast ramy okazały się zbędne. tafle szkła właściwie zakazane. linie informujące o zakazie zbytnego zbliżania się pozostały zgodnie z obowiązkiem dbania o dzieło. każdy, kto zna twórczość rothki z reprodukcji powie - z uwagi na jego nazwisko - o niezwykłości jego prac, ci mniej zainteresowani będą jednak porównywać je do dziecięcych rysunków, dzieł, przy których nie trzeba się napracować. nie znam jednak nikogo, kto spotykając się z obrazem "twarzą w twarz" zanegował geniusz artysty. hipnotyzująca moc kolorowych prostokątów działa na każdego. działa też oczywiście na wzrost popularności i cen obrazów na rynku sztuki, a także wzmaga podniecenie performerów, którzy doskonale wiedzą dzieła których artystów atakować swoistą formą manifestu. rothkę kochamy za to, że jego twórczość jest tak bliska każdemu z nas, ale też nienawidzimy za to, że nie potrafimy jej zrozumieć.\nSKŁADNIKI DZIEŁA SZTUKI WG MARKA ROTHKI\n1. wyraźne zainteresowanie śmiercią - sztuka przypomina o nieśmiertelności\n2. zmysłowość - nasza podstawa konkretnej wiedzy o świecie\n3. napięcie - konflikt, powściągane pożądanie wynikające ze zmysłowośći\n4. ironia - nowoczesny składnik, zajęcie się czymś innym (Grecy jej nie potrzebowali)\n5. pokora i samokontrola - pozwalająca na ucieczkę od przeznaczenia\n6. ulotność i przypadkowość - jako element ludzki\n7. nadzieja - stanowi 10% dzieła (Grecy o niej nie wspominali)\nAutor: butterfield o 17:20\nw jaki sposób możemy przedstawiać emocje w sztuce? w jaki sposób artysta je przedstawił? jakich środków użył, abyśmy oglądając jego dzieło mogli odczytać, jakie emocje chciał przedstawić? a może nie chodziło o namalowanie emocji, ale wzbudzenie ich w odbiorcach? czy autor przelewa na płótno własne emocje, czy jak poeta przybiera cudze stany, ukrywa się pod malowanymi przez siebie postaciami? tak jak skomplikowane są emocje, tak i przedstawienie ich jest niejednoznaczne. bo czym właściwie są emocje? znamy etymologię tego słowa z łacińskiego e movere, zatem emocja to coś, co wynikło z ruchu, z poruszenia naszego umysłu. codziennie ulegamy tysiącom emocji: radość, smutek, złość, zadowolenie, cierpienie, strach, zaskoczenie, wzruszenie, zachwycenie, niepewność, podekscytowanie, obojętność. do czego są nam potrzebne emocje? czy są tylko narzędziem do lepszego współżycia w społeczeństwie, do odgadywania jak czują się inni i pokazania także, co kłębi się w naszych głowach? czy emocje są wyłącznie bezwarunkowe, czy możemy je kontrolować, udawać? tak jak my posługujemy się emocjami, tak artyści wykorzystują je w sztuce - a przecież za każdym dziełem kryją się jakieś wzruszenia, ekscytacje, przykrości.\nemocje moje czy ich? - oto jest pytanie!\nJacek Malczewski, Hamlet Polski - Portret Aleksandra Wielopolskiego, 1903\nna obrazie jacka malczewskiego hamlet polski widzimy trzy postaci i właściwie nic poza tym. to one wypełniają ramy obrazu, zasłaniają znajdujący się w oddali krajobraz. do tych niemal niemieszczących się na jednym płótnie postaci należą dwie kobiety i mężczyzna. kobieta z lewej strony jest półnaga, ma na sobie jedynie strzępki czerwonej szaty i wieniec z maków na głowie. jest w ruchu, energicznie gestykuluje rękoma, zrywając kajdany. całym swoim ciałem przedstawia swoje emocje - jest przechylona, jakby w obrzydzeniu, ma szeroko otwarte usta i oczy, co sugeruje nam strach, przerażenie. do tego gest jej rąk świadczy o jakimś niepokoju - zrywa kajdany, chce uniknąć niebezpieczeństwa. sam język jej ciała nie mówi nam jednak wszystkiego; malarz nie bez powodu używa konkretnej barwy. czerwień, kolor krwi, kojarzy nam się z cierpieniem, z walką, a więc z postawą aktywną, co potęguje wrażenie ruchliwości postaci wywołane jej gestykulacją i przechyleniem ciała. jaka jest natomiast druga kobieta? na jej twarzy maluje się smutek, ale też stoicki spokój. ma spuszczony wzrok, jest zgarbiona, skrępowana. zakuta w kajdany, nie podejmuje żadnego działania, aby je zerwać - jest zrezygnowana, poddała się. w przeciwieństwie do pierwszej kobiety jej cierpienie jest mało ekspresyjne - znosi je w spokoju, godząc się na taki stan. nie jest aktywna, lecz bierna, kolory jej stroju to szarości, brązy, przypominające umierającą przyrodę jesienią.\npo środku znajduje się natomiast mężczyzna, który zdaje się nie zauważać lub nie reagować na obecność obu kobiet. jego wzrok również skierowany jest poza obraz, cała twarz zdradza powagę i zamyślenie postaci. jego mina oraz lekkie przechylenie ciała zdają się mówić o postawie "wszystko mi jedno", a z drugiej strony pieszczotliwy gest głaskania trzymanej w dłoni stokrotki przypomina nam przedszkolną wyliczankę "kocha, nie kocha", na którą decydujemy się nie tyle z ciekawości, co przede wszystkim niepewności, z przymusu podjęcia pewnych decyzji, na które nie chcemy - lub nie możemy - mieć wpływu. postać aleksandra wielopolskiego, bo w niej winniśmy doszukiwać się portretu, wydaje nam się nieobecna, obojętna, czy wręcz znudzona. ten niewielki gest mówi jednak o trosce o podjęcie decyzji, co jednak przysparza wiele wątpliwości i trudu. o jaką decyzję chodzi? zgodnie z przyjętymi interpretacjami, a także charakterem twórczości malczewskiego i rokiem powstania obrazu musimy połączyć postacie z sytuacją polski pod zaborami - oto społeczeństwo polskie, symbolizowane przez młodzieńca z średniowiecznej zbroi, musi podjąć decyzję - czy wybrać walkę, bunt, co będzie wiązało się z ryzykiem i pewnym cierpieniem, a może jednak zrezygnować i w ciszy cierpieć z powodu zniewolenia ojczyzny? dopiero w tym momencie możemy zająć się wiekiem kobiet - ta z lewej jest młoda, co może wcześniej łączylibyśmy z tym, że ma dużo siły i chęci do działania, podczas gdy postać z prawej jest stara i nie ma już ochoty na zmiany ani bunt. można jednak zinterpretować wiek postaci inaczej - jeśli wybierzemy postawę aktywną, polska będzie miała przed sobą jeszcze piękną przyszłość, jeśli jednak poddamy się - czeka ją rychła śmierć. za pomocą takich symboli malarz przedstawia zatem dylemat młodego polaka.\nspójrzmy jednak na strój mężczyzny; w jego pasie zamiast nabojów odnajdujemy tubki z farbą. czy zatem nie chodzi o walkę dosłowną, ale w przenośni - poprzez sztukę? malczewski powtarza ten problem w innych obrazach, dając nam przy okazji hamleta polskiego pole do zastanowienia - czy artysta przedstawił emocje aleksandra wielopolskiego, polskiego młodzieńca, a może swoje własne? dlaczego zatem ukrywa się za postaciami na swoim obrazie, zamiast przedstawić siebie na autoportrecie, których przecież malował wiele? oto właśnie zagadka dla nas - co chce osiągnąć malarz przedstawiając emocje bohaterów na swoim obrazie? czy są one tylko symbolami pojęć abstrakcyjnych, portretami jego modeli, a może właśnie zobrazowaniem wątpliwości samego malarza?\ndzielić się własnym szczęściem\nbezpośredniość przedstawiania w symbolizmie nie musi być jednak rozumiana w sposób, w jaki doszukujemy się u malczewskiego - być może wcale nie powinniśmy doszukiwać w postaciach autora, po prostu namalował on portrety pełne emocji. mówimy jednak o emocjach, a tym nie ulegają tylko osoby zaklęte w obrazach, ale także odbiorcy. gdy patrzymy na kameralny pastel stanisława wyspiańskiego z serii macierzyństw, zgodnie z tytułem widzimy matkę z dzieckiem. na jednobarwnym, kremowym tle widnieje półpostać teofili pytko z karmiącej synka stasia. dominującą barwą jest jednak błękit - dźwięczny i głęboki na bluzce matki i niemal przezroczysty, stonowany, na sukience dziecka. błękit kojarzy nam się z niebem, wodą, a więc czymś uspokajającym, niezmiennym i pewnym. w ten sposób często kolor niebieski wiąże się z bezpieczeństwem, spokojem. kolor też działa na nasze zmysły kiedy oglądamy portret matki z dzieckiem - zdaje się, że podzielamy wzruszenie i szczęście teofili, a także zaufanie i poczucie bezpieczeństwa jej synka. z obrazu bije matczyne ciepło i radość macierzyństwa, a przecież błękit to kolor zimny, który często ma działanie przygnębiające, picasso na przykład używał go do odmalowania samotności.\nmalarz musiał zatem użyć innego środka do oddania tej rodzinnej, niemal sielskiej atmosfery. w sferze koloru na pewno działa na nas przełamanie błękitu ciepłymi beżami, ale równie istotnym czynnikiem jest także sposób prowadzenia linii, który zastosował artysta. w wyrazistych konturach dostrzegamy secesyjną płynną kreskę, która delikatnie opływa kształty, nadając im miękkości i delikatności. owe zakrzywione linie działają na nas jeszcze bardziej uspokajająco - przypominają szum morza, lekki powiew wiatru. ale czy możemy przyjąć, że jest jeszcze jedna rzecz, która sprawia, że mimowolnie uśmiechamy się na widok tego dzieła? nie jest dla nas tajemnicą, że namalowana matka z dzieckiem to rodzina samego malarza - ożenił się z teofilą w 1900 roku, a rok później urodził się ich najmłodszy syn, stanisław. czułość i miłość bijąca z obrazu to nie tylko emocje bohaterów, ale również malującego ich męża i ojca. tym samym nie widząc nawet malarza, ale analizując jego dzieło możemy powiedzieć co czuł sam wyspiański, a zatem odgadnąć emocje samego autora dzieła.\nw trosce o siebie (i innych)\nKatarzyna Kobro, Figura siedzącej kobiety, 1920-1930\nemocje własne będą lepiej widoczne w sztuce późniejszej, gdzie nierzadko znajomość biografii artysty staje się dla nas kluczem do interpretacji dzieła. trafnym narzędziem dla ukazania emocji staje się w sztuce dwudziestolecia międzywojennego rzeźba, do której przekonuje się wielu malarzy. rzeźba daje inne możliwości, pozwala na użycie zupełnie innych, choć często bliskich malarstwu, środków wyrazu. dla znakomitej rzeźbiarki okresu międzywojnia, katarzyny kobro, rzeźba - szczególnie ta odstająca od jej kompozycji przestrzennych - staje się swoistym pamiętnikiem, w materiał przelane są wszelkie smutki i żale tej nieszczęśliwej i nie rozpieszczanej przez los kobiety. w jej pracy widzimy bryłę ze schematycznie zarysowaną postacią siedzącą. ma podciągnięte kolana, które kurczowo trzyma rękoma, chowa między nie głowę, tak jakby chciała schować się przed całym światem. nie w taki sposób siedzi normalny człowiek, a przecież tytuł pracy nie mówi nam zbyt wiele. o wszystkim mówią jednak emocje zaklęte w tym dziele. sam pomysł uformowania bryły o ostrych kantach, bez prześwitów, a nawet zbędnych szczegółów - uproszczenie i geometryzacja - mówią nam o pewnej bezradności, zdenerwowaniu, może zawstydzeniu? skurczenie postaci to przede wszystkim efekt strachu i niepokoju, może wręcz przerażenia. możemy założyć, że przyczyną takich uczuć była sytuacja rzeźbiarki - bita przez zgorzkniałego niedocenieniem i kalectwem męża władysława strzemińskiego, musiała wielokrotnie patrzeć na niszczone rzeźby. odbiciem jej cierpień jest właśnie ta niewielka figurka, choć być może nie musiał to być autoportret. owe uproszczenia i rezygnacja ze szczegółów: twarzy, dłoni, stóp, włosów, nadaje rzeźbie uniwersalny charakter. taką kobietą może być każda, która ma problemy i nie jest szczęśliwa. dzieło staje się zatem portretem wielu kobiet, nie tylko z czasów katarzyny kobro, które w strachu poddają się cierpieniu. czy jest to zachęta do zmiany takiego położenia, czy nawoływanie do walki o swoje prawa? najpewniej jest to tylko obraz smutku i troski o siebie i innych, ale raczej w sposób ekspresywny niż impresywny.