Roman Czubiński ⚫ 10.08.2020 ⚫ 1,9k\nMost kolejowy w Pilchowicachfot. Sebastian Łuczywo\nPrzez najbliższych 10 dni na moście i zaporze w Pilchowicach Jan Jakub Kolski będzie realizował zdjęcia do filmu „Republika Dzieci” – informuje Onet. Twórcy filmu zapewniają, że – w odróżnieniu od ekipy niesławnej „Mission: Impossible” – zamierzają pracować z pełnym poszanowaniem obiektów zabytkowych.\nPolska ekipa będzie realizowała zdjęcia w okolicach mostu i zapory od jutra do 20 sierpnia. Jak uprzedzają władze gminy Wleń, dostęp do tych miejsc będzie w tym czasie dla mieszkańców i turystów utrudniony. Reżyser ze swej strony zapewnia, że most nie ucierpi podczas kręcenia filmu, a po zakończeniu zdjęć zostanie przywrócony do wcześniejszego stanu.\nFabuła filmu „Republika Dzieci” jest osnuta wokół podróży w czasie oraz między wymiarami. Niektórzy z bohaterów to postaci, które „uciekły” z obrazów Jacka Malczewskiego i innych malarzy młodopolskich. Most i położona przy nim zapora odgrywają w scenariuszu ważną rolę: jeden z wątków to zbliżające się zalanie dużych obszarów z powodu budowy elektrowni wodnej. Nie wiadomo na razie, kiedy nowy film familijno-przygodowy trafi do kin.\nMost w ciągu linii 283 nad Jeziorem Pilchowickim stał się znany w całej Polsce po nagłośnieniu planów jego wysadzenia w powietrze przez ekipę kręcącą siódmą część „Mission: Impossible”. Wiadomość ta wywołała masowe protesty przeciw niszczeniu zabytku w imię realizacji płytkich produkcji popkulturowych, które w dodatku nie przełożą się nawet na promocję Polski za granicą. Amerykańscy producenci, wbrew twierdzeniom polskiego rządu, nie zadeklarowali nawet finansowej rekompensaty za spowodowane zniszczenia. Filmowcy – i, niestety, polskie Ministerstwo Kultury - usiłowali bagatelizować problem, kwestionując wartość zabytkową mostu. Związane ze sprawą kłamstwa obaliliśmy m.in. w tym artykule.\nBombardier i Hitachi zbudują szybkie pociągi dla operatora Ilsa. Pojadą w Hiszpanii 1,4k\nKomunikacja publiczna w Pradze otrzyma nowe barwy 2,8k


Dolina Będkowska, Grodzisko | przelotnie-pobieżnie-przejściowo\nDolina Będkowska, Grodzisko\nGdy się ma w obiecujący majowy poranek tylko kilka godzin a nawet parę – nikt nie będzie wchodził – sorki Nietoperku – do kretowiska, nawet tak atrakcyjnego, jak Jaskinia Nietoperzowa.\nCo innego Łabajowa: nie tylko bezpłatna (ergo już-czynna ;-/), to jeszcze prywatny dysponent zaprasza, jak najbardziej.\nSkała Grodzisko – drugi najwyższy punkt Jury – superefektownie zwieńczy spacer. Pogoda wyklarowana, nastroje przed dalszą częścią dnia szampańskie i antycypacyjne szalenie…\n[27.5.2017: Jerzmanowice (Jaskinia Nietoperzowa – parking) – górna część Doliny Będkowskiej (Jaskinia Łabajowa) – Łazy – Grodzisko (Skała, 512) – parking przed/nad Nietoperzową]\nJaskinia Łabajowa (Pak4):\nZerkając za siebie – Grodzisko 512 m npm (basia):\nThis entry was posted on 29 Maj 2017 at 4:44 pm and is filed under a cappella.\tYou can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.\nKomentarze 22 to “Dolina Będkowska, Grodzisko”\n29 Maj 2017 o 5:00 pm\n29 Maj 2017 o 7:01 pm\n29 Maj 2017 o 7:28 pm\nŻaden cud, wiosna droga pani.\nGratuluję, ale bez ściemy proszę! Cytuję za Wikipedią:\nW dwóch rejonach Wyżyna wznosi się powyżej wysokości 500 m n.p.m. Najwyższe miejsce znajduje się na terenie Ogrodzieńca – Góra Janowskiego (inaczej Góra Zamkowa, 515,6 m n.p.m.). Wyżyna przekracza także 500 m n.p.m. w rejonie wzgórza Skałka (inaczej Grodzisko, 512,8 m n.p.m.) w Jerzmanowicach.\nMieszkałem w hotelu Poziom 511 tuż poniżej szczytu Góry Zamkowej (polecam) i oświadczam, że Grodzisko jest NISKO! 😛\n29 Maj 2017 o 7:45 pm\nTesteq, jak piszesz że są dwie góry powyżej 500 m., to z tego mi wynika, że ich skała jest druga czyli wicemistrzoska, a twoja przedostatnia czyli dziadyga. Jest tak,jak mówię?\n30 Maj 2017 o 6:30 am\nGrodzisko, to trochę taka nasza niedokończona wycieczka zimowa. Stąd i ta najwyższość podawana z pamięci. Podawana słusznie, tyle że ograniczona do Wyżyny Olkuskiej… Cóż, Olkusz jest wszędzie 😉\n30 Maj 2017 o 6:50 am\nTak jest, wszędzie 😎\nCieszę się, że wiosna tak dobrze działa… A jak się niedospanym jest kilka nocy pod rząd, to na klarowność działa gorzej, ale to daje się poprawić… trochę… 😉\n— Tak jest, nisko i blisko: i to są zalety jego, i tego się trzymajmy 😎\nNb, fajna rezydencyjka tuż pod stopami, ale strejndżersów chyba nie przyjmują 🙄 …Tak czy owak Olkusz jest wszędzie, pełna zgoda ❗\n30 Maj 2017 o 7:10 am\nNo nawet porządnie się pokłócić nie można! Atak na Górę Zamkową to atak polityczny! Przypuszczony przez sitwę olkuską. Wnioskuję do Pana Marszałka o wykluczenie Grodziska z pasma jurajskiego i zniwelowanie! To jest wniosek formalny i proszę go poddać pod głosowanie!\n30 Maj 2017 o 7:13 am\nRezydencyjka fajna. Je suis Olkusz?\n30 Maj 2017 o 7:15 am\nPorządnie się pokłócić? — Może odłożymy to do września… Albo listopada?… 🙄\nUhmmm, Olkusz, nic dalej. (W kwestii panowania na włościach… zasięgnęliśmy języka, to i mamy pewność… 😉 )\n30 Maj 2017 o 8:33 am\nRezydenc fajna ale nie dla mnie,prywatności nie uswiadczysz. Chyba że o to chodzi?;D\n30 Maj 2017 o 1:19 pm\nSłyszę, że wiosna w Polsce opóźniona w tym roku, chyba dobrze, dłużej potrwa? 🙂\n30 Maj 2017 o 1:43 pm\nNie wiem, kto rozpowiada fakenews o opóźnionej wiośnie! 👿 W Warszawie +27C i takie cuda w ogrodzie:\nSuddenly in my garden…\nA post shared by TesTeq (@testeq) on May 28, 2017 at 8:16am PDT\n30 Maj 2017 o 1:55 pm\nA to zdjęcie sprzed chwili. Oszalały!\nCrazy flowers today. Awesome!\nA post shared by TesTeq (@testeq) on May 30, 2017 at 4:51am PDT\n30 Maj 2017 o 2:50 pm\nPiękne, Testeq, gratuluję.\nAle poza donosami z domu widzę na zdjęciach B & P, że wciąż kwitną kasztany i bzy. Coś się pomyrdało przyrodzie?\n30 Maj 2017 o 5:20 pm\nBo spóźniona wiosna jest prawdą. Inna rzecz, że pierwsze bzy przekwitły, późne jeszcze kwitną (i się uwietrzniają wcale intensywnie), a w ogóle przyrodzie coś się pomerdało, bo niektóre drzewa wystartowały szybko i wytrwały, a inne poczekały na majowe ocieplenie (i tak kasztany spóźniły się na matury).\n30 Maj 2017 o 5:34 pm\nPiękny rododendron, TesTeq! 🙂\nU nas wiosna była mocno opóźniona, teraz nadrabia.\nDziękuję za albumy naszych niestrudzonych wędrowników, jest duszno,miło spacerować za kimś,bez wysiłku, a zdjęcia robią oni coraz doskonalsze -brawo! 🙂\n31 Maj 2017 o 5:32 am\nKumaty, też mnie uderzyło pole do wglądu/podglądu… I nawet bez przesadnie mocarnych soczewek… 🙄\nTom, TesTequ, Paku4, Jankoro, tegoroczna wiosna miała swe fluktuacje, nieregularności i nawet ekscesy: dość wcześnie „się zapowiadała”, potem spowalniała, w czego obrębie inaczej reagowało to, co przy ziemi, niż np kwiaty na drzewach i krzewach ozdobnych. Kosy i inne wczesne ptactwo też były ciche aż do po-walentynek, kasztany spóźnione, bzy zdumiewająco długokwitnące. No i jeszcze te deszcze złowieszcze, długo nie pozwalające posadzić/posiać podstawowych warzyw. Ostatnio aż 4 dni pięknej pogody, wliczając wczorajszy upał z burzami popołudniowo-wieczornymi… dziś ochłodzenie.\nTo u nas – w innych częściach Polski modyfikacje możliwe…\nTesTequ, piękny rododendron!\n(Mama ma taki, tyle, że większy… i azalię, na której kwitnienie coś ostatnio nie mogę zdążyć przybyć 🙂 )\nDzięki wszystkim za uwagę i miłe słowa pod adresem wycieczek! 😎\n31 Maj 2017 o 8:16 am\n1 czerwca 2017 o 6:33 am\nWiedziałam, od początku wiedziałam, że to wszystko Ty!!! 😎\nTylko ten kombinezon – suszący się wraz z buciorami, itd., na safalcie za samochodem – wydał mi się ciut za obszerny… Lecz w sumie nie znam Twych gabarytów. Poza wszystkim – może i u nietoperków zapanowała epidemia otyłości?… … …\nBrrrrrr! 😮 O_O\n12 czerwca 2017 o 11:27 am\nZ informacji TOPRu (na FB):\n27 maja w Dolinie Kobylańskiej (Jura Krakowsko-Częstochowska) odbył się VIII Memoriał Andrzeja Skwirczyńskiego – zawody wspinaczkowe, w których zespoły dwuosobowe walczą o przejście jak największej ilości dróg.\nNie zabrakło reprezentantów TOPR.\n2 miejsce w kategorii open zdobył zespół Maciek Ciesielski – Piotr Sułowski. A 6 miejsce w tej samej kategorii zespół Krzysztof Korn – Przemysław Pawlikowski.\nGratulujemy kolegom dobrych wyników!\nCzyżby stąd te samochody TOPRu na Jurze? Ale to nie ta dolina?\n(Nie) minął roczek | przelotnie-pobieżnie-przejściowo Says:\n25 czerwca 2017 o 12:13 pm\n[…] w Dolinie Szklarki. Dokładne powtórzenie spaceru z 4.12.2016 (plus małe odbicie do poznanego 27.5.17 przedszkola w Łazach ponad Doliną Będkowską), czerwcowa pora — i trasa jak […]


Smaczne-zdrowe: SERNIK Z ODROBINĄ KOKOSU\nSernik, tak bardzo uwielbiany przez wielu z nas. Zazwyczaj kojarzy nam się ze zwykłą masą ciasta...no może z dodatkiem jakiś owoców? Szukając przepisu na ciasto na imieniny mojej córki, natrafiłam na tym blogu na ten oto przepis.\nJak zwykle zresztą, bardzo lubiąc kombinować z nowymi przepisami, zabrałam się i za ten :) Przepis jest hm... jak dla mnie idealny. Delikatny, puszysty, nie za słodki, a wiórki kokosowe nadają mu uroku. Cała rodzina była nim zachwycona więc i ja także. Mam nadzieję, że Wam również zasmakuje :-)\n-400g mąki orkiszowej (lub pszennej)\n-1 szklanka ksylitolu (lub cukru)\n-2 budynie śmietankowe w proszku bez cukru\n-450g śmietany kremówki\n-1/3 szklanki likieru Amaretto\nWszystkie składniki zagnieść na ciasto kruche, podzielić na dwie części i włożyć do lodówki na ok 2 godziny. Po tym czasie jedną część rozwałkować i wyłożyć na dużą blaszkę. Podpiec spód w 180 stopniach C przez około 15 minut. Następnie wyłożyć masę serową i zetrzeć na tarce o grubych oczkach resztę kruchego ciasta. Całość piec 1h w 180 stopniach C, aż środek sernika będzie twardy.\nEtykiety: Bez pszenicy, Ciasta, Mąka orkiszowa, Serniki, Wielkanoc, Z ksylitolem\nCIASTKO FRANCUSKIE Z DŻEMEM BRZOSKWINIOWYM


OSŁONA KRAWĘDZI ŁÓŻECZKA - CRIB RAILPROTECTOR PRINCE LIONHEART\nWróć do Zabezpieczenia domu\nchroni przed obgryzaniem poręczy łóżeczka\nOsłona krawędzi łóżeczka - Crib railProtector przeznaczona jest do ochrony poręczy łóżeczka, pokrytej niebezpieczną powłoką lakieru przed obgryzaniem przez dziecko. Chroni zęby malucha oraz łagodzi podrażnienia dziąseł. Produkt został wykonany z atestowanego przez FDA materiału. Jest nietoksyczny, nie zawiera BPA, ftalanów, lateksu oraz ołowiu. Osłona jest łatwa w czyszczeniu. Niezwykle prosty montaż który nie wymaga kleju, wystarczy nałożyć na poręcz i docisnąć. W zestawie znajdują się 4 odcinki (każdy o długości 30 cm) które wystarczą do zabezpieczenia łóżeczka. Wyprodukowano w USA.\nMATA OCHRONNA - MULTI USE CATCHALL PRINCE LIONHEART\nOSŁONA KRAWĘDZI (DUŻA) JUMBO EDGE GUARDS PRINCE LIONHEART\nOSŁONA KRAWĘDZI STOŁU TABLE EDGE GUARD PRINCE LIONHEART\nOSŁONA NA KUCHENKĘ ADJUSTABLE COOKER GUARD PRINCE LIONHEART\nDUŻE PIANKOWE OSŁONY NAROŻNIKÓW JUMBO CORNER GUARDS PRINCE LIONHEART


