Wspólnota Małżeństw – END | Parafia św. Alberta Wielkiego\nJesteśmy małżeństwem od 2003 r. Po studiach, wraz z naszymi przyjaciółmi z Duszpasterstwa Akademickiego na Karłowicach postanowiliśmy stworzyć wspólnotę małżeństw, która w późniejszych latach, gdy pojawiły się dzieci, przekształciła się we Franciszkańską Wspólnotę Rodzin. Przez około 10 lat próbowaliśmy na różne sposoby szukać sposobów formacji naszej Wspólnoty. Korzystaliśmy m.in. z zeszytów Domowego Kościoła, wraz z kapłanami wspierającymi naszą Wspólnotę układaliśmy własny plan działania, ale wciąż szukaliśmy jednego spójnego programu, który nie tylko spajałby naszą Wspólnotę, ale również pomagał nam się rozwijać duchowo.\nOd września 2012 r. podjęliśmy wraz innymi małżeństwami naszej Wspólnoty pilotaż w ramach ruchu Equipes Notre Dame (E.N.D.). A w 2013 roku przyjęliśmy Kartę E.N.D., czyli zobowiązania, które mają nam pomagać w rozwoju naszego małżeństwa. Chcemy w ten sposób bardziej pracować nad naszym małżeństwem i rodziną, by coraz lepiej rozpoznawać wolę Bożą.\nNiezwykle cenne jest dla nas to, że razem z innymi małżeństwami, które tak jak my chcą żyć zgodnie z Ewangelią, które wyznają podobne wartości, możemy dzielić się naszymi troskami i problemami, ale również radościami i wspólnie pracować nad sobą.\nCzym jest ruch Equipes Notre-Dame?\nRuch Equipes Notre-Dame jest wspólnotą małżeństw połączonych sakramentem małżeńskim. Pomaga małżeństwom w pełnym przeżywaniu ich sakramentu, pomaga im spotykać się “w Imię Chrystusa”, aby w ten sposób lepiej odpowiedzieli na Jego wezwanie i przez osobisty przykład byli świadkami chrześcijańskiego małżeństwa w Kościele i w świecie.\nCel ruchu najlepiej oddaje to, co powiedział jego założyciel – ks. Henri Caffarel:\n„Equipes Notre-Dame ma za podstawowy cel pomagać małżeństwom w dążeniu do świętości. Ani więcej, ani mniej.”\nPropozycja dla małżeństw:\n“Chodź za mną” – tym wezwaniem Chrystus zwraca się do każdego z ludzi, do każdego z małżeństw, zapraszając do szerszego otwierania się na Jego miłość, aby świadczyli o Nim tam, gdzie wyznaczył im miejsce.\nMałżonkowie pragnący odpowiedzieć na to wezwanie, świadomi swoich słabości, ufając łasce Sakramentu Małżeństwa, wierzący w skuteczność pomocy braterskiej i w obietnicę Chrystusa decydują się tworzyć ekipę i proszą Ruch, aby im w tym pomógł. Taka jest wspólna wizja małżeństw Ruchu Equipes Notre-Dame, który pragnie pomagać parom małżeńskim w życiu pełnią Ewangelii i proponuje każdemu małżeństwu:\n– sposób życia w dzisiejszym świecie zgodny z nauką Chrystusa,\n– metody jak stać się w pełni małżeństwem,\n– wspólnotę małżeństw mającą ten sam ideał,\n– wzajemną braterską pomoc zarówno duchową, międzyludzką jak i materialną,\n– okazję studiowania i wspólnej refleksji, która prowadzi członków ekip do pogłębienia ich wiary i pomaga im ukształtować swoje sumienie,\n– ukierunkowanie życia, co pomaga wzrastać w miłości do Boga i ludzi,\n– organizację promującą ożywienie i jedność ruchu w świecie,\n– wspólnotę małżonków chrześcijańskich, których jednoczy sakrament małżeństwa i którą opiekuje się kapłan – doradca duchowy.\nDla chętnych małżonków z naszej parafii, którzy chcieliby pracować nad sobą, rozwijać się duchowo, chcą żyć w dzisiejszym świecie w zgodzie z nauką Chrystusa i wraz z innymi małżeństwami, przy wsparciu innych ekip, budować wspólnotę małżeństw, zachęcamy do zapoznania się z ruchem – strona internetowa. Można również kontaktować się z nami – wbernas@o2.pl, lub z o.Emilianem, który jest doradcą duchowym naszej Ekipy.\nAgnieszka i Wojciech Bernasiowie


Trufle i palone kakao | Literatura | Dwutygodnik | Dwutygodnik\n„Na najwyższym piętrze nowej kamienicy otwarły się przede mną drzwi pomieszczenia ogromnego niczym hala targowa, z biegnącą wokół, w połowie wysokości, szeroką antresolą i ścianami pokrytymi haftowaną tkaniną, produkowaną w Chinach z myślą o Zachodzie, dość ładną, w ogromne, choć trochę niedbale wykonane wzory”. Tak zaczyna się „Czyste, nieczyste” Colette, niewielka książka, wydana po raz pierwszy w 1932 roku. Miejsce, do którego wkracza narratorka i bohaterka, po prostu Colette – bo rzecz nie jest ani powieścią, ani dziennikiem intymnym, ani tomem wspomnień, tylko wszystkim tym po trochu – to palarnia opium. Jego gęste opary niechętnie unoszą się ku przeszklonemu dachowi, zapach „świeżej trufli i palonego kakao” lekko pobudza apetyt Colette i – jak czytamy – nastraja ją optymistycznie.\nMamy przed sobą próbkę słynnego stylu pisarki, uznawanej za mistrzynię i odnowicielkę francuskiej tradycji pisarstwa intymnego, sygnowanej nazwiskami Rousseau, Chateaubrianda i Flauberta. Długie zdania, doskonale przejrzyste, pełne są zmysłowych detali, manifestacji artystycznego smaku, lekkiego podniecenia i gotowości do chłonięcia doznań.\nTego rodzaju zapisy określane są przez literacką krytykę feministyczną jako jouissance. Chodzi o kobiecą zmysłową rozkosz nieprzypisaną do porządku fallicznego i związanej z nim hierarchii czyniącej z kobiety bierny obiekt męskiego pożądania. Samo słowo jouissance nie ma odpowiednika w polszczyźnie, oznacza ową tajemniczą, niepodporządkowaną społecznym wzorom zmysłowość integralną, niepodzielną; nie tyle dążącą do zaspokojenia, co wypełniającą podmiot poczuciem pełni. Jouissance nie daje się zlokalizować w jednym miejscu w ciele, nie jest też przypisana konkretnym zmysłom. Seksualna przyjemność jest zarazem apetytem na „trufle i palone kakao”, zaciekawieniem wobec współtowarzyszy sekretnego przybytku, widzeniem wzoru tkaniny, dreszczykiem ekscytacji i uspokojeniem. Ten stan nie wyklucza zupełnie przeciwnego odczucia wyobcowania, a nawet zakorzenionej w ciele melancholii. „Przyniosłam tu ze sobą jedynie głęboko skrywany, niedający mi spokoju smutek i okrutnie wyciszone zmysły” – pisze Colette.\nColette, „Czyste, nieczyste”.\nPrzeł. Katarzyna Bartkiewicz przedmowa\nMaria Janion W.A.B., Warszawa, 168 stron\nw księgarniach od 3 czerwca 2009Psychoanalitycy ze szkoły Freuda i Lacana zastanawiali się, czy kobiecie w ogóle przysługują moce popędowe. W myśl wielowiekowej tradycji formułowanej w języku religii czy medycyny sądzono, że kobieta „zdrowa” („normalna”) zdolna jest jedynie odzwierciedlać popęd męski, czerpiąc przyjemność z bycia pożądaną. Upodmiotowienie kobiecego pożądania odbyło się paradoksalnie właśnie dzięki nowemu językowi psychoanalizy, której zasadnicze pytanie: „czego chce kobieta?”, choć zadane w patriarchalnym stylu, otwierało możliwość wysłuchania tajemniczej bohaterki. Colette stała się wyrazicielką nowej erotyki i wrażliwości, określonej przez różnorodność i płynność ludzkich tożsamości seksualnych. „Czyste, nieczyste” uważała za swą najważniejszą książkę właśnie dlatego, że opisała w niej galerię typów tworzących awangardę tej wielkiej obyczajowej przemiany, która dopiero dziś powoli staje się faktem. Colette prowadzi nas przez świat podziemnej, alternatywnej kultury „odmieńców” paryskich początku wieku i międzywojnia, i czyni to za sprawą owego drobiazgowego, uwodzicielskiego stylu piszącej kobiety.\nDrzwi otwierające się przed pisarką w inicjalnym zdaniu opowieści prowadzą do świata nazwanego kiedyś przez Prousta Sodomą i Gomorą. Dla Colette – jak pisze we wstępie do „Czystego, nieczystego” Maria Janion – starotestamentowa Proustowska metafora grzechu była zbyt oskarżycielska. Sama Colette przekracza granicę nielegalnego świata lekko, bez strachu i potrzeby osądzania. Podkreśla, że sama nie pali opium, co zapewne ma wzmóc jej zdolność opracowania zapisu, którego całość okaże się encyklopedią sposobów istnienia miłości i stylów pożądania.\nPierwszy fragment jest rodzajem przedsionka, żartobliwego przedpiekla. W ciemności kłębią się postaci, których płci nie sposób odgadnąć, śpią pijane kobiety, nowi przybysze zaciągają się fajkami z opium „odrażająco łapczywie”. W tej scenerii Colette usłyszy głos Charlotte, bohaterki pierwszego opowiadania – czarującej, niemłodej kobiety pochłoniętej przez miłosne uzależnienie od młodego chłopca. To on, nie ona, jest zazdrosny, ale dzieje się to za cenę mistyfikacji, którą kobieta w sekrecie wyjawi pisarce. Przepięknym, początkowo lekko chrapliwym, a potem „słowiczym” głosem Charlotte publicznie udaje orgazm, którym chlubić się może jej nieopierzony kochanek.\n© Fonds Centre d'études Colette/\nConseil Général de l'YonneTen spektakl kobiecej rozkoszy, mającej stanowić rodzaj trofeum czy daniny na rzecz męskiej niedojrzałości i kulturowej konieczności dominowania, jest jednocześnie objawieniem innego, sekretnego erotyzmu kobiet. Colette, opisująca urodę Charlotte, jej zniewalające lenistwo, kolor oczu porównywany do morskich kałuż pozostawionych po odpływie, banalne perfumy i „zdrowy, silnie działający zapach ciała”, nie kryje własnej, lesbijskiej perspektywy widzenia. W kobiecie z palarni, opiekunce i przyjaciółce mężczyzn, widzi doskonałą bohaterkę zmysłowej konspiracji między kobietami. Charlotte to „tajemnicza sylwetka kobiety pozbawionej złudzeń, mistrzyni pozorów i finezji”. Świetnie pasuje „na początek tej książki, która na smutno opowie o przyjemnościach”.\nSmutek pochodzi z samej kondycji pożądania, z faktu, że możliwe wzory i wcielenia teatru płci są niedoskonałe i ograniczone. Za sprawą Colette poznajemy zgorzkniałego Don Juana, który chcąc zapewnić sobie wolność, nie kocha, a w duchu przeżywa zawiść o nieograniczone możliwości przeżywania rozkoszy przez kobietę. Poznajemy homoseksualistów przyjaźniących się czule z kobietami, campowy styl zabawy płcią, gdy młody robotnik zakłada wianek z pączków róż, wzbudzając popłoch w poszukującym „luja” (wedle terminologii z „Lubiewa” Michała Witkowskiego) homoseksualiście.\nNajważniejsze są jednak style miłości między kobietami. Colette, tworząca nie zawsze słuszne uogólnienia co do tożsamości „inwertytek”, buduje jednocześnie wspaniałe metafory ich zmysłowości, czyniące z „Czystego, nieczystego” tekst założycielski dla symbolicznej genealogii lesbijek.\nAlison Bechdel, autorka rewelacyjnego autobiograficznego komiksu „Fun Home”, opisuje w nim, jak dzięki Colette odnalazła siebie, doszła do świadomości, kim jest, co to znaczy i jak można o tym mówić. W tym języku smutku i przyjemności zawarty jest odrębny, niedający się podrobić idiom „tych rozkoszy, niesłusznie nazywanych fizycznymi”, jak pisała Colette.\nHistoryczka literatury, krytyczka literacka, dziennikarka telewizyjna, feministka, członkini zespołu „Krytyki Politycznej”.\nliteratura, literatura francuska, powieść francuska, feminizm, powieść, homoseksualizm, Alison Bechdel, Colette, lesbijki


Archiwum Historii Mówionej - Alicja Stachecka\nAlicja Stachecka „Gil”\nMam na imię Alicja, nazwisko rodowe Śliwińska. Urodziłam się w Warszawie 21 lutego 1927 roku. W rodzinie było nas troje dzieci. Byłam najmłodsza, później o dwa lata starszy mój brat Zygmuś i jeszcze o dwa lata starsza siostra Marysia. Ponieważ byłam najmłodsza, mówili na mnie „Ptaszek” albo „Gil” i stąd mój pseudonim „Gil” później, jak już dorosłam trochę. Lata przed wojną były beztroskie, szczęśliwe, z rodzicami, z rodzeństwem. Rodzice w 1935 roku kupili plac na Szaserów, pobudowali domek jednorodzinny, więc było nam dobrze, spokojnie aż do 1939 roku. Kiedy wybuchła wojna, to się wszystko skończyło. W 1941 roku Niemcy aresztowali ojca i wywieźli do obozu koncentracyjnego. Najpierw był na Majdanku. To był bardzo ciężki obóz, jak opowiadał ojciec. Później był w Buchenwaldzie w kamieniołomach i ostatnio w Oranienburgu koło Berlina. Myśmy zostali zupełnie bez środków do życia. Troje dzieci, mama była starsza, schorowana bardzo, tak że wszyscy musieliśmy iść do pracy zarobkowej. Miałam wtedy piętnaście lat, brat siedemnaście, a siostra dziewiętnaście. Od piętnastego roku życia już musiałam pracować. Całe życie miałam wielką pasję nauki. Wszystkiego chciałam się uczyć i jak tylko mogłam, to się uczyłam. Na kompletach przerabiałam materiał szkolny. Kiedy miałam piętnaście lat, to już byłam po szkole podstawowej. Szkołę podstawową zaczęłam na Kordeckiego, tam gdzie w czasie okupacji stało SS, Niemcy. Później nasi powstańcy mieli zadanie zdobyć tę szkołę, ale to się nie udało w czasie Powstania. Zaczęłam od pierwszej klasy naukę w tej bardzo dobrej powszechnej szkole podstawowej, gdzie kierownikiem był pan Piotr Malanowski, oficer Wojska Polskiego zamordowany w Katyniu. Szkoła rzeczywiście była wzorowa naprawdę. Miała imię Bohaterów Olszynki Grochowskiej. W każdą niedzielę szliśmy parami do kościoła ze sztandarem, bo mieliśmy swój sztandar. Byliśmy bardzo dobrze, patriotycznie wychowywani. Ojca aresztowali w 1941 roku. Zostaliśmy bez środków do życia. Zaczęłam pracować, gdzie tylko się dało i uczyłam się na kompletach. Pieniądze, jakie zarobiłam, to część oddawałam mamie na życie, a resztę na książki, na podręczniki – wypożyczałam