Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły wyższej - PDF\nUczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły wyższej\nDownload "Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły wyższej"\n1 Management and Business Administration. Central Europe Vol. 22, No. 1(124): 36 59, ISSN , Copyright by Kozminski University Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły wyższej Andrzej Szromnik 1 Nadesłany: Zaakceptowany do druku: Abstrakt Cel: Wyjaśnienie założeń i warunków realizacyjnych internacjonalizacji uczelni jako strategicznego kierunku jej rozwoju, a ponadto przedstawienie uniwersalnych scenariuszy strategicznych ekspansji uniwersytetu za granicą oraz determinantów sukcesu. Metodologia: Artykuł ma charakter koncepcyjny i opiera się na diagnozie oraz analizie na rynku usług edukacji uniwersyteckiej w Polsce. W wyniku studiów literatury specjalistycznej wyodrębniono główne zjawiska warunkujące funkcjonowanie i kierunki zmian szkolnictwa wyższego stanowiące ogólne tło rozważań i projektów szczegółowych. Wnioski: Autor wskazuje strategie uwarunkowania i procedury decyzyjne ekspansji uniwersytetu na zagraniczne rynki edukacji na poziomie wyższym. Akcentuje główne szanse i zagrożenia z tytułu działalności uczelni za granicą. Propozycje mają nie tylko charakter poznawczy, ale także mogą być podstawą ich aplikacji w realiach polskich uczelni. Oryginalność: Działalność uczelni zagranicznych na rodzimym rynku edukacyjnym jest zjawiskiem występujących w wielu krajach. W artykule zaproponowano koncepcję strategii internacjonalizacji uniwersytetu w jej wariancie ogólnym wraz ze szczegółową procedurą analityczno-decyzyjną. W piśmiennictwie fachowym ten aspekt rozwoju uczelni nie został rozwinięty zgodnie z założeniami marketingu międzynarodowego. Słowa kluczowe: szkolnictwo wyższe, zarządzanie uniwersytetem, strategie rozwoju szkolnictwa wyższego, internacjonalizacja uniwersytetu, edukacja za granicą University education in a foreign market The strategy of internationalization of higher education Primary submission: Final acceptance: Abstract Purpose: To explain the conventions and conditions for implementing internationalization of a university as a strategic course for its development, as well as to provide universal strategic scenarios for expansion of the university abroad as well as to outline the factors contributing to success. Methodology: The paper while conceptual in nature, is based on the diagnosis and analysis of the market for university education in Poland. Studies of specialized literature highlighted the main phenomena conditioning performance and trends in higher education which constituted the general background for deliberations and detailed projections. Conclusion: The author underscores strategic conditions and decision-making procedures for a University s expansion into foreign markets of higher education. He emphasizes the major opportunities and risks associated with the university going international. The proposals are not only cognitive but also can be the basis for application in the realism of Polish universities. Originality: The activities of foreign universities in the domestic higher education market is a fact which is existent in many countries. This paper proposes a general concept for the internationalization strategy of a University in conjunction with a scenario accompanied by a detailed analysis and decision-making procedure. In the literature, this aspect of development of the university has been expanded in accordance with the objectives international marketing. Keywords: higher education, university management, strategic development, higher education strategy, the internationalization of universities, education overseas JEL: A20 1 Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Adres do korespondencji: Katedra Handlu i Instytucji Rynkowych, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, ul. Rakowicka 27, Kraków, DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n2 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 37 Uwagi wstępne W warunkach gospodarki rynkowej wszystkie podmioty instytucjonalne oraz gospodarstwa domowe powiązane są wzajemnie siecią relacji rynkowych, wyrażających ich stosunki rynkowe powiązania z tytułu zawieranych transakcji zakupu czy też sprzedaży różnorodnych produktów. Funkcjonujący układ rynkowy obejmuje więc: przedsiębiorstwa, organizacje społeczne i polityczne, liczne organizacje pożytku publicznego, instytucje samorządowe, jednostki komunalne i budżetowe o różnorodnych źródłach posiadanych zasobów, funkcjach, strukturach własnościowych, skalach działalności oraz formach organizacyjno-prawnych. Szczególną grupą podmiotów rynkowych są organizacje działające w imieniu państwa, realizujące tym samym jego konstytucyjny obowiązek, świadcząc usługi publiczne, w tym usługi edukacyjne. Odpowiednie instytucje, podmioty sektora edukacji, to różnorodne szkoły, placówki oświatowe, ośrodki kształcenia oraz uczelnie. Ich powiązania rynkowe mają zróżnicowany charakter, gdyż wiele z tych instytucji funkcjonuje, opierając się na środkach publicznych. Niezbędne zasoby finansowe otrzymują one z budżetu centralnego lub budżetów lokalnych i tym samym nieodpłatnie oferują usługi edukacyjne. Źródłem pokrycia wydatków związanych z realizacją funkcji edukacyjnych oraz innych funkcji towarzyszących są, w przypadku placówek oświatowych, różnego rodzaju przychody własne. W tym przypadku są one związane z odpłatną realizacją programów i odpowiednich projektów dopełniających główny nurt realizowanych zadań statutowych na rzecz środowiska lokalnego partnerów samorządowych, organizacji społecznych, przedsiębiorstw, ale także i samych mieszkańców gmin, powiatów i województw (Dietl i Sapijaszka, 2007; Marszałek, 2010). Ilość i rodzaj pozyskiwanych środków finansowych, rzeczowych oraz innych decydują o harmonijnym funkcjonowaniu organizacji edukacyjnych, a przede wszystkim o ich dynamice rozwojowej, ekspansji terytorialnej i warunkach pracy zaangażowanych osób. Celem niniejszego opracowania jest identyfikacja szeroko rozumianych możliwości, warunków oraz środków zagranicznej ekspansji placówek edukacyjnych szkolnictwa wyższego, czyli tych okoliczności i strategii, które wiążą się z internacjonalizacją uczelni (Antonowicz, 2005; Ritzen, 2010). Zamierzeniem autora jest więc wskazanie głównych problemów i zagadnień szczegółowych, jakie towarzyszyć będą decyzjom o strategicznej orientacji uczelni na zagranicę, decyzjom o poszerzaniu rynku dla własnej oferty edukacyjnej poza granice kraju (Gorynia, 2007; Geryk, 2007). Taki profil tematyczny opracowania oraz dobór rozważanych kwestii szczegółowych wynikają z obserwacji stanu na edukacyjnym rynku usług szkolnictwa wyższego w Polsce, stanu przeobrażeń, reorientacji programowej oraz poszukiwań szans rozwojowych w warunkach rosnących trudności, ograniczeń i nasilającej się konkurencji na krajowym rynku akademickim (Kukliński, 2011; Ratajczak, 2011). Podejmując problem strategii internacjonalizacji uczelni, autor ma świadomość złożoności i wieloaspektowości omawianych zagadnień uzależnionych od typu oraz formuły Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n3 38 MBA.CE organizacyjno-prawnej szkoły wyższej, zasobów możliwych do zaangażowania w przygotowanie i realizację strategii, doświadczeń własnych oraz znajomości lokalnych przepisów, procedur i norm społecznych kraju docelowego. Zagranica jako szansa rozwojowa uczelni Rozwój uczelni, rozumiany w tym przypadku jako pozytywny, rosnący trend jej podstawowych mierników działalności w obszarze właściwych dla szkół wyższych funkcji, jednostek strukturalnych, składników zasobowych oraz przekrojów i aspektów działalności statutowej, można rozpatrywać odpowiednio przez pryzmat różnorodnych obszarów i szczegółowych parametrów. To z pewnością kategoria wieloprzekrojowa, której jednoznaczne poznanie czy pomiar wymaga szerokiego spojrzenia i określenia pól pomiarowych. Dla celów podjętego problemu rozwoju uczelni opartego na dostępie do zagranicznych zasobów zasobów czynników usługotwórczych dla współczesnych instytucji szkolnictwa wyższego zaproponowano rozpatrywanie ich rozwoju w ujęciu nie tylko terytorialnym, ale także funkcjonalnym, organizacyjnym, infrastrukturalnym, intelektualnym, dydaktycznym, naukowym, badawczym, marketingowym czy kadrowym (por. rysunek 1). Rysunek 1 10 wymiarów rozwoju szkoły wyższej Intelektualny Badawczy Marketingowy Funkcjonalny Terytorialny Rozwój Uczelni Kadrowy Organizacyjny KRAJ ZAGRANICA Dydaktyczny Infrastrukturalny Źródło: opracowanie własne. Naukowy W każdym z dziesięciu wymienionych obszarów rozpatrywać można diagnozować, analizować oraz kwantyfikować odpowiednie procesy i zjawiska w ich perspektywie zmian (Wierzbicki, 2012). W ten sposób można określać kierunki oraz dynamikę zmian dokonujących się w samych uczelniach, a wynikających z zasobów wewnętrznych i zewnętrznych, krajowych DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n4 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 39 i zagranicznych, a także podejmowanych działań oraz przedsięwzięć zamierzonych i niezamierzonych, operacyjnych i strategicznych, długofalowych i doraźnych, samodzielnych i stymulowanych (wymuszonych), ilościowych i jakościowych, czy trwałych i doraźnych (długo- i krótkofalowych) (Wójcicka, 2010). Terytorialny rozwój uczelni jako główny nurt niniejszych rozważań może dotyczyć różnych stref i obszarów zmian przestrzennych mierników rynku uczelni zakresu oddziaływania i rozmieszczenia własnych jednostek organizacyjnych (Maliszewski, 2008). Niekoniecznie musi to oznaczać wejście na zagraniczny rynek edukacji uniwersyteckiej, może bowiem odpowiadać kształtowaniu poszerzonego obszaru wpływów regionalnych, makroregionalnych lub ogólnokrajowych opartych na sieciowej koncepcji oferowania usług edukacyjnych oraz innych świadczeń właściwych szkołom wyższym (Kobylarek, 2005). Zwiększanie przestrzennego zakresu działalności uczelni jest koncepcją stosunkowo dobrze znaną i praktykowaną, szczególnie przez szkoły niepubliczne. Odpowiednie rozwiązania strukturalne i funkcjonalne znajdują odniesienie w systemie prawnym krajowego szkolnictwa wyższego. Nie można niestety tego stwierdzić w odniesieniu do zagranicznej orientacji uczelni, która ma już miejsce i konkretne potwierdzenie praktyczne, ale jednak nie została kompleksowo ujęta w spójny i jednoznaczny system prawno-regulacyjny. Poszukiwanie szans rozwojowych uczelni za granicą jako efekt analiz strategicznych winien zakładać i uwzględniać dwa oczywiste fakty zagranica i zagraniczny rynek edukacji na poziomie wyższym to z jednej strony niewątpliwa szansa, to nowe możliwości i konkretne, dodatkowe zasoby, ale z drugiej strony, to wiele oczywistych trudności i barier będących źródłem zagrożeń dla realizowanej strategii rozwojowej (Marszałek, 2010). Na szczególną uwagę zasługują potencjalne zagrożenia wejścia na rynek zagraniczny przez uczelnie zewnętrzne, związane z nowymi, często odmiennymi i zaskakującymi warunkami funkcjonowania, warunkami społeczno-kulturowymi, prawno-instytucjonalnymi, ekonomicznymi i koncepcyjno-programowymi. Nowemu, mniej znanemu rynkowi odpowiadają bowiem nowi ludzie ich język, zachowania i zwyczaje, nowe kontakty ich formy, przebieg i organizacja, nowe doświadczenia i odpowiednie odczucia, wrażenia i efekty, nowe idee i właściwe okoliczności ich kreowania, propagowania oraz akceptacji, nowa kultura osób oraz organizacji, nowe normy prawne i obyczajowe, nowe instytucje i procedury oraz nowe programy, plany, koncepcje (Kowalski-Kozyr, 2005). Świadomość istniejących zagrożeń, precyzyjne i kompleksowe ich rozpoznanie, przygotowanie sposobów i środków ich pokonywania, ograniczania lub eliminowania pozwalają uczelniom docelowo wykorzystać szanse, jakie niosą nowy rynek i środowisko działalności, związane z: pozyskaniem nowych kandydatów młodzieży, możliwością pełnego wykorzystania infrastruktury, Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n5 40 MBA.CE zwiększeniem wynagrodzeń własnej kadry naukowo-dydaktycznej, zakupem nowych nieruchomości lub ich przejęciem, weryfikacją programów oraz koncepcji kształcenia w nowym środowisku kulturowym, promocją własnej marki instytucjonalnej wraz z promocją kraju, języka i kultury. Lista potencjalnych korzyści szkół wyższych z tytułu wejścia na nowy rynek terytorialny rynek zagraniczny jest zapewne bogatsza i bardziej różnorodna (por. rysunek 2). Rysunek 2 Zagranica jako kierunek rozwojowy szkoły wyższej Zagranica dla Uczelni to: nowi ludzie nowe kontakty nowe doświadczenia nowe idee nowa kultura nowe normy nowe instytucje nowe programy Zagrożenia BARIERY TRUDNOŚCI Szanse NOWE MOŻLIWOŚCI ROZWÓJ Źródło: opracowanie własne. W rezultacie decyzja taka generuje bezpośrednio dodatkowe korzyści finansowe, zwiększony przychód środków pieniężnych z tytułu czesnego, udzielania licencji, udostępniania zaangażowanych składników majątku trwałego, świadczenia usług pokrewnych i pochodnych oraz różnorodnych zasileń dodatkowych, w tym dotacji, subwencji, darowizn. Strategiczna orientacja uczelni na zagranicę może wynikać z negatywnej oceny szans rozwojowych na dotychczasowym rynku, rynku krajowym, zwłaszcza w warunkach niekorzystnych trendów demograficznych, rosnącej konkurencji wewnętrznej, rosnących wymagań dotyczących zaangażowanej kadry naukowo-dydaktycznej, restrykcyjnych regulacji prawnych odnośnie do uczelni, odpływu młodzieży na studia za granicą, ale także spadku zapotrzebowania na edukację ze strony gospodarki. To tylko wybrane krajowe uwarunkowania stymulujące zagraniczną orientację instytucji szkolnictwa wyższego. Do innej grupy determinant należy zaliczyć świadomą i celową politykę edukacyjno-oświatową władz kraju przyjmującego zagraniczne szkoły wyższe (Stromquist, 2007). DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n6 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 41 Główne czynniki stymulujące zagraniczną ekspansję szkoły wyższej Wejście uczelni na zagraniczny rynek edukacyjny jako efekt rachunku strat i zysków, w szerokim tego słowa znaczeniu, jest jedną z najważniejszych decyzji strategicznych kierownictwa instytucji, decyzji mającej wielorakie konsekwencje dla całej wspólnoty akademickiej, ale także decyzji uzależnionej od wielu czynników i okoliczności. Wśród nich szczególną rolę odgrywają czynniki zewnętrzne, ogólne, a równocześnie niezależne od zainteresowanej uczelni, które uczelnia zmuszona jest brać pod uwagę, gdyż określają w znacznej mierze powodzenie całego przedsięwzięcia czas trwania, ilość pokonywanych barier, konieczność zaangażowania instytucji doradczych i wspierających, pracochłonność całego projektu oraz łączną sumę zaangażowanych środków realizacji (łączne nakłady). Ważnym czynnikiem o charakterze wyjściowym, pierwotnym, jest odległość dystans między siedzibą uczelni, jej lokalizacją w kraju a planowanym jej ulokowaniem za granicą. W tym przypadku chodzi o dystans geograficzny, jaki dzieli dwa miasta, wyrażony odpowiednią miarą jako odległość komunikacyjna, odległość czasowa, odległość ekonomiczna, a nawet odległość w linii prostej. Dystans dzielący obie lokalizacje (krajową i zagraniczną) ma istotny wpływ na logistyczną realizację projektu jej sprawność, bezpieczeństwo przemieszczanych ładunków, łatwość komunikacyjną, organizacyjną i techniczną aranżacji przedsięwzięcia. W rezultacie determinuje to wielkość kosztów, w tym kosztów łączności, transportu dóbr materialnych i osób. Krótki dystans dzielący lokalizacje wpływa na stopień znajomości nowych, lokalnych warunków działalności uczelni, czyli tak ważne okoliczności jak znajomość ludzi, instytucji oraz obowiązujących norm (por. rysunek 3). Rysunek 3 Ogólne uwarunkowania zagranicznej opcji rozwoju uczelni i wyboru kraju Akceptacja praktyki przedsiębiorstw i instytucji lokalnych Formalne i polityczne relacje między krajami macierzystym i docelowym Dystans geografi czny do kraju docelowego Pojemność rynku usług edukacji wyższej w kraju docelowym ZAGRANICA JAKO STRATEGICZNA OPCJA ROZWOJU UCZELNI determinanty decyzji Bliskość kulturowa dystans kulturowy Akceptacja społeczności zagranicznej lokalnej Źródło: opracowanie własne. Pomoc rządowa (zewnętrzna) dla uczelni Lokalne powiązania formalno-prawne szkolnictwa wyższego Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n7 42 MBA.CE Bliskość planowanej lokalizacji uczelni za granicą oznacza jeszcze jedną ważną okoliczność ułatwiającą realizację projektu, a mianowicie bliskość kulturowo-językową obu krajów. Podobieństwo, a nawet całkowita zgodność kulturowa środowisk stanowi znaczne ułatwienie dla koniecznego pokonania barier społecznych, politycznych i organizacyjnych, jakie towarzyszą przedsięwzięciu, zwłaszcza we wstępnej fazie jego realizacji. Wspólny lub podobny język, wymienialna lub ta sama waluta, porównywalne warunki i koszty życia ludności, przynależność do tej samej organizacji gospodarczej, politycznej lub militarnej, wspólna religia oraz reguły obyczajowe to kolejne wstępne determinanty sukcesu strategii internacjonalizacji szkoły wyższej. Równocześnie, łącznie z czynnikiem dystansu geograficznego, to pierwsza i podstawowa strefa wyznaczająca kierunek ekspansji na zagraniczne rynki uniwersyteckie (Ciszewska-Mlinarič i Wąsowska, 2012). Do grupy czynników pierwotnych, w znaczącej mierze decydujących o wyborze kraju, regionu oraz miasta lokalizacji za granicą własnego oddziału, filii lub samodzielnej, odrębnej szkoły zaliczyć należy formalno-prawną przychylność przepisów prawa regulujących system szkolnictwa wyższego w kraju docelowym. Chodzi o określenie prawnej akceptacji obecności zagranicznej instytucji edukacyjnej, jednoznaczne sprecyzowanie jej praw i obowiązków, a w szczególności statutowych zasad, struktur oraz warunków funkcjonowania (warunków materialnych i infrastrukturalnych, programowych i koncepcyjnych, personalnych i płacowych oraz finansowych i podatkowych). Z punktu widzenia formalno-prawnych warunków działalności uczelni na rynku zagranicznym możliwe są trzy rozwiązania koncepcyjne: Uczelnia funkcjonuje za granicą na podstawie własnych, krajowych zasad, norm i programów nieuwzgledniających lokalnych rozwiązań w tym względzie. Całkowicie opiera na modelu kształcenia przeniesionym z własnego kraju. Takie rozwiązanie modelowe jest możliwe, jeżeli prawo o szkolnictwie wyższym i systemie edukacji obowiązujące w kraju goszczącym na to zezwala. Dla uczelni wchodzącej na rynek innego kraju takie rozwiązanie jest zdecydowanie łatwiejsze i jednoznaczne w realizacji. Uczelnia funkcjonuje za granicą, opierając się na mieszanych rozwiązaniach formalno-prawnych. Jej koncepcja organizacja, warunki, zakres i wymogi edukacyjne wynika z niezbędnej, ograniczonej do pewnego minimum modyfikacji własnych rozwiązań krajowych, tak aby odpowiadały one koniecznym warunkom kształcenia określonym przez prawo lokalne. W praktyce jest to podejście najczęściej stosowane. Uczelnia funkcjonuje za granicą w całkowitej, szczegółowej zgodności z prawem lokalnym i odpowiednimi wymogami programowymi, organizacyjnymi, materialnymi i finansowymi, jakie obowiązują w danym kraju. Instytucja powołana za granicą akceptuje więc lokalne warunki i procedury, obyczaje akademickie, metody i formy kształcenia, metody sprawdzania wiedzy, awansu i oceny kadry wykładającej itp. Rozszerzenie terytorialnego zakresu działalności edukacyjnej szkoły wyższej z uwzględnieniem określonego regionu świata, kontynentu i kraju zdeterminowane może być możliwością otrzymania pomocy publicznej lub niepublicznej ze strony instytucji krajowych, czy też instytucji kraju DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n8 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 43 docelowego (a nawet organizacji międzynarodowych). Finansowa, rzeczowa, organizacyjna lub prawna forma wsparcia realizacji przedsięwzięcia, zwłaszcza w sytuacji jego podwyższonego ryzyka biznesowego, istotnie zmienia relacje między przewidywanymi nakładami i wynikami, dodatkowo przez to stymulując podejmowanie odpowiednich decyzji przez kierownictwo uczelni. Internacjonalizacja uniwersytetu w różnych formach instytucjonalnych uzależniona może być od stosunku społeczności lokalnej do obcej instytucji szkolnictwa wyższego. W rzeczywistości chodzi więc o negację lub pełną akceptację działalności edukacyjnej uczelni zagranicznej w środowisku lokalnym, o pozytywny czy też negatywny stosunek do niej. Wrogie nastawienie, niechęć lub uprzedzenia do obcych inicjatyw w sektorze własnej oświaty mogą wynikać z różnych okoliczności i doświadczeń, głównie historycznych i politycznych. Mogą się one wiązać z obawami prowadzenia edukacji według nieakceptowalnych wzorców, środków i metod, z podejrzeniami propagowania innych systemów wartości, idei oraz zachowań. Społeczna, powszechna akceptacja obecności zagranicznych uczelni w kraju, i to w różnych środowiskach oraz na różnych szczeblach podejmowania decyzji, stwarza pozytywne warunki ich funkcjonowania warunkujące sukces końcowy inicjatywy. Ekspansja uczelni za granicę jako strategiczna decyzja rozwojowa ma szansę pozytywnej weryfikacji, ale tylko w przypadku właściwego oszacowania pojemności zagranicznego rynku edukacyjnego oraz perspektyw jego zmian. Własna instytucja za granicą, taka jak uniwersytet lub tylko jego jednostka organizacyjna, wymaga dostatecznej liczby kandydatów odpowiadających ustalonym kryteriom przygotowania merytorycznego i językowego, mogących ponadto spełnić konieczne warunki prawne, organizacyjne, materialne i finansowe. Ograniczony pod względem ilościowym i strukturalnym rynek potencjalnych studentów rozpoznany w długim horyzoncie czasowym, w szerokim zakresie terytorialnym, kwestionuje celowość omawianej opcji strategicznej rozwoju uczelni opcji opartej na ekspansji zagranicznej. Ważnym, chociaż zapewne nie pierwszoplanowym, czynnikiem warunkującym wybór strategii zakładającej rozwój uczelni opartej na wejściu na rynki zagraniczne, są powiązania formalne i polityczne między zainteresowanymi parami krajów krajem będącym siedzibą szkoły wyższej oraz krajem zamierzonej ekspansji. Członkostwo rozpatrywanych krajów w tej samej organizacji społeczno-gospodarczej i politycznej, oznaczające w praktyce ich podporządkowanie tej samej polityce oświatowo-edukacyjnej oraz zunifikowanemu prawu, regulującemu działalność szkół wyższych, bez wątpienia stanowi okoliczność sprzyjającą podejmowaniu oraz realizacji wielu wspólnych projektów instytucjonalnych, opartych na swobodzie funkcjonowania uczelni na całym obszarze wspólnoty. Stworzenie szerokiej ponadnarodowej przestrzeni edukacyjnej zachęca uniwersytety do dodatkowych wyzwań internacjonalizacyjnych (Kwiek, 2010; Boguski, 2009). Wśród ogólnych czynników determinujących sukces uczelni na rynkach zagranicznych szczególne miejsce przypada praktyce społeczno-gospodarczej instytucjom i przedsiębiorstwom, Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n9 44 MBA.CE które zatrudniając absolwentów szkół wyższych weryfikują zdobytą przez nich wiedzę oraz umiejętności. Akceptacja (lub jej brak) przygotowania zawodowego zdobytego w szkołach różnego typu, w tym uczelniach zagranicznych funkcjonujących w kraju, jest najlepszym sprawdzianem ich koncepcji i warunków kształcenia, przygotowania wykładowców, zaangażowanych środków, stosowanych metod nauczania. Rzeczywistym weryfikatorem efektów kształcenia akademickiego jest więc praktyka, stąd też tak ważna opinia przedsiębiorców i menedżerów na temat absolwentów różnych uczelni oraz samych uczelni (Bryła, 2012). Wysokie oceny kształcenia w uczelniach zagranicznych, w uczelniach z poszczególnych krajów i konkretnych miast tworzą sprzyjające środowisko dla nowych inicjatyw założycielskich na rynku edukacji uniwersyteckiej. W tym miejscu należy zauważyć duży wpływ obiegowych prawd i twierdzeń stereotypów w ocenie kwalifikacji zawodowych zdobywanych w różnych krajach na tle kraju własnego. Wewnętrzne determinanty internacjonalizacji uczelni Uruchomienie działalności uczelni za granicą, jako główny przejaw jej instytucjonalizacji, jest złożonym i wielopodmiotowym procesem decyzyjnym, zależnym nie tylko od czynników zewnętrznych natury ogólnej, ale również od istotnych uwarunkowań wewnętrznych. Identyfikacja struktury tego procesu oraz wpływu różnych jednostek, grup i ośrodków decyzyjnych uczelni na ostateczny kształt, formę i zakres jej ekspansji na zagraniczny rynek edukacyjny wymaga rozpatrzenia przede wszystkim podstawowego układu personalnego każdej szkoły wyższej, składającego się na kategorię wspólnota akademicka. Ten często używany termin, odwzorowujący całość strukturalno-funkcjonalną instytucji szkolnictwa wyższego, używany zwłaszcza dla podkreślenia jedności ludzi, celów, środków i programów operacyjnych ich działalności naukowo-edukacyjnej, wyjaśnić można dzięki modelowi czworoboku akademickiego (por. rysunek 4). Składająca się z czterech podstawowych grup osób uczestniczących w realizacji statutowych zadań uczelni, ta zintegrowana organizacyjnie, prawnie i funkcjonalnie struktura wpływa na główne kierunki rozwoju uczelni, na jej miejsce, rolę i wizerunek w szerokim środowisku społecznym w otoczeniu bliższym i dalszym. Czworobok wspólnoty akademickiej to wzajemnie powiązana, zintegrowana dążeniem do realizacji wyznaczonych celów całość obejmująca: kierownictwo uczelni (ogniwo zarządzające), pracowników (ogniwo wykonawcze), studentów (ogniwo wejściowe, edukowane), absolwentów (ogniwo wyjściowe, zewnętrzne). Wszystkie cztery wymienione, osobowe części całości uniwersyteckiej uczestniczącej w procesie edukacyjnym w procesie przekazywania wiedzy oraz kształtowania umiejętności, pozostając DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n10 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 45 Rysunek 4 Uczelnia jako wspólnota akademicka Czworobok uniwersytecki i jego powiązania w środowisku krajowym oraz zagranicznym Kierownictwo D E A Studenci F Absolwenci C B Źródło: opracowanie własne. Pracownicy ZAGRANICA w określonych relacjach formalnych i nieformalnych, uczestniczą w procedurach decyzyjnych uczelni, kształtują jej składowe tożsamości oraz image (Rocki, 2009). Od aktywności takiego układu strukturalnego, wzajemnego wspierania się i współpracy w realizacji celów, koordynacji działań i dążeń, otwartych i przyjaznych relacji, konsekwentnej orientacji na cele ogółu, ale także na cele grupy, uzależnione są rezultaty końcowe działalności uczelni oraz satysfakcja ogółu (Leja, 2008). Na rozwój uczelni, oparty na zasobach zarówno krajowych, jak i zagranicznych, decydujący wpływ ma cała wspólnota akademicka, ze szczególnym uwzględnieniem kierownictwa organów jednoosobowych i kolegialnych zarządzania szkołą wyższą. To kierownictwo przygotowuje strategiczne i taktyczne plany rozwoju uczelni oraz monitoruje ich bieżącą realizację. Inicjuje i zatwierdza plany współpracy z zagranicą, decyduje o wyjazdach zagranicznych pracowników i studentów oraz stymuluje organizację badań naukowych. Od aktywności kierownictwa uczelni, sprawności organizacyjnej administracji uczelnianej, ustalonych procedur i mechanizmów podejmowania decyzji zależą zakres, formy oraz efekty orientacji na zagranicę (Dworak i Jaworski, 2011). Otwarcie na zagranicę, kontakty i współpraca, wspólne przedsięwzięcia naukowe i edukacyjne, wymiana studentów są inicjowane i rozwijane przez samych pracowników, zwłaszcza kadrę wykładową. Wieloletnie programy naukowo-badawcze z ośrodkami zagranicznymi są rezultatem indywidualnych i zespołowych (katedry, wydziały, instytuty) kontaktów personalnych. Na ich podstawie rodzą się inne formy współpracy, na wyższym poziomie zaangażowania zasobowego i instytucjonalnego, obejmujące dalsze obszary działalności uczelni. Koordynacja i nadzór, organizowanie i finansowanie przedsięwzięć oraz programów leżą w gestii kierownictwa szkoły (Leja, 2006). Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n11 46 MBA.CE Nie ma uczelni bez studentów, to ta zbiorowość jest obiektem i celem działalności statutowej uczelni. Studenci i różnego typu organizacje studenckie realizują szeroki zakres współpracy z zagranicą, współpracy organizacyjnej, turystycznej, artystycznej i sportowej. Do studentów kierowane są programy wymiany stypendialnej oraz propozycje praktyk i staży. Tysiące studentów uczestniczących w takich przedsięwzięciach z udziałem uczelni i przedsiębiorstw zagranicznych są najlepszym łącznikiem komunikacji międzyinstytucjonalnej stymulującej dalszy rozwój zainteresowania wzajemną współpracą naukowo-dydaktyczną. Niedocenionym z reguły ogniwem uczelni jako wspólnoty akademickiej różnych jednostek i grup są absolwenci (Werner, 2011). Coraz częściej uczelnie i ich jednostki organizacyjne odszukują i śledzą losy życiowe oraz zawodowe swoich absolwentów, wykorzystując dla celów marketingowych szczególne postacie i ich kariery naukowe, biznesowe, społeczne lub polityczne. Ukończenie studiów niewątpliwie zmienia status formalny studenta, lecz nie oznacza zerwania z nim całkowitej więzi osobistej oraz emocjonalnej. Absolwenci utożsamiają się z uczelnią w środowisku pozauczelnianym, często także uczestnicząc w jej bieżącej działalności, jako doradcy, opiniodawcy, darczyńcy, czy też w edukacji podyplomowej. Szczególna rola w rozwoju różnych form internacjonalizacji uczelni przypada tym absolwentom, którzy realizują określane zadania zawodowe w obszarze współpracy z zagranicą (Singer i Hughey, 2002). Będąc pracownikami służb dyplomatycznych, politykami, przedsiębiorcami eksporterami, finansistami, pracownikami organizacji międzynarodowych, identyfikowani są nie tylko ze swoim krajem pochodzenia, miastem, ale także uczelnią, która przygotowała ich do pracy zawodowej o szczególnym charakterze pracy za granicą, na rzecz zagranicy i z udziałem zagranicy (Rissmeyer, 2010). Etapy i formy internacjonalizacji szkół wyższych Kontakty szkoły wyższej z zagranicznym rynkiem edukacyjnym oraz jego podmiotami można uporządkować w różne grupy zgodnie z rodzajami ich inicjowania, fazami intensyfikacji i rozwoju, stopnia oraz zakresu zaangażowania stron, kontynuacji oraz powtarzalności przejawów współdziałania, a także rezultatów, ich zakresu formalizacji, trwałości i form instytucjonalnych. Opierając się na analizie i porównaniu znanych przypadków nawiązywania relacji uczelni krajowych z jednostkami szkolnictwa wyższego za granicą oraz form tych relacji, szczegółowych cech i procedur im towarzyszących, tak ukształtowaną całość podzielić można na trzy zbiory relacji oraz działań wzajemnych: działania wstępne o charakterze spontanicznym i przypadkowym, działania uporządkowane i sformalizowane w postaci umów o współpracy, działania inwestycyjne i towarzyszące im kapitałowe zaangażowanie uczelni za granicą. DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n12 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 47 W pierwszym etapie rozwoju stosunków uczelni z zagranicą dominują kontakty typu informacyjnego, a więc dwustronna wymiana komunikatów, informacji promocyjnych oraz ofert współpracy naukowo-dydaktycznej, podejmowana z inicjatywy władz szkoły, poszczególnych pracowników oraz ich grup, ale także przez organizacje studenckie i korporacje absolwentów (por. rysunek 5). Rysunek 5 Przejawy i formy internacjonalizacji szkół wyższych Koszty internacjonalizacji Kontakty Informacyjne Sporadyczne wizyty osób Wspólne publikacje Koordynacja programów Współpraca spontaniczna Wymiana studentów Współorganizacja konferencji Wspólne instytucje projekty, wydziały Inwestycje fi nansowe, przejęcia udziałów Działania umowne Własna uczelnia Korzyści internacjonalizacji Zaangażowanie kapitałowe Źródło: opracowanie własne. W niektórych przypadkach inicjowanie wymiany informacji z zagranicznymi podmiotami szkolnictwa wyższego wiąże się z zaangażowaniem instytucji zewnętrznych resortów, organizacji naukowych i badawczych, stowarzyszeń społecznych, organizacji politycznych i gospodarczych. Wstępne kontakty, korespondencja i pośrednia identyfikacja partnera mogą prowadzić do organizowania studialnych, rozpoznanych wizyt, przyjazdów lub wyjazdów pojedynczych osób i grup (pracowników i studentów). Intensyfikacja kontaktów informacyjnych uczelni z partnerami zagranicznymi powiązana z powtarzalnymi kontaktami osobowymi przedstawicieli odpowiednich szkół wyższych kształtuje nowy etap współpracy wzajemnej i wymiany etap kontaktów opartych na zapisanych oraz uzgodnionych przedsięwzięciach sprecyzowanych w umowach dwustronnych o różnym zakresie czasowym, od zakresu krótkiego do umów wieloletnich (nawet bez określonego czasu obowiązywania). Faza współpracy umownej kontynuowana w długim horyzoncie czasowym Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n13 48 MBA.CE pozwala rozszerzać typowe formy współdziałania pracowników oraz studentów, obejmując wiele jednostek organizacyjnych, urozmaicając szczegółowe przedmioty współpracy oraz ich przejawy, zacieśniając relacje służbowe i osobiste między instytucjami oraz zespołami ludzkimi (Bagnino, Yami, Le Roy i Czakon, 2008). W efekcie rozwijają się zaplanowane wcześniej inicjatywy naukowo-badawcze i edukacyjne z korzyścią dla obu zaangażowanych stron oraz wszystkich uczestniczących w nich jednostek (Wissema, 2009). Trwałymi przejawami współpracy umownej i równocześnie jej rezultatami są wspólne projekty nauczania, wymiana praktyk studenckich, szkoły letnie języka i kultury kraju partnera, staże w firmach zagranicznych czy też podwójne dyplomy ukończenia studiów, a w środowisku pracowników wymiana doświadczeń, wspólne konferencje naukowe i odpowiednie publikacje, międzynarodowe granty badawcze czy wykłady gościnne. Współpraca zagraniczna uczelni oparta na umowach stanowi współcześnie podstawową formę i etap internacjonalizacji uczelni (por. rysunek 6). Rysunek 6 Inicjatywy i przedsięwzięcia zorientowane na pozyskanie partnera zagranicznego uczelni oraz pełną internacjonalizację uczelni START Świadomość istnienia partnera Przypadkowe wizyty pracowników UMOWY Wymiana studentów Staże, praktyki Wspólne konferencje Kooperacja badawcza Stała wymiana wydawnictw Wspólne projekty dydaktyczne Pełne studia za granicą Recenzowanie prac naukowych Zagraniczne fakultety Wykłady e-learningowe partnera Nowe, wspólne inicjatywy założycielskie Łączone rady naukowe Inicjatywy biznesowe na rynkach trzecich Kontakt informacyjny Korespondencja Wizyty planowane pracowników Wymiana dwustronna pracowników Studia krótkookresowe Wspólne publikacje Koordynacja programów studiów Podwójne dyplomy studiów Partnerstwo naukowo-badawcze Wspólne kierunki studiów Wspólne projekty badawcze Studia w języku partnera Stopnie naukowe za granicą Wspólne, wyodrębnione szkoły Wspólne przedsięwzięcia biznesowe Długoterminowe kontrakty pracownicze Finansowe wspieranie partnera FORMALNY ALIANS UCZELNI KONIEC Źródło: opracowanie własne. Pionierski charakter w procesie rozwoju stosunków współpracy uczelni z zagranicą mają te formy ich zaangażowania międzynarodowego, które opierają się na transgranicznym przepływie kapitału na inwestycyjnym zaangażowaniu własnych zasobów w przedsięwzięcia DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n14 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 49 zlokalizowane za granicą, zwłaszcza środków finansowych. Dzięki trwałemu przesunięciu ludzi, środków materialnych, finansowych lub też koncepcji i pomysłów edukacyjnych tworzone są różnorodne formy instytucjonalne podmiotów prowadzących działalność akademicką od wspólnych programów kształcenia, kierunków i wydziałów do samodzielnych, pełnoprawnych szkół wyższych o rozwiniętym zakresie funkcji oraz rozbudowanej strukturze. Utworzenie takich ośrodków kształcenia uniwersyteckiego wymaga bez wątpienia znacznego zaangażowania sił i środków własnych poza granicami kraju, daje to jednak w długim okresie największe efekty łączną sumę korzyści dla inicjatorów, właścicieli oraz zarządzających takimi organizacjami (Hammel, 1991). Należy w tym miejscu nadmienić, że w miarę zwiększania wartości inwestycji na zagranicznym rynku edukacyjnym wzrasta też poziom ryzyka biznesowego towarzyszącego takim przedsięwzięciom. Wynika ono ze zdecydowanie większych barier wyjścia z sektora zakończenia działalności za granicą i likwidacji ośrodka, programu czy tylko jednostki organizacyjnej (Prawelska-Skrzypek, 2012). Kapitałowe zaangażowanie uczelni za granicą i jego formy instytucjonalne Kontakty uczelni z partnerami zagranicznymi podmiotami lokalnych rynków pracy czy rynków edukacyjnych nie mają charakteru trwałych, wieloletnich, stabilnych form współdziałania do momentu, kiedy zaczynają im towarzyszyć przepływy środków kapitałowych walut, środków technicznych i materiałowych know-how czy też osób. Tylko w takich przypadkach sądzić można, że uczelnia traktuje zagraniczny rynek edukacyjny z właściwą uwagą i wiąże z nim długofalowe plany inwestycyjne, a nie doraźnie i eksperymentalnie jako jedną z wielu prób realizowanych bezkosztowo (Wiśniewski, 2012). Przepływ środków finansowo-rzeczowych, technologicznych i ludzkich jest niezbędnym warunkiem budowy sieci współpracowników partnerów, sieci instytucji pracujących zgodnie z własnymi celami, według uzgodnionych norm i programów, docelowo tworzących trwałe fundamenty pod samodzielną działalność naukowo-dydaktyczną na rynku zagranicznym. Strumień środków inwestycyjnych kierowanych za granicę jest z reguły zróżnicowany pod względem ilościowym i odpowiada strategii etapowego oraz rozwojowego stabilizowania pozycji własnej w środowisku zagranicznym (Pluta-Olearnik, 2013). Na podstawie doświadczeń niektórych krajowych szkół wyższych zorientowanych sprzedażowo możana stwierdzić, że w etapie wstępnym penetrowania rynków zagranicznych (można nazwać go orientacją rekrutacyjną do uczelni w kraju) zadowalającym rozwiązaniem instytucjonalnym jest utworzenie sieci multiagentów rekrutacyjnych. To zazwyczaj osoby lub właściwe podmioty lokalnych i regionalnych rynków pracy, które na zasadach komercyjnych poszukują kandydatów na studia za granicą. Zastosowane określenie multiagent sugeruje, że chodzi o osoby lub firmy zawodowo trudniące się działalnością headhunterską, poszukujące na zamówienie i w trybie odpłatnym zarówno pracowników, jak i potencjalnych studentów dla różnych Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n15 50 MBA.CE organizacji. Współpracują one z wieloma uczelniami, agencjami oraz organizacjami społecznymi z kraju i z zagranicy, działając w ich imieniu, ale na własny rachunek. Ich oferty studiów za granicą są wzajemnie konkurencyjne, chociaż w różnej wysokości opłacane przez zleceniodawców. To w dużym stopniu decyduje o skuteczności działania multiagentów dla poszczególnych ośrodków akademickich (Dietl i Sapijaszka, 2006). Nieporównanie lepsze rezultaty i korzyści dla uczelni przynosi utworzenie własnej sieci agentów rekrutacyjnych za granicą, działających na zasadach wyłączności. Proponują oni studia zagraniczne tylko w jednej szkole wyższej, w której imieniu występują na rynku absolwentów szkół średnich i niektórych uczelni niższej rangi, podpisując umowy wstępne, negocjując warunki i zakres studiów w uczelni zleceniodawcy oraz promując ją. Taki system penetracji zagranicznych rynków usług edukacji wyższej ma jedną ważną wadę jego stworzenie i funkcjonowanie jest o wiele droższe, jest to system skuteczniejszy, lecz bardziej kapitałochłonny. Bardziej zaawansowaną formą organizacji sieci dystrybucji usług edukacyjnych uczelni zorientowaną na rynek zagraniczny jest sieć własnych punktów informacyjno-rekrutacyjnych. Zlokalizowane za granicą stanowią trwałą formę organizacyjno-materialną, prawną i personalną obecności na rynku, prowadzą szeroki oraz różnorodny zakres działań informacyjno-promocyjnych i medialno-propagandowych w środowisku społeczno-oświatowym, politycznym, gospodarczym odpowiednich miast (Markowski i Drzazga, 2008). Jako zarejestrowany formalnie podmiot, takie ośrodki funkcjonują według lokalnych uregulowań prawnych. Dysponują własnym lokalem, kadrą oraz sprzętem technicznym. Ich działalność jest trwała i systematyczna. Tylko duże uczelnie o uznanej marce i znacznej zasobności finansowej tworzą w niektórych krajach własną sieć takich ośrodków (por. rysunek 7). Rysunek 7 Instytucjonalne formy internacjonalizacji uczelni jako przejaw jej zaangażowania kapitałowego na zagranicznym rynku edukacji wyższej Lokalni multiagenci rekrutacyjni Stali przedstawiciele wyłączni Punkty informacyjno-rekrutacyjne PODMIOTY UCZELNI ZA GRANICĄ Ośrodki e-edukacji w uczelniach partnerskich Wspólne jednostki organizacyjne (wydziały) Zamiejscowy zagraniczny wydział fi lia własna Uczelnia typu wspólne przedsięwzięcie alians Przejęcie uczelni lokalnej Źródło: opracowanie własne. Utworzona od podstaw uczelnia własna DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n16 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 51 Przenoszenie edukacyjnego know-how w najprostszym wariancie organizacyjno-technicznym zakładają ośrodki e-edukacji, tworzone w uczelniach granicznych, ale ze środków własnych uczelni macierzystej. Ten rodzaj strategii internacjonalizacji szkoły wyższej uwzględnia współpracę dydaktyczną z partnerem i wspieranie jego koncepcji kształcenia, programów wydziałowych, kierunkowych lub specjalizacyjnym własnym dorobkiem, wiedzą i doświadczeniem. Wykłady i seminaria transferowane za granicę poprzez sieć telełączy są formą współpracy aktywnej z ośrodkiem partnerskim, kiedy to uczelnia zagraniczna współrealizuje projekt edukacyjny, chociaż fizycznie nie przemieszcza za granicę swoich wykładowców oraz środków dydaktycznych (Nazarko, Kuźmicz i Urban, 2009). E-wykłady, e-konsultacje i e-egzaminy są zaakceptowane przez uczelnię zagraniczną, a ich zakres, treści oraz metody są wzajemnie uzgodnione (Pluta-Olearnik, 2006). Wizualizacja własnej uczelni wykładowców, personel pomocniczy, warunków prowadzenia zajęć dydaktycznych, zachowań i kontaktów profesor student stanowi doskonały instrument marketingowy o sprawdzonej skuteczności w kształtowaniu marketingowego wizerunku uniwersytetu (Pluta-Olearnik, 2012). Kolejnym krokiem w ekspansji uczelni za granicę jest utworzenie wspólnej, podstawowej jednostki organizacyjnej, czyli w świetle polskiego prawa o szkołach wyższych wydziału. Jako jednostka bilateralna funkcjonuje ona w typowej strukturze uczelni, a jej wyróżnikiem, znakiem rozpoznawczym, jest dwuczłonowa nazwa, np. polsko-holenderski wydział. Zazwyczaj pierwszy składnik związany jest z krajem lokalizacji uczelni, drugi natomiast informuje o kraju uczelni zagranicznej, kreatora wspólnego wydziału oraz właściwej dla niego oferty edukacyjnej. Międzynarodowy wydział istniejący w uczelni to nie tylko zintegrowany, połączony program dydaktyczny, ale także zagraniczni wykładowcy, projekty badawcze i rozwojowe oraz rozwinięta wymiana wykładowców, studentów, personelu pomocniczego i wspierającego. To także wizyty studialne, staże zawodowe i praktyki. Zasady organizacji i funkcjonowania wydziału międzynarodowego określone są w umowach bilateralnych miedzy właściwymi szkołami wyższymi. Przykładem rozwiniętej, zinstytucjonalizowanej współpracy uczelni z podmiotami zagranicznego rynku usług edukacji wyższej są odrębne, samodzielne uczelnie typu wspólne przedsięwzięcie. Nie chodzi więc o wydział, lecz szkołę wyższą wielowydziałową powołaną na podstawie porozumienia dwustronnego. Uczelnia zagraniczna o bogatym potencjale wiedzy i relacji tworzy, z udziałem partnera zagranicznego uczelni lokalnej, trzeci podmiot o funkcjach edukacyjnych uniwersytet join venture (Leja, 2006). Jednostka taka działająca za granicą, w ramach lokalnych regulacji prawnych, ma własną markę (Antonowicz i Krawczyk-Radwan, 2011). Jest szkołą wyższą o podwójnych korzeniach, utworzona została bowiem przez dwie strony, dwa podmioty, aby realizować na rzecz i w interesie kraju i regionu docelowego wszystkie właściwe uniwersytetom funkcje oraz zadania. Podjęcie przez uczelnię działalności za granicą, przy założeniu oferowania własnych, sprawdzonych i prestiżowych wzorców naukowo-dydaktycznych, wymaga znacznego zaangażowania środków organizacyjnych, ludzkich oraz finansowych i materialnych, wymaga też czasu. Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n17 52 MBA.CE W takich warunkach często najlepszym i jedynym rozwiązaniem jest pełne przejęcie uczelni jako działającej, czyli nabycie jej zasobów, wraz z marką, programami funkcjonalnymi, strukturami oraz rynkiem. Taka forma internacjonalizacji szkoły wyższej może mieć miejsce w sytuacji przejęcia: bardzo dobrej uczelni o uznanej renomie i pozycji rynkowej (ryzyko małe, zaangażowane środki finansowe bardzo duże); dobrej uczelni o stabilnej perspektywie, wymagającej jednak niewielkich korekt zasobów i struktur (ryzyko niewielkie, wkład niewielki); przeciętnej, typowej uczelni gwarantującej ciągłość funkcjonowania w długim horyzoncie czasowym pod warunkiem przeprowadzenia częściowej restrukturyzacji i modernizacji (ryzyko średnie, wkład średni); słabej uczelni (z punktu widzenia zasobowego) o niepewnej przyszłości, wymagającej istotnych zmian koncepcyjnych i materialnych, w tym o charakterze marketingowym (ryzyko duże, wkład duży). Wejście szkoły wyższej na zagraniczny rynek usług edukacyjnych poprzez przejęcie uczelni zagranicznej jest strategią niewątpliwie szybką i kompleksową. Taki podmiot już funkcjonuje na bazie posiadanych czynników usługotwórczych, ma swój rynek i edukacyjne oraz naukowo- -badawcze know-how, z reguły rozpoznawalną markę oraz sieć powiązań krajowych. Zaangażowanie kapitałowe jako konsekwencje planowanej restrukturyzacji własnościowej, organizacyjnej, materialnej i funkcjonalnej uzależnione jest od strategicznych wizji rozwoju i funkcjonowania nowej uczelni od docelowej jej formuły, pozycji rynkowej oraz powiązań międzynarodowych (Ratajczak, 2004). Przejęcie uczelni zagranicznej jako decyzja strategiczna wiąże się z koniecznością rozwiązania wielu dodatkowych kwestii o trudnych, wieloaspektowych wątkach, w tym jej samodzielności i wyodrębnienia majątkowego, stałości zatrudnienia i bezpieczeństwa socjalnego personelu akademickiego, respektowania praw nabytych przez jednostki i grupy, struktury wewnętrznej oraz podporządkowania władzom państwowym i resortowym, przestrzegania tradycji i norm społecznych itp. Najbardziej zaawansowaną strategią internacjonalizacji szkoły wyższej jest strategia zakładająca stworzenie za granicą własnej szkoły od podstaw. Polega ona więc zarówno na zagwarantowaniu koniecznych warunków materialno-technicznych, personalnych i organizacyjnych, jak i na kształtowaniu miejsca i relacji międzyinstytucjonalnych, kreowania marki, przygotowania i realizacji określonego programu edukacyjnego, kampanii rekrutacyjnych oraz marketingowych. Założenia samodzielnej uczelni za granicą to złożony proces decyzyjny i odpowiedni proces inwestycyjny. Uwzględniając fakt działania w obcym środowisku społecznym kulturowym, gospodarczym i formalno-prawnym, widzimy, że konieczne jest skorzystanie z pomocy lokalnych agencji, mediów, organów administracyjnych, kancelarii prawnych oraz różnorodnych DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n18 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 53 przedsiębiorstw usługowych. Wysokie koszty przedsięwzięcia rekompensują niewątpliwie liczne korzyści, takie jak samodzielność decyzyjna, założony profil kształcenia, wymagane kompetencje wykładowców, własny system komunikacji i zarządzania uczelnią, a także zgodna ze strategią rozwoju uczelni macierzystej strategia marki na rynku zagranicznym. Analityczne podstawy decyzji o wejściu uczelni na zagraniczny rynek edukacyjny Orientacja uczelni na zagraniczny rynek edukacji wyższej, będąca często jej odpowiedzią na narastający poziom konkurencji na rynku krajowym, stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań o wymiarze strategicznym, wyzwań oznaczających poważne, nowe szanse rozwojowe, ale też wiążących się z poważnym zaangażowaniem przygotowawczo-organizacyjnym. Podejmowanie odpowiednich decyzji określających zakres i formy internacjonalizacji szkoły wyższej musi odbywać się w warunkach dysponowania maksymalnie możliwym do zdobycia zbiorem informacji. Tylko w ten sposób odpowiednie decyzje będą decyzjami trafnymi przy znacznie mniejszym prawdopodobieństwie popełnienia błędu. Z punktu widzenia operacyjnego całokształt czynności oraz działań cząstkowych towarzyszących przygotowaniu wejścia uczelni na zagraniczny rynek edukacyjny, kształtowaniu instytucjonalnej formy, miejsca i relacji funkcjonalnych oraz stworzeniu potencjału edukacyjnego obejmuje obszerny ich zestaw, a więc m.in.: rozpoznanie zagranicznych rynków edukacyjnych, analizę potencjału pojemności rynków, porównanie głównych szans i zagrożeń na rozpatrywanych rynkach krajów oraz regionów, wybór rynku krajowego oraz docelowych rynków regionalnych, identyfikację potrzeb oraz oczekiwań młodzieży, określenie luk edukacyjnych, sprecyzowanie profilu kształcenia za granicą, analizę ogólnej efektywności przedsięwzięcia, wybór instytucjonalnej formy działalności, przyjęcie form i metod kształcenia, wybór lokalizacji ogólnej dla instytucji, określenie funkcjonalnej koncepcji kształcenia świadczenia usług edukacyjnych, budowę sieci partnerskiej, wyznaczenie źródeł i zasad finansowania działalności, uzyskanie licencji zgody lokalnych władz edukacyjnych, przeprowadzanie kampanii marketingowej, dokonanie rekrutacji personelu, Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce\n19 54 MBA.CE określenie potrzeb lokalowych, zakup lub dzierżawę nieruchomości, rekrutację studentów i rozpoczęcie działalności, Przedstawiona lista przedsięwzięć i czynności przygotowawczych nie jest z pewnością pełnym zestawem składowych złożonego procesu decyzyjnego (por. rysunek 8), obejmuje bowiem działania i uprzednie decyzje o charakterze podstawowym oraz względnie uniwersalnym. Rysunek 8 Analityczne podstawy i fazy procesu decyzyjnego uczelni o wejściu na zagraniczny rynek edukacyjny wielkość i zakres rynku główne podmioty OCENA RYNKU EDUKACYJNEGO stan nasycenia rynku ceny kształcenia centralne regulacje prawne szkolnictwa przepisy podatkowe I OCENA FORMALNYCH WARUNKÓW FUNKCJONOWANIA regulacje obrotu nieruchomościami kodeks pracy wiedza i doświadczenie zagraniczne OCENA ZASOBÓW I MOŻLIWOŚCI WŁASNYCH relacje i kontakty za granicą zasoby kadrowe wielkość zaangażowania kapitałowego ilość i potencjał rynkowy OCENA KONKURENCJI potencjalne przewagi konkurencyjne lokalizacja konkurentów II III IV V OCENA PARTNERÓW OCENA WARUNKÓW INFRASTRUKTURALNYCH OCENA KONCEPCJI KSZTAŁCENIA OCENA STANOWISKA WŁADZ OCENA OPINII SPOŁECZEŃSTWA OCENA OPŁACALNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘCIA partnerzy konkurentów ilość i potencjał rynkowy możliwości i sprawność działania lojalność i zaangażowanie zasoby partnerów własne lub zakupione nieruchomości możliwości dzierżawy nieruchomości dostęp do infrastruktury informatycznej dysponowanie biblioteką i infrastrukturą socjalną kształcenie elitarne powszechne poziomy i programy kształcenia instytucjonalne formy kształcenia fi nansowanie działalności szanse wspierania inicjatywy potencjalne przeszkody zasady współdziałania współpraca ze środowiskiem oświatowym stosunek do przedsiębiorstw zagranicznych poziom ksenofobii wizerunek w mediach opinie o uczelniach już funkcjonujących spodziewane przychody własne oczekiwane dotacje i pomoc zewnętrzna koszty i wydatki szacunek dochodu / straty Źródło: opracowanie własne. DOI: /mba.ce Vol. 22, No. 1(124), 2014\n20 Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym strategia internacjonalizacji szkoły... MBA.CE 55 W zależności od zakresu warunków i cech rynku zewnętrznego (kraju docelowego), w zależności od założonego celu społecznego, edukacyjnego i komercyjnego ilość oraz rodzaj przeprowadzanych analiz i porównań, a także ilość i rodzaj wariantów realizacji przedsięwzięcia edukacyjnego za granicą mogą się istotnie różnić. Również harmonogram kolejność przedsięwzięć może tworzyć różne scenariusze organizacyjne. W każdym jednak przypadku proces decyzyjny obejmować będzie zasygnalizowane zagadnienia, kwestie oraz konieczne rozstrzygnięcia, dające się sprowadzić do pięciu segmentów operacyjnych (faz). Są to odpowiednio: warunki rynkowe, środowisko lokalne, koncepcja funkcjonalna, akceptacja społeczna, opłacalność. Pierwsza część syntetycznego procesu decyzyjnego dotyczy z reguły szerokiej i różnorodnej oceny rynku usług edukacji wyższej. Dokonuje się jej na podstawie pogłębionej analizy wielkości i struktury rynku zagranicznego oraz mechanizmów jego funkcjonowania. Uwagę zwraca się na jego pojemność, chłonność oraz głównych aktorów na rynku szkół wyższych, włącznie z jego segmentacją. W rezultacie chodzi o określenie atrakcyjności rynku jako całości oraz jego części składowych rynków regionalnych, branżowych, rynków poziomów kształcenia, aby na tym tle wskazać rynki docelowe i nisze edukacyjne (Kolasiński i Lisiecki, 2006). Funkcjonowanie szkół wyższych, ilościowy i sektorowy zakres kształcenia, włącznie z procedurami określającymi warunki, cechy, formy i kierunki kształcenia uniwersyteckiego, regulują przepisy prawa szkół wyższych. Dlatego też ważnym elementem analiz wstępnych jest ustalenie formalnych warunków tworzenia oraz funkcjonowania różnych form instytucjonalnych szkolnictwa zagranicznego na poziomie wyższym. Studia diagnostyczne i porównawcze zmierzają do ustalenia zgodności planowanych przedsięwzięć internacjonalizacyjnych z warunkami prawnymi kraju docelowego, a w szczególności zawartymi w prawie podatkowym, prawie obrotu międzynarodowego, prawie pracy, nie licząc wspomnianego prawa oświatowego (szkół wyższych). Zgromadzone w wyniku przeprowadzonych analiz informacje konfrontowane są z własnymi możliwościami edukacyjnymi i posiadanymi zasobami usługowymi. Rozpatrywane są, w świetle potrzeb i wymagań wybranego rynku zagranicznego, zasoby doświadczeń oraz wiedzy o tym kraju, posiadane z nim kontakty i dotychczasowa współpraca dwustronna. Wszystko to winno pozwolić na określenie ilościowe i strukturalne zaangażowania uczelni na danym rynku edukacji wyższej, w tym zaangażowania kapitałowego i ludzkiego. Druga faza decyzyjna to analizy i odpowiednie decyzje szczegółowe podejmowane na podstawie studium lokalnego środowiska edukacyjnego. Przedmiotem uwagi są więc przede wszystkim konkurenci aktualni i potencjalni, krajowi i zagraniczni, bezpośredni i pośredni Vol. 22, No. 1(124), 2014 DOI: /mba.ce