"Brak pieniędzy ocalił to miejsce", z Johannem Brosem rozmawia Domini…\n#1 Battle of Concepts 2010 - Ik durf by STG/Health Manage... 884 views\nSouth Dakota Walking Your Fields ne... by DuPont Pioneer 298 views\nInstant J Chem: one-stop informatio... by ChemAxon 1473 views\nCentral Minnesota’s Walking Your Fi... by DuPont Pioneer 503 views\nExercise Classes Wycombe Rye Lido by tylorrobertshob 359 views\nCopia de science town and country city by Mayte Fierro 382 views\n1. johann bros – w latach 70. wyjechał z Polski i zamiesz- kał w Hamburgu. Tam, aż do upadku muru berlińskiego, prowadził firmę handlowo-produkcyjną. Po powrocie do Polski zajął się skupowaniem i rewitalizacją poprzemy- słowych zabytków na Śląsku. W 1991 r. kupił Browar Mokrskich w Katowicach Szopienicach. Po kilkunastu latach remontu fabryczkę z 1880 r. zaadaptowano na biura, magazyny i sklepy. wszystkie fot. w artykule: łukasz baksik Dominika Buczak: W miejscu, w którym kilkadziesiąt lat temu górnicy dzielili się obo- wiązkami przed zjazdem pod ziemię, dzisiaj stoją rzeźby, wiszą obrazy i instalacje – stworzył Pan galerię sztuki. Johann Bros: Z takim pomysłem nosiłem się od dawna. Przez lata kolekcjonowałem obrazy i rzeźby współczesnych artystów. Razem z moją przyjaciółką, Moniką Pacą, tworzymy własne kolaże i instalacje. Więc pomysł na galerię nasunął się sam – z jednej strony chciałem mieć przestrzeń, aby móc wyekspo- nować twórczość moich ulubionych malarzy i rzeź- biarzy, z drugiej – pokazać własne dzieła. Dzisiaj powierzchnia galerii sięga 2500 m², podzielona jest na trzy sale wystawowe. W pasażach dookoła galerii mieszczą się biura mojej firmy. DB: Cechownia kopalni to dosyć nietypowe miejsce do prezentowania dzieł sztuki. 16\n2. JB: Wiele lat życia spędziłem w Niemczech, JB: Nie chcemy pracować na bezludnej wyspie. gdzie przekonałem się, że na świecie istnieje coś Wiemy, że nasze poczynania były od początku bacz- w rodzaju mody na rewitalizowane, poprzemysłowe nie obserwowane przez okolicznych mieszkańców. budynki. Urządza się w nich luksusowe mieszkania, Aby przekonać ich do siebie, zorganizowaliśmy na biurowce lub centra rozrywki. Wystarczy wspomnieć przykład Targi Angelusa. Za pierwszym razem ludzie o londyńskich dokach czy fabrycznych fascynacjach byli trochę nieufni, ale przyszli. Jedni sprzedawali, Andy Warhola. Zaniedbanych, postindustrialnych bu- inni kupowali, jeszcze inni wymieniali się tym, co mieli dynków podobnych do szybu kopalni „Wieczorek” do zaoferowania. Była muzyka, tańce i śpiewy. Te- jest na Śląsku sporo. Są skarbem tej ziemi, o który raz Targi Angelusa zamieniamy w imprezę cykliczną musimy zadbać, bo stanowią część odchodzącej i marzy nam się, żeby wrosła w krajobraz tej części w przeszłość rzeczywistości. Katowic i stała się tradycją. Inne atrakcje przewidzieliśmy dla dzieci. Podczas DB: W dawnym szybie można się poczuć jak warsztatów artystycznych studentki pedagogiki w muzeum. Tymczasem podstawowym zada- rozmawiają z nimi o sztuce, malują, tworzą, a na- niem tego miejsca jest przynoszenie dochodów. wet gotują. Myśleliśmy, żeby zająć podczas wakacji Jak robi się interesy w takim otoczeniu? piętnaścioro dzieci, ale chętnych okazało się czter- dzieścioro. Oferta artystyczno-kulturalna spotyka JB: Nigdy nie określam siebie mianem biznesmena, się w środowisku ze sporym odzewem. Przycho- czuję się raczej przedsiębiorcą – oczywiście, zależy dzą do nas nawet czterolatki. Często zdarza się, mi na zarabianiu pieniędzy, ale mam do spełnienia że na warsztatach w Galerii pojawiają się wnukowie także inne zadania, choćby socjalne czy kulturalne. pracowników szybu „Wilson”. Kilkadziesiąt lat temu Zależy mi na dobrych kontaktach z miejscowymi dziadek rozpoczynał tu szychtę, a dzisiaj wnuczka ludźmi. Kiedy zatrudniałem do pracy w Galerii Wilson działalność artystyczną. W ten sposób miejsce pełni dziewczyny z pobliskich dzielnic – Giszowca czy Ni- funkcję łącznika między pokoleniami. kiszowca – nie mogły uwierzyć, że kiedykolwiek bę- dzie tu można pracować w przyzwoitych warunkach. DB: Dzieci muszą przejść przez galerię, żeby Trudno się dziwić, bo musieliśmy stąd przepłoszyć dotrzeć do sali, w której mają zajęcia... całe stada nietoperzy i szczurów. To było martwe miejsce, które powołaliśmy do życia. JB: Od początku obserwowaliśmy, jak dzieci re- agowały na rzeźby: najpierw były trochę speszone, DB: Miejsca pracy to jedna z wielu ofert dziś podchodzą do nich bez strachu, za to z szacun- skierowanych do mieszkańców okolicznych kiem. Długo się przyglądają, zastanawiają, a potem familoków. dotykają. Mogą mieć bardzo bliski kontakt z tymi 17\n3. dziełami, jak i z ich twórcą, krakowskim rzeźbiarzem Znikają także wielkie maszyny, narzędzia, metalowe Andrzejem Siekiem, który niedawno prowadził dla turbiny, czyli coś, co jeszcze niedawno było natural- nich warsztaty. Na zakończenie dzieci wspólnie nym śląskim krajobrazem. Naszym marzeniem jest, z artystą ulepiły z gliny własną rzeźbę. żeby choć część tych wielkich stalowych konstrukcji ocalić. Dlatego zaproponowaliśmy dwóm krakow- DB: Ile czasu dzieci spędzają w Galerii skim artystom, Andrzejowi Siekowi i Julianowi To- Wilson? maszukowi, by z tych ogromnych, postindustrialnych odpadów zechcieli stworzyć rzeźbę. Taką technikę JB: W czasie wakacji są z nami codziennie od godziny nazwaliśmy reinkarnacją industrialną; nasi rzeźbia- 9. do 14. Ale chcemy z nimi utrzymać kontakt również rze używają na nią określenia „wtór.art”. po ich zakończeniu. Współpracujemy ze studentami Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej, którzy po- DB: Ostatnim i najbardziej imponującym dzie- magają nam zorganizować przestrzeń wokół galerii łem jest „Inkarnacja”. w taki sposób, żeby dzieci dobrze się tutaj czuły. W tej chwili budujemy dla nich ogródek zabaw. Poza tym JB: Ta ogromna, mierząca pięć metrów i ważąca wspieramy konkretne przedsięwzięcia – na przykład kilka ton rzeźba stanęła pod jednym z naszych obiek- grupę taneczną „Jona”. Kilka dziewczynek zupełnie tów, dawnym Browarem Mokrskich w Katowicach samodzielnie stworzyło zespół, który zapraszamy na Szopienicach, który po kilkunastu latach remontu występy podczas wszystkich imprez i wernisaży. Nie stał się luksusowym biurowcem. chodzi o jakieś szczególnie wysokie walory artystycz- Chcemy, żeby postument przypominał pracownikom ne. Trzeba premiować to, że dzieciom, nawet tym idącym do swoich firm w Browarze o przeszłości żyjącym w naprawdę trudnym środowisku, chce się miejsca, w którym pracują, mamy również nadzie- działać, tworzyć, że są kreatywne, odważne i wytrwale ję, że uda nam się w ten sposób ocalić na następne dążą do celu. kilkaset lat kawałek Śląska. Cieszy nas, że i inni kra- kowscy artyści są zainteresowani tworzeniem rzeźb DB: „Wtór.art” to Pana najnowszy pomysł. i instalacji na bazie postindustrialnych odpadów. JB: Chcemy zachować cząstkę dawnego Śląska, DB: Czy nadal nie interesują Pana Kossaki? zmieniającego się na naszych oczach w miejsce zupełnie inne od tego, którym było jeszcze kilka lat JB: Specyfika Galerii Wilson narzuca tematykę temu. Przekształca się charakter regionu, ginie cała wystaw. Chcę prezentować sztukę, która pasuje przemysłowa cywilizacja, huty, kopalnie, fabryczki. do wnętrza i otoczenia szybu. Jestem przekonany, 18\n4. że goście z większą przyjemnością oglądają nasze czas pozostajemy w kontakcie z konserwatorami projekty – fotografie Galerii Bezdomnej, obrazy zabytków i wykonujemy tylko niezbędne remonty malarzy naiwnych, dzieła Karola Wieczorka czy – ocieplamy budynek, wprawiamy brakujące okna. Andrzeja Urbanowicza. Sporym problemem i niemałym wydatkiem są rów- nież wymagające szybkiej naprawy ciągi kanalizacyj- DB: W końcu znajdujemy się w samym sercu ne. Ale staramy się, żeby ten kawałek Śląska, który Śląska... dostał się pod naszą opiekę, jak najdłużej zachował swoją pierwotną atmosferę. JB: Galeria Wilson mieści się pomiędzy trzema katowickimi dzielnicami: Nikiszowcem, Giszowcem oraz Szopienicami. Blisko stąd do trasy na Kraków oraz Warszawę. Jednocześnie to zaledwie kilka kilometrów od centrum miasta. DB: Świetne miejsce komunikacyjne. Aż dziw, że nie powstał tu jakiś supermarket. JB: Sam się zastanawiałem, dlaczego nie zrównano szybu „Wilson” z ziemią i nie przeznaczono tego grun- tu pod inwestycje. Odpowiedź jest prosta: w odpowied- nim momencie zabrakło inwestora. Brak pieniędzy okazał się zbawienny dla tego miejsca, dzięki niemu ocalał poprzemysłowy zabytek dużej klasy. DB: Z pewnością jednak trzeba było mocno ingerować w pierwotną tkankę szybu „Wilson”, żeby stworzyć miejsce, które spełnia tak wiele funkcji – mieszczą się w nim biura, galerie sztuki, sale zabawy i nauki dla dzieci. JB: Zmieniliśmy charakter użytkowy tego miejsca praktycznie nie ingerując w jego wygląd. Cały 19\nSouth Dakota Walking Your Fields newsletter-Aug\nCentral Minnesota’s Walking Your Fields newsletter-June\nCopia de science town and country city\nNorthern Walking Your Fields


Eliminacje LM: Wisła gotowa na rewanż ze Skonto - sport.interia.pl\nEliminacje LM: Wisła gotowa na rewanż ze Skonto\nPoniedziałek, 18 lipca 2011 (19:39)\nWe wtorek przed godziną 23 powinniśmy wiedzieć czy piłkarze Wisły Kraków przebrną II rundę eliminacyjną Ligi Mistrzów.Podopieczni Roberta Maaskanta nie mogą na własnym stadionie roztrwonić przewagi wywalczonej w minioną środę w Rydze. Wówczas to krakowianie, po samobójczym trafieniu Renardsa Rode, wygrali 1-0.\nINTERIA.PL zaprasza na relację na żywo z meczu Wisła - Skonto. Początek we wtorek o 20.30\nDla Wisły odpadnięcie w rywalizacji ze Skonto byłoby katastrofą sportową i organizacyjną. Dlatego nikt w drużynie nie dopuszcza do siebie "czarnego scenariusza", choć prezes Bogdan Basałaj do czasu zakończenia spotkania ze Skonto nie podejmuje żadnych rozmów i działań odnośnie ewentualnego wyjazdu ekipy na mecz kolejnej rundy, najprawdopodobniej z Liteksem Łowecz.\nNowe ławki i szatnie\nWcześniej bardzo niechętnie na temat ewentualnej konfrontacji z mistrzami Bułgarii wypowiadał się trener Maaskant, który stara utrzymać się w zespole ducha mobilizacji.Tego zabrakło w ostatnich minutach spotkaniach w Rydze, defensywa popełniła kilka prostych błędów i mogło się to skończyć stratą gola. W Rydze widać było, że piłkarze Wisły nie są jeszcze optymalnie przygotowani do sezonu. Brakowało szybkości, czucia piłka i zrozumienia się na boisko. Ofensywa "Białej Gwiazdy" opierała się w zasadzie na indywidualnych szarżach Maora Meliksona. Krakowianie zupełnie nie potrafili rozmontować skomasowanej defensywy rywala.\nCzy w Krakowie będzie łatwiej? - Czuję się już znacznie lepiej, musimy wygrać - zapowiada Patryk Małecki.\nOptymistą jest też Ivica Iliev. Dla niego będzie to debiut w Wiśle w meczu na własnym stadionie. Serb był pod wrażeniem dopingu krakowskich kibiców w Rydze. - Ich wsparcie będzie dla nas bardzo ważne - twierdzi.\nStadion Miejski im. Henryka Reymana nie jest jeszcze w stu procentach gotowy, choć według planów budowa miała zakończyć się rok temu. Mecz ze Skonto będzie można oglądać z trzech trybun (około 24 tysiące), ale kompletu na pewno nie będzie. Organizatorzy spodziewają się około 20 tysięcy widzów, do poniedziałku sprzedano 15 200 biletów.