Piłka jest okrągła, a mieszkania drożeją\nMichał Świech 02.01.2012 12:11\nTam, gdzie rozgrywane są wielkie imprezy sportowe, pojawiają się wielkie pieniądze. A te mogą wpływać na ceny nieruchomości. W Paryżu ceny mieszkań wzrosły o połowę. W Barcelonie jeszcze bardziej. Jak jest w Polsce?\nMożna powiedzieć, że mamy szczęście. Wielkie wydarzenie sportowe, jakim jest Euro 2012 wydaje się być dla nas łaskawe. Ceny mieszkań, nawet jeśli rosną, to zaledwie o kilka procent, a w miastach gospodarzach poprawia się infrastruktura. Przykłady krajów, które gościły wielkie imprezy tego rodzaju pokazują, że mogło być inaczej.\nW Londynie ceny (i standard) w górę\nBrytyjczycy, którzy są dumnymi organizatorami igrzysk olimpijskich w 2012 roku obawiają się, że te podniosą jeszcze bardziej ich koszty życia. Dziennik The Guardian przytacza dane z dzielnicy Hackney, gdzie znajdować się będzie część obiektów olimpijskich. Od 2005 roku ceny wzrosły tam o 56 proc. W innych dzielnicach podwyżki sięgają kilkunastu procent.\nW Polsce, jeśli wierzyć informacjom firmy Home Broker, aż tak dużych zmian nie ma. W Warszawie, w związku z budową stadionu i zmianami w zagospodarowaniu terenu ceny nieruchomości zwiększyły się tylko od 5 do 7 proc. Najprawdopodobniej dlatego, że obiekt znajduje się w centrum i jest jedyną poważniejszą inwestycją związaną z mistrzostwami w okolicy.\nW Polsce bez sportowej gorączki\nInaczej jest we Wrocławiu. Tam inwestycje związane z turniejem przyczyniają się do rozbudowy infrastruktury w dzielnicach do tej pory zaniedbanych (czyli tak, jak w Londynie). Powstają nowe drogi i linia tramwajowa. Także na Dolnym Śląsku szaleństwa cenowego nie ma. Dlaczego? Duża podaż utrzymuje ceny na niskim poziomie, zbliżonym do innych dzielnic miasta.\nJest jednak coś, co może niepokoić. O ile koszt kupna nie zwiększy się zbyt wiele, wzrosnąć mogą czynsze. - Bez wątpienia dojdzie do skokowej podwyżki czynszów najmu tuż przed turniejem - prognozuje Barbara Wysocka, doradca Home Broker z Poznania. Jednak tylko w okresie mistrzostw. Zyskają zwłaszcza ci, którzy oferują mieszkania na zasadach wynajmu krótkoterminowego.\nLepsza infrastruktura, wyższe ceny\nDlaczego ceny rosną? W przypadku nowych nieruchomości przede wszystkim w wyniku inwestycji w infrastrukturę i poprawę wizerunku okolicy. Tak przynajmniej argumentują fachowcy z Home Broker. Podobnie uważają też analitycy z międzynarodowej firmy Jones Lang LaSalle, którzy śledzą zmiany na rynku nieruchomości w miastach gospodarzach wielkich wydarzeń sportowych.\nW raporcie podsumowującym wpływ igrzysk olimpijskich na rynek nieruchomości w Londynie wskazują na inwestycje w Sydney, Atenach i Pekinie. Nowe szlaki komunikacyjne i rewitalizacja całych dzielnic sprawiły, że tereny dotychczas postrzegane jako nieprzyjazne zyskały na popularności. Podniósł się standard, a razem z nim - ceny.\nEksperci Jones Lang Lasalle podkreślają, że rynek nieruchomości odczuwa wpływ wielkich imprez niejako pośrednio. Ich zdaniem trzeba też odróżnić efekty krótko i długoterminowe. Te pierwsze zależą od struktury rynku. Te drugie to inwestycje w infrastrukturę, które przynoszą korzyści przez wiele dekad.\nWielkie podwyżki lub brak reakcji\nJak wynika z zestawienia ekspertów Jones Lang LaSalle wpływ wielkich imprez na rynek nieruchomości może być różny. W Seulu i Barcelonie odnotowano gwałtowny wzrost tak czynszów jak i cen. W stolicy Katalonii w latach 1986-1993 podwyżki sięgnęły nawet 300 proc.\nZ kolei w Atlancie i Sydney w ogóle nie dostrzeżono takiego zjawiska. Wprawdzie w tym ostatnim mieście ceny rosły dość szybko w poprzedzającym igrzyska okresie, jednak wiązało się to ogólnie ze zjawiskami, jakie miały miejsce na tamtejszym rynku. W sąsiedztwie obiektów olimpijskich wzrost był wyższy jedynie o 0,5 proc. w porównaniu ze średnią.\nW przeciwieństwie do igrzysk olimpijskich mistrzostwa świata czy Europy w piłce nożnej nie wymagają budowy specjalnych wiosek dla sportowców czy różnych obiektów zlokalizowanych w jednym mieście. Jednak także te wydarzenia mają wpływ na ceny mieszkań.\nPrzykładem może być Francja, gdzie odbywały się mistrzostwa świata w 1998 roku. Według raportu międzynarodowej firmy DTZ przygotowanego z okazji przyznania organizacji mistrzostw Katarowi, ceny w Paryżu wzrosły w okresie przed wydarzeniem o 55 proc. W Manchesterze, który gościł igrzyska Wspólnoty Brytyjskiej w 1992 roku wzrost cen był o 50 proc. wyższy niż w całej Wielkiej Brytanii.\nStadiony wpływają na ceny, choć nie zawsze pozytywnie\nOkolice warszawskiego stadionu narodowego potwierdzają spostrzeżenia brytyjskich badaczy, którzy analizowali wpływ budowy stadionów na rynek nieruchomości. W swojej pracy Gabriel M. Ahlfeldt i Georgios Kavetsos przeanalizowali przypadki dwóch londyńskich stadionów - nowego Wembley i stadionu Arsenalu.\nIch zdaniem ceny w okolicy Wembley wzrosły o 15 proc. w porównaniu zresztą miasta. Różnice malały w miarę, jak zwiększała się odległość od stadionu. Podobnie było w przypadku areny Arsenalu. Tam zmniejszenie odległości od stadionu o 10 proc. przekładało się na wzrost cen o 1,7 proc.\nWyniki uzyskane przez naukowców są wartościami netto. Uwzględniają więc nie tylko pozytywy (czyli np. unikalną architekturę stadionów czy poprawę w jakości infrastruktury), ale też negatywy. Wartość okolicznych domów mogą obniżać czynniki takie, jak duży hałas, większa przestępczość lub korki w okolicy.\nByć może z tych właśnie powodów ceny mieszkań w pobliżu stadionów budowanych na polskie Euro 2012 nie rosną tak szybko. Nasi kibice nie cieszą się dobrą opinią. W efekcie korzyści takie jak lepsza komunikacja tracą na znaczeniu. Co w ostatecznym rozrachunku sprawia, że wygrywają zwykli klienci.\nA jak jest w Polsce ? Zobacz:


