Wydawnictwo Podziemne - Józef Mackiewicz i cenzura III - Michał Bąkowski\n„Dostosować człowieka do bolszewizmu…” »\nW poprzedniej części nazwałem historię autorstwa tomu Zbrodnia katyńska w świetle dokumentów pospolitą kradzieżą, ale może trafniej byłoby powiedzieć o niepospolitej kradzieży, bo w końcu rzadko zdarza się odebranie dzieła żyjącemu autorowi. Nawet bolszewik Szołochow, kiedy znalazł się w posiadaniu rękopisu dońskiego Kozaka, Fiodora Kriukowa, musiał najpierw upewnić się, że autor nie żyje, zanim poważył się przywłaszczyć sobie jego dzieło i przezwać je Cichym Donem. Przyjrzyjmy się bliżej sprawie autorstwa księgi katyńskiej, bo choć nie jest to ściśle przypadek cenzury, to zobaczymy w niej jak w zalążku, z czym przyszło borykać się Mackiewiczowi przez czterdzieści lat emigracji.\nW maju 1945 roku, Mackiewicz zjawił się w wyzwolonym od Niemców Rzymie i zgłosił się do Biura Studiów przy II Korpusie, gdzie zaproponował szefowi Biura, Zdzisławowi Stahlowi, wydanie książki pt.: „Dziękujemy Stalinowi za nową radosną przyszłość”. Stahl książkę odrzucił jako „defetystyczną”, ale zaangażował Mackiewicza do napisania książki o Katyniu. Pierwsza wersja tomu była gotowa już w październiku, a trzecia w sierpniu następnego roku została oddana do przekładu na angielski. Jednak autorstwo Białej Księgi nie zostało nigdy oficjalnie potwierdzone, a to z powodu … plotek. Plotek, że Józef Mackiewicz współpracował z okupantem litewskim i niemieckim. Jest to początek tzw. „sprawy Mackiewicza” czyli w istocie rzeczy nagonki na wielkiego pisarza w celu zamknięcia mu ust.\nZdaniem Barbary Toporskiej plotki rozsiewała, przybyła właśnie na Zachód, Wanda Pełczyńska, żona pułkownika Pełczyńskiego, wieloletniego szefa Dwójki, sanacyjna posłanka na Sejm RP, głośna opiekunka tzw. wileńskiej lewicy akademickiej (Dembiński, Jędrychowski et al.), związana ze środowiskiem Erwuzy i Kuriera Wileńskiego, które na łamach Słowa nazywano na ogół Kur.Wilem. O tych zamierzchłych czasach i wileńskich korzeniach „sprawy Mackiewicza” pisał obszernie i ciekawie Wacław Lewandowski we Wstępie do Wileńskiej powieści kryminalnej wydanej przez Kontrę w 1995 roku. Państwo Pełczyńscy byli ostoją wileńskiej lewicy, następnie opoką AK i emigracji. W ich postępowych oczach Józef Mackiewicz stawał się bête noire najczarniejszej reakcji. Jeszcze w Wilnie w 1939 roku, Pełczyńska rozpoczęła „szemrankę”, że antysanacyjna Gazeta Codzienna jest „gadzinówką litewską”, co byłoby może komiczne, zważywszy oficjalne, choć tajne, subwencje otrzymywane przez Mackiewicza od Delegata rządu w Angers, hr. Tyszkiewicza. Wysuwanie takich zarzutów byłoby śmieszne w każdej innej sytuacji, ale nie we Włoszech w 1945 roku, gdy Polska leżała w gruzach pod sowieckim butem, a polscy dziennikarze i działacze polityczni organizowali nagonkę na pisarza polskiego odznaczającego się najwyższą bezkompromisowością w swej antybolszewickiej postawie.\nI tak już 3 września 1945 roku „sąd honorowy” Syndykatu Dziennikarzy Polskich we Włoszech uznał „za karygodny” fakt opublikowania przez Mackiewicza krytycznego artykułu w Lietuvos Zinios, po czym ze zdumiewającą dezynwolturą, odroczył wydanie wyroku… Kolejny „sąd koleżeński” ukonstytuował się już w listopadzie tegoż roku; wysłuchano tym razem „świadków”, udzielono Mackiewiczowi „nagany” za publikowanie w litewskiej gazecie, a uwolniono go od zarzutów współpracy z okupantem. Jak wiemy, na tym się jednak nie skończyło.\nW styczniu 1946 roku redakcja Orła Białego odmówiła zamieszczania artykułów Mackiewicza. Na znak protestu opuściła redakcję Barbara Toporska. „Ponieważ ani ja, ani moja żona,” pisał do Zarządu Syndykatu w lutym, „nie rozporządzamy dostatecznymi na przeżycie środkami materialnymi – grozi nam nędza.” W lecie 1946 roku ukończył rękopis „Zbrodni katyńskiej w świetle dokumentów”, ale nie doczekał się nigdy, pomimo wielokrotnych nalegań, podpisania umowy z wydawcą. Aż wreszcie dowiedział się, że Stahl podaje się za autora opracowania i wówczas sam napisał własną wersję książki, która ukazała się w wielu językach, a po polsku wydała ją po raz pierwszy Kontra jako 19 tom Dzieł.\nCzy można mówić tu o cenzurze? Chyba wyłącznie w tym sensie, że te same siły, które odebrały mu autorstwo książki o Katyniu, usiłowały potem przez wiele lat uciszyć pisarza. Bardziej niepokojący wydaje mi się wniosek, że odbieranie wolnemu pisarzowi środków do życia, jest klasycznym zabiegiem wszelkich totalniaków. Uciekłszy przed Stalinem i Hitlerem, Mackiewicz natrafił na te same metody ze strony polskiej emigracji.