czy kupowałam. Uczyłam się wszystkiego. Przede wszystkim języków, angielskiego, niemieckiego, tak że w czasie okupacji niemiecki znałam bardzo dobrze i to mi się przydało. Uczyłam się stenografii, maszynopisania. Wszystkiego, czego tylko mogłam się uczyć, to się uczyłam. I na kompletach, i prywatnie, i sama się uczyłam, bo miałam taką pasję wiedzy. Tak się ciągnęło to bardzo ciężkie życie w czasie okupacji .Byłam wychowywana w rodzinie głęboko wierzącej i patriotycznej, więc nic dziwnego, że kiedyś, jak wracałam z kościoła w niedzielę, zatrzymała mnie taka panienka, może trochę starsza ode mnie, i powiedziała, że mnie obserwuje w kościele i czy ja bym nie chciała przyjść do niej do domu na herbatkę, na spotkanie? Tam kilka dziewczynek się zbiera. Ta panienka to była Marysia Zdunkówna, która w tej chwili jest panią doktor Marią Pendichową, już na emeryturze. Mieszka w Opolu z rodziną, była dyrektorem szpitala niemowlaków w Opolu. W czasie okupacji była opiekunką grupy akowskiej i Sodalicji Mariańskiej. Poszłam do niej do domu. Marysia mieszkała troszkę na uboczu, na ulicy Wiarusów. To było troszeczkę dalej w stronę torów, więc może bezpieczniej było, ale i tak miałyśmy wskazania takie, że jak się zbieramy w niedzielę – zawsze w niedzielę tam się zbierałyśmy, było nas pięć czy sześć dziewczynek, to była najmłodsza grupa, którą Marysia Zdunkówna prowadziła – to żeby dla bezpieczeństwa nie iść grupą, tylko osobno. Od tego momentu zaczęło się dla mnie zupełnie inne życie. To była droga, która miała ogromny wpływ na całe moje życie i do tej pory ma. Z Marysią łączy nas do tej pory serdeczna przyjaźń i jak się spotykamy, to zawsze jestem jej wdzięczna, że właśnie ona mnie spotkała i zaczęłam tą drogą iść.Co myśmy robiły na tych spotkaniach? Okazało się, że to jest grupa Sodalicji Mariańskiej i Armii Krajowej, więc nasze spotkania miały charakter dwutorowy. Z jednej strony kształcenie charakteru, samowychowanie, poznanie swojej osobowości i kształtowanie tej osobowości, w ogóle praca nad swoim wnętrzem – to był jeden tor. Drugi tor to było przygotowanie nas, sanitariuszek, do Powstania Warszawskiego. Marysia Zdunkówna wtedy, teraz pani Pendich, była w ścisłym kontakcie z doktorem Wilczyńskim, pseudonim „Poraj”. On był naczelnym doktorem na Pradze w Armii Krajowej. Miała z nimi spotkania ona i starsze dziewczynki, które na kompletach studiowały medycynę. Uczyły się tam wielu rzeczy – i opatrunków, i udzielania pierwszej pomocy, i zastrzyków – i przekazywały nam, tym młodszym. One pracowały w szpitalu, spotykały się z doktorem Wilczyńskim w szpitalu Przemienienia Pańskiego na Pradze. W czasie tych niedzielnych spotkań Marysia naszej grupie przekazywała wszystkie informacje i uczyła nas. To było przygotowanie do pracy sanitariuszek w czasie Powstania Warszawskiego. Uczyłyśmy się robić zastrzyki, bandażować różne części ciała, co bardzo mi się udawało, natomiast zastrzyków bardzo bałam się robić. Uczyłyśmy się udzielać pierwszej pomocy. Poza tym na tych spotkaniach czytałyśmy dużo, dyskutowałyśmy, tak że to był wszechstronny rozwój naszej osobowości. Jeżeli miało wybuchnąć Powstanie, to naszym punktem sanitarnym była przychodnia na ulicy Zamienieckiej. Ulica Zamieniecka odchodzi od ulicy Grochowskiej. Na rogu Zamienieckiej i Gdeckiej była przychodnia i tam był nasz punkt, w którym miałyśmy działać w czasie Powstania Warszawskiego. Tam 1 sierpnia już przed południem miałyśmy obowiązek się stawić, naturalnie z torbami powstańczymi, z opaskami. I myśmy się tam stawiły. Naszą główną komendantką nie była młoda dziewczyna, tylko pani Iza Kwiatkowska, pseudonim „Aida”, już nie żyje. Ona się nami jako główna komendantka opiekowała. A samo Powstanie? Wiadome było, że coś się złego dzieje, dlatego że już od kilku dni Niemcy uciekali. Ulicą Grochowska szły całe kolumny wojsk, przez most Poniatowskiego i dalej gdzieś na zachód. Słyszeliśmy już odgłosy walk wojsk radzieckich. Przecież nawet nam mówiono, że jak wybuchnie Powstanie 1 sierpnia, to w nocy będzie wielki nalot radziecki, ale nic nie było. Pamiętam, że była burza w tę noc. Natomiast jak się po godzinie „W” rozpoczęło Powstanie, to Niemcy szaleli, jak się zorientowali. Szaleli. Grochowską pędzili na motorach – to były takie motocykle z przyczepami – i patrolowali. Gdzie tylko zobaczyli kogoś, to strzelali, tak że było bardzo niebezpiecznie. Jedna z naszych koleżanek… To mnie ominęło, bo podobno ja miałam iść z jakimś meldunkiem na Pragę, gdzieś na Targową, w tę noc 1 sierpnia. Ja byłam najmłodsza w tej grupie i moja koleżanka, przyjaciółka, Ania Morawska powiedziała, że absolutnie ja nie pójdę, tylko ona pójdzie. I poszła. W noc Powstania szła Grochowską z meldunkiem gdzieś na Targową, z opaską, i widziała wszystko. Nie wiem, jak ona, cudownie dosłownie, przeszła ulicą Grochowską do Targowej, ale pod wskazanym adresem już nikogo nie było. Bramy były pozamykane – ludzie przecież pochowali się w domach – dozorca tylko powiedział, że byli, ale gdzieś wyszli. Na pewno miała dotrzeć z meldunkiem do jakiegoś punktu, gdzie mieli zebrać się powstańcy. Wróciła dopiero na drugi dzień, 2 sierpnia rano, ale szczęśliwie żyje do tej pory. Na Zamienieckiej było trochę roboty, dlatego że przychodzili i przynosili nam rannych chłopców, harcerzy. Ale na drugi dzień, 2 sierpnia, kazano nam przejść z ulicy Zamienieckiej na ulicę Mlądzką, do willi państwa Rozumków. Państwo Rozumkowie mieli cukiernię na Grochowie. To była znana, zamożna rodzina, a ich córka Hania Rozumkówna była razem z nami w Powstaniu. Myśmy byli u niej w piwnicy do 3 sierpnia. 3 sierpnia kazano nam się rozejść i ukryć się w domach, dlatego że Niemcy wyłapywali powstańców. Wtedy bardzo dużo powstańców zginęło tutaj, w III Rejonie. Ja byłam w III Rejonie – to był Grochów i Saska Kępa. W całym Obwodzie VI było pięć rejonów, a ten rejon, w którym ja działałam, mieszkałam i miałam przydział na okres Powstania, to był Rejon III – Grochów i Saska Kępa.\nChciałbym zapytać jeszcze, wśród jakiej młodzieży wychowywała się pani, zanim trafiła pani do tego stowarzyszenia?\nMiałam dwanaście lat, jak wybuchła wojna. Skończyłam piątą klasę na Kordeckiego w tej pięknej, nowej szkole. Później uczyliśmy się oficjalnie, ale nie w szkole, bo szkołę zajęli Niemcy, SS. Uczyliśmy się w prywatnych domach na Grochowie. W ten sposób skończyłam szóstą i siódmą klasę. Później, jak miałam czternaście lat, zaczęły się już komplety, jakieś prywatne nauczanie, i zapisałam się nawet kiedyś do takiej szkoły zawodowej, żeby mieć legitymację. Gdzieś na Pradze była taka wieczorowa szkoła handlowa; tam się zapisałam i chodziłam nawet kilka lat do tej szkoły. Równocześnie, równolegle uczyłam się na kompletach i pracowałam. Jak miałam piętnaście lat, to zaczęłam pracować zawodowo.\nCzym pani się zajmowała?\nPonieważ znałam niemiecki, bo miałam pasję nauczania… Były nawet takie śmieszne przypadki, że kiedyś prosiłam o korepetycje z języka niemieckiego takiego chłopca, już studenta, i on się po dwóch czy iluś lekcjach zorientował, że ja umiem więcej, jak on – już nie chciał mnie uczyć i brać pieniędzy. Ponieważ nie było ojca i myśmy musieli wszyscy pracować, a ja byłam taka trochę zdolniejsza – nie wiem, dlaczego, w każdym razie Niemcy przyjęli mnie do pracy w zakładach Kruppa na 11 Listopada. Bo na Pradze na 11 Listopada były zakłady niemieckie, tam były jakieś baraki… Myśmy mieli znajomego, który pochodził z Gdańska i wzięli go do wojska niemieckiego, do Wehrmahtu. On utrzymywał z nami kontakt. Wiedział, że ojciec jest w obozie koncentracyjnym, że jest nam ciężko i że wszyscy musimy pracować, i powiedział mojej mamie, że mogą mnie tam przyjąć. Co ja tam robiłam? Naturalnie wszystko było okryte tajemnicą, bo tam pewnie jakieś części robili, nie wiem, czy do samochodów pancernych, czy do samolotów. W każdym razie Niemiec przychodził do okienka, mówił: „Kleine Alicja” i podawał mi jakiś numer, a ja musiałam szybko w kartotece wyszukać. Dawałam mu te karty, a on sobie coś zapisywał. Moim szefem był Niemiec. Nazywał się jeden Kamlage, a drugi Weber. Oni wiedzieli, że mój ojciec jest w obozie koncentracyjnym i w moim imieniu pisali podania do obozu koncentracyjnego w Oranienburgu i do kancelarii Hitlera w Berlinie o zwolnienie ojca. Niedługo tam pracowałam, parę miesięcy. Kiedyś przychodzę do pracy, a nas nie wpuszczają na teren baraków, tylko zatrzymali nas w takiej wielkiej świetlicy i [mówią], że był sabotaż. Podobno jakiś magazyn się spalił, bo przecież tam byli też młodzi Polacy z organizacji, z AK pewnie. Wobec tego oni czekają na oficera wyższej rangi, Niemca, który zadecyduje, co mają z nami zrobić. Myśmy ze dwie godziny chyba stali wystraszeni w świetlicy, a później pozwolono nam iść na swoje stanowiska pracy. Ci Niemcy wiedzieli przecież, co się święci. A ten znajomy, Bernard Okroy, właśnie tam pracował i stale mnie pilnował. Jak miał służbę, to chodził przy oknie i mnie pilnował. Był nawet kiedyś taki wypadek, że jakiś generał miał wizytować tę firmę; on przyszedł i powiedział, że będzie tutaj generał, oni wszyscy będą na baczność się prężyli, ale ty masz siedzieć, bo ty jesteś Polka – nie możesz wstawać, jak tutaj Niemiec wejdzie. Kiedy był ten sabotaż i pozwolono nam iść do pracy, ci Niemcy zaczęli się zastanawiać, co ze mną zrobić. Ponieważ samochody ciężarowe, takie budy, wyjeżdżały i przyjeżdżały na ten teren, to mnie umieścili w takim samochodzie, wywieźli mnie za bramę i ja więcej się tam nie pokazałam. Nawet nie wiem, co się działo, co się stało z tymi ludźmi? Czy tam później ktoś przyjechał? Czy aresztowali? Czy wyśledzili tę sprawę, kto podpalił ten barak? Nie wiem. Natomiast jeśli chodzi o tego Polaka-Niemca, Bernarda, to jak wybuchło Powstanie w Warszawie, po lewej stronie Wisły, gdzie był mój rodzony brat i przyszły szwagier, który znał już tego Niemca, oni się spotkali w Powstaniu Warszawskim. Okazuje się, że ten niby-Niemiec miał kontakty, należał do AK, miał prywatne, cywilne ubranie. To był wykształcony człowiek, pięknie mówił podobno po niemiecku, ładnie pisał. Miał cywilne ubranie, już przed wybuchem Powstania jakoś wydostał się z tego 11 Listopada i znalazł się w Powstaniu w Warszawie. Odwiedził nas po wojnie, a później tragicznie zginął w morzu. Mimo że był synem marynarza, mieszkał całe życie nad morzem w Gdańsku, to jednak podobno jak pływał w morzu, jakiś skurcz go złapał i utonął.\nCzy ta praca wystarczała, aby się utrzymać?\nNie. My wszyscy pracowaliśmy przecież. Pracowałam ja najmłodsza, brat pracował, który też przez okupację i przez wojnę zmarnował sobie życie. Przed samą wojną już skończył siódmą klasę, był bardzo zdolny i zdał egzamin konkursowy do gimnazjum Rontalera – było takie renomowane gimnazjum w Warszawie. Radość była wielka, że Zygmuś zdał do tego gimnazjum, ale wojna wszystko przerwała. Później, jak tatusia wzięli do obozu koncentracyjnego, on poszedł, jakąś szkołę handlową kończył wieczorową, bo też musiał mieć przecież jakiś ausweis, jak to się mówiło. Poszedł do pracy do stolarni, do „Struga”. Tutaj była taka stolarnia, nazywała się „Strug” – tam właśnie pracował. Już szkoły nie skończył. Później było Powstanie, jak wrócił po Powstaniu, to znowu następna była tragedia, tak że w zasadzie zmarnował sobie życie. Niby założył rodzinę, ale popadł w alkoholizm, jakoś nie mógł przeżyć tego, że tyle uczuć patriotycznych, tyle entuzjazmu i tyle wartości zostało zmarnowanych.\nPowiedziała pani, że punkt zborny dla pań był na Zamienieckiej. Czy udało się pani tam dotrzeć?\nTak. Myśmy już się zbierali tam przed południem. Wiem, że jeszcze niektóre dziewczynki przychodziły, jak już Powstanie się zaczęło, tak że myśmy wszystkie się tam zebrały.\nCzy to był dobrze zaopatrzony punkt?\nBył dobrze zaopatrzony, dlatego że tam była przychodnia. Tam były i środki opatrunkowe, i lekarstwa, i można było położyć rannego. To był dobrze zaopatrzony punkt. Do tej pory zresztą na Zamienieckiej 73 jest jakiś punkt medyczny.\nCzy wychodziła pani stamtąd?