\nUdało się w końcu oddać do użytku nowe szatnie oraz miejsca dla dziennikarzy. Przygotowano także nowe ławki rezerwowych, wyposażone w efektowne i wygodne fotele.\n- Dla mnie to bez znaczenia, bo i tak cały mecz stoję - zauważył trener Maaskant.\nNajwyżej będzie 0-0\nHolender ze spokojem czeka na wtorkowy mecz. -Jesteśmy mocno skoncentrowani na przejściu do następnej rundy. Nie gramy meczu towarzyskiego. Gramy o Ligę Mistrzów. Na tym poziomie nie ma słabych zespołów, więc zawsze jest możliwość, że ktoś strzeli nam gola. Musimy być ostrożni. Wszyscy widzieli w poprzednim tygodniu, że byliśmy silniejszą drużyną. Mimo to zdobyliśmy tylko jedną bramkę, więc mam nadzieję, że teraz będzie ich więcej. Myślę, że będziemy mieli więcej miejsca do rozgrywania akcji - wyraził nadzieję.\nNa sugestię, że trener Marians Pahars raczej nie zmieni taktyki, Maaskant odparł: - To najwyżej mecz zakończy się wynikiem 0-0 i to my przejdziemy do następnej rundy.\nWiślacy trenowali na bocznym boisku. W zajęciach udział brali wszyscy zawodnicy z Tomaszem Jirsakiem (któremu w niedzielę urodziła się córeczka Sara) i Andrażem Kirmem. Słoweniec ćwiczył jednak indywidualnie, nie ma szans, aby był w kadrze meczowej. Kirm urazu pachwiny nabawił się podczas spotkania towarzyskiego z Rapidem Bukareszt. Ostatnie kilka dni spędził w swojej ojczyźnie, gdzie pomagał mu lekarza reprezentacji.\nTrener Skonto wierzy w zwycięstwo\nSpodziewam się ciekawego meczu - powiedział trener Skonto Marians Pahars, były znakomity piłkarz m.in. Southampton. Stadion jest fantastyczny, więc mobilizacja moich piłkarzy będzie jeszcze większa. Mam nadzieję, że skończy się dla nas dobrze. Jeslii nie wierzylibyśmy w zwycięstwo, to nie przyjechalibyśmy tutaj. Powiedziałem przed pierwszym meczem, że Wisła jest faworytem, ale to jest piłka nożna i nigdy nic nie wiadomo.\nPahars pytany czy zmieni defensywną taktykę, jaką zastosował w Rydze odrzekł: - Będziemy grać defensywnie, taki był plan też na pierwszy mecz. Nie chcieliśmy oczywiście stracić bramki, ale tego się nie udało. Wisła jest silniejszym zespołem, więc taka taktyka jest zrozumiała. Będziemy korzystać z każdej nadarzającej się okazji, aby wyprowadzić kontratak.\nSkonto wystąpi w Krakowie bez swojego kapitana Jurijsa Laizansa, który w Rydze dostał czerwoną kartkę. Wszystko na to wskazuje, że od pierwszej minuty zagra natomiast Nathan Junior. Brazylijczyk, który jest najskuteczniejszym piłkarzem łotewskiej ekstraklasy, był ostatnio na testach w Dynamie Moskwa, a w Rydze nie zagrał, gdyż miał grypę żołądkową.\n- Wrócił do zespołu, trenuje, ale nie jest w najwyższej formie będę z nim jeszcze rozmawiał i podejemiemy decyzję czy zagra - powiedział Pahars.\nDowiedz się więcej na temat: Liga Mistrzów | Wisła Kraków


Moduł Multibanners - proszę o pomoc [Archiwum] - Joomla! Polskie forum użytkowników\nJoomla! Polskie forum użytkowników > Joomla! 1.0.x > Instalacje (Joomla!, składników) > Moduł Multibanners - proszę o pomoc\nZobacz pełną wersję : Moduł Multibanners - proszę o pomoc\nproszę o pomoc. Zainstalowałem komponent, oraz modul multibanners i po wejściu na Componens/multibanners/Zarządzaj banerami - wyskakuje mi następujący błąd:\nTable 'baza3950.jos_multibanners' doesn't exist SQL=SELECT id, bname, datefrom, dateto, published FROM jos_multibanners LIMIT 0,30\ntaki sam problem występuje również w Components/multibanners/Zarządzaj klientami - DB function failed with error number 1146\nTable 'baza3950.jos_multibanners' doesn't exist SQL=SELECT mbc.cid, mbc.name, mbc.contact, count(mb.id) AS count_id FROM jos_multibanners_client AS mbc LEFT JOIN jos_multibanners AS mb ON mbc.cid = mb.multibanners_client_cid GROUP BY mbc.name LIMIT 0,30\nZ jakis powodow nie powstaly tabele w bazie, odinstaluj i zainstaluj jeszcze raz\nniestety nie pomoglo:mad:.\nTo może z innej strony. Czy zna ktos moze modul ktory obslugiwalby wyswietlanie banerow.Chodzi mi dokladnie oto aby moc\nrozne banery wyswietlac w dowolnie wybranych miejscach, oraz zeby mozna nimi bylo zarzadzac.\n1. Jeśli ci pasuje z jakiegoś powodu właśnie Multibanners - rozpakuj paczkę komponentu; powinieneś znaleźć plik (pliki) *.sql; spróbuj wykonać te pliki przy pomocy phpMyAdmin czy innego administratora bazy danych mySQL jaki przewidziano dla Twojego serwisu www. W ten sposób "ręcznie" założysz w bazie tabele z ich zawartością.\n2. Joomla! ma wbudowany komponent obsługujący banery. Może jest wystarczający dla Twoich potrzeb? Wiecej info tutaj (http://www.pomoc.joomla.pl/pomoc/index.php/component/option,com_search/Itemid,5/?searchword=banners&option=com_search&Itemid=5).\n3. Jest trochę innych komponentów dla Joomla! związanych z banerami i reklamą. Zobacz te miejsca (http://www.joomla.pl/index.php/content/view/10/22/). Dość sporą popularnością cieszy się ArtBanners (z tego co wiem).\nwielkie dzieki. Wlasnie zainstalowalem artbanner i testuje.:)\nCzesc, w zasadzie wpisanie komendy REPAIR TABLE jos_multibanners powinno Ci pomóc, jesli to nie pomożes, to wez sprawdz sobie, czy czasami instalacja Joomla, nie byla przeprowadzana, przez cpanel, bo czasami takie instalatory domyslnie inaczej ustawiaja prefix w bazie danych i potem sie pojawiaja takie problemy.\nJeszcze tak ja zawsze w przypadu bannerow polecam phpAdsNew jako niezalezna aplikacje:)


Wisła zmienia szkoleniowca!\nDotychczasowy szkoleniowiec Wisły Kraków - Maciej Stolarczyk - nie będzie dłużej prowadził zespołu 13-krotnego mistrza Polski. Decyzją władz Klubu po 514 dniach pracy został zwolniony z prowadzenia pierwszej drużyny Białej Gwiazdy - czytamy w komunikacie oficjalnej strony internetowej klubu z Reymonta.\nZ nieoficjalnych informacji wynika, że drużynę Białej Gwiazdy poprowadzi teraz Artur Skowronek który pracował ostatnio ze Stalą Mielec. Mówi się, że dziś zostanie on zaprezentowany jako następca Stolarczyka.\nŹródło: wisla.krakow.pl / własne / nieoficjalne\nDodano: 2019-11-14 09:22:01


dowcipy - mój mąż mnie wkurza...\nWpisy otagowane : dowcipy\nPisałam już kiedyś o poczuciu humoru Mojego Męża i opisałam je nawet pozytywnie. No ale ma to również swoją drugą, zdecydowanie mniej atrakcyjną formę. Mojego Męża śmieszą również dowcipy ewidentnie rasistowskie. Mnie doprowadzają do szału. Wszystko, co związane jest z brakiem tolerancji wobec osób o innym kolorze skóry, wyznaniu, orientacji seksualnej, jest dla mnie nie do przyjęcia. Mój Mąż nie jest w stanie jednak zrezygnować z tego drobiazgu. Nie tylko zdarza mu się opowiadać takie kawały w towarzystwie, ale też choćby podczas oglądania jakiegoś meczu używać różnych niewybrednych określeń np. na zawodnika drużyny narodowej Holandii, Francji, czy po prostu Senegalu.Możecie sobie wyobrazić, jak to brzmi...\nCzasami mam też wrażenie, że robi to celowo, złośliwie i doskonale się bawi moim oburzeniem.\nPocieszam się jedynie, że podobne symptomy mają niektórzy mężowie moich koleżanek... Ale co to za pocieszenie, skoro patrząc i słuchając go z boku, obiektywnie należałoby uznać go za rasistę?


W jaki sposób szukać pracy - porady dla rozpoczynających poszukiwania - Artykuły o tematyce ogólnej\nWielokrotnie można spotkać się z twierdzeniem, że w Polsce niezwykle trudno znaleźć dobrą pracę. Jeśli jednak mamy duże ambicje i jesteśmy przekonani, czym chcemy się zajmować, naprawdę warto walczyć o swoje marzenia. Powinno się po pierwsze uwierzyć w swoje możliwości i ciągle podnosić kwalifikacje. Co jednakże z osobami, które dopiero skończyły edukację czy chcą przebranżowić się i nie mają żadnego doświadczenia? Czy są skreśleni już na początku?\nNiezależnie od tego, jaka jest szukana praca informatyk , broker lub księgarz, ważne są umiejętności i dążenie do celu. Pierwszym krokiem do odnalezienia pracy jest rzecz jasna przygotowanie interesującego CV oraz listu motywacyjnego, który może przekonać pracodawcę, że to właśnie my jesteśmy osobą, której potrzebuje. W takich dokumentach naprawdę nie warto kłamać, jednak nie wolno również pominąć ani jednej zalety, która może być pomocna w zdobywaniu pracy.\nZaciekawił Cię ten tekst? Jeżeli tak, to czytaj na stronie (http://www.banery-druk.net/banery-reklamowe-katowice) o podobnej dziedzinie na kolejnej stronie – odnajdziesz ją w linku pod spodem.\nWarto mieć poczucie świadomości tego, co w nas najcenniejsze. Wiara w siebie jest naprawdę ważna.\nJeżeli nie mamy wymaganego doświadczenia, list stanie się naszą jedyną możliwością na zdobycie pracy, w związku z czym należy nie ulegać schematom i dokładnie opisać powody, dla których powinno się nas zatrudnić. Rzecz jasna list musi być dopasowany do miejsca wysyłania. Czasami nie możemy pozwolić sobie na żartobliwy ton. Jeśli studiujemy i mamy wsparcie finansowe opiekunów czy uczelni, dobrze jest w wolnym czasie powiększać doświadczenie poprzez praktyki i staże. Nawet jeżeli są one niepłatne, mogą pomóc nam w dostaniu wymarzonej pracy, dodatkowo na pewno wiele nas nauczą.\nTak naprawdę w tego typu pracy, często bez problemu można dopasować czas, nierzadko możliwa jest praca zdalna, więc z pewnością uda się to pogodzić z zajęciami na uczelni. To jedyny moment, gdy można sobie pozwolić na taki sposób zwiększania doświadczenia i zdecydowanie warto z niego skorzystać.\nAktualnie wszystko można znaleźć w Internecie i niewiele osób decyduje się na odmienny sposób szukania pracy. Istnieją duże serwisy, na których udostępniane są ogłoszenia z wielu miast, nieistotne w jakim mieście poszukiwana jest przez nas praca (szukam pracy) Brzeg , Katowice, Wrocław – witryny mają wszystkie oferty. Dodatkowo można zamówić newsletter, za pomocą którego dostaniemy na maila ogłoszenia z konkretnymi frazami, np. „praca operator równiarki” itd.\nWarto też śledzić zakładkę praca wybranej firmy i aplikować kiedy to tylko możliwe. Przede wszystkim nie wolno się poddawać, skoro stale podnosimy wiedzę, przesłanie CV 3 raz do tej samej firmy nie jest niczym złym. Co więcej – może sprawić, że dostaniemy wymarzoną pracę, a łączenie obowiązków i przyjemności jest najlepszym co może nas spotkać.\n← Czy istnieją możliwości, aby wydajnie wpłynąć na umiejętności przywódcze? Najtańsze wysyłki zagraniczne – jak zrobić to mądrze i nie przepłacić? Nadajemy i obserwujemy przesyłkę dzięki platformie w internecie. →


Pogoda Albstadt ⇒ Prognoza pogody w Albstadcie • Długoterminowa Pogoda na dziś, jutro w Niemczech ⇒ METEOPROG.PL\nPrognoza pogody w Albstadcie na 25 06 - 29 06\nprognoza pogody w Albstadcie\nPogoda w Albstadcie: Niewielki deszcz - 0, 0-3 mm/12 h. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\nPogoda w Albstadcie: Bez opadów - opady nie są oczekiwane. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\nPogoda w Albstadcie: Bez opadów - opady nie są oczekiwane. Pochmurnie z przejaśnieniami - od 8-10\nPogoda w Albstadcie: Deszcz - 4-14 mm/12 h. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.