Floramite 240 SC - owadobójczy, działa na przędziorki - Sumin - 5 ml - Sklep Świat Kwiatów | Dostawa gratis!\nStrona głównaPreparaty na owady, szkodniki, choroby i chwastyPreparaty na szkodniki roślinSzkodniki pomidorówPrzędziorki pomidorówFloramite 240 SC - owadobójczy, działa na przędziorki - Sumin - 5 ml\nFloramite 240 S.C. to wysoko skuteczny środek do zwalczania niszczycielskich owadów, polecany zwłaszcza do eliminowania przędziorków. Jest środkiem zawierającym substancję z nowej grupy chemicznej o doskonałej skuteczności na wszystkie fazy rozwojowe (oprócz jaj zimowych). Jest bezpieczny dla... zobacz więcej..\nFloramite 240 S.C. to wysoko skuteczny środek do zwalczania niszczycielskich owadów, polecany zwłaszcza do eliminowania przędziorków. Jest środkiem zawierającym substancję z nowej grupy chemicznej o doskonałej skuteczności na wszystkie fazy rozwojowe (oprócz jaj zimowych). Jest bezpieczny dla owadów i roztoczy pożytecznych, nie szkodzi pszczołom i trzmielom. Ma pozytywny profil ekotoksykologiczny. Na przędziorki działa kontaktowo, nie wnika w głąb tkanek roślinnych.\nZwalcza przędziorka chmielowca w uprawie truskawek, ogórków w gruncie i pod osłonami. Na plantacjach pod szkłem lub folią eliminuje przędziorki na pomidorach, oberżynie, papryce oraz róży i chryzantemie.\nPrzeznaczony do aplikowania przy użyciu opryskiwaczy ręcznych. Ma postać wysoko stężonego płynu do sporządzania roztworu wodnego. Jest bardzo wydajny. Już 5 ml środka pozawala na przygotowanie od 8,3 do 12,5 litra cieczy roboczej. Szczegółowe dawkowanie i zalecane metody zabiegów znajdują się na ulotce.\nOferta dotyczy buteleczki o pojemności 5ml zawierającego Floramite 240 SC marki Sumin. Na opakowaniu znajdują się informacje o stosowaniu, zalecanych środkach ostrożności i data ważności produktu.\nEtykieta Floramite 240 SC - zastosowanie nieprofesjonalne (Floramite_240_SC_zastnieprof_-_ET_16-08-2018.pdf, 127 Kb) [Pobierz]\nEtykieta Floramite 240 SC zastosowanie profesjonalne (Floramite_240_SC_zastprof_-_ET_16-08-2018.pdf, 128 Kb) [Pobierz]