Wzajemne relacje krytyki i promocji sztuki - PDF\nWzajemne relacje krytyki i promocji sztuki\nDownload "Wzajemne relacje krytyki i promocji sztuki"\n1 Wzajemne relacje krytyki i promocji sztuki 003 Justyna Ryczek / Wstęp 005 Andrzej Kostołowski / KRĄG PROMOCYJNY (część pierwsza) 013 Agnieszka Okrzeja / Promocja sztuki współczesnej w obliczu praktyk kuratorskich 019 Paulina Sztabińska / Minimal art polemiki związane z formalistyczną interpretacją kierunku 027 Marianna Michałowska / Teoria fotografii teraz 039 Piotr Bernatowicz / Nowe pokolenie strategia promocji sztuki 047 Ewa Wójtowicz / Dyskurs krytyczny wokół sztuki Internetu 057 Grzegorz Dziamski / Kultura promocji 067 Teoretyczne konteksty sztuki / teoretyczny plener Wydziału Edukacji Artystycznej 073 Kalendarium 2008 / Abstracts\n3 3 Justyna Ryczek Wstęp Krytyka artystyczna nieustannie się zmienia, nie istnieje jeden wzorzec, czy ideał, który winno się przestrzegać. Od początku również zastanawiała się nad swą własną specyfiką, szczególnie w ostatnim czasie wobec wielu zmian zachodzących w świecie sztuki. James Elkins zadając pytanie co wydarzyło się z krytyką artystyczną zauważa, że jest ona z jednej strony bardzo słaba, a z drugiej niesamowicie płodna i rozwija się wielotorowo. Produkcja tekstów krytycznych jest nadmierna, do każdej wystawy pisze się i publikuje chociaż krótki tekst, efektem tego jest nadprodukcja, która implikuje, zadawane już wcześniej chociażby przez Porębskiego, pytanie o czytelników. Kto czyta taką wielką ilość tekstów? Czy krytyka znajduje swoich odbiorców? Różnorodność działań krytycznych wymaga namysłu i nieustannej czujności jej twórców, bowiem budowanie wizerunku i autorytetu jest ważne w kulturze. Sytuacja jeszcze bardziej problematyzuje się gdy dołączymy do tego edukację. Jak nauczać krytyki? Jak młode osoby wprowadzać w stan twórczej niepewności przy jednoczesnej umiejętności obrony swego zdania? Co powinniśmy przekazywać w procesie edukacji, bronić wartości zastanych, czy otwierać na wszelkie nawet nieprzewidziane sytuacje? Obecnie bardzo często terminowi krytyka towarzyszy słowo promocja. Promocja sztuki to hasło ważne w dzisiejszych czasach. Nieuchronnie pojawia się pytanie o wzajemną relację krytyki i promocji, o wspólne obszary i wspierające się dokonania. Tym zagadnieniom postanowiliśmy poświęcić reaktywowany po dwudziestu latach plener teoretyczny na Wydziale Edukacji Artystycznej. Dwadzieścia lat temu Jolanta Dąbkowska-Zydroń powołała plener do życia. Studenci chętnie w nim uczestniczyli, ale z różnych przyczyn nie był kontynuowany. W 2005 roku powróciliśmy do tej tradycji. Pod hasłem TEORETYCZ- NE KONTEKY SZTUKI zgromadziliśmy studentów naszego Wydziału, pierwsze spotkanie nosiło tytuł: Różnorodne perspektywy krytyki i odbyło się 7-9 listopad 2005 w Plenerowy Dom Studencki w Skokach. Prowadzącymi byli zarówno wykładowy naszej Uczelni: prof. Grzegorz Dziamski, dr Ewa Wójtowicz; Agnieszka Okrzeja w tamtym czasie studentka V roku, redaktorka w spam.art.pl; jak i osoby spoza: dr Marianna Michałowska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań); mgr Paulina Sztabińska (Uniwersytet Łódzki).\n4 4 zeszyty artystyczne / nr 18 Drugi plener odbył się kwiecień 2007, Plenerowy Dom Akademicki w Skokach i nosił tytuł Czy istnieje w Polsce promocja sztuki? Tym razem udało się zrealizować w pełni ideę zapraszanych gości, by byli oni czynnymi praktykami i nie byli wykładowcami z naszej Uczelni. Byli to: Piotr Bernatowicz redaktor naczelny Arteonu ; Justyna Gorce-Bałut z Działu Promocji i Rozwoju CSW Zamek Ujazdowski, w Warszawie; Aneta Muszyńska Galeria Program, Warszawa; Sławomir Toman artysta, Wydział Artystyczny UMCS Lublin. W poniższym Zeszycie zgromadzono teksty większości uczestników tych dwóch spotkań, dodatkowo poproszono Andrzeja Kostołowskiego o esej wprowadzający w zagadnienia promocji. Powstał ciekawy zbiór różnorodnych tekstów, które poruszają wiele istotnych zagadnień, od rozważań na temat krytyki sztuki geometrycznej (Paulina Sztabińska), przez zastanawianie się nad specyfiką krytyki fotografii (Marianna Michałowska) po otwartą refleksję nad pisaniem o twórczości internetowej (Ewa Wójtowicz). Krytyczne refleksje nad sztuką współczesną dopełniają eseje podejmujące zagadnienie szeroko rozumianej promocji. Agnieszka Okrzeja snuje refleksje nad osobą kuratora wobec promocyjnych działań, przykład strategii promocyjnej jednego pokolenia opisuje Piotr Bernatowicz oraz zadane w szerokiej kulturowo-społecznej perspektywie pytanie o promocję sztuki współczesnej w kontekście roli kultury w promocji miast krajów Unii Europejskiej, stawia Grzegorz Dziamski. Wszystkie zgromadzone teksty budują szeroką przestrzeń dyskusji, nie zamykają czy rozstrzygają podejmowane zagadnienia. Lecz prowokują dalszą dyskusję, na którą liczymy. My naszą podejmiemy już wkrótce, bowiem w kwietniu bieżącego roku odbędzie się kolejny III teoretyczny plener.\n5 5 Andrzej Kostołowski KRĄG PROMOCYJNY (część pierwsza) Andrzej Kostołowski\n6 6 zeszyty artystyczne / nr 18 PROMOCJA (awans, promowanie, podwyższenie rangi, popieranie, przyczynianie się na rzecz pobudzenia, popularyzowanie, zachęta, sprzyjanie, ułatwianie, ożywianie, krzewienie, zareklamowanie, lansowanie) odnosi się do czynności naturalnie bardzo kontekstowych i nie występujących nigdy w izolacji. W nawiązaniu do załączonego wykresu, można zwrócić uwagę na to, że podobnie do tego jak pojawiają się pojęcia w tym kolistym układzie (niezależnie od ich kolejności), także i w realnej przestrzeni wokół sztuki istnieje w istocie ścisłe sprzężenie tego c o jest promowane z tym jak się to czyni a także po co. Są to ważne pytania, gdyż bez zwrócenia na nie uwagi można bardzo profesjonalnie i marketingowo propagować całkowicie podrzędne obiekty tzw. przemysłu kulturalnego. Zamiast tego co autentyczne, wprowadza się w pole gry kulturalnej tylko pewne imitacje itd. co przy społecznej wierze w absolutyzowane wartości, pogłębić tylko może niechęć do sztuki współczesnej. Wtedy pytaniem będzie to, po co czyni się taki awans czemuś, co nie służy walce o wartości mimo tego, że odpowiedź na pytanie jak wykonane jest owo nagłośnienie, będzie pełna uznania. Aby nie popełniać błędu przy ustalaniu tego co ma (może) być promowane, potrzebna jest choć elementarna świadomość stanu dyskursu o sztuce, roli artystów, miejsc dla sztuki, jej konsumpcji, sytuacji mediów itp. Sztuka modernistyczna nauczyła nas tego, że jej samoidentyfikacja stała się każdorazowo częścią programu formowania dzieł. W fazie przełomu XX na XXI w. ta sytuacja uległa poszerzeniu jak i zarówno w piętrowych odniesieniach typu kampu czy simulakrum oraz w otwarciach na włączenie tego co płynie ku sztuce jako impulsy od odbiorców czy innych osób (np. w sztuce relacyjnej, krytycznej, politycznej itd.). I. SZTUKA Ciągłe zmiany w definiowaniu sztuki były w XX wieku wynikiem pojawiania się kolejnych, nowych propozycji, burzących dotychczasowe ujęcia. W związku z tym, jak udowodnił to Morris Weitz 1 nie istnieje możliwość zbudowania takiej definicji sztuki i takiej jej teorii, na którą zgodziliby się wszyscy. A jest tak, gdyż nie jest to realne z logicznego punktu widzenia. Jakby dla wzmocnienia takich wniosków, Michel Foucault dodatkowo zwrócił uwagę na nieprzetłumaczalność rzeczy na słowa, obrazów, na ich opisy itd. 2 W tych aporiach i pozornej niemożności schwytania byka za rogi, czyli niemocy definitywnego ustalenia tego co ma być promowane, jakieś wyjście zarysowują socjolodzy i zwolennicy sztuki instytucjonalnej (od George Dickiego po Arthura Danto). W obrębie myślenia o tzw. sztuce instytucjonalnej przyjmuje się obecność wciąż dryfującego) art world u 3,\n7 7 Andrzej Kostołowski / KRĄG PROMOCYJNY (część pierwsza) który każdorazowo ustanawia swoje hierarchie sztuki a posługując się metodami kandydowania, akceptacji i włączania dochodzi do tego co z propozycji sztuki przemienia się w jej osiągnięcia. Sztuka instytucjonalna ma wiele wad, ale w dużej mierze pozwala unikać dwóch typów błędów przy wyróżnianiu tego, co wartościowe i godne promocji. Pierwszy z nich byłby esencjalistyczny : jego eliminowanie uniemożliwia mówienie o sztuce jak o jakimś przedmiocie czy zamkniętej figurze. Drugi błąd, który jest tu omijany to intencjonalność: przy sztuce instytucjonalnej nie wystarczą zamiary i intencje, ponieważ kryje się za nią impuls pragmatyczny. Dzieła sztuki podlegają sprawdzeniu zarówno przez wystawianie, jak i dyskurs wokół nich. Pierre Bourdieu dodałby jeszcze, że właściwym twórcą wartości dzieł sztuki jest nie sam artysta, ale pole produkcji, czyli cała społeczna sfera rozpoznania dzieła jako czegoś godnego zainteresowania w obszarze symbolicznej ekonomii 4. I w tym punkcie specjalnego znaczenia nabiera promocja sztuki odgrywająca rolę nie tyle płaskiego wtrętu, co raczej proponowania odbiorcom podniesienie ich prestiżu poprzez udział w artystycznym wydarzeniu, czy wręcz zadanie im pytań, albo bezpośrednie włączenie w grę. Ale natychmiast też pojawia się wielkie niebezpieczeństwo: wszelkie awansowanie tego co w obrębie skali odbioru nie zostanie potwierdzone jako ważne, może samą promocję pogrążyć! Dlatego też nawet najbardziej wypracowana praktyka propagowania tego, co na lansowanie nie zasługuje, zakończyć się może przegraną. II. ARTYŚCI Problematyka określania miejsca artystów wobec szeroko pojętej twórczości ewoluuje w tekstach historyków sztuki i socjologów. Jeśli według Ernesta Gombricha nie da się precyzyjnie określić, czym jest sztuka to niewątpliwie można mówić i pisać o artystach i dla tego autora oni poprzez własne dzieła są w sztuce najważniejsi. Ale dla Howarda Beckera, głównego eksponenta idei art worlds (światów sztuki), sztuka tworzona jest i przez artystów i przez wielu innych ludzi, których rola pozostaje w cieniu. Niewątpliwym dylematem jest dziś to na czym mamy koncentrować się propagując sztukę. Na razie zwycięża główna rola artystów, chociaż nie do końca jesteśmy teraz przekonani o pełnej indywidualizacji twórczości. Niejednolite podejście do sposobów kształcenia w akademiach powoduje, że zarysowuje się kontrast między tymi, którzy wchodzą w życie artystyczne jako warsztatowcy (tj. bezpośredni wykonawcy czasem mozolnie opracowywanych dzieł) a tymi, o których można mówić, że w mniejszym lub większym stopniu są konceptualizatorami (korzystającymi z gotowych materiałów lub\n8 8 zeszyty artystyczne / nr 18 mediów). Ci pierwsi są najczęściej mistrzami jednej dziedziny. Drudzy natomiast, skłonni są do stosowania efektów wywodzących się z różnych dziedzin dla właściwego wydobycia swych idei. Jeśli ci pierwsi są bardziej zauważalni jako realni twórcy, to o tych drugich powiedzieć można, że ich działalność zależy od różnych innych osób i potwierdzają tezy Beckera. Zdaniem piszącego te słowa, promując sztukę nie należy zapominać o tym rozziewie i na dzień dzisiejszy można raczej starać się o jednoczesną obecność obu postaw, ponieważ mogą one wzajemnie wiele dać, nawet jeśli są ze sobą w konflikcie. Konceptualizatorzy (czyli artyści idei, choć nie należy ich mylić z konceptualistami eksponentami jednej z tendencji) są często programowo jakby nieporadni i amatorscy w opanowywaniu materii. Ale jednocześnie uruchamiając ją w sposób nieuprzedzony, często odkrywają nowe możliwości. Warsztatowcy natomiast, pielęgnując finezję, w wąsko specjalizowanych operacjach utrwalają to, co wydawać mogłoby się niemożliwe do utrwalenia. Czasem walcząc ze sobą, ale najczęściej tylko dystansując się wzajemnie, te dwie linie postępowań w sztuce, uzupełniają się jak plus i minus, yin yang itd. W sztuce współczesnej Azji Wschodniej ich współwystępowanie stało się obecnie dużą wartością, o czym przekonują nas np. tacy artyści chińscy jak zmarły już Chen Zhen czy wciąż radykalny Ai Wei Wei. III. TEORIA / PRAKTYKA Z punktu widzenia obecności sztuki w polu oddziaływań, istotne są nie tylko same dzieła (elementy praxis), ale także ich teoretyczne uzasadnienia. W sztuce aktualnej bardzo często mamy do czynienia z prezentacją obiektów i instalacji, które zyskują na znaczeniu poprzez swój kontekst filozoficzny czy różne formy werbalnych uzasadnień pojawiających się paralelnie do wystaw w katalogach lub mediach i to zarówno papierowych jak i elektronicznych. Już Danto manifestacyjnie zwracał uwagę na przykładzie Pudełek Brillo Andy ego Warhola 5 iż od lat sześćdziesiątych następuje zmiana z dawniejszego nic tylko dzieło na dzieło plus filozofia, ponieważ sama fizyczność propozycji sztuki stała się tylko częścią gry. Skoro teorie zarówno artystów warsztatowych jak i zwolenników konceptów są istotnym wkładem w znaczenie sztuki, to stałe jest zainteresowanie antologiami twórczych deklaracji, jak chociażby tymi zestawionymi przez Kristine Stiles i Petera Selza 6 oraz Charlesa Harrisona i Paula Wooda 7. W Polsce mamy krytyczną lukę w tym zakresie. Duże znaczenie mają dla promocji wywiady z artystami jak też i socjologiczne opracowania rozmów z ludźmi z kręgu świata sztuki. Na uwagę zasługują również seminaria prowadzone przez artystów w muze-\n9 9 Andrzej Kostołowski / KRĄG PROMOCYJNY (część pierwsza) ach lub uczelniach (praktyka słabo w Polsce rozpowszechniona). Natomiast z punktu widzenia teorii, kluczowa jest obecność manifestów i teoretycznych dyskursów autorstwa artystów, niezależnie od ich emocjonalnej temperatury. To dlatego, już od lat w dobrych katalogach zestawia się teksty krytyków z wypowiedziami artystów 8. Takie namiętne w swej wymowie teksty jak te Tadeusza Kantora czy Georga Baselitza, mimo swego manifestacyjnego charakteru, są równie ważne z punktu widzenia teorii jak dyskursywne czy upolitycznione wywody Victora Burgina, Krzysztofa Wodiczki lub Artura Żmijewskiego. Przekładnia teoria/praktyka jest najczęściej skierowana do tych, których wyróżnia kompetencja odbioru. Ale w szerszym zakresie na wykorzystanie czekają różne metody ankietowania artystów, zastrzeżone dotąd w obrębie socjologii. IV. MIEJSCA POLA PREZENTACJI Miejsca, w których pokazywane są dzieła czy propozycje sztuki są obiektywne w tym sensie, że s ą. Mają swoje trójwymiarowe określanie: od pracowni poprzez pomieszczenia okazjonalnie adaptowane i system różnego typu galerii czy muzeów aż po przestrzenie między budynkami czy w naturalnych krajobrazach. Niezależnie od czasu prezentacji (na ekspozycjach stałych w muzeach mogą to być dziesiątki lat a w pracowni pokaz trwać może kilka godzin) istnieje sens porozumienia z miejscem. Prace są w nim sytuowane. Nawet jeśli artyści poprzez swe dzieła traktują ściany galerii jako pole bitwy (jak William Anastasi) czy kontestują przestrzeń galeryjnego pudełka typu white cube (jak czynili to: Daniel Buren i Robert Barry) i odnoszą się do owej przestrzeni via negative, to jednak biorą ją pod uwagę 9. A choć istnieje często marketingowa aranżacja dzieł (np. w galeriach komercyjnych) to istotą zainteresowań sztuką jest bezinteresowność i uruchamiany jest wówczas głównie kapitał symboliczny (termin Bourdieu) 10. Oglądam więc dzieła a więc uczestniczę w prestiżowym wydarzeniu. Kupuję dzieło w galerii komercyjnej za określoną kwotę, której jakaś część trafi do twórcy, ale najistotniejsze jest to, że wchodzę w pole gry sztuki, przyczyniam się do mojego własnego wyjścia poza przeciętność. A więc dokonuję inwestycji...w siebie! Jeśli chodzi o konkretny system miejsc prezentacji sztuki to można byłoby wykreślić kilka ich drabin. Jedna z nich akcentowałaby stopień komercjalizacji (kapitału ekonomicznego): od całkowicie tzw. bezinteresownych pokazów (w gruncie rzeczy będących jednak jakimś nagłośnieniem problemu), poprzez prezentacje w galeriach pół-komercyjnych (np. sponsorowanych przez korporacje) aż po wystawy całkowicie sprzedażne u art dealer ów. Te ostatnie mogą być jeszcze skalo-\n10 10 zeszyty artystyczne / nr 18 wane co do prestiżu takiej a nie innej przestrzeni wystawowej u kupców z marką lub też będących na początku drogi, albo też działających poza establishmentem rynku. Inna drabina mogłaby ukazywać hierarchię ze względu na kapitał kulturalny tj. pokazywać szczeble wystawiennictwa klubowego czy uczelnianego aż po galerie publiczne (np. te należące do związków twórczych, miast, prowincji). Jeszcze inna drabina akcentowałaby wyróżniający się charakter propozycji wystaw ze względu na sam stosunek do miejsca: stosowność, autorskość, alternatywność, krytyka miejsca itd. Zupełnie osobno dałoby się ustalić systematykę, co do znaczenia uruchamianego kapitału symbolicznych wartości od galerii czysto prestiżowych (z galeriami pilotującymi na czele), ważnych ze względu na przypisanie do kultury przez miejsca ekspozycji i z wartościami uruchamianymi społecznie aż po galerie nastawione na zysk ekonomiczny. 11 Zupełnie odrębną byłaby drabina wielkości i trwałości miejsc. Obejmowałaby ona w bazie różne efemeryczne mini-galerie (od nich roiło się w latach siedemdziesiątych) i miałaby kolejne szczeble w rodzaju mniej lub bardziej ustabilizowanych ośrodków czy centrów propagujących sztukę. Jakby na szczycie tych galeryjnych zawirowań, do usytuowania byłyby muzea sztuki współczesnej, konsekrujące zjawiska już ugruntowane i zaakceptowane przez świat sztuki na zasadzie ostatniej instancji. One też bywają szeregowane i określane według kilku już sposobów klasyfikacji. Jednym z bardziej znanych jest wprowadzony przez Nicholasa Serotę podział na muzea z gotową interpretacją i te ukierunkowane na doświadczanie przez widzów 12. Zupełnie osobną rzeczą jest pojawianie się dzieł sztuki (czy całych wystaw lub instalacji) w przestrzeniach publicznych: od monumentów w otoczeniu zurbanizowanym poprzez różne interwencje in situ aż po wejście ze sztuką w niemiejsca (żeby użyć terminu Marka Augé) czyli w sfery: dworców kolejowych, portów lotniczych, stacji metra, supermarketów, hoteli, autostrad Miwon Kwon przedstawiając cały rozwój sztuki kształtującej się od lat 60- tych w specyficznym usytuowaniu w określonych miejscach ( site-specific art ), zwraca uwagę na dwie linie projektów artystów: tych z dążeniami integracyjnymi i innych ukierunkowanych na interwencje (często ze zjadliwą krytyką miejsc, zwłaszcza obszarów zaniedbanych czy wręcz upodlonych) 14. Radykalne nawiązanie do miejsca i z nim zespolenie dzieła, Richard Serra tak określił w swym słynnym już zdaniu: Usunąć dzieło znaczy zniszczyć je. W ostatnich latach, owe odniesienia do przestrzeni publicznych raz po raz ukierunkowują się nie tyle na przedmiotowe otoczenie, co na życie ludzi w określonych środowiskach ( społeczność jedności mitycznej, wspólnoty miejsc czy grupy formujące się czasowo dla artystycznych eksperymentów). Linia ta, rozwijana w różnych mutacjach jako pewnego rodzaju nowa forma\n11 11 Andrzej Kostołowski / KRĄG PROMOCYJNY (część pierwsza) sztuki publicznej (z ulubionym przez Theodora W. Adorno powrotem do idei methexis ), właśnie dzisiaj wciąż zasługuje na uwagę nie tylko dlatego, że ma atrakcyjną świeżość. Choć praca w jej obrębie nie jest łatwa (w grę wchodzi przełamanie barier enklawy sztuki i jej samozadowolenia) to przede wszystkim samo jej promowanie daje jedną gwarancję: małe są tu możliwości dla fałszów i iluzji. V. KONSUMPCJA I HABITUS Konsumpcja sztuki coś co z punktu widzenia promocji staje się kluczowe i jest docelowym aspektem wielu działań, nie jest jakimś naiwnym czy dyskretnym wydarzeniem, ale ma charakter wciąż zmiennej dynamiki estetycznej i w sposób ścisły wiąże się z subiektywnie określającym się w procesie habitusem (za Bourdieu przyjąć można iż jest to pewnego rodzaju uspołeczniona subiektywność) 15. I tu dałoby się wyróżnić dwie linie postępowania. Jedną charakteryzowałoby podejście pragmatyczno - analityczne: habitus jest rozpoznawany i prowadzona jest wobec niego gra. Drugą linię wytycza dążenie do zmian: demaskowanie tego co w habitusie jest stereotypem do pokonania w pewnej polityce estetycznej. I jedna i druga linia są ważne, gdyż występowanie z jakimiś propozycjami sztuki w polu społecznego funkcjonowania, może zakończyć się kompletnym rozczarowaniem jeśli nie uwzględni się w dobrym i złym istotnych w nim procesów, które ów habitus warunkują. Można chociażby zwrócić uwagę na to w jakim stopniu dynamika społeczna danego środowiska kształtuje się wokół walki o uzyskanie jakiegoś prestiżu. Albo też, zastanowić się nad tym, że w danym miejscu trwa rywalizacja między zwolennikami kapitałów czysto ekonomicznych a tymi, którzy poszukują gier symbolicznych z sakralizacją sztuki włącznie itd. Niektóre czynniki mogą tu być przy tym w pewnym stopniu nieuświadomione. Dlatego z jednej strony pomocna bywa socjologia, z drugiej zaś przydać się może także wiedza o sztuce nowoczesnej. Na przykład, krąg ludzi mniej lub bardziej zawodowo związanych z informatyką a arbitralnie wywyższających wątpliwe jakościowo mimetyczne gry, prawdopodobnie zupełnie nie zdaje sobie sprawy z tego, że jak pisze Pepe Karmel, gdy otwieramy komputer i śledzimy przeskoki kolejnych okien z kontrastowymi treściami i wyobrażeniami obrazkowymi, mamy jak na dłoni to co dał kubizm i pochodne kierunki w sztuce 16. Można hipotetycznie stwierdzić, że poprzez takie nawiązania, udana mogłaby stać się promocja tych zjawisk sztuki internetu, które nie zrezygnowały z wniosków z modernizmu. Na zupełnie innym planie widać jak znakomite są porozumienia w kręgu kobietreprezentantek publiczności i artystek proponujących sztukę feministyczną\n12 12 zeszyty artystyczne / nr 18 a także jak chłonne bywają te grupy studenckie, które jako dobro przyjmują kapitał symboliczny sztuki w swoich przestrzeniach habitusu gry i ironii. Tu więc przy pytaniu o konsumpcję pojawia się nieustannie kwestia tego c o komu jest oferowane do konsumpcji. Lewicowi myśliciele tacy jak Jacques Ranciére zwracają uwagę na krzywdzące nierówności w dystrybucji tego, co widzialne 17 (w tym dzieł sztuki). Dlatego też, przekraczając owe zróżnicowania w geście emancypacji i przy nie-identyfikacji 18 (tj. nie robiąc tego co się od nas hierarchicznie oczekuje i jest nam przypisane jak jakiś stereotyp), czynimy twórczy gest polityczny, tak jak jest to u niektórych młodych artystów. Istnieje wiele otwartych możliwości zmian w polityce sztuki, przy ukierunkowaniu się na bardziej demokratyczne spojrzenie na tzw. specjalizacje czy egalitaryzm wciąż raczej zamkniętych kręgów świata sztuki. Andrzej Kostołowski (ur. 1940), dyrektor Muzeum Adama Mickiewicza w Śmiełowie (oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu), wykładowca na ASP w Poznaniu i Wrocławiu, członek Stowarzyszenia Artystycznego Grupa Krakowska, z wykształcenia leśnik i historyk sztuki. Krytyk i teoretyk sztuki, publikuje od początku lat 70. Autor wielu studiów monograficznych, miedzy innymi o: Andrzeju Wróblewskim, Witkacym, Jerzym Beresiu. 