Urządzenia i instalacje elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem powinny odpowiadać wymaganiom określonym: w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (Dz. U. Nr 263/05, poz.2203), dyrektywie ATEX 94/9/EC, oraz normach - EN dotyczących przestrzeni zagrożonych i nie zagrożonych wybuchem, z uwzględnieniem wymagań określonych w certyfikatach, deklaracjach zgodności i zaleceniach producenta.\nW strefach zagrożonych wybuchem mogą być instalowane tylko urządzenia elektryczne w wykonaniu przeciwwybuchowym lub innym o odpowiednich parametrach, oznakowane zgodnie z certyfikatem. Na każdym urządzeniu dopuszczonym do pracy w przestrzeni zagrożonej wybuchem powinny być podane parametry przeciwwybuchowe (omówione wyżej), stopień ochrony IP oraz logo stacji badawczej i numer certyfikatu.\nW przypadku niezgodności danych w certyfikacie i na urządzeniu przeciwwybuchowym urządzenie to powinno być wycofane z montażu do czasu wyjaśnienia i poprawienia tych niezgodności.\nDobór urządzeń o budowie przeciwwybuchowej według rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. oraz normy PN-EN 60079-0:2013-03 - wersja polska Atmosfery wybuchowe -- Część 0: Urządzenia -- Podstawowe wymagania, przedstawiono w tablicy 12.\nDla zapewnienia bezpiecznej eksploatacji urządzeń elektrycznych w strefach zagrożonych wybuchem powinny być one co najmniej:\n- dobrane do stref zagrożenia wybuchem,\n- posiadać budowę odpowiadającą parametrom mieszaniny wybuchowej: grupom i podgrupom wybuchowości IIA, IIB, IIC\nIIIA, IIIB i IIIC, klasom temperaturowym T1 do T6 z uwzględnieniem temperatury otoczenia, jeżeli jest wyższa od 40 oC,\n- dobrane do temperatury tlenia i zapalenia się pyłów zleżałych i mieszanin pyłów z powietrzem oraz mieć wymagany\n- zasilane energią elektryczną z sieci o układzie TN-S, TT lub IT,\n- zabezpieczone przed skutkami zwarć, przeciążeń, pracą niepełno fazową oraz przed przepięciami atmosferycznymi\n- chronione przed wpływami zewnętrznymi, bezpośrednimi wyładowaniami atmosferycznymi, elektrycznością statyczną,\noddziaływaniami mechanicznymi i chemicznymi.\nDoboru urządzeń elektrycznych do poszczególnych stref zagrożenia wybuchem należy dokonać w zależności od wymaganego poziomu bezpieczeństwa i kategorii urządzeń\nUrządzenia te zostały zaprojektowane jako przeciwwybuchowe, które mogą funkcjonować zgodnie z parametrami ruchowymi ustalonymi przez producenta, zapewniając bardzo wysoki poziom bezpieczeństwa, zarówno w czasie normalnej pracy, jak i w stanach zakłóceniowych, charakteryzują się tak dobranymi środkami zabezpieczenia, że w przypadku uszkodzenia jednego ze środków, przynajmniej drugi, niezależny środek, zapewni wymagany poziom zabezpieczenia albo wymagany poziom zabezpieczenia będzie zapewniony w razie wystąpienia dwóch niezależnych od siebie uszkodzeń.\nInstalowane w tych strefach urządzenia iskrobezpieczne "ia" powinny spełniać minimalne następujące wymagania:\n- powinny być izolowane od ziemi;\n- powinny być galwanicznie oddzielone od urządzeń i obwodów innych niż iskrobezpieczne;\n- oprzewodowanie obwodów iskrobezpiecznych nie może być prowadzone z obwodami innymi niż\niskrobezpieczne, we wspólnych rurach, wiązkach, kablach, lub kanałach;\n- napięcie znamionowe ich izolacji powinno wynosić 500 V prądu przemiennego i 750 V prądu stałego;\n- minimalna średnica żył przewodów w obwodach iskrobezpiecznych nie może być mniejsza niż 0,1 mm Cu;\n- obwody iskrobezpieczne mogą być uziemione tylko w jednym punkcie poza strefą zagrożenia wybuchem.\nUrządzenia tej kategorii są przeznaczone do miejsc, w których występowanie mieszanin wybuchowych jest prawdopodobne.\nPosiadają one środki zabezpieczenia przeciwwybuchowego zapewniające wymagany poziom zabezpieczenia nawet w przypadku częstych uszkodzeń urządzeń, jakie bierze się pod uwagę.\nW strefie 1. zagrożenia wybuchem mogą być również instalowane urządzenia atestowane do strefy 0.\nW strefie 1. zagrożenia wybuchem, w obwodach iskrobezpiecznych, mogą być instalowane, poza urządzeniami przeciwwybuchowymi, urządzenia proste o parametrach nie przekraczających wartości: napięcia - 1,5 V, natężenia prądu - 0,1 A i mocy - 25 mW. Urządzenia te nie wymagają certyfikacji, ale muszą posiadać odpowiednie oznakowanie umożliwiające ich identyfikację.\nW strefie 2. zagrożenia wybuchem mogą być instalowane urządzenia elektryczne w wykonaniu przeciwwybuchowym atestowane do stref 0 i 1, ale przede wszystkim urządzenia kategorii 3. tak zaprojektowane i wykonane, aby mogły funkcjonować zgodnie z parametrami ruchowymi ustalonymi przez producenta i zapewniać normalny poziom zabezpieczenia, np.:\n1) Oprawy oświetleniowe przenośne przeciwwybuchowe o parametrach dostosowanych do parametrów występujących\nw pomieszczeniu mieszanin wybuchowych;\n2) Urządzenia w wykonaniu Exo, w których wszystkie zestyki są zanurzone w cieczy izolacyjnej, z wyjątkiem stref,\nw których występują substancje podgrupy IIC i klas temperaturowych T5 - T6;\n3) Urządzenia grzewcze, pod warunkiem zabezpieczenia przed przekroczeniem temperatury grzejnika i temperatur\nsamozapalenia występujących substancji palnych;\n4) Urządzenia typu Exn przeznaczone do stref 2 zagrożenia wybuchem w podtypach:\nc) Ex nR urządzenia ze szczelną obudową ograniczającą wnikanie do niej w określonym czasie\ne) Ex nP - urządzenia z uproszczonym układem zasilania;\n5) Elektryczne urządzenia proste w obwodach iskrobezpiecznych, które w normalnych warunkach\npracy nie wytwarzają łuków i iskier oraz nie nagrzewają się do temperatur mogących spowodować\nOdłącznik jako element aparatury łączeniowej, stosowany w przestrzeniach zagrożonych wybuchem powinien wyłączać\nwszystkie bieguny i być tak skonstruowany, aby:\n- położenie zestyków odłącznika było widoczne, albo\n- ich stan rozwarcia był wskazywany w niezawodny sposób (według IEC 60947-1).\nUWAGA - NIE OTWIERAĆ POD NAPIĘCIEM.\n- elektrycznie lub mechanicznie zblokowane z odpowiednim urządzeniem do wyłączania pod obciążeniem, lub\n- w przypadku urządzeń tylko grupy II oznakowane w miejscu znajdującym się niedaleko mechanizmu\nuruchamiającego odłącznik napisem ostrzegającym:\nUWAGA - NIE PRZEŁĄCZAĆ POD OBCIĄŻENIEM\nW przypadku aparatury łączeniowej grupy I mechanizm uruchamiający odłącznik powinien umożliwiać zablokowanie w położeniu otwarcia za pomocą kłódki. Należy umożliwiać zatrzaskowe zablokowanie aparatury przez przekaźniki zwarciowe i ziemnozwarciowe, jeżeli są stosowane. Jeżeli aparatura łączeniowa ma urządzenie odblokowujące, dostępne z zewnątrz obudowy, to jego pokrywa powinna mieć zamknięcie specjalne.\n2) Drzwi i pokrywy umożliwiające dostęp do wnętrza obudów zawierających zdalne sterowane obwody\nz zestykami roboczymi, które mogą być zwierane lub rozwierane przez oddziaływania niemanualne\n(takie jak: elektryczne, mechaniczne, magnetyczne, elektromagnetyczne, elektrooptyczne, pneumatyczne,\nakustyczne lub cieplne), powinny być:\n1)) zblokowane z odłącznikiem, który nie pozwala na dostęp do wnętrza, dopóki nie zostaną wyłączone\nniechronione obwody wewnętrzne, albo\n2) oznakowane napisem ostrzegawczym:\nUWAGA - NIE OTWIERAĆ POD NAPIĘCIEM\nAd. 1) tam gdzie niektóre części wewnętrzne powinny zostać pod napięciem po rozwarciu zestyków odłącznika,\nw celu ograniczenia do minimum zagrożenia wybuchem, części pozostające pod napięciem powinny być\nchronione przez zastosowanie:\na) jednego z rodzajów zabezpieczenia, wymienionych w Rozdziale 1 normy EN 60079-0:2013-03. albo\nb) następujących środków ochronnych:\n- odstępów izolacyjnych powietrznych i powierzchniowych między fazami (biegunami) oraz względem ziemi,\nzgodnie z IEC 60079-7 oraz\n- dodatkowej, wewnętrznej obudowy zawierającej części pod napięciem i zapewniającej stopień ochrony\nco najmniej IP20, zgodnie z IEC 60529 oraz\n- napisu ostrzegawczego, umieszczonego na dodatkowej, wewnętrznej obudowie:\nUWAGA - POD POKRYWĄ ZNAJDUJĄ SIĘ ELEMENTY POD NAPIĘCIEM - NIE DOTYKAĆ\n- wyposażone w blokadę zezwalającą na wkładanie lub wyjmowanie elementów wymiennych tylko przy wyłączonym\nzasilaniu, lecz niepozwalającą na to, aby bezpieczniki znalazły sie pod napięciem, dopóki obudowa nie zostanie\npoprawnie zamknięta, albo\n- urządzenie powinno być oznakowane napisem ostrzegawczym:\na) mieć blokadę mechaniczną lub elektryczną albo taką konstrukcję, która uniemożliwi rozłączanie styków\nznajdujących się pod napięciem oraz włączanie napięcia na styki, gdy wtyczka i gniazd i są rozdzielone, lub\nb) być połączone ze sobą za pomocą specjalnych zamknięć, a urządzenie powinno być oznakowane napisem\nUWAGA - NIE ODŁĄCZAĆ POD NAPIĘCIEM\nW przypadku gdy zespoły gniazda i wtyczki nie mogą być wyłączone spod napięcia przed rozdzieleniem,\ngdyż są przyłączone do baterii, oznakowanie powinno zawierać ostrzeżenie:\nUWAGA - ODŁĄCZAĆ TYLKO POZA PRZESTRZENIĄ ZAGROŻONĄ WYBUCHEM\n2) W przypadku zespołów gniazd i wtyczek o EPL Gb mogą być stosowane jeżeli spełniają wszystkie niżej\n- częścią, które pozostaje pod napięciem, jest gniazdo wtyczkowe;\n- rozdzielenie wtyczki od gniazda wtyczkowego jest opóźnione o czas uniemożliwiający powstanie łuku elektrycznego\nw miejscu rozdzielenia,\n- wtyczka i gniazdo wtyczkowe, w czasie trwania łuku elektrycznego, podczas gdy rozwierany jest obwód o napięciu\nznamionowym, prądzie znamionowym i, w przypadku prądu przemiennego, współczynniku mocy od 04 do 05,\npozostają ognioszczelne zgodnie z IEC 60079-1;\n- styki pozostające pod napięciem po rozdzieleniu są zabezpieczone zgodnie z jednym określonym rodzajem\n1) Źródło światła w oprawie oświetleniowej powinno być chronione pokrywą przepuszczającą światło, która może\nbyć dodatkowo zabezpieczona osłoną. W zależności od wymiarów otworów osłony zabezpieczającej powinny być\nbadane zgodnie z normą EN 60079-0:2013-03.\nOprawy oświetleniowe powinny być trwale zamocowane do podłoża, zabezpieczone dodatkowo przed poluzowaniem śrub mocujących.\n2) Pokrywy opraw oświetleniowych o EPL Mb, EPL Gb, lub EPL Db umożliwiające dostęp do umieszczonych wewnątrz oprawy\noświetleniowej części i elementów powinny być:\n1) sprzężone z urządzeniem automatycznie wyłączającym wszystkie bieguny oprawy oświetleniowej w momencie rozpoczęcia\nW przypadku 1), jeżeli przewiduje się, że niektóre części, inne niż oprawa oświetleniowa, mogą pozostawać pod\nnapięciem po zadziałaniu urządzenia wyłączającego, to w celu zmniejszenia do minimum zagrożenia wybuchem\nczęści pod napięciem powinny być zabezpieczone:\na) jednym z określonych rodzajów zabezpieczenia (wymaganego dla EPL), albo\nb) następującymi środkami zabezpieczającymi:\n- urządzenia wyłączające powinny być skonstruowane tak, aby nie można ich było uruchomić ręcznie i tym samym\npodać napięcie na niezabezpieczone elementy,\n- odstępy izolacyjne powietrzne i powierzchniowe między fazami (biegunami) oraz względem ziemi powinny spełniać\nwymagania normy IEC 60079-7,\n- wewnętrzna dodatkowa obudowa, którą może być, np. odbłyśnik źródła światła, zawierająca części pod napięciem,\npowinna posiadać stopień ochrony co najmniej IP20 zgodnie z wymaganiami IEC 60529,\n- umieszczony na wewnętrznej, dodatkowej obudowie napis ostrzegawczy:\nUWAGA - POD POKRYWĄ ZNAJDUJĄ SIĘ ELEMENTY POD NAPIĘCIEM - NIE DOTYKAC\n3) Pokrywy opraw oświetleniowych o EPL Gc lub EPL Dc umożliwiające dostęp do oprawki lampy i innych wewnętrznych części opraw oświetleniowych powinny być:\na) sprzężone z urządzeniem wyłączającym automatycznie wszystkie bieguny oprawki lampy w momencie\nrozpoczęcia otwierania, albo\nAd. a) Jeżeli przewiduje się, że niektóre części, inne niż oprawka, mogą pozostawać pod napięciem po zadziałaniu urządzenia wyłączającego, to w celu zmniejszenia do minimum zagrożenia wybuchem części pod napięciem powinny być zabezpieczone przez:\n- odstępy izolacyjne powietrzne i powierzchniowe między fazami (biegunami) oraz względem ziemi, spełniające\nwymagania IEC 60664-1 dla kategorii przepięć II. i stopnia zanieczyszczenia 3,\n- wewnętrzna dodatkowa obudowa, którą może być odbłyśnik źródła światła, zawierająca części pod napięciem\ni zapewniająca stopień ochrony co najmniej IP20 - zgodnie z wymaganiami IEC 60529,\n- umieszczenia na wewnętrznej, dodatkowej obudowie napisu ostrzegawczego:\n4) Lampy sodowe.\nNie dopuszcza się stosowania lamp zawierających sód metaliczny w stanie wolnym (np. lamp sodowych niskoprężnych\nwg IEC 60192). Używanie lamp sodowych zawierających sód metaliczny w stanie wolnym jest niedopuszczalne z powodu\nzagrożenia zapłonem, np. w przypadku rozszczelnienia lampy sód metaliczny w stanie wolnym wszedłby w kontakt z wodą.\nLampy sodowe wysokoprężne (zgodne z IEC 60662) mogą być stosowane.\nProjektowanie, dobór i montaż instalacji elektrycznych w przestrzeniach zagrożonych wybuchem powinny być zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 60079-14:2014-06 - wersja angielska. Atmosfery wybuchowe -- Część 14: Projektowanie, dobór i montaż instalacji elektrycznych.\nRozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002, nr 75, poz. 690) określa następujące wymagania dotyczące pomieszczeń zagrożonych wybuchem:\n1) Pomieszczenia zagrożone wybuchem należy sytuować na najwyższej kondygnacji budynku. Dopuszcza się\ninne usytuowanie pomieszczeń po uzgodnieniu z komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.\nWymaganie to nie dotyczy budynków na terenach zamkniętych;\n2) Ściany oddzielające pomieszczenie zagrożone wybuchem od innych pomieszczeń powinny być odporne na\nparcie o wartości 15 kN/m2 (15 kPa);\n3) Nad pomieszczeniem zagrożonym wybuchem należy stosować lekki dach, wykonany z materiałów co najmniej\ntrudno zapalnych, o masie nie przekraczającej 75 kg/m2 rzutu, licząc bez elementów konstrukcji nośnej dachu,\nz wyłączeniem pomieszczeń, w których łączna powierzchnia urządzeń odciążających (przeciwwybuchowych)\ntakich jak: przepony, klapy, otwory oszklone szkłem zwykłym, jest większa niż 0,065 m2/m3 kubatury\n4) Z pomieszczeń zagrożonych wybuchem przeznaczonych na pobyt ludzi długość przejścia ewakuacyjnego nie\npowinna przekraczać 40m;\n5) Drzwi stanowiące wyjście ewakuacyjne z budynku przeznaczonego dla więcej niż 50 osób powinny otwierać się\nna zewnątrz pomieszczeń zagrożonych wybuchem;\n6) Pomieszczenie powinno mieć co najmniej dwa wyjścia ewakuacyjne oddalone od siebie o co najmniej 5m, gdy\njest zagrożone wybuchem, a jego powierzchnia przekracza 100 m2.;\n7) Wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia zagrożonego wybuchem na drogę ewakuacyjną powinny prowadzić przez\n8) W pomieszczeniach zagrożonych wybuchem należy stosować oddzielną dla każdego pomieszczenia wentylację\nwyciągową, wyłączaną automatyczne w przypadku gdy jej działanie mogłoby przyczynić się do rozprzestrzeniania\n2.1.2. Przed przystąpieniem do instalowania urządzeń i systemów ochronnych w przestrzeniach zagrożonych\nwybuchem należy zapoznać się: z instrukcjami producenta, rysunkami technicznymi, wykazami części zamiennych,\nwarunkami bezpiecznego użytkowania, zasadami bezpieczeństwa pracy, certyfikatami badania typu WE, deklaracjami\nzgodności, i zaświadczeniami o zgodności. W przypadku urządzeń, których numer certyfikatu zawiera znak "X", mają\nzastosowanie specjalne warunki bezpiecznego użytkowania.\n2.1.3. Instalowanie urządzeń elektrycznych (nowych i po remoncie) w wykonaniu przeciwwybuchowym powinno\n- po sprawdzeniu: stanu zabezpieczeń, ochrony przed wyładowaniami atmosferycznymi, ochrony przed elektrycznością\nstatyczną, stanu technicznego urządzenia na stacji prób i wyników pomiarów odbiorczych instalacji i urządzeń\n- zgodnie z instrukcją producenta, po sprawdzeniu zgodności parametrów przeciwwybuchowych podanych w certyfikacie\nbadania typu przez jednostkę notyfikowaną z tabliczką znamionową;\n- przez pracowników posiadających kwalifikacje określone w załączniku nr 1 grupa 1 punkt 9 do Rozporządzenia Ministra\nGospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania\nposiadanych kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń instalacji i sieci (Dz. U. Nr 89, poz. 828);\n- przy pomocy odpowiednich przyrządów i narzędzi;\n- według kolejności wynikającej z rodzaju budowy oraz wskazań producenta;\n- przy zachowaniu przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;\n- po prawidłowym, w zależności od rodzaju budowy - wprowadzeniu, uszczelnieniu i przyłączeniu przewodów i kabli.\na) klasyfikację przestrzeni zagrożonych wybuchem do odpowiednich stref zagrożenia wraz z charakterystyką\nczynników palnych mogących utworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe, ze wskazaniem grup,\nkategorii i klas temperaturowych;\nb) charakterystykę i właściwości wybuchowe gazów i pyłów oraz właściwości fizykochemiczne gazów, par cieczy\ni pyłów palnych;\nd) wpływ warunków zewnętrznych - zwłaszcza temperatury otoczenia i ciśnienia;\ng) wymagania kwalifikacyjne osób zatrudnionych przy montażu, próbach i odbiorze instalacji w przestrzeniach\nh) dokumentacje urządzeń elektrycznych w wykonaniu przeciwwybuchowym (deklaracje zgodności, świadectwa\nzgodności) - zwłaszcza urządzeń, których numer certyfikatu jest opatrzony literą "X" lub innymi odnośnikami,\nzagrożonych wybuchem i zajmujących się ich eksploatacją;\ni) dokumenty potwierdzające przydatność urządzeń do stosowania w rozpatrywanych strefach zagrożenia\nwybuchem, np. temperatury powierzchni, rodzaj budowy Ex, stopień ochrony IP, odporność na korozję;\nk) informacje dotyczące: doboru i technologii montażu przewodów i kabli w odpowiednich strefach zagrożenia\nwybuchem, identyfikacji obwodów, wymaganych uszczelnień przejść przewodów przez ściany i stropy oraz\nwprowadzeń do urządzeń;\nl) dokumenty i wymagania dotyczące eksploatacji, w tym organizacji bezpiecznej pracy instalacji i urządzeń\nelektrycznych oraz w przestrzeniach zagrożonych wybuchem;\nm) dokumentacje i wymagania do stosowania odpowiednich rodzajów ochron w przestrzeniach zagrożonych\nwybuchem, takich jak w szczególności:\n- ochrona przed wpływami zewnętrznymi,\n- ochrona przed elektrycznością statyczną,\n- zabezpieczenie przed iskrzeniem,\n- ochrona katodowa instalacji podziemnych.\nWedług normy PN-EN 60079-0:2013 urządzenia elektryczne, które mają być przyłączone do zewnętrznych obwodów zasilających, powinny być wyposażone w elementy przeznaczone do przyłączenia kabli lub przewodów, chyba że urządzenie elektryczne jest wykonane fabrycznie z kablami lub przewodami przyłączonymi do niego na stałe.\nPrzyłączenie elementu przewodzącego układu ochronnego lub wyrównawczego, wymagającego uziemiania, powinno być umieszczone we wnętrzu urządzenia elektrycznego, w pobliżu innych przyłączeń.\na) przewidzianych do przemieszczania pod napięciem i zasilanych przez przewód zawierający żyłę ochronną lub\nb) instalowanych w systemie nie wymagającym zewnętrznego połączenia uziemiającego, na przykład w systemie\nrur przewodowych lub z zastosowaniem kabli opancerzonych.\nProducent powinien przedstawić w instrukcjach szczegółowe informacje dotyczące wykonania połączeń uziemiających i wyrównawczych podczas instalowania, z uwzględnieniem warunków określonych powyżej w a) oraz b).\nDodatkowy zewnętrzny zacisk uziemiający powinien być połączony elektrycznie z przyłączeniem elementu przewodzącego układu ochronnego lub wyrównawczego - umieszczonego we wnętrzu urządzenia elektrycznego.\nZaciski przyłączeniowe przewodów ochronnych (PE) powinny być zgodne z HD 60364-4-41:2009 i umożliwiać skuteczne przyłączenie co najmniej jednego przewodu o przekroju, który podano w Tablicy 16.\nTablica 16. Minimalny przekrój przewodów ochronnych PE\nZaciski przyłączeniowe przewodów wyrównawczych, umieszczone na zewnątrz urządzenia elektrycznego, powinny umożliwiać skuteczne przyłączenie przewodu o przekroju co najmniej 4 mm2. Jeżeli zacisk ten jest jednocześnie zaciskiem przyłączeniowym PE, to stosuje się wymagania Tablicy 16.\n2.2.1. Układy sieciowe\nW przestrzeniach zagrożonych wybuchem mogą być stosowane układy sieciowe:\n1) TN - podukład TN-S, w których funkcje przewodu neutralnego (N) i ochronnego (PE) pełnią oddzielne przewody.\nOchrona przeciwporażeniowa jest realizowana przez połączenie wszystkich części przewodzących\ndostępnych instalacji z przewodem ochronnym (PE). Należy zapobiegać prądom upływowym między\nprzewodem neutralnym (N) i ochronnym (PE);\n2) TT - wymaga się, aby do ochrony przy uszkodzeniu przez samoczynne wyłączenie zasilania,\nstosowane były urządzenia ochronne różnicowoprądowe i wyłączniki nadprądowe, przy zapewnieniu\nodpowiednio małej wartości rezystancji uziemienia uziomu ochronnego;\n3) IT powinny być stosowane następujące urządzenia do kontroli i monitorowania:\n- urządzenia ciagłej kontroli rezystancji izolacji (IMD),\n4) Układy bardzo niskiego napięcia obwody SELV i PELV oraz separacji ochronnej jednego odbiornika mogą być\nstosowane na warunkach określonych w normie PN-HD 60364-4-41 - wersja polska. Instalacje elektryczne niskiego\nnapięcia -- Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa -- Ochrona przed porażeniem elektrycznym.\n- przewodu ochronnego PE sieci elektroenergetycznej,\n- wszystkich części przewodzących dostępnych w układach sieciowych TN-S, TT i IT;\nb) bezpośrednim przyłączeniu do głównej szyny wyrównawczej wprowadzonych do obiektu instalacji\nprzewodzących, elementów urządzeń piorunochronnych, zbrojenia kabli elektroenergetycznych,\nmetalowych elementów konstrukcji obiektu.\nSystem wyrównania potencjałów nie może obejmować przewodu neutralnego (N).\nWszystkie połączenia śrubowe powinny być zabezpieczone przed samoodkręceniem (np. pod wpływem wibracji lub wstrząsów).\nZgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, z p. zm.), w budynkach zawierających strefy pożarowe o kubaturze przekraczającej 1.000 m3 lub strefy zagrożone wybuchem, istnieje obowiązek instalowania odpowiednio oznakowanego, chronionego za szklaną szybką, przeciwpożarowego wyłącznika prądu przy głównym wejściu do budynku lub w złączu.\nWedług tego rozporządzenia strefę pożarową stanowi budynek lub jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia pożarowego lub pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych budynków.\n- PN-EN 62305-1:2011 - wersja polska Ochrona odgromowa -- Część 1: Zasady ogólne;\n- PN-EN 62305-2:2012 - wersja angielska Ochrona odgromowa -- Część 2: Zarządzanie ryzykiem;\n- PN-EN 62305-3:2011 - wersja angielska Ochrona odgromowa -- Część 3: Uszkodzenia fizyczne obiektów i zagrożenie\nżycia; norma dotyczy ochrony w strefach zagrożenia wybuchem;\n- PN-EN 62305-4:2011 - wersja angielska Ochrona odgromowa -- Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach.\n- Jeśli ochrona odgromowa jest wymagana (po przeprowadzeniu oceny ryzyka wg zaleceń zawartych w PN-EN 62305-2)\nto należy stosować urządzenie piorunochronne przynajmniej klasy II;\n- Rezystancja uziemienia układów uziomowych w obiektach zawierających materiały i mieszaniny wybuchowe powinna\nbyć możliwie najmniejsza, ale nie większa niż 10Ω;\n- Poszczególne części zewnętrznego urządzenia piorunochronnego (zwody, przewody odprowadzające i uziemiające)\npowinny znajdować się w odległości co najmniej 1 m od strefy zagrożonej wybuchem;\n- Jeśli zachowanie odległości 1 m jest niemożliwe do wykonania, to można ją zmniejszyć do ok. 0,5 m, pod warunkiem\nzastosowania przewodów ciągłych; połączenia spawane lub prasowane;\n- Strefy zagrożone wybuchem nie powinny znajdować się bezpośrednio pod metalowym pokryciem dachu, jeśli możliwa\njest jego perforacja lub mogą wystąpić przeskoki iskrowe pomiędzy poszczególnymi elementami pokrycia;\n- Jeśli zbiorniki stalowe mają cieńsze ściany, należy zastosować urządzenie piorunochronne na zbiornikach lub zwody\npionowe obok zbiorników lub mocowane na zbiornikach;\n- Wykonując połączenia z rurociągami, należy stosować takie rozwiązania, które zapewnią brak iskrzenia przy\nprzepływie prądu piorunowego (np. połączenia spawane). Połączenia zaciskowe są dopuszczalne, jeśli ochrona przed\nzapłonem wywołanym przez prąd udarowy została sprawdzona za pomocą prób.\nElektryzowanie obiektów występuje zwykle w warunkach zetknięcia i następującego po nim rozdzielenia dwóch nienaelektryzowanych ciał, przy czym mogą to być: ciała stałe, ciało stałe i ciecz, ciało stałe i gaz, ciecz i gaz. Warunki takie zachodzą np. przy ślizganiu, toczeniu, uderzaniu, rozdrabnianiu, przepływie, wypływie, mieszaniu ciał. Elektryzacja taka następuje w wyniku tworzenia się na granicy zetknięcia dwóch ciał elektrycznej warstwy podwójnej, składającej się z warstwy ładunków dodatnich i ujemnych. Nośnikami ładunku mogą być elektrony i jony. Na powierzchni granicznej może powstać także warstwa uporządkowanych dipoli.\n- wartość ładunku elektrostatycznego,\n- gęstość powierzchniową lub objętościową tego ładunku,\n- wartość wytworzonego napięcia elektrostatycznego,\n- wartość natężenia pola elektrostatycznego.\n1) Niekorzystne oddziaływanie na człowieka (np. pogorszenie samopoczucia i stanu zdrowia, obniżenie sprawności\npsychofizycznej, słaba wydajność pracy, zmęczenie);\n2) Zakłócenia procesów technologicznych (np. błędne wskazania przyrządów pomiarowo-kontrolnych, układów\nelektronicznych, pogorszenie jakości wyrobów, zwiększenie liczby wadliwych wyrobów);\n3) Pożarowo-wybuchowe (wyładowanie elektrostatyczne jest jednym z możliwych źródeł zapłonu atmosfery\nŁadunki elektrostatyczne mogą powstawać na ludziach drogą kontaktową w czasie chodzenia, zdejmowania odzieży albo wykonywania czynności domowych lub zawodowych. Elektryzacja ludzi może również nastąpić przez indukcję. Ciało człowieka może gromadzić ładunki elektryczne, jeśli jest odpowiednio odizolowane od ziemi, np. przez nieprzewodzące obuwie lub podłogę. Stopień naelektryzowania w odniesieniu do ludzi określa się zwykle wartością napięcia względem ziemi:\nPojemność ta zależy od odległości między ciałem człowieka a uziemionymi przedmiotami i podłożem. Przy grubości podeszwy buta 5 ÷10 mm pojemność C wynosi zwykle od ok. 70 do 250 pF. Dla celów obliczeniowych przyjmuje się średnią wartość pojemności człowieka C = 150 pF. Maksymalne napięcia elektrostatyczne występujące zwykle na ludziach może osiągać wartość kilkunastu kilowoltów\na) przebywanie pod wpływem pola elektrostatycznego przez dłuższy czas ma ujemny wpływ na stan zdrowia\ni samopoczucie pracowników;\nb) wyładowania elektrostatyczne powstają przy zbliżeniu do uziemionego obiektu; poza niemiłym lub groźnym\nuczuciem, wyładowania mogą doprowadzić do urazów mechanicznych przy występujących odruchach.