11.12.2019 godz: 19:30\nal. Komisji Edukacji Narodowej 101, Warszawa\nGdzie: al. KEN 101 (metro Stokłosy, dzielnica Ursynów) Kościół dolny pw. Wniebowstąpienia Pańskiego Stojąc przodem do głównych drzwi świątyni kierujemy się w lewo, wchodzimy na podwórko i kierujemy się w podcienie kościoła. Tam jest kilkoro drzwi- któreś będą otwarte:) Kiedy: 11 grudnia, g. 19:30 Co się będzie działo: msza św, a po niej spotkanie integracyjne przy kawie, herbacie. Weźcie coś słodkiego/ słonego na wspólny stół i dobry humor:) Do zobaczenia!


Bukowina Tatrzańska – miasto wypadowe w Tatry | Travel Marketer\nBukowina Tatrzańska to miasto położone w rejonie Tatr, a jeśli jedzie się na wakacje w góry to… No właśnie. Po to aby zdobywać góry. Jedną z najbardziej znanych jest Giewont. Jest on bardzo blisko Bukowiny Tatrzańskiej. W skład Masywu Giewontu wchodzą Wielki Giewont – najsławniejsza góra w Polsce obok Rysów (info: https://pl.wikipedia.org/wiki/Rysy), Mały Giewont oraz Długi Giewont. Wysokość Giewontu to 1894 metry. Ze szczytu góry rozpościera się najprawdopodobniej najpiękniejszy widok z polskiej strony Tatr. Jeśli wejdziemy na szczyt i trafimy na piękną, przejrzystą pogodę – będziemy po prostu zachwyceni i nie uwierzymy swoim oczom. Widok jest po prostu fenomenalny.\nGiewont jest również nazywany Śpiącym Rycerzem, a prowadzą do niego trzy szlaki: niebieski, czerwony oraz żółty. Nie jest to ważne jaki wybierzemy, ponieważ wszystkie i tak łączą się na Kondrackiej Przełęczy Wyżniej, a potem na Giewont prowadzi jedna droga, najtrudniejsza. Poruszać się trzeba przy pomocy łańcuchów, jest to dość niebezpieczne dla tego zaleca się zdobywanie Giewontu dla osób silnych, zaawansowanych a na pewno nie dla dzieci. Oprócz Giewontu, po polskiej stronie Tatr również rozsławiony jest Kasprowy Wierch.\nSłynie nie tylko z atrakcyjności tras i jednej z najbardziej znanych w Polsce kolejek linowych, przez co niestety do kas czeka się dosłownie po kilka godzin, ale również ze stoków narciarskich otwartych dla turystów. Kasprowy liczy 1987 metrów na poziomem morza i leży na granicy Polski ze Słowacją. Będąc na szczycie na pewno nie zawiedziemy się. Ze szczytu można podziwiać piękne widoki, doliny: Suchej Wody, Bystrą, Gąsienicową i Dolinę Cichą. Kasprowy Wierch jest bardzo znaną górą i został odwiedzony w przeszłości przez papieża Jana Pawła II co upamiętnia szczególna tablica na szczycie. Na górę nie trzeba wchodzić piechotą, jedzie tam również kolejka, ale trzeba się przygotować na ogromne kolejki, większe niż za czasów PRL-u. Jednak po wyczekaniu swojego, na pewno będziemy zadowoleni.\nPrzepiękne panoramy gór oraz wjazd na Kasprowy Wierch wynagrodzą nam te godziny oczekiwania. Można również wybrać inną opcję – wjazd na górę kolejką a następnie zejście na piechotę w dół. Dzięki takiemu wyborowi skorzystamy ze wszystkich atrakcji jakie oferuje nam ta przepiękna góra. Sama trasa na górę piechotą zajmuje około 3 godzin zielonym szlakiem, lub 1, 5 godziny szlakiem żółtym.\nPo tak trudnych wędrówkach dobrze jest wrócić na miejsce gdzie wykupiliśmy nocleg i odpocząć. Idealnym miejscem na regeneracje będzie takie, w którym będziemy mogli zrelaksować nasze ciało. W Bukowinie Tatrzańskiej znajdują się termy. Wydaje się, że wybór noclegu blisko nich to idealny pomysł (zob. tutaj meteor-turystyka.pl/noclegi,bukowina-tatrzanska), by po zdobyciu szczytów górskich móc oddać się przyjemności związanej z zanurzeniem się w ciepłych źródłach.\n← Częstochowa – nie tylko Jasna Góra\nEkstremalna Szklarska Poręba →