\nPierwszy wybuch powojennej twórczości Józefa Mackiewicza miał miejsce na łamach kolejnego pisma pod redakcją jego brata, na łamach londyńskiego Lwowa i Wilna. Młodszy brat prędko natrafił na to dziwne zjawisko: na emigracyjną cenzurę. Zdawać by się mogło, że uchodźcy z sowieckiego raju powinni mieć więcej zdrowego rozsądku, a nie zabierać się do cenzurowania ideowego antykomunizmu Mackiewicza, ale stało się inaczej. Linia polityczna przyjęta przez Cata okazała się nie do przyjęcia dla Józefa, była to linia ugodowa wobec polskich bolszewików – być może powinienem dodać, że mowa tu o latach 1947-49 a nie 1987-89, kiedy to dokładnie ta sama linia została uznana za polską rację stanu. Nie, mówimy wciąż o latach czterdziestych i o emigracji niepodległościowej, mówimy o czasach, gdy jeszcze wolno było mówić o walce z bolszewizmem, gdy w Ameryce otwarcie formułowano politykę wyzwolenia (Liberation) narodów zniewolonych, a pomimo to, już wówczas dostrzec możemy początki Wielkiego Ześlizgu, który doprowadził do Magdalenki i nieprzystojnego bratania się przywódców przy wódce pod okrągłym stołem – choć można by twierdzić zasadnie, że nie ma nic dziwnego w brataniu poputczików z bolszewikami – a wreszcie do oddania insygniów Rządu Rzeczpospolitej Polskiej towarzyszowi Wałęsie.\nSpór między braćmi toczył się podskórnie przez jakiś czas, a wyszedł na powierzchnię dopiero, gdy Cat rozpisał Ankietę na temat przyszłej wojny i opcji politycznych otwartych dla Polski. Mackiewicz odparł artykułem pt. „Dlaczego nie mogę wziąć udziału w Ankiecie”, gdzie pisał bez ogródek:\n„Otóż ja się powstrzymuję od udziału w ankiecie nie dlatego, że jestem zwolennikiem polityki strusiej, tylko dlatego, że przeciwnie, w moim głębokim przekonaniu, właśnie ankieta jest mimowolnym odbiciem tej polityki strusiej, której niewątpliwie hołduje nasza emigracja, usiłując, od lat już, wymigać się od pytania zasadniczego. […]\n„Pytaniem zasadniczym, nadrzędnym, którego nikt nie chce stawiać w sposób właśnie `kanciasty’, jest: czy mamy walczyć z wrogiem i najeźdźcą, czy nie? Dopiero odpowiedź na to pytanie nadrzędne, doprowadzić nas może do pytań podrzędnych: z kim? jak? i kiedy? […]\nPrzez walkę z wrogiem, rozumiem walkę otwartą, a nie, pełną cykających niedomówień, jaką się uprawia dziś. Stan wojny z najeźdźcą nie znaczy, jak go chcą niektórzy ośmieszyć, porywania się z `kłonicą na bombę atomową’. Ale znaczy tego rodzaju postawę moralną, któraby wpływała hamująco na spadek po równi pochyłej, po której toczy się w tej chwili cały naród. Tej właśnie równi pochyłej, spowodowanej przez pewne środowiska na emigracji i w kraju, której dziś, dla zatuszowania swej odpowiedzialności, nadają niewinne miano: ‘przemiany społeczno-polityczne’!”\nOstatnie zacytowane powyżej zdanie rozwinął Mackiewicz w ogromnym artykule programowym, pt. „Nudis verbis”, który ukazał się w dwa miesiące później, na przełomie roku 1947 i 48 i wywołał burzę. Już 30 grudnia Garliński zaatakował Mackiewicza w londyńskim Dzienniku Polskim. W odpowiedzi Mackiewicz opublikował najpierw Oświadczenie w Lwowie i Wilnie:\n„Przesłałem do redakcji tego pisma rzeczową odpowiedź. Odpowiedź moja nie została umieszczona. Natomiast w numerze z dnia 8 stycznia rb. w tymże Dzienniku ukazał się nowy list z atakiem na moją osobę, w którym podpisani za zarząd ‘koła żołnierzy AK’, stwierdzają, że uchylają się od dalszej polemiki ze mną, zarzucając mi kolaboracjonizm.”\nA potem wystosował list do Dziennika:\n„W tym samym numerze znalazł się komentarz do tego oświadczenia w artykule, sugerujący rzekome moje stanowisko polityczne w okresie wojny. Mojej repliki redakcja Dziennika Polskiego nie zamieściła.”\nPrzyjrzyjmy się raz jeszcze okolicznościom tego skandalu. Był rok 1947, Polska znajdowała się w całości w rękach sowieckich i najpierw Cat rozpisuje ankietę na temat: po czyjej stronie powinni stanąć Polacy w nadchodzącej wojnie, sowieckiej czy amerykańskiej, a następnie, kiedy w odpowiedzi na ataki osobiste młodszy Mackiewicz obnaża horrendalne błędy polityczne popełnione przez przywódców Polski podziemnej wobec nadchodzących bolszewików, to bez pardonu próbuje się mu zamknąć usta. W momencie gdy Polska tkwi w komunistycznych kleszczach, główny dziennik polskiej emigracji odmawia publikacji dwóch replik ze strony antykomunisty!\nWspółpraca Józefa z bratem nie przetrwała o wiele dłużej. Cat był zdaniem Józefa zwolennikiem bezczynności wobec agresora bolszewickiego, co równało się ześlizgowi po równi pochyłej ku całkowitej sowietyzacji Polski. Wreszcie w 1949 roku Cat odrzucił tekst brata o Bierucie, a krótko potem sam zwrócił się z służalczym adresem do „pana Bieruta” („zabolało mnie bardzo, że p. Bierut miał możność wykorzystać kilka zdań niefortunnych…”). O ile dla Józefa dotychczasowe stanowisko brata było poputniczestwem, to publikacja „Odpowiedzi P. Bierutowi” była już „poputniczestwem jawnym”. Zerwanie było jedynym wyjściem. Józef uważał, że Cat nawiązał kontakt z reżymem bolszewickim w prlu i miał oczywiście rację.