\nWyładowanie zwykle jest słabo odczuwalne lub nieodczuwalne, a przy wyższych poziomach napięcia i energii\n(o energii do 250 mJ) może spowodować wystąpienie ciężkiego szoku, niebezpieczeństwo inicjacji wybuchu przy\nwyładowaniu z człowieka w warunkach zagrożenia wybuchowego lub pożarowego.\nEnergia związana z naładowaniem elektrostatycznym człowieka wynosi od kilku do kilkudziesięciu mJ. Wartości\nte znacznie przekraczają minimalne energie zapłonu wielu mieszanin wybuchowych.\n2) Ochronę pracowników przed skutkami elektryzowania w strefach zagrożonych wybuchem można osiągnąć\n- unikanie wykonywania w czasie pracy (np. ocieranie się o powierzchnię przedmiotów znajdujące się w otoczeniu\nczłowieka, zakładanie i zdejmowanie ubrań oraz ich omiatanie i strzepywanie) oraz zapewnienie podłóg i obuwia\no rezystancji elektrycznej upływu Ru ≤ 1MΩ;:\n- stosowanie w strefach 2, 20, 21 i 22 odzieży roboczej i ochronnej wykonanych z tkanin zawierających co najmniej\n30% włókna naturalnego; jeżeli w tych strefach stosowane są substancje o energii zapłonu 0,1 mJ < Wzmin ≤ 100 mJ.\nElektryzowanie się cieczy następuje podczas takich operacji, jak: przepływ przez rurociągi, napełnianie i opróżnianie zbiorników - w szczególności połączone z rozbryzgiwaniem, falowanie cieczy w zbiorniku będącym w ruchu, rozpylanie, mieszanie, filtrowanie itp. Natężenie prądu elektryzacji wzrasta ze wzrostem prędkości przepływu średnicy rurociągu oraz stopnia szorstkości powierzchni wewnętrznej.\nWedług PN-E-05204:1994 - wersja polska. Ochrona przed elektrycznością statyczną -- Ochrona obiektów, instalacji i urządzeń – Wymagania:\na) tworzenia w instalacjach technologicznych układów ekwipotencjalnych przez wprowadzenie wspólnego systemu\nuziemień ochrony przed elektrycznością statyczną w odniesieniu do elementów metalowych i elementów\nniemetalowych wykonanych z materiałów o podwyższonej przewodności elektrycznej;\nb) metalicznego połączenia i uziemienia elementów metalowych urządzenia technologicznego o pojemności\nelektrycznej w stosunku do „ziemi” C > 3 pF (strefy zagrożenia wybuchem 0 i 1) oraz elementów wykonanych\nz materiałów o minimalnej energii zapłonu Wzmin ≤ 0,1 mJ;\nc) metalicznego połączenia i uziemienia wszelkich elementów metalowych, tworzących pojemność w stosunku do\nziemi C > 10 pF (w strefach zagrożenia wybuchem 2, 20, 21 i 22), w obecności mediów o minimalnej energii\nzapłonu W zmin > 0,1 mJ;\nd) Uziemienie przedmiotów / wyrobów niemetalowych, wykonanych z materiałów o odpowiednio zmodyfikowanym\nskładzie i/lub strukturze, w celu zwiększenia ich przewodności elektrycznej (np. wykładziny, okładziny, posadzki,\nmateriały odzieżowe, opakowania), których rezystywność elektryczna powierzchniowa ρp nie przekracza 1010 Ω m\ni/lub rezystywność elektryczna skrośna ρs nie przekracza 108 Ω·m. Rezystancja upływu (rezystancja uziemienia)\nRu elementów wykonanych z materiału przewodzącego, nie metalowego, powinna spełniać warunek: Ru ≤ 1 MΩ:\nRezystancja całkowitej sieci uziemiającej: Ruz ≤ 100 kΩ.\n2) Środki ochrony przed elektrycznością powinny być stosowane zawsze, jeżeli jest to możliwe i dopuszczalne.\na) Wilgotności powietrza - wpływa na zwiększenie przewodności elektrycznej materiałów i przyspiesza zanik stanu\n- Wilgotność powietrza należy utrzymywać możliwie najwyższą tzn. – technicznie osiągalną w danych warunkach\ni zarazem dopuszczalną przez technologię procesu.\n- Pożądane jest utrzymanie wilgotności względnej powietrza powyżej 60%.\nb) Zmniejszanie intensywności procesów i operacji technologicznych; polega na zmniejszaniu prędkości grawitacyjnego\nlub wymuszonego przemieszczania cieczy, gazów i materiałów stałych, zmniejszaniu ilości przelewanej jednorazowo\ncieczy lub przesypywanego materiału, spowolnieniu wszelkich wykonywanych czynności, unikaniu rozbryzgiwania\ncieczy lub pylenia się materiału sypkiego, ograniczeniu powierzchni wzajemnego kontaktu materiałów oraz\nwystępującego między nimi tarcia.\n3) Środki ochrony przed elektrycznością statyczną, które nie mają z reguły uniwersalnych zastosowań, lecz są przydatne\ndo zapobiegania niebezpiecznym skutkom elektryzacji, w niektórych procesach i urządzeniach technologicznych, np.:\na) dobór materiałów konstrukcyjnych ścian aparatury technologicznej, zmniejszających elektryzację stykających się\nz nimi mediów ciekłych lub sypkich;\nb) ograniczanie gabarytów (pole powierzchni, średnica, grubość) elementów w aparaturze technologicznej, wykonanych\nz tworzyw nieprzewodzących.\n- rezystancja skrośna warstwy materiału izolacyjnego (dielektryka) Riz ≤ 109 Ω,\n- wytrzymałość na przebicie warstwy izolacyjnej U ≤ 4 kV (wg PN-EN 60243-1:2013-12),\n- grubość warstwy materiału izolacyjnego (ścianki lub powłoki) d ≥ 8 mm.\n2.3.3.2. Środki ochrony przed elektrycznością statyczną\n1) Uziemianie stosuje się w celu odprowadzania ładunków elektryczności statycznej z metalowych i przewodzących\nelementów i urządzeń. Uziemienia powinny zapewnić spływ ładunków bez wystąpienia zagrożenia wybuchowego lub\n2) Antystatyzacja polega na zmianie właściwości materiałów i substancji w celu zmniejszenia ich elektryzacji\ni gromadzenia się ładunków. Wprowadzenie do danej substancji odpowiedniej domieszki (tzw. antystatyka) lub\nnaniesienie antystatyka na powierzchnię materiału powoduje zwiększenie skrośnej lub powierzchniowej\n3) Preparacja antystatyczna objętościowa jest stosowana zwykle do cieczy, ma również zastosowanie do\nmateriałów sypkich oraz tworzyw stałych;\n4) Preparacja antystatyczna powierzchniowa jest używana przy produkcji, przetwórstwie i stosowaniu nieprze-\nwodzących materiałów stałych oraz folii, płyt itp. Powszechnie stosowana jest antystatyzacja tkanin i odzieży.\nAntystatyzacja trwała tkanin polega na odpowiednim doborze struktury włókien mieszanin tworzyw sztucznych\nz bawełną lub lnem.\nAntystatyzację okresową otrzymuje się przez powierzchniową preparację włókien w procesie produkcji. Jednak\npo kilkunastu praniach (co najmniej 10) właściwości antystatyczne okresowe zanikają i tkaniny podlegają znowu\nAntystatyzację doraźną uzyskuje się przez płukanie tkanin i odzieży;\n5) Zwiększanie wilgotności powietrza jest skutecznym środkiem ochrony przed gromadzeniem się ładunków\nelektrostatycznych tylko na tych materiałach, które wykazują właściwości powierzchniowego absorbowania wody.\nDla materiałów niehigroskopijnych, np. większości typowych tworzyw sztucznych, ten środek ochrony jest nieskuteczny.\nZwiększenie wilgotności względnej powietrza (co najmniej do 70%) dokonuje się przez nawilżanie pomieszczeń lub\nstanowisk produkcyjnych (nawilżanie miejscowe);\n6) Neutralizatory ładunku służą do eliminacji ładunków elektrostatycznych występujących na powierzchniach płaskich\nlub walcowych, pasów napędowych itp.- poprzez ich neutralizację zjonizowanym powietrzem. Neutralizatory ładunku\nmogą działać w sposób bezpośredni, wytwarzając jony w bezpośredniej bliskości deelektryzowanej powierzchni lub\nz wymuszonym nadmuchem zjonizowanego powietrza. Ze względu na rodzaj źródła ładunku neutralizatory dzielą się\nna wysokonapięciowe, indukcyjne i radioizotopowe.\nW neutralizatorach wysokonapięciowych wykorzystuje się do wytwarzania jonów zjawisko ulotu przy elektrodach\nostrzowych, zasilanych wysokim napięciem przemiennym o częstotliwości 50 Hz, napięciem stałym lub napięciem\no zwiększonej częstotliwości. Neutralizator wytwarza ładunki obydwu znaków. Większa ruchliwość jonów ujemnych\nzapewnia deelektryzację powierzchni naładowanych dodatnio.\nŹródłem jonów w neutralizatorach indukcyjnych jest wyładowanie w polu wytworzonym przez ładunki elektrostatyczne\ngromadzące się na danym obiekcie. W neutralizatorach radioizotopowych wykorzystuje się do jonizacji powietrza\npromieniowanie jądrowe pierwiastków promieniotwórczych;\n7) Ekranowanie elektrostatyczne polega na umieszczaniu uziemionej siatki metalowe] na powierzchniach izolacyjnych\nw celu zmniejszenia natężenia pola elektrycznego na stanowisku pracy;\n- zmniejszenie szybkości procesów, np. zmniejszenie szybkości przepływu cieczy,\n- zwiększenie pojemności obiektów względem ziemi,\n- korekta procesów w celu pozbycia się źródeł generacji ładunków, np eliminacja rozbryzgiwania cieczy, pylenia\n- prowadzenie procesów w atmosferach obojętnych, np. nie zagrożonych wybuchem,\n- dobór tworzyw na wykładziny, konstrukcje maszyn i urządzeń produkcyjnych w celu zmniejszenia elektryzacji\nstykających się z nimi obiektów oraz materiałów,\n- silne pola elektrostatyczne mogą powodować zakłócenia w działaniu aparatury kontrolno – pomiarowej, komputerów\noraz we wszystkich urządzeniach elektronicznych zawierających elementy półprzewodnikowe.\nWyładowania elektryczności statycznej mogą uszkodzić elementy półprzewodnikowe. Wyładowania te może spowodować sam człowiek, kiedy jest naelektryzowany i dotyka tych elementów.\n2.3.4. Zabezpieczenie przed iskrzeniem\nNależy zapobiegać powstawaniu iskier zdolnych do zapalenia mieszanin wybuchowych w przypadku nieostrożnego dotknięcia do części czynnych nie izolowanych innych niż w obwodach iskrobezpiecznych.\nWszystkie dostępne konstrukcje i obudowy z materiałów przewodzących powinny być połączone z główną szyną wyrównawczą.\n2.3.5. Ochrona katodowa części metalowych\nSzczegółowe wymagania dotyczące wykonywania instalacji elektrycznych w poszczególnych strefach zagrożonych wybuchem podano w normie PN-EN 60079-14:2014-06 - wersja angielska Atmosfery wybuchowe -- Część 14: Projektowanie, dobór i montaż instalacji elektrycznych.\n- Instalacje elektryczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem mogą być wykonywane: przewodami i kablami,\nw rurach na tynku;\n- Żyły przewodów i kabli o przekroju do 10 mm2 powinny być wyłącznie z miedzi. Przewody i kable z żyłami aluminiowymi\nmogą być stosowane tylko wtedy, gdy ich przekrój wynosi co najmniej 16 mm2;\n- Przewody i kable powinny być tak dobrane, zainstalowane i zabezpieczone, aby w trakcie eksploatacji nie zostały\nprzekroczone maksymalne dopuszczalne temperatury przy poszczególnych klasach temperaturowych występujących\nmieszanin wybuchowych. Gdy zainstalowane kable są inne niż „wysokotemperaturowe” według wskazówek wytwórcy;\ntemperatura ich powierzchni zewnętrznych nie powinna, w normalnych warunkach pracy, przekraczać klasy T4.\nW praktyce jest niespotykane przekroczenie temperatury klasy T6. Instalacje elektryczne powinny być zabezpieczone\nprzed skutkami zwarć i przeciążeń, przed przepięciami i niebezpieczeństwem porażenia prądem elektrycznym;\n- Przewody, kable i ich osprzęt powinny być tak instalowane, aby nie były narażone na wpływy mechaniczne, chemiczne,\ncieplne i inne szkodliwe wpływy środowiska.\nJeżeli uniknięcie wpływów środowiskowych nie jest możliwe, to - w zależności od warunków - przewody powinny być\nchronione osłonami, np. rurami stalowymi lub zastąpione kablami zbrojonymi, w izolacji mineralnej, w powłokach\nz tworzyw sztucznych lub bezszwowymi rurami aluminiowymi.\nJeżeli kable narażone są na wstrząsy i wibracje powinny mieć wykonanie odporne na te wpływy bez uszkodzenia.\nZewnętrzne powłoki przewodów i kabli powinny być wykonane z materiałów nie przenoszących płomienia;\n- Przewody jednożyłowe nieopancerzone mogą być stosowane tylko w instalacjach rurowych lub do połączeń wewnątrz\nurządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym;\n- Kable mogą być układane bezpośrednio w ziemi, w kanałach, na konstrukcjach stalowych, na ścianach budynku\nz wyjątkiem powierzchni odciążających, oddzieleń przeciwpożarowych i zabezpieczeń ogniochronnych, np. ekranów;\n- Rury osłonowe kabli i przewodów chroniące od uszkodzeń mechanicznych powinny być na obu końcach uszczelnione.\n- Konstrukcje nośne kabli i przewodów, rury stalowe instalacyjne i osłonowe powinny być uziemione i połączone\nz przewodem ochronnym PE - w zależności od przyjętej ochrony przeciwporażeniowej;\n- Połączenia przewodów i rur z urządzeniami przeciwwybuchowymi powinny być wykonane w sposób odpowiadający\nrodzajowi wykonania przeciwwybuchowego tych urządzeń;\n- Otwory w obudowach i osłonach urządzeń niewykorzystane do wprowadzenia przewodów, kabli lub rur powinny być\nzaślepione, w sposób odpowiadający wykonaniu przeciwwybuchowemu urządzenia, zaślepkami, których usunięcie jest\nmożliwe tylko przy użyciu narzędzia.\n2.4.3. Oprzewodowanie w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, zainstalowane na stałe, może być wykonane kablami w izolacji i powłoce mineralnej ze zbrojeniem z drutów lub taśm stalowych, kablami w izolacji i w powłokach z tworzyw sztucznych nie zawierających związków halogenowych i nie przenoszących płomienia, przewodami wielożyłowymi w izolacji i powłokach z tworzyw sztucznych (Tablica 17).