I just called to say "I love you": Krótki imagine z Harrym :3\nOd kilku tygodni byłam zauroczona moim kolegą z klasy. Miał na imię Harry. Harry Styles. Można powiedzieć, że należał do szkolnej "elity", więc nie zwracał na mnie większej uwagi. W prawdzie rozmawiałam z nim jako kolegą, ale tylko kolegą. Kupmlowałam sie za to bardzo z jego starszą siostrą- Sophie. Bardzo ją lubiłam i tylko ona wiedziała o moim uczuciu jakim darzę Harry'ego. Kolejne dni mijały mi bardzo nudno. Większość czasu spędzałam na zastanawianiu się czy mu o tym powiedzieć, ale bałam się. Bałam się, że mnie wyśmieje. Nie potrafiłam przezwyciężyć tych obaw, więc starałam się o nim zapomnieć. jednak to było niemożliwe. Był moim powodem, dla którego codziennie wstawałam.\nPodczas jakże nudnej lekcji historii, co chwila zerkałam w jego stronę. Ku mojemu nieszczęściu zauważył to i posłał mi jeden ze swoich najpiękniejszych uśmiechów. Poczułam, że się czerwienię, więc szybko zakryłam twarz książką, która w tym momencie stała się bardzo interesująca. Usłyszałam tylko jego cichutki smiech. "No świetnie, weźmie mnie za idiotkę"- pomyślałam. Reszta lekcji minęła dość szybko, więc czym prędzej zwinęłam się do domu. Był piątek, więc miałam zamiar obejrzeć jakiś fajny film. Nagle usłyszałam dźwięk mojej komórki. Odebrałam i usłyszałam dobrze znany mi głos Sophie:\n-Ubieraj się, zabieram cię na zakupy. Będę u ciebie za 10 minut.- poinformowała mnie, po czym się rozłączyła. Zdziwiłam się, ale postanowiłam wykonać to, o co mnie prosiła. Po ogólnym uszykowaniu się usłyszałam dzwonek do drzwi Zeszłam na dół z myslą, że ujrzę moją przyjaciółkę. Jednak w tamtej chwili bardzo się myliłam. Przed nimi stał nie kto inny, tylko sam Harry. Zdziwił mnie ten widok. Byłam wręcz przekonana, że to sprawka Sophie. Jedyne co udało mi się z siebie wykrztusić to krótkie "Co tu robisz?" Patrzył na mnie dłuższą chwiłe, po czym powiedział, że musimy porozmawiać. Zgodziłam się i wyszliśmy na spacer. W pewnej chwili zatrzymaliśmy się na mostku, a on zaczał wpatrywać się w moje oczy. Miałam nadzieję, że ta chwila będzie trwała wiecznie. Jednak Harry ją przerwał i nagle wypalił:\n-Czemu nie powiedziałaś mi o tym, że ci sie podobam?\n-Bo... bałam sie twojej reakcji.- powiedziałam zgodnie z prawdą\n-Niepotrzebnie.- wymamrotał cicho.\n-Dlaczego?- ewidentnie się zdziwiłam.\n-Ponieważ darzę cię tym samym uczuciem.- powiedział na jednym tchu. Chcąc, nie chcąc poczułam "motylki w brzuchu", po czym zatonęliśmy w swoich objęciach. Od tej chwili był moim chłopakiem. Więc, mój chłopak odprowadził mnie do domu i złożył na moich ustach słodki pocałunek na pożegnanie.\nZ pewnością mogę przyznać, że był to jeden z moich najpiękniejszych dni w życiu.\nTak jak Wam obiecałam, przedstawiam moje wypociny na j. polski, za które dostałam 5-... Co uważacie? Tylko proszę o szczere komentarze :) :*\nPS. Chiałam jeszcze powiedzieć, że jesteśmy zasmucone ilością komentarzy pod rozdziałem 5. Bo w porównaniu z pozostałymi rozdziałami, to naprawdę jest mało... Liczymy na więcej ;>\nAutor: Klalja Gużańska o 20:16\nAnonimowy 19 marca 2013 20:28\nŚwietne wypociny kochana ;D\nHhahah ;P Naprawdę bardzo mi się podoba ^^\nZresztą od zawsze miałaś talent twórczy ;*\nKindzia 19 marca 2013 20:37\nawww boski! ja tez kiedyś napisałam mini opowiadanie o Harrym;) haha dostałam 5;D Boski.! czekam na rozdział;P\nZboczone A&P 19 marca 2013 22:01\nAwwww <333 Jaki sweet! Należy ci się 6, a nie 5! Możesz częściej pisać takie karteczki z pamiętnika ;D Fantastyczne to jest! :)\nAlways together. 20 marca 2013 08:04\nGenialny. Jak słodkooo ;* awwwwww XOXO\nKlaudia Styles 20 marca 2013 19:42\nGenialne ! <33 Piszecie świetne Imaginy z Julką. ;)\nZboczone A&P 22 marca 2013 13:51\nMam przyjemność nominować was do The Best Blog Award. Szczegóły na moim blogu: summer-love-story-about-1d.blogspot.com\nAnna Nazwiskowska 22 marca 2013 16:35\nŚwietne! Naprawdę super :D\nTe motylki w brzuchy i wgl <3 Nie wiem czemu się tak bała powiedzieć Harremu, że się jej podoba :D i to "niepotrzebnie, dażę cię tym samym uczuciem" to było genialne <3 na serio super :D jedynie do czego mogę się przyczepić, to, że trochę krótkie :) ale tak to wszystko jest idealne :) Czekam na więcej, pozdrawiam :)\n| Choco | 23 marca 2013 15:50\nIsiia ♥ 25 marca 2013 18:29\nJakii słodki ; ) Fajny imagin. Taki so romantic ^^