\nDrugiego dnia wieczorem przeniosłyśmy się na następną ulicę, na Mlądzką, i tam byłyśmy jeszcze jedną noc w piwnicy u państwa Rozumków, a później kazano nam się rozejść. Co jeszcze jest ciekawego? Że naczelnym lekarzem był doktor Wilczyński, pseudonim „Poraj”. Mam mapkę, na której jest napisane, że 6 sierpnia „Monter” wydał rozkaz, żeby się wszystko rozwiązało, żeby powstańcy się ukryli i czekali na inne rozkazy. Więc ci powstańcy ukrywali się w domu, ale dużo też ich zginęło, dlatego że Niemcy wyłapywali, jak szaleni chodzili po domach i każda grupa młodych ludzi była narażona na śmierć. Doktor Wilczyński rozpoczął starania o zorganizowanie na rogu Siennickiej i Grochowskiej – Siennicka 15, tam był budynek nowej szkoły postawiony przed wojną, dwupiętrowy piękny budynek – żeby tam zorganizować szpital zakaźny. Wiadomo, Niemcy się strasznie bali wszystkich chorób zakaźnych, więc prawdopodobnie doktor Wilczyński przewidział, że w tym szpitalu będzie można ukryć wielu powstańców. I rzeczywiście tak było. Gdzieś w połowie sierpnia ten szpital został otwarty i ci powstańcy, którzy musieli się ukrywać, tam się ukrywali jako chorzy zakaźnie. Część dziewcząt z naszej grupy, sanitariuszek, także poszło tam pracować i równocześnie ukrywać się. Warunki były o tyle dobre, że doktor Wilczyński dostał od Niemców furgonetkę i przydział żywności dla tego szpitala. Tam rzeczywiście byli autentyczni chorzy, tyfus panował wtedy. Nawet jedna z naszych koleżanek, Basia Haremza, zaraziła się tyfusem i ciężko chorowała. Doktor Wilczyński dostał furgonetkę i przydział na żywności, tak że powstańcy i sanitariuszki, które tam pracowały i ukrywały się, miały co jeść. Niektórzy chłopcy ukrywali się tam do momentu, kiedy przepłynęli Wisłę, bo część powstańców z naszego rejonu i w ogóle z rejonu Pragi przedostała się na lewy brzeg Wisły i tam była pomocą dla powstańców. Zresztą nie tylko chłopcy – były też takie sanitariuszki, nasze koleżanki, które przepływały Wisłę i szły na pomoc Powiślu i Czerniakowowi. Jeszcze kilka z nich żyje do tej pory, mówimy na nie „pływaczki”. Część przeżyła, część już nie żyje z normalnych, naturalnych względów.\nJak układała się współpraca z innymi sanitariuszkami czy personelem tej przychodni podczas Powstania?\nDobrze. Ja nie pamiętam żadnych konfliktów, żadnych zatargów czy utrudnień. Zresztą to było bardzo krótko, najwyżej cztery dni. 6 sierpnia już przyszedł rozkaz „Montera”, żeby rozwiązać wszystko, żeby powstańcy się ukryli i czekali na dalsze rozkazy.\nCo działo się potem? Ukryła się pani w domu, tak?\nPóźniej było tak, że Niemcy jak szaleni biegali po domach i przede wszystkim wyłapywali mężczyzn. Jak się zorientowali, że są to powstańcy, to rozstrzeliwali. Ja byłam w domu z moją starszą siostrą, kiedy powiedzieli, że Niemcy rewidują domy i kobiety zabierają z domów. Ja nie zdążyłam się ukryć, siostra moja zdążyła. Mieliśmy taką w spiżarni antresolę bardzo mocną i ona weszła na tę antresolę, a ja – nie wiem, dlaczego – uważałam, że nic mi się nie stanie, bo wyglądałam jak dziecko, szczupła byłam, młodziutka. Przyszedł Niemiec, powiedział, że jestem potrzebna do roboty i wyprowadził mnie z domu. Bałam się bardzo, ale zobaczyłam jeszcze kilka koleżanek na ulicy i mamę jednej koleżanki. Ta nas pocieszyła – nie bójcie się, oni nas prowadzą na Boremlowską, tam gdzie stali esesmani, Niemcy; mamy sprzątać ten budynek. Jak wiadomo, u Niemców Ordnung muss sein. Ci esesmani już się szykowali do wyjazdu i chcieli zostawić porządek w budynku, więc myśmy były tam cały dzień zajęte, szorowałyśmy, sprzątałyśmy, zamiatałyśmy, ale nic nam się nie stało. W ogóle z nami nie rozmawiali, tylko podali nam środki czystości. Ale trochę strachu się najadłam.\nJaka była państwa świadomość sytuacji? Czy jakaś prasa docierała do państwa? Słuchali państwo radia?\nPrzez całą okupację były gazetki. Radia nie słuchaliśmy. Nie wiem, może się baliśmy. Ojca nie było, mama była starsza. Brat może gdzieś słuchał, ale nie u nas w domu. Natomiast jeśli chodzi o brata, to walczył w zgrupowaniu „Kryski”. Był dwa lata ode mnie starszy i należał do AK, ale myśmy nic o sobie nie wiedzieli. Ponieważ mieszkaliśmy w domku jednorodzinnym, wydawało się, że jest bezpiecznie; okazało się, że na strychu jest cały arsenał. Oni tam przechowywali broń w sianie, w słomie, i jak przyszedł rozkaz 26 lipca – pamiętam, była mama w domu, ja i brat, nie pamiętam, czy była siostra też – przyszedł starszy kolega mojego brata i słyszałam tylko, jak powiedział: „Zygmunt, już czas”. To było 26 lipca. Oni mieli już zebrać się na punkcie zbornym. Był to wzruszający moment, bo on powiedział mamie, dokąd idzie i wtedy mama, jak to matka Polka, zawiesiła mu medalik na szyi i wszyscy żegnaliśmy go. Później jeszcze wieczorem przyszedł z drugim kolegą i broń ze strychu wynosili, bo gdzieś na Grochowie mieli punkt. I już myśmy się nie widzieli ponad rok. Obiecywał – wszyscy ci chłopcy obiecywali, bo to wszyscy byli koledzy, myśmy tutaj się znali, w piłkę graliśmy i do szkoły chodziliśmy z niektórymi razem – że na 15 sierpnia, na imieniny mojej siostry, wszyscy już wrócą, a tymczasem niektórzy w ogóle nie wrócili. Brat wrócił dopiero po zakończeniu wojny, na jesieni 1945 roku.\nProszę powiedzieć, czy ten punkt, do którego pani była przyporządkowana, podlegał pod jakiś oddział?\nTo był akowski punkt sanitarny specjalnie przeznaczony na okres Powstania Warszawskiego. A wracając do mojego brata, muszę jeszcze powiedzieć o takiej historii. Myśmy z bratem byli bardzo zżyci, bardzo się kochaliśmy. To było już blisko wybuchu Powstania. Byliśmy sami w domu. Brat mi podał jakiś skrypt i prosił, żebym go odpytała. Pewnie to była obsługa broni czy coś, ja nie wiem, w każdym bądź razie to były jakieś wojskowe sprawy, a on w tym czasie miał rewolwer, trzymał lufę na ręku i czyścił. Taką szczoteczką przeczyszczał, przekręcał i znowu czyścił. Był stół, ja siedziałam, a on naprzeciwko mnie. I w momencie, kiedy ja się nachyliłam, żeby odczytać jakieś pytanie, jemu ten rewolwer wypalił. Nad moją głową, dosłownie nad głową, przeleciała kula, która wbiła się w ścianę naszego domku, aż zrobiła dziurę. Konsternacja, bo rękę miał rozszarpaną, osmaloną, a tu okupacja, młody chłopak, niedługo Powstanie, już Niemcy na pewno przeczuwali coś. Który lekarz go opatrzy i jak on będzie niebezpiecznie się czuł z tą obandażowaną ręką? Ja o tym nie wiedziałam, a on wiedział, że na Grochowie jest doktor Rau, który był w Armii Krajowej. To był nasz – jak to teraz się mówi – lekarz pierwszego kontaktu, nasz domowy lekarz, który znał i leczył całe rodziny tu na Grochowie. Naturalnie wieczorem, tuż przed godziną policyjną, poszedł do tego doktora i on jemu tę rękę jakoś wyleczył. Były takie niebezpieczne historie z młodymi ludźmi.\nCzy w czasie, kiedy trwały walki na Pradze, i troszkę wcześniej dyskutowaliście państwo między sobą na temat ówczesnej sytuacji?\nNie pamiętam. Dyskusje, czy to było potrzebne, czy nie, zaczęły się dopiero po Powstaniu i po wojnie. Wcześniej nie pamiętam, żebyśmy dyskutowali na ten temat. Wtedy z takim zapałem, z takim entuzjazmem myśmy szli wszyscy, żeby działać, żeby walczyć, że w ogóle nie było miejsca, żeby się zastanawiać, czy należy, czy nie należy, czy opłaci się, czy nie?\nCzy mogłaby pani jakoś określić stosunek ludności cywilnej do Powstania?\nTo różnie było, to zależy od ludzi. Wiem, że Niemcy koło 20 sierpnia organizowali wielkie łapanki, ponad dziesięć tysięcy mężczyzn wywieźli z rejonu Pragi do obozów pracy i gdzieś na roboty. Stosunki były różne. Słyszałam – byłam młodą dziewczyną, więc nie bardzo się wgłębiałam w to, ale słyszałam – że na przykład jak mąż sąsiadki ukrył się gdzieś w kartoflisku i go nie złapali, a męża drugiej sąsiadki wzięli, to były jakieś nieporozumienia i ta [pierwsza] się bała, że ją wydadzą, on się musiał ukrywać. Ale na ogół była jednak solidarność w czasie okupacji.\nCzy miała pani bezpośredni kontakt z Niemcami lub innymi przeciwnikami w czasie Powstania?\nW czasie Powstania nie. Ale później, po tym sabotażu na 11 Listopada, znów musiałam pracować. Dowiedziałam się – to wszystko był jeszcze okres okupacji, ojciec był w obozie koncentracyjnym – że w Alejach Ujazdowskich jest tak zwane Główne Biuro Rachunkowości Rolnej, że tam przyjmują do pracy. Ponieważ znałam niemiecki, a jeszcze uczyłam się w Szkole Handlowej, tak że trochę księgowość też znałam, więc zgłosiłam się do tego biura. To były Aleje Ujazdowskie 37. Co oni tam robili? W czasie okupacji Niemcy administrowali naszymi majątkami polskimi. Niektóre majątki ziemskie były pod zarządem polskim, ale były też takie majątki, które były tylko pod zarządem niemieckim. Ponieważ ja znałam niemiecki, przyjęto mnie do tej pracy i miałam pod opieką kilka takich majątków pod zarządem niemieckim. Powiem, jak wyglądało przyjęcie do pracy. Poszłam tam. Był taki przedwojenny starszy pan, bardzo kulturalny, dyrektor przedwojenny Biura Rachunkowości Rolnej, i był oficer niemiecki w tym gabinecie. Naturalnie ja po niemiecku rozmawiam z tym Niemcem, dlaczego chciałabym, żeby mnie przyjęli do pracy. Powiedziałam, że nas jest troje w rodzinie, że mama już jest starsza, jest schorowana, a ojciec jest w obozie koncentracyjnym. Niemiec wysłuchał tego wszystkiego i wyszedł z gabinetu. Wtedy ten starszy pan, przedwojenny dyrektor, mówi do mnie: „Dziecko, a któż tak robi? Jak można Niemcowi mówić, że ojciec jest w obozie koncentracyjnym? Przecież oni i tak na pewno nie przyjmą ciebie do tej pracy, a jeszcze rodzina może mieć przykrości.” Okazało się, że nie tylko mnie przyjęli do tej pracy, ale byłam naprawdę pod specjalną ochroną. Byłam bardzo mizerna, bo spracowana, bo się uczyłam jeszcze na kompletach po pracy. Jeździłam gdzieś po całej Warszawie, myśmy się zbierali i uczyliśmy się na tych kompletach, a koleżanki z tego biura przynosiły mi rozmaite podręczniki, bo nic nie było wtedy, w czasie okupacji. Byłam bardzo zmęczona, a Niemiec zawsze chodził i pytał, co słychać? Jak mówiłam, że chciałabym trochę odpocząć, to dawał mi zwolnienie na trzy dni. I często dawał zwolnienie wtedy, kiedy ja w Sodalicji Mariańskiej i w AK miałam rekolekcje, dni skupienia. On nie wiedział, na co – żebym odpoczęła trochę – a ja [prosiłam o zwolnienie] właśnie wtedy, kiedy myśmy się zbierały. Bo to było tak, że w czasie okupacji najpierw w małych grupkach pracowałyśmy z Marysią, zawsze zbierałyśmy się w każdą niedzielę, ale od czasu do czasu były spotkania w większym gronie akowców i sodalisów. Tym kierowała pani Maria Okońska. To była jeszcze młoda panna, ale starsza ode mnie. Później była Lila Wantowska i Hania Iłowiecka-Przeciszewska. Hania Iłowiecka… Mówiłyśmy na nią „słodka Hania”, bo państwo Iłowieccy mieli przed wojną fabrykę krówek, znane krówki Iłowieckiego, a Przeciszewska to chyba znane nazwisko, bo jej syn jest chyba w radzie episkopatu Polski. Z tymi właśnie młodymi osobami, które były wykształcone, szlachetne, mądre bardzo, miałyśmy spotkania od czasu do czasu. One się odbywały albo w kościołach, albo w klasztorach u sióstr, stale w jakimś innym miejscu.\nTo jeszcze przed Powstaniem?\nPrzed Powstaniem, w czasie okupacji wszystko to było. A wracając do historii w Alejach Ujazdowskich – pracowałam i uczyłam się, i w lipcu czy w czerwcu zachorowałam na zapalenie opon mózgowych. Chyba dwa czy trzy tygodnie leżałam zupełnie nieprzytomna. Jak wstałam, to była chyba druga połowa lipca. [Gdy] poszłam w Aleje Ujazdowskie do tego biura, oni już się likwidowali. To wszystko, co myśmy zapisywali, robili, koleżanki i koledzy wrzucali do pieca, bo Niemcy wszystko kazali czyścić i likwidować. Już Niemcy szykowali się do wyjazdu.\nJak potoczyły się pani losy po tym, jak sprzątała pani u Niemców?\nWróciłam do domu, bo tylko jeden dzień chyba myśmy tam byli, Niemcy nas zwolnili. 14 września przyszli Rosjanie na Grochów, na Pragę. Jak przyszli na Grochów, to strasznie wyłapywali wszystkich akowców. To byli bandyci… Wtedy siostra wywiozła mnie na wschód, na Podlasie, do znajomych, którzy mieli gospodarstwo, majątek. Byłam tam aż do stycznia 1945 roku. Tuż przed… „wyzwoleniem” się mówi… w każdym razie przed wkroczeniem wojsk do Warszawy wróciłam tu i zaraz dowiedziałam się, że jest czynne gimnazjum w szkole na Kordeckiego. Tam się zgłosiłam. Zaliczono mi lata kompletów i zaczęłam się uczyć. Później przeniesiono nas na Boremlowską. Zrobiłam małą maturę w tej szkole w 1946 roku i ponieważ bardzo chciałam być nauczycielką, poszłam do liceum pedagogicznego na Otwocką. Zrobiłam tam dużą maturę i dyplom nauczania w szkole podstawowej. Ale ponieważ w czasie okupacji, kiedy spotykałam się z tymi dziewczętami, tak jak mówiłam, ta nasza praca była dwutorowa, koniecznie chciałam zająć się psychologią. Jak zrobiłam dużą maturę, to zdałam egzamin na Uniwersytet Warszawski na psychologię i zrobiłam studia magisterskie u profesora Baleya, a jeszcze później na ostatnim roku studiowałam też psychiatrię, bo mnie to bardzo interesowało. W międzyczasie założyłam rodzinę, urodziłam troje dzieci. Było bardzo ciężko finansowo, ogromnie ciężko. Zgłosiłam się do pani dyrektor, która, jak ja szłam do liceum pedagogicznego, powiedziała mi: „Pamiętaj, Alinko, że musisz wrócić nasze dzieci uczyć”. Byłam bardzo dobrą uczennicą i rzeczywiście tak było, że jak skończyłam studia i warunki mnie przycisnęły tak, że [musiałam] iść do pracy – o czym nie myślałam, bo chciałam wychowywać dzieci w domu – zgłosiłam się do pani dyrektor. Ona już nie pracowała w szkole, tylko w jakimś instytucie. Już się zmieniły czasy, już to się nie nazywało Gimnazjum Powstańców Warszawy, tylko było VI Miejskie Gimnazjum, ale natychmiast mnie przyjęli, tak że nawet dyrektor czekał na schodach na mnie, jak ja tam przyszłam. Później to się znowu zmieniło, znów się nazywało Gimnazjum Powstańców Warszawy. Jeszcze wracam do tego okresu, kiedy ja się uczyłam w tej szkole. Szymon Kobyliński kończył tę szkołę, Zygmunt Kubiak razem ze mną chodził do jednej klasy, jak uczyliśmy się na Boremlowskiej.Już po wojnie jak byłam nauczycielką w Gimnazjum Powstańców Warszawy, to uczył się Cimoszewicz. U nas robił maturę Włodzimierz Cimoszewicz. Żeby było ciekawiej, to ja kończyłam Gimnazjum Powstańców Warszawy i tam poznałam mojego męża, a później, jak już byłam nauczycielką w Gimnazjum Powstańców, to moje dzieci też je kończyły. Mam trójkę dzieci, dziewczynkę i dwóch chłopców.