\nTadeusz Kantor, Pasakas, 1957\nprzedstawiając emocje nie trzeba wcale malować kompozycji figuratywnej. czy nie lepsze jest do tego malarstwo abstrakcyjne, skoro emocja sama w sobie również jest abstrakcją? przecież nie wiemy, jak wygląda smutek czy złość, one po prostu nie mają wyglądu, nie możemy ich dotknąć, usłyszeć. a jeszcze silniej wiąże się z emocjami abstrakcjonizm ekspresyjny, kierunek powstały w drugiej połowie XX wieku w stanach zjednoczonych. w polsce najlepszym jego przedstawicielem pozostaje tadeusz kantor, którego informele są odpowiedzą na amerykański action painting. na przykładzie pasakas znajdującego się w warszawskim muzeum narodowym można prześledzić założenia kierunku. wiemy, czym jest abstrakcja, a do tego na pewno zalicza się płótno kantora. na czym polega jednak ekspresyjność dzieła? w malarstwie tego typu ważniejszy od efektu końcowego był proces powstawania dzieła - papież kierunku, jackson pollock, czynił z niego niemal ceremonię, rozkładając na podłodze swojej pracowni ogromne płótna, po których chodził z wiadrem farby i rozlewał ją bezpośrednio z puszki, ale też za pomocą patyczka, pędzla czy własnych rąk. kierunek skapywania farby był nieokreślony, podobnie jak jej kolor. wszystko miało wiązać się z gestem - niekontrolowane ruchy artysty decydowały o układzie kropek i kresek na wielkim płótnie, z którego potem można była wyciąć dowolny fragment. tadeusz kantor poszedł w ślady malarzy amerykańskich i stworzył dużych rozmiarów obraz z dominacją barw szarych i czerni. możemy niemal powtórzyć gesty artysty tworzącego dzieło - szybkie, energiczne ruchy, spontaniczne machanie pędzlem i puszką z farbą. paradoksalnie udało się kantorowi namalować emocje mimo ich abstrakcyjnej natury. oto powstało dzieło ukazujące emocje - ich skutek. tym samym znów mamy możliwość poznać emocje autora, bo on malował dzieło, a wraz z układem linii poznajemy ruchy i emocje, które je prowokowały. złość, gniew, niepokój, rozczarowanie, przygnębienie, te negatywne cechy podpowiadają nam same kolory. ale mogła to być również ekscytacja czy podniecenie, na pewno emocje wymagające energii i aktywności.\nMark Rothko, Bez tytułu, 1953\nrównież w stanach zjednoczonych, ale niemalże na przeciwnym biegunie w stosunku do action painting, powstaje color-field painting, malarstwo kolorowych płaszczyzn. również abstrakcyjne, a także pełne ekspresji malarstwo tego kierunku sprzeciwia się jednak przypadkowości i niekontrolowanym działaniom malarza. tym razem nie liczy się proces twórczy, a nawet nie efekt końcowy sam w sobie, ale jego interakcja z widzem. twórczość marka rotko idealnie wpisuje się w założenia kierunku - jego obrazy są przepełnione wrażeniem nieskończoności, są z jednej strony uniwersalne, z drugiej zaś intymne. w jego wersji kolorowe płaszczyzny są zawsze zamknięte w jednym kształcie - prostokącie. ogromne płótna, najczęściej kwadratowe, dzielą się na kompozycje w mniejszych prostokątów układanych poziomo. zgodnie z założeniami kierunku rothko nie przedstawia natury ani niczego figuratywnego, ale mimowolnie widz patrząc na jego kompozycje chce widzieć w nich pejzaże, pola i niebo oddzielone linią horyzontu. znaczenie prostokątów ma swój sens filozoficzny, a zacieranie, zmiękczanie jego krawędzi ma spotęgować wrażenie jego "wsiąkania" w tło, podkreślenia hipnotyzującego wspomnienia nieskończoności.\nogromne znaczenie w kompozycjach rothki mają też kolory - w głównej mierze są to barwy ciepłe, czasem przełamywane błękitem, fioletem, a jednak pasujące do reszty, tworzące całość. trudno o interpretację jego obrazów, miały one bowiem cały program filozoficzny, a może i mistyczny, ale osobistego wrażenia pojedynczego widza zakłamać nie można. obrazy rothki powstały po to, aby je oglądać i każdy ma prawo interpretować je na swój sposób, mówić to, co czuje oglądając je. gdy ja oglądam obrazy rothki myślę o wyborze kolorów, o układzie kształtów, pytam siebie czy można by było je zamienić, czy namalowałabym taki obraz po swojemu. patrzę na obraz z daleka i podchodzę z bliska, pod różnymi kątami szukam refleksów świetlnych, różnic kolorystycznych, wrażeń istotnych dla autora, bo przecież dyktował warunki oświetlenia dla swoich obrazów. a na koniec wyobrażam sobie - choć wmawiam sobie, że przecież nie mogę, bo to abstrakcja - co to może być, co mi to przypomina. i gdy pytam różnych ludzi, każdy ma inny pomysł - każdy widzi w nich coś innego. rothko skupiał się na emocjach, na oddziałaniu obrazów na widza. nie maluje własnych emocji, maluje emocje każdego z nas. uniwersalizm jego obrazów polega na tym, że każdy czuje coś innego oglądać jego dzieła.\nw jaki sposób malują się emocje w obrazach? za pomocą jakich środków? widzimy, że bardzo ważny jest kolor - działania barw na nasz mózg oraz wpisane w naszą tradycję znaczenia kolorów wpływają na nasz odbiór dzieła i na odczytanie zawartych w nim emocji. istotne są także prowadzenie linii - czy jest to linia miękka czy ostra, oraz kształty elementów w kompozycji - one też działają na naszą percepcję dzieła. na pewno ważny jest też materiał dzieła - inaczej działają na nas i inaczej ukazuje się emocje na płótnie farbą, na kartonie pastelem, w rzeźbie. a na koniec wpływa na nas to, czy obraz jest figuratywny - czy przedstawione są emocje po prostu za pomocą postaci, które im ulegają; mówią nam o tym mimika twarzy i gestykulacja bohaterów dzieła, lub czy jest abstrakcyjny - w ten sposób działa nasza wyobraźnia i uwzględniamy raczej emocje własne czy autora dzieła, a nie bohaterów obrazu. emocje na płótnie można przedstawiać na wiele sposobów, ale zawsze dzieło będzie też działać na nas - odbiorców.\nAutor: butterfield o 16:00\nznamy historie artystów pochodzenia żydowskiego, którzy ze względu na wojnę zmuszeni byli do ukrywania się, wyjazdu za granicę i często zahamowania działalności twórczej. niewiele mówi się jednak o polskich artystach, których w owym czasie było przecież wielu, zaczynając od najbardziej znanego saszy blondera po jankiera adlera. być może wymieniam te nazwiska dlatego, że w twórczości tych artystów zaznaczały się wątki tradycji żydowskiej, wyczuwalna była po prostu atmosfera korzeni malarza. nie było jednak obowiązkowym tworzyć wyłącznie na kanwie przeszłości swojego narodu i religii, wielu artystów - szczególnie tych czujących się przecież także polakami, pozostawiło po sobie dzieła bardziej uniwersalne, o dowolnej tematyce. nie bez wspomnienia o żydowskim pochodzeniu należy jednak potraktować biografię magdaleny gross, jednej z najelegantszych rzeźbiarek dwudziestolecia międzywojennego.\nMagdalena Gross podczas wystawy swoich prac\nw Instytucie Propagandy Sztuki w Warszawie, 1933\nurodziła się w 1891 roku w warszawie i niewiele wiadomo o jej życiu przed wojną poza nauką rzeźby w warszawskiej szkole sztuk pięknych, w pracowni samego tadeusza breyera oraz henryka kuny. potem wyjechała do florencji i pod kierunkiem francesco simiego kontynuowała naukę. z twórczości przedwojennej zachowało się bardzo niewiele jej prac; debiutowała jako portrecistka, umiała wydobyć najbardziej charakterystyczne cechy portretowanej osoby przy jednoczesnej syntezie i uproszczenia kształtu, nadając pracom swoisty rytm, w którym odnajduje się echa dzieł kuny. do znanych jej dzieł zalicza się podobizny wielkich polityków: józefa becka, stanisława staszica. była doceniania w kraju i za granicą; wystawiała między innymi w wielkiej brytanii i paryżu (gdzie otrzymała pierwszą nagrodę na międzynarodowej wystawie sztuki i techniki w 1937 roku), zaś do jej najważniejszej wystawy w kraju należy ta z 1933 roku, mająca miejsce w instytucie propagandy sztuki.\nfragment wystawy Magdaleny Gross w Instytucie Propagandy Sztuki, Warszawa, 1933\njuż na podstawie tych dwóch archiwalnych zdjęć można wysnuć wniosek o dominującej tematyce rzeźb grossówny w latach 30. zamiłowanie do animalistyki wynikało z pewnością z wnikliwej obserwacji natury, ale przede wszystkim z faktu otwarcia warszawskiego ogrodu zoologicznego w 1929 roku. wielu artystów wybierało się do zoo i podziwiało nieznane i egzotyczne gatunku zwierząt, które stawały się modelami do szkiców lub samodzielnych dzieł sztuki. w wyjątkowy sposób upodobała sobie animalia właśnie magdalena gross, gdyż po roku 1929 trudno znaleźć w jej twórczości (zarówno zachowanej jak i znanej wyłącznie z fotografii) dzieła, które nie nawiązywałyby do świata zwierząt. mamy zatem przede wszystkim ptaki, zarówno przedstawicieli rodzimych gatunków jak i okazów zagranicznych, ale też ssaki, na przykład łosicę, wielbłądka, niedźwiadka. rzeźby te są najczęściej wykonane w brązie, stanowią niewielkie statuetki, które chciałoby się pogłaskać tak jak prawdziwe zwierzęta. gładko wypolerowane bryły cechują się prostotą formy, podobnie jak w portretach zachowują jechać charakterystykę przedstawianych zwierząt. w ten sposób zgeometryzowane uproszczenie do typowego dla zwierzęcia ruchu oraz jego subtelna dekoracyjność tworzą dzieło syntetyczne, zamknięte płynną linią konturu i mające wyraz fantazyjnej elegancji - zwierzęta magdaleny gross poruszają się wytwornie, miękko przeginają głowy, unoszą kopytka, kłaniają się jak gdyby świadome faktu, że są oglądane same zachęcają do bycia podziwianym.\nMagdalena Gross, Gęś japońska, lata 30. XX wieku\nMagdalena Gross, Czapla, 1934\nMagdalena Gross, Żuraw koroniasty, lata 30. XX wieku\nwarszawskie zoo nie okazało się dla magdaleny gross jedynie miejscem pełnym inspiracji - wraz z wybuchem II wojny światowej i wzrastającym zagrożeniem dla żydów - ogród prowadzony przez małżeństwo żabińskich stał się również azylem i miejscem przetrwania dla wielu artystów pochodzenia żydowskiego. jan i antonina żabińscy ukrywali wielu uciekinierów zarówno w swojej wilii jak i opustoszałym ogrodzie. jak wiadomo jednak ukrywający się musi zmieniać miejsca pobytu, dlatego szukano słynnej w warszawskim środowisku rzeźbiarce drugiego domu. propozycja dotarła do państwa rendznerów, którzy zgodzili się przyjąć żydówkę, której wkład w utrzymanie mieszkania zmniejszyłby wydatki i tak niezarabiającej wiele rodziny. o czasie przebywania grossówny przy ulicy zakopiańskiej 31 oraz jej powojennym życiu wiemy dzięki wspomnieniom zofii czerwosz z domu rendzner, kilkunastoletniej dziewczyny, która szybko zaprzyjaźniła się z inteligentną i chętną do rozmów rzeźbiarką, a która po wielu latach sama została rzeźbiarką.