film o Michaelu Jacksonie „Leaving Neverland” zwiastun - Kobieta.pl\nfot. Getty Images, kolaż Kobieta.pl\n„To było jak sen, a kumplowanie się z Michaelem było naprawdę łatwe – on był jak rówieśnik. Był cudownie miły, opiekuńczy, przyjacielski – łatwo było uwierzyć, że chodziło tylko o to.” – to jeden z cytatów, które pojawiają się z przełomowym dokumencie „Leaving Neverland” pokazującym prawdę o tym, jaki faktycznie był Michael Jackson.\nGdy informacja o tym, że powstanie dokument o Michaelu Jacksonie ujawniający kulisy jego rzekomych nadużyć seksualnych wobec dzieci obiegła media, rozpętała się prawdziwa burza. Po premierze w Sundance temat praktycznie zdominował inne debiutujące wówczas obrazy. O tej produkcji mówiono od lat – pogłoski o tym, że gwiazdor dopuszczał się molestowania seksualnego swoich podopiecznych krążyły od lat, ale nigdy nie udowodniono mu, że to prawda. Wcześniej zeznania składane przeciwko Jacksonowi przez rodziców pokrzywdzonych najczęściej zostawały w decydującym momencie wycofywane, co według wielu wskazywało na to, że winny po prostu kupował sobie ich milczenie.\n„Leaving Neverland” – dokument o Michaelu Jacksonie do obejrzenia na HBO\n„Leaving Neverland” wyciąga na światło dzienne to, co dotychczas udawało się ukrywać – dwaj mężczyźni: Wade Robson i James Safechuck którzy wcześniej twierdzili, że nie doświadczyli przemocy ze strony piosenkarza przed kamerą ujawniają, że faktycznie było zupełnie inaczej. Wieloletnia głęboka trauma, która była ich udziałem wskutek znajomości z oprawcą nie pozwoliła się im skonfrontować z tymi doświadczeniami wcześniej.\nBardzo ostro przeciwko zarzutom podniesionym w filmie zaprotestowała rodzina gwiazdora: mieli przyznać, że gromy spadają na muzyka niezasłużenie od dawna, ale jest to o ten jeden raz za dużo. Dodatkowo zarzucają dokumentowi skrajną jednostronność – nikt z najbliższych nie został poproszony o wypowiedź, teza postawiona przez twórców materiałów odgórnie i nie zostawia miejsca na domysły. Co więcej prasa rozpisywała się na temat tego, że materiał niesamowicie obciążył córkę głównego bohatera, Paris Jackson. Po premierze na festiwalu w Sundance dziewczyna miała dobrowolnie oddać się w ręce psychiatrów i poddać leczeniu depresji.\nFilm o Michaelu Jacksonie „Leaving Neverland” o Michaelu Jacksonie – pierwszy zwiastun\nW internecie właśnie pojawił się trailer 4-godzinnej produkcji Dana Reeda będący koprodukcją brytyjskiego Channel 4 i HBO. Premiera „Leaving Neverland” w Stanach zaplanowana jest na 3 i 4 marca br (w dwóch częściach). Kiedy film dostępny będzie dla polskich widzów – jeszcze nie wiadomo.\n„Miałem 7 lat. Michael spytał mnie: chciałbyś z rodziną przyjechać do Neverland? To była wyjątkowa przygoda, niemożliwa do porównania z niczym innym” – tym słowom bohaterów materiału towarzyszą zdjęcia fantastycznej ogromnej posiadłości z jeziorami, ranczem, wesołym miasteczkiem i kinem. „Nie można było chcieć więcej.” Robson i Safechuck opisują krok po kroku fortele Michaela Jacksona, do jakich uciekał się, by wymusić na dzieciach seks: przekupywanie, szantaż czy zmuszanie do wspólnego oglądania pornografii.\n„To było jak sen, a kumplowanie się z Michaelem było naprawdę łatwe – on był jak rówieśnik. Był cudownie miły, opiekuńczy, przyjacielski – łatwo było uwierzyć, że chodziło tylko o to. Powiedział, że gdyby ktokolwiek się dowiedział o tym co robimy, obaj poszlibyśmy do więzienia na zawsze. Zbyt długo o tym milczałem” – wyznaje jeden z głównych bohaterów „Leaving Neverland. Zobaczcie trailer!\nfilm dokumentalny Michael Jackson molestowanie seksualne pedofilia\nPoprzedni artykuł Szykują się zmiany w kodeksie pracy na 2019: co z urlopami rodzicielskimi i wypoczynkowymi?\nNastępny artykuł Barack Obama mocno o męskości: „Mężczyźni powinni znaleźć przestrzeń dla własnej wrażliwości i bezbronności”\n"Bohemian Rhapsody” przez zarzuty dla reżysera straci ważną filmową nominację?


Sąsiadka – Komedia Dell’arte – Kulturatka.pl – wydarzenia kulturalne w Krakowie\nOsią całej akcji jest postać Signory, młodej, pięknej i niezbyt bogatej wdówki, która wprowadza się do małego miasteczka. To tytułowa Sąsiadka polująca na nowego męża, najlepiej bogatego starca, który spłaci jej długi, po czym zabierze się z tego świata, zostawiwszy jej ogromny spadek. Krążący wciąż wokół niej Pedrolino,\nzniewieściały sługa, dopowiada niejako tę postać, nadając jej pikanterii. Czymże by bowiem była ta wesoła wdówka bez zaufanego sługi, powiernika i chłopca do bicia? Jej intrygi nie miałyby szans na powodzenie gdyby nie jego dyskrecja i … głupota. Czy w finale każda z postaci osiągnie swój cel?\nCzas: 2,15 h (z przerwą)\n26 kwietnia 2019 , godzina 19:00\n27 kwietnia 2019, godzina 19:00\nTags: Agnieszka Cianciara-Fröhlichteatr praska 52Praska 52SąsiadkaDell'arteJonathan FröhlichŁukasz Łęcki


Jak przenieść zdjęcie z albumu Selfies na iOS\nKiedy robisz zdjęcie przednim aparatem, jest ono automatycznie sortowane do albumu Selfies na iOS. W większości przypadków zdjęcie, które robisz przednim aparatem, jest rzeczywiście selfie, więc nie jest to do końca zła funkcja. To powiedziawszy, w rzadkich przypadkach, gdy używasz przedniego aparatu do zrobienia zdjęcia, które nie zawiera twarzy, możesz nie chcieć, aby pojawiało się w albumie Selfies. Oto, jak możesz przenieść zdjęcie z albumu Selfie na iOS.\nUsuń zdjęcie z albumu Selfies\nZdjęcie jest sortowane do albumu Selfies wyłącznie na podstawie aparatu, który został zrobiony. Informacje o aparacie są częścią informacji, które są przechowywane jako część danych EXIF ze zdjęciem. Możesz przejrzeć te dane i dowiedzieć się, czy zdjęcie zostało zrobione iPhonem i który aparat został użyty, a także ustawienia aparatu użyte do tego. Jeśli usuniesz te dane, zdjęcie nie będzie już sortowane w albumie Selfies.\nMożesz użyć jednej z wielu aplikacji dostępnych w App Store, aby usunąć dane EXIF ze zdjęcia lub możesz użyć skrótu Siri, aby usunąć dane EXIF ze zdjęcia. Oba będą działać w tym samym celu. Po usunięciu danych iOS automatycznie przeniesie je z albumu Selfies.\nAlbum Selfies jest albumem tworzonym automatycznie. Nie można go usunąć, a zdjęć, które się w nim pojawiają, nie można „przenieść”. Możesz przenieść zdjęcie do innego albumu, ale nadal będzie ono widoczne w albumie Selfies.\nZdjęcie będzie nadal widoczne w rolce z aparatu. Tam pojawiają się wszystkie zdjęcia. Jeśli chcesz ukryć zdjęcie z rolki aparatu, możesz. iOS ma wbudowany ukryty album, w którym możesz sortować zdjęcia. Żadne zdjęcie, które zostało posortowane do ukrytego albumu, nie pojawia się w rolce z aparatu. Aby ukryć zdjęcie, otwórz je i dotknij przycisku Udostępnij w lewym dolnym rogu. Z menu czynności wybierz Ukryj.\nKażdy, kto ma dostęp do Twojego telefonu i uzyskał dostęp do Twojej aplikacji Zdjęcia, będzie mógł uzyskać dostęp do Ukrytego albumu i znajdujących się w nim zdjęć. Album nie jest chroniony hasłem ani za pomocą Touch ID, więc jeśli ktoś, kto przejdzie przez ekran blokady, może uzyskać dostęp do ukrytych zdjęć.\niOSalbumu, ios, Jak, przenieść, Selfies, zdjęcie\nNie, aktualizacja iPhone’a iOS 13.5 nie wyśle twoich danych zdrowotnych do rządu\nPoprzedni Poprzedni post: Jak grać w Overwatch w systemie Linux\nNastępny Następny post: Jak utworzyć wstępne ustawienie ukrywania slajdów w programie PowerPoint


SÓL – dobro czy zło?. - ppt pobierz\nOpublikowałRadosława Janusz Został zmieniony 4 lata temu\nPrezentacja na temat: "SÓL – dobro czy zło?."— Zapis prezentacji:\n1 SÓL – dobro czy zło?\n2 Światowa Organizacja Zdrowia WHO zaleca, aby w ciągu dnia nie spożywać więcej niż 7-8 g soli na dobę (płaska łyżeczka do herbaty).\n3 Zbyt duża ilość soli w naszym organizmie przyczynia się do rozwoju wielu groźnych chorób, m.in. nadciśnienia tętniczego i udarów mózgu. Ostatnio stwierdzono również, że zapadalność na nowotwór żołądka ma związek z nadmiernym spożyciem soli.\n4 Nadmiar soli w naszym organizmie jest jednak szkodliwy dla zdrowia\nNadmiar soli w naszym organizmie jest jednak szkodliwy dla zdrowia. Trzeba pamiętać, że 60% spożywanej soli dodajemy do potraw podczas gotowania i w trakcie jedzenia. Reszta pochodzi z produktów przemysłowych (30%) i naturalnej żywności (10%). Najwięcej soli dostarczają sery żółte, konserwy mięsne i rybne, ryby wędzone, wędliny, mieszanki przyprawowe, koncentraty sosów, kostki bulionowe, zupy w proszku. Źródłem jej dużej ilości jest też żywność typu "fast-food" - frytki, pizza, hamburgery, hot-dogi.\n5 Minerały w diecie\n6 Składniki mineralne (pierwiastki biogenne) odgrywają ważną rolę w regulowaniu wszystkich reakcji w naszym organizmie. Decydują o stałości składu chemicznego oraz utrzymują właściwe pH każdej komórki żywego organizmu. Ze względu na znaczną rozpiętość poszczególnych składników mineralnych, dzielimy je na makroelementy i mikroelementy. Podział ten jest powszechnie stosowany.\n7 Do makroelementów należą : - fosfor - składnik kości, bierze udział w przemianach energetycznych. Przyjmujemy mg - magnez - bierze udział w syntezie białek i przy skurczach włókien mięśniowych. Przyjmujemy mg - wapń - odpowiedzialny za skurcze włókien mięśniowych, reguluje pracę sera, zmacnia kości. Przyjmujemy ok. 900 mg - potas - odpowiedzialny za skurcze włókien mięśniowych, bierze udział w syntezie glukozy i glikogenu oraz przy tworzeniu białek. Przyjmujemy ok mg - siarka - katalizator enzymów, odtruwa organizm. - węgiel, tlen, wodór, azot, sód, chlor, siarka. Na te minerały dzienne zapotrzebowanie wynosi 100mg. Mikroelementy : - żelazo, jod, fluor, miedź, cynk, chrom, wanad, molibden, mangan, krzem, cyna, selen, kobalt. Występują one w organizmie w niewielkich ilościach śladowych.\n8 Składniki mineralne znajdują się w postaci związków zarówno nieorganicznych (fosforanów, siarczanów, węglanów metali), jak i organicznych. Źródłem składników mineralnych są różne produkty żywnościowe pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz woda i sól kuchenna. Zawartość ich jest bardzo zróżnicowana. Oto podstawowe źródła wybranych pierwiastków : Wapń - mleko, sery, ciemnozielone jarzyny, jarzyny suszone Fosfor - mleko, sery, mięso, drób, ziarna zbóż Żelazo - jaja, chude mięso, warzywa, ziarna zbóż, zielone liście jarzyn Chrom - tłuszcze, oleje roślinne, mięso\n9 Można dodać, że pojawiają się już na naszym rynku produkty o zmniejszonej zawartości soli, na przykład pieczywo czy niesolony sok pomidorowy. Najlepszym sposobem zmniejszenia spożycia soli jest ograniczenie jej używania podczas przygotowywania posiłków i dosalania przy stole. Liczne badania wykazały, że w przypadku wielu zup, potraw mięsnych i półmięsnych większość osób, jeżeli ma możliwość wyboru, woli niższe stężenia soli niż zwyczajowo stosowane. Sól nie musi być dodawana na przykład podczas gotowania warzyw, zwłaszcza jeżeli gotujemy je w garnkach ze stali szlachetnej, gdzie utrata składników mineralnych jest naprawdę niewielka.\n10 Ograniczenie dodatku soli podczas przyrządzania potraw będzie łatwiejsze, jeżeli wykorzystamy naturalne przyprawy ziołowe i korzenne w celu uatrakcyjnienia smaku i zapachu różnych dań. Najlepsze rezultaty daje stosowanie takich przypraw jak bazylia, estragon, tymianek i imbir.\n11 W przypadku niektórych chorób, jak nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, kiedy należy w diecie drastycznie ograniczyć ilość soli, można stosować jej substytuty. Powinny one być nieszkodliwe dla zdrowia, mieć właściwości smakowe zbliżone do NaCl i czysty słony smak. Dotychczas nie udało się jednak stworzyć takiego idealnego substytutu. Najczęściej stosuje się mieszaninę chlorku potasu i chlorku sodu w różnych proporcjach oraz kwasy organiczne i ich sole. Należy pamiętać, że niskosodowych substytutów soli zawierających potas nie powinny używać osoby cierpiące na cukrzycę i niektóre schorzenia nerek.\n12 Dziękuje za obejrzenie mojej prezentacji ;)\nPobierz ppt "SÓL – dobro czy zło?."\nCzy sól jest zdrowa?.


