Polityka niemiecka. Plany niemieckie przewidywały odmienne potraktowanie ziem włączonych do Rzeszy oraz obszaru Generalnego Gubernatorstwa. Tereny przyłączone miały być germanizowane już podczas wojny, a proces ten zakończyć się miał w ciągu 10 lat. Ludność polska miała być usunięta, jej miejsce zaś mieli zająć koloniści niemieccy. Generalne Gubernatorstwo traktowano do 1941 r. jako obszar zamieszkiwany głównie przez Polaków, których chciano obrócić w masę niewykwalifikowanych robotników utrzymywanych na niskim poziomie kulturalnym oraz w bezwzględnym posłuszeństwie wobec niemieckich „panów". Władze hitlerowskie rozpoczęły tuż po zakończeniu działań wojennych masowe wysiedlenia Polaków z ziem wcielonych do Rzeszy. Część wysiedlonych kierowano na roboty do Niemiec, resztę do GG. Sposób przeprowadzania deportacji powodował, że wysiedlenie równało się wywłaszczeniu. Ogółem liczbę ludności polskiej wysiedlonej z ziem wcielonych w latach 1939-1941 ocenić można na ok. 700-800 tyś. Na miejscu wysiedlonych Polaków osadzano kolonistów niemieckich.\n
Władze hitlerowskie próbowały też germanizacji ludności polskiej. W marcu 1941 r. ogłoszono Volkslistę (Niemiecką Listę Narodowościową) z podziałem na cztery grupy: l — osoby występujące za czasów polskich czynnie na rzecz Niemiec, 2 — zachowujące się wówczas biernie, 3 — ludność, którą usiłowano wyodrębnić od polskości (współmałżonkowie Niemców, Kaszubi, Mazurzy i górale), 4 — osoby spolonizowane. Szczególną presję wywierano na Polaków ze Śląska i Pomorza, przy czym często stosowano oszustwa. Akcja miała na celu głównie zdobycie rekrutów do wojska. Na Pomorzu w ciągu pół roku wcielono do Wehrmachtu 70 tyś. osób z trzeciej i czwartej kategorii listy. Rozpoczęto też akcję germanizacji dzieci polskich o „cechach rasy niemieckiej", bezdomnych lub odebranych rodzicom, wychowywanych następnie przez Niemców lub instytucje hitlerowskie.\n
Ponieważ w czasie II wojny światowej w Niemczech zaostrzał się deficyt siły roboczej, władze hitlerowskie rozpoczęły przymusowe wywożenie na roboty do Niemiec. „Łapanki" przeprowadzano przy udziale policji, SS i wojska, a schwytanych wysyłano na roboty niezależnie od stanu zdrowia, wykształcenia i wykonywanej pracy. Liczba robotników wywożonych do Rzeszy stale rosła: w 1939 r. wyniosła 40 tyś., w 1940 — 300 tyś., a w 1941 — ok. 400 tyś. osób.\n
Trwałym elementem polityki hitlerowskich Niemiec stał się terror. Celem jego było odstraszenie Polaków od działalności sprzecznej z szeroko rozumianym interesem Niemiec, a także fizyczna likwidacja polskich elit. Akcję rozwijano wielotorowo: od pojedynczych aresztowań i masowych egzekucji do łapanek przypadkowych przechodniów, spośród których wybierano zakładników lub wyszukiwano osoby podejrzane o działalność konspiracyjną. Resztę kierowano na roboty lub do obozów koncentracyjnych.\n
Niemieckie sądy doraźne nie wymagały śledztwa, obrony, a nawet obecności obwinionego czy komunikowania wyroku. Pierwsza wielka fala terroru dotknęła Polaków z ziem włączonych do Niemiec. W celu zastraszenia ludności polskiej już w pierwszych tygodniach okupacji hitlerowcy rozstrzelali w wielu miastach najwybitniejszych obywateli. W Generalnym Gubernatorstwie pierwszą akcją eksterminacyjną było wymordowanie ponad 100 osób w Wawrze pod Warszawą w grudniu 1939 r. Ponurą sławę zdobyło warszawskie więzienie na Pawiaku, siedziba Gestapo przy al. Szucha, więzienie Montelupich w Krakowie czy lubelski Zamek. Hitlerowcy starali się przede wszystkim ugodzić w wykształcone warstwy społeczeństwa. Przykładem takiego działania było aresztowanie i wywiezienie do obozów koncentracyjnych 183 pracowników naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego w listopadzie 1939 r. Druga fala terroru nastąpiła w połowie 1940 r. pod kryptonimem „akcja AB". W jej trakcie rozstrzelano w Palmirach, w Puszczy Kampinoskiej, wielu wybitnych Polaków, m.in.: Janusza Kusocińskiego, Mieczysława Niedziałkowskiego i Rataja.\n
Władze hitlerowskie zaczęły też organizować na ziemiach polskich sieć obozów koncentracyjnych podległą Głównemu Urzędowi Bezpieczeństwa Rzeszy, kierowanemu przez szefa SS, Himmlera. Obok zastraszenia społeczeństwa chodziło tu również o wyzyskanie darmowej siły roboczej i grabież mienia. Ciężka praca fizyczna przy głodowym wyżywieniu, braku ciepłej odzieży i pomocy lekarskiej, a także bestialstwo i sadyzm dozorców — wszystko to prowadziło do szybkiego wymierania więźniów. Pierwsze obozy założono w lecie 1940 r. w Oświęcimiu, Stutthofie i Treblince. Polaków zsyłano też do obozów koncentracyjnych w Niemczech, Austrii i innych krajach: do Dachau, Buchen-waldu, Sachsenhausen, Mauthausen czy obozu kobiecego w Ravensbriick.\n
Jednym z głównych celów hitleryzmu było od początku wyniszczenie Żydów. Od jesieni 1939 r. trwało tworzenie zamkniętych dzielnic (gett) w większości miast polskich, a w styczniu 1940 r. skonfiskowano majątek Żydów polskich. Pierwsze getto utworzono w Piotrkowie Trybunalskim. W styczniu 1940 r. powstało getto łódzkie, a w listopadzie 1940 r. zamknięto półmilionowe już wówczas getto warszawskie. Stłoczeni w nieludzkich warunkach, pozbawieni środków do życia. Żydzi nie mogli opuszczać gett pod karą śmierci. Połowa zgonów w gettach była wynikiem śmierci głodowej. Szerzyły się też epidemie, chorowano głównie na tyfus.\n
Na okupowanych ziemiach polskich Niemcy przejęli praktycznie pełną kontrolę nad życiem gospodarczym. Skonfiskowano własność państwa polskiego. Przedsiębiorstwa prywatne należały formalnie, zwłaszcza w GG, do poprzednich właścicieli, ale ich zarząd przeszedł w ręce zarządców komisarycznych. Polityka przemysłowa hitlerowskich Niemiec w Generalnym Gubernatorstwie przed 1941 r. polegała na maksymalnym ogołoceniu tego obszaru z zakładów przemysłowych. Mniej ucierpiał przemysł terenów włączonych do Rzeszy. W rolnictwie nadwyżki produkcji ponad określone minimum należało odstawić okupantowi po bardzo niskich cenach. Kontyngenty stale rosły, ściągano je w warunkach coraz większego terroru, a za nielegalny handel karano nawet śmiercią. Mimo to niedobór żywności w miastach skłaniał producentów i konsumentów do prowadzenia transakcji czarnorynkowych.\n
Na obszarze włączonym do Rzeszy zamknięto wszystkie szkoły wyższe i średnie. Zlikwidowano prasę polską, a dużą część zbiorów bibliotecznych i muzealnych bądź spalono, bądź wywieziono w głąb Niemiec. Trzebiono wszelkie ślady polskości. Bydgoszcz przemianowano na Bromberg, Toruń na Thorn, a Łódź na Litzmannstadt. Tylko nieco lepsza była sytuacja w GG. Utrzymano tu niektóre dawne instytucje, jak PCK, PKO czy organizacje charytatywne Rady Głównej Opiekuńczej, aparat skarbowy, niższą administrację i policję „granatową". Wszystkie te placówki działały pod ścisłym nadzorem władz okupacyjnych. Zamknięto wyższe uczelnie i większość szkół średnich, teatry, zlikwidowano prasę i wydawnictwa polskie, z wyjątkiem prasy okupacyjnej, zwanej popularnie gadzinową.\n
Polityka radziecka. O ile hitlerowskie Niemcy realizowały swą polityka głosząc hasła wyższości narodu niemieckiego, o tyle władze radzieckie szermo wały hasłami walki klasowej i dyktatury proletariatu. Stale powtarzano, iż Polska stanowiła państwo kapitalistów i obszarników, eksploatujące mniejszości narodowe i „polskie masy pracujące". Przejawem rewolucyjnego bezprawia był sposób, w jaki potraktowano jeńców polskich. ZSRR nie uznawał konwencji międzynarodowych o przetrzymywaniu jeńców wojennych uważając, że umowy państw „kapitalistycznych" w dziedzinie etyki go nie obowiązują. Około 230 tyś. jeńców polskich przekazano pod koniec października 1939 r. w ręce NKWD.\n
Po wkroczeniu Armii Czerwonej rozpoczęły się aresztowania i zsyłki. Wśród zatrzymywanych od jesieni 1939 do lutego 1940 r. znaleźli się znani politycy, działacze związkowi, przedstawiciele sądownictwa, adwokatury i prokuratury, księża, profesorowie, pisarze, działacze społeczni, gospodarczy i kulturalni, emerytowani generałowie, a nawet kolejarze, pocztowcy i leśnicy. Uwięzionych oskarżano często o służbę państwu polskiemu, interpretując ją jako „przestępstwo przeciw rewolucji i interesom proletariatu". Specjalne sądy radzieckie, nie uznające prawa obwinionych do obrony, a opierające się jedynie na fikcyjnych oskarżeniach i wymuszanych zeznaniach, wydawały wyroki, gwałcąc normy prawa państw cywilizowanych.\n
W ślad za aresztowanymi wywożono w głąb Związku Radzieckiego setki tysięcy osób. Wysiedlenie oznaczało przepadek mienia. Do mieszkań i domów wkraczało NKWD i milicja, zazwyczaj nocą, obstawiając wszystkie wyjścia. Obudzonym zostawiano pół godziny na spakowanie niezbędnych rzeczy i ładowano ich na samochody. Na stacjach kolejowych formowano większe transporty. Dla tysięcy aresztowanych i wysiedlanych zaczynała się gehenna długich, nieraz wielotygodniowych podróży w wagonach bydlęcych lub towarowych. W transportach tych, wśród mrozów i upałów, pragnienia, głodu, brudu, chorób i nieludzkiego traktowania, rodziły się i umierały niemowlęta, dogorywali starcy. Straże radzieckie niejednokrotnie strzelały do ludności ofiarującej transportowanym chleb lub wodę. Cała, licząca ok. 1,5 min osób, rzesza aresztowanych bądź wysiedlonych rozpłynęła się w niezliczonych więzieniach, obozach i miejscach przymusowego osiedlenia.\n
Do dziś zidentyfikowano ok. 130 łagrów, w których znaleźli się Polacy, m.in. na Półwyspie Kolskim, w rejonie Archangielska, w Korni ASRR, koło Norylska nad dolnym Jenisejem, koło Jakucka, Irkucka i Władywostoku, nad Kołymą, a także w południowej Ukrainie. Kobiety zatrudniano na ogół przy pracach pomocniczych, lecz często obciążano je takimi samymi obowiązkami jak mężczyzn, np. przy wyrębie lasu. W obozach na północy panowały niesłychanie trudne warunki atmosferyczne: w zimie prace przerywano dopiero przy 40 stopniach mrozu. Szerzył się szkorbut i inne choroby. Niezależnie od okrucieństwa administracji i straży obozy były królestwem kryminalistów, którzy narzucali więźniom swoistą odmianę prawa dżungli. Do ucieczek dochodziło niezwykle rzadko, gdyż uciekinierów wydawała okoliczna ludność, a inni ginęli na ogromnych przestrzeniach tajgi i tundry. Ogólnej liczby ofiar polskich w łagrach sowieckich nie sposób dokładnie ustalić. Przypuszczalnie sięgała ona kilkaset tysięcy osób.\n
Specjalną rolę spełniały trzy obozy, w których pod koniec 1939 r. zgromadzono jeńców polskich zagarniętych przez Armię Czerwoną. W Kozielsku znalazło się 5 tyś. osób, w tym 4,5 tyś. oficerów, w Starobielsku 3,9 tyś. oficerów, w Ostaszkowie zaś 6,8 tyś. osób, w tym 400 oficerów, przy czym resztę stanowili policjanci i żołnierze KOP. Od początku kwietnia do połowy maja 1940 r. jeńców tych wymordowano na polecenie Biura Politycznego WKP(b) w Katyniu koło Smoleńska, w Charkowie i Miednoje koło Kalinina (ob. Twer).\n
Ludność polska pozostała na Kresach Wschodnich znalazła się w bardzo trudnych warunkach. Państwo radzieckie zagarnęło majątki ziemskie, fabryki i banki, a złote polskie wymieniono na ruble po kursie 1:1, co przyniosło ogromne straty wszystkim posiadaczom polskiej waluty, gdyż rubel miał znacznie niższą siłę nabywczą. Zablokowano konta bankowe i oszczędnościowe. Ze sklepów znikły towary wykupywane masowo przez przyjezdnych Rosjan. Do tego dołączyły się oficjalne rekwizycje i rabunek dokonywany przez żołnierzy i urzędników radzieckich. Przed sklepami zaczęły się gromadzić olbrzymie kolejki. Większość Polaków, pozbawionych warsztatów pracy, a nie zatrudnionych w gospodarce radzieckiej, znalazła się w nędzy. Na wiosnę 1940 i 1941 r. powołano do Armii Czerwonej dwa roczniki młodzieży z Kresów, w sumie ok. 150 tyś. Polaków, których poddano w wojsku brutalnym rygorom i ogłupiającej indoktrynacji.\n
