Wesele Figara - Pierre Beaumarchais — Ridero\nBezpłatny fragment - Wesele Figara\nKup za 42.83\nPrzedstawiona po raz pierwszy przez aktorów nadwornych J. K. Mości we wtorek, 27 lutego 1784\nMówiąc swojego czasu o Wyznaniach Jana Jakuba zaznaczyłem, iż ze wszystkich dzieł tego pisarza najbliższym dla nas pozostało to, w którym kreśli dzieje swego życia, w przeciwieństwie do wielu pisarzy XVIII wieku, których życie jest dla zrozumienia ich dzieł niemal obojętne. Nie może się to odnosić do autora Wesela Figara. Dopiero w świetle życia tego pisarza można ustalić i zrozumieć wszystkie perspektywy jego dzieła; poza tym życiorys jego jest sam przez się tak bogaty w ciekawe szczegóły i tak znamienny dla epoki, iż jedynie żałować mi przychodzi, iż muszę ściągnąć go tutaj do szczupłego zarysu.\nPiotr Augustyn Caron, który później przybrał nazwisko de Beaumarchais, urodził się w Paryżu w r. 1732 jako syn zegarmistrza. Ojciec, nawrócony kalwin, był człowiekiem uczciwym, światłym i przedsiębiorczym. Straciwszy trzech synów, pragnął, aby ostatni, jaki mu pozostał, był jego następcą w rzemiośle; dlatego nie umieścił go w żadnym wyższym zakładzie naukowym, ale dał mu wykształcenie ściślezawodowe. Wszystko, co Beaumarchais posiądzie w dziedzinie ducha, będzie zawdzięczał jedynie sobie i życiu, które w tym wypadku okazało się nader szczęśliwym nauczycielem. Po wcześnie rozbudzonym półdziecięctwie Cherubina i dość burzliwych latach młodzieńczych, młody Caron daje dowody wybitnego uzdolnienia w swoim zawodzie, jak również szerokości horyzontów sięgających poza jego granice. Chodziło o wynalazek z zakresu zegarmistrzostwa dokonany przez przyszłego komediopisarza, a którego pierwszeństwo chciał mu zagarnąć kto inny. Beaumarchais wytacza proces — pierwszy z serii procesów, które miały towarzyszyć mu przez całe życie — równocześnie apeluje do Akademii Nauk, do opinii za pomocą artykułów w „Mercure de France” i — wygrywa sprawę. Mikroskopijny zegareczek w pierścionku, ofiarowany w hołdzie pani de Pompadour, daje go poznać na dworze, dokąd wzywa go sam monarcha. To wszystko nie zaspokajało ambicji młodego człowieka. Ubóstwiany całe życie przez kobiety, kobiecej też rączce zawdzięczać będzie pierwszy krok ku wywyższeniu. Znajomość zawarta w sklepie z klientką, panią Franquet, przynosi mu najpierw mały, lecz dość honorowy urzędzik, tanio odkupiony — modą XVIII w. — od jej męża, a następnie, po śmierci tegoż, małżeństwo z bogatą, o dziesięć lat starszą wdową. W niespełna rok żona umiera; mimo że Caron zabezpieczył sobie kontraktem prawo dziedzictwa, brak pewnych formalności oraz zabiegi rodziny zdołały go zeń wyzuć. Zostało mu jedynie „szlacheckie” nazwisko de Beaumarchais, które wedle praktykowanego zwyczaju przybrał był od folwarczku będącego własnością żony. Gdzie, w jakiej okolicy Francji leżało owo Beaumarchais, było zawsze i jest do dziś dnia rzeczą niezbadaną. Beaumarchais nie traci głowy w trudnej sytuacji. Raz zwróciwszy na siebie uwagę Wersalu jako zegarmistrz, wypływa tam obecnie jako muzyk, harfista, popierany przez córki Ludwika XV, miłośniczki muzyki. Beaumarchais daje im lekcje, układa dla nich utwory muzyczne, organizuje koncerty. Równocześnie uprawia i inne stosunki, jest zażyły w domu pana Le Normand, męża pani de Pompadour; tam wchodzi w świat finansów i uświadamia sobie własne w tym kierunku talenty. Oddaje, dzięki łasce dworu, przysługę finansiście Duvernay, który przez wdzięczność wprowadza go w świat interesów i pozwala przy sobie dojść do fortuny. Pierwszym staraniem Beaumarchais'go po zbogaceniu było wznieść się do stanu szlacheckiego. Skłania ojca do poniechania zawodu zegarmistrza, sam zaś, kupując za pięćdziesiąt sześć tysięcy franków dyplom „sekretarza królewskiego”, staje się tym samym szlachcicem. „Nie mogąc zmienić przesądu, trzeba mu się poddać” — powiada z filozofią godną Figara.\nDobrze zaopatrzony w pieniądze i rekomendacje, puszcza się do Hiszpanii. Podróż ta miała rozmaite cele. Najpierw, sprawy rodzinne; dalej pomysły ekonomiczno-finansowe; wreszcie pociąg do uciech i wrażeń. Temperament Beaumarchais'go nastarczy wszystkiemu: widzimy go, jak rozrzuca fantastycznie śmiałe pomysły handlu kolonialnego, gra grubo u ambasadorów, bałamuci ich żony, układa wiersze na nutę melodii hiszpańskich, słowem, wchodzi w skórę madryckiego „kawalera” pierwszej wody. A jako jeszcze jeden rezultat podróży — memoriał przedłożony księciu de Choiseul o stanie politycznym Europy i Hiszpanii. (...) Pomysły jego finansowe nie znalazły w Hiszpanii gruntu; sam powiada, iż furia francese rozbiła się o bezwładność hiszpańskiej flegmy.\nWróciwszy do Paryża, Beaumarchais pcha się dalej do fortuny i wywyższenia, ale to nie wystarcza jego bujnej naturze. Rzuca się w teatr; pisze sztukę pod tytułem Eugenia, w rodzaju sentymentalnego dramatu, zapoczątkowanym przez Diderota, Sedaine'a i La Chaussee'go; rodzaj sprzeczny zresztą z jego talentem i naturą. Mimo iż Beaumarchais przygotował grunt dla sztuki — tak jak to on tylko potrafił — odczytując ją po salonach i z góry tworząc jej stronnictwo, nie uzyskała powodzenia; ledwie później, przerobiona i skrócona, zdobyła wątłe życie na deskach scenicznych. Najwytrawniejsi znawcy, Grimm, Wolter, Collé, odsądzali po tej próbie pisarza od wszelkich nadziei.\nW r. 1769 żeni się Beaumarchais powtórnie — z panią Léveque, młodą i bogatą wdową; żona umiera mu po paru latach, jak również syn z tego małżeństwa, które nie przyniosło Beaumarchais'mu prawie nic pod względem majątkowym, ponieważ majątek żony był głównie dożywociem. Ale Beaumarchais miał wrogów; już po śmierci pierwszej żony, poprzedzonej rychłym zgonem jej męża, puszczano przeciw pisarzowi podejrzenia trucicielstwa; obecnie niedorzeczne te pogłoski zaczęły obiegać ze zdwojoną siłą. Zaiste, Beaumarchais ze świadomością rzeczy mógł ustami don Bazylia wyśpiewać ów boleśnie ironiczny hymn na cześć potwarzy!\nNowa sztuka Dwaj przyjaciele, czyli Kupiec z Lyonu również nie zdobyła powodzenia. Beaumarchais poznaje gorycze, jakimi świat poi wygwizdanego autora. W ogóle lata te stanowią w życiu pisarza okres niepowodzeń, z których zdołał się wydźwignąć jedynie mocą swej niespożytej energii, żywotności i talentu. Niewczesny koncept, jaki dla rozerwania króla podsunął staremu dworakowi, księciu de la Vallière, ściąga na Beaumarchais'go niełaskę dworu. Wreszcie — najcięższe z nieszczęść — w r. 1770 umiera przyjaciel jego i protektor, Paris Duvernay, uregulowawszy na trzy miesiące przed śmiercią rachunki swoje z pisarzem i zostawiwszy mu formalne pokwitowanie. Hrabia de la Blache, spadkobierca finansisty, nienawidził Beaumarchais'go. „Nienawidzę tego człowieka, tak jak się kocha kochankę”. Odmówił uznania rachunków, zarzucił fałszerstwo aktu i wpisanie punktów, którym Duvernay był, jego zdaniem, obcy. Wszczął się zawiły proces; Beaumarchais wygrywa w pierwszej instancji, ale hrabia apeluje.\nWśród tego Beaumarchais napisał słowa i muzykę opery pod tytułem Cyrulik sewilski i przedłożył ją aktorom włoskiego teatru. Operę odrzucono. Niewyczerpany w energii autor przerabia na poczekaniu operę na komedię i czyta ją aktorom Komedii Francuskiej, gdzie zyskuje przyjęcie. Ale nieprzewidziany wypadek krzyżuje plany. W toku prób wybucha zwadamiędzy pisarzem a księciem de Chaulnes, zazdrosnym o względy aktorki Menard. Dochodzi między rywalami do publicznej bójki; skandal jest taki, iż obaj zapaśnicy dostają się do więzienia. Hrabia de la Blache korzysta z pobytu Beaumarchais'go w For-l'Evêque, aby dosięgnąć sparaliżowanego w obronie przeciwnika i uzyskać osądzenie sprawy. Beaumarchais miota się w swym zamknięciu; uzyskuje wreszcie, iż pod strażą wypuszczają go kilka razy, aby mógł zająć się procesem. Referentem sprawy był sędzia Goëzman, nieżyczliwy dla pisarza. Beaumarchais po długich staraniach zdobywa u niego audiencję za cenę stu ludwików i zegarka z brylantami, ofiarowanych żonie sędziego, plus piętnaście ludwików rzekomo „dla sekretarza”.\nBeaumarchais przegrywa proces. Pani Goëzman zwraca mu — jak umówiono w razie przegranej — sto ludwików i zegarek, ale piętnaście ludwików sekretarza przepadły jak kamień w wodzie. Beaumarchais, podrażniony niepowodzeniami, podnosi krzyk, domaga się zwrotu; Goëzman wytacza niebacznie skargę o usiłowanie przekupstwa i zniewagę żony sędziego! Wszczyna się nowy proces, pamiętny w dziejach literatury tym, iż daje asumpt do słynnych Memoriałów pisarza, którebawiły i elektryzowały Francję od najlichszego z mieszkańców Paryża aż do samego króla. „Nie znam — pisze w którymś z listów Wolter — zabawniejszej komedii, tragedii bardziej wzruszającej, a zwłaszcza lepiej oświetlonej drażliwej sprawy...”. A w innym, pisanym do d'Alemberta: „Co za człowiek! Łączy wszystko: dowcip, powagę, rozsądek, wesołość, siłę, zdolność wzruszania, wszystkie rodzaje wymowy bez ubiegania się o żaden; miażdży przeciwników i daje lekcje swoim sędziom...”. Poza talentem pisarskim, jaki ujawnił się tupierwszy raz w całej pełni, Beaumarchais miał tę zręczność, iż umiał wyzyskać na swą korzyść wszystkie pasje polityczne i wszystkie niezadowolenia nurtujące wówczas w Paryżu, i w ten sposób uczynił własną sprawę sprawą ogółu; ale poza tym wszystkim Memoriały jego wyrastają ponad lokalne znaczenie procesu: to potężne i niechybne ciosy zadawane w najsłabsze punkty strupieszałego już sądownictwa i całego na feudalnych przeżytkach opartego systemu.\nBeaumarchais wygrał sprawę... tak jak ją mógł wygrać przeciw takiemu przeciwnikowi... Wygrał i przegrał zarazem. Sędzina Goëzman otrzymała naganę, której musiała wysłuchać na kolanach. Sędziemu Goëzmanowi polecono podać się do dymisji. Ale i Beaumarchais otrzymał naganę, co wedleówczesnej procedury równało się śmierci cywilnej. Memoriały jego — jako oszczercze! — skazano na szarpanie szczypcami i spalenie w dziedzińcu sądowym. Nad tym Salomonowym wyrokiem pełny sąd radził od piątej rano do dziewiątej wieczór.\nJakimi sposobami Beaumarchais zdobył na tyle kredytu, aby uzyskać odwet, to już inny rozdział jego historii, nie najmniej fantastyczny w tym zdumiewającym życiorysie. Ale uzyskał odwet w całej pełni: najpierw rehabilitację z wyroku z Goëzmanami, potem rewizję procesu z hrabią de la Blache i wygraną tegoż procesu. Jaką popularność zdołał osiągnąć, świadczy, że w dniu wygranej miasto Aix, gdzie toczył się proces, iluminowano. Naród — jak mu to z całym talentem podsunął — uznał jego sprawę za swoją.\nI teraz dopiero, po wygaśnięciu sprawy, zrodzony w jej trakcie — i z niej — wielki pisarz oblecze ją w nieśmiertelne kształty. Z Memoriałów i ich przedmiotu przekształconego twórczo, przetransponowanego na intrygę miłosną powstanie Wesele Figara. Figaro, w Cyruliku sewilskim jeszcze usłużnysługus z komedii, zmieni się tu w utalentowanego i uczciwego plebejusza, nabrzmiałego, mimo że ton całej sztuki jest rozkosznie wesoły, buntem i szyderstwem. „O panie hrabio, cóżeś uczynił dla zyskania tylu przywilejów? Zadałeś sobie ten trud, aby się urodzić, nic więcej. Poza tym człowiek dosyć pospolity, podczas gdy ja...!”. Te słowa wielkiego monologu Figara, wyrzucone gniewnie przez zaciśnięte zęby, padną ze sceny na widownię, na której będą się tłoczyli zachwyceni i oklaskujący arystokratyczni słuchacze. „Figaro to rewolucja już w czynie” — mówił Napoleon. „Figaro zabił szlachtę” — wołał Danton. Otóż konflikt Figara z Hrabią urodził się niewątpliwie z procesu z hrabią de la Blache, tak jak owa centralna sprawa sądu z nieśmiertelnym sędzią Brid'oison (don Guzman) urodziła się ze sprawy z Goëzmanem. Cała skala tonów, jakie Beaumarchais genialnie zinstrumentuje w Weselu Figara, znajduje się już w Memoriałach. Rzadko kiedy można śledzić z taką precyzją i na tak interesującym materiale narodziny wielkiego pisarza. I mimo woli, odłożywszy książkę, popada człowiek w zadumę i sili się odgadnąć, jak by wyglądał dziś świat, jak literatura, gdyby sędzina Goëzman nie była zatrzymała owych szczęśliwych piętnastu ludwików? Świat jak świat, licho go tam wie; ale to pewna, że teatr wyglądałby inaczej. Wesele Figara pokazało mu nowe drogi.