Kamila Wybrańczyk o Arturze Szpilce: „On się po prostu boi o mnie, będzie krzyczał na pewno. Muszę mu powiedzieć, żeby był troszeczkę ciszej, bo…” – StrefaMMA.pl – Portal sportów walki\nHome/FAME MMA/Kamila Wybrańczyk o Arturze Szpilce: „On się po prostu boi o mnie, będzie krzyczał na pewno. Muszę mu powiedzieć, żeby był troszeczkę ciszej, bo…”\nKamila Wybrańczyk o Arturze Szpilce: „On się po prostu boi o mnie, będzie krzyczał na pewno. Muszę mu powiedzieć, żeby był troszeczkę ciszej, bo…”\nBartosz Send an email 15 maja 2021\nFot. Artur Szpilka i Kamila Wybrańczyk, Instagram\nJuż dzisiaj na gali FAME MMA 10 po raz kolejny w klatce zobaczymy Kamilę Wybrańczyk, narzeczoną Artura Szpilki. Zawodniczka tym razem zawalczy o pas.\nTo dopiero druga walka Kamiszki w MMA. W debiucie zmierzyła się z Zusje, którą poddała w drugiej rundzie. Tym razem stanie do walki z bardziej doświadczoną Martą Linkiewicz. Rywalka Kamili ma za sobą 4 walki. Pokonała przed czasem Martę Rentel i Monikę Godlewską, a z Zusje wygrała przez decyzję sędziów. Poniosła jedną porażkę w walce z Anielą Bogusz.\nMimo mniejszego doświadczenia w MMA to właśnie Kamila Wybrańczyk jest dużym faworytem tej walki. Bukmacherzy nie dają szans jej rywalce, z którą zmierzy się o pas wagi koguciej.\nPrzy okazji walk Kamiszki, na gali FAME MMA po raz kolejny pojawi się pięściarz Artur Szpilki. Co ciekawe, Wybrańczyk niejednokrotnie wspominała, że jej narzeczony stresuje się walką kilka razy bardziej, niż sama Kamila.\n– On jest czasami taki denerwujący. On bardzo się stresuje i nie chce, żeby mi się cos stało – Powiedziała w rozmowie z Mateuszem Kaniowskim. Dziennikarz w odpowiedzi przyznał, że na ostatniej gali FAME MMA Szpilka krzyczał tak głośno, że zagłuszał komentatorów.\n– No to teraz spodziewaj się tego samego. On się po prostu boi o mnie, ale będzie krzyczał na pewno. Też zagłusza trenerów, więc nie jest mi to na rękę. Muszę mu powiedzieć, żeby był troszeczkę ciszej, bo mi zagłusza trenerów i ja naprawdę nie słyszę trenerów, tylko słyszę: „Dawaj misiunia! Tak, jedziesz z nią!” – dodała.\nSprawdź! Łukasz Różański znokautuje Artura Szpilkę? Trening przed pojedynkiem o pas WBC International [WIDEO]\nartur szpilka fame mma FAME MMA 10 Kamila Wybrańczyk\nMariusz Pudzianowski w FAME MMA? "My damy do KSW swojego zawodnika, to kwestia dogadania"


Centrum prasowe >> Pomoc >> Jak dodać firmę do katalogu firm Centrum Prasowe ?\nJak dodać firmę do katalogu firm Centrum Prasowe ?\nJak dodać swoje informacje do katalogu firm ?\nKatalog firm znajdujący się na stronie CentrumPrasowe.pl jest w pełni automatyczny i nie trzeba do jego aktywacji praktycznie nic robić. Tak naprawdę wystarczy rejestracja w naszym serwisie aby wizytówka biura prasowego znalazła się w zakładce „Katalog firm”.\nPamiętaj aby wypełnić pole „Subdomena”, w tym miejscu wybieramy jednorazowo nazwę naszej wizytówki oraz adres URL, czyli docelowy adres wizytówki firmowej w obrębie Centrum Prasowe jako biuro prasowe dla firmy. Jeśli nie wybierzesz nazwy subdomeny to niestety konto nie będzie w pełni aktywne co oznacza że artykuły nie będą publikowane na stronie głównej naszego portalu.\nWypełnienie formularza oznaczonego jako „Subdomena” spowoduje natychmiastowe stworzenie profilu firmy i wirtualnego biura prasowego wraz z umieszczeniem firmy w katalogu na stronie CentrumPrasowe.pl . Pozwoli to na uruchomienie całej usługi bez ingerencji osób z biura obsługi klienta.\nRejestracja darmowego konta i stworzenie wirtualnego biura prasowego\nDo czego służy katalog firm ?


Bele-trele-fiction - Blox.pl\nNajnowsze wpisy: bele-trele-fiction\n3187. Znalazła mnie tam\nPrzyszła do mnie wzeszłym tygodniu wszpitalu. Zatrzymała przy sobie słowami zopisu: kiedy chcesz zmienić czyjeś życie, zmieniasz swoje, akiedy prosisz o pomoc innych, sam im pomagasz . Ostatnich osiem słów przykuło mnie do niej. Na szczęście, odkryła...\n(3183+1). Czytane tam (II)\nBukowski Bukowskim. Naznaczony swoją płcią nawet nie otarł się okobiecość, choć myślał pewnie, że zdarzyło mu się to miliony razy. Iwłaśnie dlatego wiersze wierszami, ale to wtej książce znikałam szpitalnymi nocami. Chodziła za mną latami, pojawiając...\n3181. Panie Bukowski, nuda już, co?\nPanie Bukowski, rano było rano . Pakując się, zdecydowałam, że listonosz nie idzie ze mną planowo do szpitala. Twoje wiersze — te, które pokazał mi Smoku — idą, a listonosz nie. Trzeba było znim skończyć dziś. Rano było rano, aja wciąż ży...\n3111. Czytane jeszcze tu\nZ kronikarskiego obowiązku, ale też jako efekt czyszczenia buforów pamięci iwrażeń, nim ztu wyląduję wtam. Skończyłam pierwszą . Bardzo angielska książka. Należy czytać powoli inie spodziewać się nagłych zmian akcji. Subtelna. Mocna wwymowie; wtym, c...\n3086. Czytane tam (III), kończone tu\nPo papier zu, po Szczygle potrzebowałam czegoś — nawet jeśli na poważny temat — podanego wmniej realny ipoważny sposób. Wybór, biorąc pod uwagę zawartość mojego kundla, wydawał się oczywisty. Ponad sto dziesięć drobiazgów — zbudowa...\n3066. 28. dzień minus 24h i 90 minut\nEksperyment trwa. Nie czytam . Wczwartek między zajęciami, skoro nie czytam programowo, postanowiłam rzucić okiem na to, co czytał Dudi . Wten sposób wciągu kilku minut miałam tę książkę do tramwaju. Casilda westchnęła . Gdyby nie westchnęła, uznałab...\n(3064=3054+9+1). Każdy jest obywatelką\nSkończył wreszcie tę przeklętą książkę donosi na początku listu. Bo książka ta zaczyna się i kończy wymianą listów. Początek epistolograficzny był dla mnie nie do przejścia za pierwszym razem. Ja, człowieka wychowana winasiąknięta patriarchate...\n3039. Koniec wakacyjnego czytania\nNa pisałam tydzień temu, że zaudycji othrillerze wyjęłam tytuł innego thrillera . Ten inny thriller według Autora Kobiety woknie to jeden z najlepszych thrillerów psychologicznych ostatnich czasów . Początek — tragedia, nie mogła się do mnie...\n3031. Przy kawowym stoliczku\nZ audycji o thrillerze wyjęłam tytuł innego thrillera, nie do zdobycia wibuku. Sześćset pięćdziesiąt stron wpapierzu — mowy nie ma! Coś mnie tknęło, Sadownikowi szybki rys okoliczności przedstawiłam. I…zdobył dla mnie ibuka. Czy jest jes...\nAudycja . Przez przypadek oczywiście — jej powtórki jakiś czas temu słuchałam trupem, dochodząc do siebie po rehabce. Zkażdym kolejnym pytaniem, zkażdą kolejną odpowiedzią dojrzewałam do decyzji: muuuuuszę to przeczytać! Mylimy się, ignorując ś...\n2998. Nie sięga jej czas\nEdmund Brundish otrzymał tę książkę od Florence Green wfilmie Księgarnia zmarzeniami ( tu wobrazku do piosenki Florence ją pakuje, 1min:17sek). Wten sposób prawie tydzień temu przytargałam do ula kolejną potrzebę przeczytania książki. Właśnie ona,...\nCzekałam na nią od połowy lipca. Ukazała się dokładnie tydzień temu, ale ja byłam zawalona książkami. Wczoraj zaczęłam, powolutku, nie śpiesząc się. Delektowałam się, dałam się porwać siedmiu historiom. Gavalda! To już nie tylko nazwisko, ale również...\nStrzeliło mi do łba, by zaznaczyć do upolowania po wysłuchaniu audycji (od 13min:25s). Upolowałam wśrodę, gdy wysypało się również kilka innych książek, które na mnie czekają. Czytałam, zastanawiając się, co strzeliło mi do łba. Historia przemocy j...\n2971. O smaku skończoności\nBoli, gdy czyta się tę książkę. Dzięcięca naiwność granicząca zżelazną, bo dziecięcą, logiką, magiczne myślenie, ale też niedająca się oszukać dziecięco świeża spostrzegawczość. Boli. Dotyka czegoś w dorosłym życiu idoświadczeniu, nie pozwala przejść...\nTe miniaturki mają ponad ćwierć wieku. Za niecały tydzień piąta rocznica śmierci Autora — nie mógł przewidzieć jednego czy drugiego misiewicza. Nie wiedział, że nie może, więc to zrobił. Wefekcie nie sposób nie widzieć wtych drobiazgach polityk...\n2962. O szczelinach też\nNiecałe trzy tygodnie temu kucharząc, słuchałam rozmowy zmoją ulubioną tłumaczką zjęzyka szwedzkiego. Natychmiast zaznaczyłam książkę do upolowania, mając wgarści jeszcze jeden argument: dystopia (mniam, mniam). Chwilę trwało, ale upolowałam ją wni...\n2960. Bliźniacze czytanie\nDwa tygodnie temu otej książce nie miałam pojęcia. Prawie dwa tygodnie temu Bliźniacza Liczba iZalo zamontowali nową półkę na książki, likwidując wten sposób stosik książek wpapierzu. Powieść, która na Bliźniaczej Liczbie wrażenie zrobiła, odnalazła...\n(2942+4). 12+ po raz czwarty\nPo pierwszych trzech książkach nie miałam wątpliwości, że czwarta nie zajmie mi więcej niż dzień. Orzeszek zapytała Białego Kruka, co ja dzisiaj (sama wdomu) będę robić. Biały Kruk prawie zgadł. Prawie, bo zawarłam zesobą umowę: 5%tekstu, „mały...\nNajlepsze blogi: bele-trele-fiction


Białka Tatrzańska: nastolatka zabrała pijanemu ojcu kluczyki i wezwała policję, i bardzo kurde dobrze | Donald.pl\nBIAŁKA TATRZAŃSKA: NASTOLATKA ZABRAŁA PIJANEMU OJCU KLUCZYKI I WEZWAŁA POLICJĘ, I BARDZO KURDE DOBRZE\nJak informuje Powiatowa Komenda Policji w Zakopanem w czwartek w\nBiałce Tatrzańskiej kierowca pod wpływem alkoholu\n. Sytuacja była bardzo niebezpieczna, bo mężczyzna wiózł dzieci.\nPolicjanci ustalili, że 42-letni kierowca przyjechał z Gdańska wraz z dwiema córkami. Wieczorem wracał ze stacji narciarskiej do pensjonatu. Po przejechaniu kilkuset metrów\nWtedy jego starsza,\n14-letnia córka zabrała mu kluczyki i zadzwoniła po pomoc\n. Gdy policjanci przybyli na miejsce, mężczyzna spał. Okazało się, że\nmiał ponad 2,7 promila alkoholu w organizmie\nJak relacjonowała Policji 14-latka, jej\ntata dziwnie się zachowywał\ni nie mógł utrzymać prostego toru jazdy, czuć było od niego silną woń alkoholu.\n, a jego córki, 14 i 8-latka pod opiekę znajomych. Powiadomiona matka dziewczynek musiała przyjechać po nie z Gdańska.\nKierowcę czeka sprawa przed sądem. Grozi mu\n, utrata prawa jazdy i wysoka grzywna. Mężczyzna może również odpowiadać za stworzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia bądź zdrowia swoich małoletnich dzieci, za co może spędzić w więzieniu nawet 5 lat.\nwzorowej postawie nastolatki\nnie doszło do nieszczęścia. To godne naśladowania zachowanie buduje poczucie bezpieczeństwa w momencie, gdy na naszej drodze pojawiają się tak nieodpowiedzialni kierowcy, którzy swoim postępowaniem stwarzają zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Ta właściwa reakcja zasługuje na szczególne wyróżnienie" - pisze zakopiańska policja.