Na zagarniętych ziemiach wschodnich RP niszczono ślady polskości. Za oficjalne uznano języki ukraiński i białoruski, w praktyce dominował jednak rosyjski. Zamknięto księgarnie i biblioteki polskie, kościoły, kaplice i klasztory. Niszczono krzyże i przydrożne kapliczki, bezczeszczono przedmioty kultu. Po-zmieniano nazwy ulic i miast, rabowano zbiory, muzea i archiwa. Na lekcjach historii sławiono osiągnięcia radzieckie i prowadzono prymitywną propagandę antykapitalistyczną i antypolską. Podobne hasła płynęły nieustannie z radia, prasy i ekranu kinowego.\n
Działalność Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych była skuteczniejsza aniżeli policji niemieckiej. Zręcznie wykorzystując istniejące wśród ludności terenów wcielonych konflikty społeczne i narodowościowe, NKWD zdołało pozyskać do współpracy niektóre kręgi ukraińskie, białoruskie, żydowskie i rzadziej — polskie. NKWD współpracowało także z Gestapo. Przejawem tej współpracy stały się dwustronne konferencje zorganizowane w marcu 1940 r. w Krakowie i Zakopanem.\n
Komuniści polscy nie odgrywali początkowo większej roli. Stefan Jędrycho-wski i Wasilewska, formalnie nie należący do partii, uzyskali nominację w „wyborach" do Rady Najwyższej ZSRR. Wiosną 1940 r. grupę komunistów polskich wezwano do specjalnego ośrodka szkoleniowego Komintemu. Uruchomiono też druk pism w języku polskim, których zawartość była ściśle korelowana z propagandą radziecką. W październiku 1940 r. kierownictwo NKWD przeprowadziło rozmowy z kilkunastoma oficerami polskimi, z ppłk. Zygmuntem Ber-lingiem na czele, wydzielonymi z trzech obozów jenieckich. Grupę tę przeniesiono do specjalnego obozu w Małachowce pod Moskwą, gdzie mieli przygotowywać się do stworzenia armii polskiej pod hasłami radzieckiej Polski.\n
Początki podziemia w Polsce. Jeszcze w trakcie kampanii wrześniowej rozpoczęto organizowanie podziemnego wojska i władz politycznych. Jedna z inicjatyw wyszła od gen. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza, który w chwili kapitulacji Warszawy miał gotową koncepcję organizacji podziemnej i zalążek jej sztabu. Po konsultacjach z przedstawicielami głównych partii, na początku października 1939 r., powstała tajna organizacja wojskowo-polityczna pod nazwą Służba Zwycięstwu Polski (SZP). Gen. Tokarzewski wysłał meldunek o powstaniu SZP do naczelnego wodza, jednak Sikorski negatywnie odniósł się do łączenia działalności politycznej i wojskowej oraz wpływu oficerów sanacyjnych na organizację podziemną Gen. Sikorski rozwiązał SZP i na jej miejsce powołał na początku grudnia 1939 r. nową organizację — Związek Walki Zbrojnej (ZWZ), podporządkowany ściśle rządowi emigracyjnemu. W przeciwieństwie do SZP, która miała organizować jak najszybciej akcje bojowe i sabotażowe, instrukcja dla ZWZ zakładała dłuższy okres przygotowawczy. Związek Walki Zbrojnej miał być organizacją ściśle wojskową, oddzieloną od politycznych komitetów porozumiewawczych. Na jej czele stanął gen. Sosnkowski. Komendantowi przebywającemu we Francji podlegać mieli płk Stefan Grot-Rowecki (od maja 1940 r. generał) jako dowódca obszaru okupacji niemieckiej i gen. Tokarzewski-Karaszewicz — radzieckiej.W lutym 1940 r. doszło do spotkania przedstawicieli partii politycznych: Kazimierza Pużaka z podziemnej PPS, która przybrała nazwę „Wolność, Równość, Niepodległość" (WRN), Aleksandra Dębskiego z SN, Stefana Korbońskiego z SL oraz Tokarzewskiego i Roweckiego, w wyniku którego powołano do życia Polityczny Komitet Porozumiewawczy (PKP) przy ZWZ w celu harmonizowania przygotowań wojska i społeczeństwa do walki o niepodległość. W czerwcu 1940 r. Polityczny Komitet Porozumiewawczy przekształcono w Główny Komitet Polityczny (GKP). W lipcu 1940 r. do Komitetu weszło jako czwarte Stronnictwo Pracy. Podobne komitety powstały także w Poznaniu, Krakowie, Lwowie i Wilnie. Klęska Francji i przeniesienie polskiego rządu emigracyjnego do Londynu zbiegły się ze zmianą systemu dowodzenia armią podziemną. W czerwcu 1940 r. gen. Roweckiego mianowano komendantem głównym ZWZ. Główny Komitet Polityczny przejął funkcje Delegatury Rządu RP na Kraj. W rocznicę wybuchu wojny, we wrześniu 1940 r.. Delegatura wydała odezwę o powstrzymaniu się od rozrywek i zakupu prasy okupacyjnej. W ten sposób zapoczątkowano walkę cywilną, która znalazła szeroki oddźwięk i poparcie społeczeństwa. W grudniu 1940 r. uzgodniono kandydaturę Cyryla Ratajskiego na delegata rządu RP na kraj, a także powołano do życia sieć delegatur okręgowych w przedwojennych ośrodkach wojewódzkich. Delegat miał być łącznikiem między rządem a krajem i współpracować ze stronnictwami. Ratajski przystąpił do rozbudowy aparatu Delegatury, wzorując się na przedwojennej strukturze rządu.\n
Obok głównego nurtu konspiracyjnego rozwijały się liczne inicjatywy na mniejszą skalę. Partyzancki oddział wojskowy mjr. Henryka Dobrzańskiego ps. Hubal kontynuował walki zapoczątkowane we wrześniu 1939 aż do wiosny 1940 r. Środowiska bliskie sanacji zorganizowały m.in. Tajną Organizację Wojskową (TOW). Prawie wszystkie partie działające w podziemiu tworzyły swoje organizacje wojskowe. Stronnictwo Ludowe powołało Chłopską Straż, PPS-WRN — Socjalistyczną Organizację Bojową, SN — Narodową Organizację Wojskową (NÓW), a środowiska chadeckie — Organizację Wojskową „Unia". Ponadto stopniowo powstawały inne związki konspiracyjne, jak np. Tajna Armia Polska (TĄP) czy Szare Szeregi, czyli podziemny Związek Harcerstwa Polskiego. Niektóre z nich stopniowo włączały się w strukturę organizacyjną ZWZ oraz Delegatury Rządu.\n
Działacze związani z przedwojennym ONR-ABC powołali do życia Grupę Szańca i Organizację Polską oraz wojskowy Związek Jaszczurczy. Oba uznawały rząd na uchodźstwie, nie podporządkowały się jednak Delegaturze i ZWZ, głosząc program niepodległości oparty na zasadach włoskiego faszyzmu, nacjonalizmu i antysemityzmu. Zwolennicy ONR-Falangi utworzyli w maju 1941 r. Konfederację Narodu z Piaseckim na czele. Stawiała ona za cel wojny rozbicie Związku Radzieckiego i stworzenie impeńum słowiańskiego, którego trzon stanowiłaby Wielka Polska. Konfederacja powołała do życia Uderzeniowe Bataliony Kadrowe.\n
Działalność podziemia. Cały powstający aparat wojskowy i polityczny rozwijał różnorodne formy działania. Trzon jego z Delegaturą i ZWZ na czele nie podejmował w zasadzie akcji zbrojnych na szerszą skalę, kierując się trzeźwą oceną szans i skupiając się na organizowaniu sieci konspiracyjnej, gromadzeniu broni, szkoleniu i wywiadzie. W ramach szkolenia wojskowego zorganizowano regularne szkoły podchorążych rezerwy i podoficerów. Sformułowano zasady postępowania Polaków pod okupacją i przygotowywano wymiar sprawiedliwości wobec kolaborantów. Akcję ośmieszającą okupanta hitlerowskiego prowadziła Organizacja Małego Sabotażu „Wawer" utworzona w Szarych Szeregach pod dowództwem Aleksandra Kamińskiego.\n
Ważną dziedziną pracy konspiracyjnej była informacja i propaganda. Wśród setek tytułów wydawanych wówczas konspiracyjnie na plan pierwszy wysuwały się pisma Delegatury Rządu i Komendy Głównej ZWZ: „Biuletyn Informacyjny" i „Rzeczpospolita Polska". Każde niemal ugrupowanie podziemne wydawało swoją prasę. Ukazywały się też pisma literackie, artystyczne i satyryczne. Pod koniec 1939 r. wydawano 30 tytułów, a w 1941 r. —już 290. Prasa ta informowała o rozwoju sytuacji europejskiej, kreśliła wizje przyszłości, podtrzymywała na duchu i kształtowała postawy społeczne wobec okupacyjnej rzeczywistości. Ponieważ Niemcy zamknęli wszystkie szkoły ponadpodstawowe, już w 1939 r. rozpoczęto organizowanie konspiracyjnych kompletów gimnazjalnych i akademickich.\n
Tworzenie armii polskiej. „Amnestia" otworzyła wrota więzień, łagrów i miejsc zesłania tysięcy obywateli RP. Dnia 14 sierpnia podpisano w Moskwie polsko-radziecką umowę wojskową w sprawie organizowania na terenie ZSRR armii polskiej pod dowództwem gen. Władysława Andersa, dopiero co zwolnionego z więzienia NKWD. Armia ta miała stanowić część Polskich Sił Zbrojnych, podległą pod względem operacyjnym Naczelnemu Dowództwu ZSRR, organizacyjnie i personalnie zaś polskiemu naczelnemu wodzowi. Uzbrojenie, umundurowanie i wyposażenie armii miało być dostarczone przez ZSRR lub przez rząd RP z dostaw przyznawanych w ramach amerykańskiej pomocy lend-lease. W Moskwie odtworzono też ambasadę RP, którą wkrótce ewakuowano do Kujby-szewa.\n
Na siedzibę sztabu armii polskiej wytypowano Buzułuk koło Kujbyszewa. Na wiadomość o amnestii dziesiątki tysięcy Polaków ruszyły z więzień, łagrów i miejsc zsyłki w poszukiwaniu placówek polskich. Powstające stopniowo delegatury ambasady RP w różnych miastach ZSRR kierowały Polaków do miejsc koncentracji. Po długich wędrówkach docierała tam tylko część zwolnionych, innych władze radzieckie rozmyślnie kierowały mylnie, a potem wcielały do specjalnych batalionów pracy. Część zmarła po drodze, większość zaś nigdy nie opuściła obozów. Do rejonów koncentracji ciągnęło poza mężczyznami również tysiące kobiet, dzieci i starców. Stopniowo wyłaniał się obraz tragedii 1,5 min obywateli RP w ZSRR. Ambasada RP i jej agendy prowadziły ewidencję, upominały się o zwolnienia i organizowały pierwszą pomoc dla wyzwoleńców. Instytucje polskie niepokoił fakt, że nfe zgłaszali się do nich oficerowie więzieni w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. Odnaleziono kilku generałów i pułkowników, brakowało jednak ok. 15 tyś. więźniów trzech obozów jenieckich. Ich poszukiwania rozbijały się o mur niechęci i obojętności kierowniczych organów NKWD.\n
Mimo ogromnego napływu ludności polskiej do ośrodków tworzenia wojska, Kreml zwlekał z dostawami sprzętu i żywności. Rząd RP czynił starania, by uzyskać te dostawy z Wielkiej Brytanii i USA, ale alianci ustalili, że całą pomoc przekażą rządowi ZSRR, a ten z kolei wydzieli odpowiednią część Polakom. Kreml twierdził, że rząd radziecki może uzbroić zaledwie jedną dywizję. Rząd RP i dowództwo armii polskiej w ZSRR były więc odsyłane przez władze radzieckie do aliantów zachodnich i na odwrót. Pragnąc wzmocnić swe siły na Bliskim Wschodzie, Wielka Brytania zaproponowała Stalinowi ewakuację części armii polskiej. Byłoby to logiczne: skoro rząd ZSRR nie mógł uzbroić Polaków, powinien ich wypuścić do Iranu. Również i dla ludności polskiej, napływającej w rejony koncentracji, a pozbawionej broni i żywności, stanowiło to szansę przeżycia. Inicjatywa angielska groziła jednak komplikacjami w stosunkach polsko-radzieckich.\n
Ewakuacja armii polskiej z ZSRR. W lutym 1942 r. armia polska w ZSRR liczyła 75 tyś. osób. Była to nadal kropla w morzu możliwości ludzkich i potrzeb ratowania Polaków z ZSRR. W marcu 1942 r. Kreml zawiadomił Andersa, iż zmniejsza liczbę racji żywnościowych dla wojska polskiego z 70 tyś. do 26 tyś. Oznaczało to głód dla żołnierzy, a śmierć głodową dla ludności cywilnej. Po dłuższych interwencjach Andersowi udało się uzyskać podniesienie liczby racji dla armii polskiej do 44 tyś. Stalin zgodził się też na ewakuację do Iranu ok. 30 tyś. wojska, a także 12 tyś. starców, kobiet i dzieci. Wydawało się, iż osiągnięto kompromis.\n
Tymczasem Kreml uznał porozumienie za zakończenie akcji werbunkowej do wojska polskiego. Wbrew obietnicom, władze radzieckie zlikwidowały sieć polskich oficerów łącznikowych i rekrutacyjnych oraz aresztowały niektórych delegatów ambasady RP. Sytuacja ludności polskiej w ZSRR gwałtownie się pogorszyła. W dowództwie polskim dojrzewała decyzja o ewakuacji reszty wojska do Iranu i ratowaniu tej części ludności cywilnej, która mogła wyjechać z żołnierzami.\n