\nMimo to położenie Beaumarchais'go nie było najlepsze. W dawnej jurysprudencji „nagana” taka była wyrokiemśmierci cywilnej; brakło tylko kilku głosów, aby Beaumarchais był skazany na galery. Hrabia de la Blache wyzuł go z majątku; o wystawieniu Cyrulika, którego próby zawieszono, nie mogło być mowy. Aby uzyskać na drodze łaski królewskiej nadzieję unicestwienia wyroku, Beaumarchais oddaje dworowi usługi dość dwuznaczne, z zakresu policji polityczno-literackiej: wyławia pamflet przygotowany do ogłoszenia w Anglii przeciw pani du Barry, wykupuje rękopis i przeprowadza jego zniszczenie. Wśród tego król umiera, następca zaś jego, Ludwik XVI, nie ma przyczyny solidaryzować się w obowiązkach wdzięczności dla obrońców honoru pani du Barry... Na szczęście pamfletów nie brak; krążą, i nader złośliwe, wymierzone w Marię Antoninę. Nowa wyprawa Beaumarchais'go pełna romantycznych przygód, które okazują się jedynie Szelmowskimi sztuczkami Skapena i sprowadzają nań — zamiast nagrody — uwięzienie w Wiedniu z podejrzeniem, niezupełnie niepodobnym do wiary, że to on sam... był autorem pamfletu, którego przychwyceniem się chlubił. Wypuszczony za wstawiennictwem tajnej policji francuskiej (również dość dwuznaczną odgrywającej w tej sprawie rolę), odszkodowany za trzydziestojednodniowe więzienie tysiącem dukatów, które odrzuca, i diamentem, który przyjmuje, wraca do Paryża.\nWróciwszy, Beaumarchais uzyskuje podjęcie prób Cyrulikasewilskiego i wreszcie, po trzechletniej odwłoce, doczekuje się jego wystawienia 23 lutego 1775 r. W tryumfalnej przedmowie, jaką opatruje swoją komedię, ogłaszając ją drukiem, pisze w nagłówku: „komedia, wystawiona i położona na scenie Komedii Francuskiej dnia...” itd. To niemal prawda. Paryż za długo czekał na Cyrulika i za wiele się spodziewał. Sztuka, która zyskała żywy poklask czytana w salonach przez autora,na scenie wydała się rozwlekła, przeładowana i — prawie że padła. Beaumarchais wziął się zaraz nazajutrz do roboty, oczyścił, skupił, ściągnął do czterech aktów i w tej nowej postaci zdobył niespodziewany i tym razem trwały sukces.\nTutaj następuje w życiu Beaumarchais'go — mimo iż przyzwyczaiło nas ono do niespodzianek — okres niemal fantastyczny. Była to chwila, kiedy kolonie angielskie w Ameryce oderwały się od pnia macierzystego i podjęły wolnościową wojnę. Beaumarchais jeden z pierwszych, jużw r. 1775, ocenił doniosłość wydarzeń. Obyczajem XVIII wieku zasypuje memoriałami króla i ministrów; odradza jawne wystąpienie przeciw Anglii, ale zaklina o tajemne udzielenie posiłków „buntownikom”. Rząd francuski uznaje trafność jego poglądów; pozwala mu zorganizować całe biuro dostawy broni i opatruje je milionową subwencją, do której przyczynia się również milionem rząd hiszpański. Dom powstaje pod firmą Rodrigue Hortalez i Spółka. Beaumarchais rozwija coraz szerzej swoje plany; osiąga to, iż wystawia własną „flotę wojenną” złożoną z jednego wprawdzie, ale znakomicie uzbrojonego okrętu. Działalność jego utyka wskutek nierzetelności Stanów, od których Beaumarchais miał otrzymywać w zamian za amunicję tytoń i bawełnę, a nie otrzymał nic prócz weksli Franklina i teoretycznego uznania swych pretensji. Zaledwie w r. 1835 rodzina Beaumarchais'go windykuje w drodze ugody osiemset tysięcy franków jako spłatę długu, który w r. 1793 uznany został w wysokości blisko półtrzecia miliona.\nW r. 1776 Beaumarchais uzyskał swą rehabilitację z wyroku w sprawie z Goëzmanem, wszczął na nowo proces przeciw hrabiemu de la Blache, przysporzył uciechy i emocji Francji nowymi memoriałami i — tryumfalnie wygrał. Mieszkańcy Aix, przed którego to miasta trybunałem rzecz się toczyła, uczcili ten wynik iluminacją, serenadami itd. Temperament Beaumarchais'go, nie wyczerpany tak różnorodną działalnością, znajduje sobie jeszcze nowe pole. Podejmuje on sprawę, mimo iż skromniejszą co do rozmiarów, ale z pewnością nie najmniej drażliwą. Doświadczywszy w stosunkach swoich z teatrami, jak dalece autorzy dramatyczni są ofiarą wyzysku przedsiębiorstw teatralnych, organizuje — więcej z potrzeby działania i poczucia sprawiedliwości niż z własnego interesu, gdyż dochody autorskie nie mogły stanowić rubryki w jego milionowych pozycjach — syndykat autorów dramatycznych, prowadzi walkę przeciw aktorom i — po latach — uzyskuje ustawowe uregulowanie kwestii. Ale wszystko to to jedynie cząstka czynności, jaką Beaumarchais rozwija na wszystkich polach. Można powiedzieć, iż był on Figarem całego Paryża. Od ministrów i wynalazców aż do uwiedzionych dziewcząt szukających rady i pomocy — wszyscy zwracają się do niego: dla każdego ma w zanadrzu pomysł, kombinację, radę, pożyczkę. Zaś w nawale tych najróżnorodniejszych spraw i zatrudnień — jakże odległych od literatury! — powstaje dzieło, które ma jeszcze raz zelektryzować Francję i unieśmiertelnić swego twórcę: Wesele Figara.\nUkończone w r. 1778, przyjęte przez Komedię Francuską w r. 1781, Wesele Figara doczekało się wystawienia dopiero w r. 1784. Trzy lata Beaumarchais walczył przeciw powadze zakazu królewskiego i zwyciężył dzięki zręczności, z jaką umiał wygrywać jedyną prawdziwą potęgę owej doby — opinię.\nCenzor, któremu zrazu przedłożono sztukę, aprobował ją. Ale zawieziono rękopis do Wersalu, król i królowa kazali go sobie przeczytać. Ludwik XVI oświadczył wręcz: „To ohydne; nigdy nie pozwolę wystawić tej sztuki”. Powiadają, iż Beaumarchais odzywał się głośno w Paryżu: „Król nie chce, aby Wesele Figara było grane: zatem — będzie grane”.\nSkoro rozeszła się wieść o zakazie, cały Paryż chciał poznać sztukę, Beaumarchais zręcznie gospodarował faworem lektury użyczanym co najwpływowszym osobom. Przez chwilę zdawało się, że będzie można sztukę odegrać dla zamkniętego grona; aktorzy komedii umieli już role, bilety były rozdane. W ostatniej chwili król zabronił. Wedle relacji pani Campan: „nigdy — w owych dniach poprzedzających upadek tronu — słowa ucisk i tyrania nie były wymawiane z większą pasją i gwałtownością”. A wymawiały je usta klasy najdostojniejszej i najbliżej stojącej tronu dla tej komedii, której treścią i celem było okryć tę właśnie klasę śmiesznością i wstydem! W końcu, po nieskończonych zabiegach, zezwolono na widowisko prywatne, a wreszcie, 27 kwietnia 1784 r. — publiczne. Co się działo pod teatrem i w teatrze, tego nie pamiętają dzieje sceny. Najwyżsi dostojnicy tłoczyli się z roznosicielami afiszów; złamano kordon straży i kratę żelazną; parę osób uduszono w ścisku. Trzysta osób z największego świata jadło obiad w garderobach aktorek, aby tym pewniej dostać się na salę. Księżne i margrabiny czuły się szczęśliwe, wciśnięte gdzieś w kącik na galerii, obok osób więcej niż wątpliwego towarzystwa.\nWesele Figara miało sześćdziesiąt osiem przedstawień niemal jednym ciągiem; ilość na owe czasy olbrzymia. Można się domyślić, iż zawistni i wrogowie nie patrzyli spokojnie na ten tryumf. Przedmowa do Wesela Figara, jedna z najbłyskotliwszych kart pióra Beaumarchais'go, odzwierciedla zajadłość walki. Wśród coraz żywszej polemiki, prowadzonej za pomocą piosenek, artykułów, listów otwartych, wymknęła się Beaumarchais'mu nieszczęśliwa aluzja do udaremnionego zakazu królewskiego. Wyzyskano tę okoliczność, aby poruszyć króla przeciw niemu. Nie wstając od stołu karcianego, przy którym się zabawiał, Ludwik XVI skreślił na siódemce pik rozkaz uwięzienia Beaumarchais'go i odprowadzenie go do Św. Łazarza, domu poprawy dla rozpustnej młodzieży. Paryż przez kilka dni bawił się nieszczęściem pisarza, po czym nastąpił zwrot w opinii: zaczęto się oburzać na samowolę władzy. Dwór spostrzegł, iż popełnił krok fałszywy. Beaumarchais'go wypuszczono na wolność; w dzień jego uwolnienia wszyscy niemal ministrowie byli obecni na przedstawieniu Figara; co więcej, Ludwik XVI kazał wystawić w Trianon Cyrulika, gdzie sama królowa grała rolę Rozyny! Wreszcie wypłacono przeszło dwa miliony franków należne pisarzowi tytułem odszkodowania za uszczerbki, jakie ucierpiała w bitwie morskiej jego „flota”, a których wypłacenia dotąd na próżno się domagał. Epizod ten jest jednym z najwymowniejszych rysów malujących ostatnie podrygi „dawnego porządku”, w których samowola łączy się w zdumiewający sposób ze słabością.\nBył to zarazem ostatni przebłysk gwiazdy Beaumarchais'go. W licznych i zawiłych sprawach, jakie ściągnęły nań i nadal jego śmiałe i awanturnicze nieraz przedsiębiorstwa, opinia, ta najwyższa wówczas instancja, do której zawsze apelował i na której umiał grać po mistrzowsku; obraca się teraz stale przeciw niemu, a na korzyść przeciwników. Bo też te ostatnie lata monarchii, pędzące z zawrotną szybkością ku przewrotowi, jak również i sama epoka rewolucji, innej wymagają broni i wymowy. Skończył się czas śmiechu i lekkiej ironii: namaszczony patos, deklamacja, waląca maczugą inwektywa — oto hasła chwili. Przekonał się o tym Beaumarchais, spotkawszy się z takim przeciwnikiem jak Mirabeau, który, świeżo wypuszczony z więzienia, zrujnowany i żądny rozgłosu, dał się użyć za narzędzie wrogich Beauimarchais'mufinansistów paryskich. Zresztą Beaumarchais nie ma już dawnego zapału. Bogaty, szczęśliwy w nowo stworzonym ognisku rodzinnym, myśli raczej o spoczynku. Buduje i zdobi pałac położony na bulwarze, naprzeciwko Bastylii. W swoim czasie Ludwik XVI słuchając monologu Figara mówił: „To ohydne; nigdy nie pozwolę tego wystawić; trzeba by zburzyć Bazylię, jeśli wystawienie tej sztuki nie miałoby być groźną niekonsekwencją”. Minęło kilka lat; lud ciągnie burzyć Bastylię: Beaumarchais zgłasza prośbę, aby mu powierzono nadzór burzenia cytadeli, „iżby — powiada — sąsiednie domy nie poniosły przy tym uszczerbku”. „Roztropna przezorność. Cudowny symbol!” — czyni w tym miejscu słuszną uwagę jego biograf. W toku rewolucji, spotwarzany, denuncjowany, zmuszony niemal bronić życia, Beaumarchais znajduje energię, aby wystawić sztukę Występna matka, w której jeszcze raz wprowadza na scenę Figara przykrojonego na nową modłę. Sztuka, słaba zresztą, padła; czasy nie były pomyślne dla literatury. Prześladowania walą się nań w dalszym ciągu. Uwięziony, jedynie wpływom dawnej kochanki, pani Houret, zawdzięcza ocalenie; 9 Termidor ratuje od gilotyny żonę jego, siostrę i córkę. Kilka lat tuła się za granicą, wreszcie w r. 1796 wraca, aby kosztować spokoju na resztkach, dość pokaźnych zresztą, dawnej fortuny. Umiera nagle w r. 1799.\nTakim było życie Beaumarchais'go. Jak wspomniałem, z żalem ograniczam się do skreślenia go w najogólniejszych rysach, gdyż dopiero w szczegółach nabiera ono pełni wyrazu. Można powiedzieć, iż życie pisarza jest satyrą ancien régime'u, co najmniej równie kapitalną jak jego dzieła. I dzieła te są z nim ściśle związane, wypływają zeń niejako. Pierwiastek awanturniczej swobody i śmiałości, jaki cechuje sprawy jego życia, jest i w jego pismach; twórczość nie jest u Beaumarchais'go celem, ale epizodem jego wielostronnej działalności. Idzie też linią bardzo nierówną. Po słabych — mimo iż nie tak młodzieńczych — początkach, po których nawet wytrawni sędziowie odsądzali autora od przyszłości, następuje kilka lat, w których talent jego, smagany na przemian sukcesem i przeciwnościami, rozgrzany pasją i karmiony wszelkiego rodzaju doświadczeniem, skupia się, mężnieje, sypie iskrami — i znowuż po tych kilku latach omdlewa, traci prawdę i życie. O „dramatach” — nazwa ta była wówczas nowością — Beaumarchais'go nie mówi się zupełnie. Rodzaj tak zwanej „łzawej komedii” (comédie larmoyante), w przeciwieństwie do tragedii, która prawo cierpienia i szlachetności przyznawała jedynie królom i bohaterom, rozwinął się później, w XIX wieku, jako „dramat mieszczański” i udowodnił trafność poglądów pierwszych jego twórców; niemniej pierwsze dzieła na tej drodze — tak Diderota, jak La Chaussée'go, nie mówiąc o idących w te ślady pierwszych sztukach Beaumarchais'go — są to płody martwo urodzone. Dopiero Memoriały ujawniają talent pisarski, który tutaj, pod wpływem pasji i desperacji, zapomniał o wzorach i literaturze i odkrył bogatą, sobie tylko właściwą żyłę twórczości. Niestety, mimo świetnych zalet, Memoriały dzielą los okolicznościowych broszur, ściśle związanych ze sprawą, której aktualność przebrzmiała: mało kto ma dziś odwagę zapuszczać się w ten gąszcz zawiłej kontrowersji i odszukiwać w nim rysy werwy i dowcipu autora, skoro może rozkoszować się nimi w miłej, świeżej i łatwo dostępnej formie dwu jego nieśmiertelnych komedii. Tak więc dzieło życia Beaumarchais'go streszcza się w dwóch utworach: Cyruliku sewilskim i Weselu Figara. Dwie te sztuki skupiły w sobie niejako rasowe elementy francuskiego teatru, odmłodziły je, przetworzyły w nowe formy i przekazały następnym pokoleniom, stając się podwaliną nowoczesnej sceny francuskiej. Cały niemal późniejszy teatr, począwszy od Scribe'a poprzez Sardou i współczesnych mu dramaturgów, aż do Króla Caillaveta i Flersa, tego Wesela Figara à rebours, mieści się w zarodku w dziele Beaumarchais'go.