01 M. Weitz, The Role of Theory In Aesthetics, w: J. Margolis (ed.), Philosophy Looks at the Arts, New York 1962,s Patrz m.in.: M. Foucault, To nie jest fajka, Gdańsk H. S. Becker, Art. Worlds and Social Types, American Behavioral Scientist, 1976,19 (6), s. 703 i nast. 04 Patrz: P. Bourdieu, Reguły sztuki. Geneza i struktura pola literackiego, Kraków A. Danto, Beyond the Brillo Box: The Visual Arts in Post-Historical Perspective, Berkeley K. Stiles, P. Selz (opr.); Theories and Documents of Contemporary Art; Berkeley Ch. Harrison, P. Wood; Art in Theory , Malden Na uwagę z tego punktu widzenia zasługuje zastosowany przez Jerzego Ludwińskiego w 1967 roku we wrocławskiej galerii Mona Lisa rygorystyczny system paralelnego drukowania w miesięczniku Odra deklaracji artystów i tekstów kuratorów. Wśród wielu przykładów z różnych krajów można tu przywołać prestiżowe Artforum, w którym pod koniec lat sześćdziesiątych pojawiały się główne materiały teoretyczne o nowych wówczas zjawiskach sztuki a i teraz teksty artystów znajdują tam swoje ważne miejsce. 09 B. O Doherty, Inside the White Cube. The ideology of the Gallery Space, Berkeley P. Bourdieu, j.w, s. 218 I nast. 11 Przegląd zagadnień systematyki i historii galerii patrz: G. Dziamski, Galerie sztuki, Miesięcznik Literacki, 1987, nr 11 oraz tegoż autora, Galerie sztuki; w: Z. Drozdowicz (red.); Europa, Europa; Poznań N. Serota, Experience or Interpretation. The Dillema of Museums of Modern Art, London M. Augé, Non-Places. Introduction to an Anthropology of Supermodernity, London M. Kwon, One Place after Another. Site Specific Art and Locational Identity, Cambridge Mass M. Grenfell, Ch. Hardy; Art Rules. Pierre Bourdieu and the Visual Arts; Oxford 2007,s. 28 I nast B. Gopnik, 17 J. Ranciére, The Politics of Aesthetics, London 2004, s. 12 i nast. 18 K. Ross, On Jacques Ranciére, Artforum, March 2007, s. 254\n13 13 Agnieszka Okrzeja Promocja sztuki współczesnej w obliczu praktyk kuratorskich Próbując odpowiedzieć sobie na pytanie: czym jest promocja współczesnej sztuki?, nasuwa się odpowiedź, że jest jednym z elementów promocji kultury, skierowanym w stronę społeczeństwa, ale jest też odpowiedzią na społeczne zapotrzebowanie na kulturę (tzw. powinnością kulturalną 1 ). Działania promocyjne mają wzbudzić zainteresowanie różnych grup społecznych sferą kultury wizualnej. Promocja ma poszerzyć zasięg odbiorców, jej celem jest uczynić współczesną sztukę dostępną, przyjazną, rozpoznawalną, w najlepszym, ale najtrudniejszym przypadku zrozumiałą. Polega na kreatywnym inicjowaniu i rozpowszechnianiu wydarzeń artystycznych, zawiązywaniu się organizacji, fundacji i stowarzyszeń na działających na rzecz promocji sztuki, budowaniu kolekcji sztuki współczesnej, które staną się w przyszłości kamieniem węgielnym nowoczesnych instytucji sztuki. Promocja sztuki współczesnej materializuje się w takich działaniach, jak wykłady, evanty, festiwale, różnego rodzaju project space, wystawy organizowane w nowoczesnych muzeach o awangardowej architekturze zaprojektowanych w pierwszej kolejności z myślą o wymagających warunkach, jakie potrzebuje dziś sztuka by być pokazywaną, a także o jakości kontaktu widza z dziełem sztuki. Promocja ma również wpływ na makroregionalne i mikroregionalne środowiska artystyczne, które budują się poprzez spotkania i różnego typu aktywności twórcze o instytucjonalnym charakterze, które odbywają się nie tylko w przestrzeniach galeryjnych, ale w różnego rodzaju przestrzeniach publicznych, terenach poprzemysłowych. Dziś kultura, jest gruntem, na którym państwa nawiązują partnerskie kontakty między sobą. Promocja sztuki, która konstytuuje kulturę, według Gerald a Matta stanowi bardzo ważny elementem edukacji społeczeństwa. Promocja sztuki w szerszym aspekcie służy również międzynarodowej polityce. Wydaje się, być globalnym językiem w dyskusji międzykulturowej. Promocja współczesnej sztuki realizowana w nowoczesnych instytucjach artystycznych, wspiera krajobraz kultury danego miasta, regionu i państwa. Niesie to za sobą wzrost turystyki kulturalnej, która z czasem przynosi realne wsparcie finansowe. Aspekt ten porusza prof. Jack Lohman, światowej sławy reformator muzeów od niedawna 1 Gerald Matt Muzeum jako przedsiębiorstwo, Warszawa 2006, s.44.\n14 14 zeszyty artystyczne / nr 18 współpracujący z Muzeum Narodowym w Warszawie. Lohman mówiąc na temat kondycji polskich muzeów, widzi konieczność wprowadzenia nowej młodej kadry zarządzającej, bogatej w doświadczenia zdobyte na Zachodzie. Tylko w ten sposób podniesiemy polskie standardy. Musimy też pomyśleć o sieci muzeów regionalnych, w których wyrazi się różnorodność tradycji dorobku całej Polski, zbierzemy i pokażemy to, co jest teraz rozproszone. Wtedy polskim dziedzictwem zainteresuje się światowy przemysł turystyczny. 2 Z tego względu promocja ma również wymiar ekonomiczny. W dzisiejszej rzeczywistości, promocja sztuki funkcjonuje w relacji świata sztuki i świata biznesu. Chodzi tu głównie o sponsoring sztuki, który płynie z prywatnych źródeł finansowych. Takie wsparcie finansowe uzupełniają miejski czy ministerialny budżet, dając większe możliwości na realizację artystycznych przedsięwzięć. Promocja sztuki ma związek, również z aspektem rynkowym, co staje się przedmiotem wielu polemik. Promocja sztuki w aspekcie rynkowym polega na inspirowaniu i umożliwianiu określonej grupie społecznej zakup dzieł sztuki, które z czasem przerodzą się w prywatne kolekcje. Narzędziem promocji sztuki, a także instrumentem komunikacji instytucji sztuki z publicznością są wystawy, wydarzenia artystyczne, spotkania naukowe, cykle edukacyjne, wydarzenia okazjonalne i szereg innych interdyscyplinarnych działań powiązanych ze sztuką na różne sposoby. Zastanawiając się nad strukturą współczesnej promocji sztuki, na myśl przychodzi osoba kuratora, która pełni dziś jedną z najważniejszych funkcji, decydując o publicznym wizerunku współczesnej sztuki. Kurator odpowiedzialny jest za treść i formę wydarzeń artystycznych, które przedostają się do publiczności. Bardzo ważna w dyskusji na temat promocji sztuki, staje się profesjonalizacja zawodu kuratora. Kurator powinien poruszać się na scenie sztuki ze szczególnym wyczuciem sytuacji kulturowej, politycznej, społecznej, w jakiej dochodzi do realizacji projektu. Kuratorskie narzędzia promocji sztuki funkcjonują na wielu poziomach. Zanim dokona się próby ich wyróżnienia, pod uwagę należy wziąć obecność czterech obiegów sztuki funkcjonujących na rynku sztuki krajów post-socjalistycznych. Grzegorz Dziamski wyróżnia trzy typy funkcjonujących w naszych realiach galerii 3 : komercyjne, których punktem odniesienia jest rynek, publiczne, dla 2 Zakochajmy się w muzeach. Rozmowa z Jackiem Lohmanem, Rzeczpospolita, 25 kwietnia 2008 roku, s. A21 3 Grzegorz Dziamski o Latach dziewięćdziesiątych i postsocjalistycznej ponowoczesności, wystąpienie na Ogólnopolskiej konferencji naukowej przed Kongresem Kultury Polskiej 2000 w Poznaniu, tekst dostępny na stronie internetowej pod adresem: Dziamski.html\n15 15 Agnieszka Okrzeja / Promocja sztuki współczesnej w obliczu praktyk kuratorskich których punktem odniesienia jest społeczeństwo, panujące w nim poglądy na temat sztuki i alternatywne, dla których punktem odniesienia są artyści i ich wyobrażenia na temat sztuki. Do tej grupy należy też dodać współczesne muzea sztuki i centra sztuki współczesnej, których misja polega na gromadzeniu dziedzictwa kulturowego w postaci dzieł sztuki, a także na estetycznej edukacji społeczeństwa. Wszystkie cztery typy instytucji promują sztukę, jednak ich Mission Statment zasadniczo się od siebie różni, więc różnić się też będzie charakter pracy kuratora związanego z wymienionymi instytucjami. Hybrydyczne i transgresyjne podejście do praktyki organizacji wystaw, jest jednym ze sposobów, z jakim kurator może przystąpić do swojej kuratorskiej misji. Wybór ideałów i konsekwentne kontynuowanie poszukiwań, lub ich zaskakujące modulowanie, powoduje, że mówi się wówczas o kuratorskiej strategii, lub taktyce. Takie strategiczne postępowanie, dotyczy głównie kuratora niezależnego (independent curator). Wymykając się i balansując pomiędzy Mission Statment definiowanych instytucji realizuje on swój program pracując na swoje nazwisko i budując tym samym własną markę. Grzegorz Dziamski wskazuje, że największa odpowiedzialność spoczywa na galeriach publicznych, ponieważ kształtują społeczne postawy wobec sztuki i tworzą klimat mniej lub bardziej sprzyjający sztuce 4, stoją na szczycie piramidy promocji sztuki, ponieważ są obdarzone dużym publicznym autorytetem, inicjują w odbiorcach chęć obcowania ze sztuką, która będzie pojawiała się w innych, bardziej wymagających formach. Kurator odpowiada za najwyższą jakość promowanej sztuki, dotyczy to zarówno kuratorów muzealnych, którzy dbają o wysoką wartość poznawczą wystawianych kolekcji, kuratorów inicjujących wystawy pod skrzydłami galerii państwowych, kuratorów niezależnych, którzy budują duże przedsięwzięcia artystyczne, typu biennale, aż po kuratorów/galerników, którzy na mniejszą skale, ale skutecznie popularyzują polską sztukę na międzynarodowych targach sztuki. Galernicy pracując nad zapewnieniem jej rozpoznawalności, mają wpływ na obecność polskiej sztuki w międzynarodowych kolekcjach prywatnych, jak i instytucjonalnych. Wystawy są najstarszą formą publicznej prezentacji sztuki. Peter Vergo 5 zastanawia się czy można uznać wystawy za fakt kulturalny? Jest to punkt wyjścia do szerszej analizy, którą prowadzi, dotyczącej sposobu inicjowania, kreowania i realizacji wystaw w praktyce. Powodzenie wystaw, którymi sztuka komuniku- 4 Ibidem. 5 Peter Vergo Milczący obiekt, w : Muzeum sztuki. Antologia, tłum. A. Łyda, red. M. Popczyk, Kraków 2005, s. 316.\n16 16 zeszyty artystyczne / nr 18 je się z odbiorcą, zależy głównie od założeń, wytyczonych celów i ambicji ich organizatorów. O takiej wystawie można powiedzieć, że staje się historią opowiedzianą poprzez dzieła sztuki zredagowaną przez kuratora. Dysponując określonymi dziełami sztuki pisze Vergo, operując napisami, tablicami informacyjnymi, tekstami objaśniającymi, kolejnością prezentacji dzieł, zasad według pogrupowane są dzieła, ale głównie poprzez kontekst fizyczny i skojarzeniowy 6 można zbudować za każdym razem inną opowieść. Osobą decydującą o sposobie użycia wszystkich wymienionych środków budowania wystaw począwszy od wstępnej selekcji dzieł sztuki, aż po katalog jest kurator sztuki, który staje się współtwórcą wystawy. Dlatego też rola kuratora jest (...) kontrowersyjna, podobnie jak wybory, które podejmuje 7 pisze Roman Lewandowski. Według autora tekstu wystawy (...) ujawniają realizacje pewnego scenariusza władzy, jakim jest bezsprzecznie projekt kuratorski uwzględniający opcje estetyczne kuratora i co za tym idzie jego preferencje dotyczące charakteru prac i doboru artystów 8. W przypadku zagadnienia dotyczącego promocji sztuki, tolerancja wobec kuratora jest rozszerzona, bierze się pod uwagę skalę wydarzenia i zasięg odbioru. Dyskusja dotycząca strategii kuratorskiej, tylko powierzchownie jest opisywana przez krytyków sztuki. Kurator wypowiadając się poprzez wystawy, wprowadza nowe wartości do sztuki definiując tendencje artystyczne swojego czasu, czy pokazując artystów jeszcze nieznanych. Współczesny model wystawy kuratorskiej - kontekstualnej, opiera się na niestandardowych metodach i rozwiązaniach reprezentacji sztuki. Pracę nad projektem poprzedzają badania naukowe nad wybranym zagadnieniem. Wartością kuratorskich projektów jest krytyczność i silny intelektualizm. Koncepcje kuratorskie odwołują się i czerpią z szerokiego spektrum problemów istniejących również poza obszarem sztuki, im odleglejszy problem zostaje przeniesiony na obszar sztuki, tym wystawa wydaje się być ciekawa i odkrywcza. Wystawy bywają również bardzo subiektywną refleksją kuratora na temat wybranego dzieła lub grupy dzieł, mogą być odkryciem doświadczenia wypływającego z kontaktu z cenionym artystą. Czasem dają możliwość twórczej samorealizacji. Ekspozycje to środek, który uwielbiam mówił Harald Szeemann. Doprowadzają mnie do obsesji i zmuszają do pokazywania rzeczy dotąd nie przedstawianych. 9 Kuratorskie wybory składają się na formułę wystawy, która redefiniują histo- 6 Ibidem. 7 Roman Lewandowski Strategie kuratorskie. Od antropologii do polityki dyskursu, w: Muzeum Sztuki. Od Luwru do Bilbao, red. Maria Popczyk, Katowice 2006, s Ibidem. 9 Mitologia indywidualna. Z Haraldem Szeemannem rozmawia Dobrila Denegri w: Artluk 3 (5) 2007, s. 25.\n17 17 Agnieszka Okrzeja / Promocja sztuki współczesnej w obliczu praktyk kuratorskich rię, miejsca i jego znaczenia. Wystawy ukazują różne aspekty środowiska człowieka, wartościują dorobek artystów, odkrywają nowe relacje między dziełami, konfrontują artystyczne postawy w celu podjęcia próby definiowania kondycji aktualnej sztuki. Kuratorzy bardzo chętnie budują swoje narracje zestawiając współczesne i historyczne dzieła sztuki, inicjując tym samym międzyepokowy dialog. Takie eksperymenty prowokują nowe odczytanie historycznych zjawisk wizualnych. Można zaryzykować stwierdzenie, że kuratorzy na nowo piszą historię sztuki przeszczepiając współczesne metody rewizjonistycznych badań nad nieznanymi twórcami XX w. Ostatnio bardzo popularną formą jest kuratorska analiza systemu funkcjonowania sztuki, co widoczne jest w projektach metakuratorskich. Jean-Christophe Ammann dyrektor Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Frankfurcie opisując w 20 punktach Vademecum dla kuratora, w jednym z punktów pisze: Postaw się w roli nieprzygotowanego odbiorcy 10. Założenie to, w pracy kuratora pozostaje nadrzędne w różnych stopniach zaangażowania we współpracę z instytucjami państwowymi. Rola kuratora, który jest inicjatorem odsłon sztuki pod różnymi postaciami i w różnym wymiarze, opiera się na uwzględnianiu kontekstu społecznego. Kurator podejmując się kreacji artystycznych przedsięwzięć, czyni z kontekstu szeroko pojętego miejsca i czasu podstawowy element swojej narracji, dlatego też jednym z celów praktyki kuratorskiej jest poszukiwanie nowych przestrzeni dla sztuki. Często jest to obszar krzyżujących się znaczeń i ról wobec lokalnych społeczności, dlatego spotkanie ze sztuką w miejscach głównie poprzemysłowych, które charakteryzują obszary dużych miast w krajach postkomunistycznych, również w Polsce cieszy się w ostatnich latach dużą popularnością inicjatyw kulturalnych i zainteresowaniem wśród publiczności. Projekt artystyczny wchodzący w społeczny organizm miasta zostaje szybciej zaakceptowany przez lokalne władze. Łączy idee i zamierzenia rewitalizacji konkretnej przestrzeni w strukturze miasta, zaniedbanej nie tylko kulturalnie. Wiadomo, że są to duże projekty, więc zostają dotowane z Funduszy UE. Aby zobrazować zagadnienie promocji sztuki i rolę praktyk kuratorskich, warto przywołać 7. Bałtyckie Biennale Sztuki Współczesnej transrobota, 11 które odbyło się w 2007 roku w Muzeum Narodowym w Szczecinie (www.transrobota.net). Koncepcja transroboty w interesujący sposób podjęła debatę nad poprzemysłową częścią portu Łasztownią, niszczejącą w centrum miasta. Projekt 10 Jean-Christophe Ammann Vade Mecum for Curators w: MEN IN BLACK. Handbook of curatorial practice, Berlin 2004, s Wydarzenie w ramach projektu Artventure Visual Art Network współfinansowanego przez Komisję Europejską program Kultura Kuratorką wystawy była Marlena Cybowska Butler.\n18 18 zeszyty artystyczne / nr 18 wprowadzał w obszar sztuki nowe koncepcje urbanistyczno artystyczne. Samą wystawę poprzedzał konkurs na projekty artystyczne dotyczące artystycznej rewitalizacji Łasztowni. Zaproszone grono międzynarodowych kuratorów i wybrało z pośród nadesłanych prac, grupę kilkunastu międzynarodowych artystów zaproszonych do udziału w wystawie. Wśród nich znajdują się m.in. Rolad Fuhrmann, Tilman Küntzel, Ulrike Mohr, Otmar Sattel, Rolad Stratmann, Julita Wójcik, Kuba Bąkowski, Maciej Kurak oraz Oliver Ressler, Wydarzeniu towarzyszyła konferencja Rewitalizacja postindustrialnych przestrzeni poprzez sztukę i projekty artystyczne. W fazie realizacji twórcą koncepcji projektu był Art Urban. Multimedialna wystawa na temat rewitalizacji Łasztowni odwoływała się do różnych znaczeń kulturowych, społecznych, ekonomicznych, historycznych i utopijnych. Kuratorami projektu byli artyści Anne Peschken i Marek Pisarsky, a z ramienia Muzeum Marlena Chybowska-Butler. Projekt ten porusza tu jeszcze jedną kwestię, dotyczącą wagi kuratorskiej decyzji. Uwagę zwraca fakt obecności międzynarodowego grona kuratorów w początkowej fazie kształtowania się projektu, zanim w obszarze idei pojawiły się jakiekolwiek artystyczne nazwiska i realizacje. Kiedy grupa artystów została już ustalona, projekt zyskał nowych kuratorów, którzy rozpoczęli pracę nad wystawą w przestrzeni muzealnej. Kolejność i proporcje między kuratorami a artystami w trakcie powstawania projektu nie wydają się dziś nikogo szokować. Z tego względu, uważam, że dzisiejsza rola i funkcja kuratora sztuki, staje się nurtującym zagadnieniem teoretycznym nie tylko w odniesieniu do promocji sztuki, ale problematyki ontologii współczesnej sztuki i etyki życia artystycznego. Agnieszka Okrzeja, kuratorka, krytyczka sztuki, interesuje się teorią praktyk kuratorskich. Mieszka i pracuje w Poznaniu.\n19 19 Paulina Sztabińska Minimal art polemiki związane z formalistyczną interpretacją kierunku Jednym z największych autorytetów amerykańskiej krytyki artystycznej lat powojennych był Clement Greenberg. W latach sześćdziesiątych pojęcie modernizmu utożsamione zostało niemal całkowicie z preferowanym przez niego formalizmem i poglądem o autonomii sztuki. Pomimo iż większość artystów i krytyków uważała, że odwoływanie się do kryteriów estetycznych i stylistycznych, które stanowiły główny trzon zainteresowań Greenberga, jest nieadekwatne wobec znacznej części dzieł współczesnych, jednak to właśnie formalistyczna koncepcja sztuki stanowiła jeden z naj- Zajęcia Pauliny Sztabińskiej. Realizacja zadania: Proszę o przeprowadzenie analizy formalnej dzieła sztuki w oparciu o założenia Henryka Wölfflina sformułowane w książce Podstawowe pojęcia historii sztuki. Obrazy poddane analizie: Jerzy Nowosielski, Akt we wnętrzu, 1961, Francis Bacon, Autoportret, Pierwszy Plener Teoretyczny, Skoki 2005\n20 20 zeszyty artystyczne / nr 18 istotniejszych punktów odniesienia dla teoretyków piszących o minimal art i innych kierunkach lat powojennych. Formalizm jest to stanowisko broniące swoistości sztuki w oparciu o znaczenie formy artystycznej, odrzucające zewnętrzne (między innymi historyczne, społeczne) kryteria jej charakterystyki i wartościowania. Wyróżnić można trzy rozumienia tego terminu. Pierwsze związane jest z metodologią. W badaniach nad sztuką formalizm polega na koncentrowaniu się na zagadnieniach formy oraz estetycznego oddziaływania dzieł. W ujęciu tym przeciwstawny jest on różnym wersjom kontekstualizmu, biografizmu oraz społecznej i kulturowej historii sztuki. Z formalizmem jako metodologią często wiąże się koncepcję dzieła sztuki polegającą na uznaniu formy za jego aspekt konstytutywny. Drugie znaczenie formalizmu polega na traktowaniu go jako stanowiska teoretycznego i aksjologicznego. W tym przypadku, jak pisał Dziemidok, tylko formalne walory dzieła sztuki mogą być uznane za jedyne stosowne kryteria doskonałości artystycznej, kryteria wartości dzieła sztuki jako dzieła sztuki 1. Ostatnie znaczenie formalizmu odnosi się do określenia twórczości artystycznej i ma charakter wartościujący, często o sensie pejoratywnym. Dotyczyć może orientacji artystycznej podkreślającej autonomię jakości formalno-estetycznych dzieła przy ograniczeniu roli przedstawienia czy tematu. Specyfika formalizmu w poszczególnych dziedzinach refleksji nad sztuką wiąże się z różnym rozumieniem kluczowego w tym kontekście pojęcia formy. W praktyce jednak często sposoby jej rozumienia łączą się ze sobą. W przypadku koncepcji odnoszącej się do sztuk plastycznych, sformułowanej przez Greenberga, forma jest czymś danym bezpośrednio, widzialnym w dziele, w odróżnieniu od przedstawianej rzeczywistości i wzbudzanych skojarzeń (składających się na treści przedmiotowe). Głównym postulatem Greenberga, pojawiającym się odnośnie formalizmu było dążenie do czystości (purity) sztuk, polegające na wyeliminowaniu z malarstwa elementów obcych, niezwiązanych ze specyfiką medium. Dzieła modernistyczne w ujęciu autora powinny dążyć ku autonomii, do wytyczenia własnych granic i uzyskania samodefinicji 2. Dla malarstwa granicami konstruktywnymi są: płaska powierzchnia, kształt podłoża i właściwości pigmentów 3. Według Greenberga zwrócenie uwagi na samo medium i poszukiwanie 1 B. Dziemidok, Formalizm artystyczny, [w:] tenże, Główne kontrowersje estetyki współczesnej, PWN, Warszawa 2002, s C. Greenberg, Modernist Painting, [w:] Art in Theory An Critical Anthology of Changing Ideas, red. Ch. Harris & P. Wood, Oxford Cambridge 1992, s Ibidem.