\nze wspomnień tych wynika jak ciepłą i zabawną osobą była magdalena gross. choć czasy były dla niej trudne, z jednej strony ze względu na zastój artystyczny, ale głównie niebezpieczeństwa związane z jej żydowskim pochodzeniem, konieczność zrezygnowania z wychodzenia na ulicę i ukrywanie się u obcych ludzi przy jednoczesnym zmuszaniu ich do podjęcia ryzyka - rzeźbiarka nie straciła optymizmu i żartowała czasem ze swojego położenia mówiąc - jej przymusowe "polskie" nazwisko gościmska było o tyle wygodne, że mogła zgodnie z prawdą sygnować swoje prace inicjałami "MG", a polskość duszy podkreślała żartując, że ma aryjską duszę, lecz - niestety - żydowski nos! jeszcze bardziej podbudowująca jest inna anegdota przywoływała przez zofię czerwosz:\nW tym czasie Magdalena wykonywała portret matki, naturalnej wielkości. Adam przytaszczył glinę i sprzęt, niestety tylko ta jedna z jej prac ocalała*, cały dorobek artystyczny przepadł w czasie powstania, jedyny ślad to fotografie.\nGdy mieli nadejść policjanci, matka wezwała Magdalenę, by zeszła na dół, rozstawiła rzeźbę i zabrała się do pracy. Policjanci, którzy weszli, zastali dwie panie w jasno oświetlonym pokoju, przy otwartym oknie. Pierwszy raz widzieli jak powstaje rzeźba, zadali więc kilka pytań i grzecznie wyszli, a mogło być tragicznie, gdyby zastali kobietę kryjącą się w jakimś kącie, mogliby wtedy inaczej na nią spojrzeć!\nZofia Maria Czerwosz, Warszawa, 2004\nze zbiorów i dzięki uprzejmości Magdaleny Czerwosz\n*Portret Janiny Rendznerowej, gips, 1943\nkarta z katalogu wystawy Rzeźbiarze Saskiej Kępy, 2011\nowym adamem był przyjaciel z czasów przedwojennych - adam procki, również uczeń tadeusza breyera. wedle wspomnień zofii, adam jako ubogi student mógł liczyć na pomoc i "matkowanie" ze strony magdaleny, dzięki czemu był do jej dyspozycji w czasie wojny; przynosił jej sprzęt i materiały do rzeźby, dzięki czemu miała szansę na w miarę normalne życie - rzeźbienie dawało jej ulgę, pozwalało na zapomnienie o przykrościach, a jak wynika z powyższej anegdoty - uratowało jej życie. poza wizerunkami osób, u których się ukrywała, tworzyła także statuetki madonn podziemnych, tzw. czarnych w gipsie patynowanym. do osób, które przypominały magdalenie o wcześniejszym życiu należał również jej mąż - paweł zieliński, również pochodzenia żydowskiego, który jednak dzięki mało żydowskiej aparycji mógł funkcjonować na mieście nieco swobodniej. po zdobyciu warszawy przez wojska radzieckie, małżeństwo wyjechało do lublina, gdzie magdalena zajmowała się robieniem kukiełek dla teatru lalkowego bi-ba-bo, ale ostatecznie powróciło do warszawy w marcu 1945. magdalena zmarła niewiele później na udar, związany z długoletnim nadciśnieniem i nieleczonymi problemami z sercem. umarła w roku 1948.\nBardzo lubiła rzeźbić zwierzęta i patrząc na figurki jej czworonogów i ptaków można było pomyśleć, że poświęciła kilka lat na naukę anatomii. Wprawdzie budowę zwierzaków znała, ale więcej było w tym artystycznej intuicji i wrażliwości niż książkowych studiów. Jej zwierzęta zawsze miały wiele osobistego wyrazu, a pod pierzem ptaków, czy skórą czworonogów czuło się pracę mięśni.\npo zakończeniu wojny magdalena posługiwała się dawnym nazwiskiem i powróciła do rzeźby. nadal były to zwierzęta, niektóre ich pomniki można oglądać w warszawskim zoo czy w parku ujazdowskim, jednak te mniejsze okazy są bardzo rzadkie, oglądać można kilka przykładów w królikarni, w ten sposób animalistyczne prace magdaleny gross trafiły do historycznego zwierzyńca. a w warszawskim domu zielińskich można było poza jego mieszkańcami odwiedzić skocznego zająca.\nAutor: butterfield o 20:46\nna chorwackim półwyspie istria znajduje się nieznane i wydawałoby się nieistotne w przemyśle turystycznym miasteczko, które zyskuje swoją wartość dopiero kiedy się do niego przyjedzie. tłumy turystów, szczególnie polaków, przewijają się przez to miasto jakoby w celu zaspokojenia nadrobienia szkolnego obowiązku - oto prawdziwie starożytne miasto, dla laika podobne do rzymu czy aten, które ma się na wyciągnięcie ręki - bliżej, wygodniej, taniej. piszę o tym w ironiczny sposób, bo "klasę" turystów zauważa się niestety na pierwszy rzut oka. może to wina chorwatów, może ich przysłowiowa gościnność posunęła się za daleko, a może właśnie przyjeżdżający tutaj ludzie nie potrafią się zachować - uszanować wartości ponad 2-tysiącletniego miasta, jego autentycznych zabytków, jego ducha. może przesadą jest też obrona "sacrum" sztuki, szczególnie dawniej, jednak czy przystoi fotografować się na ułożonych w muzeum antycznych kapitelach lub wprowadzać psy na stopnie amfiteatru? moje pytania są tylko gorzkim wstępem do zapisków na temat tego pięknego miasta - które na tle rzymu nie traci swojego uroku, ustępując mu tylko rozmiarem i rangą. wiele tu reprezentatywnych budowli starożytnych, a i urbanistyka miasta zachowała trochę z pierwowzoru antycznego.\nkiedy w I wieku p.n.e. rzymianie podporządkowali sobie istrię, uczynili z historycznego już miasta pula obóz wojenny, a następnie rozbudowali go do roli administracyjnego ośrodka tego rejonu. rozbudowali - bo miasto rozwijało się już od III tysiąclecia p.n.e. - jak twierdzi legenda, miasto założyli argonauci podczas wyprawy po złote runo. rozbudowa na wzór rzymski była konieczna do uczynienia z osady miasta reprezentacyjnego; skoncentrowano je wokół czworokątnego forum, wytyczonego w I w. p.n.e. obok forum postawiono dwie bliźniacze świątynie, z których jedna - świątynia augusta - stoi na swoim miejscu do dziś. budynek ten pełnił są pierwotną funkcję, był również kościołem chrześcijańskim, a nawet magazynem zboża. zniszczony w 1944, został wiarygodnie zrekonstruowany, a dzisiaj w jego wnętrzu znajduje się wystawa zagadkowej klasy rzeźby starożytnej. jest to heksastylowy prostylos, który został zbudowany za czasów cesarza augusta, między 2 rokiem p.n.e. a 14 rokiem n.e.\nŚwiątynia Augusta w Puli, I w. n.e.\npo drugiej stronie, a właściwie na głównej osi forum, stoi gotycki ratusz, zbudowany w 1296 roku. jej tylną ścianę stanowi świątynia diany, po której została tylko pamiątka w nazwie znajdującej się tutaj galerii. fasada ratusza jest późniejsza; została zbudowana w XVII wieku w stylu renesansowym\nXIII-wieczny ratusz w Puli\njednym z ciekawszych zabytków tego miasta jest katedra pw. wniebowzięcia najświętszej marii panny, która powstała na fundamentach rzymskiej świątyni jowisza, zastąpionej później kościołem wczesnochrześcijańskim, którego najstarsze resztki datuje się na IV wiek naszej ery (w tym mozaiki podłogowe z przełomu V-VI wieku). główny korpus powstał w XV-XVI wieku. fasada reprezentuje styl klasyczny - mamy do czynienia z portalem o trójkątnym frontonie. kościół jest trójnawową bazyliką, nieprzesklepioną, z interesującymi kapitelami kolumn - od antycznych w porządku korynckim po wczesnochrześcijańskie głowice figuratywne. poza mozaikami interesującym zabytkiem jest także rzymski sarkofag z III wieku, który pełni obecnie funkcję ołtarza głównego. wolnostojąca dzwonnica z XVII wieku została zbudowana z bloków pozyskanych z amfiteatru (!).\nKatedra NMP w Puli, XV - XVI wiek\na skoro już o amfiteatrze mowa, to znajduje się on nieco na obrzeżach starożytnego miasta, co więcej jest on niemalże schowany w sercu dzisiejszej puli, idąc wąskimi uliczkami można zdziwić się wpadając niespodziewanie na ten monumentalny budynek. amfiteatr w puli jest bowiem szóstym do wielkości tego typu budynkiem zachowanym na świecie, ale jego wartość stanowi stopień zachowania - jest zachowany lepiej od samego koloseum. rzymianie postawili amfiteatr w puli w I wieku n.e., choć niektóre datowania mówią o rozpoczęciu budowy już w 2 roku p.n.e. za rządów oktawiania augusta, wespazjan miał zaś rozbudować go w 79 roku. prace zakończono już w czasach tytusa flawiusza, trzy lata później. do budowy wykorzystano miejscowy wapień, który w późniejszych czasach służył do innych budowli - weneccy dożowie w czasach dominacji nad istrią chcieli nawet całkowicie zburzyć amfiteatr, aby budować sobie pałace, na szczęście jednym z ostatnich okaleczeń było pozyskanie materiału na budowę dzwonnicy dla miejskiej katedry. w amfiteatrze odbywały się walki gladiatorów, naumachie (=bitwy morskie), a w pierwszych wiekach chrześcijaństwa widowiska z ich udziałem. w V wieku budowla zmieniła funkcję i stała się halą targową.\npołożony niemal nad samym morzem amfiteatr jest elipsą o trzech kondygnacjach zwężających się w stronę lądu do dwóch pięter. 20-tysięczna widownia mieściła się na schodach, dzisiaj w głównej mierze zrekonstruowanych. do pierwotnych ławek dla publiczności prowadziły schodu ukryte w wieżach, pod publicznością zaś znajdowały się korytarze z pomieszczeniami przeznaczonymi dla gladiatorów, zwierząt i obsługi. nie zachowały się jednak one w dobrym stopniu, są resztki fundamentów utwierdzone dzisiejszą glazurą i kamieniem. trzeba z przykrością przyznać, że zabytek-wizytówka puli, a może i całej chorwacji, jest w okropnym stanie; turystyka i wykorzystywanie areny jako miejsca koncertów i imprez przyczyniły się do wielkiego bałaganu - stoją tu cuchnące toitoie, budki z napojami, walają się kable i worki na śmieci. tutaj też na podziemnej wystawie prezentującej starożytne procedury wyrobu oliwy działy się koszmary, które opisałam powyżej.\nAmfiteatr w Puli, I w. n.e.\nzaraz obok amfiteatru można zobaczyć mury obronne starożytnego miasta, w których zachowały się dwie zabytkowe bramy. pierwsza z nich, która prowadzi do muzeum archeologicznego, to podwójna brama, którą postawiono na przełomie II i III wieku n.e. po drugiej stronie znajduje się starsza, a także o wiele prostsza, brama herkulesa z poł. I wieku p.n.e., której nazwa wzięła się od głowy mitologicznego siłacza u zwieńczenia łuku. niedaleko podwójnej bramy można też zobaczyć fundamenty oktagonalnego mauzoleum rzymskiego, o którym można powiedzieć niewiele poza jego kształtem. zaglądając jednak do wykopanej dziury ma się pojęcie o tym, o jaką wysokość podniosło się miasto - antyczne znajdowało się około 2 metry niżej.\npodobnym spostrzeżeniom sprzyja odnalezienie mozaiki z rzymskiej wilii datowej na III wiek naszej ery. choć trudno ją znaleźć, tak bardzo jest schowana w miejskim centrum i trudno oznakowana, trzeba nagłowić się i wypytać mieszkańców, żeby wreszcie pogodzić się z przykrym doświadczeniem, że takiej klasy zabytek schowany jest za śmierdzącym barem i zakurzonym parkingiem, tuż obok sklepu z tanią odzieżą. chroniona jest tylko betonowym dachem i żeliwną balustradą, w którą można wetknąć rękę z aparatem lub pół twarzy, aby objąć wzrokiem całą kompozycję leżącą kilka metrów w dół. jednak naprawdę warto tu przyjść, zapomnieć o przykrym otoczeniu i może nawet podziękować za nie, bo tak niewielu turystów tu zagląda, choć najbardziej tłumna ulica znajduje się tuż obok. mozaiki odsłonięto w 1959 roku, kiedy bombardowane w latach 40. miasto odsłoniło antyczne ruiny. podłoga o rozmiarach 12 x 6 metrów składa się on z 40 pól, których centralne przedstawia scenę ukarania dirce. reszta to motywy roślinne, animalistyczne i geometryczne. szkoda tylko, że piękne ryby i ptaki zanieczyszczone są śmieciami, które nieuważni turyści/ mieszkańcy wtykają przez kratę; widziałam tam na dole piłkę, japonki i brudne tacki od pizzy.