\nTablica 17. Wybrane tworzywa izolacyjne i powłokowe\n2.4.4. Przewody przeznaczone do zasilania urządzeń przenośnych i ruchomych powinny być przewodami oponowymi w wykonaniu przemysłowym, w izolacji i powłoce z polichlorku winylu oponowego lub innego adekwatnego tworzywa, odporne na uszkodzenia mechaniczne i wielokrotne przeginanie. Minimalny przekrój żył roboczych nie może być mniejszy od 1,5 mm2 Cu. Jeżeli jest potrzebny przewód ochronny to powinien on być w jednej osłonie z pozostałymi żyłami.\n- zwykłe elastyczne przewody w izolacji i powłoce gumowej;\n- zwykłe elastyczne przewody w izolacji i powłoce z tworzyw sztucznych, np PCW;\n- przewody elastyczne w powłoce z tworzyw oponowych.\n- zapewnienie szczelności w miejscu wprowadzenia kabli do urządzeń i zapewnienie odpowiedniej ochrony przed\nwnikaniem obcych ciał stałych i wilgoci do wnętrza obudów, np. do skrzynek przyłączeniowych silników elektrycznych,\nrozdzielnic, pulpitów, szaf sterowniczych i innych urządzeń ruchomych i stacjonarnych;\n- zabezpieczenie przewodów przed uszkodzeniami mechanicznymi, wyrwaniem, skręcaniem wokół własnej osi itp.;\n- zabezpieczenie przewodów przed skutkami wibracji;\n- współpraca z osłonami urządzeń elektrycznych w wykonaniu przeciwwybuchowym.\nSą one standardowo oznaczane symbolami Ex II2G/D albo ExII3 G/D - zgodnie z zasadami oznaczania elektrycznych urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym.\na) powinny być wykonane wg wymagań określonych w normie PN-EN 60079-0:2013-03 - wersja polska Atmosfery\nwybuchowe -- Część 0: Urządzenia -- Podstawowe wymagania i certyfikowane wraz z urządzeniem w wykonaniu\nprzeciwwybuchowym jako jego część składowa wraz z wzorcowym odcinkiem przewodu (kabla) o określonej średnicy;\nb) uszczelki dławic powinny być wykonane z materiału nie przenoszącego płomienia, nie higroskopijnego o wymiarach\nściśle odpowiadających średnicy kabla lub przewodu instalacji elektrycznych w poszczególnych strefach zagrożenia\nwybuchem oraz w zakresie instalowania poszczególnych rodzajów urządzeń elektrycznych w wykonaniu przeciwwybuchowym.\n2.5. Bezpieczeństwo instalacji elektrycznej\nObowiązek opracowania instrukcji eksploatacji wprowadza Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych [Dz.U.2013.492], zgodnie z którym urządzenia i instalacje energetyczne powinny być eksploatowane tylko przez upoważnionych pracowników - z zachowaniem postanowień określonych w instrukcjach eksploatacji.\na) zwięzłe zestawienie danych, którymi urządzenie jest oznakowane, uzupełnione dodatkowymi informacjami\npozwalającymi na ułatwienie konserwacji (np. adres producenta, importera, zakładu naprawczego itp;);\n- konserwacji (obsługiwanie i naprawy awaryjne),\nd) szczegóły umożliwiające określenie bez wątpliwości, czy dane urządzenie określonej kategorii może być\nużytkowane bezpiecznie w sklasyfikowanej przestrzeni zagrożonej wybuchem i przewidywanych warunkach pracy;\nf) w razie potrzeby specjalne warunki użytkowania w tym informacje o możliwym niewłaściwym użyciu, które może\nInstrukcja producenta powinna zawierać niezbędne rysunki i schematy potrzebne do uruchomienia, konserwacji,\nkontroli poprawnego działania, naprawy urządzenia, jak również wszystkie potrzebne instrukcje, zwłaszcza dotyczące\n- być dobrane do stref zagrożenia wybuchem;\n- ich budowa powinna odpowiadać parametrom mieszaniny wybuchowej (podgrupom wybuchowości – IIA, IIB i IIC oraz\nklasom temperaturowym T1 do T6 z uwzględnieniem temperatury otoczenia, jeżeli jest wyższa od 40°C);\n- być dobrane do temperatury tlenia i palenia się pyłów zleżałych i mieszanin pyłów z powietrzem oraz mieć wymagany\n- być zasilane energią elektryczną z sieci o układzie TN-S, TT lub IT;\n- być zabezpieczone przed skutkami zwarć, przeciążeń, pracą niepełnofazową oraz przepięciami atmosferycznymi\n- być chronione przed wpływami zewnętrznymi m.in. bezpośrednimi wyładowaniami atmosferycznymi, elektrycznością\nstatyczną, oddziaływaniami mechanicznymi i chemicznymi.\nInstalacje elektryczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby\nnadawały się do eksploatacji w tych przestrzeniach.\nZe względów bezpieczeństwa jest istotne, aby w trakcie eksploatacji ich specjalne właściwości pozostawały zachowane,\ndlatego też wymagają one kontroli odbiorczej, a także:\nEksploatacja urządzeń elektrycznych w przestrzeniach zagrożonych wybuchem powinna być prowadzona zgodnie\nz normą PN-EN 60079-17:2014-05.\nKontrola – działanie obejmujące staranne zbadanie elementu instalacji, dokonane albo bez demontażu albo\ndodatkowo jeśli jest to potrzebne, z częściowym demontażem, uzupełnione środkami takimi jak pomiary,\nw celu wiarygodnego określenia stanu tego elementu;\nKontrola wzrokowa – kontrola, która pozwala na wykrycie, bez użycia sprzętu ułatwiającego dostęp lub narzędzi,\ndefektów widocznych gołym okiem takich jak np. brakujące śruby;\nKontrola z bliska – kontrola, która obejmuje aspekty ujęte w kontroli wzrokowej oraz dodatkowo pozwala na wykrycie\ntakich defektów jak poluzowane śruby, które mogą być uwidocznione tylko przy użyciu sprzętu ułatwiającego dostęp,\nna przykład drabin (w razie potrzeby) albo narzędzi. Kontrola z bliska nie wymaga zwykle otwierania obudowy, ani\nwyłączania urządzenia spod napięcia;\nKontrola szczegółowa - kontrola, która obejmuje aspekty ujęte w kontroli z bliska a ponadto pozwala na wykrycie\ntakich defektów jak poluzowane zaciski przyłączeniowe, które stają się widoczne dopiero po otwarciu obudowy i/lub\nprzy użyciu w razie potrzeby narzędzi i aparatury badawczej;\nKontrola odbiorcza – kontrola wszystkich urządzeń elektrycznych, systemów i instalacji przed ich oddaniem do\nKontrola okresowa - kontrola wszystkich urządzeń elektrycznych, systemów i instalacji przeprowadzana\nsystematycznie (mogą być kontrolami wzrokowymi i z bliska);\nKonserwacja – odpowiednie czynności wykonywane w celu utrzymania lub przywrócenia takiego stanu elementu\ninstalacji, aby spełniał on wymagania techniczne i prawidłowo funkcjonował.\n- klasyfikacja przestrzeni zaliczonych do odpowiednich stref zagrożenia wybuchem,\n- dotyczące grup lub podgrup i klas temperaturowych urządzeń Ex,\n- wystarczające do przeprowadzenia konserwacji urządzeń przeciwwybuchowych zgodnie z rodzajem ich budowy\nprzeciwwybuchowej (np. spis i lokalizacja urządzeń, wykazy części zamiennych i informacje techniczne).\nZgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. eksploatacją urządzeń elektrycznych w przestrzeniach zagrożonych wybuchem mogą zajmować się osoby, które spełniają wymagania kwalifikacyjne określone w załączniku 1, Grupa1, punkt 9 "elektryczne urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym"), dla następujących rodzajów prac i stanowisk pracy:\n1) eksploatacji "E" - do których zalicza się stanowiska osób wykonujących prace w zakresie obsługi, konserwacji,\n2) dozoru "D"- do których zalicza się stanowiska osób kierujących czynnościami osób wykonujących prace w zakresie\nokreślonym w pkt 1) oraz stanowiska pracowników technicznych sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń,\nPomiary i badania instalacji i urządzeń elektrycznych w przestrzeniach zagrożonych wybuchem należą do prac wykonywanych w warunkach szczególnego zagrożenia i dlatego - zgodnie z § 28 ust. 1,2, 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 roku, w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz.U.2013.492) - powinny być wykonywane na polecenie pisemne przez co najmniej dwie osoby.\nKontrole stanu technicznego instalacji i urządzeń elektrycznych w przestrzeniach zagrożonych wybuchem powinny być wykonywane po zakończeniu budowy, przebudowy lub remontu, przed przekazaniem do eksploatacji, a także w trakcie eksploatacji. Kontrole te polegają na badaniu instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.\nKontrola i konserwacja urządzeń elektrycznych, systemów ochronnych i instalacji powinna być wykonywana, wyłącznie przez doświadczonych pracowników, przeszkolonych w zakresie różnych rodzajów budowy przeciwwybuchowej i wykonawstwa instalacji, znajomości przepisów, norm i zarządzeń oraz zasad klasyfikacji przestrzeni zagrożonych wybuchem. Wiadomości tych pracowników powinny być aktualizowane poprzez regularnie powtarzane szkolenia.\nAby upewnić się, że instalacje są w stanie zadawalającym, umożliwiającym dalsze jej użytkowanie w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, należy:\n- przeprowadzać kontrole okresowe, lub\n- zapewnić ciągły nadzór przez wykwalifikowanych pracowników i, jeżeli to konieczne, przeprowadzać niezbędne\nRodzaje kontroli stanu technicznego instalacji elektrycznych\nJednym ze sposobów potwierdzenia bezpieczeństwa urządzeń i instalacji elektrycznych w wykonaniu przeciwwybuchowym są kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych przeprowadzane zgodnie z wymaganiami normy , PN-HD 60364-6:2008 - wersja polska Instalacje elektryczne niskiego napięcia -- Część 6: Sprawdzanie, które można podzielić na:\n- badania wykonywane na stacji prób u wytwórcy urządzeń - mają na celu sprawdzenie czy urządzenia odpowiadają\nnormom, przepisom i są wykonane zgodnie z dokumentacją przedstawioną przez producenta;\n- sprawdzanie odbiorcze - wykonywane przy przyjmowaniu instalacji i urządzeń do eksploatacji w celu sprawdzenia,\nczy urządzenie nie uległo uszkodzeniu w czasie transportu, wykonywaniu prac montażowych oraz czy odpowiadają\nwymaganiom określonym we właściwych przepisach;\n- sprawdzanie okresowe - wykonywane w czasie prowadzenia eksploatacji instalacji i urządzeń w celu sprawdzenia,\nczy dalsze ich użytkowanie jest bezpieczne, czy nie uległy zmianom parametry charakteryzujące niezawodność\nich pracy, wydajność i sprawność. Stanowią one podstawową przesłankę przy podejmowaniu decyzji o przekazaniu\nich do remontu lub wycofaniu z eksploatacji.\nPrace kontrolno-pomiarowe w przestrzeniach zagrożonych wybuchem mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające kwalifikacje w zakresie eksploatacji „E” (załącznik nr 1, Grupa 1, punkt 9) „elektryczne urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym”, pod nadzorem osoby posiadającej kwalifikacyjne w zakresie dozoru "D" (załącznik nr 1, Grupa 1, punkt 9) do rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadanych kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń instalacji i sieci (Dz. U. Nr 89, poz. 828).\n- środki ochrony przeciwporażeniowej: podstawowej, przy uszkodzeniu i uzupełniające,\n- rezystancję izolacji przewodów, kabli i urządzeń elektrycznych,\n- rezystancję upływu posadzek,\n- główne i miejscowe połączenia wyrównawcze,\n- parametry obwodów i urządzeń iskrobezpiecznych,\n- ochronę odgromową i system instalacji uziemiającej urządzeń technologicznych,\n- sprawdzenie ciągłości obwodów ochronnych PE i ekwipotencjalizacji wyposażenia,\n- ocenę sprawności technicznej instalacji i urządzeń elektrycznych w wykonaniu przeciwwybuchowym,\nnp. prześwitów szczelin gaszących w urządzeniach ognioszczelnych.\n2) Pomiary instalacji i urządzeń w przestrzeniach zagrożonych wybuchem wykonuje się przyrządami pomiarowymi (miernikami) w wykonaniu przeciwwybuchowym. .\nDopuszcza się wykonywanie pomiarów przyrządami pomiarowymi (miernikami) w wykonaniu zwykłym pod warunkiem:\n- gdy istnieje pewność, że w rejonie wykonywania pomiarów nie występują i nie wystąpią mieszaniny wybuchowe,\n- gdy stężenie mieszaniny wybuchowej w strefie zagrożonej wybuchem nie przekroczy 10% dolnej granicy wybuchowości.\n3) Przede rozpoczęciem prac kontrolno-pomiarowych osoba odpowiedzialna za prowadzenie procesu technologicznego wraz\nz wykonawcą pomiarów powinni:\n- ocenić zagrożenie wybuchem w rejonie przyszłego wykonywania pomiarów na podstawie przeprowadzonych pomiarów\neksplozymetrycznych (poziomu stężeń czynników palnych),\n- ustalić rodzaj zabezpieczeń przed powstaniem pożaru lub wybuchu w czasie pomiarów,\n- wskazać osoby odpowiedzialne za przygotowanie i zabezpieczenie miejsc pracy, przeprowadzenie pomiarów oraz\nza przywrócenie stanu pierwotnego urządzeń po zakończeniu pomiarów.\n- przygotowywania do stosowania cieczy palnych i gazów palnych,\n- stosowania cieczy palnych, np. do malowania, lakierowania, klejenia, mycia, nasycania,\n- suszenia z wydzielaniem par cieczy palnych, usuwania pozostałości cieczy palnych ze stanowisk pracy.\n5) Aby nie powodować błędów pomiaru większych niż to wynika z przyjętych metod pomiarowych i klas dokładności\nzastosowanych przyrządów pomiarowych oraz nie stwarzać dodatkowych zagrożeń w czasie wykonywania pomiarów,\npowinny być zachowane co najmniej następujące warunki: .\n- utrzymywanie stężenia czynników palnych na poziomie nie przekraczającym 10% ich dolnej granicy wybuchowości\nw ciągu całego okresu wykonywania pomiarów,\n- ustawienie przyrządów pomiarowych w miejscach, w których nie mogą wystąpić mieszaniny wybuchowe, wstrząsy\nlub silne pola elektromagnetyczne,\n- zabezpieczenie rejonu wykonywania pomiarów przed porażeniem elektrycznym, pożarem lub wybuchem,\n- w trakcie wykonywania pomiarów ochronnych urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym można otwierać tylko\nskrzynki zaciskowe oraz zdejmować klosze opraw oświetleniowych.