\nCzy chciałaby pani opowiedzieć o jakimś szczególnie silnym doznaniu z czasu Powstania, z samych walk, pozytywnym bądź negatywnym?\nJa sama to może mniej. Jak mówiłam, myśmy tylko kilka dni byli w tym zgrupowaniu. Później wróciliśmy do domu i musieliśmy patrzeć na płonącą Warszawę, na dymy i łuny nad Warszawą. A przecież prawie wszyscy chłopcy, nasi koledzy, z którymi przebywaliśmy razem, graliśmy w piłkę, byli tam, po drugiej stronie Wisły. I mój brat… Tak że z rozpaczą patrzyliśmy, w którym miejscu, w której dzielnicy pali się. Jak przyszli Rosjanie 14 września, to myśmy pytali, dlaczego oni stanęli tutaj, dlaczego nie idą do Warszawy. Powiedzieli, że nie ma rozkazu. Czekali do 17 stycznia, aż tam się wszystko wypaliło, wykrwawiło. Dyskusja była dopiero po Powstaniu, po zakończeniu wojny, jak już zaczęli wracać chłopcy. Mój brat wrócił pod koniec 1945 roku wywieziony z Powstania do obozu w Mühlbergu. Jak tylko Ruscy odbili ten obóz i został wolny, zaraz wracał do domu. Podobno czterysta kilometrów szedł pieszo. Była radość wielka, bo pamiętam, wracałam wtedy ze szkoły, a już dzieciaki biegły: „Alinka, Zygmuś wrócił!” Ta radość trwała krótko, dlatego że później wróciło z nim kilku kolegów, no i co ze sobą zrobić? Oni byli zaplutymi karłami reakcji przecież, polowali na nich. Wiem, że niektórzy chłopcy zapisali się do milicji, żeby się jakoś ukryć, ale [gdy] po jakimś czasie zorientowali się, co to jest za służba, wystąpili. Nie ujawniali się. Mój szwagier nigdy się nie ujawnił, a był bardzo dzielny. Wszyscy byli odznaczeni Krzyżami Walecznych, mój brat też wrócił odznaczony Krzyżem Walecznych. Zaczął pracować znowu w tej spółdzielni „Strug”, ożenił się, miał czworo dzieci, ale popadł w alkoholizm. Nie mógł sobie darować pewnych rzeczy, właśnie że oni z takim entuzjazmem… Pamiętam, że jak tylko wrócił, jak pytaliśmy go, czy poszedłby do Powstania jeszcze raz, to mówił: „Jutro jak by wybuchło, to pierwszy bym poleciał!” Później, po kilku latach, powiedział, że nigdy by nawet nie pomyślał o czymś takim. Wiele życiorysów zostało zupełnie zniszczonych, złamanych przez sytuację, jaką zastali tutaj. Oni uważali siebie – i słusznie – za bohaterów, bo przecież życie poświęcili. A widział tak straszne rzeczy! Na Powiślu czerniakowskim (to wszystko to jest opisane w „Termopilach Warszawskich – Czerniaków”) były straszne walki. Jak strasznie oni ginęli… Tam właśnie był ich kapelanem ksiądz Stanek, pod którego wezwaniem jest kaplica w Muzeum Powstania Warszawskiego. Był pallotynem i kapelanem zgrupowania „Kryska”, w którym był mój brat. I powiesili księdza Stanka na oczach ludzi i powstańców, dlatego że nie chciał się ratować razem z ludnością cywilną, tylko chciał do końca zostać z powstańcami. To były tragiczne przeżycia. Mimo że taka rodzina katolicka, jak mówiłam, to brat jak wrócił z Powstania i tego obozu, później przyznał mi się, że przez kilka lat w Boga nie wierzył, że mógł dopuścić do czegoś takiego, co on widział w Powstaniu. Później z Czerniakowa część ich przeszła do Śródmieścia Południowego na Plac Trzech Krzyży i tam było słynne bombardowanie Gimnazjum Królowej Jadwigi i kościoła świętego Aleksandra. Oni tam byli. Widział straszne rzeczy.Jak mówiłam, kończyłam psychologię. Katedrę prowadził profesor Baley, już nieżyjący, znany w świecie psycholog, a studentami było pokolenie Kolumbów, bo to było zaraz po wojnie. W 1948 roku zrobiłam maturę i zaraz zdawałam na Uniwersytet. I pamiętam, profesor Baley powiedział: „Jesteśmy pokoleniem skazanym na spalenie, na popiół. Ciekawe, co wyrośnie z tego popiołu?” I takie jest pytanie, bo co wyrosło z tego popiołu? Zastanawiałam się, bo z naszego pokolenia – to nasze dzieci – wyrosła „Solidarność” i to drugie pokolenie obaliło komunizm, prawda? A powiedział wyraźnie, że jesteśmy skazani na spalenie i na popiół, całe nasze pokolenie. W każdym razie coś wyrosło dobrego, prawda? Nie wiadomo, co jeszcze wyrośnie z wnuków naszych.\nJak wiadomo, spopielona ziemia jest najżyźniejsza.\nWłaśnie. Mamy nadzieję, że pokolenie naszych wnuków też się zapisze jakoś pozytywnie. Może nie tak bohatersko, jak my, bo na przykład moje dzieci zazdroszczą nam. Niekoniecznie mnie, tylko właśnie mojemu pokoleniu. Mówią, że myśmy mieli ciekawe życie, pełne działania i ideałów, i że oni nie mają tego. Rzeczywiście do momentu „Solidarności” – ale nasze dzieci były już dorosłymi przecież ludźmi – wcześniej, jak byli młodsi, nie mieli żadnych autorytetów. Przecież w tym okresie nie było żadnych autorytetów. W szkole był tylko Stalin, portrety Stalina, Gomułki, akademie pierwszomajowe, zachęty, żeby zapisać się do ZMP. Nie mieli dobrze. Później dopiero „Solidarność” wybuchła i ideały jakoś odżyły, doprowadziły do tego, że komunizm upadł. Po wojnie jak skończyłam studia, wyszłam za mąż, założyłam rodzinę, to było ogromnie ciężko. Mąż kończył Wawelberga ¬– to jest też przecież bardzo dobra uczelnia inżynierska. Mieliśmy troje małych dzieci i znikąd pomocy. Straszna była bieda. Ja zaczęłam pracować w oświacie, mąż po skończeniu studiów pracował na Żeraniu w Fabryce Samochodów Osobowych. To była taka młodzieżowa fabryka, tam młodzi ludzie pracowali. Mimo wszystko mieliśmy chyba szczęście, że czasem spotykaliśmy przyzwoitych ludzi na swojej drodze, bo Żerań pracował od godziny siódmej, ja od ósmej, i dyrektor Tracikiewicz zdecydował, żeby mąż przychodził pół godziny poźniej do pracy, żeby mógł dzieci rozwieść po żłobkach i przedszkolach, żeby mógł mi pomóc. Tak że mieliśmy też pomoc od ludzi. Później pomału, pomału, jak zaczęłam pracować, stanęliśmy na nogi. Trochę lepsze warunki materialne zaczęły być, dostaliśmy mieszkanie z Żerania. Ja bardzo kochałam swoją pracę. Pracowałam później także w szpitalach, bo to jest pewien przywilej dla doświadczonych nauczycieli, że w szpitalu się pracuje. Pracowałam w Centrum Zdrowia Dziecka wśród dzieci chorych przez pięć lat i stamtąd przeszłam na emeryturę. Pracowałam także w Szkole Życia tu na Grochowskiej, przy kościele na Kamionku. Szkoła Życia to jest taka szkoła dla dzieci głęboko upośledzonych. Ja tam jako psycholog robiłam badania tych dzieci. To jest też ogromne przeżycie pracować wśród takich dzieci. Wszystko jest potrzebne.\nProszę opowiedzieć jeszcze o Sodalicji.\nW Sodalicji Mariańskiej kierowała nami pani Maria Okońska. To jest też znana rodzina. Jej brat, Włodek Okoński – już nieżyjący, chyba w Londynie zmarł – był księdzem, też opiekował się młodzieżą. Tam [przychodziły] dziewczęta, które już były bardzo wykształcone i przede wszystkim stawiały na samowychowanie, samokształcenie, doskonalenie siebie, na pracę duchową. Te spotkania były przepiękne, naprawdę, a równocześnie ten wielki patriotyzm, dlatego że przez całe życie nam przyświecały hasła Bóg, Honor i Ojczyzna, ale one nie były pustymi hasłami, tylko właśnie pełne treści. Myśmy to wszystko realizowały w swoim życiu. Właśnie te trzy panie założyły w Sodalicji Mariańskiej po wojnie Instytut Matki Boskiej Częstochowskiej, pracowały z księdzem prymasem Wyszyńskim, tak zwane ósemkówny. Było ich osiem, takich wykształconych bardzo panien, bardzo mądrych, i one pracowały w otoczeniu księdza prymasa Wyszyńskiego. W tej chwili ten ośrodek jest w Choszczówce i w Częstochowie; teraz już jest w tym zgromadzeniu dużo więcej panien. To jest takie zgromadzenie bezhabitowe bardzo mądrych, bardzo wartościowych, pełnych ideałów kobiet. Tak byłyśmy wychowywane. W tej chwili z Sodalicją mam tylko taki kontakt, że raz w roku na Wiślanej u sióstr szarytek jest msza święta w intencji żyjących i zmarłych sodalisów i wtedy wszyscy, którzy możemy, tam się zbieramy. Jest jeszcze taka Zosia Sułowska, nasza starsza koleżanka, która jest siostrą, zakonnicą tam właśnie; ona też była w naszej grupie sodalicyjnej.\nCzy ta organizacja trwa do tej pory, po wojnie też?\nW tej chwili tylko uczestniczę raz w roku w tych mszach świętych, a mieliśmy także spotkania kilka lat temu w kościele na Chłodnej. Ja nie pamiętam już, jak się nazywał ten ksiądz proboszcz, który był moderatorem Sodalicji Mariańskiej; tam mieliśmy czasem spotkania, jeszcze się stara gwardia spotykała. Teraz już większość nie żyje albo są chore, niedołężne. Ja jestem jedną z młodszych sanitariuszek i sodalisek.\nCzy miała pani przyznany jakiś stopień wojskowy w Powstaniu?\nTak. Ja mam [stopień] porucznika, stąd te wszystkie przywileje.\nAle to już w Powstaniu, czy później nadane?\nNie, później nadane, później. Ja w ogóle do ZBOWID się nie zapisywałam. Nikt nic nie wiedział. Należę do grupy emerytów nauczycieli; jak kazali wypisać, jakie się ma odznaczenia i jak wypisałam, to byli strasznie zdziwieni, dlaczego nic nie mówiłam. A co ja miałam mówić i komu? Przecież Związek Nauczycielstwa Polskiego jest raczej lewicowy, nie prawicowy. Zapisałam się do Związku Powstańców Warszawskich dopiero, jak powstała III Rzeczpospolita, i do tej pory jestem w Obwodzie VI, na Targowej, bo tam grupują się z tych wszystkich rejonów koledzy i koleżanki. Jest V Obwód, oni mają swoje spotkania przy kościele na Skaryszewskiej, a my mamy spotkania na Targowej. Ja nawet jestem skarbnikiem już wiele lat. Ubywa nas, prawie co dwa tygodnie ktoś tam umiera, bo to już wszystko są ludzie leciwi bardzo i schorowani.\nCzy była pani przyporządkowana do jakiegoś oddziału czy zgrupowania, czy nie?\nNie. Po prostu do III Rejonu. Sanitariuszki z III Rejonu i z punktu sanitarnego na Zamienieckiej.\nCzy mogłaby pani zrelacjonować sam przebieg walk w tych dwóch pierwszych dniach, jak to się odbywało?\nNiektórzy przychodzili, niektórych przynosili. Ja bardzo mało działałam, dlatego że byłam jedną z najmłodszych i tak jak mówiłam, mnie oszczędzali. Jak trzeba było iść z meldunkiem na Targową w noc Powstania Warszawskiego, to [mówili], żebym ja nie szła, tylko poszła Ania Morawska za mnie; ja byłam chroniona. Może dlatego, że byłam szczupła, mizerna bardzo; nie wiem, ale w każdym razie oszczędzali mnie. Jak przynosili [rannych], to ja tylko podawałam czy jakieś opatrunki, czy bandaże. Nic specjalnego się nie działo. A na drugi dzień już przeszliśmy na następną ulicę, na Mlądzką, i tam już w ogóle się nic nie działo, bo już działania tu ucichły. Było kilka natarć na szkołę na Boremlowskiej i na Kordeckiego, ale się nie powiodły, dlatego że szkoła na Boremlowskiej – tam byli esesmani i były zasieki, działka przeciwlotnicze, torami posuwał się pociąg pancerny, i oni zostali zmuszeni do odwrotu. To samo było przy szkole na Kordeckiego. Chłopcy mieli zdobyć tę szkołę i musieli się wycofać. Tutaj na Pradze, na Grochowie, było mało zdobytych punktów. Były jakieś potyczki miejscowe i stąd właśnie ci ranni. Poza tym Niemcy jak szaleni jeździli ulicą Grochowską na motocyklach i gdzie tylko jakiś ruch, to strzelali. Stąd właśnie najczęściej byli ci ranni.\nByła pani w bezpośrednim sąsiedztwie tego punktu?\nNie, bo to było tak troszeczkę dalej od Grochowskiej, na rogu Zamienieckiej i Gdeckiej.\nCzy zdarzyło się pani zajmować się rannymi Niemcami?\nNie, u nas nie było [takiego] wypadku.\nCzy spotkały panią jakieś represje po Powstaniu?\nNie. Ja nikomu się nie przyznawałam. Ujawniłam się dopiero wtedy, jak powstała III Rzeczpospolita. Wtedy złożyłam wszystkie dokumenty, a tak, to nie chciałam niczego. Zresztą myśmy sobie powiedziały, właśnie te koleżanki z Sodalicji Mariańskiej i z AK, że nie będziemy się ujawniały. To były jakieś dodatki do pensji, chyba dziesięć dni urlopu mieli kombatanci, ale to wszystko pochodziło z komunistycznych źródeł, więc nie chciałyśmy tego.\nCzy chciałaby pani podsumować, wygłosić swój osobisty pogląd na temat Powstania, o całej sytuacji i o Powstaniu jako wydarzeniu historycznym? Proszę powiedzieć, co pani osobiście myśli o Powstaniu?