\nIII-wieczna mozaika rzymska z XXI-wiecznymi: klapkiem i piłką\nna koniec antycznych smaczków, jak i na końcu turystycznego traktu, łuk sergiusza. postawiła go między 20 a 10 rokiem p.n.e. salwia postuma z rodu sergiuszy dla upamiętnienia potomków, zatem nie była to brama o funkcji typowej dla swojej nazwy. stąd druga nazwa zabytku - złota brama - bowiem w istocie wbudowany on został w południową bramę miejską, którą rozebrano w XIX wieku. od strony bardziej widocznej łuk zdobiony jest elementami nawiązującymi do stylu korynckiego, a także naleciałościami hellenistycznymi i typowymi dla azji mniejszej. mamy zatem korynckie kapitele, ale w podcieniu łuku reliefy przedstawiające winorośle oraz pnącza akantu z wplecionymi w nie ptakami i innymi zwierzętami. w części centralnej znajduje się zaś wyobrażenie orła atakującego węża, oraz postacie morskich stworzeń i sfinksów. w pachach łuku od strony wschodniej znajdują się uskrzydlone postaci (nike?), zaś fryz dekorowany jest scenami figuratywnymi i pamiątkową inskrypcją informującą o członkach rodziny sergiuszów ważnych dla miasta pula.\nŁuk Sergiusza w Puli, I w. p.n.e.\nna koniec warto jeszcze zwrócić uwagę na dwie budowle kościele, pochodzące z okresu późniejszego. pierwsza z nich to kaplica santa maria formosa znajdującej się obok placu dantego, który wspominał pulę w boskiej komedii (!). pochodząca z VI wieku budowla stanowiła część benedyktyńskiego założenia zniszczonego w XVI wieku. w swojej bryle kościół ten przypomina budowle raweńskie różniąc się od nich właściwie tylko materiałem - kamieniem zamiast cegły. wraz z wewnętrznymi mozaikami znajdującymi się obecnie w muzeum, kaplica ta stanowi cenną reprezentację tak wczesnej architektury w tej części imperium rzymskiego.\nkaplica Santa Maria Formosa w Puli, VI w.\ndrugą perełką puli jest zakon franciszkanów znajdujący się na malowniczym wniesieniu. zbudowany w XIV wieku jako miejsce kultu i pamiątki po św. franciszku z asyżu, kościół ten przejście z romanizmu w architekturę gotyku. datowany na 1314 rok budynek ma w sobie cechy stylu typowego dla architektury zakonnej - skromny, niewielki, niemal pozbawiony dekoracji. uwagę przyciąga jedynie portal z ciekawie rozwiązaną ornamentyką archiwolt - od motywu muszli po elementy kwiatowe i skręcenia oraz pojedyncza rozeta nad nim, najpewniej późniejsza. w środku znajdują się zaś piękne krużganki ze zgeometryzowanym dekorem kwiatowym, wnętrze zakonnego kościoła jest również skromne; nieprzesklepiona nawa przebita prostymi oknami zdobiona jest wtórną polichromią, jedynie pozłacany gotycki ołtarz dodaje wnętrzu odrobiny średniowiecznego bogactwa.\nZakon św. Franciszka z Asyżu w Puli, XIV w.\nAutor: butterfield o 00:14


Usuwanie przykrych zapachów z wyściółki buta. - Sztuka pielęgnacji i nie tylko ... - Forum o Butach\nUsuwanie przykrych zapachów z wyściółki buta.\nJuly 18, 2011 in Sztuka pielęgnacji i nie tylko ...\nPozwalam sobie założyć nowy temat, ponieważ takie zagadnienie nie było poruszane, z tego co szperałem po forum.\nChciałbym się dowiedzieć, co zrobić aby usunąć zapach stęchlizny z wnętrza moich Hanzeli DG022, który po zdjęciu butów zostaje mi na skarpetach, mimo iż te zmieniam dość często na świeże.\nNajpierw może opiszę całą sytuację od początku:\n3 lata temu nabyłem swoje pierwsze Hanzelki. Skóra to dwoina (zamsz, welur - jakby kto nie wiedział ). Na podszewkę zamówiłem sobie dobrze oddychającą Cambrelle. Chodziłem sobie w swoich butach prawie trzy latka bez szwanku.\nW międzyczasie zdarzyło się dwa razy, że buty były przemoczone w deszczu w górach - woda nalewała się po łydce górą, przez cholewkę. Po wysuszeniu jednak nie było problemów, może dlatego, że na wycieczki zawsze zakładałem świeże skarpety i miałem czyste giry\nJednakże kilka tygodni temu złapała mnie "w cywilu" potężna majowa ulewa gdy byłem poza domem, a tak się złożyło, że tego dnia skarpetki miałem, powiedzmy, nie pierwszej świeżości Znowu zalało mi buty. Gdy je potem zdejmowałem w domu, poczułem, że wali od nich czymś ze środka, co przedtem zasadniczo się nie zdarzało, wyściółka w nich zasadniczo nie "emitowała" żadnych niechcianych woni.\nPo wysuszeniu jak Pan Bóg przykazał (pokojowa temperatura, gazety w środku, zmieniane co jakiś czas) i pierwszym użyciu, okazało się, że na świeżych, nowo założonych skarpetach po zdjęciu buta "siedzi" wspomniany wyżej niemiły zapaszek. Co ciekawe - z samego buta tak go nie czuć.\nPodejrzewam, że podczas tamtej ulewy w butach zrobiła mi się "zupka skarpetowa", która przesiąknęła całą podszewkę. Boję się, czy mi tam jakieś zarodniki nie "zakwitły".\nI teraz moje pytanie: słyszałem, że są środki do usuwania takich zapachów z wnętrza buta, np. preparaty (roztwory?) do odsalania butów membranowych, zalewa się nimi wnętrze buta i płucze wyściółkę. Potrzebuję fachowej porady co mam zrobić ze swoją Cambrellą w Hanzelach, żeby się tego pozbyć?\nWydaje mi się, że najlepiej byłoby zastosować jakiś środek, który można rozrobić w wodzie i ordynarnie zalać nim wnętrze buta, dosłownie "wyprać" go od środka.\nTyle, że w tym temacie jestem zielony nieco\nCzekam na podpowiedź, hehe\nBez Gore ?\nczas reakcji 2 min.\nBez Gore, żadnych membran, sama Cambrella i skóra - no, pomiędzy wyściółką a skórą jest jeszcze pianka dystansowa, taka gąbeczka grubości ok. 5 mm.\nPo zalogowaniu inni sobie też zobaczą\nSposoby babuni zatem...\nRoztworem nasyconym sody oczyszczonej zalej te buty na noc .Rano wypłucz . Oczywiście wstaw sobie je do miski . Wysuszyć tradycyjnie gazetą wyborczą Sposób drugi. Kawałki cytryny świeżej na noc do buta - nie sprawdzałem sam osobiście głowy nie dam . Sposób trzeci Olejek drzewa sandałowego - drogi ale udowodniono już dawno że posiada właściwości antyseptyczne i nie tylko tłumi zapachy ale likwiduje siedliska zła wszelkiego - droga impreza ale warta moim zdaniem zachodu - uwaga na syntetyczne podróby - tanie znaczy lipa.\nSposób Hi Tech\nSrebro koloidalne - sprawdziło wielu i również działa na bank .\nWystarczy dosłownie spryskać wnętrze buta przez kilka wieczorów - srebro zrobi swoje samo - może być nawet te bezzapachowe .\nTradycyjnie istnieją odświeżacze do obuwia i ten tarrago daje nawet radę bo sprawdzałem -\nJeśli na twojej nodze pojawia się choćby w jednym miejscu taki efekt co na zdjęciu jest skutkiem czegoś innego jednak\nA ślady bez butów masz ciągle takie :\nTo naprawdę problem nie leży w samych butach wierz mi i polecam wtedy :\nNo bo sprawdzony i działa\nNie nie, ze stopami nie mam problemów na szczęście\nInne buty mi nie śmierdzą od środka, nawet po paru latach, tylko te zaczęły i to dopiero po tym zalaniu deszczem.\nNa początek chyba spróbuję tę\nsodę oczyszczoną albo cytrynę\n... w jednym i w drugim przypadku muszę się pierw ruszyć z domu, hehe\nPrzymoderowałem sobie troszkę - a co - niech się logują\nZ tymi stopami koleżki na fotce to ciężko się na to patrzy w ogóle\nI jak mogłeś AXE316 posądzać Blatio o coś takiego. On pozował nam do tego zdjęcia:\nDo stóp ewentualnie talk jeszcze, ale tu ewidentnie z buciorami problem. Postaram się niebawem popełnić jakiś wpis na temat przykrego zapachu z buciorów, ale muszę się najpierw odkopać. Dam cynka jak wymodzę.\nNa bespoke.pl wywiązała się dość ciekawa dyskusja, może coś zainteresuje Cię Blatio:\nMoże jeszcze sterylizacja, na której temat ostatnio coraz więcej w sieci:\nSterylizacja obuwia promieniami UV-C\nNa rynek polski wchodzi właśnie nowatorski, opatentowany produkt – sterylizator obuwia o nazwie Xenelight. Przeprowadzone badania potwierdziły, że produkt gwarantuje 99% skuteczność sterylizacyjną na grzyby i bakterie wywołujące między innymi grzybicę stóp.\nŻyjemy w czasach, w których szczególną uwagę przywiązuje się do zdrowia i higieny, w tym do higieny stóp, będąc tak bardzo aktywnymi na co dzień. Xenelight to jedyny przenośny sterylizator dostępny obecnie w Polsce. Na rynku są w sprzedaży sterylizatory obuwia, jednak podłączane do prądu czyli nieprzenośne. Inne tego typu produkty wykorzystują funkcję podczerwieni lub termiczne osuszanie obuwia, ale nie powodują zabijania bakterii. Co więcej, stosowanie osuszania za pomocą nawiewu ciepłym powietrzem powoduje niszczenie materiałów, z których wykonane jest obuwie (np. skóra czy wodoodporne membrany) oraz powoduje trwałe zniszczenie i obniżenie właściwości tych materiałów. Opisywany sterylizator działa bezinwazyjnie na buty, nie niszcząc tkanin czy membran. Sam sterylizuje, a za pomocą wkładki Zenezo osusza i dodatkowo działa jak dezodorant.\nSterylizator posiada wbudowaną lampę UV-C, której promienie światła elektromagnetycznego mają silny efekt bakteriobójczy. Jego mały rozmiar powoduje zaś, że z łatwością zmieści się w torebce, małej torbie podróżnej czy plecaku podczas wypraw weekendowych. Produktu można uzywać w dowolnie wybranym czasie w zależności od własnych potrzeb czy po wszelkiego typu aktywnościach takich jak bieganie, taniec, chodzenie po górach czy po prostu po całodziennej pracy w biurze lub terenie.\nŻywotność działania sterylizatora Xenelight uzależniona jest od jakości baterii (komplet 4 baterii AAA), jednakże przy stosowaniu zgodnie z instrukcją gwarantowane jest 100 000 cykli. Natomiast żywotność wkładki (zapach dezodorantu) jest do 180 dni od dnia odpakowania z folii ochronnej. Funkcja pochłaniania wilgoci działa bez ograniczeń.\n*UWAGA! Już niedługo na naszej stronie rusza konkurs, w którym nagrodą będzie właśnie Sterylizator do obuwia Xenelight. Bądzcie czujni.\nWięcej informacji na stronie www.xenelight.eu\nCoraz więcej punktów szewskich oferuje też usługę:\nSterylizacja przedmiotów codziennego użytku\nNOWOŚĆ ! Posiadamy aparat firmy KLENZ - nowość na rynku polskim. Urządzenie przeprowadza sterylizację przedmiotów codziennego uzytku. Zalicza sie ono do grupy urządzeń wykorzystujących nowoczesne i zaawansowane technologie KLENZ działa w oparciu o Nano Silver Radical System, dlatego nie pozostawia żadnych śladow sterylizacji w postaci związków chemicznych. Poprzez cyrkulację wewnątrz urządzenia, rzeczy sterylizowane są we wszystkich zakamarków.\n- jest całkowicie bezpieczne\n- posiada szerokie działanie w zakresie sterykizacji oraz pochłaniania zapachów\n- zwalcza 650 rodzajów bakterii i 99,7% grzybów już w ciągu 8 min.\nSzczególnie polecany do wykorzystywania przy sterylizacji obuwia, pochłanianiu zapachów i lekkim deodoryzowaniu.\nSterylizacja wykonywana jest na poczekaniu !\nMoże warto? Gdyby ktoś korzystał proszę o obiektywną recenzję.\nAparat podany jako drugi to nic innego jak jonizator powietrza ,czyli pracę wykonuje ozon .\nDziała i owszem .\nPrzestrzegam przed jednym !\nOzon potrafi bardzo ładnie utleniać ( w końcu mamy do czynienia z tritlenem )\nZnany mi jest przypadek kiedy to jeden z kolegów handlujących takim sprzętem sam spokojnie stosował i stwierdził zupełny rozpad wkładek IronMan.