\nJak wspomniałem, Beaumarchais jako komediopisarz, mimo swej beztroski i świeżości tworzenia, ma we krwi cały poprzedzający teatr francuski. Ogólna treść i założenie jego sztuk prostotą swą przypominają tradycyjne farces średniowiecza; intryga ma wiele z owych imbroglio, które przeniknęły z Włoch na scenę francuską; z Moliera przejmuje śmiałe rysy charakterów, jasność i zwięzłość ekspozycji, i — w razie potrzeby — gwałtowność inwektywy; z następców jego bogactwo i urozmaicenie w wikłaniu akcji; z Marivaux tchnienie erotyczne i subtelność profilów kobiecych: ale jakże to wszystko przetworzone, przepojone nowym życiem! Z jaką swobodą miesza wszystkie rodzaje, stapiając je w nowe twory! Komiczne imbroglio splata się z komedią charakterów; pustota farsy z satyrą społeczną i tchnieniem rewolucyjnym: wszystkie dawne elementy pod dotknięciem tego jedynego talentu stają się czymś na wskroś nowym. Weźmy treść Cyrulika: opiekun czyhający na rękę i majątek pupilki; młody panicz krzyżujący, przy pomocy sprytnego lokaja, jego plany; przebrania, lekcja śpiewu, wymiana listów, wreszcie nieodzowny rejent, ślub... czy może być na pozór coś bardziej zużytego? Ale jak to wszystko, począwszy od pierwszej scenyspotkania hrabiego z Figarem, tętni życiem, jak iskrzy się, czaruje świeżością! Ta urocza Rozyna ze swą przebiegłością i prostotą, z tkliwą uległością i dziewiczą dumą, o ileż cieplej jest kobieca od „pupilek” dawnej komedii! Ten sługus-wyga, stanowiący od Plauta do Moliera i jego następców sprężynę komicznego teatru, jakże nowe zyskuje perspektywy w postaci nieśmiertelnego dziecięcia XVIII wieku, Figara! A Bazylio, rozkoszny Bazylio! Czy można wcielenie podłoty przedstawić w formie bardziej rozbrajającej niewinności? Zakończenie sztuki nawet, przy tak konwencjonalnych środkach, ileż posiada tutaj dramatycznego życia i ludzkich walorów! A dialog! (...) Replika po replice pędzi z zawrotną chyżością, nie dając czasu na opamiętanie, nie zostawiając miejsca na hałaśliwy wybuch śmiechu; nim wrażenie zdążyło się utrwalić, już spędza je drugie, trzecie, scena mija na kształt świetnego fajerwerku. Tu już jesteśmy w całej pełni w nowożytnym teatrze, i to najlepszym.\nJeżeli w Cyruliku autor, wziąwszy dawne formy, potrafił je odrodzić, w Weselu Figara posunął się jeszcze dalej w twórczej oryginalności. Wesele Figara jest sztuką jedyną w swoim rodzaju, nieprzypominającą absolutnie niczego; dziełem, w którym pisarz dał całego siebie. Z niego, nim samym niemal jest ów Figaro, pogłębiony tu i silniej narysowany, ze swą aż nadto bogatą przeszłością, swymi gorzkimi doświadczeniami, kipiącą żywotnością i radością życia. Z niego, z bolesnych przeżyć pisarza ta walka talentu z „urodzeniem”, słuszności z przywilejem. Z siebie przekazuje autor Figarowi tę namiętność intrygi, często wikłającej sprawę dla przyjemności intrygowania, tę łatwą filozofię życia i ten... powiedzmy, niedostatek skrupułów moralnych. Z siebie wreszcie Beaumarchais, całe życie namiętnie kochany przez kobiety i umiejący je kochać, daje tę drażniącą atmosferę zmysłów, delikatną gamę kobiecości — tego czarującego Cherubina wreszcie, najśmielej, najoryginalniej może stworzoną postać w całej sztuce (...). Ten mały pazik, urwis, który — wyrastając wszędzie pod nogami hrabiego i doprowadzając go niemal do szaleństwa — przysparza akcji tyle niezrównanych efektów, kocha wszystkimi pierwocinami swego trzynastoletniego serca; kogo? — gdybyż on sam wiedział!\nAle świeżość Wesela Figara jako utworu scenicznego nie wyczerpuje bynajmniej bogatych i różnorodnych perspektyw tego dzieła. Napoleon mówił o Weselu Figara, że to „Rewolucja już w czynie”; Danton wołał głośno, że „Figaro zabił szlachtę”. W jakim stopniu tedy możemy uważać Beaumarchais'go za współtwórcę rewolucji?\nNie ulega wątpliwości, że, podobnie jak większość pisarzy XVIII w., którzy rewolucję przygotowali, Beaumarchais nie był rewolucjonistą. Dawny porządek rzeczy, zwłaszcza od czasu gdy wywalczył sobie w nim dość poczesne miejsce, znacznie lepiej odpowiadał temperamentowi pisarza niż nadchodząca epoka republikańskiej „cnoty”. Ale w ciągu swego niespokojnego życia miał sposobność zajrzeć za wszystkie kulisy rządu, społeczeństwa i obyczajów; połknął niejedno upokorzenie; doznał niejednej krzywdy; na własnej skórze przekonał się, iż prawa i urządzenia dogorywającego świata nie odpowiadają potrzebom dojrzewających mas narodu. Nasiąknął — nie mogło być inaczej — wszystkimi ideami, dyskusjami, całą filozofią swego wieku. I miał talent. Zrobił w Weselu Figara (a po części w Cyruliku) na swój sposób to, co czynił Wolter w ulotnych pisemkach, którymi przez pół wieku blisko zasypywał Francję; wszystkie prawdy po tysiąc razy dyskutowane, przyjęte, niemal utarte, przebił stemplem swego talentu na monetę obiegową; nadał im formę najzwięźlejszą, najlotniejszą — i tym samym, mocą potężnego wpływu słowa padającego ze sceny, wraził je tym bardziej w mózgi i serca współczesnych. Żadna z tych prawd nie była nowa; ale to właśnie — uwagę tę czyni Sarcey, znawca psychologii teatralnej — stanowiło ich siłę: prawda nowa, padająca ze sceny, oszałamia i nie znajduje współdźwięku; prawda znana, uznana, podana w scenicznej plastyce słowa, zyskuje potężny odgłos u zachwyconych słuchaczy. Od tych „prawd” roi się komedia Beaumarchais'go; nie ma chyba obyczaju, prawa, urządzenia jego epoki, które by nie przeszły przez ognisty tusz tego fajerwerku.\nPrzede wszystkim sądownictwo. Z nim, jak to wiemy z życiorysu pisarza, osobliwie miał na pieńku. Miał też i dawne wzory i sięgnął po nie swobodną ręką. Wziął niemal żywcem Rabelaisowską figurę sędziego (ledwie zdrobniwszy jego nazwisko: Brid'oie — na Brid'oison) i pokazał ją w ruchu, w działaniu. Scena procesu w akcie III musiała do współczesnych przemawiać wymowniej niż tomy całe spisane od paru wieków przeciw śmieszniej i przestarzałej procedurze i nadużyciom sądownictwa.\nPanie sędzio, niech pan wysłucha sprawy.\nw todze sędziowskiej, zająkuje się nieco\nDo-o-brze więc! Werba-alizujemy.\nChodzi o przyrzeczenie małżeństwa.\nPołączone z pożyczką pieniężną.\nRo-ozumiem, et caetera, jak na-astępuje.\nNie, panie sędzio, bez et caetera.\nRo-ozumiem, i czy masz pani sumę?\nNie, panie sędzio, to ja pożyczyłam.\nRo-ozumiem, ro-ozumiem; żądasz pani zwrotu pieniędzy?\nNie, panie sędzio; żądam, aby mnie zaślubił.\nRo-ozumiem do-oskonale. A on, czy chce panią za-aślubić?\nNie, panie sędzio. O to właśnie proces.\nCzy pa-ani mniemasz, że ja nie ro-ozumiem procesu?\nNie, panie sędzio, do Bartola w kogóżeśmy wpadli! do GąskiJak to! To pan będziesz nas sądził?\nCzyż w innym celu nabyłem moją po-osadę?\nTo wielkie nadużycie taki handel.\nTak. Le-epiej by było dawać je nam da-armo.\n...Panie radco, zdaję się na pańską sprawiedliwość, mimo że jesteś sędzią...\nDrugi cel pocisków to przywilej urodzenia, najbardziej znienawidzony ze wszystkich, bolączka „trzeciego stanu”, przeciw której przede wszystkim zwróciła się rewolucja. Beaumarchais, jak wspomniałem w życiorysie, „nie mogąc zwalczyć przywileju, poddał się mu” i nabył szlachectwo za brzęczącą monetę; ale zbyt wiele ucierpiał w życiu od przewag „urodzenia”, aby nie miało się to odbić w całym jego dziele. Nie bierzmy zbyt dosłownie ustępu apoteozującego szlachectwo, który sam z własnych Memoriałów cytuje w przedmowie. Te same saturnalia, które w kilka lat potem w sposób krwawy święci rewolucja, tu odbywają się na scenie w formie, której wesołość maskuje oblicze jadowitej satyry. Już samo założenie sztuki jest postawieniem na głowie dotychczasowego teatralnego porządku, w którym „panowie” bawili się na scenie kosztem prostaczków: tutaj — w rezultacie — rozum, uczciwość, wdzięk, słowem, „piękna rola” jest po stronie pary służących; figurą zaś pocieszną sztuki, Grzegorzem Dyndałą niemal, raz po raz wystrychniętym na dudka, jest — hrabia. A czyż trzeba przypominać nieuszanowanie, jakim tchną wszystkie repliki Figara, i wszystkie zjadliwe groty wypuszczone na fortecę przywileju!\n...Reputację masz fatalną!\nA jeśli więcej wart jestem od niej? Czy dużo jest wielkich panów, którzy by mogli to samo powiedzieć?\n...Przy swoim talencie i zaletach mógłbyś kiedyś dobić się awansu.\nTalent drogą do awansu? Wasza dostojność żartuje. Mierność i płaszczenie się: oto środki, aby dojść do wszystkiego.\n...Lokaje ubierają się w tym domu dłużej niż panowie!\n...W trybunale sędzia zapomina o sobie i ma na oczach jedynieprawo.\nPobłażliwe dla wielkich, twarde dla małych.\n...Nie, panie hrabio... dlatego że jesteś wielkim panem, uważasz się za geniusza!... Szlachectwo, majątek, stanowisko, urzędy, wszystko to czyni tak pysznym! Cóżeś uczynił dla zyskania tylu przywilejów? Zadałeś sobie trud, aby się urodzić, nic więcej...\nOto sztuka, o której wystawienie walczył przez trzy lata przeciw królowi sam kwiat „uprzywilejowanych”, aby blisko przez setkę przedstawień z rzędu oklaskiwać na scenie włóczenie w błocie wszystkiego, na czym wspierało się ich istnienie i stanowisko. Walka ta i okoliczności, w jakich uzyskano wystawienie Figara, potężnie wzmogły doniosłość jegowpływu.\nWesele Figara jest dziełem bardziej genialnym niż doskonałym. Uderzające jest, ile wad i nieprawdopodobieństw wykazuje ta sztuka wzięta pod skalpel krytycznej analizy. Zdaniem Sainte-Beuve'a akcja łamie się w akcie III, w dość niesmacznej sentymentalnej scenie, gdy Marcelina poznaje w Figarze własnego syna. Sarcey zwraca uwagę, jak logicznie słabo nakreślona jest rola samego Figara: ma on pozory niespożytej czynności, a właściwie nie robi nic, wszystkie jego intrygi okazują się zawodne lub bezużyteczne, nic z tego, co przewiduje, się nie sprawdza, a wszystko robią inni lub przypadek. Ale na odwrót, można by to wziąć jako punkt wyjścia do podziwu dla prestidigitatorstwa scenicznego autora i jego poczucia optyki teatralnej, skoro te wszystkie braki występują jedynie przy zimnym rozważaniu, a nie w świetle rampy.\nZresztą niesłuszne byłoby szukać w sztuce rzeczy, których autor nie miał zamiaru w niej pomieścić. Chciał dać swoim współczesnym wesołość — i dał ją, i ileż jeszcze poza tym, i na jak długo! Ale nawet w końcowym „wodewilu”, kiedy w atmosferze ogólnego pojednania i pustoty każdy z aktorów sztuki rzuca swój pożegnalny kuplet rozbawionemu parterowi, i wówczas pod wesołą nutą dźwięczy akcent brzemiennego przyszłością protestu:\nŚmierci zmiótł wszechmocny gest:Wolter nieśmiertelny jest.\nDaremnie optymizm sędziego Gąski stara się uspokoić siebiei publiczność:\nOt, panowie, ko-omedyjka\nW bu-udzie prze-edstawiona tej\nWiernie ży-ycie wam odbija\nKrzywdzą go: gwałt, wrzaski, chryja;\nSądy krytyczne, jakie wywołały obie komedie Beaumarchais'go, były bardzo rozbieżne; echa ich znajdują odbicie w przedmowach autora. (...) To pewna, iż nawet ci, którzy najpochlebniej oceniali obie sztuki, dalecy byli od podejrzewania ich znaczenia dla rozwoju przyszłego teatru we Francji.\nJak wspomniałem, Figaro pojawia się jeszcze po raz trzeci na scenie w sztuce pod tytułem Występna matka. Jest to utwór słaby, niemający nic z prawdziwego Beaumarchais'go; wystygła werwa pisarza szuka ucieczki w modnej za czasów Beaumarchais'go sentymentalnej deklamacji.\nCyrulik sewilski i Wesele Figara pojawiły się w polskim przekładzie niemal bezpośrednio po ich ogłoszeniu drukiem w języku francuskim. Przekład obu sztuk (bez przedmów autora), ogłoszony bezimiennie, nie odpowiada, jak większość przekładów owej epoki, dzisiejszym wymaganiom; na swój czas był wcale dobry i sumienny. Rękopiśmienny egzemplarz przekładu Wesela Figara (bezimiennego również), wedle którego grywało się tę sztukę, poza wydatnymi skróceniami (prawie cały monolog Figara w akcie V!), często dość swobodną stopą przechodzi obok oryginalnego tekstu. Sądzę zatem, że niniejsze wydanie utworów Beaumarchais'go okaże się usprawiedliwione i potrzebne. Dla większości polskich czytelników stanie się ono — nawet pomimo pojawiania się co kilkanaście lat Wesela Figara w teatrze — prawdziwą rewelacją tego bujnego, żywego, a tak mało do dziś dnia naruszonego przez czas talentu.\nWarszawa, kwiecień 1932.\nSzalony dzieńczyliWesele Figara\nPrzez wzgląd na miłe androny\nDarujcie rozsądku zgrzyt.\nWodewil z 5 aktu sztuki\nCharaktery i stroje\nHrabia Almawiwa — winien być grany bardzoszlachetnie, ale z wdziękiem i swobodą. Skażenie serca nie powinno nic ujmować z dobrego tonu. Wedle ówczesnych obyczajów, wielcy panowie traktowali jako zabawkę wszystko to, co tyczyło czci kobiecej. Rola tym trudniejsza do dobrego oddania, ile że w sztuce osobistość ta zawsze jest ofiarą. Ale grana przez doskonałego aktora (pana Molé) uwydatniła tym lepiej wszystkie inne role i umocniła powodzenie.\nStrój w pierwszym i drugim akcie myśliwski, buty z cholewami, starym hiszpańskim krojem. Od trzeciego do ostatniego aktu bogaty strój narodowy.\nHrabina — między dwoma sprzecznymi uczuciami zdradza jedynie zdławioną czułość lub gniew bardzo umiarkowany. Nic zwłaszcza, co by mogło w oczach widza poniżyć tę miłą i cnotliwą istotę. Ta rola, jedna z najtrudniejszych, przyniosła wiele zaszczytu talentowi panny Saint-Val.