\nJa myślę, że jesteśmy pokoleniem tragicznym. Może bogatym w przeżycia, ale straszne przeżycia, które niektórych wzmocniły, ale było wiele takich wypadków, że właśnie te przeżycia zniszczyły, załamały człowieka. Był kręgosłup silny, podstawy w wychowaniu patriotycznym i głęboko katolickim, to może łatwiej było tym młodym ludziom uporać się z tym wszystkim. Ale całe nasze później życie po Powstaniu było bardzo ciężkie. Przecież ani dobrej pracy nie mogli dostać ci, którzy nie zapisali się do partii jakiejś, ani stanowiska żadnego, żadnych przywilejów. Pracowałam w oświacie ileś lat, pracowałam też w Inspektoracie Oświaty, bo ponoć byłam bardzo zdolna, więc dawali mi pod opiekę wiele szkół, ale nagrodę tylko raz w roku dostawałam na Dzień Nauczyciela, bo byłam nauczycielem. Natomiast moje koleżanki, które należały do partii, siedem razy w roku dostawały, bo tyle było okazji przecież – i Rewolucja, i początek wojny, i koniec, i 1 Maja i rozmaite sytuacje. Były na przykład wycieczki Pociągiem Przyjaźni za darmo do Leningradu, jeszcze dawali tam jakieś pieniądze. Ja nigdy nie pojechałam, mimo że nie ujawniałam się przecież, ale nie pasowało im. Kiedyś proponowali mi, żebym przejęła dom dziecka w Marysinie Wawerskim. Tam jest taki klasztor sióstr i szkoła była. Oni zabrali tę szkołę i był już zakład wychowawczy. Proponowali mi, że ja bym była bardzo dobra na dyrektorkę takiego zakładu wychowawczego. Na tym terenie był i jest do tej pory kościół. Inspektor mi proponuje, że i piękne mieszkanie bym dostała… Ale powiedziałam – czy on sobie zdaje sprawę, że na tym terenie jest kościół i ja będę z dziećmi chodziła do tego kościoła. Nie powiem dzieciom, że dlatego, że mamusia chce mieć lepsze stanowisko, to będziemy do innej dzielnicy jeździli. Spojrzał na mnie i już nigdy nie powtórzyli tej propozycji. Tak że byliśmy dyskryminowani. Ludzie przyzwoici i tacy, którzy nie zapierali się swojej tożsamości, byli dyskryminowani. Finansowo przede wszystkim traciliśmy. Ale mnie się wydaje, że ważne jest to, jak się przeżyło ten ciężki okres. Większą wartość ma to, że człowiek może patrzeć w lustro na siebie z przyjemnością, tak ja myślę. Poza tym nie ma co do ukrycia ani przed dziećmi, ani przed wnukami. Ale ciężko nam było, bardzo ciężko, dlatego tak teraz nam jest dobrze, naprawdę dobrze. Mimo że się bardzo interesujemy polityką i śledzimy to wszystko, to jednak jest szalona różnica, że już jakoś idzie ku dobremu, ten świat jest otwarty.\nCzyli swoje aktualne życie ocenia pani pozytywnie?\nTak. Uważam, że duchowo, moralnie, wewnętrznie bardzo pięknie myśmy to życie przeżyli, dlatego że myśmy zachowali wszystkie wartości. Chyba to jest najważniejsze. Nie mamy sobie nic do zarzucenia, żadnego świństwa, a było materialnie bardzo ciężko. Jako przykład mogę podać taki bardzo przykry przykład, że jak urodził się nasz drugi synek – co rok się dzieci rodziły, mieszkaliśmy wtedy na Pradze w ciasnej kawalerce – to przez cztery dni pił tylko wodę z cukrem, dlatego że myśmy nie mieli szesnastu złotych na mleko w proszku. Robiłam mu takie mieszanki z mleka w proszku i nie miałam szesnastu złotych na mleko w proszku. Pamiętam, byłam kiedyś z tym dzieckiem w kościele na Ratuszowej i ksiądz szedł z tacą. Było tyle pieniędzy na tej tacy, aż się popłakałam. Myślałam, że pójdę po mszy świętej do zakrystii i pożyczę, poproszę, żeby ksiądz mi pożyczył te szesnaście złotych dla dziecka. Ale jak pomyślałam, że nie będę miała z czego oddać, bo mój mąż zarabiał dziewięćset złotych… Cuda robiliśmy. Było troje dzieci, przygotowywało się trzydzieści kopert i w każdej kopercie było trzydzieści złotych, i nie wolno było więcej wydać, bo jakbym wydała więcej, to skąd wezmę później? Było ogromnie ciężko, ogromnie ciężko! Ale okazuje się, że wszystko można przeżyć. Jedno jabłko na przykład kupowałam na troje dzieci, ucierałam i z jakąś kaszką manną dawałam, i zdrowe były, ładnie wyglądały, uczyły się bardzo dobrze, zwłaszcza syn, pokończyły studia. Średni syn, Tomek, skończył Politechnikę i miał indywidualny tok nauczania, bardzo zdolny. Córka skończyła dwa fakultety. Młodszy syn, Pawełek, tylko technikum skończył. Nie chciał się uczyć, chciał samochodem tylko jeździć. Powiedział, że jego to nie interesuje. Ale skończył technikum i ma dyplom technika. Mam trzy wnuczki, najstarsza ma 26 lat, już pracuje; też pokończyły studia. Średnia robi teraz maturę, a najmłodsza, córka Pawełka, mieszka w Wiedniu.\nWarszawa, 1 marca 2005 roku\nRozmowę prowadził Leszek Włochyński\nAlicja Stachecka Pseudonim: „Gil” Stopień: sanitariuszka Formacja: Obwód VI Rejon III Dzielnica: Praga Zobacz biogram\nkapral Zygmunt Lipski „Sulima” Data wywiadu: 2005-04-18 Formacja: Obwód IV Ochota, pluton 404; Grupa "Kampinos" Dzielnica: Ochota, Lasy Chojnowskie, Puszcza Kampinoska Poproszę, żeby pan się przedstawił. Zygmunt Lipski, pseudonim „Sulima”, kapral z cenzusem, urodzony 25 październik 1923 rok, w Berezie Kartuskiej.Co robił pan przed 1 września 1939 roku? Prz ...\nstrzelec Leszek Bettman „Bosman” Data wywiadu: 2005-05-07 Formacja: Batalion „Parasol” Dzielnica: Śródmieście Północne Proszę opowiedzieć nam na początek, gdzie się pan urodził, gdzie się pan wychował? Jakie wspomnienia ma pan z rodziny i ze szkoły? Urodziłem się we Włocławku i tam do 1939 roku zamieszkiwałe ...


Trzeba być bezlitosnym | Film | Dwutygodnik | Dwutygodnik\nRozmowa z Wernerem Herzogiem\nMICHAŁ CHACIŃSKI: Rozmawiamy przy okazji Pańskiego wykładu mistrzowskiego na festiwalu Planete Doc Review. Tyle że wykład jest przeznaczony dla ograniczonej widowni – ludzi z branży filmowej, którzy mają możliwość przyjechać do Warszawy. Jest zapewne sporo osób, które nie mogą dostać się na wykład, a chciałyby usłyszeć od Pana o „kuchni filmowej” i Pańskim podejściu do procesu tworzenia filmu – do zdjęć, montażu czy scenariusza. Zacznijmy od tekstu. Zawsze pracuje Pan ze scenariuszem?\nWERNER HERZOG: W przypadku dokumentu nigdy nie mam scenariusza. Wiem, co chcę osiągnąć. Jak się jedzie do Kuwejtu i wszystko wokół płonie, scenariusz nie jest potrzebny. Ale w filmach fabularnych scenariusze oczywiście są, choć dziś wyglądają inaczej niż kiedyś. Na początku w ogóle nie miałem pojęcia, jak powinien wyglądać taki tekst do pracy na planie. Pisałem wszystko prozą. Mój scenariusz wyglądał jak gruba powieść. Dziś dla wygody mam bardziej konwencjonalny tekst, bo od dawna mam dość aktorów, którzy przychodzą i pytają, gdzie jest dialog i do kogo mają mówić. Oczywiście staram się być elastyczny, bo zawsze podczas produkcji życie ingeruje w plany z takim impetem, że nagle otwierają mi się oczy na lepsze rozwiązania, które trzeba wprowadzić na szybko. Innym razem okazuje się, że dialog się świetnie czyta, ale wymówiony na głos brzmi fałszywie.\nReżyser i scenarzysta, realizuje zarówno filmy fabularne, jak i dokumentalne. Urodził się 5 września 1942 roku w Monachium, a wychował w małej wiosce w Bawarii. Studiował historię, teatr i literaturę, ale żadnego z tych kierunków nie skończył, gdyż wyjechał na stypendium do USA, gdzie uczył się w szkole filmowej. Tej uczelni też jednak nie ukończył, co nie przeszkodziło mu w nakręceniu kilkudziesięciu obrazów, za które zdobywał nagrody na najważniejszych festiwalach. Bez wątpienia jedno z najważniejszych nazwisk we współczesnym kinie.\nFabuły: „Nawet karły były kiedyś małe” (1970), „Zagadka Kaspara Hausera” (1974), „Stroszek” (1977), „Nosferatu wampir” (1979), „Woyzeck” (1979), „Fitzcarraldo” (1982).\nDokumenty: „Fata morgana” (1971), „Kraina ciszy i ciemności” (1971), „Dzwony z głębi” (1993), „Biały diament” (2004), „Spotkania na krańcach świata” (2007).\nPodobno na planie „Rescue Dawn” aktorzy odkryli, że nie zajrzał Pan do scenariusza od czasu napisania go kilka lat wcześniej.\nDziwnie to zabrzmi, ale naprawdę tego nie potrzebuję. Wiem, jaki film chcę nakręcić. Nie muszę niewolniczo trzymać się tekstu, który powstał i tak głównie po to, żeby zadowolić producenta i dać aktorom pojęcie o filmie. „Rescue Dawn” to przecież fabularna wersja dokumentu, nad którym pracowałem 10 lat wcześniej. Znałem tę historię na pamięć. Nie było na planie nikogo, kto lepiej wiedział, co zabrzmi w niej fałszywie. Oczywiście trzeba mieć scenariusz, choćby z powodów, o których już wspomniałem. Ale nie wolno pozwolić, żeby to scenariusz o wszystkim decydował. Kiedy staje się w dżungli z dwójką aktorów i operatorem, to czasami sam krajobraz albo piękne światło wymaga nagle szybkiego zaimprowizowania sceny, która powie o postaciach i ich sytuacji więcej niż dialog wymyślony przy biurku pięć tysięcy kilometrów dalej.\nTakie podejście wymaga też chyba specyficznego sposobu pracy. Plany filmowe, zwłaszcza z gwiazdami, nie są miejscem, gdzie można cokolwiek nakręcić szybko – zawsze problemem jest oświetlenie, dźwiękowcy, scenograf itd.\nAle to reżyser musi nad nimi panować. Jeśli proces produkcji dławi reżysera, to coś jest nie tak. Dlatego bywają sytuacje, w których lubię uciec od całej machiny. Skoro wspomnieliśmy już o „Rescue Dawn”, w którym występuje taka gwiazda jak Christian Bale, to dodam, że zdarzało mi się podczas pracy zabrać Christiana, Steve’a Zahna i mojego operatora, Petera Zeitlingera, wskoczyć do samochodu i pojechać kilkanaście kilometrów w dżunglę, żeby znaleźć odpowiednie miejsce i nagrać ważną scenę. Producenci nie byli zachwyceni, ale co z tego, skoro udało nam się znaleźć cudowne wzgórze z widokiem na całą okolicę i nakręcić ujęcie w słońcu, które tego dnia wyszło zza chmur tylko na chwilę. Gdybyśmy czekali na charakteryzatorów, kierownika produkcji, scenografa i asystentów, nic by z tego nie wyszło.\nWerner Herzog / arch. Planete Doc ReviewA tzw. continuity? Nie przejmuje się Pan tym, że coś może nie pasować później w montażu? Że w jednej scenie ktoś ma plecak, w drugiej nie ma, że zmieni mu się fryzura, że zabraknie kurtki?\nContinuity to jedno z tych magicznych słów, których używa się w Hollywood. Kamera jest gotowa do zdjęć, reżyser stoi na planie, aktorzy siedzą przy stole, a jakiś facet przez pół godziny sprawdza według fotografii, czy szklanka stoi dokładnie tam, gdzie stała wczoraj. Kiepskiej historii nie pomoże to, że szklanka stoi tam, gdzie wczoraj, a dobrej historii nie zepsuje to, że szklanka stoi w innym miejscu. Moja zasada w tej kwestii brzmi: dobry materiał zawsze do siebie pasuje. Zresztą zdarza się, że podczas montażu zmieniam kolejność różnych ujęć w ramach tej samej sceny, a wtedy i tak okazuje się, że continuity jest bez znaczenia. Zbyt pedantyczne podejście dławi ducha filmu. Wolę pracować szybko, bo wtedy wszyscy mają na planie energię, która przebija się przez ekran do widza. Filmów nie powinno się kręcić tak, jakby były przepisami kulinarnymi, a właśnie takiego podejścia uczy większość szkół filmowych.\nCzy przy takim podejściu dopuszcza Pan obecność montażysty na planie?\nNormalnie nie, ale w obu ostatnich projektach fabularnych: „Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans” i „My Son, My Son, What Have Ye Done” miałem bardzo ograniczony czas na zdjęcia, więc montażysta był na planie. To pozwoliło na szybszą pracę. W ciągu dnia kręciliśmy, a wieczorem tworzyliśmy jakiś prefabrykat filmu, dla sprawdzenia, czy mamy wszystko, czego trzeba. Dzięki temu w obu przypadkach po zakończeniu zdjęć szybko gotowe były skończone wersje filmów.\nPomaga w tym oczywiście wieloletnia współpraca. W obu filmach montażystą był Joe Bini…\n… z którym mam na koncie kilkanaście projektów. Dlatego wiemy, jak ze sobą pracować szybko i efektywnie. Mój system wygląda tak, że nakręcone materiały oglądam tylko jeden raz, zapisuję krótki komentarz i więcej całości nigdy nie przeglądam. Z pięciu dubli sceny 23 mam później do czynienia już wyłącznie na przykład z dublem numer trzy, przy którym postawiłem dwa wykrzykniki. Joe czasami mówi, że powinienem wrócić do jakiegoś innego dubla, ale zwykle odpowiadam tak samo: „Idźmy dalej”. Wierzę w swoje pierwsze wrażenie. Ale nie robię z niego religii. Zdarzyło mi się ostatnio, że Joe bardzo mocno naciskał w kwestii jednej sceny, której nie chciałem włączyć do filmu. W „Bad Lieutenant” jest taka scenaw samochodzie, w której Nicolas Cage grozi bronią pasażerom. Na końcu, kiedy powiedział już swoje kwestie, zaczął improwizować i dziwnie maniacko szczerzyć zęby. Myślałem, że przeszarżował i w pierwszej wersji uciąłem tę scenę przed improwizacją. Joe bez mojej wiedzy wkleił jednak całość i powiedział mi, że zamiast tej jednej sceny mam obejrzeć całe ostatnie pół godziny filmu. Okazało się, że miał rację. Wszystko zagrało nagle lepiej.\nTo możliwe przy filmie fabularnym, gdzie jest scenariusz i przewidywalna fabuła. A jak jest z dokumentem? Kręci Pan dużo materiału, który ląduje później w koszu?\nNigdy nie kręcę dużo. Jeśli weźmiemy przykład „Grizzly Mana”, to mniej więcej połowa zdjęć w filmie była moja (druga połowa była nakręcona przez bohatera filmu, Timothy’ego Treadwella). Nakręciliśmy może dwa, trzy razy więcej materiału niż widać w filmie. I to w większości przypadków dlatego, że nie spodobało mi się, jak ktoś opowiedział historię. Dosyć często mówię ludziom przed kamerą: „Za długo. Powiedz to jeszcze raz, ale znacznie krócej”.