W maju 1942 r., podczas radziecko-brytyjskich rozmów, Churchill zaproponował przeniesienie oddziałów polskich z ZSRR na Bliski Wschód w celu wsparcia sił brytyjskich. Rząd radziecki wyraził zgodę. Sikorski obstawał za pozostawieniem wojska w ZSRR ze względu na dobro stosunków polsko-radziec-kich, lecz musiał się liczyć z presją angielską i z groźbą utraty armii polskiej, a także nastrojami wśród żołnierzy i oficerów. Ostatecznie zgodził się na ewakuację reszty wojska z ZSRR. W sierpniu 1942 r. ewakuowano przez bazy w Aszcha-badzie i Krasnowodzku do Iranu 40 tyś. żołnierzy i oficerów oraz ok. 30 tyś. ludności cywilnej. Władze ZSRR utrudniały ewakuację osób narodowości niepolskich, szczególnie Żydów, tłumacząc im jednocześnie, że Polacy nie zgadzają się na ich wyjazd. Odmówiła wyjazdu do Iranu grupa oficerów z ppłk. Berlingiem na czele, którą Stalin przygotowywał na wypadek wznowienia rekrutacji Polaków, ale już pod ścisłą ochroną Kremla.\n
Powstanie rządu RP na uchodźstwie. Wbrew swoim zobowiązaniom, rząd Rumunii internował prezydenta, rząd i wodza naczelnego. Również Francja chciała zatrzymać władze RP w Rumunii i doprowadzić do powstania nowych. Prezydent Mościcki mianował swym następcą prezesa Światowego Związku Polaków Raczkiewicza, który już był we Francji. (Pierwsza kandydatura Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego nie została uznana przez Francję i Anglię.) Dnia 30 IX 1939 r. Raczkiewicz powołał nowy rząd z gen. Sikorskim na czele. W skład rządu weszli przedstawiciele głównych partii opozycji anty sanacyjnej:\n
SN, SP, SL i PPS, oraz niektórzy politycy sanacyjni. Był to więc gabinet koalicyjny. W rządowym programie z listopada 1939 r. zapowiadano kontynuację walki przeciw Niemcom u boku Wielkiej Brytanii i Francji oraz wpółudział w organizacji powojennej Europy.\n
Podstawą prawną działalności rządu została konstytucja kwietniowa, przy czym prezydent Raczkiewicz uznał, iż będzie korzystał ze swoich uprawnień w ścisłym porozumieniu z premierem. Siedzibą polskiego rządu stał się Paryż, a od listopada 1939 r. — Angers. Prezydent Raczkiewicz stworzył Radę Narodową RP, która miała pełnić funkcję organu doradczego, opiniującego sprawy wnoszone przez rząd oraz opracowującego zasady przyszłego ustroju państwa i polskie postulaty na konferencję pokojową. W skład Rady wchodzić mieli przedstawiciele wszystkich partii rządowych, a jej przewodniczącym został Paderewski.\n
Do Francji napływały tysiące żołnierzy polskich z Rumunii i Węgier, a także ochotników z Polonii francuskiej. Armia polska we Francji miała być tworzona pod Naczelnym Dowództwem RP, choć w czasie wojny podlegać miała naczelnemu wodzowi Francji. Dzięki ogromnemu wysiłkowi organizacyjnemu w maju 1940 r. armia polska we Francji liczyła już 84 tyś. żołnierzy i oficerów. Od września 1939 r. w Wielkiej Brytanii znajdowały się też trzy polskie kontrtorpedowce oraz dwie łodzie podwodne.\n
Przeniesienie władz RP do Anglii. W maju i czerwcu Niemcy podbiły Holandię, Belgię, Luksemburg i Francję. Klęska armii francuskiej, której dowództwu podlegały oddziały polskie, pociągnęła za sobą ich rozbicie. Spośród walczących na froncie niemiecko-francuskim oddziałów rozwiązały się Dywizja Grenadierów, Brygada Pancerna gen. Stanisława Mączka i Brygada Podhalańska. Część żołnierzy przedostała się do Wielkiej Brytanii, pozostali znaleźli się w niewoli niemieckiej, część Dywizji Strzelców internowano po przekroczeniu granicy szwajcarskiej, a poborowi z Polonii francuskiej wrócili do domów. Jedyną dużą jednostką polską, która ocalała w całości, była Samodzielna Brygada Karpacka gen. Stanisława Kopańskiego w Syrii.\n
Po klęsce Francji podstawowym sojusznikiem Polski stała się Wielka Brytania. W połowie czerwca 1940 r. rząd angielski zaprosił prezydenta RP i rząd polski do Anglii. Podczas pierwszego spotkania Sikorskiego z Churchillem premier brytyjski zapewnił, że Wielka Brytania będzie walczyć aż do ostatecznego zwycięstwa. Odtworzenie armii polskiej stało się więc możliwe u boku Anglii. Polskie Siły Zbrojne (PSZ) w Wielkiej Brytanii miały być organizowane pod dowództwem polskim, lecz zgodnie z planami operacyjnymi dowództwa angielskiego. Również amerykańska pomoc materiałowa lend-lease miała docierać do jednostek polskich za pośrednictwem agend brytyjskich. W Szkocji zaczęto formować nowe jednostki lądowe I Korpusu oraz dywizjony lotnictwa oznaczone numerami 300-309 i 315-318, które w lecie i na jesieni 1940 r. wsławiły siew powietrznej „bitwie o Anglię". Lotnictwo polskie pod dowództwem gen. Józefa Zająca zniszczyło ok. 250 samolotów niemieckich z 1730 strąconych ogółem przez Royal Air Force (RAF).\n
Podziemie polityczne. Układ Sikorski-Majski z lipca 1941 r. przyjęto w kraju w zasadzie z aprobata. Podkreślano jedynie nienaruszalność granic Polski. Odrębne zdanie na temat układu wyraziła PPS-WRN, dla której stanowisko Sikorskiego było zbyt ugodowe, a delegat Ratajski zbyt zachowawczy. We wrześniu 1942 r. Ratajski ustąpił ze stanowiska, a w miesiąc później zmarł. Funkcję delegata rządu na kraj objął Jan Piekałkiewicz z SL i pełnił ją do lutego 1943 r., gdy aresztowało go Gestapo. W makieg943 r. nowym delegatem mianowano Jana Stanisława Jankows wyro z SP.\n
W latach 1941-1943 nastąpił dalszy rozwój organizacyjny Delegatury Rządu na Kraj. W Departamencie Spraw Wewnętrznych Delegatury działało Biuro Ziem Nowych, które przygotowywało plany przejęcia przez Polskę Prus Wschodnich, Pomorza Zachodniego i Śląska Opolskiego po zakończeniu wojny. Departament ten zorganizował też Państwowy Korpus Bezpieczeństwa, zalążek policji, który miał się ujawnić w chwili obejmowania władzy. Głównym zadaniem Departamentu Informacji i Prasy było dostarczanie ludności okupowanego kraju prawdziwych wiadomości i przeciwdziałanie wrogiej propagandzie. Departament Oświaty i Kultury zajął się ratowaniem dzieł sztuki i pomników kultury polskiej przed dewastacją i grabieżą przez okupanta. Departament Pracy i Opieki Społecznej roztaczał m.in. opiekę nad więźniami politycznymi i ich rodzinami. W 1942 r. rozbudowano też sieć delegatów wojewódzkich i powiatowych.\n
Do kierowania oporem społeczeństwa delegat rządu i komendant główny ZWZ mianowali w kwietniu 1941 r. wspólnego pełnomocnika w osobie Kor-boriskiego z SL. W grudniu 1942 r. zorganizował on Kierownictwo Walki Cywilnej (KWC), którego głównym zadaniem było rozpowszechnienie i egzekwowanie zasad walki cywilnej w całym kraju. Miały temu służyć sądy podziemne KWC. Rozprawy prowadzone przez zawodowych sędziów były tajne, a o doprowadzeniu oskarżonego decydował przewodniczący, jeśli nie zagrażało to bezpieczeństwu sądu. Oskarżonego, nawet nieobecnego, bronił obrońca. Od wyroku nie przysługiwało odwołanie, ale wymagał on zatwierdzenia przez delegata rządu. Orzeczenia kary śmierci za zdradę, szpiegostwo, denuncjację lub prześladowania oparte były na polskim kodeksie karnym z 1932 r. Uchwała Komitetu Ministrów do spraw Kraju z kwietnia 1940 r. nadała sądom podziemnym charakter sądów państwowych. Pierwsze wyroki śmierci wydano i wykonano w Warszawie za udział w niemieckich akcjach eksterminacyjnych. Za przestępstwa mniejszej wagi sądy skazywały na nagany, upomnienia, chłostę lub strzyżenie włosów, w przypadku kobiet utrzymujących bliskie stosunki z Niemcami. Kierownictwo Walki Cywilnej posiadało własną radiostację pozwalającą utrzymać kontakt z Londynem.\n
Powstanie PPR. Jeszcze podczas rokowań polsko-radzieckich, zakończonych podpisaniem umowy z lipca 1941 r., Kreml przyspieszył przygotowania komunistycznego zaplecza w Polsce. Komintem przeszkolił grupę komunistów w specjalnym ośrodku Puszkino pod Moskwą i zezwolił na odbudowanie w Polsce partii komunistycznej. Pod koniec grudnia 1941 r. w Wiązownej pod Warszawą lądowała na spadochronach pierwsza grupa, która miała stworzyć proradzieckie ugrupowanie podziemne: Paweł Finder, Bolesław Mołojec i Marceli Nowotko, a wkrótce następne grupy z Małgorzatą Fornalską i Janem Krasickim na czele. Dnia 5 I 1942 r. członkowie pierwszej Grupy Inicjatywnej utworzyli Polską Partię Robotniczą (PPR).\n
Na czele Komitetu Centralnego PPR stanął Nowotko. W deklaracji programowej, ogłoszonej w połowie stycznia 1942 r., Polska Partia Robotnicza wzywała, zgodnie z dyrektywami otrzymanymi w Moskwie, do podjęcia w Polsce masowej akcji zbrojnej. Wystąpienie przeciw Niemcom byłoby na rękę Kremlowi, który pragnął osłabienia natarcia hitlerowskiego. Było to jednak sprzeczne z interesem polskim i założeniami rządu RP w Londynie, Delegatury i AK. Podziemie polskie przygotowywało się do ogólnego powstania w momencie załamania się Niemiec. Przedwczesna akcja, w chwili gdy siły hitlerowskie stały pod Moskwą, równałaby się narodowemu samobójstwu. Ponieważ PPR unikała haseł komunistycznych, a głosiła program ludowy i patriotyczny oraz wzywała do walki, jej szeregi zaczęły powoli rosnąć. Na wiosnę 1942 r. Polska Partia Robotnicza stworzyła własną organizację wojskową. Gwardię Ludową (GL), której oddziały organizowały spektakularne akcje zbrojne. Na przykład w październiku 1942 r. grupy GL obrzuciły bombami lokale niemieckie: „Cafe Club" i „Mitropa" w Warszawie. Były to akcje obliczone na efekt propagandowy i wywołały represje niewspółmierne do korzyści.\n
W kierownictwie PPR trwała ostra rywalizacja o władzę. Choć Komintern oddał kierownictwo grupy w ręce Nowotki, mafijne metody działania sprzyjały narastaniu walk wewnętrznych. Pewną odmienność, wynikającą z doświadczeń okupacji niemieckiej, wykazywali komuniści nie wchodzący w skład Grupy Inicjatywnej, dłużej przebywający w kraju, z Władysławem Gomułką i Marianem Spychałskim na czele. Na jesieni 1942 r. w kierownictwie Polskiej Partii Robotniczej doszło do konfliktu. Na polecenie swego brata Bolesława, w listopadzie 1942 r., Zygmunt Mołojec zastrzelił Nowotkę. Bolesław Mołojec uzurpował sobie funkcję nowego I sekretarza. Reszta kierownictwa: Finder, Fornalska, Gomułką i Franciszek Jóźwiak, podjęła decyzję o likwidacji obu Mołojców. Na czele PPR stanął teraz Finder.\n
Aktywność PPR. Po zerwaniu stosunków polsko-radzieckich wzrosła aktywność PPR. W 1943 r. Komitet Centralny PPR zażądał od Delegatury przyznania partii wpływu na sprawy polityczne na równi z innymi stronnictwami, poszerzenia podstawy rządu, zwiększenia aktywności zbrojnej Armii Krajowej i wprowadzenia przedstawicieli GL do Komendy Głównej AK. Odpowiedź Delegatury zawierała cztery warunki: uznanie zwierzchnictwa legalnych władz RP w kraju i na emigracji, ogłoszenie deklaracji o niezależności PPR od ośrodków zagranicznych, o gotowości do walki z każdym najeźdźcą Polski, a także uznanie nienaruszalności granic sprzed 1939 r. Warunki te kierownictwo PPR odrzuciło, potwierdzając swą rolę agentury radzieckiej w Polsce.\n
Wiosną 1943 r. Kreml rozwiązał formalnie III Międzynarodówkę Komunistyczną, co pozwoliło na pewne usamodzielnienie się PPR w doborze środków działania. Stąd też w propagandzie Polskiej Partii Robotniczej zaczęły dominować hasła demokratyczne i patriotyczne. Komuniści rozbudowywali GL i młodzieżową organizację Związek Walki Młodych (ZWM) oraz penetrowali lewicę socjalistyczną i ludową. Socjaliści na ogół odmawiali współpracy z PPR. Chęć taką wyraziła jedynie grupka z Robotniczej Partii Polskich Socjalistów (RPPS), obejmująca działaczy lewicy PPS z okresu przedwojennego, z mało znanym Edwardem Osóbką-Morawskim. Po śmierci Findera i Fornalskiej z rąk niemieckich w listopadzie 1943 r., kierownictwo PPR przejął Gomułka. Wtedy też PPR opublikowała deklarację programową — „O co walczymy?" (zob. s. 352).\n
Powstanie KRN. W nocy z 31 XII 1943 na l I 1944 r. w Warszawie komuniści powołali do życia Krajową Radę Narodową (KRN), w której skład weszli działacze PPR oraz RPPS i lewicy ludowej. Przewodniczącym KRN został Bolesław Bierut, postać tajemnicza, o którym wiadomo, że był agentem Komin-ternu w przedwojennej Polsce oraz wywiadu radzieckiego w Mińsku pod okupacją niemiecką. Jego zastępcą został Osóbka-Morawski, a w prezydium KRN znalazł się gen. Michał Rola-Żymierski, usunięty z przedwojennego Wojska Polskiego za nadużycia i od końca lat trzydziestych związany z wywiadem radzieckim.\n