"Bieg po Uśmiech" w Kraśniku - Dziennik Wschodni\n"Bieg po Uśmiech" w Kraśniku\nJuż po raz 23. wystartuje w sobotę w Kraśniku „Bieg po Uśmiech”.\n– „Bieg po Uśmiech” adresowany jest do całych rodzin, od najmłodszych po seniorów. Do udziału w zabawie zapraszamy wszystkich mieszkańców Kraśnika – mówi Dariusz Krysiak, dyrektor SOS Wioski Dziecięcej w Kraśniku.\nW programie imprezy także pokaz jiu-jitsu, boksu i występy dzieci i młodzieży. Zabawa rozpocznie się w sobotę o godz. 9 w SOS Wiosce Dziecięcej (ul. Gmeinera 8).


piątek 30-03-12, czytany: 5783 razy, autor: Krevetka\nToni Braxton / © PR Photos Toni Braxton postanowiła raz jeszcze zawalczyć o serca młodszych słuchaczy, a pomóc jej w tym mam najnowszy klip do utworu I Heart You. 44-latka podrywa w nim o wiele młodszego, fantastycznie umięśnionego mężczyznę, który nie ukrywa, że jest nią wyraźnie zafascynowany. Trudno się dziwić. Z pomocą dekoltów, pończochy i obcisłych kreacji Toni prezentuje się bowiem naprawdę niezwykle seksownie. Zobaczcie zresztą sami: Polecane wideo\nBlac Chyna "odpowiada" na plotki o trzeciej ciąży! (FOTO)Dramat rodzinny u Katarzyny Dowbor! Nikt nie wiedział, jak jej pomócZayn Malik i Gigi Hadid dostali najdziwniejszy prezent everTyle walczyła, by jej cellulit był na okładce. Polski grafik ZNISZCZYŁ wszystkoHIT! Adele i Lionel Richie po ŚLĄSKU?! Pokochacie ten cover!Jamie Dornan o seksie w Nowym Obliczu Greya Ostatnio dodane fotki:zobacz całą galerię »TONI BRAXTONToni BraxtonToni BraxtonToni Braxton