\nPo z górą pół roku, zdołał wreszcie opublikować swój tekst o Bierucie w efemerycznym pisemku pt. Od A do Z, ale znalazł wkrótce Tygodnik Ilustrowany wydawany przez Bolesława Świderskiego w Londynie. Oboje Mackiewiczowie pisywali w nim bardzo dużo i być może z tego właśnie powodu, oboje używali różnych sygnatur. Powojenna Bibliografia nasunęła problemy z sygnaturą (tak charakterystyczne dla spuścizny Mackiewicza związanej z współpracą ze Słowem) tylko dwukrotnie. Znaczące, że w obu wypadkach były to pisma „popularne”, pozwolę sobie zatem uczynić tu pewną dygresję. Otóż oboje, tj. i Józef, i jego żona, Barbara Toporska, uważali się za zawodowych pisarzy i dziennikarzy, toteż zawsze pragnęli znaleźć łamy, na których mogliby pisywać często i bez cenzury. Nie bez znaczenia było tu poszukiwanie stałego dochodu, gdyż ich sytuacja materialna była fatalna przez 40 lat emigracji. Poszukiwanie pisma bez cenzury na emigracji mogłoby się wydawać przesadą, ale wiemy już, że przesadą nie było. Po oskarżeniach o „współpracę z okupantem litewskim” Mackiewiczowie zerwali z Orłem Białym; po sporze z AK, Mackiewicz nie pisywał długo do Dziennika Polskiego w Londynie; po rozstaniu z bratem zerwał z Lwowem i Wilnem. Tygodnik Ilustrowany spadł mu jak z nieba.\nMackiewicz pisywał w TI teksty niepodpisane, fragmenty sygnowane J.R. (Józef Roman, są to głównie fragmenty powieści wydanej później w prlu przez współautora Romana Lutosławskiego), ale znajduje się tu także duży korpus 24 tekstów podpisanych „Rot.”, które wyraźnie wyszły spod pióra Mackiewicza. Na marginesie, Rot. jest arcyciekawym zjawiskiem. Natrafiliśmy na nie zupełnie przypadkowo. Otóż podczas kolejnej kwerendy w niemieckich pismach pt. Ostatnie Wiadomości i Dodatek Tygodniowy znaleźliśmy dwa teksty z 1957 roku, które wydawały się bardzo Mackiewiczowskie. Jeden o Imre Nagy’u i jego nieudowodnionych związkach z zabójstwem rodziny carskiej*, a drugi o zabójcy cesarzowej Elżbiety. Nowe znalezisko oczywiście otwarło drogę do kolejnej kwerendy: należało sprawdzić wszystkie pisma już dawno przejrzane, tym razem w poszukiwaniu tekstów Rota. O dziwo, natrafiliśmy na nie wyłącznie w Tygodniku Ilustrowanym. Oczywiście nie sposób wykluczyć, że jeszcze gdzieś się takie znajdą, bo dlaczegóż miałby używać tej właśnie sygnatury wyłącznie w roku 1950 i 1957? Czy jest możliwe, żeby powodem jej użycia w Tygodniku Ilustrowanym było uniknięcie emigracyjnej cenzury. Na pierwszy rzut oka, mogłoby się zdawać, że lęk przed emigracyjnymi tuzami mógł był skłonić Mackiewicza do użycia kryptonimu niełatwego do odszyfrowania. A jednak, znając postawę tego człowieka wobec otaczającej go niekiedy niechęci, wydaje mi się to mało prawdopodobne. Co więcej, jest także prostsze wyjaśnienie. W wielu numerach TI są trzy artykuły autorstwa obojga Mackiewiczów, a w jednym wypadku aż cztery. Zważywszy, że mówimy tu zaledwie o 36 numerach wydanych w przeciągu dziesięciu miesięcy, można sobie wyobrazić, że zarówno Świderski jak i sami Mackiewiczowie, woleli stosować kryptonimy dla zamaskowania wąskiej liczby współpracowników pisma. Nie wiemy, dlaczego Mackiewiczowie zerwali współpracę z Tygodnikiem, ale wiemy na pewno, że wydawca Tygodnika z czasem nawiązał współpracę z Warszawą.\nDrugi wypadek zastosowania innego podpisu w powojennej twórczości Mackiewicza jest równie dziwny i miał także miejsce w popularnej gazecie. Po zerwaniu z Tygodnikiem Ilustrowanym Mackiewicz zaczął pisać dla Dziennika Polskiego w Detroit. Od listopada 1951 roku do grudnia 55 nadesłał do dziennika kilkaset artykułów. Ton tych tekstów, podobnie jak tych z londyńskiego Tygodnika, jest odmienny, lżejszy, niekiedy komiczny – należałoby powiedzieć tragikomiczny, gdyż mowa była o straszliwych realiach życia pod sowietami – i niestety niekiedy cierpi na tym poziom. Są to często artykuły sprawozdawcze, przeważnie bardzo ciekawe, ale jakby pisane na kolanie. W Dzienniku podpisywał się zazwyczaj imieniem i nazwiskiem, albo J.M.; tylko jeden cykl artykułów pt. „Życie i śmierć za kratami więzień i drutami obozów ‘Polski Ludowej’” podpisany jest „A.K.”… Gdyby opierać się jedynie na treści, to prawdopodobnie nie przypisalibyśmy mu autorstwa; mało tego, nikt by tych publikacji nie zauważył. Cykl został zidentyfikowany przez panią Ninę Karsov, która znalazła tytuł na liście tekstów posłanych do Detroit w archiwum w Rapperswilu. Cykl nie jest wysokiej klasy, ale jest niemniej znaczący, bo wykazuje nadzwyczajną orientację autora w wewnętrznych stosunkach prlowskich, i zupełnie niesłychaną, szczegółową wiedzę na temat więzień i obozów, aż do podawania nazwisk ofiar i katów włącznie. Jest więc bardzo prawdopodobne, że Mackiewicz posłużył się nieużywanym dotąd kryptonimem, by ochronić swe źródło, którym był zapewne ktoś przyjezdny z prlu. Pamiętajmy: był rok 1954, w razie zdemaskowania przez prlowskie służby autorowi informacji groziła śmierć.\nAle powróćmy do tego zdumiewającego zjawiska, jakim jest cenzura wśród emigrantów, uciekinierów przed cenzurą. Od samego początku istnienia bolszewizmu, uciekali na emigrację ludzie pióra, dziennikarze, pisarze, poeci, intelektualiści, wszyscy, którym droga jest wolność słowa i wolność myśli. Jakże więc mogła się wśród nich zrodzić – cenzura?!