Krajowa Rada Narodowa odmówiła rządowi londyńskiemu prawa występowania w imieniu narodu, przyznając je sobie. Była to uzurpacja, gdyż władze Polski podziemnej, działające z upoważnienia rządu RP w Londynie, miały poparcie większości partii politycznych w kraju, a AK liczyła kilkadziesiąt razy więcej żołnierzy niż GL. Program KRN przewidywał utworzenie Rządu Tymczasowego, przeprowadzenie reformy rolnej i nacjonalizacji przemysłu, banków i transportu, przywrócenie „piastowskich" ziem na zachodzie i uregulowanie granicy wschodniej na drodze porozumienia z ZSRR przy zachowaniu „prawa narodów do samookreślenia", a także „przyjaźń i współpracę" ze Związkiem Radzieckim. Zbrojnym ramieniem KRN miała być Armia Ludowa (AL) powołana do życia l I 1944 r. pod dowództwem gen. Roli-Żymierskiego. Zapowiedziano włączenie w jej skład wojsk kościuszkowskich, nie wspomniano natomiast o AK.\n
Utworzenie RJN. W coraz bardziej skomplikowanej sytuacji na początku stycznia 1944 r. podziemie niepodległościowe powołało do życia Radę Jedności Narodowej (RJN), surogat podziemnego parlamentu, w którego skład weszło 17 osób: po trzech przedstawicieli głównych partii — SN, SP, SL i PPS-WRN, oraz po jednym z pięciu drobniejszych ugrupowań. Przewodniczącym RJN wybrano Puźaka z PPS-WRN. Dnia 15 III 1944 r. Rada wydała programowy manifest — „O co walczy naród polski" (zob. s. 355).\n
Sytuacja na początku 1944 r. Dnia 3 I 1944 r. oddziały radzieckiego l Frontu Białoruskiego przekroczyły polsko-radziecką granicę sprzed 1939 r. Krajowa Rada Narodowa powitała Armię Czerwoną i wojska polskie jako siły wyzwoleńcze, piętnując rząd na uchodźstwie, wzywając do wstępowania do AL oraz tworzenia władz podległych Radzie. Delegacja KRN przedostała się do Moskwy w celu nawiązania kontaktu z ZPP. W maju 1944 r. delegację przyjął Stalin uznając KRN za reprezentację narodu polskiego i wyrażając gotowość nawiązania oficjalnych stosunków z organem wykonawczym Rady. W lipcu 1944 r. do ZSRR przerzucono drugą grupę delegatów KRN z gen. Rolą-Żymierskim na czele.\n
Tymczasem Anglosasi nadal nie informowali rządu RP o ustaleniach tehe-rańskich, naciskając równocześnie na uznanie warunków Stalina. Churchill radził Mikołajczykowi ich przyjęcie podkreślając, że Wielka Brytania zobowiązała się do obrony Polski jedynie przed Niemcami. Dla granicy wschodniej wzdłuż linii Curzona obiecywał gwarancje Anglii i ZSRR. Odrzucenie propozycji miało spowodować zrzeczenie się przez Wielką Brytanię odpowiedzialności za dalszy rozwój wypadków.\n
Stanowisko rządu RP. We władzach emigracyjnych panowała rozbieżność zdań. Naczelny wódz gen. Sosnkowski domyślał się, że Polska została już włączona w obręb radzieckiej strefy, i obawiał się, że będzie wcielona do ZSRR jako republika. Dowodził, iż nie ma już nic do stracenia i należy obstawać przy dotychczasowych warunkach. Mikołajczyk sądził natomiast, że kompromis terytorialny może uratować niepodległość Polski. W połowie lutego 1944 r. rząd RP przyjął stanowisko kompromisowe. Dopuszczono dyskusję w sprawie granic Polski i proponowano ustanowienie tymczasowej linii demarkacyjnej na wschód od Wilna i Lwowa, rozdzielającej obszary, które po wyparciu Niemców znalazłyby się pod administracją rządu polskiego, oraz tereny oddane pod wojskowy zarząd radziecki z udziałem przedstawicieli aliantów. Stwierdzono też, że skład rządu RP nie może być zależny od ingerencji z zewnątrz.\n
Churchill przyjął uchwałę rządu RP z rozdrażnieniem, jednak poinformował Stalina o postępie w sprawie polskiej. Mikołajczyk zwrócił się do Churchilla, a następnie do Roosevelta z prośbą o wysłanie do Polski alianckich misji wojskowych. Alianci zachodni uchylili się od odpowiedzi honorując radziecki monopol na froncie wschodnim. Co gorsze, Churchill oświadczył w Izbie Gmin, że popiera stanowisko ZSRR w sprawie Polski oraz że linia Curzona była projektem angielskim. Formalny protest złożył minister spraw zagranicznych Romer, przypominając uznanie granicy wschodniej II Rzeczypospolitej przez Wielką Brytanię w 1923 r. oraz dotychczasowe deklaracje angielskie o nieuznawaniu zmian terytorialnych w Polsce. Uzyskawszy w zasadzie zgodę aliantów zachodnich na linię Curzona i podział na strefy wpływów, Stalin zmierzał teraz do ustanowienia w Polsce kontrolowanej przez siebie władzy.\n
Podczas wizyty Mikołajczyka w USA w czerwcu 1944 r. Roosevelt robił wrażenie, że chce wesprzeć sprawę polską, w rzeczywistości nie zamierzał jednak uczynić nic. Wprowadzał tylko w błąd rząd RP i opóźniał decyzję o przyjęciu kompromisu. Po wyjeździe premiera RP Roosevelt poinformował Stalina, że nie uzgodniono żadnego planu w sprawie stosunków polsko-radzieckich. Prosił go o przyjęcie Mikołajczyka na Kremlu, ale zastrzegł się, że nie zamierza ingerować w sprawy o „specjalnym znaczeniu" dla ZSRR. W odpowiedzi Stalin odmówił rozmów z Mikołajczykiem.\n
Monte Cassino. W tej sytuacji tragiczną wymowę miały zmagania wojsk polskich na froncie włoskim. Na początku 1944 r. II Korpus gen. Andersa został przerzucony z Egiptu do Włoch, gdzie walczył w składzie 8 Armii brytyjskiej. W kwietniu wziął udział w trzeciej fazie bitwy o Monte Cassino, grzbiet górski i klasztor stanowiący kluczowy punkt umocnień niemieckiej linii Gustawa, zamykającej aliantom drogę na Rzym. Ostatnie natarcie oddziałów anglo-amerykań-skich oraz współdziałającego z nimi II Korpusu rozpoczęło się 12 V 1944 r. Po sześciu dniach straszliwych zmagań oddziały polskie zdobyły górę i klasztor dokonując wyłomu w linii Gustawa. W bitwie o Monte Cassino poległo 860 żołnierzy i oficerów polskich, a prawie 3 tyś. odniosło rany. Bitwa okryła sławą męstwo żołnierzy polskiego II Korpusu, w większości uratowanych z ZSRR, których wysiłek wzmagało pragnienie „wybicia się na niepodległość". Niestety, wysiłek ten rozmijał się z kierunkiem ewolucji sprawy polskiej na arenie międzynarodowej.\n
Plany rządu RP. Głównym celem rządu RP i AK było przygotowanie powszechnego powstania przeciw Niemcom w momencie załamania się ich potęgi. Sprawa komplikowała się, w miarę jak stawało się jasne, że armia niemiecka nie rozsypie się, tak jak w 1918 r., oraz że do Polski nie wejdą wojska alianckie z południa, lecz Armia Czerwona ze wschodu, zmierzająca do ustanowienia tu trwałej kontroli. Stosunki dyplomatyczne między rządami RP i ZSRR były zerwane, alianci zachodni nie wspierali polskiego sojusznika, a w kraju rozwijała swą działalność PPR, KRN i radziecka partyzantka.\n
Po wymianie depesz z krajem 2 II 1944 r. rząd RP w Londynie uchwalił mimo wszystko traktowanie Armii Czerwonej jako sprzymierzeńca i unikanie starć z nią, wyjąwszy konieczną samoobronę. Na tyłach niemieckich zamierzano podjąć akcję zbrojną pod kryptonimem „Burza", przy czym z akcji tej wyłączono na razie Warszawę. Armia Krajowa miała zachować odrębność od armii Beriinga, a podziemne władze cywilne miały wystąpić wobec czynników radzieckich w roli organów rządu RP. Zamierzano również stworzyć nową konspirację na wypadek represji radzieckich oraz przeciwdziałać ucieczce Polaków z terenów zajmowanych przez Rosjan.\n
Dnia 3 V 1944 r. delegat rządu powołał Krajową Radę Ministrów, składającą się z delegata rządu Jankowskiego, pełniącego funkcję wicepremiera rządu RP na emigracji, oraz ministrów Adama Bienia z SL, Stanisława Jasiukowicza z SN i Antoniego Pajdaka z PPS-WRN. Podziemny aparat władzy państwowej, stanowiący legalną kontynuację władz niepodległej Polski, przygotowywał się do objęcia rządów w momencie załamania się okupacji hitlerowskiej. Gdy wojska radzieckie przekroczyły przedwojenną granicę II Rzeczypospolitej, delegat rządu i RJN stwierdziły, iż Armia Czerwona znalazła się na terenie Polski, rządzonej przez konstytucyjne władze przebywające częściowo w kraju, a częściowo na emigracji, oraz że ludność obowiązują zarządzenia władz polskich, a nie odezwy uzurpatorów. Gdy apel ten doszedł do mieszkańców ziem wschodnich RP, zasady w nim zawarte oraz plan akcji „Burza" przechodziły już próbę życia.\n84% Przyczyny polityczne , wojskowe i gospodarcze klęski wrześniowej.\nII wojna światowa 1939 1945 generalne gubernatorstwo kiedy powstało Generalne Gubernatorstwo Generalne Gubernatorstwo 1939 jakie tereny zajmowało Generalne Gubernatorstwo napisz jakie tereny zajmowało Generalne Gubernatorstwo kto stał na czele Generalnego Gubernatorstwa Hans Frank Sytuacja Polaków pod okupacją niemiecką


Artelis - Pomysł na prezent dla chłopca i dziewczynki\nPomysł na zabawki dla chłopców\nDoskonale wiemy, że nasze pociechy mają różne upodobania. W dużej mierze wpływ na to mają cechy, które się u nich rozwijają. Oczywiście, chłopcy mają inny charakter niż dziewczynki. Tym samym, różnią się ich preferencje. Sprawdź jakie prezenty dla dzieci będą idealne dla chłopców!\nWśród dużej oferty zabawek, na jaką natrafiamy między innymi w Internecie, wyłania się pewien obraz. Bardzo dużym powodzeniem cieszą się klocki dla dzieci. W przypadku poszukiwań prezentu dla chłopca, polecić można klocki znanych firm, które służą do budowania np. małego miasta. Zabawa klockowymi samochodami i możliwość ich tworzenia to dla chłopaków nie lada gratka!\nOdkąd pamiętam, chłopcy uwielbiają bawić się samochodami. Jeżeli naszemu malcowi sprawimy ciekawy model auta, dopasowany do jego wieku, na pewno także będzie szczęśliwy!\nBardzo duży wybór zabawek dla chłopców to niewątpliwy plus. Łatwo przewidzieć ich wymagania i wybrać odpowiednią rzecz. Zabawki dla dzieci dopasowujmy jednak zawsze do indywidualnego charakteru naszej pociechy!\nA artykule poruszano już temat zabawek, z jakich z całą pewnością będą zadowoleni chłopcy. Przyglądam się właśnie ofercie skierowanej do rodziców dziewczynek. Wybór jest ogromny!\nPrezenty dla dzieci mogą przysporzyć im wiele radości. Poszukajmy więc czegoś odpowiedniego, co ucieszy szczególnie dziewczynki. Godne polecenia wydają się być oczywiście lalki. Nawet i one bywają tworzone w oparciu o nową technologię - wydają dźwięki, świecą, ruszają się. Dla niektórych jednak, są to przedmioty zbyt oklepane i chcieliby wybrać mniej standardowe zabawki.\nZachęcam do zapoznania się z zestawami "mini", stworzonymi z myślą o zabawie np. w dom. Mini kuchenki, zestaw małej fryzjerki, kucharki czy krawcowej - to z pewnością zajmie naszą pociechę na długie godziny. Nie brakuje także wielu ciekawych zestawów do budowy. Klocki dla dzieci zawierają masę kolorowych elementów. Istnieją serie adresowane do dziewczynek!\nWybierając zabawki dla dzieci, róbmy to rozsądnie. Zwróćmy uwagę na swoją pociechę, podpytajmy o to co jej się podoba, aby trafić w jej gust.\nW artykule wspomniano o klockach dla dzieci. Więcej informacji o klockach drewnianych znajdziesz na stronie http://www.toycentral.info/klocki-drewniane.\nklocki zabawki prezenty dla dzieci dzieci\n- Jak zapewnić bezpieczeństwo na przydomowym placu zabaw?\n- Kreatywne i edukacyjne zabawki dla dzieci\nklocki, zabawki, prezenty dla dzieci, dzieci, ciąża, domy, dziecka, dorosłedziecidzieci, gryizabawy, małżeństwo, pedagogika, przedszkole, rodziceistarsi, rodzicielstwo, szkoła, żłobek,