\nSwoją drogą „Grizzly Man” to dobry przykład tempa, w jakim pracuję. Kiedy dostałem całość materiału nakręconego przez Treadwella, okazało się, że jest tego 100 godzin. Na samo dokładne przejrzenie trzeba by poświęcić jakieś 10 dni. Okazało się, że nie mamy na to czasu. Po zakończeniu zdjęć przyszedł do mnie producent i powiedział, że bardzo mnie przeprasza, ale chciałby pokazać film na festiwalu w Sundance. Odpowiedziałem, że festiwal jest za kilka miesięcy, więc w czym problem? A on na to: w tym, że termin zgłoszeń upływa za dziewięć dni. Stanęliśmy na głowie, kilka osób pomagało mi w wyborze scen nakręconych przez Treadwella, jednocześnie montowałem całość filmu i pisałem do niego narrację zza kadru, którą też na końcu sam przeczytałem. Zdążyliśmy. Ale tego typu praca wymaga zaufania do własnego instynktu. Powtórzę jeszcze raz: trzeba ufać swoim pierwszym wrażeniom. Reżyser powinien unikać nadmiernego intelektualizowania i analizowania każdej sekundy materiału. Zostawmy to krytykom.\nCzy przy takim nacisku na tempo pracy przestawił się Pan na cyfrowe kamery i montaż?\nKręcę nadal na celuloidzie i nie chcę na razie przestawiać się na kamery cyfrowe właśnie dlatego, że celuloid wymusza oszczędność i precyzję. Jeśli na planie nie ma nieskończonej ilości taśmy – a przecież nigdy nie ma – to kamerę włącza się, kiedy widać coś naprawdę wyjątkowego. To jedna z chorób ery cyfrowej – ludzie kręcą, kręcą i kręcą. Kamera nigdy nie staje. W mojej szkole filmowej mam studenta, który przyszedł ostatnio z zapisem 200 godzin materiału i nadal nie był pewien, czy coś z tego zmontuje. Pokazał nam taką błyskawiczną teledyskową montażówkę tych 200 godzin i w pewnym momencie krzyknąłem: „Cofnij, tam był wspaniały krajobraz!”. A on na to: „Mam 5 minut ujęcia tego krajobrazu”. Mogłem mu tylko powiedzieć, że pięciominutowe statyczne ujęcie krajobrazu zrobiłoby na nas większe wrażenie niż ta mrugająca na ekranie przyspieszona wersja 200 minut filmu. Filmowiec musi mieć zaufanie do tego, co nakręcił i wiedzieć, kiedy kręcić. Inny przykład z mojej szkoły to nakręcony przez jednego ze studentów kolekcjoner puzzli – człowiek, który ma kolekcję złożoną z tysięcy układanek z całego świata. Mój student pokazał nam film, w którym jest fragmencik sceny z układania wielkiego obrazka. Ale później przyznał się, że nakręcił do tej sceny prawie 4 godziny materiału. Kręcił od ułożenia pierwszego aż do ostatniego kawałka puzzle’a, a wybrał tylko 20 sekund! To idiotyzm. Nie tak kręci się filmy. Reżyseria to sztuka selekcji.\nNieufnie podchodzę do cyfrowych kamer, za to korzystam z cyfrowego montażu. W sensie kreatywnym nie widzę problemu ani z montowaniem celuloidu, ani obrazków na ekranie. Różnica jest w sensie fizycznym. Celuloid zajmował u mnie całe szafy pełne półek z symbolami, cyferkami, opisami. Wiedziałem na przykład, że na przedostatniej półce szafy był pasek, na którym było coś nadzwyczajnego. Trzeba było ten pasek znaleźć, zdjąć i wkleić, a to zabierało oczywiście dużo czasu. Montaż cyfrowy pozwala mi na pracę niemal z prędkością myśli. Nie trzeba już nawet wstawać od stołu. Oczywiście, tutaj też istnieje niebezpieczeństwo nadmiaru, wynikające z łatwości obsługi materiału cyfrowego. Można łatwo stworzyć dwadzieścia czy trzydzieści wersji jednej sceny i zagubić się w morzu możliwości. Ja tworzę tylko jedną i idę dalej. Decyzja filmowca musi być twarda i ostateczna. Do materiału trzeba podchodzić bezlitośnie.\nWerner Herzog, fot. Planete Doc ReviewIle wolności daje Pan operatorowi? Czy może nakręcić coś, co sam zobaczył i uznał za interesujące?\nZawsze ustalamy podstawowe obrazy, ale współpracuję wyłącznie z operatorami, którzy potrafią „czytać sytuację” i zareagować, kiedy coś wykracza poza ustalony porządek. Dla swoich operatorów stworzyłem coś, co nazwałem negatywnymi definicjami. Doskonale się w nie wpasował na przykład Peter Zeitlinger, z którym nakręciłem kilkanaście ostatnich filmów. Po pierwsze: nie twórz estetyki, styl pojawi się sam. W przeciwnym razie na ekranie wyjdzie kicz. Po drugie: na moim planie filmowym nie patrzy się w wizjer kamery. Operator musi wiedzieć, co zobaczy z danym obiektywem, bez spojrzenia przez obiektyw kamery. Patrząc na pana po drugiej stronie stołu, wiem, że z obiektywem 35mm objąłbym teraz całość pańskiej głowy, ramiona i połowę tych drzwi obok. Ale jeśli zmniejszę dystans o pół metra, do tego samego obrazka potrzebowałbym obiektywu 24mm. Czyli mój operator musi bez spojrzenia przez obiektyw rozumieć, ile widzi oko jego kamery. Po trzecie: sam stukam klapsem. To świetne narzędzie, które oddziela aktorów i mnie od pracy całej ekipy technicznej. Jeśli sam obsługuję klaps, wszyscy mają świadomość, że nie jestem reżyserem gdzieś tam na jakimś krześle w kącie, tylko siedzę fizycznie po łokcie w filmie, tak jak oni. Z tego wychodzi nam czwarta zasada: żadnego krzesła dla reżysera. Posiedzieć można sobie w domu. Po piąte: nie pozwalam na odtwarzanie nakręconych scen na wideo na planie. Każdy musi wiedzieć, co robi. Monitor wideo daje poczucie pseudobezpieczeństwa i często wprowadza w błąd. Do tego, kiedy na planie jest monitor, staje się centrum uwagi. Nikt nie patrzy już na aktorów i na plan, wszyscy gapią się w monitor. Czasami, ale rzadko i tylko z powodu trudności technicznych, pozwalam asystentom operatorów na sprawdzenie kadru na malutkim kilkucalowym ekraniku. Sam też robię to bardzo rzadko i tylko w wyjątkowych sytuacjach. Nie interesuje mnie kino wypolerowane kosztem prawdy.\nJak dogaduje się Pan z ekipą w kwestii niebezpiecznych lokalizacji? Wielokrotnie mówił Pan, że podejmuje kalkulowane ryzyko, ale przecież wszystkiego nie da się wziąć pod uwagę.\nMoi współpracownicy muszą oczywiście sami podjąć decyzję, czy chcą brać udział w projekcie. Nie ukrywam przed nimi ryzyka. Staram się uczciwie i dokładnie wyjaśnić, gdzie i w jakich warunkach będziemy kręcić. Media często przesadzały w opisach moich planów filmowych. Robiono ze mnie wariata, który nie dba o ludzkie życie, a to bzdura. Uważam, że dosyć celnie potrafię ocenić niebezpieczeństwo i nie porywam się na coś zupełnie niemożliwego. Na dowód mogę podać to, że na moim planie nikt nigdy nie zginął. To oczywiście nie znaczy, że ciągle jest komfortowo i nic nikomu nie grozi. Tutaj jednak mam swoją niezłomną zasadę, że zanim poproszę kogoś o wykonanie niebezpiecznego zadania, wykonuję je sam, żeby udowodnić, że to możliwe. Nigdy nie jest tak, że jako reżyser siedzę sobie w ciepłym hotelu, a ekipa męczy się w fatalnych warunkach. Dlatego przez lata zbudowałem wokół siebie grupę ludzi, z którymi współpracuję – ufamy sobie i wiemy, że jeden nie wykorzystuje drugiego. Nawet człowiek najbliższy mi na planie – czyli operator – może zrezygnować z ujęcia, jeśli nie chce go wykonywać.\nWielokrotnie. Biorę wtedy kamerę i kręcę sam. Nakręciłem w swoich filmach samodzielnie znacznie więcej scen niż ktokolwiek podejrzewa. Niektóre filmy nakręciłem w całości sam, choć podpisany pod nimi jest operator. Bywało, że dopiero po wykonanych przez siebie zdjęciach dzwoniłem do operatora i prosiłem, żeby zgodził się na nazwisko w napisach, bo nie chcę wyjść na megalomana, który nie dość, że wszystko wymyślił, wyprodukował i wyreżyserował, to jeszcze sam wszystko nakręcił.\nZdradzi Pan konkretne tytuły?\nSam nakręciłem „Koło czasu”, choć tutaj akurat decyzja nie wynikała z niebezpieczeństwa, tylko z pragmatyzmu. W duecie z operatorem bylibyśmy wśród tybetańskich mnichów znacznie bardziej widoczni. Od razu byłoby wiadomo, że jesteśmy profesjonalną ekipą filmową, a wtedy ludzie zachowują się inaczej. Mój operator uznał, że nie powinien ze mną jechać, bo jego obecność zaszkodziłaby filmowi. Za to niebezpieczeństwo wiązało się ostatnio ze zdjęciami w Azji, gdzie w momencie wybuchu zamieszek kręciłem „My Son, My Son, What Have Ye Done”. Zginęło sporo osób, wokół było dużo policji i wojska. Z operatorem bylibyśmy łatwym celem. Musiałem kręcić sam. Kręciłem zdjęcia z aktorem, Michaelem Shannonem, który stwierdził, że rozumie dlaczego brak tam operatora, ale nie rozumie, dlaczego nie ma z nami producenta. W końcu gdyby nas wsadzili do więzienia, producent powinien siedzieć razem z nami!\nCzy zdarza się, że to ekipa wyperswaduje Panu ryzykowne zdjęcia?\nRzadko, ale zdarza się. Podczas pracy nad „Little Dieter Needs to Fly” nie mieliśmy pozwolenia na zdjęcia w Laosie i nie mogliśmy oficjalnie przekroczyć granicy z ekipą. Uznaliśmy z Dieterem Denglerem, że we dwóch możemy przepłynąć rzekę Mekong, przejść 35 kilometrów przez dżunglę, odnaleźć resztki wraku jego samolotu i nakręcić, co trzeba. Sam byłbym operatorem i dźwiękowcem. Ekipa przekonała nas, że nie warto. Nie chodziło nawet o to, że ktoś nas na pewno aresztuje. Podali inteligentniejszy argument: czy film będzie gorszy, jeśli nie będzie w nim zdjęć wraku? Uznaliśmy, że faktycznie nie są nam aż tak bardzo potrzebne. Czyli czasami przy dobrym argumencie nawet ja potrafię się wycofać.\nWiem, że najnowszy projekt kręci Pan w 3D, co brzmi dosyć zaskakująco. Zastanawiam się, czy jakikolwiek film Wernera Herzoga potrzebuje do czegokolwiek trójwymiaru.\nPomysł nie był mój. Pracuję na zlecenie francuskiego ministerstwa kultury. Kręcę film w jaskini na południu Francji – wspaniałej, odkrytej kilkanaście lat temu, w której widać najstarsze malunki na świecie. Producenci zasugerowali, że powinniśmy kręcić 3D, bo da nam to większe szanse wejścia do kin. Początkowo odrzuciłem pomysł, bo przecież mieliśmy kręcić dwuwymiarowe płaskie malunki na ścianach. Ale na miejscu okazało się, że producenci mieli rację. Obrazy sprzed 32 tysięcy lat wspaniale wykorzystują nierówności ścian. Wypukłości są na przykład garbami zwierząt. Z nisz wychodzą zwierzęta. W odpowiednim oświetleniu ma się wrażenie, że te obrazy są właśnie trójwymiarowe, a nie dwuwymiarowe. Nie byłoby tego widać, gdyby materiał nakręcić konwencjonalną kamerą. Dopiero 3D pokazuje wszystko w pełni. Proszę jednak nie zakładać, że wszystko będę teraz robić w 3D. Ten projekt jest wyjątkowy. 3D jest dzisiaj bardzo modne i branża zachłysnęła się tą technologią, ale myślę, że to chwilowe. Trójwymiar świetnie sprawdza się przy filmowych fajerwerkach, takich jak „Awatar”, ale ma niewiele sensu w dokumentach, dramatach czy choćby komediach romantycznych. Sądzę, że kiedy minie ten okres zachłyśnięcia nowością, dojdziemy do słusznego wniosku, że 3D to po prostu kolejne dostępne narzędzie, po które trzeba sięgać przy odpowiednim projekcie. Kino w 2D i w 3D będą współistnieć. Przecież wielkie dzieła nie powstają dzięki narzędziom, tylko dzięki temu, że odpowiednich narzędzi używają wielcy twórcy. „Rashomon” Kurosawy nadal nie potrzebuje trójwymiaru. To film czarno-biały, nagrany z dźwiękiem monofonicznym, a jednocześnie jeden z najwspanialszych filmów świata.\nfilm, film dokumentalny, kino autorskie, Werner Herzog