EFL najlepszą instytucją finansową - Andrzej Krzemiński\nEFL najlepszą instytucją finansową\nTagi:Andrzej KrzemińskiEuropejski Fundusz LeasingowyRzeczpospolita\nRzeczpospolita ogłosiła ranking instytucji finansowych. Europejski Fundusz Leasingowy zwyciężył w kategorii LEASING.\nDo tegorocznego, 8. już z kolei konkursu, stanęło 525 instytucji finansowych, o 73 więcej niż w ubiegłym roku. Wybierając najlepsze z nich, kapituła brała pod uwagę: wzrost w roku ubiegłym, rentowność oraz bezpieczeństwo. Wyróżnienia przyznano w 8 kategoriach odpowiadających następującym branżom: banki komercyjne, banki spółdzielcze, firmy leasingowe, powszechne towarzystwa emerytalne, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, firmy ubezpieczeniowe na życie, towarzystwa ubezpieczeń majątkowych oraz domy maklerskie.\nRanking najlepszych firm leasingowych tworzony przez Rzeczpospolitą jest stosunkowo młody. Istnieje od 3 lat. W tegorocznym zwyciężył Europejski Fundusz Leasingowy. O wygranej przesądziły: fakt utrzymania pozycji lidera rynku, zwiększenie zysku firmy w stosunku do roku poprzedniego, najwyższy kapitał, którego wartość wyniosła blisko 900 mln zł oraz wysoki współczynnik rentowności (ROE).\n-Rok 2009 był trudnym okresem zarówno dla branży leasingowej jak i całego rynku finansowego. Utrzymanie stabilnej pozycji wymagało wielu wysiłków, z jednej strony stałej kontroli portfela leasingowego, z drugiej – pozyskiwania klientów dzięki atrakcyjnym produktom finansowym. Tym większą dumą napawa fakt, że przyjęta strategia i włożona praca zostały docenione przez kapitułę rankingu – powiedział Andrzej Krzemiński, prezes EFL.\nRanking najlepszych firm leasingowych powstaje na podstawie wypełnionych przez spółki ankiet. W tegorocznym zestawieniu uwzględnione zostały tylko te, które w latach 2008-2009 osiągnęły zyski oraz mogły poszczycić się sumą bilansową i wartością całego portfela przekraczającą 100 mln zł. Analizie poddano ROE, zysk uzyskany z portfela należności w 2009 r., dynamikę sprzedaży oraz dynamikę całego portfela.\npreviousSezon dla absolwentów\nnextEkologia z firmowym znakiem jakości


Pogodaw dolinie Górnej Biebrzy nd 23.02, godz 20:30\n„W trosce o bagna” - premiera filmu już za nami\n28 maja w Dąbrowie Białostockiej miało miejsce niecodzienne wydarzenie. W tym bowiem dniu w kinie Lotos odbyła się premiera filmu „W trosce o bagna”. Film został wyreżyserowany przez Bożenę i Jana Walencików, jednych za najbardziej znanych polskich filmowców przyrody. Muzykę do filmu skomponował jeden z największych polskich kompozytorów filmowych Michał Lorenc, który także zaszczycił nas swoją obecnością.\n„W trosce o bagna” to filmowa ballada o mokradłach i ludziach żyjących w ich otoczeniu. Film pokazuje zarówno piękną przyrodę, unikalny krajobraz, ale przede wszystkim ma na celu zwrócenie uwagi na istniejącą od dawna symbiozę między człowiekiem a przyrodą i jej ochroną. Wydarzenie zgromadziło bardzo liczną publiczność – tak mieszkańców Dąbrowy Białostockiej i okolic jak również obecnych w tym czasie nad Biebrzą turystów. Dodatkową atrakcją było spotkanie z autorami filmu Państwem Walencik, które miejscami przeradzało się w bardzo interesującą dyskusję o relacjach człowieka i przyrody.\nFilm wykonany został w ramach projektu „Ochrona siedlisk mokradłowych doliny Górnej Biebrzy”\nautor: A. Wiatr, data: 2016-06-02\nautor: M. Siłakowski, A. Wiatr, data: 2016-05-28\nZwiastun filmu „W trosce o bagna”. Biebrzański Park Narodowy 2016


Region administracyjny – IBR wiki\nRegion administracyjny jest terytorialną jednostką organizacji państwa, zaś jego składowymi są (Miszczuk, 2003):\nzwarte terytorium, z wyraźnie wydzielonymi granicami zewnętrznymi, jak i określoną liczbą podstawowych jednostek podziału administracyjnego kraju (gminy),\nzagospodarowanie przestrzenne będące wyrazem specyfiki gospodarczej regionu,\nzbiorowość mieszkańców cechująca się określonymi charakterystykami demograficzno-społecznymi,\noraz władza publiczna, której zakres oddziaływania na pozostałe elementy wynika z przyjętego modelu państwa.\nZ uwagi na fakt realizacji w regionie administracyjnym zadań wynikających z ogólnokrajowych założeń polityki społeczno-gospodarczej, niezbędne są różnego typu instytucje regionalne warunkujące wykonywanie owych zadań. Dlatego też na każdym historycznym etapie funkcjonowania państwa obecne są regiony administracyjne jako składowe terytorialnego systemu polityczno-społecznego i gospodarczego. W Polsce regionem administracyjnym jest województwo.\nZmienność obszaru województwa śląskiego jako regionu administracyjnego\nWojewództwo śląskie traktowane w kategoriach regionu administracyjnego jest przypadkiem szczególnym w skali kraju, co wynika z jego genezy oraz procesu przemian. Formalno-prawnie województwo śląskie pojawiło się w 1922 r. w wyniku odzyskania przez Polskę niepodległości w wyniku zakończenia I wojny światowej, a jednocześnie po 123 latach zaborów. Złożoność procesów przemian społeczno-gospodarczych na pograniczu polityczno-kulturowym, konieczność przeprowadzenia Plebiscytu, czy też Powstania Śląskie, to czynniki które spowodowały iż określenie granic zewnętrznych nie było aktem jednorazowym, ale czteroletnim procesem formalizacji regionu administracyjnego (1918-1922). .\nZgodnie z danymi pierwszego w II Rzeczypospolitej NSP 1921 roku, terytorium województwa śląskiego obejmowało 4230 km² z 1,125 mln mieszkańców. O ile w okresie międzywojennym skala zmian społeczno-gospodarczych nie była tutaj duża, o tyle po roku 1945, były one już znaczące, odnosząc się zarówno do kształtu terytorialnego regionu, procesów i struktur społeczno-gospodarczych, czy tez systemu zarządzania. Usytuowanie obszaru województwa śląskiego na historycznym pograniczu Śląska i Małopolski rzutowało na decyzje w sprawie kreowania jego granic, bowiem wraz z ich licznymi powojennymi zmianami w czasie, zmieniał się także stopień transgraniczności. Zagadnienie to wymaga nieco szerszego omówienia. Śląsk jako kraina geograficzna obejmuje terytorium od Łużyc na terenie Niemiec, aż po linię Przemszy i Brynicy na wschodzie, dzieląc się na Śląsk Dolny z historyczną stolicą we Wrocławiu i Śląsk Górny z Opolem. Stopniowy, począwszy od średniowiecza proces czechizacji, wpływ Habsburgów, później Prus, czy też utrata niepodległości przez Polskę pod koniec XVIII wieku powodowały, iż administrowano obszarem obecnego województwa z perspektywy Pragi, Wiednia, Berlina, czy też Petersburga, zaś zachodzący na pograniczu Śląska i Małopolski dynamiczny proces kreowania regionu w żaden sposób nie korelował z obserwowanymi społeczno-kulturowymi zróżnicowaniami przestrzennymi (Kłosowski, Runge, 1999). Problem braku stabilności terytorialnej rozpatrywanego województwa staje się szczególnie widoczny po 1945 roku w kontekście jego poszerzania na wschód na teren Małopolski. Jednocześnie brak stabilności ma swój wymiar wewnętrzny, wiążąc się ze zmianami w przebiegu granic podstawowych jednostek podziału administracyjnego kraju, tj. gmin. Z jednej strony dynamiczny rozwój niektórych ośrodków miejskich powodował administracyjne odgórne włączanie do nich sąsiednich miejscowości, często o silnych tradycjach tożsamości lokalnej, jak i będących historycznymi miastami, zaś z drugiej strony uwidaczniały się społeczności z silną motywacją do administracyjnego usamodzielnienia. Szczególny wpływ na owe zmiany granic wywarła realizacja w latach 50. i 60. XX w. koncepcji deglomeracji konurbacji oraz zdynamizowanie uprzemysłowienia w latach 70. XX w. Inwentaryzacja owych zmian dla lat 1945-2002 jest następująca (Runge, 2005, s. 195):\nlata 1945-1949 6 przypadków,\nlata 1950-1959 36 przypadków,\nlata 1960-1969 27 przypadków,\nlata 1970 – 1979 33 przypadki,\nlata 1980 – 1989 7 przypadków,\nlata 1990 – 2002 37 przypadków,\nco daje łącznie 146 przypadków modyfikacji w przebiegu granic gmin. Kolejne lata przyniosły dalsze tego typu sytuacje. Niewątpliwie owa zmienność struktury wewnętrznej regionu administracyjnego odbiega zdecydowanie od innych obszarów kraju.\nNależy pamiętać także, iż zarządzanie regionem administracyjnym miało w Polsce powojennej formę trzy lub du stopniową. Wraz z wprowadzeniem w 1975 r. podziału kraju na 49 województw zlikwidowano funkcjonujące od lat 50. XX w. powiaty, przywracając je ponownie w 1999 r.\nBrak stabilności terytorialnej województwa wynika także z bliskiego sąsiedztwa złożonych układów osadniczych oraz ośrodków miejskich o znaczeniu ponadregionalnym - konurbacja katowicka, konurbacja rybnicka, aglomeracja Bielska-Białej, aglomeracja Częstochowy. Szczególnie te dwie ostatnie rozwijały się w latach 1975-1998 ramach nieistniejących już województw – bielskiego i częstochowskiego. Sąsiedztwo Opola i Krakowa również wywierało wpływ na aspiracje regionotwórcze. Dowodem w tym względzie może być krótki epizod powołania w 1946 roku, województwa śląsko-dąbrowskiego (15369 km²), obejmującego zasadniczo Opolszczyznę i obszar przedwojennego województwa śląskiego z drobnymi uzupełnieniami. Twór ten przetrwał jedynie 5 lat, do momentu kolejnej reformy podziału administracyjnego.\nZagospodarowanie oraz zbiorowość mieszkańców w kontekście geograficzno-systemowego ujęcia regionu administracyjnego\nJak sygnalizowano we wstępie składowymi regionu administracyjnego jest określony stan zagospodarowania przestrzennego oraz zbiorowość mieszkańców.\nZagospodarowanie stanowi pochodną historycznego procesu krystalizacji przestrzenno-materialnej regionu (Chojnicki, 1996). Mówiąc inaczej, pojawianie się działalności gospodarczych w kolejnych okresach czasu – od średniowiecza po czasy współczesne – powodowała formowanie się różnego typu form działalności ekonomicznej człowieka (kopalnie, huty, zakłady przemysłu maszynowego, infrastruktura techniczna, itp). Istniało zatem zapotrzebowanie na pracowników. W sytuacji braku dostatecznych miejscowych zasobów pracy konieczna stała się imigracja z obszarów sąsiednich i dalej położonych. Wraz z rozwojem gospodarczym zachodzi proces rozwoju świadomości regionalnej, dotykającej takich kwestii jak: identyfikacja charakteru i kształtu regionu, wartościowania, czy też symboliki regionu (Chojnicki, 1996). Rozwój świadomości regionalnej był tu osłabiany procesem formowania się państw narodowych na przełomie XIX i XX wieku, jak i kolejnymi falami imigrantów w związku z realizacją nowych inwestycji przemysłowych. Dlatego województwie śląskie niejednorodne pod względem etniczno-społecznym, a na dodatek granice województwa nie są zgodne z przebiegiem granic etnicznych. Ślązacy są obecni głównie po zachodniej stronie Przemszy i Brynicy, na Śląsku Opolskim i Cieszyńskim (także na terenie Republiki Czeskiej). Z uwagi na skalę powojennych ruchów migracyjnych udziały ludności autochtonicznej w poszczególnych miejscowościach zostały znacznie zredukowane, głównie drogą budowy licznych spółdzielczych osiedli mieszkaniowych w latach 60. i 70. XX wieku.\nZ. Chojnicki (1996) rozpatrując etapy formowania się regionów wydziela kolejno:\nkrystalizację podstaw materialnych regionu,\nformowanie się świadomości regionalnej,\ntworzenie podstaw instytucjonalnych regionu,\netap stabilizacji regionu.\nPróba weryfikacji owego modelu w odniesieniu do rozpatrywanego tutaj regionu wskazuje na liczne odmienności, wynikające przede wszystkim z historycznie większego znaczenia zewnętrznych czynników przemian aniżeli czynników wewnętrznych oraz braku jednorodności struktury wewnętrznej (Runge, 2007). Analiza chociażby formowania się podstaw instytucjonalnych (w tym także warunkujących funkcjonowanie władzy publicznej) nie jest prosta. Rozwój instytucji dokonuje się bowiem w dwóch aspektach, tj. wyposażenia instytucjonalnego regionu oraz instytucjonalizacji regionu jako jednostki podziału terytorialnego kraju. W pierwszym przypadku szczególną rolę odgrywają te instytucje, które przyczyniają się do integracji wewnątrz regionalnej (sfera polityczna, ekonomiczna i kulturowa). Z kolei instytucjonalizacja polega na ...”nadaniu de jure statusu administracyjnego regionowi, określeniu jego funkcji a zwłaszcza kompetencji w zakresie administracji publicznej i specjalnej oraz wyznaczaniu jego granic terytorialnych”... (Chojnicki, 1996, s. 36). W pierwszym przypadku, tj. procesu wyposażania instytucjonalnego regionu, dysponujemy tak naprawdę tylko charakterystyką przeobrażeń dla konurbacji katowickiej (Szajnowska-Wysocka, 1995). Przeprowadzona przez Autorkę analiza dla lat powojennych pozwala zauważyć, iż: - w latach 1958-1970 obserwowano wzrost znaczenia systemu ekonomicznego, a jednocześnie zmniejszanie roli instytucji politycznych i kulturowych; - z kolei po 1970 roku widoczny był rozwój tych ostatnich. W przypadku konurbacji rybnickiej dynamika wzrostu pozycji instytucji gospodarczych odnotowana została w latach 60. i 70. XX wieku (związek z górnictwem węglowym). Charakterystyczną cechą jest tutaj nienadążanie rozwoju instytucji społecznych za gospodarczymi. Reasumując zagadnienie identyfikacji regionu administracyjnego należy wyraźnie podkreślić, iż nie jest on tożsamy z regionem geograficzno-historycznym. Ten drugi musi wykazywać historyczną trwałość terytorium, przewagę cech wspólnych nad odrębnościami w stosunku do otoczenia. Z uwagi na status prawny oraz zakres zadań instytucji regionalnych, obok regionu administracyjnego spotykamy także pojęcie regionu samorządowego, autonomicznego i federalnego.\nChojnicki Z., Region w ujęciu geograficzno-systemowym, w: Podstawy regionalizacji geograficznej, red. T. Czyż, wyd. Bogucki, Poznań 1996, s. 7-43.\nKłosowski F., Runge J., Podziały obszaru województwa katowickiego w kształtowaniu się zróżnicowań demograficzno-społecznych, "Czasopismo Geograficzne" 1999, z. 3-4, s. 59-75.\nMiszczuk A., Regionalizacja administracyjna III Rzeczypospolitej. Koncepcje teoretyczne a rzeczywistość, wyd. UMCS, Lublin 2003.\nRunge J., Urbanizacja i jej konsekwencje w regionie katowickim – mity a rzeczywistość, w: XVIII Konwersatorium Wiedzy o Mieście: Współczesne procesy urbanizacji i ich skutki, red. I. Jażdżewska, wyd. UŁ, Łódź 2005, s. 193-202.\nTę stronę ostatnio zmodyfikowano o 11:28, 18 lip 2016.\nTę stronę obejrzano 9008 razy.