Atlas świata - Michał Siwicki (9077) - Lubimyczytać.pl\nMichał Siwicki /\nPodróż przez wszystkie kontynenty, w czasie której dzieci poznają różne środowiska, rośliny i zwierzęta, dowiedzą się więcej o klimacie Ziemi, najciekawszych zjawiskach przyrodniczych. A do tego magnesy, które trzeba odpowiednio dopasować do każdej z map. W ten sposób mali czytelnicy uczą się, a przy tym świetnie się bawią. Gdzie rosną lasy deszczowe? Która papuga potrafi naśladować ludzką...\nPodróż przez wszystkie kontynenty, w czasie której dzieci poznają różne środowiska, rośliny i zwierzęta, dowiedzą się więcej o klimacie Ziemi, najciekawszych zjawiskach przyrodniczych. A do tego magnesy, które trzeba odpowiednio dopasować do każdej z map. W ten sposób mali czytelnicy uczą się, a przy tym świetnie się bawią. Gdzie rosną lasy deszczowe? Która papuga potrafi naśladować ludzką mowę? Odpowiedzi na te pytania oraz mnóstwo innych informacji i ciekawostek znaleźc można w tym wspaniałym atlasie. Okładka: twarda, Rok wydania: 2007,


Projektowanie i zakładanie ogrodów - Radio Tczew - Zawsze blisko!\nFirmy z kategorii Projektowanie i zakładanie ogrodów\nNawierzchnia modułowa Nocero Katowice 40-008, Warszawska 40/2A https://nocero.eu/of… [email protected] 660 539 235\nMeble Domowanie Dobra cena to kolejny argument, który przemawia za tym, aby sprawdzić ofertę sklepu. Bezproblemowo uzyskasz styl, jaki oczekujesz. Meble o różnorodnych kształtach oraz wzorach to prawdziwa gratka dla pasjonatów wnętrz! A kto wie, może stworzysz coś zupełnie nowego? Szeroki wachlarz wzorów oraz kształtów tylko Ci to ułatwi. Meble to prawdziwa podstawa przy projektowaniu pomieszczenia. Zręcznie rozplanowane mogą dodać odpowiedniej atmosfery, a ciepło domowego ogniska tylko na tym skorzysta. Szukasz mebli od znanych producentów, takich jak łóżka, szafy lub komody? Nie ma żadnego problemu! Satysfakcjonujące zakupy w zasięgu Twojej ręki. Janów Lubelski 23-300, Bohaterów Porytowego Wzgórza 38 https://domowanie.pl… [email protected] 22 290 00 26 22 290 00 26\nNowoczesne dekoracje do salonu Glamour, klasyczny, eklektyczny, nowoczesny, skandynawski, industrialny czy rustykalny? W Rewallution możesz znaleźć plakaty i obrazy w każdym stylu. Przekonaj się sam! Dołuje 72-002, Lubieszyn 8b https://rewallution.… [email protected] 508-222-677\nStolarka aluminowa Aluhaus Chcesz znaleźć okna do swojego domu? Nie wiesz, czym masz się kierować przy wyborze stolarki okienno-drzwiowej? Sprawdź czym może Cię zaskoczyć stolarka aluminiowa prosto od producenta Aluhaus! Podłęże 32-003, Ochmanów 117 https://www.aluhaus.… [email protected] 12 279 74 50


Kurs fotografii plenerowej (79 zł) lub studyjnej (129 zł) i więcej opcji w Fotowytwórni\nGrupeo > Łódź > Kursy i szkolenia > Kursy fotograficzne > Szczegóły oferty\n270 złod79zł Idź do oferty\nWażne:Różne kursy do wyboru: fotografia w plenerze, fotografia studyjna, obsługa aparatu oraz obróbka zdjęć i więcejGroupon ważny przez 2 miesiące od daty zakupu i dostępny po zakupie w zakładce Moje konto.\nWybierz 1 z 4 opcji 79 zł zamiast 270 zł za 5-godzinny kurs fotografii w plenerze, 129 zł zamiast 430 zł za 6-godzinny kurs fotografii studyjnej, 139 zł zamiast 450 zł za 10-godzinny kurs podstaw fotografii i obsługi aparatu, 199 zł zamiast 670 zł za 15-godzinny kurs podstaw fotografii, obsługi aparatu i obróbki zdjęć. 1h kursu - 45 minut zajęć Kurs fotografii w plenerze: Co to jest technika panoramowania ? Jak wykonać poprawne ujęcia do panoramy ? Po co są różne ustawienia i jak się po nich poruszać? Co to jest balans bieli i dlaczego jest tak ważny? Dlaczego aparat nie zawsze nastawia ostrość tam, gdzie chcę, i jak mam nad tym panować? Jaki obiektyw wybrać? Czym się kierować przy zakupie sprzętu fotograficznego? Co zrobić, aby zdjęcia nie były za jasne ani za ciemne? Jak utrwalić na zdjęciach akcję i ruch, tak jak robią to fotoreporterzy? Szukamy odpowiedniej perspektywy Sprawdzimy, czy ważny jest punkt, z którego zazwyczaj robimy zdjęcia Dowiemy się, na czym polega kompozycja w fotografii Zajęcia w plenerze sprawią, że zaczniesz dostrzegać siłę światła, zobaczysz jak warunki atmosferyczne wpływają na jakość zdjęć i poznasz podstawy radzenia sobie w każdych okolicznościach Po zakończonym kursie robienie zdjęć stanie się jeszcze większą pasją i przyjemnością Kurs fotografii studyjnej: Kurs przeznaczony jest dla fotografów chcących nauczyć się obsługi sprzętu studyjnego oraz technik oświetlania planu zdjęciowego Zajęcia obejmują ćwiczenia praktyczne (fotografia portretowa, zdjęcia produktu) Uczestnicy będą mogli samodzielnie ustawić światło na planie Kurs fotografii i obsługi aparatu Do czego służą te guziki i pokrętła na moim aparacie? Po co są różne ustawienia i jak się po nich poruszać? Co to jest JPEG, a czym jest RAW – czym się różnią i który z nich wybrać? Co to jest balans bieli i dlaczego jest tak ważny? Dlaczego aparat nie zawsze nastawia ostrość tam, gdzie chcę, i jak mam nad tym panować? Jaki obiektyw wybrać? Czym się kierować przy zakupie sprzętu fotograficznego? Co zrobić, aby zdjęcia nie były za jasne ani za ciemne Jak utrwalić na zdjęciach akcję i ruch, tak jak robią to fotoreporterzy Mówimy o tym, dlaczego jedne zdjęcia się nam podobają, a inne nie Szukamy odpowiedniej perspektywy Sprawdzimy, czy ważny jest punkt, z którego zazwyczaj robimy zdjęcia Dowiemy się, na czym polega kompozycja w fotografii Poznamy różne rodzaje kompozycji Zajęcia w plenerze sprawią, że zaczniesz dostrzegać siłę światła, zobaczysz jak warunki atmosferyczne wpływają na jakość zdjęć i poznasz podstawy radzenia sobie w każdych okolicznościach Po zakończonym kursie robienie zdjęć stanie się jeszcze większą pasją i przyjemnością Kurs podstaw fotografii, obsługi aparatu i obróbki zdjęć Do czego służą te guziki i pokrętła na moim aparacie? Po co są różne ustawienia i jak się po nich poruszać? Co to jest JPEG, a czym jest RAW – czym się różnią i który z nich wybrać? Co to jest balans bieli i dlaczego jest tak ważny? Dlaczego aparat nie zawsze nastawia ostrość tam, gdzie chcę, i jak mam nad tym panować? Jaki obiektyw wybrać? Czym się kierować przy zakupie sprzętu fotograficznego? Co zrobić, aby zdjęcia nie były za jasne ani za ciemne Jak utrwalić na zdjęciach akcję i ruch, tak jak robią to fotoreporterzy Mówimy o tym, dlaczego jedne zdjęcia się nam podobają, a inne nie Szukamy odpowiedniej perspektywy Sprawdzimy, czy ważny jest punkt, z którego zazwyczaj robimy zdjęcia Dowiemy się, na czym polega kompozycja w fotografii Poznamy różne rodzaje kompozycji Zajęcia w plenerze sprawią, że zaczniesz dostrzegać siłę światła, zobaczysz jak warunki atmosferyczne wpływają na jakość zdjęć i poznasz podstawy radzenia sobie w każdych okolicznościach Po zakończonym kursie robienie zdjęć stanie się jeszcze większą pasją i przyjemnością Czym jest format RAW? Podstawowe informacje o obrazie cyfrowym Zasady pracy z plikami RAW Klasyfikacja plików do obróbki Obróbka plików pojedynczych Obróbka automatyczna większej ilości zdjęć Kolejność wykonywanych czynności Ustawianie kontrastu Praca z balansem bieli Korekcja kolorystyczna zdjęć Stosowanie narzędzi do obróbki selektywnej Retusz zanieczyszczeń z matrycy Kreatywne usuwanie szumu Korekcja wad obiektywów Skalowanie, prostowanie i kadrowanie zdjęcia Metody wyostrzania zdjęć Praca z wieloma wersjami tego samego zdjęcia Eksport do dalszej obróbki Fotowytwórnia Fotografia to sztuka utrwalania ulotnych emocji ukrytych w każdym ruchu, spojrzeniu czy drobnym geście. Nie wystarczy opanować obsługę aparatu, by zatrzymana w kadrze scena wyraziła więcej niż 1000 słów. Tych, którzy chcą poznać sekret tworzenia zdjęć nasyconych nie tylko kolorami, ale również uczuciami, Fotowytwórnia zaprasza na kursy fotografii i obróbki zdjęć. Ci zaś, którzy lepiej się czują po drugiej stronie obiektywu, mogą pozować specjalistom ze studia w trakcie profesjonalnej sesji fotograficznej: portretowej, narzeczeńskiej, ślubnej, eventowej lub innej.\nŁódźul. Łagiewnicka 80/98, Łódź, ŁÓDZKIEStrona firmowa\nInne oferty:Wybrany kurs fotografii od 79,49 zł w Fotowytwórni 270 zł od 79,49 złZniżka 71% Oferta z\nGrouponKursy i szkoleniaKurs fotografii w plenerze za 69 zł i więcej w Studiu 291270 zł od 69 złZniżka 74% Oferta z\nGrouponKursy i szkoleniaRejs szkoleniowo-turystyczny zakończony uczestnictwem w regatach za 899,99 zł i więcej opcji w Jachttour (do -32%)1250 zł od 899,99 złZniżka 28% Oferta z\nWybierz kategorięgłówneTravel (28241)Shopping (412)Bilety (144)HotelelokalneŁódź (916)Restauracje (41)Zdrowie i uroda (345)Sport i rekreacja (55)Kultura i rozrywka (28)Kursy i szkolenia (306)Kursy barmańskie (3)Kursy gastronomiczne (7)Kursy fotograficzne (4)Kursy fryzjerskie (0)Kursy komputerowe (16)Kursy kosmetyczne i masażu (10)Kursy nurkowania (3)Kursy strzeleckie (1)Kursy tańca (8)Kursy żeglarskie i motorowodne (1)Języki obce (14)Prawo jazdy (1)Pozostałe (238)Motoryzacja (26)Dla domu i ogrodu (12)Dla dzieci (10)Fotografia (29)Hotele i noclegi (31)Pozostałe (36)▼ Pokaż całe menu ▼Źródła


Najchętniej oddają krew mieszkańcy województwa podlaskiego. Najgorzej jest na Mazowszu - ZycieStolicy.com.pl\nHome\tStolica\tNajchętniej oddają krew mieszkańcy województwa podlaskiego. Najgorzej jest na Mazowszu\nNajchętniej oddają krew mieszkańcy województwa podlaskiego. Najgorzej jest na Mazowszu\nprzez Anna Słomczyńska 14 czerwca 2022\nWe wtorek obchodzony jest Światowy Dzień Krwiodawstwa. Z tej okazji Urząd Statystyczny w Warszawie opublikował dane dotyczące krwiodawstwa na Mazowszu. Wynika z nich, że woj. mazowieckie wypada bardzo słabo na tle innych regionów Polski.\nNiestety, w międzywojewódzkim porównaniu liczby krwiodawców na 1000 mieszkańców, Mazowsze z wynikiem 13,2 plasuje się na samym końcu tabeli\n– przyznał rzecznik Mazowieckiego Ośrodka Badań Regionalnych Marcin Kałuski.\nNa pierwszym miejscu w tym rankingu znalazło się woj. podlaskie, z wynikiem 25 krwiodawców na 1000 mieszkańców. Tuż za nim były województwa wielkopolskie, dolnośląskie i kujawsko-pomorskie. Najsłabiej oprócz Mazowsza wypadły woj. warmińsko-mazurskie, zachodniopomorskie i świętokrzyskie. Wszystkie województwa odnotowały w ub. roku nieznaczny wzrost liczby krwiodawców na 1000 mieszkańców. Najwięcej – 2,6 proc. – przybyło ich na Opolszczyźnie.\nWedług Urzędu Statystycznego w Warszawie w 2021 r. liczba krwiodawców z województwa mazowieckiego wyniosła 71,7 tys. i była wyższa o 3,2 proc. niż rok wcześniej. Krwiodawcy z Mazowsza stanowili 12 proc. ogółu osób oddających krew w Polsce. Odnotowano w sumie 155,8 tys. donacji (pobrania krwi lub jej składnika) i 10-procentowy wzrost liczby donacji w stosunku do roku poprzedniego. Blisko 89 proc. dotyczyło pełnej krwi, 3,5 proc. samego osocza i 7,7 proc. tylko poszczególnych rodzajów komórek krwi.\nkrwiodastwoStolicaŚwiatowy Dzień Krwiodstwawarszawa\nMoskwa zatopiła Kowalskiego? Poszło o wiatraki i „zasadę 10H”\nPracowniczka Muzeum Powstania Warszawskiego, która zasłynęła skandalicznymi wpisami w social mediach – została zwolniona