\nSwoboda wypowiadania się, znana pod raczej nieścisłą nazwą „wolności słowa”, jest w oczywisty sposób związana z suwerennością myślenia. Myśl uwolniona od doraźnych nacisków, skierowana wyłącznie ku swemu przedmiotowi, ku odczytaniu jego prawdy, domaga się wolności wypowiedzi, by proces i rezultat myślenia mogły przyoblec się w przekazywalną formę. Tylko myśl wypowiedziana, może pobudzić inną myśl, może wywołać dyskusję, polemikę, a w konsekwencji może zbliżyć do prawdy.\n„Całkowitej prawdy nie zna żaden człowiek na tym świecie. To co my, ludzie, nazywamy ‘prawdą’ jest zaledwie jej szukaniem. Szukanie prawdy jest tylko możliwe w ścieraniu się myśli, zaś ścieranie się myśli jest tylko możliwe w wolnej dyskusji.”\nPrzyznajmy, że jest to komunał. Ale słowa te należałoby wykuć u wejścia do Podziemia, żeby przynajmniej tu nie zostały zapomniane. Pożytki z intelektualnych starć wydają się takim jak ja urodzonym polemistom – zupełnie oczywiste. A jednak powaby Jedności i Zgody prędko zamykają usta dyskutantom, bo w końcu po co się wychylać, po co się narażać? Stadny charakter polskiego patriotyzmu zrodzonego z oporu przeciw zaborcom przerodził się prędko w twardy wymóg lojalności nacjonalizmu. Im mniejsza, im bardziej nieistotna grupka, tym więcej wołania o jedność i więcej wyrzekań na „potępieńcze swary”. Powojenna emigracja polska była taką właśnie wąską grupą, toteż zamiast wołać o jedność, powinna była, zdaniem Mackiewicza, „po utracie suwerenności państwa – ratować suwerenność myśli”.\n„Uroczystymi uchwałami, postulatami, patriotycznymi dezyderatami, a tym mniej sloganami i zakazami, suwerennej myśli się nie ratuje.”\nAle emigracja nie chciała bronić suwerenności myśli; emigranci woleli wystawiać sobie wzajem laurki i zachwycać się zgrabnymi nóżkami tancerek z zespołu „Mazowsze”, a tych którzy nie zamierzali maszerować w nogę wraz z emigracyjnym kolektywem szykanowali zakazami.\n„’Odwaga’ pisarza, ażeby się o niej czytelnicy dowiedzieli i mogli ocenić, uwarunkowana jest ‘odwagą’ wydawcy.”\nPo wydaniu Lewej wolnej stał się Mackiewicz przedmiotem nagonki ze strony piłsudczyków – zajmę się tymi kwiatkami osobno – ale jednocześnie krytykowano go za jurny język ułanów w powieści. Janusz Kowalewski, chcąc przyjść z pomocą przyjacielowi, zaproponował wywiad, w którym Mackiewicz mógłby wyłożyć swój punkt widzenia. Wywiad ukazał się 9 lutego 1966 roku w Dzienniku Polskim, ale został okrojony tak bardzo, że nie wiadomo do końca, jaki jest przedmiot rozmowy. Nie interesuje mnie w tej chwili meritum (ciekawego skądinąd) sporu o wulgaryzmy w języku żołnierskim i ich miejsce w literaturze w ogóle; zajmuje mnie wyłącznie fenomen cenzury. Pomimo wieloletnich przejść z różnymi jej formami, Mackiewicz nie ukrywał zdumienia, że wywiad z pisarzem może być poddany takim cięciom:\n„Co jednak w danym wypadku najbardziej zastanawia, to pytanie: czy literat nie ma prawa wypowiedzieć takich, czy tym podobnych (słusznych czy niesłusznych) własnych poglądów, nawet w autoryzowanym uprzednio wywiadzie, bez obawy, że zostaną skreślone przez cenzurę? Co w nich jest aż tyle złego, i co one komu szkodzą? Nic nikomu nie szkodzą. Po prostu skreśla się u nas ciągle i ciągle, niby to z jakiejś racji, i racji stanu, a w gruncie chyba z narodowego rozmiłowania w cenzurze. Z propagandowej solidarności: To prawda, ale po co o tym głośno mówić… I w tej formie przeniknęła w krew, serce, mózg i kości pokoleń, pozbawionych suwerennej pewności siebie; a stosowana jest na chybił trafił, na wszelki wypadek, na wyrost.”\nMackiewicz ironicznie, choć niestety trafnie, utożsamił cenzurę z „dyscypliną narodową”, manią skreślania dla utrzymania czystości linii. Wolności krytyki podlegały jego zdaniem tylko cztery punkty:\n„1. Niemcy, 2. ‘Rosjanie’, 3. PAX i 4. generał Moczar. To bardzo mało, jeżeli się zważy, że we wszystkich innych sprawach z góry wiadomo, że można powiedzieć coś tylko z największą ostrożnością, a i to nie na pewno.”\nA poza tym każda opinia poddana jest sprawdzianom tysiąca narodowych świętości, tabu, a w najgorszym razie „bezinteresownego umiłowania cenzury dla cenzury samej, dla przyjemności skreślenia, choćby nawet żadne względy za takim skreśleniem nie przemawiały.”\nMackiewicz był poddawany tak licznym ograniczeniom, był tak zupełnie dosłownie prześladowany, że trudno doprawdy zdecydować, od czego zacząć przegląd jego zmagań z emigracyjnym cenzorem. Zostawię na później polowania z nagonką prowadzone latami przez środowiska akowskie i Jana Nowaka. Niestety najprzykrzejszym przykładem emigracyjnej cenzury jest współpraca Mackiewicza z Wiadomościami. Jest to przypadek tym bardziej bolesna, że Mackiewicz uważał Wiadomości i Kulturę za najważniejsze pisma emigracji, za jedyną w świecie Wolną Trybunę. Jego trudna współpraca z Wiadomościami paradoksalnie zaowocowała powstaniem długiego i pięknego „Traktatu-petycji o przywrócenie wolności słowa”. Traktat pisany na przestrzeni wielu lat w formie listów do Redaktorów Wiadomości – Grydzewskiego, Chmielowca i Kossowskiej – opublikowany został w 20 tomie monumentalnego wydania Dzieł londyńskiej Kontry.