MotoInnowacje 2015 i Bieg po Wiedzę na targach Inter Cars - MotoFocus.pl\nStrona główna > Części samochodowe > Układ hamulcowy > Tarcze hamulcowe > MotoInnowacje 2015 i Bieg po Wiedzę na targach Inter Cars\nWitold Hańczka https://motofocus.pl/ , 16 września 2015, 10:50\nTradycyjnie nasz portal dokłada swoją cegiełkę do listy atrakcji przygotowywanych z okazji targów Inter Cars. Zachęcamy do udziału w konkursie Bieg po Wiedzę oraz w finałowym głosowaniu na najbardziej innowacyjne produkty i wyposażenie warsztatowe roku.\nZakończyliśmy internetowe głosowanie na produkty, które awansują do finałowego etapu konkursu MotoInnowacje 2015. Na najbardziej innowacyjne części oraz wyposażenie warsztatowe w etapie finałowym zagłosują uczestnicy 15. Targów Inter Cars. Głosować będzie można za pomocą specjalnych kart, które będą dostępne na stoiskach MotoFocus/TruckFocus, u naszych hostess oraz na stoiskach wystawców, których produkty zakwalifikowały się do finału. Po podliczeniu głosów nastąpi ogłoszenie wyników konkursu.\nDo finałowego etapu w kategorii Najlepszy produkt po zweryfikowaniu poprawności głosów, awansowały:\nPrzewody SENTECH do urządzeń zasilanych gazem\nKompozytowa tarcza hamulcowa Brembo\nDmuchawy kabinowe Nissens\nKsenonowe lampy wyładowcze HELLA\nW kategorii Najlepsze wyposażenie po zweryfikowaniu poprawności głosów, najwyższe wyniki uzyskały:\nLampy warsztatowe OSRAM LEDinspect\nContiTech Belt Wear Tester\nMagneti Marelli Hybrid Starter\nYDT-35 tester Delphi do wtryskiwaczy CR\nHELLA mega macs 56\nZa wszystkie oddane głosy serdecznie dziękujemy. Zachęcamy też do udziału w finałowym głosowaniu podczas targów.\nKolejny Bieg po Wiedzę sprawdzi w praktyce, jak dużo warsztatowcy wiedzą o rynku motoryzacyjnym. Aby wziąć udział w "Biegu po Wiedzę" należy odebrać jeden z przygotowanych zestawów pytań od naszych hostess i wypełnić go. Nie wolno zrażać się ewentualnymi niepowodzeniami. W razie potrzeby można skorzystać z pomocy przedstawicieli firm, które przygotowały pytania (na stoiskach wystawców).\nWypełnioną kartę należy oddać naszym hostessom lub wrzucić do urny na stoiskach MotoFocus/TruckFocus. Każdy, kto prawidłowo odpowiedział na pytania będzie miał szansę na zdobycie atrakcyjnych nagród.\nZapraszamy na nasze stoiska podczas 15. Targów Inter Cars (18-20 września 2015r.).\nImprezy na tak dużą skalę nie zorganizowała dotąd żadna firma związana z rynkiem części i usług motoryzacyjnych w Polsce. Już w najbliższy weekend, na Stadionie Narodowym odbędą się obchody jubileuszu 25-lecia Inter Cars oraz 15. Targi części zamiennych, narzędzi i wyposażenia warsztatów. Powodów do tego, by odwiedzić Stadion Narodowy w dniach 18-20 września jest co […]\nDziękujemy wszystkim gościom Targów Inter Cars, którzy wzięli udział w naszym konkursie „Bieg po Wiedzę”. Spośród wszystkich prawidłowo wypełnionych kart z odpowiedziami, wylosowaliśmy kilka, których autorzy otrzymają nagrody główne. Aby wziąć udział w "Biegu po Wiedzę" należało odebrać jeden z przygotowanych zestawów pytań od naszych hostess i wypełnić go. W razie potrzeby można było skorzystać […]\nMotoInnowacje 2015 – wyniki\nZliczyliśmy już głosy oddane w etapie finałowym konkursu MotoInnowacje 2015. Ostatecznego wyboru dokonali uczestnicy 15. Targów Inter Cars. Przedstawiamy najbardziej innowacyjny produkt oraz wyposażenie warsztatowe roku. Głosowanie odbyło się za pomocą specjalnych kart dostępnych na stoiskach MotoFocus/TruckFocus, u naszych hostess oraz na stoiskach wystawców, których produkty zakwalifikowały się do finału. Po podliczeniu wszystkich ważnych głosów, […]


Chudnięcie i zajadanie stresu. Jak walczyć ze stresem? - Bonavita.pl\nTo jeden ze sposobów na walczenie ze stresującymi sytuacjami. Polega on na zjadaniu wszystkiego, co „wpadnie nam w ręce” – zazwyczaj są to słodycze oraz słone przekąski, których ilości nie jesteśmy w stanie określić. Jak wskazują badania zajadanie stresu może być związane z poczuciem odrzucenia lub niemocy emocjonalnej, chęcią ucieczki, izolacją od świata zewnętrznego . To samo badanie wskazuje, iż dużo częściej po taki rodzaj ucieczki od stresujących sytuacji sięgają osoby, którym „przypisuje się bierność, niedojrzałość, brak zdecydowania, bezradność w sytuacjach trudnych, niską samoocenę, pesymizm, trudności w uzewnętrznianiu negatywnych uczuć, zwłaszcza gniewu” [1,2,3]. Naukowcy zwracają również uwagę na fakt, iż sięgamy po jedzenie głównie dlatego, że jest to najłatwiejsza i najbardziej powszechna forma strategii, gdyż możemy kupić je dosłownie wszędzie . Jedzenie (zwłaszcza węglowodanów) łagodzi te emocje, gdyż powoduje zwiększone wydzielanie endorfin do krwi, a te działają uspokajająco. Zwiększa także stężenie serotoniny, która poprawia nastrój. Jest to jednak tzw. efekt błędnego koła – spadek poziomu glukozy powoduje bowiem ponowną chęć sięgnięcia po przekąskę .\nChudnięcie ze stresu\nZgoła inaczej zachowują się osoby o usposobieniu zamkniętym, niepewne, zamknięte w sobie. Bardzo często na skutek sytuacji stresowych rezygnują one z posiłków czując tzw. „ucisk w żołądku”. Taki stan wpływa w konsekwencji na ich wydolność, humor (spadek endorfin oraz serotoniny) oraz pogłębiający się stan, który może doprowadzić nawet do omdleń, zaburzeń pracy serca oraz skończyć się hospitalizacją. Przedłużający się stan stresowy może spowodować brak łaknienia o podłożu nerwowym, a więc anoreksję (anorexia nervosa). Osoby chore czują, że brak im kontroli nad własnym życiem, jednak są w stanie wpływać bardzo mocno na to, co znajduje się na ich talerzu. Ta jednostka chorobowa prowadzi nie tylko do skrajnego wyniszczenia organizmu oraz powikłań somatycznych, ale może w konsekwencji prowadzić również do śmierci. \nSposobów walki ze stresem może być wiele. Oto niektóre z nich:\naktywność fizyczna powodująca zmniejszenie poziomu stresu i wzrost endorfin;\nnagradzanie się za wytrwanie w sytuacji stresowej bez podejmowania „starych” nawyków żywieniowych w inny sposób – np. wyjście do kina z koleżanką;\nznalezienie hobby, rzeczy, które nas cieszą i dają radość;\nzamiana słodkich i słonych przekąsek na zdrowe zamienniki – bakalie, zdrowe słodycze, owoce;\nregularne spożywanie jedzenia, które dostarczy nie tylko odpowiedniej ilości energii, ale również zwiększy zadowolenie;\npomoc psychologa lub psychoterapeuty.\nStres, choć jest wywołany z jakiegoś konkretnego powodu, nie powinien dezorganizować naszego życia. Ucieczka w jedzenie lub zupełny brak pożywienia nie są rozwiązaniem, lecz tylko maskowaniem problemu. Czas zatem stawić czoła przeciwnościom i nauczyć się w dobry sposób panować nad emocjami.\nOgińska- Bulik N., Chanduszko- Salska J. Psychologiczna charakterystyka kobiet z nadwaga i otyłością. FOLIA PSYCHOLOGICA 4, 2000.\nDobrzyńska A., Pietruszewsk i K. (1993), Wybrane aspekty dynamiki rodzinnej u pacjentów otyłych jako podstawa do psychoterapii ,,Psychoterapia’’, 2, 85, 3–12.\nRadoszewska J. (1994), Z badań nad tożsamością osób otyłych, ,,Nowiny Psychologiczne’’, 4, 87–91.\nPietrzykowska E., Wierusz- Wysocka B. Psychologiczne aspekty nadwagi, otyłości i odchudzania się. http://janiszewska.com/wp-content/uploads/2016/10/Psychologiczne-aspekty-nadwagi-i-oty%C5%82o%C5%9Bci.pdf\nOgden J. Psychologia odżywiania się. Od zdrowych do zaburzonych zachowań żywieniowych. Wyd. UJ. 2011.\nChudnięcie i zajadanie stresu. Jak walczyć ze stresem? - 4.7/5. Oddano 3 głosy.