Garcinia Slim – Suplementy, odżywki | Produktyproducenta.pl\nGarcinia SLM to suplement diety w pełni naturalny. Jest to preparat, którego skład opiera się na ekstrakcie z owoców Garcinii Cambogii. Oprócz tego składnika formuła produktu została wzbogacona ekstraktami z ananasa oraz imbiru – ta kompozycja to sposób na uzyskanie szczupłej sylwetki poprzez pozbycie się kilogramów i utratę zalegającej tkanki tłuszczowej. Garcinia SLIM to najsilniejszy spalacz tłuszczu oparty na naturalnych składnikach, czyli w 100% bezpieczny.\nDo najważniejszych zalet tego produktu należą niewątpliwie blokowanie produkcji tłuszczu, zmniejszenie łaknienia, przyspieszenie metabolizmu, a w związku z tym wszystkim zwiększenie energii oraz poprawa samopoczucia. W składzie suplementu diety przyspieszającego spalanie tłuszczu, który prezentujemy jest aż 60% kwasu hydroksycytrynowego (HCA) w jednej kapsułce – zwiększa to szanse na uzyskanie zadowalających efektów odchudzania maksymalnie! Badania kliniczne wykazały, że tak wysoka zawartość HCA przyczynia się w znaczny sposób do obniżenia apetytu – a co za tym idzie do utraty wagi a ponadto korzystnie wpływa na wyrównanie poziomu lipoprotein, trójglicerydów, leptyny i co ważne – cholesterolu.\nGarcinia Slim - co to takiego?\nNajlepszy i najbezpieczniejszy spalacz tłuszczu dostępny na rynku w grupie tego typu suplementów. Głównym składnikiem Garcinia SLM jest ekstrakt z owoców Garcinii Cambogii, który wpływa korzystnie na przemianę materii, obniżenie apetytu i pozwala uzyskać doskonałą sylwetkę.\nJakie są efekty działania\nEkstrakt z Garcinia Cambogia przyczynia się do podkręcenia metabolizmu tłuszczów oraz do blokady ich produkcji, a kwas hydroksycytrynowy, będący składnikiem tego ekstraktu blokuje procesy przekształcania węglowodanów w tłuszcze. Oprócz tego zawarte w składzie suplementu imbir i ananas, kolejno regulują trawienie i pobudzają wydzielanie soków trawiennych oraz wspomagają procesy przemiany materii.\nJak dużo schudnę dzięki Garcinia Slim\nCiężko jest określić konkretną ilość kilogramów, jakie można utracić podczas kuracji Garcinia SLIM. Każdy organizm reaguje inaczej na zmianę trybu odżywiania czy stosowanie suplementów, dlatego też dla każdego człowieka będą to różne wielkości. Wpływ na ilość utraconych kilogramów ma również czas kuracji. Szacuje się, że można liczyć na spadki nawet do ok. 10 kilogramów. Działanie produktu zostało potwierdzone naukowo licznymi badaniami klinicznymi.\nCzy muszę obawiać się skutków ubocznych?\nBadania kliniczne wykazały, że produkt ten jest bezpieczny i opiera się na naturalnych składnikach stąd też nie ma ryzyka o wystąpienie skutków ubocznych, Nie zaleca się stosowania go przez osoby uczulone na jakichkolwiek składnik, osoby nieletnie a także kobiety w ciąży i karmiące.\nGarcinia SLIM najlepiej jest zażywać 2 razy dziennie – rano i wieczorem przed posiłkami, każdorazowo popijając dużą ilością wody. Optymalny czas kuracji zalecany przez producenta to 3 miesiące. Jedno opakowanie zawiera 60 kapsułek i wystarcza na miesięczną kuracje. Oprócz przyjmowania suplementu warto również zmienić dietę na bardziej zbilansowaną i dołożyć do codziennych zajęć trochę aktywności fizycznej – spotęguje to efekty odchudzania.\nGdzie kupić Garcinia Slim?\nProducent pragnie mieć pełną kontrolę nad procesem dystrybucji aby klient dostał produkt z najwyższej półki, dlatego też nie znajdziesz go w żadnym ze sklepów stacjonarnych, drogeriach czy aptekach. Jedyna możliwość zakupu to bezpośrednio ze strony internetowej.\nKup ze strony producenta\nCzy ktoś dowie się, że używam spalacza tłuszczu?\nŻadna. No chyba, że sam/sama się do tego przyznasz. Nasze produkty wysyłane są za pośrednictwem firmy kurierskiej w dyskretnych opakowaniach więc nie masz się czym martwić.\nZamówienia najczęściej docierają do klientów w ciągu 2 dni roboczych, ponieważ dostarczane są one za pośrednictwem firmy kurierskiej.


Granatowy sweter w pasy\nKod produktu: ZWF12-34115\nGranatowy sweter w pasy pochodzi z naszej najnowszej kolekcji streetstyle’owej prosto z Nowego Jorku. Ubrania Zoo York charakteryzują się wysoką jakością materiałów i ciekawym skateboardowym designem – połączenie idealne! Modny sweter o luźnym fasonie oversize, miękko układającym się na sylwetce, ozdobiony został połączeniem kontrastowych kolorów i logiem marki na piersi. Wykonany z dobrej jakości tkaniny, jest miły w dotyku i nie odkształca się przy noszeniu czy praniu. Wykończony ściągaczami. Dobierz do niego jeansy z naszej kolekcji i stwórz świetną codzienną stylizację! Z ciuchami tej marki każdego dnia będziesz czuć się wygodnie, atrakcyjnie i zgodnie z najnowszymi trendami!


W krainie absurdu: „Ocal mnie”- Abbi Glines\nCage poznaje Evę na farmie należącej do jej ojca, gdzie przychodzi spędzić mu całe wakacje. Bynajmniej nie jest to jego wymarzony urlop, ale chłopak narozrabiał i musi odpokutować swoje czyny. Ciężka praca na farmie jest karą narzuconą przez trenera za jazdę samochodem pod wpływem alkoholu. Wysiłek i dyscyplina miały utemperować Cage’a i dać mu do myślenia. Kara jednak nie zmieniła by kompletnie nic w jego postrzeganiu świata, gdyby nie pojawiła się Eva- dziewczyna o pięknym, choć złamanym sercu i z oczami pełnymi bólu i… z pierścionkiem zaręczynowym, który ciągle nosi, choć ten, który jej go podarował już nigdy nie wróci.\n„Zbliżyłem się do nieba na tyle, by móc go zasmakować. Piekło, w którym do tej pory żyłem, straciło dla mnie cały urok.”\nDla obojga młodych ludzi, spotkanie będzie punktem zwrotnym w życiu. Obudzą się w nich uczucia o jakie się nie podejrzewali, zrodzą się przeciwności, które będą musieli pokonać jeśli tylko zdecydują, ze chcą być razem. Jak wszystko w życiu, tak i ta decyzja nie będzie jednak prosta. Muszę przyznać, że w postaci Cage’a od razu się zadurzyłam, bo pod pancerzem drania i łamacza damskich serc skrywa się smutny i niekochany chłopiec. Znałam już podobnego bohatera w dodatku stworzonego przez tą samą autorkę. Myślę, że Cage, do pewnego stopnia, jest pierwowzorem Rusha Finlaya z „O krok za daleko”. Łączy ich naprawdę wiele, również moja sympatia. Z Evą sprawa ma się trochę inaczej, bo choć nawet ją polubiłam, coś w jej zachowaniu skutecznie tłumiło moją sympatię.\nChoć „Ocal mnie” jest już trzecim tomem serii Sea Breeze, nieznajomość poprzednich tomów nie ma żadnego znaczenia w delektowaniu się historią Cage’a i Evy. Ja osobiście darowałam sobie lekturę tomu drugiego opisującą historię Marcusa, który podczas czytania tomu pierwszego wprost niemożliwie mnie irytował. Przygodę z serią mam jednak zamiar jak najbardziej kontynuować, bo choć Rosemary Beach zostanie moją pierwszą i najprawdziwszą miłością jeśli o tą autorkę chodzi, tak to delikatniejsze i nasycone romantyzmem zamiast erotyzmem oblicze Abbi jak najbardziej mnie do siebie przekonuje. Na kolejny tom czekam niecierpliwie, mam również nadzieję, że plany dotyczące zekranizowania „Ocal mnie” nie zostaną tylko planami, lecz przerodzą się w naprawdę fajną produkcję. Cieszę się, że wybór padł na tą właśnie książkę, bo chyba żadna z dotychczasowego dorobku autorki nie nadaje się na film tak idealnie jak ta.\n„Niektóre rzeczy nie trwają wiecznie. Czasami musisz po prostu cieszyć się, póki to coś trwa i docenić to, gdy tego zabranie”.\nO CZYM? „Ocal mnie” to romantyczna opowieść o wakacyjnym zauroczeniu, które pomaga bohaterom otworzyć się na nowe, nieznane uczucia. Nie zabraknie tu dramatów i demonów przeszłości, które Cage i Eva będą próbowali przegonić ze swojego życia. Abbi Glines pisze typowo rozrywkowe romanse, które idealnie nadają się na letni relaks, lub odprężenie po ciężkim dniu. Wszyscy, którzy tego właśnie oczekują będą zachwyceni książką. Mi bardzo się podobała i z przyjemnością obejrzę film, jeśli takowy powstanie.\nOddychaj mną | Wybierz mnie | Ocal mnie | Just for now |Sometimes it Lasts|\nByłaś moja | Jeszcze się spotkamy\nAutor: Patka o 12:35\nRzetelne Recenzje 21 sierpnia 2016 13:03\nPatka 21 sierpnia 2016 16:37\nOwszem, ciekawa. Bardzo mi się podobała :-)\nJudyta Z 21 sierpnia 2016 15:00\nNiedawno skończyłam czytać drugi tom tej serii - był ok, ale bez rewelacji. Aczkolwiek muszę przyznać, że bardzo interesuje mnie postać Cage'a dlatego na 100% przeczytam ten tom :D\nPatka 21 sierpnia 2016 16:35\nJa odpuściłam sobie dwójkę, bo w "Oddychaj mną" nie znosiłam Marcusa. Pewnie czytając książkę tylko bym się denerwowała, że Low nie wybrała Cage'a tylko właśnie jego. Choć jak się okazuje po tym tomie, dobrze się jednak stało ;-)\nklucz do wyobraźni 21 sierpnia 2016 16:09\nDlaczego ja nie znam taj serii?\nPatka 21 sierpnia 2016 16:33\nNo właśnie, dlaczego?! :-) Nadrabiaj zaległości, a szczególnie zwróć uwagę na ten tom bo autorka znacznie podnosi w nim poziom ;-)\nTaki jest świat 21 sierpnia 2016 17:42\nIII tom przede mną :)\nPatka 21 sierpnia 2016 17:44\nJak na razie jest najlepszy więc mam nadzieję, że po niego sięgniesz ;-)\nUnknown 21 sierpnia 2016 22:54\nCzytałam kilka książek tej autorki, więc wstrzymam się jak na razie :D można powiedzieć, że mam przesyt.\nPoetka A 22 sierpnia 2016 07:27\nJa w końcu muszę się zabrać za książki tej autorki. Tyle dobrego się nasłuchałam, że aż boli nie czytanie ich. ;)\nJustowa 22 sierpnia 2016 07:55\nMuszę sięgnąć po tę serię ;)\nAnonimowy 22 sierpnia 2016 15:34\nNie czytałam, bo myślałam, że to książka tak przeciętna, jak co drugie fanfiction. Wiesz, chłopak, który przebiera w dziewczynach nagle się zakochuje. Ale nie miałam pojęcia, że ta dziewczyna jest pogrążona w żałobie! To trochę zmienia. Nie wiele, ale sprawia, że fabuła może być ciekawsza. Być może kiedyś się skuszę, szczególnie, że okładka jest taka... mrrrr XD\nTruskaweczkaRecenzjeKsiążek 29 sierpnia 2016 13:02\nCzytałam wiele książek tej autorki i trochę jak dla mnie za erotyczne. Myślę że i na tą historię jednak kiedyś się skuszę :)\nUnknown 29 sierpnia 2016 22:22\nNastępny romans...Hmm, zwykle czytam takie książki jeśli naprawdę mnie interesują. Po Twojej recenzji widzę, że jest warta przeczytania. Jeszcze pomyślę, może dopiszę do swojej jakże dłużej ,,czytelniczej listy''.\nSherry 6 września 2016 16:30\nPo pierwsze - uwielbiam twoje zdjęcia! Tak bardzo instagramowe, że aż mi się oczy błyszczą!\nPo drugie - twoje wprowadzenie w recenzję. Że raj, że Eva i zakazane jabłko. O RANY! Nie pomyślałam o tym w ten sposób, a to całkowita prawda! Dziękuję za poszerzenie mojej percepcji zatem! :D\nPo trzecie - dziewczyno, ja też miałam problem z Evą, nawet nie wiesz jak bardzo. Rozumiem, że coś takiego przez co przeszła ta istota, może... załamać. I w ogóle. Ale nie dało się w pełni jej współczuć, bo coś mnie od niej oddzielało. Taki mur, powiedziałabym.\nPo czwarte - też jestem strasznie szczęśliwa w związku z ekranizacją! MOCNO trzymam kciuki, by doszła do skutku!\nPo piąte - wiesz, historia Marcusa i Low była... okej, ale bez szału. W sumie najlepszym elementem w nim był Cage, także... wiele nie straciłaś. A że Marcus i Low są strasznie irytujący, pewnie oszczędziłaś sobie nerwów. :)


Małe Siostry Bożej Opatrzności - Słowo od Postulantki\nSłowo od Postulantki\nWitaj! To znowu ja – postulantka Marta :) Minęło już 5 miesięcy od mojego przyjazdu do Rzymu i mojego ostatniego wpisu. I szczerze mówiąc jestem szczęśliwa. Szczęściem i radością napełnia mnie m.in. przekonanie, że jestem na właściwej drodze, którą prowadzi mnie Jezus, poczucie sensu, piękno naszego charyzmatu i tak częsta myśl pełna zachwytu i zadziwienia: „Jezu, jak Ty mnie kochasz”.\nPrzed wyjazdem myślałam, że jest on przede wszystkim poświęceniem, które jednak muszę podjąć, jeśli chcę wstąpić do tego Zgromadzenia. I fakt – jest to poświęcenie, w końcu wyjechałam z Ojczyzny, w której została moja rodzina i przyjaciele. (Warto podkreślić, że jestem typem domatora, dla której bliscy byli zawsze najważniejsi i nigdy wcześniej nie przyszło mi do głowy, żeby wyjechać za granicę.) Jednak teraz na każdym kroku widzę, że jest to łaska o wiele większa niż poświęcenie. A Pan Bóg co raz szykuje jakieś niespodzianki :) I ma ku temu wiele możliwości, biorąc pod uwagę to, że otrzymuję formację w samym Rzymie. Przykład jeden z wielu: papież Franciszek, jako biskup Rzymu, wizytował parafię, do której należy nasz Dom Generalny i ja miałam łaskę uczestniczenia w tym wydarzeniu. Idealne dla mnie jest nie tylko miejsce, ale też czas – jak bardzo ubogaca okres mojej formacji trwający właśnie Rok Życia Konsekrowanego.\nNiedawno zamieszkałam z nową wspólnotą. Z Domu Generalnego przeprowadziłam się do drugiego domu w Rzymie: „Madonna della Salve”. I jest to kolejna łaska, bo ten dom założyła sama Matka Teresa Michel i była w nim obecna nie tylko duchowo, ale też fizycznie. W pięknej kaplicy jest figura Matki Bożej „Salve”, do której Matka Założycielka miała szczególne nabożeństwo.\nJest to kolejny etap mojej drogi, pełnej łask i nowych możliwości, ale też pełnej wyzwań. Dlatego, biorąc przykład z Papieża Franciszka, proszę, módl się za mnie. Módl się, bym mogła być prawdziwie narzędziem w ręku Boga, bym pełniła zawsze Jego wolę i niosła Jego Miłość każdemu potrzebującemu.\nA jeśli Ty też czujesz, że Jezus Cię wzywa na tę niesamowitą przygodę życia zawsze z Nim i dla Niego na drodze powołania zakonnego – odwagi. Każda droga zaczyna się od pierwszego kroku :)\nCopyright © 2011-2019 Zgromadzenie Małych Sióstr Bożej Opatrzności. Wszystkie prawa zastrzeżone.\nWykonanie: viqa & sanchez.