Zaburzenia erekcji - Cisza Po Burzy\nOpublikowane w Luty 12, 2018 Luty 12, 2018 przez admin\nZaburzenia erekcji są najczęściej występującą dysfunkcją seksualną wśród mężczyzn. Występują u osób w każdym wieku, a prawdopodobieństwo ich pojawienia się wzrasta z czasem. Aż 40% mężczyzn po 40 roku życia zmaga się z tego typu trudnościami.\nZaburzenia erekcji to szerokie pojęcie, charakteryzujące się zmienną ciężkością. Możemy tutaj zaliczyć niemożność utrzymania erekcji po penetracji pochwowej, niedostateczną sztywność prącia, niewystarczającą do penetracji, minimalną erekcję lub jej zupełny brak. Występowanie czy nawet jednorazowe pojawienie się którejś z wyżej wymienionych trudności może mieć znaczący, negatywny wpływ na życie seksualne, gdyż dla większości mężczyzn sprawność seksualna jest silnie związana z poczuciem męskości i samooceną, a utrata erekcji może je silnie obniżyć. Istotne jest aby poznać i zrozumieć mechanizm problemu, aby móc lepiej sobie z nim radzić.\nOdpowiedź seksualna, zarówno i kobiet jak i u mężczyzn, jest procesem psychosomatycznym. Oznacza to, że na jej pojawienie się mają wpływ zarówno czynniki somatyczne jak i psychologiczne. Do czynników somatycznych może zaliczyć m.in. swoiste mechanizmy naczyniowe czy poziom testosteronu. Do czynników psychologicznych natomiast takie aspekty jak m.in.: nadawanie seksualnego znaczenia temu, co się dzieje, powiązanie bieżącego wydarzenia z przeszłymi wydarzeniami i przypisanie im odpowiedniego znaczenia emocjonalnego. W związku z tym przyczyny zaburzeń erekcji są bardzo zróżnicowane, a przy ocenienie przyczyn ich wystąpienia powinniśmy wziąć pod uwagę:\ndietę – zbut dużo tłuszczów nasyconych, cukru a zbyt mało takich składników jak białka, cynk, selen, kwasy omega-3, omega-6 cynku i selenu,\nużywki i leki – palenie tytoniu istotnie zwiększa ryzyko impotencji, alkohol ma negatywny wpływ na układ nerwowy oraz naczyniowy. Niektóre leki będą powodowały zaburzenia erekcji, w szczególności leki antydepresyjne, zmniejszające ciśnienie, narkotyki takie jakie: opiaty, mairhuana, heroina, amfetamina mogą albo wpływać na poziom testosteronu i obniżać libido lub zwężać naczycia krwionośne i utrudniać erekcje.\nstres – obniżone samopoczucie i podwyższony poziom adrenaliny negatywnie wpływa na potencje.\nchoroby organiczne – w szczególności: cukrzyce, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, miażdżycę czy choroby układu krążenia.\nZaburzenia erekcji możemy podzielić na organiczne oraz psychogenne.\nNa przyczynę organiczną wskazuje:\n– brak wzwodów nocnych i porannych\n– wzwód zwykle niepełny lub jego całkowity brak\n– zaburzenie występuje niezależnie od sytuacji, tj: niezależnie od partnerki, stymulacji a także podczas masturbacji.\nOrganiczne zaburzenia wzwodu mogą być spowodowane chorobami, nałogiem, działaniem układu hormonalnego lub zażywaniem niekórych leków. W takim wypadku leczenie prowadzi lekarz medycyny.\nNa przyczynę psychologiczną wskazuje:\n– utrata erekcji tuż przed penetracją\n– występowanie tylko w określonej sytuacji (np. pośpiechu, z nową partnerką)\n– brak problemu podczas masturbacji\n– normalne wzwodu poranne oraz nocne\nW tym przypadku zaburzenie często ma przypadkowy początek. Jednorazowo, na skutek np. zmęczenia, podczas stosunku następuje utrata erekcji, której konsekwencją jest pojawienie się lęku i „tremy” przed następnym stosunkiem. Jeśli reakcja lękowa zostanie utrwalona, będzie hamować wzwód przy każdej następnej próbie odbycia stosunku. Trema przed stosunkiem może wiązać się z obawą, że nie spełni się oczekiwań partnerki, nie zaspokoi się jej seksualnie, może wynikać ze wstydu i lęku przed ośmieszeniem, w wypadku porażki. Wyższy poziom lęki towarzyszy osobom o neurotycznej osobowości, nieśmiałych lub mających niską samoocenę. Obecność lęku skutecznie odwraca uwagę od bodźców seksualnych które normalnie wywołałyby erekcję. Powstaje błędne koło, które trudno przerwać, szczególnie biorąc pod uwagę, że sprawność seksualna jest jednym z kluczowych składników poczucia męskości. Ponadto w naszej kulturze seks wciąż często jest tematem tabu, a rozmawianie o życiu seksualnym jest dla parterów trudne. Czynnikiem o niebagatelnym znaczeniu jest reakcja partnerki na sytuację utraty wzwodu. Jeśli jest reakcja jest nieprzewidywalna albo wroga, jeśli obwinia mężczyznę lub w inny sposób wyraża swoje niezadowolenie, zwiększa jeszcze poziom stresu i tremy u mężczyzny, co będzie miało destruktywne skutki na przyszłe pożycie seksualne.\nProblemy z erekcją w bardzo istotny sposób wpływają na samopoczucie mężczyzny, który może próbować niejako „zmusić się” do odbycia stosunku. Jest to zwykle nieskuteczne, gdyż jeszcze bardziej wzmaga zaabsorbowanie mężczyzny wzwodem, nasilając lęk i odwracając uwagę od sytuacji. Drugą skrajnością może być całkowite unikanie aktywności seksualnej. Osoba która wycofuje się z życie seksualnego utwierdza się w przekonaniu, że jest to coś czego należy się obawiać i unikać – jeśli znajdzie się w sytuacji erotycznej w przyszłości, trema, a tym samym szansa na niepowodzenie, będzie prawdopodobnie dużo większa. Podczas terapii zaleca się zwykle parze praktykowanie poza waginalnych form aktywności seksualnej które nie są stresogenne a pozwalają na czerpanie satysfakcji z bliskości z parterem. Do takich aktywności zaliczyć możemy petting, seks oralny, stymulację manualną i oralną całego ciała. Partnerzy uczą się nie uzależniać swojej przyjemności i satysfakcji od wzwodu męzczyzny, lepiej poznają siebie nawzajem i wypracowują takie sposoby zbliżeń które są satysfakcjonujące dla obojga.\nWażnym czynnikiem jest poprawa komunikacji pomiędzy partnerami, tak aby czuli się oni w związku bezpiecznie i mogli bez obaw rozmawiać o swoich potrzebach. W parach zmagających się z tym problemem aspekt komunikacji często jest zaburzony, a sferę seksualną spowija zasłona milczenia. Nierzadko zdarza się również, że kobieta nie rozumiejąc problemu partnera, odbiera go osobiście, myśląc że być może nie jest dla niego atrakcyjna czy że robi coś nie tak jak powinna. Ponieważ oboje partnerzy podchodzą do sytuacji bardzo emocjonalnie i personalnie, żadne z nich może nie być w stanie zainicjować konstruktywnej rozmowy na temat problemu.\nNa rynku dostępych jest wiele środków farmacutycznych wzmacniających erekcji. Chociaż zwykle działają na krótką mete, w dłuższej perspektywie czasu nie rozwiązują problemu, który powraca po odstawieniu. Kolejnym minusem jest to, że środek należy zażyć określony czas przed stosunkiem, co wymaga planowania. Część kobiet nie akceptuje tej formy wspomagania, postrzegając ją jako ,,sztuczną”, co może generować dodatkowe konflikty i nieporozumienia w związku.\nInnym sposobem leczenia jest terapia psychologiczna. Na taką terapie, prowadzoną przez psychologa – seksuologa zwykle zapraszana jest para. Podczas spotkań pracuje się nad identyfikacją bezpośrednich i pośrednich czynników wywołujących zaburzenia erekcji, poprawą komunikacji pomiędzy parterami oraz wykorzystuje się zadania domowe podczas których partnerzy „ćwiczą” alternatywne sposoby ekspresji seksualnej. Skuteczność takiej terapii jest wysoka, dodatkową jej zaletą jest to że uczy parterów poradzenia sobie z problemem, jeśli ponownie wystąpi w przyszłości.\nPoprzedni wpisPoprzedni Dyskryminacja mężczyzn?


Dobre pompy ogrodowe - Pokrojone, doprawione, sos\nWoda jest potrzebna wszystkiemu, co żyje na ziemi i dotyczy to także roślin. Z ich ogromnego zapotrzebowanie na wodę zdają sobie sprawę wszyscy właściciele ogrodów, ponieważ jeżeli przez dłuższy czas nie pada deszcz, muszą podlewać każdy kawałek ogrodu. Bez pomp ogrodowych jest to jednak praktycznie niemożliwe lub bardzo trudne i czasochłonne.\nKupno pompy ogrodowej to bardzo dobra inwestycja\nKiedy korzysta się ze sprzętu stworzonego do jakiegoś konkretnego zadania, to jest człowiekowi o wiele łatwiej, bo nie musi polegać tylko i wyłącznie na prostych narzędziach i własnej sile fizycznej. Pompa ogrodowa Flo jest właśnie takim sprzętem. Każda pompa podobnie zresztą jak wiele innych urządzeń wyposażona jest w silnik o niewielkich rozmiarach. Pomimo małych rozmiarów ten silnik może bez problemu wypychać wodę z bardzo dużą szybkością dlatego ma ona ciśnienie, jakiego potrzebuję ogrodnik do tego, żeby szybko nawodnić glebę znajdującą się w ogrodzie. Wszystkie mechanizmy takiej pompy są w stanie pracować bez przerwy przez wiele godzin i nawet pomimo tak intensywnej pracy nie dochodzi do żadnej awarii dlatego, że urządzenie jest przystosowane pod każdym możliwym względem do swojego przeznaczenia. Postępowanie zgodnie z zaleceniami producenta gwarantuje, że taka pompa nie zawiedzie właściciela przez bardzo długi czas. Ich cena jest atrakcyjna dla każdego człowieka.\nLogiczne jest to, że taki sprzęt trzeba od czasu do czasu przenosić z miejsca na miejsce, chociażby po to, żeby schować go po skończonej pracy. Nie będzie to jednak żaden kłopot nawet dla osoby z bardzo kiepską kondycją, bo ta pompa jest po prostu niezwykle lekka i przez to wygodna w transporcie. O takich pompach ogrodowych ludzie wypowiadają się zawsze w sposób pozytywny.\nWytrzymałe i wygodne meble ogrodowe z technorattanu


Perfumy Lancome La Vie Est Belle, Tanie Perfumy, Próbki Perfum | OdlewkiPerfum.pl\n> Lancome>Perfumy damskie>Lancome La Vie Est Belle woda perfumowana\nPerfumy: Lancome La Vie Est Belle\nLancome La Vie Est Belle to kwiatowo-owocowo-gourmand kompozycja z 2012r. dla pań, której twórcami są Olivier Polge, Dominique Ropion i Anne Flipo.\nOryginalne perfumy Lancome La Vie Est Belle, możecie Państwo już dzisiaj nabyć w naszym sklepie jako próbki perfum, w wybranej przez siebie pojemności.\nCzytaj recenzje (22)\nZapach rewelacyjny używam go od dłuższego czasu Polecam wszystkim\nSuper zapach. Bardzo intensywny i trwały. Używam ich na codzień i jestem bardzo zadowolona. Polecam bardzo.\nJestem bardzo zadowolona z perfum. Szybka dostawa, zapach bardzo długo się utrzymuje. Polecam. Planuję już kolejne zakupy.\nTo był zakup spontaniczny ale jakże trafiony! Nie mogę uwierzyć że mam tak wspaniały zapach, jest rewelacyjny. Polecam.\nRewelacyjny zapach, utrzymuje się długo cały czas pozostaje świeży. Jak go kupicie to zapragniecie więcej. Polecam.\nPiękny zapach, utrzymuje się długo.\nTo jest to czego szukałam!!\nTo wszystko, co kocham, elegancki zapach. Długo się utrzymuje, jak dla mnie nie ma żadnej wady. Polecam.\nPiękne perfumy, bardzo trwały i intensywny zapach. Używam ich codziennie i jestem zachwycona. Polecam zakupy na tej stronie, szybka przesyłka oraz wszystko zgodne z opisem.\nDotychczas jest to mój najlepszy wybór, jestem z nich bardzo zadowolona. Jak dla mnie najlepsze na rynku, zapach jest tak piękny, że zabiera dech w piersiach. Polecam!!\nPerfum jest świetny wszystko oceniam tutaj bardzo pozytywnie od dostawy bo bardzo ładny zapach perfumu. Polecam, warto tu kupować!\nBardzo piękna nuta zapachowa. Uwielbiam do niej wracac. Bardzo fajna opcja z nowymi pojemnościami!\nprzepiękny zapach intensywny długo się utrzymuje Mój ulubiony cały czas używam go Polecam\nAneta W 2021-02-18\nZapach przepiękny urzekł mnie Kupiłam w szklanej buteleczce wygląda super Paczka doszła szybciutko Polecam sklep\nKupiłam w ciemno.. ale warto było! Bardzo oryginale i nowoczesne dla zdecydowanych kobiet. Czuję w nim molekułę ISO. Jeśli lubisz zapach 'Paco Rabanne Lady Million' myślę, że te również skradną Twoje serce ;)\nPierwszy raz poczułam ten zapach u córki. Spodobał mi się od pierwszego poczucia. Jest piękny, bardzo trwały. Polecam ten zapach z całego serca. Sklep oczywiście też.\nKupiłam w ciemno i pokochałam. Trwały, piękny, wiele osób mówi, że 'popularny', ale według mnie on z czasem pachnie inaczej, na początku mocniej, potem pięknie staje się lekki. polecam\nPerfumy piękne i długo utrzymują się na skórze oraz ubraniach. Kupowałam „w ciemno” ale się nie zawiodłam. Naprawdę polecam.\nTa woda perfumowana skradła moje serce od pierwszego użycia. Ma świetny zapach, który używam prawie każdego dnia i jestem zachwycona. Flakonik zmieści się do torebki, a nawet kosmetyczki. Polecam każdemu\nKupuję te perfumy od lat, zapach jest przepiękny, długo się utrzymuje, jest zmysłowy, ja osobiście nie czuję go na sobie natomiast wiele osób pyta mnie jakich perfum używam gdyż pięknie pachnę. Polecam bardzo.\nMagdalena V 2020-12-29\nSzukałam zapachu dla mnie i dlatego kupiłam 15 próbek perfum. Ten jest zdecydowanie w czołówce. Piękny zapach, który długo się utrzymuje.\nDominika Ś 2017-03-25\nZapach podobał mi się u kilku innych osób i gdy wreszcie dowiedziałam się że to Lancome, La vie est belle - postanowiłam zakupić na razie najmniejszą ilość. Zapach bardzo ładny, długo utrzymuje się na skórze.