\nDosłownie się utleniły i cała pianka skrystalizowała - no posypały się jak z piasku .\nZatem buciki które mają uzupełnienia z gąbki - zachowają się tak samo .\nAnalogicznie zachowają się miękkie kompozyty gumy niestety .\nZatem dobre to ale nie do końca .\nOho To ja się jednak boję tego czegoś\nSpokojnie - to nie formalina z bespoke\nMałżonka kupiła mi w prezencie na Allegro dezodorant do butów Firmy BAMA, nazwa Trainer Fresh.\nTaka puszka "stojąca na głowie" , jak sie naciśnie to pryska w dwóch kierunkach, łatwo się aplikuje .\nDla mnie rewelacja , jestem bardzo zadowolny . Z opisu 48h działania .\nKtoś też używał?\nProponuje poczytać jednak o srebrze koloidalnym - działanie o wiele trwalsze\nWarto zanalizować samemu sobie przyczynę .\nNaturalnie witamy na forum.\nTeż znam lepsze rozwiązania - TARRAGO Fresh rządzi\nPolecam również dobrej jakości talki do stóp.\nA mieliście do czynienia z takimi rozwiązaniami?\nTalki nie zawsze są dobrym rozwiązaniem .\nPowalczył bym z przyczynami i dodał porządnie dobrane do sezonu skarpety .\nPodpinam się do tematu, ponieważ miałem, a właściwie mam podobny problem. Wydaje mi się, że nie jest problem to, że mam problem z potliwością stóp. Swój problem dopatrywałbym w przesiąknięciu obuwia. Właśnie jest w trakcie suszenia intensywnego. Mam nadzieję, że pomoże, choć chodzę w nich 3 sezon, dopiero tej jesieni mam z nimi problem.\nOdpowiednia impregnacja powinna załatwić sprawę przemakania Gdybyś wstawił fotkę butów, moglibyśmy konkretniej\nW imieniu mamy...\nMoja szanowna rodzicielka ma buty "pracowe" wysokie nad kostkę, trekingowe.\nButy służą jej już ładnych parę lat, w bardzo różnych warunkach i zdążyły troszkę się przepocić.\nProblem z brzydkim zapachem staje się coraz większy i dostępne w sklepie obuwniczym antyperspiranty do obuwia nie radzą sobie.\nCo zrobić? Wyprać, wyparzyć, oddać do szewca? nie mam pojęcia jak się buty czyści od środka.\nButy są skórzane chyba nubukowe, firmy Salomon.\nPoza tym co wyżej napisane, warto jeszcze zerknąć tu:\nNo i w sumie mogę przytoczyć cały artykuł Aibo Krkic'a\nKiedy staramy się dobrze i elegancko wyglądać, chcemy też przyjemnie pachnieć i ogólnie robić właściwe wrażenie. Dbając o higienę oraz wizerunek nie zapominajmy o butach i stopach.\nJak wiadomo, zapach wydobywający się z naszych butów jest wynikiem rozwoju mikroorganizmów, aktywności bakterii, wilgoci spowodowanej poceniem się ... Istotny wpływ na to zagadnienie ma higiena stóp, materiał z jakiego obuwie wykonano, rodzaj używanych, wkładek do butów i skarpet ...\nPostaramy się przedstawić w tym wpisie kilka wskazówek i preparatów pomagających w skutecznym pozbyciu się nieprzyjemnego zapachu z obuwia.\nJeśli to możliwe, używać należy obuwia wykonanego z naturalnych skór i materiałów, które pozwalają naszym stopom oddychać. Nie zaleca się używania obuwia z materiałów syntetycznych, sztucznych ... nie jest to dobre dla naszych stóp, zwłaszcza jeśli mamy problem z nadmierną potliwością. Zatem, warto wybrać buty, które pozwolą na odpowiednią wentylację wewnątrz. Ponadto warto używać obuwia naprzemiennie - kiedy nie zakładamy na nogi każdego dnia tych samych butów, wnętrze poprzednio używanych butów ma czas na odparowanie wilgoci i pozbycie się bakterii.\nAby zapobiec pojawianiu się siedlisk bakterii warto używać <a href="http://multirenowacja.pl/category/wkladki-do-butow">skórzanych wkładek z aktywnym węglem, które zapewniają optymalny komfort użytkowania, naturalnie regulując temperaturę stopy. Skóra jest doskonałym, naturalnym izolatorem. Jeżeli ulegnie jednak przemoczeniu, również może wydzielać nieprzyjemny zapach. Dlatego nie należy dopuszczać do nadmiernego przemaczania skóry, a jeżeli do tego dojdzie należy ją doprowadzić do pierwotnego stanu przed kolejnym użyciem. Skórzane obuwie suszymy w temperaturze pokojowej z dala od wszelkich źródeł ciepła. Najlepiej wyposażone w prawidła.\nPrzy nadmiernej potliwości stóp, by zachować je jak najdłużej suche, wskazane jest stosowanie zapachowego Talku do stóp TARRAGO, który absorbuje wilgoć i zapobiega powstawaniu bakterii. Ponadto środek zapewnia przyjemne uczucie świeżości.\nDo stosowania wewnątrz obuwia polecamy Odświeżacz do butów Menthol Saphir Spray lub Odświeżacz do butów Fresh Spray Tarrago.\nProdukty zapobiegają poceniu, oczyszczają i odświeżają wnętrze obuwia nie pozwalając na rozwój bakterii. Pozostawiają przyjemny, świeży zapach neutralnie działając na strukturę materiałów użytych do produkcji wyściółki obuwia.\nPamiętać należy, by tego typu środków używać, kiedy wnętrze buta jest suche. Po zastosowaniu odczekać ok. 15 minut do wyschnięcia.\nW codziennej higienie stóp istotnym elementem są również skarpety. Warto by zawartość bawełny w używanych skarpetach była na poziomie 70%. Należy unikać używania skarpet z materiałów syntetycznych. Koniecznością jest również codzienna zmiana skarpet.\nTa maszyna jest zaje fajna i skuteczna, co do skutków ubocznych to rzeczywiście ale dotyczy podeszwy i wstawek EKO przyspiesza czas rozkładu tych materiałów,\nco do głównego wątku to STERYLIZACJA i dobrze dobrane wkładki powinny zamknąć temat pocenia się stóp\nNadmierna potliwość - Stoppot .\nPolecam szczerze bo i badania kliniczne jak i sample rozdane wielu ludziom dały rewelacyjne efekty.\nTemat jest na forum http://www.wbutach.pl/topic/84-stoppot/\nSam dostałem na crashtesty - potwierdzam skuteczność\nJa wam powiem,że kiedyś w takich przypadkach zastosowałem dość drastyczną metodę, ale ona działa u mnie.\nZapach z obuwia nie był najprzyjemniejszy po nawet dwóch godzinach, czy to sportowego, czy trekkinga. Kupiłem najprostszy antyprespirant w sprayu, w tym przypadku AXE A co. Po dwóch tygodniach psikania stóp przed wyjściem, do tej pory nie mam takiego problemu, nawet w obuwiu roboczym. Czasami zapodam do buta bezpośrednio, jak mam pod ręką. No i jak się da , to zmieniam wkładki. Moim zdaniem to podstawa.\nA wracając do antyprespiranów, to chyba właśnie one oparte są na srebrze?\nNajczęściej zawierają związki glinu (rożne).\nWprowadzenie jonów srebra (ostatnimi czasy) jest natomiast wyraźnie zaznaczane na produktach.\nNie likwidujesz i tak przyczyny . Ale ja sam Ci nie powiem czy istnieje złoty środek .Poczytaj o Potstop.


ATP PARYŻ FINAŁ - Sport.pl - Najnowsze informacje - piłka nożna - F1- tenis - koszykówka - siatkówka\nJerzy Janowicz pokonał Gillesa Simona 2:0 (6:4, 7:5) i awansował do finału turnieju ATP w Paryżu!\nTurniej ATP w Paryżu. Janowicz przegrał finał z Ferrerem\ncałkowicie, ten sen trwa, jeszcze parę dni upłynie zanim zrozumiem co się wydarzyło. Te turniej dał mi wiarę, pewność na nowy sezon. Marzę żeby być w pierwszej dziesiątce na świecie, to mój cel - mówił Polak przy aplauzie paryskiej publiczności. Dochodząc do finału paryskiego turnieju Janowicz zdobył 600\nolimpijskim. Hurkacz i Kubot grali ze sobą już m.in. podczas styczniowego turnieju ATP Cup rozgrywanego w Australii. Przegrali wtedy z Argentyńczykami i Chorwatami. Zwycięstwo w Paryżu to pierwszy tytuł deblowy w karierze dla Hurkacza na poziomie głównego cyklu ATP. Ma też na koncie jeden\nTurniej w Paryżu to ostatni turniej sezonu przed zaczynającym się 4 listopada ATP World Tour Finals w Londynie. Przed rokiem Ferrer wygrał w Paryżu, pokonując w finale Jerzego Janowicza. W niedzielę będzie miał okazję na obronę tytułu, po tym jak w półfinale ograł faworyzowanego Nadala. Nadal i\nDjoković od zakończenia US Open wygrał trzeci turniej na cztery, w których startował. W październiku triumfował w Pekinie, tydzień temu ograł Rogera Federera w finale w Bazylei, a w Paryżu pokonał najpierw w półfinale Rafaela Nadala, a wczoraj Monfilsa. Jedyną porażkę zaliczył od września w\nMurrayem. To kolejna gwiazda tenisa, która wycofała się z turnieju w Miami. Wcześniej zrobili to m.in.: Nick Kyrgios (50. ATP), Roger Federer (6. ATP), Dominic Thiem (4. ATP), Stan Wawrinka (21. ATP), a także Rafael Nadal (3. ATP). Co ciekawe, to pierwsza sytuacja od siedemnastu i turnieju w Paryżu\nZostań adminem profilu Sport.pl na Facebooku [KONKURS] Awans do finału prestiżowego turnieju w Paryżu jest największym osiągnięciem Polaka w karierze. Już wiadomo, że przesunie się w rankingu ATP na co najmniej 26. miejsce. Nad grą Janowicza rozpływają się eksperci tenisowi i media na całym świecie\nFrench Open i US Open. Ferrer to piąty zawodnik rankingu ATP. Janowicz po wspaniałej grze w Paryżu awansuje z miejsca 69. na co najmniej 26. A jeśli wygra finał, będzie 22. albo 23. zawodnikiem świata. Zmęczenie zabić serwisem - Zasadniczo każdy z poprzednich meczów w Paryżu Janowicz powinien przegrać\nObecnie w Rzymie toczą się ćwierćfinały męskiego turnieju ATP, który jest ostatnim startem przygotowującym do Rolanda Garrosa . W jednym ze spotkań 1/4 finału zmierzyli się ze sobą Hiszpan Rafael Nadal (3. ATP) z Niemcem Alexandrem Zverevem (6. ATP). Nadal zanotował upadek na korcie. "\nPo dotarciu do finału paryskiego turnieju Janowicz w poniedziałek awansuje w rankingu ATP z miejsca 69. na 26. Kiedy w hali Bercy w trzeciej rundzie pokonał Andy'ego Murraya, a więc jeszcze przed zwycięstwami nad Janko Tipsareviciem i Gillesem Simonem, polscy eksperci twierdzili, że awans do Top 30\nIndian Wells, później widziałem jego treningi we Wrocławiu i filmiki z tego jak trenował w Paryżu. Za każdym razem są to treningi celowe, które rozwijają jego grę. Wcale nie jestem zaskoczony, że osiąga coraz lepsze wyniki. O tym, że się uczy świadczy choćby historia jego meczów ze Stefanosem Tsitsipasem\nStuttgarcie na etapie 1/8 finału jest tylko Denis Szapowałow (14. miejsce w rankingu ATP ). Stricker w ćwierćfinale zagra z 67. w rankingu ATP Kanadyjczykiem Samem Querreyem.\nWe wtorkowy wieczór poznaliśmy pierwszych półfinalistów męskiego turnieju Rolanda Garrosa w Paryżu. W szlagierowo zapowiadającym się pojedynku Stefanosa Tsitsipasa (ATP 5) z wiceliderem rankingu Daniłem Miedwiediewiem zdecydowanie lepszy okazał się Grek, który wygrał w trzech setach - 6:3, 7:6\nHubert Hurkacz po znakomitym meczu w niespełna półtorej godziny ograł Adrieja Rublowa (6:3, 6:4) i zakwalifikował się do finału turnieju ATP Masters 1000 w Miami , który jest nazywany "piątą lewą Wielkiego Szlema”. To największy sukces w karierze Polaka. – Występ w finale to dla\nkarierze Huberta Hurkacza. Do tej pory tylko Jerzy Janowicz grał w finale imprezy ATP Masters 1000. W 2012 roku przegrał w meczu o tytuł w Paryżu z Davidem Ferrerem. Hurkacz poszedł śladami Agnieszki Radwańskiej, która wygrała turniej w Miami dziewięć lat temu, w finale pokonując Marię Szarapową.