\nStrój w pierwszym, drugim i czwartym akcie to luźny szlafroczek, z gołą głową; Hrabina jest u siebie w domu, rzekomo niezdrowa. W piątym akcie ma strój i wysoki kok Zuzanny.\nFigaro — Nie można nazbyt zalecić aktorowi, który będzie grał tę rolę, aby dobrze przejął się jej duchem, jak to uczynił pan Dazincourt. Gdyby dał w niej coś innego niż rozsądek zaprawny wesołością i dowcipem, zwłaszcza gdyby domieszał najlżejszą szarżę, obniżyłby rolę, którą pierwszy komik, pan Préville, uznał godną talentu największego aktora, o ile pochwyci jej różnorodne odcienie i zdoła się wznieść do jej pełnej koncepcji.\nStrój taki jak w Cyruliku sewilskim.\nZuzanna — Młoda osoba, zręczna, dowcipna i wesoła, ale nie wyuzdaną wesołością naszych bezczelnych subretek. Ładny jej charakter nakreślono w przedmowie: aktorka, która nie widziała panny Contat, powinna tam go wystudiować, chcąc właściwie oddać rolę.\nStrój w pierwszych czterech aktach: staniczek biały z bufami, bardzo wykwintny; spódniczka takaż, toczek, który później modniarki nazwały à la Suzanne. Podczas uroczystości w ostatnim akcie hrabia kładzie jej na głowę toczek z długim welonem, z wysokimi piórami i białymi wstążkami. W piątym akcie ma na sobie luźną lewitkę Hrabiny, nic na głowie.\nMarcelina — Rozsądna kobieta, żywa z natury, która błędom i doświadczeniu zawdzięcza wyrobienie. Jeśli aktorka wzniesie się pełną godności dumą do moralnej wyżyny, jaka następuje po scenie poznania w czwartym akcie, przyczyni się wiele do zainteresowania rolą.\nStrój hiszpańskiej duenny, ciemny, z czarnym stroikiem na głowie.\nAntonio — zdradza jedynie stan lekkiego pijaństwa, rozpraszającego się stopniowo; w piątym akcie jest już prawie trzeźwy.\nStrój hiszpańskiego wieśniaka, rękawy zwisające z tyłu, kapelusz i białe trzewiki.\nFranusia — Dziewczynka dwunastoletnia, bardzo prostoduszna. Strój: brunatny staniczek z pętlicami i srebrnymi guzikami; spódnica jaskrawa, czarny toczek z piórami. Takiżstrój mają i inne wieśniaczki podczas uroczystości weselnej.\nCherubin — Tę rolę może grać (jak też i grała) jedynie młoda i ładna kobieta. Nie mamy w teatrach bardzo młodego człowieka dość wyrobionego, aby odczuć jej wszystkie finezje. Lękliwy bez granic wobec Hrabiny, gdzie indziej przemiły urwis; niespokojne i mętne pragnienie jest tłem jego charakteru. Idzie za głosem budzącej się dojrzałości, ale bez planu, bez celu, poddając się chwili; słowem, jest takim, jakim każda matka w głębi serca pragnęłaby może, aby był jej syn, choćby miała dużo przez to cierpieć.\nW pierwszym i drugim akcie bogaty strój hiszpańskiego pazia, biały, haftowany srebrem; niebieski płaszczyk, kapelusz z piórami. W czwartym akcie gorset, spódniczka i toczek — jak młode wieśniaczki, w których jest gronie. W piątym mundur oficerski, kokarda i szpada.\nBartolo — Charakter i strój jak w Cyruliku sewilskim; gra tutaj jeno drugorzędną rolę.\nBazylio — Charakter i strój jak w Cyruliku sewilskim; również rola drugorzędna.\nGąska — winien mieć ową niezłomną i szczerą pewność siebie, jaką mają głupcy, skoro zbędą się nieśmiałości. Jąkanie jego jest tylko jednym wdziękiem więcej i powinno być ledwie dostrzegalne; myliłby się grubo aktor i grałby zupełnie fałszywie, gdyby szukał w nim komizmu roli. Polega ona cała na kontraście powagi stanowiska, a śmieszności charakteru; im mniej aktor będzie szarżował, tym więcej okaże prawdziwego talentu.\nStrój: toga hiszpańskiego sędziego, węższa niż u naszych prokuratorów, prawie sutanna; do tego wielka peruka, rabat na szyi i długa biała laseczka w ręku.\nŁapowy — ubrany jak sędzia, biała laseczka, nieco krótsza.\nWoźny, czyli Algazil — Strój urzędowy, płaszcz i szpada przypięta wprost, bez rzemiennego pasa. Nie nosi butów, ale trzewiki czarne, białą perukę z obfitymi lokami, krótka biała pałeczka.\nSłoneczko — Strój wieśniaczy, zwisające rękawy, jaskrawy kubrak, biały kapelusz.\nMłoda pasterka — Strój jak Franusi.\nPedrillo — Kubrak, kamizelka, pas, bicz, buty pocztowe, siatka na głowie, kapelusz kurierski.\nOsoby nieme — jedne w togach sędziów, drugie w strojach wieśniaczych, inne w liberii.\nHrabia Almawiwa — wielkorządca Andaluzji\nHrabina — jego żona\nFigaro — służący Hrabiego i burgrabia zamku\nZuzanna — pierwsza garderobiana Hrabiny i narzeczonaFigara\nMarcelina — z fraucymeru Hrabiny\nAntonio — ogrodnik pałacowy, wuj Zuzanny i ojciecFranusi\nFranusia — córka Antonia\nCherubin — pierwszy paź Hrabiego\nBartolo — lekarz w Sewilli\nBazylio — nauczyciel klawicymbału\nDon Guzman Gąska — sędzia\nŁapowy — pisarz, sekretarz don Guzmana\nSłoneczko — młody pasterz\nPedrillo — kurier Hrabiego\nScena przedstawia pokój wpół umeblowany; wielki fotel, jak dla chorego, stoi pośrodku. Figaro z łokciem w ręku mierzy podłogę. Zuzanna przed lustrem umocowuje sobie na głowie bukiecik kwiatu pomarańczowego, tak zwany wianek panny młodej.\nSzerokość stóp dziewiętnaście, długość dwadzieścia sześć.\nSpójrz, Figaro, oto wianek, czy tak lepiej?\nBez porównania, moje ty śliczności. Och, jakże ten dziewiczy wianek, w dzień ślubu, na głowie ładnej dziewczyny wydaje się słodki oczom oblubieńca!...\nCo ty tam mierzysz, kochanie?\nPatrzę, Zuziulu moja, czy to łóżko, które pan hrabia nam daje, będzie tu ładnie wyglądało?\nOddaje go nam.\nTrzebaż podać jakąś rację.\nA jeśli nie chcę podać?!\nOt co, kiedy kobieta jest człowieka pewna!...\nDowodzić, że mam słuszność, znaczyłoby przyznać, że mogę jej nie mieć. Jestem twoją panią czy nie?\nKręcisz nosem na pokój najwygodniejszy w całym zamku, położony między apartamentami obojga państwa. Ot, w nocy pani czuje się niedobrze, zadzwoni: hyc! dwa kroki i jesteś u niej. Pan hrabia życzy sobie czego; tylko pociągnie za sznurek: hop! w trzech susach jestem na rozkazy.\nWybornie! Ale kiedy zadzwoni rano, aby ci dać jakie ważne i długie zlecenie, hyc! dwa kroki i jest pod mymi drzwiami, i hop! w trzech susach...\nCo ty chcesz powiedzieć, Zuzanno?\nAle cóż wreszcie, na miły Bóg!\nTo, mój kochasiu, że znużony gonitwą za okolicznymi pięknościami hrabia Almawiwa pragnie wypocząć sobie w zamku, ale nie przy własnej żonie. Na twoją, słyszysz, Figaro, obrócił oczy i ma nadzieję, że to mieszkanie niezgorzej mu się nada. Oto co zacny Bazylio, zacny dostawca uciech swego pana i mój szlachetny nauczyciel śpiewu, powtarza mi co dzień przy lekcji.\nBazylio! O mój koteczku! Jeśli kiedy porcja rzęsistych kijów zaaplikowana na krzyże wzmocniła komu szpik pacierzowy...\nMyślałeś, niebożątko, że posag, jaki mi dają, to dla twoich pięknych oczu, dla twoich znamienitych zasług?...\nDosyć zdziałałem, aby mieć prawo tak mniemać.\nMój Boże! Jacy ci rozumni ludzie są głupi!\nBa! Ale nikt nie chce wierzyć.\nDowiedz się, że za cenę tego posagu hrabia spodziewa się uzyskać po kryjomu kwadransik sam na sam, który dawne prawo pańskie... Znasz ów piękny przywilej.\nTak dalece znam, iż gdyby hrabia żeniąc się nie był zniósł tego ohydnego prawa, nigdy bym się nie zgodził zaślubić cię w jego dobrach.\nOtóż jeżeli je zniósł, żałuje tego; i właśnie od twojej narzeczonej pragnie je dziś potajemnie odkupić.\nuderzając się po głowie\nGłowa mi pęcznieje ze zdumienia; czoło moje użyźnione...\nA nuż się zrobi jaki pryszczyk; ludzie przesądni...\nŚmiejesz się, hultajko! Ach, gdyby był sposób dopaść tego arcyzwodziciela, wpakować go w zmyślną pułapkę, zgarniając równocześnie jego złotko!...\nIntryga i pieniądze: Figaro w swoim żywiole.\nNie wstyd mnie wstrzymuje, to pewna.\nNie sztuka przedsięwziąć rzecz niebezpieczną, ale uniknąć niebezpieczeństw i dopłynąć szczęśliwie do celu, ot co! Zakraść się do kogoś w nocy, zdmuchnąć mu żonę i wziąć sto batogów za fatygę — nic łatwiejszego pod słońcem: tysiąc łajdaków bez mózgu zdołało tego dokazać. Ale...\nPani się obudziła; poleciła mi, abym pierwsza zjawiła się u niej w dzień mego wesela.\nCzy i w tym tkwi jakaś tajemnica?\nOwczarz powiada, że to przynosi szczęście opuszczonym żonom. Bywaj zdrów, mój Fi, Fi, Figaro, myśl o naszej sprawie.\nMałego buziaka dla odświeżenia umysłu.\nBuziaka! Dziś? Memu kochankowi? To by było ładnie! A cóż by na to jutro powiedział mój mąż?\nFigaro ściska ją\nTy nie masz pojęcia, jak ja cię kocham.\nKiedyż przestaniesz, nudziarzu, mówić mi o miłości od rana do wieczora?\nKiedy będę mógł ci jej dowodzić od wieczora do rana.\nz daleka przykładając palce do ust\nMasz swego całusa z powrotem; nicem ci już nie winna.\nbiegnie za nią\nO nie! Nie w tej walucie dostałaś!\nCzarująca dziewczyna! zawsze roześmiana, tryskająca życiem, pełna wesołości, dowcipu, miłości i rozkoszy! Ale cnotliwa! przechadza się żywo, zacierając dłonie O panie hrabio, drogi panie hrabio, chciałbyś mnie przystroić... po hrabsku! Zastanawiałem się też, czemu uczyniwszy mnie burgrabią zabiera mnie z sobą na ową ambasadę i mianuje kurierem. Rozumiem, panie hrabio: trzy promocje na raz: ty wiceministrem; ja pędziwiatrem; Zuzia gosposią pałacu, podręczną ambasadorową; a potem w cwał, kurierze! Gdy ja będę galopował w jedną stronę, ty, panie hrabio, ujedziesz z moją miłą ładny kawał drogi! Ja będę się chlastał w błocie i nadkręcał karku dla chwały twego rodu; pan raczysz łaskawie przyczynić się do pomnożenia mojego! Wzruszająca wymiana usług! Ale, ekscelencjo, to za wiele naraz. Załatwiać w Londynie jednocześnie sprawy swego pana i jego służącego; zastępować przy cudzoziemskim dworze wraz osobę króla i moją — to za wiele, o połowę za wiele. Co do ciebie, obwiesiu Bazylio, mój synaczku, ja cię nauczę, jak się gwizda po kościele, ja ci... Nie! Trzeba grać komedię; obu naraz wystrychnąć na dudka. Baczność na dziś, mości Figaro! Przede wszystkim przyśpieszyć ceremonię, aby tym pewniej dobić do ołtarza; usunąć Marcelinę, która ma na ciebie diabelny smaczek; zgarnąć złoto i podarki; wywieść na manowce zachcianki pana hrabiego; wygarbować sumiennie skórę imć Bazylia; wreszcie...\nMarcelina, Bartolo, Figaro\nHo! ho! ho! ho! Jest i grubas. Sługa pana doktora, wesele w komplecie. Dzień dobry, dzień dobry, najmilszy z doktorów. Czy to mój ślub sprowadza pana do zamku?\nNie, mości Figaro, bynajmniej.\nTo byłoby bardzo szlachetnie!\nZapewne; szlachetnie i głupio.\nJa, który miałem nieszczęście zmącić pańską uroczystość weselną...\nCzy masz mi co innego do powiedzenia?\nNie wiem, czy zaopiekowano się pańskim mułem.\nGaduło przeklęty! Zostawże nas.\nGniewasz się, doktorze? Ludzie pańskiego rzemiosła mają bardzo twarde serca! Cienia litości dla biednych bydlątek... w istocie... zupełnie, jak gdyby to byli ludzie! Bądź zdrowa, Marcelino; wciąż masz ochotę procesować się ze mną?\nGdy się nie kocha, trzebaż nienawidzić?...\nOdwołuję się do doktora.\nJejmość opowie panu resztę.\npatrzy za odchodzącym\nHultaj zawsze ten sam! Umrze w skórze największego bezczelnika, o ile go z niej nie obedrą żywcem.\nJesteś wreszcie, wiekuisty doktorze? Zawsze tak poważny i flegmatyczny, że można by umrzeć czekając twej pomocy, tak jak się wzięło ślub niegdyś mimo twych przezorności.\nZawsze cierpka i dokuczliwa. Więc cóż? Na cóż moja obecność w zamku tak potrzebna? Hrabia miał jaki wypadek?\nMoże Rozyna, jego przewrotna żona, czuje się niezdrowa, co daj Boże?!\nTęskni i wzdycha.\nMąż ją zaniedbuje.\nHa! Godny małżonku, mścisz się mojej krzywdy!\nNie wiadomo, jak określić hrabiego: zazdrosny i płochy.\nPłochy z nudów, zazdrosny z próżności: cóż naturalniejszego?\nDziś, na przykład, wydaje Zuzię za swego Figara i z racji tego związku...\nKtóry jego ekscelencja uczynił koniecznym?\nNiezupełnie; ale który pragnąłby uświęcić po trosze z oblubienicą...\nPana Figara? Hm, o to można dobić targu z nim samym.\nBazylio twierdzi, że nie.\nI ten opryszek tutaj? Ależ to istna jaskinia! Cóż on tu robi?\nTyle złego, ile tylko zdoła. Najgorsze w tym wszystkim to nudne amory, jakimi płonie dla mnie od dawna.\nNa twoim miejscu byłbym się już dwadzieścia razy uwolnił od natręta.\nNiesmaczny, okrutny szyderco, czemuż ty nie uwolnisz się za tę samą cenę od moich nalegań? Czyż to nie jest twoim obowiązkiem? Gdzież pamięć przyrzeczeń? Co się stało ze wspomnieniem małego Emanuela, owocu zapomnianej miłości, która miała nas zawieść do ołtarza?\nCzy po to, aby mi kazać słuchać tych smalonych dubów, sprowadziłaś mnie z Sewilli?... Ten paroksyzm małżeński, który przypiera cię tak nagle...\nDobrze więc! Nie mówmy o tym. Ale jeśli nic nie zdoła ciebie samego skłonić do spełnienia obowiązku, pomóż mi bodaj zdobyć innego.\nTo najchętniej: możemy pogadać. Ależ któryż śmiertelnik opuszczony od niebios i od kobiet...\nAch, któż by inny, doktorze, jeśli nie piękny, wesoły, rozkoszny Figaro!...