Jak ciekawie upiąć zasłony? Poznaj nasze inspiracje! - Strefa Firan | Strefafiran - Sklep z Firanami\n» Jak ciekawie upiąć zasłony? Poznaj nasze inspiracje!\nEfektowne upięcia zasłon w salonie, sypialni i kuchni\nSalony, zarówno te klasyczne, jak i nowoczesne, wyposażone są najczęściej w duże okna, które to z kolei stwarzają wiele możliwości aranżacyjnych i swobodę w wyborze firan oraz zasłon. Jeśli posiadamy w salonie duże, szerokie okna, możemy zdecydować się na obfite, tj.w stosunku 1:3, marszczenie zasłon. Do nieco mniejszych okien pasują zdecydowanie bardziej plisy z marszczeniem 1:1 bądź też klasyczne zakładki w stosunku 1:2. Podobnie rzecz się ma w przypadku zasłon w sypialni bądź też kuchni. Tutaj wystarczające bywa klasyczne marszczenie i „puszczenie zasłon wolno”.\nPodpinanie zasłon chwostami\nJeśli jednak opcja marszczenia nam nie odpowiada lub po prostu jest to rozwiązanie mało funkcjonalne, wtedy warto postawić na ciekawe i jednocześnie praktyczne upięcie zasłon. W przypadku, gdy materiał jest delikatny, eteryczny i „lejący się”, nawet w przypadku marszczenia warto zdecydować się na upięcie. Tkaniny, które znakomicie poddają się wszelkim upięciom i zabiegom dekoracyjnym to m.in. woal, szyfon, markizeta, czy też organtyna.\nZasłony z woalu możemy upiąć za pomocą dekoracyjnych chwostów. Pozwoli to zebrać zasłony po obu stronach okna, dostarczając jednocześnie swobody w określeniu, jak mocne ma to być zebranie i ile okna ma odsłaniać. To, jak mocno podepniemy tkaninę, zależy tylko od naszych preferencji – cechą charakterystyczna chwostów jest bowiem to, że ich zacisk można swobodnie regulować.\nPodpinanie zasłon podwiązkami\nRozwiązaniem podobnym do chwostów, którym równie łatwo, a zarazem efektownie możemy upiąć nasze zasłony, będą podwiązki. Dlaczego to taka ciekawa propozycja? Przede wszystkim możemy tutaj uzyskać wyjątkowy efekt dekoracyjny, ponieważ podwiązki często dobierane są na zasadzie kontrastu. W ten sposób możemy upiąć zarówno intensywnie marszczone tkaniny, jak i zasłony luźno i gładko zawieszone na karniszu. Upinając zasłony za pomocą podwiązek, uzyskamy jeden lub dwa fragmenty materiału w kształcie trójkątów zakończone lekko opadającą fałda materiału. Wiele osób ulega także pokusie dodatkowego ozdobienia podwiązek, np. drewnianymi wisiorami, czy szklanymi koralikami.\nKrótkie zasłony z dekoracyjnym lambrekinem\nLambrekin – długi, wąski pas materiału wiszący nad oknem, to rozwiązanie, które sprawdza się perfekcyjnie, zwłaszcza jeśli wybrane przez nas zasłony są krótkie i w zasadzie nie mamy innych wygodnych możliwości ich dekoracyjnego upięcia. Lambrekiny, zarówno w wersji gładkiej, jak i marszczonej, to świetna propozycja m.in. do kuchni. Jednak także w salonie możemy pokusić się o tego typu rozwiązanie dekoracyjne, które sprawi, że aranżacja okna zrobi wrażenie zamkniętej i perfekcyjnie dopracowanej.\nWoda, żabot lub muszla\nDoskonałą propozycją dla eleganckich, nieco wytwornych wnętrz, mogą okazać się bardziej fantazyjne upięcia zasłon – woda, żabot czy muszla. Pierwszy wariant to subtelne upięcie pasujące zwłaszcza do klasycznych wnętrz, polegające na delikatnym drapowaniu zasłon i układaniu z nich charakterystycznych girland. Takiej stylizacji okiennej może towarzyszyć tzw. żabot lub muszla, czyli dodatkowy fragment materiału wiszący pośrodku okna na tle firany, często misternie marszczony i drapowany.


NanoTracker 2 | MeasLine\nPęseta optyczna oraz Pułapka Optyczna (Optical Tweezers and Optical Trapping)\n3D pomiary siły z czułością femtoniutonową i precyzją subnanometrową\nNajwyższa stabilność i najmniejszy poziom szumów dla najwyższej dokładności pomiarów.\nJednoczesne obrazowanie fluorescencyjne\nWszechstronne i elastyczne oprogramowanie do kontroli i analizy danych\nCertyfikowane lasery klasy 1\nElastyczna, modułowa konstrukcja umożliwiająca szerokie spektrum zastosowań – od badań pojedynczych molekuł do żywych komórek\nPęseta optyczna: pomiar sił w nanoskali\nPęseta optyczna jest narzędziem które używa światła do manipulacji obiektami. Manipulacja ta ma miejsce w mikroskali i umożliwia badanie małych obiektów, takich jak: pojedyncze komórki, nanocząsteczki i biomolekuły. NanoTracker 2 jest platformą szczypiec optycznych (pęsety optycznej) osadzoną na odwróconym mikroskopie i zaprojektowaną z myślą o czułej manipulacji, badaniu oddziaływań i eksperymentach śledzenia obiektów. Platforma ta spełnia wysokie wymagania stawiane przez zaawansowanych użytkowników dzięki swojej elastyczności, otwartej architekturze oprogramowania i elektroniki. Wykorzystanie doświadczenia firmy JPK pozwoliło na stworzenie instrumentu posiadającego niezwykły poziom stabilności przy najniższym poziomie dryftu i szumu. Konstrukcja nowo opracowanej głowicy umożliwia bezproblemową integrację z konwencjonalnymi i zaawansowanymi technikami mikroskopowymi przy jednoczesnym użytkowaniu pęsety optycznej.\nPułapkowanie optyczne jest techniką używaną do bezpośredniej manipulacji w nanoskali, pomiarów siły i śledzenia w 3D. Podczas projektowania systemu dużo uwagi poświęcono zapewnieniu jak najwyższej jakości i stabilności zarówno wiązki pułapkującej jak i wszystkich komponentów optycznych. Nowo opracowana głowica systemu NanoTracker 2 oraz usprawniona jednostka sterująca wraz z nowymi opcjami sprzętowymi zapewnia wyższą rozdzielczość przestrzenną, czasową i siłową. Części wrażliwe takie jak np. piezoelektryczny skaner próbek są dobrze zabezpieczone przed cieczą buforową czy medium kultur bakterii. Kluczem do osiągnięcia wysokiego poziomu wszechstronności instrumentu jest modularna i elastyczna konstrukcja. NanoTracker 2 bazuje na mikroskopach odwróconych, takich jak: Zeiss, Nikon, czy Olympus. Nowa głowica systemu znajdująca się w górnej części mikroskopu nie blokuje żadnych jego portów optycznych, co pozwala na stosowanie standardowego i najwyższej klasy wyposażenia włączając w to: kamery, przesłony, filtry, detektory i dodatkowe opcje oświetlenia. NanoTracker 2 jest produktem posiadającym lasery klasy 1 a to oznacza że praca z instrumentem nie wymaga posiadania żadnych dodatkowych okularów ochronnych czy też zaawansowanego szkolenia. System ten nie wymaga również specjalnie wyposażonego laboratorium laserowego. NanoTracker 2 jest świetnym wyborem w przypadkach w których wymagany jest instrument pracujący w warunkach multidyscyplinarnych, gdzie z pęsety optycznej muszą korzystać np. fizycy, biologowie lub chemicy.\nKonstrukcja systemu NanoTracker 2\nNanoTracker 2 został stworzony z myślą o detekcji najmniejszych sił, manipulacji cząstek i molekuł przy zachowaniu najwyższej precyzji. Specjalna stabilizacja lasera i nowo opracowany elektroniczny detektor zapewnia bardzo niski poziom szumów. Dodatkowo, kompaktowa konstrukcja ścieżki wiązki lasera sprawia, że system jest odporny na dryft. Konfiguracja dwóch (i większej ilości) wiązek, oraz rozwiązania przeznaczone do wyjątkowo precyzyjnego pozycjonowania próbek zapewniają użytkownikowi zwiększoną elastyczność systemu. Wiele dostępnych opcji sterowania wiązką lasera doskonale sprawdza się w różnych zastosowaniach. Pułapki optyczne mogą być ustawiane indywidualnie w przestrzeni 3D. Możliwa jest również regulacja mocy lasera dla każdej pułapki oddzielnie, co pozwala na przeprowadzenie szerokiego zakresu badań geometrii i pomiarów. Obie (dostępne przez cały czas) pułapki generowane są poprzez polaryzacyjne rozdzielenie wiązki jednego lasera, a to pozwala osiągnąć niezwykłą stabilność w stosunku do dryftu. Nowa jednostka detekcji interferometrii BFP (Back Focal Plane) systemu NanoTracker 2 jest wyposażona w oddzielne detektory dla każdej pułapki posiadające diody służące do pomiaru przemieszczenia bocznego (XY) i osiowego (Z). Taka metoda detekcji i regulowane za pomocą oprogramowania filtry przyciemniające pozwalają na użycie pełnego, dynamicznego zakresu detektorów, co z kolei pozwala osiągnąć najwyższą, możliwą czułość dla każdego typu cząsteczki pomiarowej, intensywności lasera, czy współczynnika rozdzielenia pułapek. Ważnymi elementami przy dokładnych pomiarach siły są: precyzyjna kalibracja pułapek, jak najniższy poziom szumów oraz płaski profil sztywności pułapki w dużym polu widzenia. Nowa, precyzyjna i obsługiwana za pomocą jednego przycisku procedura kalibracji pułapek jest niezależna od rozmiaru obiektu badanego i lepkości podłoża. Zredukowano również przesłuch pomiędzy sygnałami detekcji pułapek.\nSzybka elektronika i niskie szumy\nJednostka elektroniczna kontrolująca system NanoTracker 2 została zoptymalizowana tak aby zachować najniższy poziom szumów przy możliwie najszerszym paśmie. Zbieranie danych może być prowadzone do częstotliwości 60MHz. Moduł dostępu sygnału SAM (Signal Access Module) znajdujący się na przodzie kontrolera posiada prosty interfejs do zasilania pomocniczych sygnałów analogowych lub cyfrowych. Dodatkowo, moduł ten może monitorować wszystkie wewnętrzne sygnały. Podobnie, instrumenty zewnętrzne takie jak: oddzielne kamery CCD (np. EM-CCD), spektrometry i detektory (np. PTM i APD) mogą zostać podłączone, lub uruchomione za pomocą pulsów TTL. Wszystkie sygnały elektroniczne (sygnały pułapek, próbkowanie, pozycja pułapek i kilka sygnałów pomocniczych) mogą być gromadzone i przesłane na dysk (szerokie pasmo). Dynamiczny zakres sygnałów pułapki optycznej może być regulowany w celu zachowania najwyższej czułości.\nNajwyższa rozdzielczość przestrzenna, czasowa i siłowa\nBadania właściwości mechanicznych pojedynczej molekuły i eksperymenty manipulacji są niezwykle wymagające. Aby otrzymać najbardziej precyzyjne dane, instrument pomiarowy musi być zaprojektowany w taki sposób aby posiadać jak najniższy poziom szumów przy jednoczesnym zachowaniu najwyższej stabilności. NanoTracker 2 jest rezultatem nieustannych wysiłków wkładanych w celu spełnienia tych wymagań. Wszystkie użyte komponenty zostały zoptymalizowane dla rozdzielczości subnanometrowych, femtoniutonowych i mikrosekundowych. Oprogramowanie posiada kilka wbudowanych trybów stworzonych z myślą o różnych, standardowych eksperymentach (np. obszerny pakiet ForceSpectroscopy z trybem RampDesigner). Za pomocą wbudowanego managera można na przeprowadzić kalibrację online systemu detekcji siły i przemieszczenia. Kalibracja ta jest całkowicie oparta na pasywnych pomiarach szumu termicznego pułapki optycznej i nie ma wpływu na próbkę.\nW wielu zastosowaniach z dziedzin biofizyki i biochemii niezwykle istotna jest precyzyjna kontrola czasu dodania odczynnika chemicznego. Firma JPK z myślą o systemie NanoTracker 2 stworzyła mikrostrumieniową komórkę przepływową. Zastosowanie tej komórki może być bardzo przydatne podczas przykładania sił np. hydrodynamicznej siły wleczenia (ang. viscous drag force), rozciągania pojedynczych molekuł takich jak białka czy DNA. NanoTracker 2 LFC posiada do pięciu niezależnych kanałów przepływu laminarnego. Użytkownik może zaprojektować szablon dla każdego z tych kanałów osobno (na przykład przy użyciu dystansów polimerowych), co więcej JPK dostarcza wiele własnych szablonów.