\nJanowicza , który w 2002 roku w Paryżu przegrał w finale z Hiszpanem Davidem Ferrerem. "Wykazał się opanowaniem i wstrzemięźliwością", "Pierwszy raz w karierze pokonał dwóch graczy z top 10 w jednym turnieju", "Stał się królem newralgicznych momentów", "Straszyli, że to\nZverev – finalista US Open i ATP Finals w Paryżu. Niemiec jest podirytowany faktem, że Federer, który nie grał ponad rok, znajduje się przed nim w rankingu. – Ranking nie ma znaczenia w obecnej formule. Powinienem być w czołowej piątce albo czwórce w normalnym systemie rankingowym. Ten\n2 - 9 maja odbędzie się impreza z serii ATP Masters 1000. Następnie Polak uda się do Rzymu na kolejną imprezę (9 maja - 16 maja) rangi najwyższej po Wielkich Szlemach. Kolejny jego start to wielkoszlemowy Roland Garros (30 maja - 13 czerwca). Co ciekawe, podobne plany startowe (Madryt, Rzym, Paryż\n- Melo do półfinału tak prestiżowego turnieju nie jest niespodzianką, bo polsko-brazylijska para jest rozstawiona w stolicy Francji z numerem czwartym. Prawdziwą sensacją jest jednak to, czego dokonali Hubert Hurkacz i Felix Auger Aliassime. Hurkacz - Kubot o finał w Paryżu Polak i Kanadyjczyk to\nprzegrał seta w Paryżu w finale 2019 roku. Nieco inne wydarzenia miały miejsce w meczu Djokovicia, który rozprawił się z Włochem Matteo Berrenttinim 6:3, 6:2, 6:7 (5:7), 7:5. "W ostatnim gemie Djoković miał trzy piłki meczowe. Przy drugiej z nich Włoch wybronił się świetnym forhendem\nJanowicz w 2012 roku - mówi Dawid Olejniczak, który będzie komentował spotkanie. Nasz były tenisista, uczestnik m.in. Wimbledonu 2008, wierzy, że Hurkacz może wyrównać wyczyn Janowicza, a nawet go przebić. Janowicz w 2012 roku dotarł do finału ATP Masters 1000 w Paryżu. I mecz o tytuł przegrał z Davidem\nSoederlingiem w 2009 i Novakiem Djokoviciem w 2015 roku. Ponadto Nadal w niedzielę po raz dziesiąty w karierze wygrał turniej ATP 1000 w Rzymie, zwyciężając w finale Novaka Djokovicia 7:5, 1:6, 6:3. Do miana królowej mączki z kolei zaczyna aspirować Iga Świątek . Polka najpierw w 2020 roku wygrała\nobowiązywać do sierpnia. Bez względu na kontrowersje z liczeniem punktów nie ma wątpliwości, że Danił Miedwiediew jest dziś drugim najlepszym tenisistą na świecie. Jesienią wygrał Turniej Mistrzów i Masters 1000 w Paryżu. W nowym sezonie pomógł reprezentacji Rosji wywalczyć Puchar ATP, zaszedł do finału\njest "piątą lewą Wielkiego Szlema". Przełomowy moment? Hurkacz pokonując Rublowa, wyrównał wynik Jerzego Janowicza, który w 2012 roku w halowym turnieju ATP Masters 1000 w Paryżu także grał w finale. Janowicz przegrał wtedy w meczu o tytuł z Hiszpanem Davidem Ferrerem. 24-latek z\nZostań adminem profilu Sport.pl na Facebooku [KONKURS] Dzięki niesamowitej grze w Paryżu Janowicz awansuje w rankingu ATP co najmniej na 26. miejsce. Polak na pewno zakończy rok jako jeden z trzydziestu najlepszych tenisistów na świecie. To oznacza, że w turnieju Australian Open, który rusza 14\nNadal: Będę gotowy na Masters\nSport.pl na Facebooku! Sprawdź nas » Choć sezon jeszcze trwa Nadal już wie, że zakończy go jako najlepszy w tym sezonie tenisista globu (czyli rankingu ATP). W tym roku Hiszpan wygrał trzy z czterech wielkich szlemów - Roland Garros, Wimbledon i US Open. Na finiszu uskarża się\nPo pierwszych dwóch setach wydawało się, że w Paryżu może dojść do sensacji. Lorenzo Musetti, 76. zawodnik rankingu ATP, wygrał z liderem, Novakiem Djokoviciem , dwa pierwsze, bardzo zacięte sety. Obie partie kończyły się w tie-breaku, obie trwały łącznie dwie godziny i 20 minut. Pierwszy tie\nmający 17 lat i siedem miesięcy błyszczał tak, jak dziś w Paryżu Iga Świątek. Ale postawa Polki jest jeszcze większą sensacją. Becker był przed tamtym Wimbledonem na 20. miejscu w rankingu ATP. Nie był rozstawiony, bo wtedy taki przywilej miało 16, a nie 32 najlepszych zawodników. Iga w finale zagra jako\nSuperseria Nadala przerwana na liczbie 36! Ale potem dominacja! Hiszpan w półfinale Rolanda Garrosa\nOstatni raz Rafael Nadal przegrał seta w Paryżu w finale 2019 roku. Wówczas partię udało się z nim wygrać Austriakowi Dominicowi Thiemowi. Od tamtej pory Nadal nie dość, że wygrał ubiegłoroczny turniej, to jeszcze nie stracił seta. Do środowego meczu miał imponującą serię aż 35 wygranych z rzędu\nczegoś takiego nie spodziewał. Byłem w finale jednego z największych turniejów świata, w finale przeciwko Davidowi Ferrerowi, jednemu z najlepszych tenisistów świata - mówił. Polak pochwalił swojego pogromcę, ale zapowiedział, że będzie szukał okazji do rewanżu. - Gratulacje dla mojego przeciwnika, który\nNiedziela w Sport.pl będzie dla was: Janowicz, Glik, szczypiorniści\n- Ferrer "Janowicz, z jakiej jesteś planety?" - pyta hiszpańska "Marca" przed finałem paryskiego turnieju, w którym rywalem naszej nowej gwiazdy będzie David Ferrer. Piąty tenisista świata spróbuje zatrzymać zawodnika, który w hali Bercy pokonał już pięciu graczy z Top 20 rankingu ATP\nIga Świątek zaczyna Roland Garros! Gdzie i o której oglądać? [Transmisja TV, stream online]\nW niedzielę rozpoczął się wielkoszlemowy Roland Garros w Paryżu. W I rundzie mężczyzn sensacyjnie odpadł Hubert Hurkacz (20. ATP), który po niemal czterech godzinach walki, pomimo prowadzenia w setach 2:0, przegrał 7:6, 7:6, 2:6, 2:6, 4:6 z Holendrem Boticiem van de Zandschulpem (154\ntenisisty w najlepszej "16" w Paryżu doczekali się Serbowie, Szwajcarzy, Japończycy, Grecy, Chilijczycy i Rosjanie. W pierwszej setce rankingu ATP jest obecnie aż dziesięciu zawodników z Włoch: Matteo Berrettini (9. w rankingu), Jannik Sinner (19.), Lorenzo Sonego (28.), Fabio Fognini (29\nHenrik Jensen, dziennikarz duńskiego dziennika "Berlingske". Skurcze, a po meczu wymioty Rune nie musiał jednak długo czekać na pierwsze zwycięstwo w ATP. Kilka dni później wygrał trzy mecze w kwalifikacjach turnieju w Santiago. W finale kwalifikacji miał problemy zdrowotne, łapały go bolesne\nRafael Nadal rozpoczął karierę zawodową w 2001 roku. Po 19 latach ma na koncie już 1000 zwycięstw w rozgrywkach ATP Tour. Jest czwartym tenisistą w historii, który przekroczył magiczną barierę 1000 wygranych. W tej klasyfikacji prowadzi Jimmy Connors (1274), drugi jest Roger Federer\nNa początku października Hubert Hurkacz uczestniczył w turnieju w Szanghaju, gdzie wygrał dwa spotkania i odpadł w trzeciej rundzie po trzysetowym pojedynku z Stefanosem Tsitsipasem . Zdobył przy okazji 90 punktów do rankingu ATP, co pozwoliło mu przesunąć się o jedną pozycję - z 34. na 33\nHurkacz z największym sukcesem w karierze! Fibak zachwycony. "Mówiłem mu"\npółfinał Huberta Hurkacza w turnieju rangi ATP Masters 1000. To także pierwszy taki rezultat polskiego tenisisty od listopada 2012 roku, gdy Jerzy Janowicz doszedł do finału halowej imprezy w Paryżu, po drodze ogrywając m.in. Andy’ego Murraya i Marina Cilicia. Hurkacz o finał w Miami zagra w\nParyżu w poprzednich spotkaniach prezentował się lepiej niż Zverev. Stracił zaledwie seta, a w ćwierćfinale pewnie 3:0 pokonał wicelidera światowego rankingu, Rosjanina Daniiła Miedwiediewa. Natomiast Niemiec już w I rundzie przegrywał 0:2 ze swoim rodakiem Oscarem Otte (152. ATP), ale wyszedł z\nturnieju WTA w Lugano Iga Świątek zaliczyła duży awans i jest obecnie najlepszą Polką w rankingu WTA. W ubiegłym tygodniu 17-latka po raz pierwszy w karierze dotarła do finału seniorskiego turnieju, w którym musiała uznać wyższość Polony Hercog, którą również zobaczymy w Paryżu. W\nW niedzielę wystartował wielkoszlemowy Roland Garros w Paryżu. Tytułu sprzed roku w turnieju singla kobiet będzie bronić Iga Świątek. Polka wie już kiedy przyjdzie jej zagrać pierwsze spotkanie w tegorocznej edycji rozgrywek. Jest godzina meczu Świątek z Juvan. Polka rozpocznie turniej na korcie\nPo pierwszym tygodniu nowego sezonu tenisowego Hubert Hurkacz może pochwalić się już kilkoma sukcesami. Właśnie wygrał imprezę ATP 250 w Delray Beach. To jego drugi tytuł na poziomie głównego cyklu w karierze. Poprzednio 23-latek triumfował dwa lata temu w Winston Salem. Wojciech Fibak\nNadala, Rogera Federera i Novaka Djokovicia): 23-letni Alexander Zverev (7. ATP) i o cztery lata starszy Dominic Thiem (3. ATP). Dla tego pierwszego był to debiut w finale Wielkiego Szlema. Wcześniej najdalej doszedł do półfinału w Australian Open 2020. Zverev pierwszy turniej ATP wygrał w wieku 19 lat\nNovak Djoković w finale nie dał żadnych szans Rosjaninowi. Wygrał pewnie z Daniiłem Miedwiediewem 7:5, 6:2, 6:2, będąc zdecydowanie lepszym zawodnikiem. Serb wygrywając po raz trzeci z rzędu Australian Open , sięgnął po 18 tytuł wielkoszlemowy w karierze. Jest coraz bliżej Rafaela Nadala i Rogera\nW Wielkanoc Hurkacz wygrał finał turnieju ATP Masters 1000 w Miami . Na Florydzie pokonał m.in. Stefanosa Tsitsipasa (wtedy nr 5 światowego rankingu WTA), Andrieja Rublowa (8 ATP), Denisa Shapovalova (11 ATP), Milosa Raonicia (19 ATP) i w finale świetnie rokującego 19-latka Jannika Sinnera (wtedy\nodpoczywa po Roland Garros. W Paryżu doszedł do finału, w którym przegrał dość gładko z Rafaelem Nadalem 0:3 w setach. Do stolicy Francji Serb wróci prawdopodobnie na początku listopada na turniej Masters w hali. Następnie weźmie jeszcze udział w kończącym sezon Turnieju Mistrzów, który od połowy\n). Hurkacz z kolei wygrywając turniej w Miami z serii Masters 1000 przebił Janowicza, który dziewięć lat temu był w finale Masters 1000 w Paryżu. Przed Hurkaczem wciąż są osiągnięcia starszego kolegi, które może poprawić. Po triumfie w Miami jest na 16. miejscu w rankingu ATP, najlepszym w karierze. Janowicz\nW finale turnieju ATP Masters 1000 w Miami (pula nagród 3,343 mln dolarów) Hurkacz notowany jeszcze na 37. miejscu na świecie pokonał klasyfikowanego jeszcze na 31. miejscu Jannika Sinnera z Włoch 7:6, 6:4 . W poniedziałek obaj awansują. 24-letni Hurkacz na najwyższe miejsce w karierze. Po\nseta do swojego sztabu szkoleniowego. I to mimo faktu, że wydawało się, że zawodnik, który jest rozstawiony w imprezie z numerem cztery, wciąż miał niezłą sytuację do awansu do kolejnej fazy turnieju. Grał przecież z Pablo Andujarem (68. ATP), czyli zawodnikiem, który w Paryżu tylko raz doszedł do III\nTo jest czas Igi Świątek. Kibice wybrali Polkę najlepszą tenisistką października WTA. Wyróżnienie nie dziwi, bo 19-latka z Raszyna niedawno triumfowała w wielkoszlemowym Roland Garros, po drodze pokonując m.in. Simonę Halep, a w finale Sofię Kenin. Za ten sukces zarobiła około 1,88 miliona\ntrzej najlepszych zawodników w rankingu ATP. W fazie grupowej ograł lidera Novaka Djokovicia w imponującym stylu 6:3, 6:3. W półfinale wyeliminował wicelidera Rafaela Nadala 3:6, 7:6(4), 6:3, a w finale był lepszy od trzeciego na świecie Dominica Thiema 4:6, 7:6(2), 6:4. Historyczny triumf Miedwiediew\nAwans Majchrzak na 115. miejsce to efekt jego niedzielnego zwycięstwa w challengerze w Ostrawie. Polak pokonał w finale czeskiego turnieju Włocha Jannika Sinnera (262 ATP). Nasz tenisista znajduje się w coraz wyższej formie, a już od 26 maja na kortach w Paryżu rozpocznie się wielkoszlemowy\nKomu Szanghaj, komu Madryt?