lodzkie | Portal Promocji Eksportu | Podatki lokalne\ndodał: Anna Mackiewicz | 2015-03-30 14:44:21\nłódzkie, prawo, podatki, gmina\nW Łodzi mieszkańcy gospodarstw domowych za metr sześcienny wody płacą 3,95 zł, zaś pozostałe grupy odbiorców – 4,59. Odbiór ścieków kosztuje odpowiednio 3,93 i 7,01 zł. Za metr sześcienny wody najwięcej płaci się w Warszawie – 6,93 zł, najmniej w Opolu – 3,13. Odbiór ścieków najdroższy jest w Katowicach – 8,07 zł za metr sześcienny, najtańszy w Białymstoku – tylko 3,18 zł.\nZa odpady płaci się zależnie od pojemności pojemnika, za każdorazowe jego opróżnienie. Za zebrane w sposób selektywny w zbiorniku 0,06 metra sześciennego – 3,30 zł, zaś kontener o pojemności 34 metry sześcienne – 1 310,00 zł. W przypadku braku segregacji ceny wynoszą odpowiednio 7,28 i 2892,00 zł. Ceny zagospodarowania odpadów w poszczególnych miastach wojewódzkich są bardzo zróżnicowane. Średnio na osobę najwięcej za odbiór odpadów segregowanych zapłacić trzeba w Szczecinie – 50,00 zł, gdzie opłata pobierana jest od gospodarstwa domowego. Tu też najwięcej wynosi opłata za śmieci niesegregowane – 80,00 zł za gospodarstwo. Najmniej, bo 8,00 zł za osobę kosztuje odbiór odpadów segregowanych w Zielonej Górze, a niesegregowanych – 12,00 zł, w Kielcach.\nPodatek od nieruchomości wynosi 0,88 zł za metr kw. gruntu zajmowanego na prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na sposób jego zakwalifikowania w ewidencji. Za budynek mieszkalny płaci się 0,73 zł za metr kw., zaś zajmowany na prowadzenie działalności gospodarczej – 22,82 zł. Najniższy podatek od gruntów przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej w miastach wojewódzkich to 0,27 zł za metr kw. w Krakowie – przy działaniach związanych ze sportem i rekreacją. Najwyższy, 0,90 zł - w Poznaniu. Również podatek od nieruchomości dla budynków mieszkalnych i przeznaczonych na działalność gospodarczą jest najwyższy w Poznaniu – odpowiednio 0,75 i 23,13 zł od metra kw. Najmniej za budynek mieszkalny płaci się w Zielonej Górze – 0,42 zł, a pod działalność gospodarczą w Olsztynie – 14,00 zł za metr kw. przy prowadzeniu działalności hotelarskiej.\nPodatek od środków transportu kształtuje się w zakresie od 700,00 zł za samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 do 5,5 ton do 3 097,68 zł za ciągnik siodłowy i balastowy o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej, niż 12 ton, o trzech i więcej osiach. Najniższy podatek od środków transportu, wynoszący 327,00 zł płaci się w Warszawie za samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 do 5,5 tony o napędzie hybrydowym albo elektrycznym. Najwięcej, bo 3 133,00 zł zapłacić trzeba w Olsztynie za samochód ciężarowy o więcej, niż czterech osiach i masie powyżej 29 ton.\nZ opłaty targowej zwolniona jest sprzedaż podczas festynów i jarmarków okolicznościowych, trwających nie dłużej, niż 14 dni, imprez, na które nie są sprzedawane bilety wstępu, o charakterze charytatywnym, promującym miasto lub związanych z kulturą. Nie płaci się także za handel na kiermaszach świątecznych na stoiskach z choinkami, ozdobami świątecznymi oraz rybami. Poza wymienionymi okolicznościami opłaty wynoszą od 0,10 zł za metr kw. zajętej powierzchni na miejskim „Pchlim Targu” i stanowią tym samym najniższe w kraju. Najwięcej bo 46,00 zł zapłacić trzeba w Łodzi za sprzedaż produktów gastronomicznych z autobusu na „Autogiełdzie”. Najdroższej w kraju jest w Szczecinie, gdzie za handel w strefie śródmiejskiej dziennie trzeba zapłacić 500,00 zł i w Warszawie, gdzie tyle samo kosztuje sprzedaż choinek ciętych, sztucznych i w donicach w strefie I a.\nW większości miast wojewódzkich nie pobiera się opłat za psa. Wyjątkami są Szczecin, gdzie opłata wynosi 50,00 zł rocznie i Kielce – 45,00 zł. W Łodzi opłaty za psa nie przewidziano.


Jak zarządzać samym sobą? - Strona 2 - Zarządzanie czasem - Manager - Infor.pl\nJesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Zarządzanie > Manager > Zarządzanie czasem > Jak zarządzać samym sobą?\nMenedżer zyskuje władzę dopiero wtedy, gdy zdobędzie zaufanie i wiarygodność wśród swoich współpracowników. Wielu z menedżerów nie wie jednak, jak to zrobić.\nZobacz także: Jak zadbać o najlepszych pracowników?\nPrzede wszystkim powinni zaprezentować swój dobry charakter, pokazać, że pragną zrobić to, co jest właściwe. Muszą oni także zademonstrować, że posiadają właściwe kompetencje do bycia menedżerem — nie chodzi tylko o kompetencje fachowe (wiedzę z danej dziedziny), ale i o kompetencje interpersonalne, czyli związane ze słuchaniem, budowaniem sieci wzajemnych relacji i wywieraniem wpływów.\nMenedżerowie muszą sprawować kontrolę nad podwładnymi. Wielu menedżerów próbuje zmusić swoich podwładnych do uległości. Obawiają się oni, że jeśli szybko nie zapewnią sobie posłuchu, pracownicy wejdą im na głowę. Aby zrealizować to patologiczne zamierzenie, nadmiernie próbują wykorzystać swoją władzę formalną. Ta droga prowadzi jedynie do pozornych zwycięstw, ponieważ posłuszeństwo nie ma nic wspólnego z zaangażowaniem w realizację wspólnego celu i podejmowaniem innowacyjnych inicjatyw. Aby tę sytuację odwrócić, należy się skoncentrować na budowaniu kultury wspólnego zaangażowania, wspólnego poszukiwania rozwiązań problemów. Takie podejście uprawdopodobni konsekwentne postępowanie pracowników w realizacji wspólnie podzielanej i zrozumiałej wizji. Im chętniej menedżerowie podzielą się władzą z pracownikami, tym bardziej poszerzy się ich strefa wpływów.\nMenedżerowie muszą utrzymywać dobre relacje osobiste. Zadaniem menedżera jest przede wszystkim znalezienie sposobu na pobudzanie i pełne wykorzystanie potencjału tkwiącego w całym zespole. Koncentracja na relacjach osobistych może ten proces utrudnić, a nawet uczynić niemożliwym. Zarządzanie zespołem nie jest tym samym co zarządzanie jego poszczególnymi członkami. Jeśli podczas rozwiązywania problemów nie bierze się pod uwagę opinii czy su-gestii całego zespołu, a jedynie tych pracowników, z którymi łączą menedżera dobre relacje, może to prowadzić do lekceważenia kultury organizacyjnej i wyników całego zespołu. Konsultacje tylko w wąskim gronie ulubionych pracowników stawiają menedżera w obliczu podejmowania decyzji w oparciu o niekompletne informacje.\nMenedżerowie muszą zapewnić własnemu zespołowi sprawne funkcjonowanie. Utrzymanie sprawnego działania zespołu jest bardzo trudnym zadaniem, pochłaniającym niektórym menedżerom cały czas ich pracy. Jednak nie można zawężać istoty sprawowania funkcji menedżerskich do utrzymywania status quo. Zadaniem menedżerów jest również inicjowanie zmian, które poprawią wyniki zespołu. W praktyce oznacza to czasami konieczność kwestionowania istniejących procedur działania i skostniałych struktur organizacyjnych, a to już wykracza daleko poza formalny autorytet menedżera. Menedżer nie może koncentrować się jedynie na wprowadzaniu odgórnie narzuconych zmian, sam także musi być ich inicjatorem, gdyż tylko taka postawa może zapewnić sukces zarówno jemu, jak i jego zespołowi.\nefektywność, motywacja, zarządzanie\nW rzeczywistości menedżer musi funkcjonować w sieci współzależności, musi dbać o poprawne stosunki nie tylko z podwładnymi, ale także z przełożonymi oraz z osobami spoza firmy.


Damian Lemański: Wpadłem w chmurę smutku [ROZMOWA] - Gazeta Olsztyńska\n2018-05-07 07:15:00 (ost. akt: 2018-05-06 22:25:00)\n— Dużo ostatnio się u ciebie dzieje. Pokazujesz swój film „Restauracja” z wyprawy rowerowej z Korsz do Dakaru. Dlaczego akurat taka wyprawa? Dlaczego akurat taki film?\n— Film powstał już jakiś czas temu. Jest w nim dużo marzeń, tęsknoty. Co się zmieniło w tobie od czasu wyprawy?\n— Spełniły się niektóre moje marzenia. Udało mi się dojechać do Dakaru. Przeżyłem coś pięknego. Mam jednak wiele innych pragnień i mam nadzieję, że doczekam się ich spełnienia. Wiele z tych tęsknot zawartych w filmie jest ciągle w moim sercu.\nNie jest łatwo mi o tym mówić. Nadal nie mam rodziny. Niektórzy mi mówią, że skoro ciągle jeżdżę, to jak mogę mieć rodzinę. Tylko ja nie jeżdżę cały czas. Większość czasu spędzam w domu, a to, że co pół roku gdzieś wyskoczę, to jest niewielki ułamek mojego życia.\nWiem, że gdyby coś się w moim życiu zmieniło, to pewne rzeczy bym przewartościował. Dopóki jestem sam, to chcę z tego korzystać. Mogę sobie podróżować, nikogo tutaj nie zostawiam. Jakbym miał rodzinę, to bym się jej poświęcił, a być może wspólnie z nią podróżował.\n— To ciekawe, bo dzisiaj ludzie bardziej tęsknią za tym, co ty robisz. Za zrobieniem czegoś szalonego, ciekawego. Ty po takiej podróży dalej tęsknisz za czymś, co dzisiaj niekoniecznie wydaje się być wartością.\n— Człowiek już taki jest, że chce to, czego nie ma. Jedni mi zazdroszczą tej wolności, że mogę sobie jeździć, bo nie mam rodziny. Z drugiej strony ja im zazdroszczę, że mają to coś, co ich tutaj trzyma. Staram się korzystać z tego, co akurat teraz w moim życiu jest. Czuję w sobie instynkt ojcowski i mężowski, a jeśli nie uda mi się tego spełnić, to i tak będę starał się być dobrym człowiekiem. Trawa zawsze jest zieleńsza po drugiej stronie płotu.\nZ tymi marzeniami też bywa różnie. Często marzymy o czymś, czego nie znamy, a jak to poznamy, to dopiero wtedy okazuje się, czy rzeczywiście tego chcemy.\nWyjeżdżając rowerem, mając doświadczenie z poprzedniej wyprawy do Ameryki Południowej, byłem przekonany, że będzie mi ciężko.\nPrzed Ameryką to było coś dla mnie nieznanego, teraz wiedziałem, że nie będzie łatwo. Mimo to chciałem dojechać, poczuć ten wiatr na pustyni, piasek w zębach. To cierpienie jest też zapłatą za piękne chwile. Może nie zawsze jest to łatwe, ale trzeba doceniać to, co się ma, i wyciągać z tego jak największe dobro.\n— Po przejechaniu tysięcy kilometrów, po przygodach, które spotkały cię po drodze, jaka była twoja pierwsza myśl, kiedy stanąłeś u celu podroży?\n— Wyjeżdżając z Korsz nie zakładałem, że tam dojadę. Jechałem etapami. Odwiedzałem znajomych. W Holandii korszewiaków jest mnóstwo, we Francji i Hiszpanii też miałem znajomych. Wiedziałem, że jestem słabym człowiekiem i nawet najmniejsza rzecz może pokrzyżować mi plany.\nJak dojeżdżałem do Dakaru, to miałem mieszane uczucia. Z jednej strony się cieszyłem. Z drugiej ogarnął mnie strach, że to już się kończy. W sporcie nazywa się to strach przed zwycięstwem. Jak ktoś jest bliski zwycięstwa, to zaczyna gorzej grać. Jest coś takiego w psychologii. Ja miałem taki strach w sobie. Kończyło się coś o czym długo myślałem.\nJeszcze przed wyjazdem, zasypiając, wyobrażałem sobie, jak tam może być na tej pustyni. Fajne jest to późniejsze konfrontowanie rzeczywistości z wyobrażeniami. Chociaż ja staram się nigdy nie nastawiać na to, jak może być, tylko przyjmuję to, co będzie. Z marzycielstwa jestem świetny i dlatego to robię. Być może ta obawa przed końcem kolejnego etapu w życiu, przed tym co dalej.\nKiedy dojechałem do szkoły w Senegalu, w której uczyła się Makane (głuchoniema dziewczynka, dla której Damian podczas wyprawy zbierał fundusze na edukację — red.), to miałem też obawę, jak ona na mnie zareaguje. Kiedy dowiedziałem się, że Jane, założycielka tej szkoły, zwołała wszystkie dzieci na moje powitanie, to tak się zestresowałem, że bałem się, że się rozkleję.\nTo był wzruszający moment, kiedy odnalazłem Makane, która się do mnie przytuliła, potem dziękowała mi jej mama. Tłumaczyłem, że nic wielkiego nie zrobiłem. Ja tylko jechałem rowerem, co bardzo lubię robić. To nie jest wielkie poświęcenie robić to, co się kocha. To ludzie zrzucali się finansowo. Ja jechałem, oczy były zwrócone na mnie, ale starałem się tę uwagę przekierowywać na Makane.\n— Na którym etapie podróży pojawiła się pierwszy raz myśl: „Nie dam rady, zawracam”?\n— W Portugalii . Poczułem, jakbym wjechał w chmurę smutku. Nie wiem, skąd to się wzięło. Jechałem, była piękna pogoda i nagle poczułem się smutny. Nazwałem to chmurą i tłumaczyłem sobie, że skoro w nią wjechałem, to w końcu też wyjadę. Czekałem, aż to minie. Dojechałem do Fatimy i tam miałem już taki dobry wewnętrznie czas.\nKolejny kryzys przyszedł w Maroku, tuż przed Agadirem. Chciałem sobie pewnego dnia podokręcać szprychy, a zapomniałem, jak to się robi. Rozcentrowałem sobie całe koło. Kiedy doprowadziłem je do stanu używalności, postanowiłem znaleźć mechanika, który mi je całkowicie naprawi. Rozbiłem się przy kempingu. Dzień później zaczął padać deszcz, więc postanowiłem zostać w tym miejscu. Jednak przyszli do mnie ludzie i powiedzieli, że nie mogę w tym miejscu biwakować. Zebrałem się i ruszyłem w drogę.\nDeszcz nie był taki duży, ale zdążył mnie tak przemoczyć, że aż mi w butach chlupało. Słońce zaszło, zrobiło się zimno. Dojechałem do Agadiru i chciałem znaleźć kogoś do naprawy roweru. Nie wiedziałem jednak, gdzie jechać. To był ten moment, kiedy miałem ochotę rzucić rowerem. Było mi zimno, psychicznie źle czułem się. Dookoła mnie wielkie miasto, w którym nikogo nie znałem.\nNie pozwoliła mi na to jednak moja duma i honor. Zacząłem sobie marzyć, że mnie jakiś samochód potrąci, to przynajmniej wyląduję w ciepłym, szpitalnym łóżku. Na szczęście za Agadirem znalazłem tani hotel, przebrałem się, wysuszyłem i od razu zrobiło mi się lepiej.\n— Gdybym jechał tylko dla siebie, to łatwiej byłoby zawrócić. Ta myśl, że robię to dla kogoś, że ten ktoś na mnie czeka, bardzo mnie dopingowała. To dodawało mi sił i dawało poczucie, że to nie jest tylko dla mnie i że muszę się trzymać.\n— W filmie „Restauracja” padają słowa, że w życiu najważniejsi są ludzie i uczucia. Skąd taki wniosek? Dalej wychodzisz z takiego założenia?\n— Co zmieniło się w tobie od czasu twojej pierwszej wyprawy?\n— Stałem się jeszcze bardziej wolny. Jeszcze mniej zacząłem przejmować się społecznymi szablonami. Jeszcze bardziej trzymam się tego, żeby podążać za tym, co podpowiada mi serce, a nie świat i ludzie. Czuję się też niestety coraz bardziej nieprzystosowany do życia w tym świecie.\n— Nie ukrywam tego. Nie chciałem też nikomu nic narzucać ale dawałem do zrozumienia, że modlitwa bardzo mi pomagała w trudnych chwilach.\nTagi: Damian Lemański Korsze Dakar rower wyprawa rowerowa\nzgred #2503478 | 213.184.*.* 17 maj 2018 14:32\nglobtrotuar a potem napisza o nim że znalezli nogę i pół głowy gdzieś na śmietniku ,ludzie szukają śmierci\nostera #2503245 | 95.160.*.* 17 maj 2018 08:18\n"Korsze" to wieś bez punktów sprzedaży mydełka i żyletki, nieświeżo na tej fotce ten ktoś wygląda\nPrzepraszam, ale #2497126 | 37.47.*.* 7 maj 2018 08:55\nPrzepraszam najmocniej, by nikogo nie urazić, to kto to wogóle jest? I o co chodzi? Może jutro wywiad z Pania Wiesią, bo na szmacie w szkolnej szatni przejechała już 15 razy ziemię dookoła świata!