Blog o wszystkim i o niczym: Przesilenie letnie??\nObiad się robi :)\nNiecierpliwe dziecię śpi.\nMenża nie ma...\nNic tylko napój z palemką i wypoczywać...\nAle na poważnie. Mam kryzys. Któryś już z kolei odkąd szukam pracy.\nW poprzednim poście opisałam dlaczego firmy się nie odzywają po otrzymaniu naszego CV. Post był na podstawie dyskusji na Linkedin. Opisałam też 2 sytuacje z mojego życia, które miały miejsce jakiś czas temu.\nAle czego wręcz nie znoszę to obiecywania - odezwiemy się w ciągu .... dni/ tygodni z informacją zwrotną, po czym nikt nie dzwoni. Ja jestem takim typem, który ewentualnie sam zadzwoni z prośbą o informację zwrotną, ale mimo wszystko... Najgorsze jest to, że są to najczęściej duże międzynarodowe korporacje, które szczycą się najwyższymi standardami etycznymi. G....no prawda.\nNo już mi lepiej :).\nPonieważ ostatnie rozmowy poszły do bani - chyba, skoro jest cisza, to postanowiłam w wolnych chwilach wrócić do podstaw rachunkowości. Żeby potem na rozmowach głupot nie mówić :/\nDziś też Dzień Taty i Niecierpliwe dziecię podaruje Tacie pierwszy prezent z tej okazji. Oczywiście prezent jest słodki, no bo co łasuchowi można dać innego??\nPosted by Koizumi at 5:45 PM


Ciąg zmiennej PHP\nZmienne PHP: Poprzedni\nDalej: PHP Operatorzy\nZmienna ciąg jest używany do przechowywania i przetwarzania tekstu.\nzmiennej String jest używana do przechowywania wartości znakowych.\nPo utworzeniu ciąg możemy manipulować go. Można użyć bezpośrednio w ciąg funkcji, lub zapisać je w zmiennej.\nW poniższym przykładzie, tworzymy zmienną string o nazwie txt i przypisany do "Hello world!". Następnie wyjście txt zmiennej:\n$ Txt = "Hello world!" ;\necho $ txt;\nUwaga: Po przypisaniu wartości do zmiennej tekstu, należy pamiętać, aby dodać wartość tekstowa pojedyncze lub podwójne cudzysłowy.\nTeraz spójrzmy na niektóre wspólne ciąg funkcji i operatorów manipulacji.\nPHP operator konkatenacji\nW PHP istnieje tylko jeden operator ciąg.\nOperator konkatenacji (.) służy do łączenia dwóch wartości ciągów.\nPoniższy przykład pokazuje, jak połączyć ze sobą dwóch zmiennych typu string:\n$ Txt1 = "Hello world!" ;\n$ Txt2 = "What a nice day !";\n.. Echo $ txt1 "" $ txt2;\nPowyższy kod wyjścia będzie: Hello world What a nice day !!\nWskazówka: W powyższym kodzie użyliśmy dwukrotnie operator konkatenacji. To dlatego, że musimy wstawić spację między dwoma łańcuchów.\nFunkcja PHP strlen ()\nCzasami wiesz długość wartości ciągu jest przydatna.\nstrlen () zwraca długość łańcucha (liczba znaków).\nPoniższy przykład zwraca łańcuch długości "Hello World!":\necho strlen ( "Hello world!" );\nPowyższy kod wyjścia będzie: 12\nWskazówka: strlen () często stosuje się w obiegu i innych, ponieważ wtedy określić, kiedy koniec łańcucha jest bardzo ważne. (Na przykład w cyklu, musimy po ostatnim znaku w końcach pętli ciąg).\nPHP strpos function ()\nFunkcja strpos () służy do znalezienia znak lub tekst w określonym ciągiem.\nJeśli zostanie znaleziony w ciągu, funkcja zwróci pierwszą pozycję dopasowywania znaków. Jeśli nie zostanie znaleziony, zwraca FAŁSZ.\n"Witaj świecie!" W poniższych przykładach znaleźć tekst "świat":\necho strpos ( "Hello world!" , "świat");\nPowyższy kod wyjścia będzie: 6\nWskazówka: W powyższym przykładzie, pozycja string "świat" 6. Powodem jest przyczyną 6 zamiast 7 jest pozycja pierwszego znaku w ciągu wynosi 0, a nie 1.\nWypełnij PHP Reference String\nAby wyświetlić pełną instrukcję odniesienia dla wszystkich funkcji łańcuchowych, odwiedź naszą PHP Manual Reference String .\nNiniejsza instrukcja referencyjna zawiera krótki opis każdej funkcji i przykłady zastosowań!


Założenie spółki w Lublinie\nChciałbyś założyć spółkę? Prawdopodobnie nie wiesz jak się za to zabrać i przytłacza Cię ilość koniecznych skomplikowanych formalności, dokumentów i formularzy. Nic dziwnego. Zakładanie spółki wiąże się niestety z poświęceniem mnóstwa czasu i energii, a tego przedsiębiorcy nigdy nie mają zbyt wiele. Właśnie dlatego powstają takie usługi jak zakładanie spółek w Lublinie, Opolu czy Zielonej Górze. Nasza firma współpracuje z przedsiębiorcami z całej Polski. Nie musisz przyjeżdżać do naszego biura, by założyć spółkę. Przecież współpraca może przebiegać online czy telefonicznie. Zrobimy wszystko, byś odczuł komfort. Rejestracje swojej spółki zostaw w naszych rękach! Nam nie sprawia to żadnego kłopotu, ponieważ dla nas to codzienność! Zaufaj doświadczeniu kancelarii DGP. Pomożemy Ci możliwie jak najbardziej zoptymalizować czas zakładania spółki.\nJeśli uważasz, że zakładanie spółek w Lublinie, Krakowie, Wrocławiu czy innym mieście Polski to coś, czego potrzebujesz, skontaktuj się z nami! Nie pożałujesz!


PKO BP może startować w Czechach - Finanse\nPKO BP może startować w Czechach\nPKO BP poinformował, że otrzymał zgodę czeskich władz nadzorczych na uruchomienie placówki w tym kraju. PKO Bank Polski, Czech Branch ma rozpocząć działalność w pierwszej połowie przyszłego roku i obsługiwać klientów korporacyjnych, w tym polskie firmy działające u naszego południowego sąsiada.\nOtwarcie placówki w Czechach to kolejny etap w zagranicznej ekspansji banku i wspierania polskiego biznesu na obcych rynkach. Pod koniec ubiegłego roku podobną placówkę obsługującą klientów korporacyjnych otwarto w Niemczech. Profil działalności PKO Bank Polski, Czech Branch będzie zbliżony do niemieckiego oddziału. W ofercie znajdą się m.in.: bankowość transakcyjna (w tym międzynarodowy cash pooling), bankowość elektroniczna, trade finance czy kredyty korporacyjne. Bank chce także za pośrednictwem oddziału w Pradze pozyskiwać klientów z grona czeskich firm prowadzących interesy w Polsce.


KSIĘGA GOŚCI W SYSTEMIE RACS 5 – BUILDER POLSKA\nHome Aktualności KSIĘGA GOŚCI W SYSTEMIE RACS 5\nOprogramowanie systemu RACS 5 rozszerzono o kolejny moduł programowy przeznaczony do obsługi gości.\nOprogramowanie systemu RACS 5 rozszerzono o kolejny moduł programowy przeznaczony do obsługi gości. Goście w systemie RACS 5 stanowią osobną kategorię użytkowników systemu i są obsługiwani na odmiennych, od innych użytkowników systemu zasadach. Proces obsługi gościa w systemie rozpoczyna się od zarejestrowania gościa w systemie przy pomocy tzw. Kreatora gościa. W ramach tego kreatora następuje wprowadzenie do systemu danych personalnych i innych, związanych z gościem a także utworzenie dla gościa identyfikatora o odpowiednich uprawnieniach. W przypadku, gdy odwiedzający był już wcześniej zarejestrowany w systemie, możliwe jest zaimportowanie jego danych osobowych, co niewątpliwie upraszcza obsługę wizyty wobec osób często odwiedzających dany obiekt. Po zakończeniu procesu rejestracji gościa dane przesyłane są do systemu i gość może rozpocząć wizytę. Identyfikator udostępniony gościowi posiada termin ważności po upływie, którego traci uprawnienia. Identyfikator może również tracić uprawnienia automatycznie z chwilą przejścia gościa przez wybrane przejście, wskazane w ustawieniach systemu, jako kończące wizytę gości. Opis wizyty zawiera pole przeznaczone na komentarz, w którym obsługa obiektu może odnotować dodatkowe okoliczności, które miały związek z wizytą. Oprogramowanie systemu umożliwia szczegółowe raportowanie wizyt. Raporty mogą być eksportowane do popularnych formatów dokumentów (PDF, DOCX, TXT, XLSX). Obsługa gości w systemie RACS 5 jest realizowana w ramach przeznaczonego do tego celu modułu programowego VISO o nazwie Księga gości, który jest oferowany, jako dodatkowy licencjonowany element oprogramowania systemu. Goście mogą być również obsługiwani w ramach standardowej, darmowej wersji systemu RACS 5, lecz w tym przypadku część funkcjonalności przeznaczonych do obsługi gości jest niedostępna a te, które są, wymagają większych kompetencji od operatora programu.\nnastępny CENTRUM LECZENIA OPARZEŃ W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH


Warunki pobytu – Estancja Mezowo\nPokoje wynajmowane są na doby. Doba hotelowa zaczyna się od godz. 15.00, a kończy o godz. 11.00.\nGość wynajmując pokój określa czas swego pobytu. Pokój może zostać wynajęty na minimum dwie doby.\nGość po dokonaniu przedpłaty na konto przy rezerwacji pokoju poprzez system płatności ma prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni.\nW obiekcie znajduje się sala multimedialna z kinem oraz bilard. W tych pomieszczeniach mogą przebywać dzieci i młodzież wyłącznie pod opieką dorosłych.\nOsoby nie zameldowane proszone są o opuszczenie obiektu do godz. 20.00.\nEstancja nie ponosi odpowiedzialności z tytułu utraty lub uszkodzenia pieniędzy, papierów wartościowych, kosztowności i innych przedmiotów wartościowych albo przedmiotów mających wartość naukową lub artystyczną, jeśli przedmioty te nie zostaną oddane na przechowanie do depozytu w recepcji.\nPersonel obiektu zobowiązany jest bezzwłocznie reagować na uwagi i zastrzeżenia dotyczące poziomu usług, funkcjonowania urządzeń, czystości i porządku w obiekcie. Uwagi i zastrzeżenia prosimy zgłaszać do właściciela Estancja Mezowo wlasciciel@estancjamezowo.pl, 501 024 904, 501 343 903.\nZe względu na wymagania ochrony przeciwpożarowej, w pokojach pensjonatu nie wolno używać jakichkolwiek przyrządów lub aparatów zasilanych energią elektryczną, np. grzałki , farelki, itp. nie stanowiących wyposażenia tych pomieszczeń.\nNa terenie całego obiektu obowiązuje ZAKAZ PALENIA. (Zgodnie z Ustawą Dz.U z 1996 r N 10 poz.55 – Kto pali wyroby tytoniowe w miejscach objętych zakazami określonymi w art. 5 podlega karze grzywny do 500 zł).\nŚniadanie w formie szwedzkiego stołu jest od godz. 8.30 i obiadokolacja 18.30. Prosimy nie wynosić jedzenia z jadalni. Prosimy o nie spożywanie napoi i posiłków w pokojach.\nProsimy segregować śmieci. Kosze na segregacje znajdują się wewnątrz i na zewnątrz budynku (mokre, suche, plastiki, papier, szkło)\nZabronione jest wnoszenie sprzętu narciarskiego ,rowerów itp. do pokoi. Należy przechowywać je w miejscu do tego przeznaczonym.\nObuwie wyjściowe prosimy przechowywać w wyznaczonym miejscu na poziomie parteru. Prosimy o zaopatrzenie się w obuwie zmienne typu kapcie.\nKarta do pokoju służy również do otwierania drzwi wejściowych do obiektu. Prosimy o zamykanie drzwi wejściowych do obiektu podczas trwania ciszy nocnej. Drzwi są blokowane o godz.22.00.\nZ chwilą otrzymania karty stajecie się Państwo gospodarzem pokoju. Na życzenie pokój może zostać posprzątany.\nPo upływie terminu pobytu Klient jest zobowiązany pozostawić kartę w recepcji. Za zagubioną kartę pobieramy opłatę 20 zł.\nPodczas pobytu Gość może zgłosić w recepcji sprzątanie i wymianę ręczników na życzenie.\nGość powinien przedstawić dowód rezerwacji wygenerowany poprzez system płatności, który został przesłany na e-mail rezerwującego w formie potwierdzenia rezerwacji na adres e-mail: recepcja@estancjamezowo.pl.\nGość powinien opisać na czym polega problem.\nEstancja Mezowo ustosunkuje się do reklamacji Gościa w ciągu 14 dni roboczych.\nEstancja Mezowo ma prawo skontaktować się z osobą telefonicznie lub e-mailowo.\nUznanie reklamacji będzie wiązało się z dokonaniem zwrotu środków, które zostały przelane przez Gościa podczas procesu rezerwacji.