\nNigdy markotny; zawsze w dobrym humorze, zawsze cieszący się chwilą, bez troski o przeszłość, jak o przyszłość; pełen życia, szczodry! Och, szczodry...\nJak wielki pan. Uroczy, jednym słowem; ale z tym wszystkim istny potwór!...\nNie dostanie go, niecnota, jeśli zechcesz, doktoreńku, pomóc mi wyzyskać pewne zobowiązanie, które ma wobec mnie.\nW dzień ślubu?\nOch, rozchodzą się ludzie i od ołtarza! Gdybym się nie lękała odsłonić małej kobiecej tajemnicy...\nCzyż kobiety mają tajemnice dla lekarza?\nAch, wiesz dobrze, że nie mam ich dla ciebie! Płeć, do której należę, jest namiętna, lecz lękliwa: próżno jakiś czar wabi nas ku rozkoszy, najzuchwalsza kobieta czuje w sobie głos, który ostrzega: „Bądź piękną, jeśli możesz, cnotliwą, jeśli chcesz; ale bądź szanowaną bezwarunkowo!”. Owóż skoro trzeba przede wszystkim być szanowaną, skoro każda kobieta czuje tego wagę, nastraszmy wpierw Zuzannę rozgłoszeniem propozycji, które jej czyni hrabia.\nDo czegóż to doprowadzi?\nDo czego? Zuzanna przez prosty wstyd będzie uparcie odrzucać jego ofiary; hrabia przez zemstę poprze mój protest przeciw ich małżeństwu; wówczas moje zamęście staje się pewne.\nMa słuszność. Na honor! Dobra sztuka; wydać moją starą gospodynię za hultaja, który pomógł mi wydrzeć młodą narzeczoną!\nKtóry pragnie sycić swoje żądze kosztem mych najsłodszych nadziei.\nKtóry w swoim czasie ukradł sto talarów, dotąd leżących mi na sercu.\nAch, cóż za rozkosz!...\nWyjść za niego, doktorze, wyjść za niego!...\nMarcelina, Bartolo, Zuzanna\ntrzyma w ręku czepeczek z szeroką wstążką, na ręku suknię\nWyjść za niego! Za kogóż to? Za mego Figara?\nCzemuż by nie? Toć i ty nie co innego robisz!\nParadny argument: tylko kobieta w złości zdobędzie się na podobny! Mówiliśmy, piękna Zuziu, o szczęściu, jakim dlań będzie posiadanie ciebie.\nNie licząc pana hrabiego, o którym się nie mówi.\nSługa uniżona pani; ilekroć otworzysz usta, zawsze musisz powiedzieć coś gorzkiego.\nSługa pani nawzajem; gdzież ta gorycz? Czyż nie jest sprawiedliwie, aby wspaniałomyślny pan dzielił po trosze radość, którą sprawia swym poddanym?\nRadość, którą sprawia?...\nSzczęściem, zazdrość pani jest równie znana, jak prawa jej do Figara nikłe.\nMożna by je uczynić trwalszymi, umacniając je na twój sposób.\nOch, tym sposobem posługują się raczej osoby wytrawne.\nA dzieciątko do nich nie należy. Niewinna jak stary sędzia!\nBywaj zdrowa, piękna oblubienico naszego Figara.\nTajna wspólniczko jego dostojności pana hrabiego.\nKtóry jejmość panią niezmiernie poważa.\nCzy pani uczyni mi ten zaszczyt, aby spoglądać i na mnie łaskawym okiem?\nPod tym względem nie pozostaje jejmość pani nic do życzenia.\nZ dostojnej pani taka śliczna osóbka!\nEt, wystarczy, aby jejmość wszyscy diabli brali.\nA zwłaszcza wielce czcigodna!\nTa cnota przystoi matronom.\nChodźmy, doktorze; nie panuję nad sobą. dygając Sługa uniżona.\nA leć, kumoszko! Leć, mądralo! Równie mało lękam się twych zakusów, jak gardzę zniewagami. Patrzcie mi starą Sybillę! Dlatego że liznęła książki i dręczyła jaśnie panią za młodu, chce się rządzić jak szara gęś w zamku! rzuca na krzesło suknię Sama już nie wiem, po co tuprzyszłam.\nOch, Zuziu! Od dwóch godzin czatuję na chwilę, kiedy będę cię mógł zdobyć samą. Ach, ty wychodzisz za mąż, a ja odjeżdżam.\nW jaki sposób małżeństwo moje łączy się z odjazdem pazia jego dostojności?\nZuziu, hrabia mnie oddala.\nCherubinku, znowu jakieś głupstwo!\nZastał mnie wczoraj u twej kuzynki, Franusi; pomagałem jej przepowiadać rolę niewiniątka na dzisiejszą uroczystość. Powiadam ci, jak mnie zobaczył, wpadł w taką wściekłość!... „Wynoś się — wrzasnął — mały...”. Nie śmiem w obecności kobiety wymówić tego słowa. „Wynoś się! A jutro nie będzie cię w zamku”. Jeśli pani hrabina, moja piękna chrzestna, nie zdoła go ułagodzić, stało się, Zuziu, tracę na zawsze szczęście oglądania ciebie.\nOglądania mnie?... Teraz moja kolej? Więc już nie do pani wzdychasz potajemnie?\nAch, Zuziu! Jaka ona szlachetna i piękna! Ale jaka imponująca!\nTo znaczy, ja nie jestem imponująca i ze mną można się ośmielić...\nWiesz aż nadto, niegodziwa, że ja nie śmiem się ośmielić... Ale jakaś ty szczęśliwa! W każdej chwili ją oglądać, mówić do niej, ubierać, rozbierać, szpilka po szpilce!... Ach, Zuziu! Dałbym... Co ty tam trzymasz?\nAch, szczęśliwy czepeczek i błogosławioną wstążkę, które otulają w nocy włosy uroczej chrzestnej matki...\nCzepeczek! Wstążka!... Daj mi ją, moja kochana.


fanaberia (w normandii) w delegacji: 9.\nAutor: fanaberia w normandii o 08:48\nBrahdelt 5 lutego 2012 08:53\nU Hrabini to chyba lokaj odśnieży. I pewnie mają własną łopatę. *^v^* U nas na razie nie pada, ale we wtorek ma nieco wzrosnąć temperatura (z -20 do -10 ^^) i może coś popada.\nRóża pod śniegiem wygląda melancholijnie...\nKankanka 5 lutego 2012 09:02\nNo jak nic, wojsko ruszy i odśnieży! Przecież to zaspy okrutne!\nAle u nas ani drobiny..... jest mróz -18 a na ziemi liście jesienne i zamarznięte stokrotki.\nmajowababcia 5 lutego 2012 09:05\nwow toz to prawdziwa zima hehehe.u nas byla jeden dzien . Snieg sie wlasnie skonczyl zostalo tylko zimno. kwiatkow szkoda\nIza Bela Stitches 5 lutego 2012 09:21\nOtwieraj sklep z łopatami do śniegu :)\nA temperatura jaka?\nmagda 5 lutego 2012 09:56\nu nas ani grama śniegu...... łopaty ręcznie robione?? no czego to ludzie nie wymyślą... :D hihi...\nchmurka 5 lutego 2012 10:36\nNormandia i zimą śliczna :))\nAnonimowy 5 lutego 2012 10:41\nNo wiecie co !? Zeby w lutym bylo tyle sniegu!(ha ha)Taki tam zarcik.Ja swoje zaokienne kwiatki zabralam juz jakis czas temu do domu i chyba dobrze zrobilam.I tak przyszlo mi do glowy,ze jak w Rzymie zaczynal padac snieg,to jakos tak i ludzie i ja sama usmiechalismy sie! Chyba te zimowe klimaty maja cos w sobie.Usmiechajmy sie czesciej ,moze bedzie nam cieplej!:))godlesia\ncraft by Maryla 5 lutego 2012 10:43\nNo ale jak ładnie!!!\nA u nas zero śniegu,tylko mróz mocno trzyma!\nJotHa 5 lutego 2012 11:43\nU mnie jak u Maryli. Wszystko bez śniegu zmrożone, bo w nocy poniżej 20 st C.\nA Was mówisz... zasypało. Kolejka do łopaty. Haha :-)))\nO oponach zimowych pewnie też nie słyszeli ? ;-)\nRene 5 lutego 2012 11:52\nNas też zasypało i przymroziło zdrowo! Ale jest ślicznie i tak cudnie skrzypi pod nogami :)\nRene 5 lutego 2012 11:53\nDziś mi się "pokazałaś" wyjątkowo i mogłam zostawić komentarz :)\nKocurek 5 lutego 2012 11:57\nŁałłłł, jak ja Ci tego śniegu zazdroszczę ,tej bieli i skrzypienia też .\nU nas był 1 dzień w grudniu , chyba tak aby nacieszyć się odrobinkę.\nTeraz tylko mróz -7 , jak dla mnie ok ,tylko śniegu mi brak:)))\nDo Godlesi - wiesz uśmiechanie się na mrozie ma swoje plusy , jest cieplej i tak szybko się nie "zamarznie" :))\nSzkoci śmieją się cały rok:))) i pewnie dlatego zimno im nie straszne:)) , ale śnieg powyżej 2cm już tak.\nfanaberia w normandii 5 lutego 2012 13:02\nBrahdelt-Joasiu, lokaj pewnie nie, ale ogrodnik na pewno :) A zima ma trwać pond tydzień....no po prostu padnę :)))\nKankanka-Aniu, oni wcale nie tacy wyrywni żeby coś robić. A może stopnije, a może Mikołaj zabierze, po co to tak od razu rzucać się głową do przodu :) Jeden z naszych sąsiadów,żeby nie odśnieżać zasypanego auta, wsiadł do niego i jeżdził w koło wsi,żeby mu stopniało... hahaha\nmajowababciu....hahaha...Francuzi jak we mgle,mówią coś o Syberii, a ja się uśmiecham i myślę swoje, jak Tinkusia w sklepie :)\nIza, kurcze - to jest myśl! Zima będzie jeszcze z tydzień i dosypie...hahhaha\nmadziu,bo my tak rękodzielniczo w każdej swerze:) No i przydaje się nam wszystko - skrzynia na lustro, była na tę łopatę idealna :)\nchmurko, to prawda. Jest ślicznie!\nGodlesiu, jak nic zawiało od Ciebie. Mamy 10 cm śniegu i jeszcze ma dosypywać! Kwiatków się w Normandii nie dorobiłam, ale tak myślę, czy hortensje w donicach przeżyją taką zimę?\nMarylko, to prawda jest ślicznie a śnieg taki bialutki.Ani we Wrocławiu, ani w Pradze nigdy taki nie był!\nJotHa, no jakbyś tu była. Strach wyjeżdżać na ulicę...niektórzy zakładają łańcuchy, a reszta kręci bączki co chwilę. Tylko my, że strefy lodu mamy i łopatę i zimowe opony. Miały być nieprzydatne ;)\nRene, bo my prawie obok siebie. Przez ostatnie 3 dni we francuskiej tv pokazywali Brukselę,ależ nabrałam ochoty - zwłaszcza na targi staroci :))))\nKocurku-Asiu, no, bialutko jest, mroźnie - po prostu cudnie. Dopiero teraz przydałaby się choinka :)\nTinki 5 lutego 2012 13:58\n... a zima jest piekna..i dokladnie taka ,jaka pamietam z dziecinstwa na podkarpackiej wsi...mrozna i sniezna :)))\n..jest cudownie :)\nfakt-dla francuzow to koniec swiata :)))\n...tinkusia nie mogla pojechac na ferie zimowe,wiec zima przyszla do tinkusi ,ha i tak trzymac :)\nRene 5 lutego 2012 14:22\nPrzybywaj :) Targów staroci tu pod dostatkiem, też je lubię!\nAnna 5 lutego 2012 23:55\nmnie tam się podoba ;) w końcu to zima, widoki masz przepiękne, no i dobrze ze minus mniejszy niż u nas :)))))\nwiewiórka 6 lutego 2012 00:55\nAle Was zasypało. Takie niecodzienne opady z pewnością paraliżują wszystko, trochę potrwa zanim służby się "ogarną".\nNiemniej widoki piękne i wcale się nie dziwię dzieciakom, ze się cieszą.\nania stasiak 6 lutego 2012 02:17\nPrzychodzę tu z coraz większą przyjemnością i przekonaniem, że ze wszystkiego, co się robi życiu można zrobić sztukę.Podziwiam talent i cierpliwość, pozdrawiam z zamarzniętej Lubelszczyzny :)\nyenulka 6 lutego 2012 02:24\nlistę społeczną do łopoty trzeba stworzyć :)\na propos jeżdżenia w kółko w celu odśnieżenia samochodu - dziś w Trójce był świetny tekst - najlepszym samochodem na mróz i śnieg jest stary diesel - jak już odpali, to jeszcze się sam ze śniegu otrząchnie :D\nRogata Owca 6 lutego 2012 02:57\nAle piękna zima. U nas tylko mróz, a śniegu nie ma. Pozdrawiam zasypaną\nfanaberia w normandii 6 lutego 2012 03:08\nTinkusiu, ja rozumiem, rozumiem, tylko boję się o pociągi, bo wiesz, jak szyny zamarzną to kogoś będę musiała trzepnąć łopatą :))))\nRene, ja już od Kasi z Warszawy o tych targach słyszałam. Myślałam,że gdzieś koło mojej wsi też będą, ale póki co nie ma nic. Śniegi stopnieją to przybędę - przed turystami :)\nAnno, to prawda jest pięknie. My tylko nie spodziewaliśmy się w Normandii takiej zimy...\nWiewiórko, tak,masz racje - na drogach paraliż, ale dzieci zachwycone.\nAniu, dziękuję. Ogromnie się cieszę, że podoba Ci się i chcesz zostać :)))\nyenulka, ja też tak od razu pomyślałam :))) A z tym sposobem na auta...hahahha, warto zapamiętać :)))\nOwieczko, dziękuję :) Przez noc śniegu nie dosypało, ale jest lekki mróz... coś czuję, że zima zostanie tu dłużej niż tydzień.\nAnonimowy 6 lutego 2012 03:37\nOj tam! Do nas tez skads przyszlo to zimno i snieg,a ze potem sie przemiescil dalej to juz nie moja wina.Dzielimy sie tym ,co mamy!Dzis jest slonecznie i slisko.Wszyscy czekaja,az ktos im chodniki poodsnieza.A na stolkach dalej sie kloca,zamiast do roboty sie brac.\nUsmiechajmy sie wiec,kiedys bedzie lepiej.godlesia\nAgata 6 lutego 2012 04:08\nMer ma piękny domek!\nZ pomysłowości sąsiada od auta trzęsę się ze śmiechu :D :D\nMam nadzieję śnieg na żywo pooglądać w tym roku w okolicach Gwiazdki, jak te mrozy sobie pójdą precz to wiosnę od razu poproszę! Kilka dni temu ptaszki za oknem ćwierkały wiosennie a z nieba coś białego leciało, na szczęście nie zostało ;)\nYarnAndArt 6 lutego 2012 04:37\nNo tak, łopata śnieżna nie jest znów tak ważnym gadżetem na co dzień. Ładnie tam sobie pomieszkujesz, chyba bardzo spokojnie. Pozdrawiam i życzę ciepełka :) U nas dalej mrozi.\nAgata 6 lutego 2012 07:28\ntfu, pochrzaniło mi się zdjęcie z podpisem :P\nale domek i tak ładny ;)\namelia 7 lutego 2012 12:06\npięknie tam u Ciebie i więcej śniegu niż tu..co za przewrotność\nIntensywnie Kreatywna 8 lutego 2012 10:10\nPrzekleństwo jakieś mnie dosięgło "w temacie" tej Twojej notki - chyba cztery razy zaczynałam pisać i coś mnie odrywało, a później skleroza robiła swoje. Ale!!! Hrabinia ma niezłe posiadłości :) Męża Ci zaczną wychwalać pod niebiosa za łopatę i pomoc w sytuacji kryzysowej. A zdjęcia cudownie zimowo spokojne.\nAnonimowy 13 lutego 2012 14:35\nMam nadzieje ,ze nie zasypalo Was na dobre!godlesia


Cała prawda o 8 latach rządów PO - Video z sejmu\nOpublikował videosejm.pl dnia 2015-06-23 16:25 Źródło\nA. Bańkowska: Kolejna niedopuszczalna sprawa z bankami w tle. Arka BZ WBK Fundusz Rynku...\n13 lipca br. podczas konferencji prasowej w Bydgoszczy Poseł na Sejm RP Anna Bańkowska publicznie...\n25 czerwca br. Anna Bańkowska w imieniu klubu poselskiego SLD miała w końcu okazję...\nSojusz złożył do laski marszałkowskiej projekt uchwały o skróceniu kadencji Sejmu...\n8 czerwca br. w programie TVP Bydgoszcz "Polityka dla ludzi" w imieniu SLD...