\n• Wielokanałowa i elastyczna konstrukcja z pięcioma wejściami i jednym wyjściem\n• Przepływ laminarny – oddzielne kanały\n• Różna wysokość kanałów\n• Pompy strzykawkowe kontrolowane za pomocą oprogramowania zapewniają zautomatyzowaną wymianę i przepływ cieczy\n• Rozciąganie pojedynczej molekuły za pomocą przepływu (flow stretching)\n• Pomiary siły ciągnącej\n• Biochemiczne wyzwalanie za pomocą sub-sekundowej wymiany cieczy buforowej\n• Usprawnione eksperymenty optyczne przeprowadzane na pojedynczych molekułach i mikrofluidach\nSystem NanoTracker 2 może bezproblemowo współpracować z badawczymi mikroskopami odwróconymi firm takich jak Zeiss, Nikon, czy Olympus. W celu optymalizacji stabilności pułapkowania zastosowano zmodyfikowane montowanie obiektywów o wysokiej aperturze numerycznej NA. Optyczne sprzężenie lasera pęsety z mikroskopem optycznym jest osiągnięte dzięki zastosowaniu dodatkowego portu firmy JPK. Filtry optyczne lasera pułapkującego zostały dobrane w taki sposób, aby zachować pełen zakres widma widzialnego (400-900nm) dla innych zastosowań mikroskopii optycznej. Co istotne – standardowe koło filtru mikroskopu nie ma kontaktu z platformą NanoTracker 2, dzięki czemu obrazowanie fluorescencyjne może być przeprowadzone w sposób jednoczesny i niezależny od pułapkowania optycznego. To sprawia, że system może być stosowany w różnorodnych badaniach, które wymagają połączenia kilku technik mikroskopii optycznej. Kamery różnych producentów, takich jak Jenoptik czy Andor Technology są w pełni zintegrowane z oprogramowaniem firmy JPK.\nSekwencja czasu ukazująca obraz optyczny uwięzionej komórki drożdży zbliżającej się do szklanej ścianki. Jest to modelowy przykład doświadczenia z zastosowaniem pęsety optycznej NanoTracker 2\nOprogramowanie systemu NanoTracker 2\nŁatwość obsługi oprogramowania jest kluczem do szybkiego otrzymania wyników. Dobrze zorganizowany interfejs graficzny użytkownika pozwala na sprawną regulację wszystkich komponentów systemu od jednostki sterującej do elementów zewnętrznych takich jak: pompy strzykawkowe, regulatory temperatury, czy kamery. Funkcja oprogramowania NT „Static Camera Image” pozwala na przeprowadzanie długotrwałych eksperymentów nawet dla bardzo czułych próbek fluorescencyjnych. Po zrobieniu obrazu fluorescencyjnego i zamknięciu źródła wzbudzenia możliwe jest użycie statycznej kamery do dokładnego pozycjonowania pułapek i przeprowadzenia badań bez dalszej fotodegradacji próbki. Dodatkowo funkcja „Point and Trap” pozwala w prosty i intuicyjny sposób kontrolować pozycje pułapek optycznych. Dzięki modułowi ExperimentPlanner możemy planować długie i wieloparametrowe eksperymenty. W przypadkach bardziej złożonych badań można skorzystać zarówno z wiersza poleceń jak i skryptów co pozwala uzyskać dostęp do wszystkich funkcji oprogramowania. Podczas analizy danych można korzystać z dedykowanego pakietu oprogramowania DataProcessing. Posiada on funkcjonalność dla różnych kanałów danych, procedur filtrowania, różne modele przetwarzania spektroskopii sił (np. model łańcucha dżdżownicy, czy łańcuch statystycznie niezależnych od siebie segmentów) i najnowocześniejsze procedury oparte na Kerssemakers i inni, Nature 442 (2006) 709-712.\nWielokolorowy obraz komórek ksylem zrobiony za pomocą mikroskopu konfokalnego Nikom C1/TE200 w połączeniu z systemem NanoTracker 2\nPojedyncze molekuły i biopolimery:\n• Elastyczność wewnątrz molekuły i dynamika składania białek\n• Śledzenie białek motorycznych\n• Mechanika DNA/RNA\n• Wiązania Białko – DNA\n• Nanopory i polimery – próbkowanie sieci\nZastosowania w biologii komórkowej:\n• Struktura błon (np. tratwy lipidowe)\n• Procesy zachodzące między błonami, transport błonowy\n• Siły wewnątrzkomórkowe\n• Mechanika i ruchliwość komórek\n• Dynamika błony (tether)\n• Mikro – reologia komórek i żeli\nInterakcje pomiędzy komórką a cząsteczką i badania infekcji:\n• Śledzenie interakcji patogen – żywiciel i siły ucieczki\n• Siły adhezyjne bakterii i wirusów\n• Lokalne podawanie leku/genu\n• Badanie mechanizmu wejścia\n• Badania nanotoksyczności i endocytozy\n• Złożone geometrie pułapki optycznej\n• Kierowanie optyczne i budowa sztucznych kryształów\n• Wzmocnienie lokalnego pola i zastosowania spektroskopii Ramana/SERS\n• Śledzenie ruchów Browna, mikroskopia PFM\n• Próbkowanie sił siatek koloidalnych i polimerów\n• Optyczna spektroskopia i śledzenie cząsteczek (wideo)\nZaawansowane tryby mikroskopii optycznej\n• Oświetlenie transmisji jasnego pola (standard)\n• DIC - Kontrast interferencyjny Nomarskiego w transmisji (standard)\n• Mikroskopia epi-fluorescencyjna (standard)\n• Spektroskopia Ramana\n• Mikroskopia TIRF\n• Mikroskopia FRET (i inne)\nDodatek MagneticTwister dodaje systemowi NanoTracker 2 dodatkowy stopień swobody przy badaniach opartych na manipulacji. Korzystanie z tego instrumentu pozwala użytkownikowi na przykładanie nie tylko siły za pomocą światła ale również pola magnetycznego dla próbek magnetycznych. Specjalne magnesy w które jest wyposażony MagneticTwister generują jednorodne pole magnetyczne o indukcji magnetycznej 0,7 Tesli i dystansie 1mm, w związku z czym mogą wytworzyć siły rzędu wielkości kilku pN działające na próbkę. Dodatek ten jest łatwym w użyciu i precyzyjnym narzędziem do manipulacji. Dodatkowym plusem jest możliwość wymiany pomiędzy obiektywem detekcji a MagneticTwister bez wyłączania systemu.\nMagneticTwister przed zamontowaniem. Regulowany za pomocą elektrycznego silnika krokowego. Posiada możliwość obrotu magnesów o 360° z dokładnością 4° za pomocą dołączonego oprogramowania\nPomiar „siły ucieczki”, badania adhezji i manipulacja obiektami w komórkach\nPołączenie różnych komponentów, wraz z dostępnością wielu akcesoriów, wykorzystaniem zaawansowanych metod wykrywania i łatwego w użyciu oprogramowania pozwala na wykorzystanie systemu NanoTracker 2 w wielu skomplikowanych badaniach przeprowadzanych na komórkach. Użytkownik ma dostęp do solidnych danych ilościowych, takich jak próbkowanie siłowe typu wirus (lub bakteria) – komórka, detekcja wiązań białko – ligand w błonie komórkowej i badanie właściwości lepkoelastycznych komórki przez, np. reologię. Poza zastosowaniami systemu, które bazują na pomiarach sił, NanoTracker 2 może może być dodatkowo użyty do bezpośredniego manipulowania komórkami za pomocą pułapek optycznych, co pozwala na przeprowadzaniu eksperymentów polegających na sortowaniu, deformacji, relokacji i rozciąganiu komórek. Istnieje również możliwość przeprowadzenia pomiarów sił i trajektorii poruszających się, czy też uciekających komórek (takich jak bakterie), lub manipulacji cząsteczkami i strukturami (organellum) w cytoplazmie żywej komórki. Wszystkie eksperymenty sił i manipulacje mogą być przeprowadzone jednocześnie z obrazowaniem fluorescencyjnym lub spektroskopią optyczną.\nMinimalizacja dryftu dla długotrwałej stabilności\nDla długo trwających eksperymentów i pułapkowania optycznego, które są często łączone z technikami takimi jak TIRF, czy mikroskopia konfokalna, minimalizacja dryftu powierzchni próbki i stabilność pułapki optycznej są kluczowymi charakterystykami. NanoTracker 2 jest wyposażony w najnowocześniejszą i zintegrowaną jednostkę oświetlenia LED w standardowej konfiguracji Köhlera, co pozwala zastosować jasne pole i DIC w transmisji do wizualizacji komórek. Standardowe porty boczne i tylne mikroskopu odwróconego zapewniają swobodę pozwalającą na łączenie kilku technik pomiarowych, na stosowanie wielu analizatorów (takich jak VIS lub spektroskopów Ramana), różnych kamer i liczników pojedynczych fotonów (PTMs, APDs) w tym samym czasie.\nJPK PetriDishHeater (podgrzewacz szalek Petriego)– rozwiązanie do badań przeprowadzanych na żywych komórkach\nEfektywne przeprowadzenie eksperymentów na żywych komórkach wymaga odpowiedniej kontroli warunków środowiska. System NanoTracker 2 został zaprojektowany w sposób umożliwiający zastosowanie dodatkowych akcesoriów i posiada zamkniętą konstrukcję głowicy. Istnieje możliwość zastosowania konwencjonalnych szalek Petriego (glass-bottom) dla kultur bakterii. Temperaturę można regulować za pomocą specjalnie zaprojektowanego ogrzewacza szalek Petriego posiadającego możliwość wymiany cieczy buforowej i atmosfery CO2. W przypadkach, gdy mamy do czynienia z geometrią otwartą, taką jak szalka Petriego obiektywem detekcji może być również soczewka immersyjna – wodna.\n• Stworzony do obrazowania żywych komórek\n• Kompatybilny ze standardowymi szalkami Petriego 35mm, producentów takich jak: BD, Corning i Wilco\n• Ogrzewanie od temperatury otoczenia do 60°C z dokładnością 0,1° C\n• Regulacja perfuzji z zastosowaniem standardowych pomp strzykawkowych i CO2\n• Konstrukcja minimalizująca dryft\nWydajna elektronika i elastyczne opcje sprzętowe zapewniają systemowi NanoTracker 2 możliwość przeprowadzania badań reologicznych komórek i żeli. Opcja sterowania AOD umożliwia zastosowanie zaawansowanych metod kalibracji pułapki optycznej w środowiskach o wysokim współczynniku lepkości, gdzie nie da się użyć standardowej metody szumu termicznego. Przeprowadzenie charakterystyki reologicznej wielu różnych materiałów jest możliwe dzięki zastosowaniu szerokopasmowej elektroniki systemu NanoTracker 2. Pozwala to na zbieranie widm ruchu obiektów badawczych do 3,5MHz.\n3D i aktywne śledzenie\nAktywne i pasywne śledzenie 3D są dwoma aktywnymi narzędziami używanymi do badania procesywności i generacji siły dużej rodziny białek motorycznych, transportu błonowego, tworzeniu wiązań i interakcji DNA – polimeraza.\nNanotracker 2 zamontowany na mikroskopie konfokalnym Nikon Eclipse Ti\nZastosowanie zacisku siłowego (force-clamping) oferowanego przez system NanoTracker 2 pozwala na wspieranie za pomocą sprzężenia zwrotnego śledzenia i nagrywania ruchów pojedynczej molekuły lub przemieszczenia żywej komórki z nanometrową precyzją przy zastosowaniu minimalnych, niezbędnych i dobrze kontrolowanych sił.\nMultipleksowanie AOD i de-multipleksowanie\nW niektórych przypadkach zastosowań takich jak kondensacja chromosomu bakteryjnego, wymagane jest użycie pęsety optycznej posiadającej cztery (lub więcej) niezależnie kontrolowanych pułapek optycznych. Tak zaawansowane konfiguracje są dostępne dla systemu NanoTrack 2 dzięki wykorzystaniu szybkiego AOD i zasady podziału czasu laserowego. Takie multipleksowanie pułapek pozwala na delikatną kontrolę kompleksów multimolekularnych, co więcej: niezwykle ważne jest to aby móc skalibrować te pułapki i kontrolować ich sztywność, jak również być w stanie dokonać ilościowego pomiaru sił o wysokiej rozdzielczości.\nPołączenie z mikroskopią konfokalną, lub TIRF\nMożliwość łączenia pęsety optycznej z mikroskopią konfokalną staje się czynnikiem decydującym podczas badań, które są przeprowadzane na tkankach, komórkach i ich wewnętrznych częściach (takich jak organelle). W wielu przypadkach mikroskopia konfokalna jest jedyną metodą mikroskopii, która pozwala odnaleźć interesujące nas obszary wewnątrz komórki. Odpowiednie ustawienie pęsety optycznej w stosunku do specyficznych punktów próbki jak i przeprowadzenie niezwykle selektywnych pomiarów sił czy manipulacji jest kierowane za pomocą fluorescencji. Niezwykle ważną rolę gra tu zintegrowana i stabilna konstrukcja systemu NanoTracker 2. Wszystkie porty odwróconego mikroskopu optycznego mogą być jak zazwyczaj użyte do połączenia z mikroskopem konfokalnym. Żaden z komponentów systemu NanoTracker 2 nie blokuje ścieżki wiązki konfokalnej.