\n* Wiele wskazuje na to, że oskarżenie Imre Nagy’a o udział w zabójstwie rodziny carskiej było prowokacją kgb.\n41 Komentarz(e/y) do “Józef Mackiewicz i cenzura III”\n1 Andrzej 25 listopada 2013 o 4:14\nRzeczywiście, „Listy do Redaktorów »Wiadomości«” to lektura miejscami wstrząsająca. Józef Mackiewicz, nierzadko, musiał walczyć o jedno słowo które napisał.\nWymieniona w tekście ankieta zamieszczona w 1947 roku w Lwowie i Wilnie , mogła być ze strony Cata „papierkiem lakmusowym”: na ile „strawna” będzie postawa jaką właśnie przyjmował. Jego pierwsze kontakty z ambasadą „Polski Ludowej” i poprzez nią z tow. Borejszą miały bowiem miejsce właśnie w 1947 roku (K. Tarka – „Mackiewicz i inni”, wyd. LTW, Łomianki 2007). Jasnym jest dla mnie, że Józef Mackiewicz nic o tym nie wiedział. Jestem przekonany, że w przeciwnym wypadku, zerwałby z bratem kontakty już wówczas.\nZjawiska na emigracji, opisane w powyższym tekście doskonale ilustrują mechanikę jej ześlizgu po równi pochyłej. Poczynając od indywidualnych upadków politycznych i/lub moralnych, kończąc na upadku całych środowisk i wreszcie na zaniku polskiej emigracji politycznej. Narodowy ześlizg zakończył się pełnym sukcesem bolszewików nie tylko w peerelu.\n2 michał 25 listopada 2013 o 8:12\nTomowi Listów do Redaktorów Wiadomości będzie w dużej mierze poświęcona następna część.\nPrzypuszczam, że Józef miał swoje podejrzenia co do Stanisława, dlatego że widział z pierwszej ręki, jak stanowisko polityczne brat zajmuje. Proszę zwrócić uwagę, że wielokrotnie zarzucano młodszemu Mackiewiczowi paranoję w doszukiwaniu się wszędzie agentury, ale w ogromnej większości przypadków okazywało się z czasem, że to Mackiewicz miał rację, z czego wynika jasno, że wystarczy analizować ludzkie czyny i słowa, by widzieć do czego zmierzają – nie trzeba mieć dostępu do żadnej wiedzy sekretnej ani do zakulisowych rozgrywek, żeby rozumieć, co się dzieje. Ale to tylko tak na marginesie.\nCo do emigracji ma Pan niestety w całości rację. W prlu popularne są tzw. „studia nad emigracją”. Celem ich jest „przybliżenie dorobku emigrantów odbiorcy krajowemu”, podczas gdy prawdziwe studia nad emigracją powinny się skupić na tym, jak emigracja ześliznęła się z pozycji niepodległościowych.\n„Gdyby nie było Antygony, Kreon mógłby uchodzić za bardzo przyzwoitego władcę. Gdyby nie było Mackiewiczów, emigracja mogłaby przybierać pozy „wojowników o wolność i demokrację.”\n3 Andrzej 26 listopada 2013 o 4:56\nŚwięta racja Panie Michale.\nBardzo niewielu mieliśmy emigrantów, którzy do końca swego życia zachowali wolność\nwewnętrzną – suwerenność myśli. Nie wydaje mi się, żeby decydująca była tu działalność\nagentury (swoją drogą wcale niemałej) czy gry operacyjne bezpieki. Raczej „kręgosłup\nmoralny”, co dość dobrze widać choćby na przykładzie Wańkowicza. Ach ten „czar peerelu”!\nOdnośnie zaś, wspomnianego w pańskim tekście Bolesława Świderskiego, pierwszego wydawcy „Sprawy pułkownika Miasojedowa” w 1962r, jak mi się zdaje (w ostatnim wydaniu „Kontry” które posiadam, podany jest B. Świderski), to w książce Tarki, poświęcony jest mu jeden z rozdziałów. Z tekstu wynika, że współpracę z bezpieką podjął w 1958 roku oraz że już wcześniej (po „październiku”) „coraz wyraźniej demonstrował prokrajowe [propeerelowskie] sympatie”. Więc i w tym przypadku podejrzenia zdają się być dość oczywiste choć w takim razie nurtuje mnie wyrażona zgoda na to wydanie książki dwa lata później. Wszelako, mogła ona wynikać z obowiązku dotrzymania wcześniejszej umowy.\nSzczęście, że na emigracji pojawiło się wydawnictwo „Kontra” które zaczęło wydawać książki Józefa Mackiewicza i Barbary Toporskiej jeszcze za ich życia i że teraz p. Nina Karsov ma prawa autorskie do tych książek. Proszę sobie wyobrazić, co by było dzisiaj gdyby miało je jakieś peerelowskie wydawnictwo, które „już by zadbało” o stosowny komentarz do np. „Zwycięstwa prowokacji”, pod batutę jeśli nie bolszewików to poputczików w rytmie patriotycznej poprawności. Dlatego, dla mnie, waga tej kwestii jest ogromna.\n4 Andrzej 26 listopada 2013 o 9:21\nps. przepraszam za mało czytelny układ pierwszego akapitu. To wynik „wklejania” tekstu z Notepada, który to tekst napisałem wcześniej. W drugim akapicie poprawiam się: nie dwa a pięć lat później (odnosząc się do kwestii pierwszego wydania „Sprawy pułkownika Miasojedowa”), skoro pisanie do tygodnika Świderskiego zostało zakończona przez małżeństwo Mackiewiczów w 1957 roku jak wynika to dla mnie z pańskiego artykułu.\n5 michał 26 listopada 2013 o 10:50\nMackiewiczowie zerwali współpracę z Tygodnikiem Ilustrowanym w 1950 roku. Kilka ich tekstów pojawia się jeszcze na początku 1951 roku (TI nie wychodził między październikiem a styczniem), ale są to wyraźnie teksty napisane wcześniej i zostawione do dyspozycji redakcji.