Nowoczesna antykoncepcja kobieca - Intima Clinic\nPŁODNOŚĆ Nowoczesna antykoncepcja kobieca\nWiększość par staje przed wyborem najlepszej dla nich antykoncepcji. Istnieją bardzo liczne metody antykoncepcji dla Kobiet. Najczęściej jednak znamy tylko kilka podstawowych. Tymczasem warto, aby wybór środka antykoncepcyjnego był podjęty jak najbardziej świadomie. Wiele Kobiet nie wie, jaki mają wybór i kiedy dowiadują się o różnorodności, a także zaletach innych metod antykoncepcyjnych niż te najbardziej znane, zastanawiają się nad nimi i są skłonne je stosować.\nDlatego tak ważna jest rola lekarza, który powinien bardzo dokładnie informować i uświadamiać swoje Pacjentki. Nasi ginekolodzy przedstawią wszystkie możliwe metody nowoczesnej, kobiecej antykoncepcji i pomogą dobrać najbardziej właściwą dla każdej Pacjentki.\nWykorzystywane metodyantykoncepcyjne i sposób ich doboru\nWybór najlepszej metody antykoncepcyjnej powinien być podyktowany indywidualnymi czynnikami, takimi jak np. wiek Kobiety, jej uwarunkowania zdrowotne, planowana w przyszłości prokreacja itp.\nW Intima Clinic przed zaproponowaniem najwłaściwszego środka przeprowadzamy dokładny wywiad z Pacjentkami i omawiamy wszystkie dostępne środki antykoncepcyjne dla Kobiet, tłumaczymy ich zalety i wady, pokazujemy, na czym polega ich działanie.\nBadania, które czasem zalecamy wykonać przed wdrożeniem metod hormonalnych, to układ krzepnięcia krwi i próby wątrobowe. Jednocześnie pamiętamy przy tym, że u młodych zdrowych kobiet nie są one wymagane. Niezbędny jest natomiast dokładny wywiad z Kobietą, na podstawie którego możemy stwierdzić, czy nie ma innych przeciwwskazań do hormonoterapii. Mogą być nimi różnego typu nowotwory hormonozależne, do których skłonność często bywa uwarunkowana genetycznie (może więc być dziedziczna), zaburzenia naczyniowe typu tętniaki czy żylaki, ale też wiele innych chorób.\nDopiero po takiej rozmowie i badaniu USG, Pacjentka warz z lekarzem może dokonać najlepszego wyboru. W Intima Clinic dbamy o to, aby metoda antykoncepcyjna była dobrana indywidulanie do każdej Kobiety. Na przykład nie zalecamy antykoncepcji hormonalnej dziewczynom przed 18 rokiem życia. Po 18 roku życia polecamy niskodawkową postać antykoncepcji hormonalnej, czyli specjalny typ tabletek lub krążki dopochwowe, ewentualnie implant podskórny lub hormonalną wkładkę domaciczną dla nieródek, pod warunkiem, że przez najbliższe 3-5 lat Pacjentka nie planuje ciąży. Pacjentce, która urodziła i nie ma już planów rozrodczych polecamy zastosowanie długotrwałej metody antykoncepcyjnej, czyli implantów podskórnych lub hormonalnej wkładki domacicznej. Kobiety, które mają ograniczenia zdrowotne względem antykoncepcji hormonalnej i nie planują w dłuższym czasie ciąży, ponieważ mogłaby ona niekorzystnie wpłynąć na zdrowie, mogą zdecydować się na niehormonalną wkładkę domaciczną lub poprosić partnera o wykonanie wazektomii.\nW kwestii wyboru hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych należy wiedzieć, że nie da się ich dobrać w sposób, który od razu będzie idealny dla danej Kobiety. Jako lekarze dobieramy je tak, aby oprócz działania antykoncepcyjnego miały też dla Pacjentki działanie terapeutyczne. Istnieje kilkanaście grup hormonów, które możemy dobierać na podstawie wywiadu z Kobietą. Jeśli więc ma ona np. problem z nadmiernym owłosieniem, dobieramy tabletki o działaniu antyandrogenowym, jeśli ma problem z libido, wówczas przepisujemy tabletki, które w najmniejszym stopniu je obniżają itd. Jednak to, czy tabletki będą odpowiadać pacjentce, okaże się tak naprawdę po pierwszych tygodniach przyjmowania. Jeśli źle się po nich czuje, należy zmienić je na inne.\nPod względem niezawodności najbardziej skuteczna jest domaciczna wkładka hormonalna. Jej skuteczność antykoncepcyjna sięga nawet stu procent. Zaraz obok niej plasuje się implant podskórny. Krążki dopochwowe i plastry hormonalne to bardzo skuteczne metody, pod warunkiem, że krążki są noszone wedle zaleceń, a plastry nie odklejają się. Tabletki hormonalne plasują się na kolejnym miejscu. Niestety, wystarczy zapomnieć o zażyciu tabletki, przyjmować je o nieregularnych porach lub mieć problemy z układem pokarmowym (biegunkę lub wymioty), aby metoda ta zawiodła. Czasami mniejsza skuteczność tabletek występuje również w połączeniu z innymi lekami, np. antybiotykami.\nSkuteczność wkładek domacicznych niehormonalnych jest na podobnym poziomie jak tabletek. Mimo tego, że mechanizm działania zakłada wydalanie zapłodnionej komórki na zewnątrz, czasami zdarza się, że taka komórka się zagnieżdża.\nDostępne metodynowoczesnej antykoncepcji dla kobiet\nma długotrwałe działalnie (w Polsce dostępna jest wkładka Mirena – 5-letnia, Kyleena – 5-letnia dla nieródek, Levosert – 5-letnia, Jaydess – 3-letnia dla nieródek). Wkładka wyposażona jest w specjalny pojemniczek z hormonem, który stopniowo uwalnia się do wnętrza macicy, działając miejscowo na jej błonę śluzową. Bardzo mała ilość hormonu przenika do krążenia, dzięki czemu ten sposób antykoncepcji w niewielkim stopniu obciąża organizm kobiety. Jet to najbezpieczniejsza metoda antykoncepcji hormonalnej. W wyniku działania wkładki gęstnieje śluz w szyjce macicy, co czyni go nieprzenikliwym dla plemników. Zmniejsza się również liczba owulacji. Dużą zaletą tej metody jest wyłączenie miesiączek, co nie ma żadnych negatywnych skutków , a daje Pacjentce nieograniczony komfort.\nwszczepiany jest przez lekarza w przedramię Pacjentki na okres 3 lat. W tym czasie stale uwalnia małe dawki hormonu, który przenika do krwioobiegu i zapobiega ciąży, ponieważ hamuje owulacje, zagęszcza śluz szyjkowy, który tworzy nieprzepuszczalną dla plemników barierę. To bardzo bezpieczny sposób antykoncepcji. Często przy tej metodzie dochodzi do zatrzymania krwawień miesiączkowych.\njest to elastyczny pierścień o średnicy ok. 5 cm i przekroju 4 mm. Stosuje się jeden na miesiąc, kobieta samodzielnie umieszcza go wewnątrz pochwy. Jest niewyczuwalny i zupełnie niewidoczny. Można go wyjąć na dwie godziny w ciągu doby. Krążek zawiera hormon, który przenika przez śluzówkę pochwy do organizmu w małej dawce (mniejszej niż tabletki), ale stale (jest wchłaniany bez przerwy), dzięki czemu metoda jest miej inwazyjna dla organizmu kobiety. Działanie jest takie samo, jak w przypadku doustnych tabletek antykoncepcyjnych, i polega na zahamowaniu owulacji.\nprzyklejany jest jeden na tydzień, samodzielnie przez Pacjentkę, na ciało (w miejsca takie jak przedramię, bok brzucha czy nad pośladkami). Plaster zawiera hormon, który uwalnia się i przenika przez skórę do organizmu kobiety, w stałej, ale niskiej dawce. Działa na tej samej zasadzie co tabletki i krążki. Plastry są jednak mniej wygodne niż krążki dopochwowe, mogą się odklejać, odparzać skórę i z czasem mogą zacząć wyglądać mało estetycznie.\nWkładka domaciczna niehormonalna (miedziana), potocznie zwana spiralą\nma długotrwałe działalnie (można wybrać wkładkę na okres 3 lub 5 lat). Powoduje wydalenie komórki jajowej (również zapłodnionej) i nie dopuszcza do jej zagnieżdżenia się w macicy. Poza tym zmniejsza radykalnie ruchliwość plemników. W wyniku tego nie mają one szansy na dotarcie do jajowodu i zapłodnienie komórki jajowej. Jej zaletą jest to, że przy wysokiej skuteczności antykoncepcji nie zawiera hormonów, więc nie obciąża organizmu kobiety. W Polce prawnie dozwolona, ponieważ z medycznego punktu widzenia początek ciąży to dopiero moment zagnieżdżenia zapłodnionej komórki jajowej.\nprzyjmowane są codziennie doustnie, o tych samych porach dnia, w stosunkowo dużej dawce w porównaniu do innych metod antykoncepcji hormonalnej. Hormony w nich zawarte dostają się do układu pokarmowego, a z niego do krwioobiegu. Tabletki powodują zatrzymanie owulacji. Są najbardziej obciążającym organizm Kobiety sposobem antykoncepcji. Na rynku dostępne jest wiele pigułek o różnym składzie hormonalnym. Rodzaj tabletek powinien być dopasowany indywidualnie do potrzeb każdej Pacjentki. Odbywa się to na zasadzie obserwacji tego, jak Pacjentka czuje się przy danym typie tabletek. Jeśli jej nie służą, co może objawiać się tym, że miewa migreny lub np. wahania nastroju, wymienia się je na inne. Jest to bardzo indywidualne, każda Kobieta reaguje inaczej. Tabletki mają też swoje zalety: mogą na przykład pozytywnie wpływać na cerę, nadmierne owłosienie, obrzęki wynikające z zatrzymywania się wody w organizmie, regulować cykle miesiączkowe.\nnazywana awaryjną, antykoncepcją „po”. Stosowana jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. w przypadku niezadziałania innej metody antykoncepcyjnej, czy też w przypadku przemocy seksualnej. Zastosowanie tej metody ma na celu jednorazową ochronę i nie można jej traktować jako normalnej, stosowanej w sposób ciągły antykoncepcji. Działa po zapłodnieniu, ale przed implantacją (zagnieżdżeniem jaja płodowego), którą uważa się za początek ciąży. Tabletka skutecznie zapobiega ciąży jeżeli zostanie przyjęta nie później niż 72 godziny od niezabezpieczonego stosunku. Przyjęcie leku powoduje opóźnienie jajeczkowania i sprawia również, że śluz dróg rodnych oraz wydzielina macicy stają się nieprzyjaznym środowiskiem dla plemników i blastocysty (co zapobiega zapłodnieniu lub zagnieżdżeniu się zarodka w ściance macicy). Tabletki te zawierają wysoką dawkę hormonów, które znacząco obciążają organizm kobiety, dlatego nie powinno się jej stosować często. Pigułka przepisywana jest na receptę.\nzapobieganie zajścia w ciążę;\nświadome planowanie rodziny.\nPrzeciwwskazania antykoncepcji hormonalnej\nzaburzenia naczyniowe np. tętniaki czy żylaki;\nZalecenia przed antykoncepcją hormonalną\nBadania, które zalecamy wykonać przed wdrożeniem metod hormonalnych to układ krzepnięcia krwi i próby wątrobowe.\nEfektem dobrania właściwej, dopasowanej indywidualnie do każdej Pacjentki metody antykoncepcyjnej jest nie tylko najbardziej skuteczne kontrolowanie prokreacji i sterowanie płodnością, ale również dobre samopoczucie Kobiety i pewność, że metoda nie wywoła u niej skutków ubocznych. Warto być zawsze świadomym wszystkich cech danej antykoncepcji, które mogą wywoływać dodatkowe korzystne działanie w zakresie endokrynologicznym, onkoprotekcyjnym oraz w zakresie komfortu fizycznego i psychicznego.\nCopyright Intima Clinic © 2020\nW związku z obecną sytuacją i panującą epidemią, chcielibyśmy uspokoić i poinformować Wszystkie nasze Pacjentki, że Intima Clinic jest otwarta, a nasi lekarze nie pozostawią ich na ten czas bez opieki medycznej. Wszystkie Panie w ciąży i wymagające pilnej wizyty ginekologicznej, mogą zgłaszać się do naszej Kliniki.\nUważamy bowiem, że zapewnienie Wam wsparcia medycznego to nasz obowiązek. Jednocześnie zapewniamy, że zachowujemy wszelkie zasady ostrożności m.in:\nfiltracje powietrza z użyciem filtrów HEPA, które zatrzymuje wirusy i\nodkarzanie gabinetów i częsci wspólnej lampami przepływowymi\npełną dezynfekcje wszystkich powierzchni: podług, blatów, poręczy,\ndezynfekcje lampami UV oraz ozonowanie powietrza w gdzinach nocnych.\nProsimy wszystkie zgłaszające się do nas Pacjentki, aby i one dostosowały się do pewnych zasad:\nprzed wizytą należy rzetelnie i zgodnie z prawdą wypełnić drogą online poniższą ankietę,\ndo kliniki prosimy przychodzić bez osób towarzyszących\ndla bezpieczeństwa swojego i innych osób, wchodząc do środka\nprosimy zakładać maseczki ochronne .\nWierzymy, że wspólne racjonalne postępowanie pozwoli nam ochronić się w tym trudnym czasie przed rozprzestrzenianiem się epidemii i jednocześnie pozwoli nam nadal dbać na najwyższym poziomie o Wasze zdrowie.\nZespół Intima Clinic\nPRZEJDŹ DO ANKIETYPRZEJDŹ DO ANKIETY