\n5) Poza standardowymi pomiarami skuteczności działania ochron przeciwporażeniowych oraz rezystancji izolacji\nprzewodów i urządzeń i separacji obwodów, powinny być również wykonane:\n- oględziny stanu i pomiar prześwitów szczelin gaszących w osłonach ognioszczelnych i porównanie wyników\nz danymi w dokumentacji fabrycznej,\n- pomiary temperatur powierzchni zewnętrznych silników elektrycznych i innych urządzeń mogących się\nnagrzewać w czasie normalnej pracy i w przypadku nienormalnych stanów pracy.\nTemperatury powierzchni urządzeń elektrycznych w strefach zagrożenia wybuchem nie mogą\nprzekraczać maksymalnych dopuszczalnych temperatur przy poszczególnych klasach\n- pomiary drgań silników elektrycznych w czasie biegu jałowego i pod obciążeniem,\n- pomiary nadciśnienia w osłonach urządzeń elektrycznych z nadciśnieniem statycznym i dynamicznym,\n- sprawdzenie blokad uniemożliwiających w urządzeniach z nadciśnieniem włączenie napięcia przed\nzakończeniem cyklu wentylacji,\n- sprawdzenie poziomu oleju w urządzeniach o osłonach olejowych.\n6) Po zakończeniu prac pomiarowych, usunięciu stwierdzonych usterek i przed oddaniem urządzeń do dalszej\neksploatacji należy: .\n- rozewrzeć przewody w skrzynkach zaciskowych, jeżeli były zwierane.\n- przyłączyć przewody do właściwych zacisków,\n- zainstalować w oprawach źródła światła,\n- zamknąć klosze, zwracając uwagę na uszczelnienie,\n- sprawdzić stan i jakość połączeń przewodów ochronnych w skrzynkach zaciskowych i na zewnątrz,\n- zamknąć skrzynki zaciskowe,\n- włączyć napięcie pod nadzorem osób odpowiedzialnych za eksploatację urządzeń elektrycznych w strefach\nzagrożonych wybuchem i przeprowadzić próbę ich funkcjonowania.\nPo zakończeniu kontroli stanu technicznego instalacji i urządzeń elektrycznych w przestrzeniach zagrożonych\nwybuchem należy sporządzić protokół z kontroli, który powinien zawierać: szczegóły dotyczące sprawdzanych\nczęści instalacji i ograniczeń w sprawdzaniu objętym protokółem, a także opis oględzin - v łącznie z wadami\ni usterkami oraz wyniki prób.\n7) Protokół z kontroli stanu technicznego instalacji i urządzeń elektrycznych w przestrzeniach zagrożonych\nwybuchem powinien zawierać informacje i dane dotyczące:\n- rodzaju, zakresu i podstawy prawnej kontroli,\n- lokalizacji obiektu w którym przeprowadzono kontrolę (adres, nazwa),\n- opisu oraz oznaczenia instalacji lub urządzenia,\n- zakresu i oceny wykonanych oględzin,\n- zastosowanych metod pomiarowych i użytych i przyrządów pomiarowych,\n- zastosowanych kryteriów oceny wyników pomiarów,\n- sposobu wykonania obliczeń niezbędnych do otrzymania wyników pomiarów wartości\nkońcowych służących do porównania z wartościami dopuszczalnymi,\n- wyników i oceny wykonanych pomiarów (najczęściej w układzie tabelarycznym),\n- wniosków wypływających z oceny wyników oględzin, pomiarów i prób,\n- daty i warunków wykonanej kontroli,\n- datę następnej kontroli,\n- dane osobowe i identyfikacyjne uprawnień osób wykonujących pomiary, oględziny, oceny\ni wnioski oraz podpisy.\n8) W ocenie wyników stanu technicznego instalacji i urządzeń należy uwzględniać:\n- zachowanie ciągłości połączeń z przewodem ochronnym PE elementów wyposażenia, technologicznych\ni konstrukcyjnych w badanym obszarze,\n- rezystancję upływu (Ru) powłok posadzek, oznaczanych umownym symbolem ECF, spełniającą warunek.\nNorma PN-EN 60079-19 wersja angielska. Atmosfery wybuchowe – Część 19: Naprawa, remont i regeneracja urządzeń, określa wymagania dotyczące naprawy, remontów, modernizacji i regeneracji urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym.\nPodczas kontroli stanu technicznego przewodów i kabli w przestrzeniach zagrożonych wybuchem zaleca się zwrócenie szczególnej uwagi na::\n- na zmniejszenie skuteczności środków użytych przez producenta do redukcji zjawiska elektryczności statycznej;\n- stosowanie prawidłowego typu i wartości znamionowej lampy oświetleniowej (podczas jej wymiany). W przeciwnym razie mogą wystąpić\n- przy wytrawianiu, malowaniu lub ekranowaniu części przepuszczającej światło albo nieprawidłowym położeniu oprawy\noświetleniowej może wystąpić nadmierna temperatura.\nOględziny, o których mowa wyżej, w zależności od rodzaju elektrycznych urządzeń przeciwwybuchowych, powinny obejmować ponadto sprawdzenie:\n3) w urządzeniach z osłoną przewietrzaną lub gazową z nadciśnieniem — działania i stanu systemu\nprzewietrzania lub nadciśnienia,\n4) w urządzeniach budowy iskrobezpiecznej,\n1) oględziny, jak w pkt. 8.1,\n4) sprawdzenie urządzeń i elementów elektrycznych oraz elektronicznych zainstalowanych wewnątrz skrzynek,\nobudowy szaf i pomieszczeń z nadciśnieniem,\nd) stanu technicznego dostępnych połączeń w torach prądowych ze szczególnym zwróceniem uwagi na warunki\nzapewniające beziskrową pracę oraz wykluczające ich niebezpieczne nagrzewanie się,\na) stanu technicznego urządzeń systemu przewietrzania i nadciśnienia (czerpni powietrza, wentylatorów,\nczujników przepływu, ciśnienia i temperatury oraz blokad),\nd) stanu technicznego styków, uziemień, wprowadzenia przewodów i kabli oraz w zależności od rodzaju budowy:\nskrzynek przyłączeniowych oraz zabezpieczeń elektrycznych, mechanicznych i antykorozyjnych,\ne) stanu technicznego urządzeń zainstalowanych w szafach pomiarowych lub sterowniczych oraz ich umocowania\na) stanu technicznego elementów i podzespołów obwodów elektrycznych zapewniających iskrobezpieczeństwo\n(ograniczników prądu i napięcia, boczników ochronnych),\nb) stanu technicznego elementów oddzielających obwody iskrobezpieczne od obwodów nieiskrobezpiecznych\noraz pomiędzy różnymi obwodami iskrobezpiecznymi,\nc) stanu technicznego przewodów roboczych i innych, w szczególności stanu przemieszczenia przewodów oraz\nich oddzielenia od obwodów nieiskrobezpiecznych,\ne) stanu technicznego połączeń, w szczególności lutowanych, służących do uziemienia określonych elementów\nlub punktów obwodów,\nf) sposobu prowadzenia i ułożenia kabli zawierających obwody iskrobezpieczne w stosunku do kabli z obwodami\ng) stanu technicznego obwodów drukowanych, zamknięć przed otworzeniem zacisków, w tym gwintowanych, oraz\nuziemień ze szczególnym uwzględnieniem barier,\nNaprawa elektrycznych urządzeń w obszarach zagrożonych wybuchem, polegająca na wymianie zużytych części lub elementów oraz na przeprowadzeniu drobnych napraw lub regulacji, może być dokonana przez osoby zajmujące się eksploatacją tych urządzeń. Jeżeli naprawa uszkodzonych lub zużytych urządzeń polega na przywróceniu im pierwotnego stanu technicznego w zakresie zapewniającym bezpieczeństwo przeciwwybuchowe, to naprawa tych urządzeń powinna być powierzona wyspecjalizowanej jednostce.\nd) rys i wżerów na metalowych złączach ognioszczelnych; należy wykonać wówczas pomiary głębokości i długości\nrys oraz głębokości i średnicy wżerów warunkujących zachowanie bezpieczeństwa przeciwwybuchowego;\ne) w przypadku stwierdzenia nieautoryzowanych modyfikacji mających wpływ na zachowanie przez urządzenie\ni) uszkodzenia urządzeń lub części nieprzystosowanych do naprawiania, np. zacisków budowy wzmocnionej,\noprawek, barier, elementów hermetyzowanych itp.;\nj) uszkodzeń, których usunięcie lub naprawa nie może przywrócić urządzeniu bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.\nJeżeli jest konieczne wycofanie urządzenia z ruchu w celu kontroli lub konserwacji, to odizolowane żyły kabla lub przewodu powinny być:\n- przyłączone prawidłowo do zacisków w odpowiedniej obudowie albo\n- odłączone od wszelkich źródeł zasilania i zaizolowane lub\n- odłączone od wszelkich źródeł zasilania i uziemione.\nW normie PN-EN 1127-1:2011 określono wymagania dla narzędzi ręcznych używanych w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. Wymagania te dotyczą:\n1. narzędzi, które mogą wytwarzać w czasie stosowania jedynie pojedyncze iskry (np. śrubokręty,\nklucze, śrubokręty udarowe);\n2. narzędzi, które w czasie użytkowania wytwarzają snop iskier podczas piłowania lub szlifowania.\n- w strefach 0 i 20 nie były dopuszczalne żadne narzędzia mogące wytwarzać iskry,\n- w strefach 1 i 2 dopuszczalne były jedynie narzędzia zgodne z pkt 1.\n- osady pyłu usunięto z miejsca pracy,\n- miejsce pracy jest utrzymywane w stanie mokrym, tak że pył nie może rozpraszać się w powietrzu oraz\nnie mogą występować jakiekolwiek procesy tlenia.\nZgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) przed rozpoczęciem prac mogących powodować bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru lub wybuchu właściciel, zarządca lub użytkownik jest obowiązany:\n- ocenić zagrożenie wybuchem w miejscu, w którym prace będą wykonywane;\n- ustalić rodzaj przedsięwzięć mających na celu niedopuszczenie do powstania i rozpowszechniania się pożaru lub wybuchu;\n- wskazać osoby odpowiedzialne za odpowiednie przygotowanie miejsca pracy, za przebieg oraz za zabezpieczenie miejsca\n- zapewnić wykonywanie prac wyłącznie przez osoby do tego upoważnione, posiadające odpowiednie kwalifikacje;\n- zaznajomić osoby wykonujące prace z zagrożeniami pożarowymi występującymi w rejonie wykonywania prac oraz\nprzedsięwzięciami mającymi na celu niedopuszczenie do powstania pożaru lub wybuchu;\n- uzyskać odpowiednie zezwolenie dopuszczające do pracy od gospodarza instalacji/obiektu.\nZgodnie z art. 207 Ustawy Kodeks Pracy (Dz.U.2014.1502):\nNa zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa\ni higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom\nspoza zakładu pracy, o których mowa w art. 23711 § 2.;\ni higienicznych warunków pracy - przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności\n2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać\npolecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń;\n3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa pracy oraz dostosowywać środki podejmowane\nw celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające\nsię warunki wykonywania pracy;\n4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej\nzagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska;\n5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników\nniepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;\n6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami\nRozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (Dz. U. Nr 263. poz. 2203) określa minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników wykonujących prace na stanowiskach, na których z przyczyn wynikających z cech miejsca pracy, urządzeń lub substancji może wystąpić atmosfera wybuchowa.\n1) Dla stanowisk pracy, gdzie mogą wystąpić atmosfery wybuchowe, należy nie rzadziej niż raz w roku\ndokonywać oceny ryzyka uwzględniając:\n- prawdopodobieństwo i częstotliwość występowania atmosfer wybuchowych,\n- prawdopodobieństwo występowania oraz uaktywniania się źródeł zapłonu, w tym wyładowań elektrostatycznych,\n- identyfikację i ocenę zagrożeń wybuchem stwarzanych przez urządzenia techniczne oraz procesy pracy, a także\nstosowane surowce i półprodukty,\n- ocenę skali przewidywanych niepożądanych skutków;\n2) Po dokonaniu oceny ryzyka należy opracować dokument zabezpieczenia stanowisk pracy przed wybuchem,\n- informację o identyfikacji atmosfer wybuchowych i ocenę ryzyka wystąpienia wybuchu,\n- informacje o podjętych odpowiednich środkach zapobiegających wystąpieniu zagrożeń wybuchem, sporządzonego\nw formie zestawienia,\n- wykaz miejsc pracy zagrożonych wybuchem wraz z ich klasyfikacją,\n- deklarację, że stanowiska pracy i narzędzia pracy, a także urządzenia zabezpieczające, są zaprojektowane,\nużywane i konserwowane z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa;\n3) W celu zapobiegania możliwości powstania atmosfer wybuchowych pracodawca powinien podjąć następujące\n- stwarzać warunki aby praca mogła być wykonywana w sposób bezpieczny,\n- zapobiegać tworzeniu się atmosfer wybuchowych, a jeżeli jest to możliwe, wyeliminować źródła zapłonu,\n- stosować środki zmniejszające skutki wybuchu, zapewniające bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników,\n- zapewnić, by stanowiska pracy urządzenia i narzędzia stosowane przez pracowników zostały zaprojektowane,\nskonstruowane, zamontowane, zainstalowane, a także używane, konserwowane i eksploatowane w sposób\nminimalizujący zagrożenie wybuchem (pisemna deklaracja);\n4) W przypadku zaistnienia wybuchu zasięg jego oddziaływania powinien ograniczyć się tylko do stanowiska\npracy i znajdujących się tam urządzeń, na skutek zastosowania sposobów uniemożliwiających jego przejście\nw detonację i rozprzestrzenienie się fali detonacyjnej;\n5) Przed przekazaniem do eksploatacji stanowiska pracy, na którym może występować atmosfera wybuchowa,\npowinna być dokonana jego ocena pod względem zastosowanych zabezpieczeń zapobiegających zainicjowaniu\nwybuchu lub ograniczających jego skutki;\n6) Podejmując działania zmierzające do zapobiegania zainicjowaniu zapłonu atmosfer wybuchowych, należy\nuwzględnić środki ograniczające prawdopodobieństwo wystąpienia wyładowania elektrostatycznego (źródło\nzapłonu), jeżeli pracownik i jego otoczenie są nośnikiem lub źródłem takiego ładunku.