\nMoże z Miasojedowem było tak, że Mackiewicz potrzebował, który sprawnie wyda i szybko zapłaci. Miał zawsze ogromne kłopoty finansowe, bo żył z pisania. Nawet jeśli miał wąptliwości co do postawy wydawcy, to był on nadal wydawcą jednoznacznie emigracyjnym. Trzeba tylko dopilonować, by opublikował bez skrótów…\nProszę zwrócić uwagę, że Mackiewicz zgadzał się na publikacje w prlowskim podziemiu, pomimo, że był jak najgorszego zdania o „dysydencji”. Byle było bez skrótów i bez komentarzy, a interpretacje trzeba zostawić czytelnikowi.\nTak, oczywiście, że powinniśmy dziękować Panu Bogu za wydawnictwo Kontra. Bez wysiłków Niny Karsov, powstałaby zapewne jakaś jedynie słuszna wykładnia Mackiewicza w rodzaju „wielki pisarz, marny polityk” albo „czytać powieści (choć zacietrzewione), ale zapomnieć publicystykę, gdzie płacił szaleństwem za stałość poglądów”.\n6 Andrzej 27 listopada 2013 o 10:36\nBardzo dziękuję za powyższe wyjaśnienia oraz za wyrozumiałość. Przeczytałem pański tekst nieuważnie. Oczywiście, w 1957 roku JM pisał do pism wychodzących w Monachium. Daleko mi jeszcze do poprawnej znajomości biografii Józefa Mackiewicza…\n7 michał 27 listopada 2013 o 8:12\nTo raczej ja wyraziłem się niejasno i stąd wzięła się potrzeba wyjaśnień. Wspomniałem o Ostatnich Wiadomościach tylko dlatego, że w nich także pojawia się ów dziwny podpis Rot. Przyzna Pan, że to bardzo zaskakujące, że uznany publicysta pisze nagle pod kryptonimem. To się oczywiście czasami zdarza, ale zazwyczaj łatwiej wskazać na powody, a także łatwiej taki podpis przypisać. W wypadku Mackiewiczów tak nie jest. Barbara Toporksa podpisała jeden artykuł „Magdalena”… Dlaczego? I dlaczego tylko jeden? (w każdym razie tylko jeden udało się znaleźć) Mackiewicz używał przed wojną wielu sygnatur, ale najgorsze jest to, że oboje nie pamiętali ogromu swego własnego dorobku i nigdy nie przyszło im na myślpoinformować kogoś, że w Słowie bywał Ali i aż, Ball i Maestro Kuku…\nA dziś to wszystko staje się jedną wielką łamigłówką.\n8 Andrzej 28 listopada 2013 o 12:30\nDochodzenie do prawdy poprzez porównania było zasadą Józefa Mackiewicza.\nDla badacza spuścizny Mackiewiczów, jak Pan, musi być to dosłownie benedyktyńska praca, tysiące pytań, zagadek, wątpliwości itd. ale też radość i satysfakcja gdy uda się coś nowego odkryć. Prawdziwa archeologia! Nie mam intencji, aby Panu „kadzić” tym niemniej szczerze podziwiam pańską pracę w tej dziedzinie.\nA może „dziwnie podpisywali” swoje artykuły, ze względu na „stary, wybujały indywidualizm”?\n9 michał 28 listopada 2013 o 8:52\nDziękuję za dobre słowo, ale wyrazy uznania powinny być skierowane pod adresem pani Niny Karsov. To jej wysiłkiem wydobyte zostały z zapomnienia teksty powszechnie uważane za stracone, to dzięki jej benedyktyńskiej pracy, jak to Pan ładnie wyraził, znalezione zostały i uprządkowane setki artykułów rozproszonych obojga Mackiewiczów. Ja co najwyżej przyszedłem na gotowe.\nOczywiście każde odkrycie „nowego” tekstu jest wielką przyjemnością, ale jest w tym także jakiś smutek, bo jakże to być może, że pomimo mrówczej pracy trwającej ponad ćwierć wieku – naprawdę – nadal znajdujemy nieznane teksty? Czy to nie straszne, z jaką dezynwolturą traktuje się wielkich polskich pisarzy? Gdy jednocześnie zbiera się dorobek poputczików, których nikt nie będzie pamiętał za lat 20.\nMoże tak właśnie być powinno. Pozwolę sobie ponownie zacytować Barbarę Toporską:\n„Ja dla Józefa nie boję się osądu historii, za gruba szyszka, żeby się historycy literatury nim nie zajęli. My już musimy mieć nos skierowany ku wieczności.”\n10 Andrzej 29 listopada 2013 o 9:58\nZdaje mi się, ze jest Pan optymistą w tym względzie, że poputczików „nikt nie będzie pamiętał za lat 20″. Może nikt rozumny i chcący oddać świadectwo prawdzie. Bo po prawdzie to, jestem przekonany, że bolszewicy będą im wznosić pomniki jako wzór do naśladowania! Tak jak wznoszą od początku. Chyba, że już ostatecznie zwyciężą i nie będzie im to do niczego potrzebne. Wtedy już wzorem nie będzie poputczik tylko wierny pies. A nam, o ile dożyjemy, pozostanie tylko to cośmy sami zachowali w naszych głowach i na naszych półkach z książkami. A na zewnątrz pozostanie tylko nuda…\n11 michał 29 listopada 2013 o 10:24\nPewnie ma Pan rację, ale też ja się bardzo niezręcznie wyraziłem. Miałem na myśli, że ludzie tacy jak Nowak, Korboński, Pomian, Garliński, Stahl, Pełczyńska, jej przyjaciel komunista Lorentz, i setki uczestników nagonki na Mackiewicza, będą w przyszłości tylko przypisami do dzieła wielkiego pisarza. Nasze wnuki będą nadal czytać Mackiewicza, i będą się dziwić, że ktoś kiedyś się go czepiał.\n12 Andrzej 30 listopada 2013 o 11:59\nBarbara Toporska doskonale podsumowała tę kwestię.\nA ci wszyscy poputczycy? Ja myślę, że to co mogli to już zrobili. Ci co ich zastępują dzisiaj, niewiele już mogą zaszkodzić jego dziełu. Co najwyżej wydają „pomnikowe” albumy Korbońskiemu.\n13 michał 30 listopada 2013 o 12:50\nTak. Dlatego właśnie nazywam nagonkę rzekomych „wielbicieli” Mackiewicza na jego wydawcę – „drugą sprawą Mackiewicza”. Dzieło należy już do wieczności, więc zaatakować należy tę jedną osobę, która przyczynia się do ochrony tego dzieła. Czy można sobie wyobrazić coś bardziej diabolicznie skandalicznego?