\nFinał nie miał już jednak żadnego znaczenia dla obsady Masters Cup w Szanghaju, gdzie od 12 listopada najlepsza ósemka tenisistów zmierzy się w kończącym sezon turnieju z pulą nagród 3,7 mln dol. Rywalizacja o ostatnie miejsca premiowane awansem była w tym roku wyjątkowo zacięta. Rzutem na taśmę\nNie milkną echa tegorocznego Australian Open. W finale męskiego turnieju Novak Djoković pokonał Dominica Thiema 6:4, 4:6, 2:6, 6:3, 6:4. Ojciec Djokovicia uważa, że jego syn nie otrzymał w Melbourne należnego mu szacunku do kibiców. - Siedmiokrotny mistrz turnieju, który nigdy nie\ngłównej drabince Rolanda Garrosa - turnieju wielkoszlemowego rozgrywanego na kortach ziemnych w Paryżu, który rozpoczyna się już 26 maja. Z kolei w czołówce rankingu nie zaszły żadne zmiany. Japonka Naomi Osaka wyprzedza Rumunkę Simonę Halep oraz Czeszkę Petrę Kvitovą. Swoją pozycję w rankingu ATP\nTwitterze. "Kanada w tym roku doczekała się wreszcie singlowego tytułu w Wielkim Szlemie. Zdobyła go na US Open Bianca Andreescu. 19-latka startowała w Nowym Jorku jako jedna z faworytek i nie zawiodła. Po finale, w którym pokonała Serenę Williams, awansowała na 4. miejsce w rankingu WTA" - pisał\nwygrał aż 10 turniejów, a w siedmiu innych był w finale. W top 10 jest jeszcze jeden przedstawiciel młodszego pokolenia - Karen Chaczanow (9. ATP). Rodak i rówieśnik Miedwiediewa miał fantastyczną końcówkę poprzedniego sezonu (wygrał m.in. w hali w Paryżu i w Moskwie), ale w tym roku gra nieco słabiej\nSoederling znów był w finale w Paryżu. Wtedy lepszy od niego okazał się Nadal, biorąc rewanż za historyczną porażkę. W listopadzie 2010 roku Soederling awansował na najwyższe, czwarte miejsce w rankingu ATP. Niecały rok później musiał przerwać karierę. Ostatni mecz rozegrał w lipcu w finale w Bastad\nturniej do Maroka. W związku z tym Polak ćwiczył w ostatnich dniach z Davidem Goffinem (21 ATP). Belg dwa lata temu był nawet siódmym tenisistą świata. Dotarł w tamtym roku do finału ATP Finals w Londynie, w którym przegrał z Bułgarem Grigorem Dimitrowem. Najwyżej w Wielkim Szlemie był trzy lata\nJerzemu Janowiczowi przed powrotem do tenisa. O tym, jak bardzo Thiem się rozwija niech świadczy statystyka dotycząca jego występów na kortach twardych w ostatnich 12 miesiącach. W tym czasie wygrał turnieje w Indian Wells, Pekinie i Wiedniu, był w finale ATP Finals, co najmniej w półfinale Australian\nMiami, Madrycie i Paryżu, a do tego byli najlepsi na imprezach w Den Bosch (ATP World Tour 250) i Halle (ATP World Tour 500). Warto wspomnieć, że 4 razy wystąpili też w finałach innych turniejów, w tym w kończącym sezon ATP Finals w Londynie. Te wszystkie statystyki wskazują jedno, para Melo-Kubot cały\njest sfera mentalna. To dzięki niej 19-letnia Polka gra tak spokojnie. Niezwykła dojrzałość, jak na ten wiek i doświadczenie. Pamiętajmy, że Świątek gra w Paryżu dopiero siódmy turniej wielkoszlemowy w życiu. I już jest w finale. To zapowiedź niesamowitej kariery. Świątek od początku tego turnieju\nLegenda zachwycona Hubertem Hurkaczem. "Może dojść nawet do półfinału"\n, przegrywając w czwartek z Włochem Stefano Travaglią 6:3, 3:6, 5:7. To była jego pierwsza porażka po 13 zwycięstwach z rzędu. Imponująca seria, ale trzeba pamiętać, że składało się na nią siedem wygranych w deblu i sześć w singlu. A wśród tych ostatnich, tylko jedna z zawodnikiem z pierwszej setki ATP\nfinale z Andy’m Murray’em. 32-latek z Belgradu to obecnie numer jeden na świecie, ale w Paryżu zawsze był tym drugim po Nadalu. Obaj zmierzyli się na Roland Garros do tej pory siedem razy. Bilans? 6:1 dla Hiszpana. Ten jeden raz Djoković pokonał go cztery lata temu w ćwierćfinale 7:5, 6:3, 6\nATP Winston-Salem. Janowicz: Miałem świetny tydzień\n. Czekałem cierpliwie, czy da mi szansę przy swoim podaniu i zrobił to. Nie zacząłem meczu dobrze, ale skończyłem mocno - mówił 29-letni Czech. Rosol przegrał swoje trzy wcześniejsze finały ATP, dwukrotnie w Bukareszcie i raz w Stuttgarcie. Janowicz w finale wystąpił raz, w 2012 roku w Paryżu, przegrywając z\npodjęli tę decyzję bez konsultacji z ATP, WTA, Międzynarodową Federacją Tenisową i tenisistami. Ci ostatni nie kryli swojego oburzenia. Wojna na szczycie światowego tenisa W reakcji na przesunięcie Roland Garros władze ATP i WTA oznajmiły, że odwołują całą część sezonu na kortach ziemnych\nwłaściwie przebije Radwańską." Z jednej strony Radwańska nigdy nie wygrała turnieju wielkoszlemowego, tylko raz wystąpiła w finale (Wimbledon 2012). Nie ma więc żadnego z tych najcenniejszych tytułów. Z drugiej, była drugą tenisistką świata, wygrała 20 turniejów, w tym m.in. Turniej Mistrzyń i w Miami\nprzegrał wielki finał ATP World Tour Finals! Triumf Zvereva Hiszpan miał w tym sezonie wziąć udział w 12 turniejach ATP rozgrywanych na kortach twardych. Zwycięstwem lub wynikową porażką zakończył tylko jeden z nich – udanie, tytułem w Toronto. Na 11 pozostałych imprez dwóch nie ukończył przez\nwyszedł największy sukces w karierze. Pierwszy tytuł w turnieju rangi ATP Masters 1000. Pierwszy dla Hurkacza, pierwszy dla polskiego tenisa. Tenisista z Wrocławia przystępował do imprezy na Florydzie jako 37. w rankingu. Po zwycięstwie w finale nad Jannikiem Sinnerem awansował na 16. miejsce\nrankingu WTA. Sukces w Roland Garros 19-latka odniosła w swoim siódmym występie w Wielkim Szlemie. Zwycięski finał w Adelajdzie był jej dopiero 36. spotkaniem na kortach twardych. Triumf w Paryżu przyciągnął w niecałe pół roku wielkich sponsorów: Rolex, PZU, Xiaomi. Grzegorz Kita, specjalista z\nJerzy Janowicz doceniony przez ATP!\nfinale z Hiszpanem Davidem Ferrerem. Pretekstów do powspominania pięknych chwil w z Paryża nigdy zbyt wiele, tym razem dostarcza nam go przegląd najpiękniejszych zagrań sezonu przygotowanych przez ATP. Radość i duma z Jerzyka rośnie gdy podziwiamy naprawdę niesamowite akcje w wykonaniu takich tuzów jak\ntenisistkę, doszła w US Open aż do finału, ale niech nie zmyli nas wynik jej meczu z 19-letnią Polką (6:4, 6:2). To był dobry występ naszej zawodniczki. Dużo lepszy, spokojniejszy niż wcześniejszy pojedynek z Vickery. Przemiana mentalna Dziś wydaje się to wręcz nieprawdopodobne, że jeszcze kilka miesięcy\n!) tydzień przed 39. urodzinami i kończy z zawodowym tenisem. Federer 8 sierpnia będzie miał urodziny, a 1 sierpnia odbędzie się finał gry singlowej mężczyzn. Szwajcarski tenisista nie potwierdził jednak dotąd, czy wystartuje w turnieju olimpijskim. - Chciałbym wziąć udział w igrzyskach, ale nie wiem jeszcze\n) - Lukas Lacko (ATP 48), oraz najlepszego z czwórki Juliena Benneteau (32.)/Grigor Dimitrow (ATP 41) - Edouard Roger-Vasselin/Kwalifikant. Jeżeli Janowicz będzie grał tak jak w Paryżu (tam pokonał Tipsarevicia w półfinale), ma szansę awansować do 1/4 finału. Tam spotka najlepszego tenisistę górnej połowy\nATP Paryż: Marcin Matkowski nie wywalczył 17. zawodowego tytułu\nParyżu miał to potwierdzić. Zagrały dwa deble bardzo wyrównane i o końcowym sukcesie decydowało kilka piłek. Amerykanie wygrali 7:6 (5), 5:7 i 10:6. Mecz trwał 97 minut. Dla Matkowskiego był to 40. finał w turniejach rangi ATP. Dotychczas wywalczył 16 tytułów (15 z Fyrstenbergiem i niedawno raz z\nHubert Hurkacz. Polak imponował formą przed przyjazdem do Melbourne. W ATP Cup pokonał m.in. Dominica Thiema, późniejszego finalistę Australian Open. Doszedł także do półfinału w Auckland. W Melbourne grał jednak poniżej swoich możliwości, co sam przyznał w rozmowie ze Sport.pl: - Nie był to mój\nzwycięstwo Tsistipasa w rywalizacji z Miedwiediewem w ich szóstym meczu. Rosyjski tenisista jest wyraźnie zmęczony sezonem. Od Wimbledonu miał serię sześciu finałów z rzędu, ale ostatnio odpadł w halowym turnieju w Paryżu w 1. rundzie, a w poniedziałek przegrał z Tsistipasem. W środę 33-letni Nadal zmierzy\nHurkacz odniósł we wtorek w Dubaju największe zwycięstwo w karierze. 22-latek pokonał rozstawionego z nr 1 Kei Nishikoriego 7:5, 5:7, 6:2. Polski tenisista rozegrał świetne spotkanie na tle jednego z najlepszych tenisistów ostatnich lat. Japończyk jest obecnie 6. w rankingu ATP, a był już nawet 4\n-brazylijska para wygrała Wimbledon. Zwyciężali też w Miami, Madrycie, Den Bosch, Halle i Paryżu, a w kończącym sezon londyńskim Masters dotarli do finału. - Marcelo już był liderem rankingu nie raz. On zna tę odpowiedzialność. Dla mnie występy w roli faworyta będą nowością. Trzeba będzie się z tym zmierzyć\nBerdychowi awans dało piątkowe zwycięstwo 6:7 (4-7), 6:4, 6:4 z Kevinem Andersonem z RPA w ćwierćfinale turnieju ATP Masters 1000 w Paryżu. ATP World Tour Finals odbędzie się między 9 a 16 listopada w Londynie, a wystąpi w nim ośmiu najlepszych graczy sezonu. Przed Berdychem udział zapewnili sobie\nW światowym dniu zdrowia psychicznego kibicie polskiego tenisa przeżywali największe emocje od ośmiu lat. Wtedy to 23-letnia Agnieszka Radwańska doszła do finału Wimbledonu, w którym nie dała rady Serenie Williams. Dziś Iga Świątek poszła o krok dalej, wygrywając pierwszy turniej wielkoszlemowy w\ndo finału turnieju w Paryżu, pokonał po drodze pięciu tenisistów z pierwszej dwudziestki rankingu ATP z rzędu. "Czy właśnie jesteśmy na początku kolejnego pogromu następnych faworytów? Federer [trzeci w rankingu ATP - red.] jest kolejnym, a Polak właśnie wyeliminował drugiego z kolei z pierwszej\nTenis. Janowicz w trzeciej "dziesiątce" rankingu ATP\nNowy ranking ATP opublikuje w poniedziałek, ale już teraz wiadomo, że Janowicz będzie w nim co najmniej 26. We wciąż aktualnym nasz najlepszy tenisista zajmuje 69. miejsce. W Paryżu Janowicz zdobył 25 punktów za awans do turnieju głównego z kwalifikacji, a w nim, za dotarcie do finału, otrzymał już\nżywo i powtórek). Ale już potyczki z udziałem Agnieszki Radwańskiej przyciągały średnio 150 tys. kibiców (dane Nielsen Audience Measurement). Były też jednak mecze szczególne. Wygrany finał turnieju WTA z udziałem Radwańskiej w 2015 roku śledziło 1,5 mln widzów. Pokazywany w 2012 roku w Polsacie\nzmierzą się z Garbine Muguruzą i Carlą Suarez Navarro. Tenis. ATP Paryż. W decydującym meczu kwalifikacji turnieju w Paryżu Jerzy Janowicz zmierzy się z reprezentującym Wielką Brytanię Aljzem Bedene. 10. kolejka Primera Division. 12.00 Eibar - Rayo Vallecano, 16.00 Espanyol - Granada, 18.15 Sporting Gijon\nmiesięcy temu w poruszającym wywiadzie dla strony ATP Tour. Cud uratował pradziadka: wagon odczepił się od transportu do obozu koncentracyjnego Schwartzmann to ze strony matki potomek polskich Żydów, a ze strony ojca - potomek Żydów rosyjskich. Chodził do hebrajskiej szkoły, tenisa uczył\nczego 5 w tym sezonie. Możliwe, że do listy dopisze szósty w Paryżu, a także siódmy w finałach ATP. Nikt z nas nie miałby nic przeciwko takiemu scenariuszowi.\nTurniej ATP w Paryżu. Janowicz odpadł w pierwszej rundzie\nJanowicza było stać tylko na wygranie pierwszego seta. W dwóch pozostałych szybko dał się przełamać. W drugiej partii wygrał tylko dwa gemy, w trzeciej cztery. Mecz trwał równe dwie godziny. Był to ostatni turniej w tym roku dla Janowicza. W poniedziałkowym rankingu ATP Polak został sklasyfikowany\nŚwiątek nie wygrała jeszcze turnieju rangi WTA. Tylko raz była w finale, dwa lata temu w Lugano. Triumfowała zaś w Roland Garros 2020, była także w czwartej rundzie Australian Open 2020 i wspomnianego Roland Garros 2019. Hurkacz odwrotnie - zdobył już dwa tytuły na poziomie ATP: w 2019 roku w Winston\nmączce. W zeszłym sezonie wygrał turniej na kortach ziemnych w Poznaniu, pokonując w finale 82. na świecie Taro Daniela z Japonii. Jeszcze bardziej imponujące było to, jak przeszedł kwalifikacje do ubiegłorocznego French Open, a w turnieju głównym w Paryżu zaszedł do 2. rundy. W tym roku Polak\nMurraya w Paryżu 2016). W najnowszym rankingu ATP Amerykanin będzie zajmować 9. pozycję. Tegoroczny turniej w Miami po raz ostatni odbywał się w Crandon Park. Od przyszłego sezonu tenisiści będą występować na Hard Rock Stadium. Amerykanie mogą być jednak zadowoleni, jak ze starym lokum pożegnali się ich\nPechowe losowanie Hubert Hurkacz w najnowszym rankingu ATP jest 44. Wysoko, ale niestety nie na tyle, by być już rozstawionym w Wielkim Szlemie. Dlatego Polak mógł już w pierwszej rundzie zagrać z jednym z mocniejszych przeciwników. Tak też się stało, aczkolwiek szkoda, że trafił najgorzej, jak\n. Pierwsze wielkoszlemowego rozstawienie? Pierwsze turniejowe zwycięstwo Linette odniosła w sierpniu poprzedniego roku tuż przed US Open. Wygrała wtedy imprezę w nowojorskim Bronksie. Jesienią była także w finale w Seulu, gdzie przegrała z Czeszką Karoliną Muchową. Triumf w Hua Hin i wcześniejsza seria