Wrzesień 2018 – Gorące Wiadomości\nStyl skandynawski zdobywa coraz większą popularność. Jak z każdym trendem w aranżacji wnętrz można dokonywać w nim poprawek i łączyć z innymi czasami ekstrawaganckimi dodatkami. Podstawowym założeniem jest stosowanie szarości i bieli oraz prostych rozwiązań związanych z wnętrzem i dodatkami. Wprowadzenie do takich wnętrz mebli podkreślających harmonię i spokój może wpłynąć na odczucia estetyczne mieszkańców. Jakie meble? W tym wypadku …\nWielu kierowców poważnie zastanawia się nad tuningiem własnego auta. Jest to oczywiście bardzo ciekawa alternatywa, jeśli chce się zmienić coś w wyglądzie samochodu. Nie każdy właściciel jest przecież zadowolony z tego, jak po kilku miesiącach prezentuje się jego pojazd. W dowolnym momencie można jednak zrealizować kompleksowy tuning smart. Jest to opłacalna inwestycja, ponieważ samochód korzysta na tym pod kątem wizualnym, ale …


Belladonna: Letnie wyznanie\nMagdalena B 11 sierpnia 2012 12:28\nŁadne zdjęcia, śliczny kolor włosów i super wisiorek.\nSylwia-eR 11 sierpnia 2012 14:51\nPiękne zdjęcia - łącznie z profilowym : )\nBoei 11 sierpnia 2012 14:58\nCudowne klimaty stworzyłaś na tych fotografiach:)\nguru_krolowa 12 sierpnia 2012 00:06\nUwielbiam to Twoje zdjęcie z wiankiem, jest fantastyczne :D a całą resztę oglądalam z równie wielkim zachwytem :) powinnaś częściej pokazywać tu swoje zdjęcia, masz nosa do ujęć ^^\nach! 12 sierpnia 2012 22:24\nPiękne zdjęcia od początku do końca, pozdrawiam, ach!\nPrzepięknie to zrobiłaś, z przyjemnością się ogląda. Pokazuj więcej :)\nAlex Ka 14 sierpnia 2012 11:32\nBardzo mi się podoba to jak opisałas siebie w formie zdjęć :) pozdrawiam\nat-the-attic 17 sierpnia 2012 01:08\ndrugi temat swietny*\nDortesjs 19 sierpnia 2012 16:43


Kolaktaza, krople, 10 ml - Portal Dbam o Zdrowie\nKolaktaza, krople, 10 ml\nZapobiega kolkom spowodowanym nietolerancją laktozy.\nWartości odżywcze produktu (100 g):\nWęglowodany- 51,6g - 50%\nWartość energetyczna produktu (100 g): 923kJ (223,04 kcal)\nAktywność enzymu laktaza:\nAktywnym składnikiem Kolaktazy jest enzym laktaza występujący naturalnie w organizmie człowieka. Niedobór laktazy może skutkować przejściowymi dolegliwościami trawiennymi . spowodowanymi nietolerancją laktozy zawartej w pokarmie.\nKolaktaza może być stosowana zarówno podczas karmienia piersią, jak i mlekiem modyfikowanym.\nDo wysterylizowanego, plastikowego pojemnika wiej kilka łyżeczek mleka z piersi. Dodaj 4 krople Kolaktazy. Podaj tak przygotowane mleko dziecku za pomocą łyżeczki i kontynuuj karmienie piersią jak zwykle.\nPrzygotuj mleko zgodnie z zaleceniami na opakowaniu. Dodaj 4 krople Kolaktazy do ciepłego mleka.\nUwaga: nie dodawaj Kolaktazy do gorącego mleka. Wstrząśnij dobrze butelkę i podaj dziecku. Niewykorzystaną mieszankę wyrzuć\nPrzygotowywanie mleka do późniejszego wykorzystania:\nPrzygotuj mleko zgodnie z zaleceniami na opakowaniu. Dodaj 2 krople Kolaktazy do ciepłego mleka i wstaw do lodówki na minimum 4 godziny. Mieszanka musi zostać\nwykorzystana w ciągu 12 godzin od momentu jej przygotowania. Podgrzej mieszankę do temperatury w jakiej podajesz dziecku mleko. Niewykorzystaną mieszankę wyrzuć.\nPodgrzej mleko. Dodaj 4 krople Kolaktazy do ciepłego mleka. Uwaga: nie dodawaj Kolaktazy do gorącego mleka. Wstrząśnij dobrze butelkę i podaj dziecku. Niewykorzystaną mieszankę wyrzuć.


Oprowadzanie po "Wesołych Świąt" z audiodeskrypcją i PJM\nDostępna sobota - oprowadzanie kuratorskie po wystawie "Wesołych Świąt" tłumaczone na język migowy (PJM) i z audiodeskrypcją.\nfolk / etno / world, wykład / prezentacja\nDawno, dawno temu, przed czterdziestu, pięćdziesięciu laty, a może nawet jeszcze dawniej, gdy nie było mejli, sms-ów, fejsbuka i innych "mesendżerów", ludzie posyłali sobie życzenia na tekturowych prostokątach zwanych pocztówkami. Trzeba było taką pocztówkę zapisać - najczęściej ręcznie, z rzadka na maszynie do pisania, nakleić znaczek pocztowy, pójść na pocztę i wrzucić do skrzynki na listy, a potem mieć nadzieję, że nasza karta nie zagubi się gdzieś po drodze, wśród milionów innych kart. Szczególne natężenie pocztówkowy ruch osiągał przed Bożym Narodzeniem. Wówczas przez Polskę przewalała się istna lawina świątecznych pocztówek. Były one bardzo różne: religijne i świeckie, ładne i brzydkie, publikowane przez potężnego państwowe wydawnictwa i przez drobnych "prywaciarzy", fotograficzne i graficzne.\nTen bardzo ciekawy, a dzisiaj chyba nieco zapomniany rozdział w dziejach polskiego dizajnu zaprezentujemy na naszej wystawie zatytułowanej po prostu "Wesołych Świąt" - to właśnie takim napisem opatrywano zdecydowaną większość publikowanych wówczas pocztówek. Pokażemy kilkaset wydrukowanych kart i około dwustu oryginalnych projektów. Mamy nadzieję, że ich wizualna i ikonograficzna różnorodność, pomysłowość, nieraz i humor, sprawią naszym widzom wiele przyjemności i radości.


KULTOWE filmy z lat 90., o których ZAPOMNIAŁEŚ - Part 2\nTHE INTERNATIONAL. Nie bez wad, ale warty uwagi\nLata 90. były okresem, w którym rozkwitły kariery wielu aktorek i aktorów uważanych dziś za najlepszych w swoim fachu. Jednym z nich jest Leonardo DiCaprio. W momencie premiery Przetrwać w Nowym Jorku Leo miał już na swoim koncie brawurowe kreacje drugoplanowe w filmach Co gryzie Gilberta Grape’a oraz Szybcy i martwi. Rola Jima Carrolla w produkcji Scotta Kalverta nie została jednak tak dobrze zapamiętana jak te w powyższych tytułach, chociaż DiCaprio grał tu pierwsze skrzypce. Tymczasem to właśnie występ w Przetrwać w Nowym Jorku był w mojej opinii najlepszą zapowiedzią późniejszych wspaniałych popisów aktorskich współczesnej gwiazdy kina i właśnie pod tym kątem omawiana produkcja sprawdza się dziś najlepiej. Film Kalverta powstał na podstawie autobiograficznej książki Jima Carrolla pod tytułem The Basketball Diaries i opowiada o zmaganiach młodego mężczyzny z nałogiem narkotykowym. Trudno dziś mówić o Przetrwać w Nowym Jorku jako o kinie aktualnym. Oczywiście kwestia uzależnienia wśród osób młodych na pewno wciąż pozostaje poważnym problemem, jednak opowieść o Jimie Carrollu jest mocno wpisana w swój czas. Nie zmienia to jednak faktu, że ze względu na główną postać i aktora, który się w nią wciela, The Basketball Diaries zasługują na miano filmu kultowego. A, prawie bym zapomniał o jeszcze jednym aktorze, dającym zazwyczaj filmom, w których występuje, plus pięć do kultowości. Mamy tu przecież także niespokojne dziecko ulicy – Marky’ego Marka w roli Mickeya.\nW połowie lat 90. Odlotowa dziewczyna była niezrozumiałą anomalią, niegrzecznym dziwadłem i filmowym skandalem.\nW połowie lat 90. Odlotowa dziewczyna była niezrozumiałą anomalią, niegrzecznym dziwadłem i filmowym skandalem. Rachel Talalay zdecydowanie wyprzedziła swoje czasy. To szalone, pełne akcji i odważnego humoru feministyczne science fiction. Ważne dzieło, traktujące o sile, ale też problemach kobiet. Sama reżyserka twierdzi, że jej film można pokochać lub znienawidzić i że o to właśnie jej chodziło. Postać głównej bohaterki powstała pod koniec lat 80. w głowie Jamiego Hewletta (rysownik z zespołu Gorillaz) i Alana Martina, którzy stworzyli angielską serię komiksów Tank Girl. W filmie zresztą w zgrabny sposób wpleciono wątki komiksowe, co jeszcze bardziej dodaje mu dziwaczności. W tytułową Odlotową dziewczynę w filmie Talalay wcieliła się niepowtarzalna Lori Petty. Towarzyszyła jej nieznana jeszcze wówczas Naomi Watts oraz Malcolm Mcdowell. Na uwagę zasługuje tu również niezwykły soundtrack, który zawiera m.in. utwory Björk i Portishead. Co ciekawe, we wrześniu ubiegłego roku świat obiegła wieść, że powstanie nowa wersja filmu Talalay, a w główną bohaterkę ma się wcielić Margot Robbie. Czyżby dopiero dziś opowieść o Tank Girl stała się tworem zrozumiałym i potrzebnym?\nKathryn Bigelow kreuje w Dziwnych dniach wizję miasta z niedalekiej przyszłości wymykającego się spod jakiejkolwiek kontroli. W Los Angeles panuje anarchia po śmierci niejakiego Jeriko One (Glenn Plummer), a nadchodząca impreza sylwestrowa, podczas której bohaterowie produkcji pożegnają ostatni rok z jedynką z przodu, staje się tłem dla efektownego cyberpunkowego kryminału neo-noir. Nie chodzi jednak o śmierć Jeriko, lecz pewnej prostytutki. Tu do akcji wkracza Lenny Nero (Ralph Fiennes), który bardziej niż panującym wkoło chaosem zainteresowany jest ochroną swojej niewdzięcznej, będącej w niebezpieczeństwie byłej dziewczyny Faith Justin (Juliette Lewis). Pomaga mu w tym przyjaciółka Mace (Angela Bassett). Lenny przypomina sobie beztroskie chwile z Faith za sprawą technologii SQUID, którą zresztą handluje. Wystarczy założyć na głowę coś przypominającego macki głowonoga i wcisnąć „play” na specjalnym odtwarzaczu. Nie tylko możemy wówczas zobaczyć fragment życia innej osoby, ale także je poczuć. Łatwo się zatem uzależnić od życia na drucie. Pojawia się również możliwość wykorzystywania tej technologii w złej wierze. Właściwie wszystkie chwyty dozwolone. Być może wszystko, co wyżej napisałem, brzmi nieco chaotycznie, ale scenariusz Dziwnych dni jest naprawdę spójny i wszystkie jego elementy doskonale się zazębiają. Dość powiedzieć, że stał za nim m.in. były mąż reżyserki – James Cameron. Wspaniała jest tu również gra aktorska z wyluzowanym Fiennesem i zjawiskową Bassett na czele. Największym plusem produkcji są jednak sceny akcji. Zarówno te w realu, jak i te z wirtualnej rzeczywistości. To za sprawą rewelacyjnej pracy kamery, świetnego montażu oraz idealnie pasującej muzyki Dziwne dni dają kopa niczym energetyk popijany mocną kawą. Film Bigelow to ponadczasowe dzieło, o co szczególnie trudno, gdy podejmuje się próbę ukazania niedalekiej przyszłości. Dziwne dni w 1995 roku okazały się finansową porażką, a także nie mogły poszczycić się wyłącznie pozytywną recepcją wśród krytyków.\nSpojrzenie mordercy to połączenie klasycznej baśni braci Grimm, tajemniczości Lyncha i szaleństwa Tarantino.\nPora na zagadkę. Co uzyskasz, łącząc klasyczną baśń braci Grimm, trochę tajemniczości Davida Lyncha i szaleństwa Quentina Tarantino? Nadużywającego narkotyki Czerwonego Kapturka z patologicznej rodziny, na którego poluje maniakalny morderca nastolatek. Gdyby Czerwony Kapturek żył w latach 90. wiedziałby, że wilki w tych czasach są większe i groźniejsze niż kiedyś. Film Matthew Brighta zawiera mnóstwo niespodziewanych zwrotów akcji i doprawdy szkoda byłoby psuć zabawę wszystkim, którzy go jeszcze nie widzieli streszczeniem fabuły. Znajdziecie tu niezwykle wiarygodną, naturalną i oczywiście potwornie wkurzoną Reese Witherspoon oraz przerażającego Kiefera Sutherlanda pływających w morzu groteski. Spojrzenie mordercy to pokręcona satyra oraz feministyczna opowieść dotycząca walki o godność. Kultowa produkcja z nieco baśniową, ale też powodującą ciarki na plecach muzyką Danny’ego Elfmana.\nNa koniec film, który z ogromną nadzieją spogląda w przyszłość. Miasteczko Pleasantville to rzadka produkcja, w której postęp i rozwój nie jest utożsamiany wyłącznie z dekadentyzmem. Debiut reżyserski Gary’ego Rossa był jednym z najbardziej oryginalnych filmów lat 90. Wspaniałe efekty specjalne oraz humor doskonale współgrały tutaj z niezwykle przemyślaną opowieścią dotyczącą konfliktu ideowego pomiędzy zwolennikami postępu i konserwatystami. Ross w interesujący sposób przedstawia tu również strach przed zmianami, które przynoszą do tytułowej miejscowości przybysze z lat 90., czyli David i Jennifer. Miasteczko Pleasantville to uzależniający tytuł. Oglądałem go już najprawdopodobniej z dziesięć razy i pewnie na tej liczbie nie skończę. Poza rewelacyjną reżyserią i imponującymi efektami wpływ ma na to również dobra gra aktorska Tobeya Maguire’a oraz Reese Witherspoon.\nA jakie tytuły wy dodalibyście do tej listy?