\n14 Andrzej 30 listopada 2013 o 9:54\nDobrze Pan to opisał pięć lat temu na stronach WP.\nCiągle to samo z tymi poputczykami. Co zrobić gdy fakty są oczywiste i nie podważalne? Najlepiej wtedy „zakląć rzeczywistość”, że niby nastała „wolna Polska” itd.\nNie śledziłem tej sprawy (bo po co, skoro książki są bez większego problemu dostępne w dystrybucji krajowej. Jeśli się chce je dostać to się dostanie) ale teraz zerknąłem do internetu i trafiłem na „kolejny głos w sprawie” (styczeń 2012; nie podaję „linki” bo nie mam zamiaru tego nikomu polecać). Ale się nakręcają! T. napisał, potem na tej bazie E. napisał a O. powiedział i jeszcze kolejny rozgłosił. I okazuje się, że wszystko to ten sam „kolejny głos” od lat, co najwyżej z dodatkiem nowego kłamstwa. W tym przypadku „najlepszy” jest fragment: „Dopiero w 1993 roku istniejące od 40 lat wydawnictwo KONTRA z siedzibą w Londynie, którego Nina Karsov-Szechter jest właścicielką, zaczęło wydawać prace Józefa Mackiewicza”. A niby co wydawało przedtem? „Kubusia Puchatka”?\nI tak się to kręci w tej krainie fikcji.\n15 michał 30 listopada 2013 o 10:41\nCha, cha! Cytat jest chyba z Klecla, o którym też tu pisałem. Co robić z takim? Kontra istnieje jego zdaniem od 40 lat (sic), wydaje Mackiewicza od 1993 roku (sic!), Karsov pisze się przez „w” (sic!!), a „murders” to znaczy „mordercy” (sic!!!). Polemizować z durniem? Ale on na czarne mówi białe. Najlepiej byłoby go posłać do szkoły, tylko że oni już wszyscy byli w szkole i niczego się nie nauczyli.\nAle mnie się wydaje, że trzeba zupełnie wprost ich nazywać – Eberhardt, Klecel, Odojewski, Trznadel – dlatego u nas jest o nich pod klawiszem „Cham chamem”.\n16 Andrzej 1 grudnia 2013 o 4:37\nTo pisał ktoś podpisujący się Sigma, Panie Michale.\nMożliwe, że owe „złote myśli” wziął od kogoś innego, np. od wymienionego przez Pana i komentowanego trzy lata temu, Klecla.\nAle bełkot jest w „nowym, wspaniałym” peerelu tak powszechny, że nie zdziwiłbym się, gdyby ów Sigma sam to wymyślił. Polrealizm to też niezgorsza zaraza. Wyślesz kogoś takiego do szkoły a on wszystkich pozaraża.\n17 michał 1 grudnia 2013 o 5:39\nOni nie są w stanie wymyśleć niczego nowego. To papugi, nie ludzie. Oczywiście, można by na to odpowiedzieć, że żaden idiota dotąd nie twierdził, że Kontra wydawała Józefa Mackiewicza od 1953 roku, więc to jest jakaś „nowość”, tylko że w takim razie odkrywcą byłby każdy bałwan z oślej ławki wymyślający w trzeciej klasie podstawowej nową prlowską ortografię.\nMniejsza o nich. Interesuje mnie ta szkoła. Czy szkoły w prlu są aż tak dobre, że ci panowie byliby zagrożeniem do poziomu? To byłaby dobra wiadomość. I wówczas należy ich trzymać z dala od szkół.\n18 Andrzej 1 grudnia 2013 o 7:24\nNie pocieszę Pana. Będąc na miejscu i obserwując peerelowskie podwórko, uważam, że szkoły tutejsze są na poziomie odpowiednim do okoliczności jakie tu panują. Nie tyle jednak poziom ma tu znaczenie ile treść, która może być dowolna byle tylko była „właściwa”.\n19 michał 1 grudnia 2013 o 7:52\nTreść ma z pewnością znaczenie w systemie edukacji, ale poziom jest ważniejszy. Domyślam się, że obaj narodziliśmy się w Polsce ludowej i pomimo treści, którą nam wbijano do głowy, jesteśmy gdzie jesteśmy, tzn. w Podziemiu. Ja chodziłem do sławetnej „jedynej prywatnej szkoły dla chłopców między Berlinem i Władywostokiem” i nie waham się powiedzieć, że jej poziom był bardzo wysoki. O ile mi wiadomo, poziom w innych liceach warszawskich w owych czasach był zaskakująco wysoki.\nJakiekolwiek chcą wtłaczać dziś treści, jeśli uczą myśleć na własny rachunek, to nie jest źle. Mam nadzieję, że nie dostrzeże Pan bezbożnego optymizmu w moich słowach. Wcale nie stałem się nagle piewcą prlu. Zmierzam tylko do tego, że wszyscy ludzie są potencjalnie wolni i mogą tę wolność afirmować POMIMO, a nie PONIEWAŻ. Poziom nauczania wspomaga afirmację pomimo treści.\n20 Andrzej 2 grudnia 2013 o 9:57\nNie miałem tego szczęścia co Pan choć też do szkół chodziłem w W-wie. Podstawówka imienia Che, szkoła średnia imienia PPR (elektroniczna). W tej drugiej poziom nie był niski bo to była szkoła wzorcowa – dla komunistów. Po tej szkole byłem dość głupi i nie myślałem samodzielnie. Dopiero studia (po kilkuletniej przerwie, za to w latach 80.) coś mi dały.\nZgadzam się z Panem, że każdy, potencjalnie może zechcieć afirmować wolność pomimo treści jakie mu się wpaja lub jakie mu wpajano. Czy, jednak myślenia na własny rachunek (jak to rozumiem, myślenia nie-stadnego) można nauczyć się tylko w szkole?. Może wystarczy ojciec i matka? Poziom domu rodzinnego wydaje mi się ważniejszy bo od niego zaczyna się pojmowanie świata. Można też dojść do takiego sposobu myślenia samodzielnie, na przykład czytając Mackiewicza i ucząc się „z niego”. Nie sądzi Pan?