PODSTAWY ŻYWIENIA W SPORCIE - ppt video online pobierz\nOpublikowałRościsława Kapica Został zmieniony 7 lat temu\nPrezentacja na temat: "PODSTAWY ŻYWIENIA W SPORCIE"— Zapis prezentacji:\n1 PODSTAWY ŻYWIENIA W SPORCIE\nDyscypliny sylwetkowe Przygotował instruktor sportu Krzysztof Jaruszewski\n2 MAKROSKŁADNIKI POKARMOWE\n3 BIAŁKA Należą do grupy związków organicznych zawierających azot. Odkryto je ponad 150 lat temu i nazwano proteinami. Są one głównym materiałem budulcowym organizmu (stanowią około 15% masy ciała ludzkiego - głównie masy mięśniowej). Białka są głównym składnikiem większości enzymów i hormonów regulujących przemiany metaboliczne, przyczyniają się również do odtruwania organizmu. Substancjami, z których powstają białka, są 23 aminokwasy (endogenne i egzogenne).\n4 Organizm przeciętnego człowieka traci bezpowrotnie około 30 gr\nOrganizm przeciętnego człowieka traci bezpowrotnie około 30 gr. białka dziennie (rozpadowi ulega ok gr. ale reszta jest resyntezowana z pożywienia). U aktywnych sportowców ilość ta jest nawet krotnie większa dlatego bardzo ważna rolę odgrywa odpowiednie uzupełnianie powstałych w diecie braków.\n5 Udział białek w sportowej diecie powinien być szczególnie wysoki.\nNorma zalecanego dziennego spożycia białka przez sportowców zależy od rodzaju dyscypliny sportowej, intensywności treningu oraz wagi ciała. Normy zapotrzebowania na białko w zależności od rodzaju dyscypliny sportowej (wg W. Tomaszewskiego): Dyscypliny wytrzymałościowe 1,2 – 1,4g na 1 kg masy ciała (np. kolarstwo, aerobik) Dyscypliny wytrzymałościowo-siłowe 1,6 – 1,8g na 1 kg masy ciała (np. pływanie, gry zespołowe) Dyscypliny szybkościowo-siłowe 2,0 – 2,2g na 1 kg masy ciała (np. kulturystyka)\n6 POLECANE ŹRÓDŁA BIAŁKA:\n7 WĘGLOWODANY Węglowodany są głównym źródłem energii dla organizmu.\nSą one magazynowane w mięśniach i wątrobie pod postacią glikogenu. Węglowodany są konieczne do prawidłowego przebiegu przemian biochemicznych w ustroju, m.in. przemian kwasów tłuszczowych i aminokwasów.\n8 PODZIAŁ WEGLOWODANÓW Węglowodany możemy podzielić ze względu na:\n1. Budowę chemiczną 2. Wpływ wywierany na poziom glukozy we krwi\n9 1. Budowa chemiczna - węglowodany proste (szybko przyswajalne np. glukoza, fruktoza, galaktoza) - węglowodany złożone (wolno przyswajalne, połączenie 2 lub więcej ww. prostych np. sacharoza, polisacharydy, maltoza)\n10 2. Wpływ wywierany na poziom glukozy we krwi\nIndeks Glikemiczny GI (klasyfikuje ww. na podstawie ich wpływu na poziom cukru we krwi oraz ze względu na czas pojawienia się tego wpływu). Niskie GI: 0-55 Umiarkowane GI: 55-70 Wysokie GI: Ładunek Glikemiczny GL (określa ile danego ww. o określonej GI znajduje się w 100g. gotowego produktu). Np. arbuz GI -> 75 (wysokie) natomiast GL -> 8 (niskie) Nie można GI i GL używać rozłącznie, gdyż uzupełniają się one i dają pełny obraz jak dany ww. wpływa na poziom cukru we krwi.\n11 WĘGLOWODANY W DIECIE SPORTOWCA\nWszystkie osoby dające o swoja sylwetkę powinny starać się spożywać węglowodany i niskim GI i GL ponieważ: 1. dostarczają one energii powoli i przez długi czas 2. nie powodują wyrzutu insuliny do krwi Jedynym momentem kiedy spożycie węglowodanów o wysokim GI i GL jest wskazane (a nawet konieczne) jest sytuacja po zakończeniu treningu (ma to na celu przyspieszenie regeneracji powysiłkowej oraz uzupełnienie glikogenu).\n13 POLECANE ŹRÓDŁA WĘGLOWODANÓW:\nKasze gruboziarniste Ryż długoziarnisty/brązowy/basmati Makaron pełnoziarnisty Pieczywo pełnoziarniste Wybrane owoce i warzywa Płatki owsiane\n14 TŁUSZCZE Są obok węglowodanów i białek trzecią podstawową grupą składników pokarmowych spełniającą w organizmie głównie funkcję energetyczną (1 gram tłuszczu dostarcza aż 9 kcal) Wchodzą w skład tkanek organizmu i zapewniają przechowywanie substancji regulujących rozpuszczalnych w tłuszczach jak np. witaminy A, E, D i K.\n15 PODZIAŁ TŁUSZCZÓW: 1. Ze względu na pochodzenie: roślinne, zwierzęce,\nsztuczne i modyfikowane. 2. Ze względu na budowę: Nienasycone – dzielą się na wielonienasycone (WNKT) i należą do nich omega-3 oraz omega-6 i jednonasycone czyli omega-9. Tłuszcze te występują w dużych ilościach w rybach, roślinach i są zwykle ciekłe w temperaturze pokojowej. Nasycone (tłuszcze te są produkowane przede wszystkim przez organizmy zwierząt)\n16 W każdej diecie (nie tylko sportowca) powinny dominować wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WNKT) a w szczególności omega-3 i omega-6 (tzw. niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe - NNKT). Tłuszcze te poza funkcja energetyczną i zapasowa pełnia wiele dodatkowych funkcji, z powodu których nie powinny być eliminowane z diety: - są składnikiem błon komórkowych - wpływają korzystnie na układ krążenia, łagodzą nadciśnienie - poprawiają stan skory i paznokci - regulują liczne funkcje organizmu m.in. produkcje hormonów, neuroprzekaźników Tłuszcze ze względu na swoja budowę chemiczną potrzebują więcej czasu na trawienie i pełne wchłonięcie przez organizm dlatego nie jest wskazane przyjmowanie ich bezpośrednio przed jak i po treningu (uczucie sytości utrudnia wykonywanie aktywności fizycznej natomiast po treningu spowalniają dostarczanie substancji odżywczych). Udział tłuszczów w diecie u osób ‘pracujących’ nad sylwetka powinien być ograniczony i obfitować głównie w WNKT. Tłuszcze powinny stanowić ok. 5-20% dziennego zapotrzebowania kalorycznego pokrywanego przez węglowodany.\n17 POLECANE ŹRÓDŁA TŁUSZCZÓW\nOmega-3 - tłuste ryby (łosoś, makrela, śledź) - oleje roślinne (rzepakowy, lniany) Omega-6 - nasiona roślin oleistych i oleje (słonecznikowy, sojowy, kukurydziany) Omega-9 - oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej arachidowy\n18 PIRAMIDY ŻYWIENIA\nPobierz ppt "PODSTAWY ŻYWIENIA W SPORCIE"


Jaka powinna być idealna agencja reklamowa? | Wirtualne Media Blog\nwirtualnemedia.pl / Blog / Agencja Swiift - creative marketing / Jaka powinna być idealna agencja reklamowa?\nKreatywność, bogate protfolio i terminowość – to cechy najbardziej pożądane przez klientów agencji reklamowych. Ankietowani jako ważne wskazywali również elastyczność pracy. Najmniej ważne okazało się zaplecze strategiczne i badawcze agencji – to wyniki badania "Happy Client", które przeprowadziała nasza agecja.\nAż jedna czwarta. respondentów w kontaktach z agencją najbardziej cenią jej kreatywność. Dla 17 proc ankietowanych ważne jest bogate portfolio agencji, 15 proc. zwraca uwagę na terminowość jej pracy. 14 proc. badanych jako istotne oceniło nagrody przyznawane agencji. Co dziesiąty ankietowany zwraca uwagę na elastyczność pracy agencji.\nWyniki nie zaskakują. Kreatywność i bogate portfolio zawsze były przez klientów cenione. Cieszę się, że ankietowani wysoko ocenili terminowość pracy agencji. Na nic zdarzą się przecież najlepsze projekty, jeśli nie będą przygotowane na czas. Jeśli chodzi o elastyczność agencji reklamowych warto zastanowić sie co klienci przez nią rozumieją. Dla mnie składają się na nią trzy elementy: elastyczność czasową, finansową czy proceduralna.\nAutor: Maja Andersz, junior communication specialist\nOdsłon bloga: 540178


Black and white, perły zawsze eleganckie - Madame\nPerły - ponadczasowa elegancja!\nProponuję klasyczne perły w nowej stylistyce.\nDwa, kontrastujące kolory, różne rozmiary...fotki powiedzą więcej:)\nSą inne, więc zwracają uwagę.\nPerły są szklane, czarne i delikatnie kremowe z perłowym połyskiem.\nNaszyjnik zostanie zapakowany w ozdobny woreczek.\nZadaj pytanie dotyczące produktu: Black and white, perły zawsze eleganckie\nKrótki naszyjnik z trybikami, steampunk


Co stosować gdy zaczynają wypadać włosy – szampon, maskę czy odżywkę? – Skuteczna Kosmetyczka\nCo stosować gdy zaczynają wypadać włosy – szampon, maskę czy odżywkę?\n7 czerwca 2017 IzaLeave a comment\nKażdemu z nas zależy na tym, by wyglądać jak najbardziej atrakcyjnie, bez względu na to, czy chodzi o mężczyznę czy o kobietę, człowieka młodszego, czy też starszego. Jak nas widzą tak nas piszą i o tym absolutnie nie możemy zapominać.\nOczywiście, nie chodzi tu tylko o to, by dbać o siebie w podstawowym zakresie, ale i by postarać się jak najdłużej zachować swoją młodość. Przykładowo, takim wyznacznikiem młodości jest na pewno u każdego z nas bujna czupryna. Problem pojawia się wtedy, gdy włosy zaczynają się przerzedzać. Stają się coraz cieńsze, rzadsze, łamliwe i po prostu wyraźnie widać, że jest ich na głowie mniej, a przynajmniej takie można odnieść wrażenie.\nU panów pojawiają się zakola, następnie łysinka na środku głowy, u kobiet z kolei wypadanie włosów przebiega jakby bardziej równomiernie. Tyle, że to właśnie one najbardziej na tym cierpią, bo o ile łysina u mężczyzn traktowana jest jako coś naturalnego, o tyle u kobiet już tak nie jest. W każdym razie, niezależnie od płci, gdy tylko zaczynamy dostrzegać, że coś z naszymi włosami dzieje się niedobrego, trzeba zacząć działać. Na pierwszy ogień powinien pójść jakiś dobry i sprawdzony szampon przeciw wypadaniu włosów. Trzeba stosować go regularnie, przy każdym myciu i dokładnie wcierać w skórę głowy.\nGdy to nic nie da, albo też chcemy jeszcze wzmocnić działanie kosmetyków, nałożona po kąpieli może zostać maska na wypadanie włosów, która także przejawia bardzo dobroczynne działanie na ten problem. Jeżeli chodzi o wypadanie włosów odżywka także może pomóc, ta już jednak musi być dobrze dobrana przez farmaceutę lub kosmetyczkę.\nPrevious Post Previous post: Wypadające włosy\nNext Post Next post: Natura zawsze wygra z syntetycznymi produktami.


różnica w budowie naczyń krwionośnych (4) ... - Zadane.pl\nRóżnica w budowie naczyń krwionośnych (4)\nprzez ketjow09 16.12.2009\nżyły: cienkie ściany, Naczynia żylne mają cienką ściany gładkie, ściany wiotkie, przez co ich przekrój jest owalny. Mają zastawki żeby krew sie nie cofała. niskie cisnienie krwi.\nTętnice: duże cisnienie krwi, brak zastawek, grube elastyczne scianki.\nRóżnica w budowie naczyń krwionośnych\nŚciany tętnic są gróbe i sprężyste. Żyły mają mniej elastyczne ściany i znajdują się w nich zastawki. Naczynia włosowate mają niezwykle cienkie ścianki. W tętnicach jest duże ciśnienie krwi a w żyłach małe.