Równanie stanu gazu doskonałego. 2.03 - termodynamika - SOFIZMAT\nRównanie stanu gazu doskonałego. 2.03\nZe zbiornika o pojemności ucieka przez nieszczelny zawór wodór. W temperaturze manometr wskazuje ciśnienie . Po pewnym czasie temperatura wzrosła do , a manometr wskazywał to samo ciśnienie. Ile wodoru ubyło ze zbiornika przez nieszczelny zawór?\nRównanie stanu gazu doskonałego. 2.01\nJaka jest temperatura gazu, znajdującego się pod ciśnieniem, jeżeli w naczyniu o objętości znajduje się cząsteczek?\nRównanie stanu gazu doskonałego. 2.02\nNa podstawie wykresu oblicz liczbę moli gazu doskonałego o objętości.\nZe zbiornika o pojemności ucieka przez nieszczelny zawór wodór. W temperaturze manometr wskazuje ciśnienie. Po pewnym\nRównanie stanu gazu doskonałego. 2.04\nNieznany gaz o masie w temperaturze znajduje się w zamkniętym naczyniu pod ciśnieniem. Wodór o masie w temperaturze,\nRównanie stanu gazu doskonałego. 2.05\nW kuli o średnicy wewnętrznej znajduje się azot o masie i tlen o masie. Do jakiej temperatury można ogrzać gaz w tej


Jak jeść burgera w restauracji? Uwaga - Podpowiadamy! | PŻDS\nBurgery. W restauracji. Najbardziej kłopotliwa sprawa dla osób, które chcą zostać dobrze zapamiętane w towarzystwie, a soczyste mięso i półpłynny sos chce zaatakować ubranie swoim kolorem oraz tłuszczem. Gigantyczny hamburger? Nie jesteś w stanie otworzyć ust tak, żeby zmieścić go całego? Jak wtedy najlepiej go zjeść?\nJedzenie burgera według savoir vivre?\nJak jeść burgera i się nie stresować?\nJak wy jecie burgery?\nWedług zasad dobrego zachowywania, nigdy, przenigdy nie powinno się jeść jakiegokolwiek posiłku w towarzystwie palcami. Najprostszego narzędzia jedzenia można używać tylko i wyłącznie w gronie rodzinnym podczas jedzenia dań takich jak kurczak z rożna czy jakikolwiek inny posiłek, który sprawia trudność podczas używania sztućców.\nW restauracji powinno się wykonać następujące kroki:\nprzesunięcie burgera na jedną ze stron talerza\nściągnięcie górnej części burgera (bułka)\nprzeniesienie na drugą część burgera mięsa wraz z dodatkami (oba punkty wykonujemy sztućcami)\nspożywanie dwóch części burgera osobno za pomocą sztućców\nJest to dosyć problematyczne rozwiązanie – powoduje dziwną konstrukcję na talerzu, a także sprawia, że nie zawsze jedząc mięso, jesteśmy w stanie poczuć idealnie skomponowane przez kucharza smaki. Nie jesteśmy także w stanie użyć tego sposobu, gdy jesteśmy w lokalu, który podaje nam burgera w małej folii czy opakowaniu, a o sztućcach można pomarzyć (np. McDonald’s). Oczywiście zachęcamy do użycia tego sposobu, ale tylko jeśli jesteś chory/a na punkcie zasad dobrych manier lub jeśli burger jest zbyt duży na Twoje usta.\nDla nas sprawa jest prosta – burger jest jednym z tych „dań”, które możemy jeść w taki sam sposób jak pierwszy człowiek. Jeśli ktoś idzie ze znajomymi, rodziną, żoną, kochanką czy teściową na burgera, nie powinien się stresować byciem „źle zapamiętanym” przez towarzystwo. Przede wszystkim – hamburgery nie są daniem wykwintnym jak przegrzebki, żeby musieć zachowywać się w stu procentach odpowiednio. Oczywiście pamiętajmy o podstawowych manierach, czego nie wolno robić – nie możemy mlaskać, mówić z pełną buzią czy wydawać z siebie dziwnych dźwięków.\nNaturalnym jest, że niektóre z posiłków jemy po prostu palcami, bo tak jest prościej, łatwiej i nie mamy „kija w dupie”. Jak łatwo jest Ci wyobrazić sobie jeść przestygniętą pizzę za pomocą noża i widelca? Dla nas ciężko. Każda kuchnia podaje swoje specjały, które ciężko zjeść za pomocą sztućców.\nChwytamy hamburgera w ręce i po prostu jemy. Nie jest to kwestia tego, że w swoim towarzystwie czujemy się bardzo dobrze i nie ukrywamy przed sobą żadnej rzeczy. Tutaj chodzi przede wszystkim o wygodę tego w jaki sposób spożywa się to danie.\nNie ma także powodu do tego, aby udawać kogoś z „wyższych sfer”, kto musi się pokazać. Na tego typu jedzenie nie zaprasza się po raz pierwszy na randkę, ani nie przychodzi się do takich miejsc, żeby komuś zaimponować swoim gustem czy zapłacić za duży rachunek. No chyba, że o czymś nie wiemy i istnieją burgery, które są podawane w najbardziej wykwintnych restauracjach (takie tworzy jak hamburgery w kolorze złotym nie wliczamy). Naprawdę, jeśli chcesz zaimponować komuś, wybierz się do restauracji takich jak Pasta Fresca w Pradze (Czechy) lub Molo (Osiek).\nNiejednokrotnie mieliśmy styczność z burgerami, które jedliśmy rękami, jak np. Struś Burger podczas food trucków w Oświęcimiu czy Vytopna w Pradze. Nie było w takich miejscach żadnej „krempacji”, a jedzenie za pomocą rąk zdawało się być smaczniejsze niż przy używaniu widelca i noża (które dostaliśmy w Vytopnej).


Choroby jamy ustnej - Zwierzęta w Radomiu - Serwis prowadzony przez Urząd Miejski w Radomiu\nZwierzęta w Radomiu > Porady lekarza weterynarii > Choroby psów > Choroby jamy ustnej\nChoroby jamy ustnej to częsty problem , który dotyka zarówno psy jak i koty. Niestety bywa on bagatelizowany przez właścicieli , co stanowi zagrożenie dla zdrowia zwierząt. Dlaczego? Organizm zwierzęcia stanowi całość. Procesy zapalne ograniczone nawet tylko do jamy ustnej, mają duży wpływ na ogólny stan zdrowia czworonoga. Jeżeli pies ma zapalenie dziąseł to nie można o nim powiedzieć, że jest zdrowy. W jego organizmie toczy się bowiem proces zapalny.\nNa powierzchni zębów znajduje się tzw. płytka bakteryjna. Jak sama nazwa wskazuje składa się ona z bakterii, resztek pokarmu, złuszczonych komórek nabłonka dziąseł oraz ze śliny. Z czasem ulega ona mineralizacji i powstaje kamień nazębny, który ułatwia przyleganie kolejnych bakterii do powierzchni zębów. Bakterie produkują kwasy odpowiedzialne za demineralizację szkliwa jak również toksyny i enzymy, które doprowadzają do uszkodzenia tkanek na terenie jamy ustnej. Początkowo proces zapalny obejmuje brzeg dziąseł, a później tkanki głębiej leżące. Dziąsła stają się rozpulchnione, krwawią, dochodzi do rozchwiania i wypadania zębów. Co więcej, bakterie mogą drogą naczyń krwionośnych przenosić się do innych narządów wewnętrznych, tworząc tzw. ropnie przerzutowe np. w nerkach, płucach, lub powodować stany zapalne skóry, błon śluzowych i zakażenia ran jeżeli zwierzęta wylizują sierść.\nNależy zaznaczyć, że czujne oko właściciela potrafi wychwycić wszelkie odstępstwa od normy już na wczesnym etapie choroby. Wtedy szybka interwencja lekarza weterynarii umożliwia pełny powrót do zdrowia lub zahamowanie procesu zapalnego. Jakie są niepokojące objawy? Po pierwsze nieprzyjemny zapach z jamy ustnej, osad na zębach, zaczerwienienie dziąseł, ślinotok lub ropna, krwista ślina, rozluźnienie i bolesność zębów, czasami brak apetytu. Oczywiście nie wszystkie te objawy muszą wystąpić jednocześnie, mogą być słabiej lub mocniej wyrażone, ale bezwzględnie wymagają konsultacji z lekarzem weterynarii.\nWiadomo, że ciężkie, szybko postępujące zapalenie dziąseł pojawia się już w młodym wieku szczególnie u psów ras małych i miniaturowych, dlatego trzeba często kontrolować stan jamy ustnej podczas rutynowych wizyt u lekarza weterynarii. Osadzaniu kamienia sprzyja karmienie karmą mokrą, zaś podawanie karmy suchej sprzyja samooczyszczaniu zębów. Bardzo ważne jest również szczotkowanie zębów naszym czworonogom. Na rynku weterynaryjnym dostępnych jest wiele past d, płynów do podawania z wodą do picia, przekąsek , które zapobiegają powstawaniu kamienia nazębnego. Nie wolno stosować preparatów przeznaczonych dla ludzi! Maja one zbyt dużą zawartość fluoru i mogą wywoływać groźne dla życia zwierząt zatrucia tym pierwiastkiem.\nJeżeli Wasz pupil ma wyżej opisane dolegliwości nie zwlekajcie z wizytą u lekarza weterynarii. Pamiętajmy zwierzęta cierpią.


Trwa rekrutacja do Pogotowia Maturalnego - Kurier Suwalski\nTrwa rekrutacja do Pogotowia Maturalnego\nTrwa rekrutacja do Pogotowia Maturalnego 2019. Coroczna akcja PWSZ w Suwałkach skierowana jest do tegorocznych maturzystów, niezależnie od rodzaju i profilu szkoły, do jakiej uczęszczają.\n- W tym roku przygotowaliśmy zajęcia z matematyki, języka angielskiego, języka polskiego oraz innych przedmiotów w zależności od zainteresowania tegorocznych maturzystów. Wszystkie prowadzone przedmioty dostępne są w opcji podstawowej i rozszerzonej. Na każdy przedmiot przewidzianych jest 30 godzin lekcyjnych - poinformował Dawid Harasim, rzecznik prasowy PWSZ w Suwałkach.\nZajęcia poprowadzić będą nauczyciele, którzy mają wieloletnie doświadczenie w przygotowywaniu młodzieży do egzaminów maturalnych. To już siódma edycja akcji. Tylko w ubiegłym roku z Pogotowia Maturalnego skorzystało około 300 uczniów.\nOpłata dla uczniów jest symboliczna - 100 złotych za 30-godzinny kurs. Pieniądze te zostaną wykorzystane na materiały przekazane uczniom oraz jako wynagrodzenie dla nauczycieli. Uczelnia nie czerpie z tego tytułu żadnych korzyści materialnych.\nZapisy i wnoszenie opłat do dnia 21 stycznia 2019 roku. Zajęcia rozpoczną się około 28 stycznia. Więcej szczegółów i formularz znajduję się na: www.pwsz.suwalki.pl/kandydat/pogotowie-maturalne/


Psychiatria w medycynie książka w księgarni TaniaKsiazka.pl\nPodtytuł: Dialogi interdyscyplinarne Tom 3\nWymiary: 19.0x24.0x0.9 cm\nNadciśnienie tętnicze plus. Praktyczny poradnik postępowania w wybranych sytuacjach klinicznych\nOpracowanie jest połączeniem wiedzy płynącej z badań klinicznych i wieloletniego doświadczenia lekarzy praktyków. Autorzy przedstawiają różne aspekty leczenia diuretykami. Diuretyki odgrywają kluczową rolę w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego. Stanowią niezbędny element skojarzonego...\n42,61 zł 75,00 zł Do koszyka dodaj do schowka