Lokalna Grupa Działania ,,Partnerstwo na Jurze” zaprasza do udziału w wizycie studyjnej do Doliny Karpia\nZapraszamy na szkolenie w dniu 20-09-2017\nZapraszamy chętnych oraz osoby zaangażowane w proces zarządzania i promocji ekomuzeów zapraszamy do wzięcia udział w szkoleniu przygotowawczym „Współpraca ekomuzeów. Zasady tworzenia pakietów turystycznych”, które realizowane jest w ramach poddziałania 19.3 „Przygotowanie i realizacja działań w zakresie współpracy z lokalną grupą działania” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.\nKoła Gospodyń Wiejskich – Chrzanolandia zaprasza na… ,,Ziemniaczysko pod Lipowcem”\n3 września już po raz siódmy spotkaliśmy się na terenie skansenu w Wygiełzowie.\nO udaną atmosferę całego wydarzenia zadbały m.in. 24 Koła Gospodyń Wiejskich z Ziemi Chrzanowskiej. Nasze Gospodynie wystawiając swoje stoiska pokazały zaangażowanie i pomysłowość. To dzięki KGW i ich wiedzy, pracowitości mogliśmy przenieść się w świat kultury krakowiaków zachodnich.\n2021 0 0 2 4 3 1 0 0 0 0 0 0


Żydowski Tarnów / Zabytki i atrakcje / TARNÓW / Atrakcje / Tarnów i region - Informacja turystyczna - Tarnów i region - Informacja turystyczna\nTarnów i region - Informacja turystyczna / Atrakcje / TARNÓW / Zabytki i atrakcje / Żydowski Tarnów\nPrzeczytaj artykuł Dawne przywileje tarnowskich Żydów, autorstwa Janusza Kozioła.\nZezwolono im również na wyrób gorzałki i wyszynk. Na mocy tego dokumentu Żydzi zostali wyłączeni spod jurysdykcji władz miejskich i przeniesieni pod jurysdykcję sądu zamkowego. Nakładał on również wysokie kary na bezczeszczących bóżnicę lub cmentarz. Żydzi posiedli również prawo do zamieszkiwania 12 domów na ulicy Żydowskiej. Znaczne, jak na ówczesne standardy, przywileje sprzyjały osiedlaniu się Żydów wokół Tarnowa, chociaż możliwość zamieszkania w obrębie murów miejskich była ograniczona. Dopiero w początkach XVIII w. książę Sanguszko zezwolił na liczniejsze osiedlanie się Żydów w samym Tarnowie. Znaczna część społeczności żydowskiej należała do elity kulturalnej i intelektualnej miasta. Pracowali w zawodach cieszących się społecznym zaufaniem i szacunkiem - adwokaci, lekarze, muzycy, nauczyciele.\nW XVIII w. Synagoga płaciła połowę podatków przypadających na miasto, niezależnie od płatności indywidualnych. Nasz region był istotnym ośrodkiem życia religijnego, z kilkunastoma synagogami i kilkudziesięcioma małymi domami modlitwy, zwanymi sztibl i klojz. W miastach regionu były szkoły żydowskie, drukarnie, towarzystwa kulturalne i społeczne; prowadzono także bogate życie towarzyskie.\nNa ul. Żydowskiej znajduje się furtka prowadzącą do miejsca, w którym do czasów II Wojny Światowej stała synagoga. Jedynym zachowanym fragmentem zniszczonej przez Niemców najstarszej, siedemnastowiecznej, tarnowskiej synagogi jest Bima, czyli podwyższenie, z którego odczytywana jest Tora. Od 1996 odbywają się tu koncerty i występy artystyczne, organizowane przez Komitet Opieki Nad Zabytkami Kultury Żydowskiej, w ramach obchodów Dni Pamięci Żydów\nParowy młyn grysikowy, założony przez Henryka Szancera w 1859 roku, który w bardzo szybkim tempie zwiększył swą wydajność, wpłynął znacząco na modernizację przemysłu młynarskiego w Galicji. W spółce Szancer i Freund uruchomili w 1865 roku drugi młyn parowy w Tarnowie. W latach osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku młyn ten płacił ośmiokrotnie wyższe podatki niż młyny na pruskim Górnym Śląsku, co świadczyć może o rozmachu inwestycji tarnowskich przedsiębiorców.\nŻydowska łaźnia rytualna - mykwa, wzniesiona w 1904 r. w stylu mauretańskim, według projektu inżynierów F. Hackbaila i M. Mikosia, zapisała się niechlubnie w historii miasta. W budynku tym 13 czerwca 1940 r. Niemcy zamknęli 753 mężczyzn przywleczonych z tarnowskiego więzienia. Byli wśród nich Żydzi. Następnego dnia zostali wywiezieni do obozu KL Auschwitz. Więźniowie ci oznakowani numerami od 31 do 758 stanowili zaczątek oświęcimskiego obozu. Przeżyło ich niespełna 200, w tym żaden z Żydów. Wydarzenia te upamiętnia pomnik stojący naprzeciwko łaźni oraz obecna nazwa placu: Więźniów KL Auschwitz.\nCmentarz żydowski. Tarnowska nekropolia należy do największych, najstarszych i najlepiej zachowanych na terenie południowej Polski. Zajmuje powierzchnię 3,20 ha, znajduje się na nim około sześć tysięcy nagrobków. Najstarsze pochodzą z XVII wieku. Na niektórych zachowały się ślady polichromii, większość posiada bogatą symbolikę i ornamentykę. Nagrobki zdobią inskrypcje w językach: hebrajskim, jidysz niemieckim i polskim. Cmentarz został założony w XVI wieku (pierwsza wzmianka źródłowa pochodzi z 1581 roku) na terenie ówczesnego miejskiego folwarku Pogwizdów.\nDewastowany przez Niemców podczas okupacji, był miejscem masowych egzekucji Żydów z tarnowskiego getta od czerwca 1942 do września 1943 roku. Po wojnie, w 1946 roku, żydowski rzeźbiarz Dawid Becker, ustawił na miejscu masowej mogiły pomordowanych pomnik, złamaną kolumnę, pochodzącą z ruin Synagogi Nowej (Jubileuszowej) w Tarnowie. Wyryty na niej w języku hebrajskim cytat A słońce świeciło i nie wstydziło się... jest wyjęty z poematu Nahmana Bialika, stworzonego po pogromie Żydów w Kiszyniowie na Ukrainie, w 1903 roku.\nOd 1989 roku cmentarz otoczony jest opieką miasta oraz Komitetu Opieki Nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie. Został wpisany na krajową listę zabytków. Odbudowano i uzupełniono ogrodzenie, usunięto dziko rosnące zarośla, ustawiane są przewrócone nagrobki. Na cmentarzu zachowały się nagrobki rabinów, sędziów, artystów, działaczy syjonistycznych oraz kwatera Żydów, żołnierzy armii austro – węgierskiej, zmarłych w pobliskim szpitalu podczas I wojny światowej.\nKuta z żelaza, przedwojenna brama cmentarza znajduje się obecnie w Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie, podarowana przez prezydenta RP Lecha Wałęsę, podczas jego wizyty w USA w 1991 roku. Jest to drugi co do wielkości obiekt w tym muzeum. Cmentarz żydowski w Tarnowie jest czynnym cmentarzem, zarządzanym przez Gminę Wyznaniową Żydowską w Krakowie.\nDzięki staraniom Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie i realizowanemu przezeń w latach 2017-2019 projektowi wykonano prace konserwatorskie przy wybranych nagrobkach. Cmentarz doczekał się monografii pod tytułem „Cmentarz żydowski w Tarnowie” autorstwa Leszka Hońdo oraz aplikacji mobilnej.\nKlucz na Cmentarz Żydowski w Tarnowie można wypożyczyć za kaucją zwrotną 20 zł w Muzeum Okręgowym w Tarnowie (Rynek 3) oraz Tarnowskim Centrum Informacji (Rynek 7).\nWięcej o tarnowskim Kirkucie w tekście Janusza Kozioła Cmentarz Żydowski w Tarnowie na stronie www.kirkuty.xip.pl\nNa ul. Lwowskiej ok. 1 km od rynku znajduje się Rondo Dagnanów. Rodzina Dagnanów w sąsiedztwie obecnego ronda miała młyn, który podczas II wojny światowej był punktem pośrednim na trasie przerzutowej z Tarnowa przez Piwniczną (tutaj również znajdował się młyn rodziny Dagnanów) i Słowację na Węgry. W 1995 roku, kiedy wyburzano zabudowę młyna odkryto skrytki wymurowane na strychu - zamaskowane pomieszczenie o powierzchni 9 metrów kwadratowych, w którym Dagnanowie ukrywali wiele osób pochodzenia żydowskiego. Do dzisiaj nie znamy dokładnej liczby osób uratowanych przez tę rodzinę. Ambasada Izraela w Polsce oraz Instytut Yad Vashem w Jerozolimie rozpoczęły starania o uhonorowanie tarnowskiej rodziny Dagnanów tytułem "Sprawiedliwych wśród Narodów Świata".\nfot.: Krzysztof Gzyl, Paweł Topolski, Muzeum Okręgowe w Tarnowie\nZapoznaj się z działalnością Tarnowskiego Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej.\n„Kolejna wizyta w Tarnowie” - Tarnów jest mikrokosmosem dla Polski jako całości.\nOpowieść rabina Avi Baumola o Tarnowie


Grycanki u Wojewódzkiego: Kochamy jeść i jemy dużo! - Dziennik.pl\n28 marca 2012, 08:47 Ten tekst przeczytasz w 1 minutę\nGośćmi Kuby Wojewódzkiego w wyemitowanym wczoraj wieczorem odcinku były panie Grycan, nazwane przez brukowce Grycankami, oraz pisarz Janusz Leon Wiśniewski.\nNa początek na kanapie zasiadły Marta, Weronika i Wiktoria. Podczas rozmowy z nimi Kuba skupił się na aspekcie ich otyłości i zamiłowania do jedzenia. Wszystkie trzy panie potwierdziły, że kochają jeść i nie wyobrażają sobie życia na ciągłej diecie. Jednocześnie żadna z nich nie ma problemu ze swoją wagą i w pełni siebie akceptują.\nKuba zapytał Grycanki również o to, czy zgadzają się ze stwierdzeniem Karoliny Korwin-Piotrowskiej, która napisała, że mają duże parcie na szkło. Panie najpierw się oburzyły i nie omieszkały złośliwie skomentować słów dziennikarki, później jednak wszystkie trzy zgodnie przyznały, że mają parcie na szkło.\nWojewódzkiemu udało się także dowiedzieć, że Marta Grycan chce mieć swój program kulinarny. Jak sama wyznała, jej atutem będzie ciekawa osobowość, chęć kreowania pięknego świata i dzielenia się swoimi pasjami z otoczeniem. Czy to wystarczy by odnieść sukces w telewizji?\nKolejnym gościem Kuby był pisarz, autor bestsellerowej "Samotności w sieci", Janusz Leon Wiśniewski. Jako niezwykle inteligentny, obdarzony dystansem i poczuciem humoru, Wiśniewski z pewnością miałby wiele ciekawego do powiedzenia. Niestety, Kuba mu na to nie pozwolił. Podekscytowany spotkaniem z Grycankami nie dał kolejnemu gościowi skończyć ani jednego zdania. Naszym zdaniem wielka szkoda, bo w przeciwieństwie do Marty Grycan i jej córek, Janusz Leon Wiśniewski mógłby być naprawdę ciekawym rozmówcą.\nA co Wy sądzicie o wczorajszym odcinku "Kuby Wojewódzkiego"?\nKuba Wojewódzki Ganki Weronika Grycan wiktoria grycan marta grycan Janusz Leon Wiśniewski\nGrycanki wystąpią w serialu. Dostały rolę w "Hotelu 52"\nProgram typowo sponsorowany. Kuba dwoił się i troił aby Grycanki wypadły jakoś przyzwoicie, ale nic z tego z piasku bicza nie ukręcisz a z bab o niski ilorazie inteligencji gwiazd nie zrobisz. Sa jakie są i to nie ich wina,że bozia rozumu nie dała , urody zresztą też.\npodziwiam te damy za SAMOZAPARCIE...\nJakub Władysław (drugie imię na cześć Gomułki!) Wojewódzki dawno temu zszedł ze swoimi tzw. gośćmi do poziomu show Jerry Springera (można trochę zobaczyć na YouTube) i już niczemu nie można się dziwić...\nZresztą - publiczność u Wojewódzkiego to polski odpowiednik publiczności Springera.\nPoniżej nie ma już NIC!!!\nCo do tzw. Grycanek: Jak podaje NASA, Grycanki są jedynymi ludźmi na Ziemi, widzianymi gołym okiem z Kosmosu…\nTe panie są rzenujące!Program Wojewódzkiego zupełnie sie zeszmacił!Osoba która mogła coś ciekawego wneść do programu zakrzyczana beznadziejnym Wojewódzkim!\ntym paniom pokiciało się w główkach\nod nadmiaru żarła.\nA gdzie mięsny jeż?\nNa myśl ze z taką Grycanką miałbym iść do sypialni ,to STRES BYM LECZYL W BARZE PRZEZ TYDZIEN.\nCzym je wożą?\nciekawy jestem kiedy ten popapraniec się skończy czyli ten idiota KUBA\nBedzie prowadzić program o jedzieniu... a kogo zjedzą... ???\nTypowe dla polaków,złośliwość i dużo jadu,tylko dlaczego?\nJa akurat jestem szczupła,ale nie rozumiem dlaczego osoby grube mają być gorsze.\nW tym odcinku bardzo zależało mi posłuchać Pana Janusza,ale Kuba W.oczywiście nie umożliwił tego.\nWiśniewskiemu należało się pogardliwe potraktowanie przez "powiatowego".\nPO CO tam polazł?\nwiedział w jakie szambo wchodzi.:(\nA jaką kupę walą w WC dwa razy dziennie, że ho, ho!\nPełny sukces Osiągneli dno\nola waga 58 kg.\nboże ty mój takie monstrum jedna i druga i czym sie zachwycać,górą tłuszczu, i brodawkami pod pacha i w kroczu.Wojewódzki ty chyba miałeś niekontrolowany orgazm zapraszając hipopotamy do studia !!! trzeba było iśc do zoo idioto ale ty dla kasy naqet zaprosisz moją maciore!!!żęnada .\nmercedeswm, landroverem i toyote mają!! zazdrościcie!!?\nco wy je tak wyzywacie , kazdy jest jaki jest , a one sie nie wstydza i nie siedza w domu i sie nie ukrywaja!!obgadywac trzeba tych co nic nie robia, tylko komentuja innych\nA propos programów to TVN naprodukował już tyle badziewnych programów, że jeden więcej nie zrobi różnicy. Mieliśmy koszmarne baby dające rady jak jeść banana lub ptysia, kanapowe towarzystwo tępo wpatrzone w dobre razy pani prezydentowej Jolanty ( w bardzo kiepskim programie) to i Grycanki jakoś się upchnie niech naród ma kabaret\nCzekalam na program bo bardzo lubie Pana sluchac a tu ...szkoda gadac..dno!!!\nA ja mam wielki szacunek do nic!!h Akceptacja siebie, od kiedy tylko chude jest piękne?\nwlaściwie Marta Grycan nie jest otyła, wygląda typowo dla swojego wieku,a nawet lepiej w zasadzie, także bym jej odpuściła. CO innego, że promuje się za saprawą nazwiska, bo właściwie, poza tym nie ma innego powodu do "bywania"... Tyle, ze problem w tym, że ona związku z firma od lodów nie ma bo to nie jej biznes . I tu tkwi problem\nPorady kulinarne TYCH i innych (np.M. G.) mastodontów powinny być prawnie zakazane. Naśladownictwo grozić może wybuchem epidemii otyłości.


Z wycieczką do większych galerii handlowych – Czytanie rozwija umysł – czytaj dzieciom\nZ wycieczką do większych galerii handlowych\nOn 31 maja 2017 By Sebastian In Społeczeństwo\nMając wolny weekend nieraz zastanawiamy się nad jakąś małą wycieczką. Ważne jest aby taka wycieczka była zarówno przyjemna jak i pożyteczna. Dlatego często wyjeżdżamy do miejsc wypoczynkowych aby zarówno wypocząć jak i pozwiedzać ciekawe miasta nabywając przez to wiedzę. Jednak nie zawsze mamy aż tak dużo czasu by wypocząć te kilka dni i decydujemy się na proste wyjazdy do innej miejscowości. Dobrym pomysłem będzie niewątpliwie odwiedzenie galerii handlowych w większych miastach. Takie galerie są ogromne i nie można się w nich nudzić. Duża ilość sklepów i miejsc w których można usiąść i odpocząć co tydzień przyciąga tysiące klientów. Poza tym prawie każdy lubi zakupy, więc to idealny pomysł na weekend.\nCo można robić w galerii?\nDo galerii handlowych wybieramy się zazwyczaj na cały dzień. Wbrew pozorom ciężko jest tam się nudzić. Jest duża ilość atrakcji i miejsc, które mogą nas przyciągnąć na dłuższą chwilę. Najwięcej czasu zabierają nam sklepy z odzieżą. To tam tracimy najwięcej czasu, ponieważ sklepy z ubraniami mają ogromny wybór oferowanej odzieży. Oprócz tego w galeriach handlowych bardzo często pojawiają się kina. Jak wiadomo kino jest jednym z ciekawszych pomysłów na weekend, więc wybierając się do galerii można zaplanować jakiś seans. Warunkiem będzie tylko ciekawy repertuar, ale to już zależy od aktualnych premier kinowych. Nie można zapominać o całych halach z jedzeniem, na których można znaleźć wszystko co tylko potrzebujemy. Większość galerii ma kilka restauracji z różnego rodzaju jedzeniem od fast-food’ów nawet po chińskie dania.\ngaleria handlowa (pixabay.com)\nWybierając się do galerii handlowych często bierzemy pod uwagę większe zakupy do domu. Nie będą to produkty spożywcze, ponieważ te kupujemy na co dzień w mniejszych marketach. Będąc w galerii zwracamy uwagę na rzeczy do użytku domowego. Często będą to urządzenia RTV lub AGD, a czasem nawet inne, ułatwiające domowe porządki. Duża ilość specjalistycznych sklepów pozwala nam na zakup takich rzeczy jak odkurzacze czy profesjonalne mopy. Oprócz tego często odwiedzamy sklepy meblowe w poszukiwaniu czegoś ciekawego do domu. Takich rzeczy nie kupujemy zazwyczaj w okolicy zamieszkania, ponieważ największy wybór pojawia się właśnie w galeriach handlowych.\nTagged with dom, galeria handlowa, weekend, wycieczka, wyposażenie, zakupy


Strona główna Informator Lokalny Kultura Aktualności Spektakle teatralne - transmisja internetowa\nNie byłoby w tym nic dziwnego gdyby nie fakt, że nie musimy w tym celu jechać do teatru, nie zapraszamy do siebie żadnej grupy aktorów, jednak oglądamy spektakl na żywo. Jak to możliwe? Otóż, dołączyliśmy do rzeszy miłośników przedstawień teatralnych przesyłanych do szkół za pośrednictwem kodowanej transmisji internetowej. Projekt, którym uczniowie są zachwyceni, skierowany jest do uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, przede wszystkim do tych, które są oddalone od wielkomiejskich ośrodków kulturalnych i artystycznych. Jego założeniem jest wykorzystanie nowoczesnej technologii jako sposobu dotarcia ze sztuką wysokich lotów do masowej młodej widowni. Grany na żywo spektakl odbierany jest w tym samym czasie przez wielotysięczną uczniowską społeczność. Obejrzeliśmy już dwa takie spektakle "Pan Niteczka" oraz "Tu -wim". Ten drugi tylko w województwie łódzkim obejrzało 3213 uczniów z 70 szkół. W całej Polsce ta liczba przekroczyła 41 tysięcy osób\nProponowany repertuar obejmuje nie tylko kanon lektur szkolnych, ale też adaptacje teatralne arcydzieł polskiej i światowej literatury oraz sztuki współczesnej kierowane specjalnie do młodych widzów. Już nie możemy doczekać się następnego przedstawienia...\nAutor: Edyta Szadkowska- Sikorska\nPoprawiony: czwartek, 25 września 2014 13:34


Numer Katalogowy: 1807016045\nChicago Pneumatic PAC P18 TWIN to agregat hydrauliczny, który działa w bardzo prosty sposób. Chłodnica olejowa z regulacją termostatyczną zapewnia szybkie nagrzewanie i zabez... Informacje o produkcie\nChicago Pneumatic PAC P18 TWIN to agregat hydrauliczny, który działa w bardzo prosty sposób. Chłodnica olejowa z regulacją termostatyczną zapewnia szybkie nagrzewanie i zabezpiecza olej hydrauliczny przed przegrzaniem. Właściwa temperatura pracy jest osiągana w ciągu kilku minut, także w okresie zimowym. Zawór włączająco-wyłączający o zmiennym przepływie umożliwia łatwą zmianę narzędzia i płynny rozruch. Agregat PAC P18 TWIN wyposażony jest w system „Moc na żądanie” – POD (Power On Demand). System ten automatycznie przełącza silnik na bieg jałowy podczas przerw w pracy narzędzia, oraz zwiększa obroty silnika, gdy narzędzie ponownie pracuje. Dzięki temu obniżeniu ulega poziom hałasu i zużycie paliwa. Narzędzia hydrauliczne pobierają całkowitą moc bezpośrednio z agregatu zasilającego. Są one nie tylko mocniejsze od innych, porównywalnych urządzeń, ale także odznaczają się większą wydajnością. Narzędzia hydrauliczne są doskonałym rozwiązaniem dla prac takich jak remonty budynków, naprawy i konserwacja autostrad oraz wszędzie tam, gdzie mobilność i wszechstronność pozwalają na oszczędność czasu i wysiłku. Można je stosować w każdym miejscu, niezależnie od dostępności zasilania elektrycznego czy sprężonego powietrza, a także w każdych warunkach klimatycznych. Pewnie myślisz, że są bardzo drogie... Otóż nie! Dla przykładu za cenę jednego młota pneumatycznego i sprężarki powietrza można nabyć dwa kompletne zestawy hydrauliczne, składające się z agregatu i młota.\nPAC P18 TWIN nie posiada węży hydraulicznych. Dostarczany jest z olejem hydraulicznym (2 opakowania po 4 L).\nModel: PAC P18 TWIN\nMasa z olejem włącznie: 123 kg\nNatężenie przepływu oleju: 2x20 l/min lub 1x40 l/min\nCiśnienie znamionowe: 120 bar\nKlasa EHTMA: C i E\nSystem POD: TAK\nMoc silnika: 18 KM / 13,2 kW\nPAC P 18 / E 11 TWIN Instrukcja\nPAC P 18 twin, PAC E 11 twin Instrukcja obsługi\nPACP18/E11 TWIN Katalog części\nPAC P 18 twin, PAC E 11 twin Katalog części zamiennych\nWitam, Jestem zainteresowany zakupem większej ilości produktu Stacja hydrauliczna Chicago Pneumatic PAC P18 TWIN* o numerze katalogowym 1807016045, proszę o informację, czy mogę uzyskać inną cenę. Pozdrawiam


Damskie kowbojki w kolorze ivory z plecionym warkoczem na cholewce - Sklep BRAVOMODA\nDamskie kowbojki w kolorze ivory z plecionym warkoczem na cholewce\nKod produktu: 2322 Ivory Skóra\nSzykowne kowbojki w kolorze kości słoniowej wykonane ręcznie z naturalnej skóry. Wewnątrz miękka skórzana wkładka. Obcas o wysokości 4,5 cm. Szeroka cholewka ozdobiona z przodu plecionym warkoczem, który jest zdejmowany. Noski w szpic.\nNumer katalogowy: 2322 Ivory Skóra\nKategoria kolorystyczna: Biały\nSkórzane kowbojki w jasnym kolorze to niezwykle kuszące rozwiązanie na chłodniejsze dni dla kobiet, które lubią bawić się modą.\nPrezentowane skórzane kowbojki zostały wykonane ręcznie w naszej pracowni w Polsce. Nasi rzemieślnicy dbają o perfekcyjne przeszycia i łączenia, aby spełniać oczekiwania nawet najbardziej wymagających klientów. Wysoka jakość materiałów użytych podczas produkcji jest gwarancją trwałości przez wiele sezonów.\nJeśli szukasz butów, które zwracają uwagę, zdecyduj się na kowbojki w kolorze kości słoniowej. Buty, dzięki zastosowaniu elastycznej skóry licowej, doskonale przylegają do stopy, oferując wygodę podczas użytkowania. Niski, szeroki obcas stabilizuje nogę przy każdym kroku. Pasek okalający cholewkę na wysokości kostki jest szykowną ozdobą, która nadaje całości romantycznego charakteru.\nKowbojki z plecionym warkoczem zachwycają odcieniem śmietankowej bieli. Taki kolor podkreśli wyjątkowość każdej stylizacji. Delikatne obuwie damskie będzie pasowało zarówno do intensywnych, jak i stonowanych kolorów pozostałych elementów garderoby. To ogromne ułatwienie dla osób, które nie przepadają za zbyt długim rozmyślaniem nad kompletowaniem ubioru. Uniwersalność obuwia sprawia, że dobrze prezentują się na spotkaniach z przyjaciółmi, randkach czy w pracy. Materiał o wysokiej przepuszczalności powietrza, pozwala na korzystanie z butów niemal przez cały rok.\nZ czym łączyć kowbojki w kolorze ivory, aby stworzyć stylową kreację? Ten odcień obuwia pasuje wszystkim kobietom bez względu na wiek. Buty będą wyglądać bajecznie w połączeniu z sukienkami o długości maxi lub midi. Wybierając sukienkę z wyraźnym wzorem, nadasz całości nieco charakteru. Zwykłe jeansy i kraciasta koszula w zestawieniu z białymi kowbojkami to prosty przepis na stylizację inspirowaną dzikim zachodem. Nonszalancji doda szeroka cholewka, która pozwoli na schowanie jeansów w środka. Załóż kowbojki z ozdobą, aby stworzyć wiosenną kreację, która przyciągnie spojrzenia wszystkich wokół!\nSprawdź pozostałe modele w kategorii Buty damskie\nSzpilki na geometrycznym obcasie