\n21 Andrzej 2 grudnia 2013 o 10:05\nps. żeby nie wyszło, że szkoła była dla uczniów komunistów. Komunistą nigdy nie byłem i nie chciałem być, zaś od ćwierć wieku, po przeczytaniu „Kontry” i „Zwycięstwa prowokacji” wybrałem postawę antykomunistyczną.\n22 michał 2 grudnia 2013 o 10:37\nNawet w głowie mi nie postało sugerować, że szkoła jest jedynym czynnikiem kształtującym. Czynników takich jest wiele, a mogą nas ukształtować na odwrót od zamierzeń. I tak właśnie być powinno, bo człowiek jest istotą wolną, a nie maszyną. Gdyby się dało przewidzieć, w jaki sposób podziałają na jednostkę poszczególne bodźce, to … nie bylibyśmy istotami wolnymi. Wielu jest takich, co chcą człowieka wtłoczyć do mrowiska, sprowadzić do kłębka popędów, do maszyny „bodziec-reakcja”, do binarnego komputera – i co tu dużo mówić, często im się to udaje. Ale człowiek pozostaje nadal nieprzewidywalny w swej wolności.\nGdyby wpływy rodzinne i szkoła były determinującymi czynnikami, to Dzierżyński nie byłby bolszewickim mordercą, bo był z dobrego domu i chodził do dobrej szkoły. Był nawet odlegle spokrewniony z Mackiewiczem, a ot, kanalia.\nAle z drugiej strony, po 23 latach bolszewickiej indoktrynacji o ciśnieniu, którego nie możemy sobie nawet wyobrazić, ludzie urodzeni i wychowani w sowdepii chwytali za broń przeciw Stalinowi.\nDziękujmy Panu Bogu za naszą straszną wolność.\n23 Andrzej 3 grudnia 2013 o 4:20\nWracając do tematu, chciałbym poruszyć sprawę wydawania książek Józefa Mackiewicza w innych językach. Wiem, że wiele takich prób zostało storpedowanych, bądź na skutek bezpośrednich działań Jana Nowaka, bądź „patriotów”, opisanych m.in. w „Nie trzeba głośno mówić” i „Zwycięstwie prowokacji”. W sumie tych samych ludzi co prowadzili nagonkę na Mackiewicza jeszcze od czasów wojny.\nTo było coś znacznie gorszego niż cenzura. Uważam, że było to działanie zbrodnicze nie tylko dla polskiej kultury narodowej ale dla kultury światowej i że ci ludzie powinni zostać za to „wiecznie potępieni”. Oczywiście, pozbawiało to też małżeństwo Mackiewiczów koniecznych środków materialnych i przez to właśnie żyli w biedzie. Kto wie, ile więcej książek by napisali i wydali gdyby mieli dostateczne zabezpieczenie materialne?\nJaka jest w pańskiej ocenie, skala tego łajdactwa Nowaka & Co.?\n24 michał 3 grudnia 2013 o 10:32\nMa Pan rację, ale dość trudno stwierdzić z całą pewnością, kto utrącił co i gdzie. Instytucja tzw. „readers”, tzn. ludzi, których zadaniem jest ocenianie książek dla wydawnictw, sugerowanie, czy należy je wydawać czy nie, jest z pewnością drogocenna, gdy spełniają swoją rolę rzetelnie. Jeśli natomiast popierają jakąś z góry przyjętą „linię”, to oczywiście ich działalność staje się zbrodnią, jak Pan to słusznie mówi.\nProblem jednak w tym, że jest to proces z oczywistych powodów zakamuflowany, więc nie wiadomo kto utrącił co, wiadomo co najwyżej – i to też nie zawsze – kiedy ktoś odkrył nieznanego autora i polecił wydawnictwu przyszły bestseller. Nabokov i Lolita są tu doskonałym przykładem.\nInnymi słowy, wiemy, że polscy emigranci utrącili projekty wydania książek obojga Mackiewiczów w obcych językach, ale kto? W odpowiedzi są tylko plotki.\nWarto jednak także pamiętać, że Mackiewicz nie należał do modnej lewicy, nawet więc gdyby nie miał wrogów wśród polskich emigrantów, to prawdopodobnie i tak nie byłby czytany. Bo to przecież emigrant i czarna reakcja, więc jak to?\n25 Andrzej 4 grudnia 2013 o 2:11\nDziękuję za powyższe wyjaśnienia. Jestem świadomy możliwości wynikających z wpływów bolszewickich na świecie. Tym bardziej jednak mnie wścieka to, że wiele z tych nielicznych możliwości, zostało z premedytacją utrąconych przez tych, którzy uważali się za emigrantów politycznych od komunizmu, za wolnych Polaków.\n26 michał 4 grudnia 2013 o 11:12\nMackiewicz napisał ciekawy artykuł na ten temat, pt. Moje doświadczenia literackie. Niestety ukazał się tylko w Związkowcu z Toronto, więc jest trudny do znalezienia. Argumentuje tam, że wydawanie książek to jest loteria, źe nikt naprawdę nie potrafi przewidzieć, co „pójdzie”, a co nie. Daje dziesiątki przykładów, między innymi także własnych książek.\nAle w końcu konkluduje, że naprawdę ważna jest tylko szczerość autora, a potem literatura jest rzucona na los szczęścia. Odbiór nie zależy od autora. Powinniśmy próbować kontrolować to, na co mamy wpływ. Moje dzieło musi więc w pierwszym rzędzie zadowalać mnie. A czy będzie się podobać innym, to już nie moja sprawa.\n27 Andrzej 5 grudnia 2013 o 7:25\nZ tego jasno co Pan napisał wynika dla mnie, że Józef Mackiewicz „twardo stał na ziemi” i że wymagał przede wszystkim od siebie a dopiero potem od innych. Wynika też jego osobista skromność, pomimo tego, że miał dowody uznania swojego talentu i umiejętności. O tym chociażby świadczy jego wybór przez czytelników „Wiadomości” do emigracyjnej Polskiej Akademii Literatury.\n28 Andrzej 5 grudnia 2013 o 8:52\nps. Poprzestawiały mi się wyrazy w pierwszym zdaniu. Przepraszam\n29 michał 5 grudnia 2013 o 10:16\nNie ma za co przepraszać. Są dwa rodzaje pomyłek w druku: takie, które uniemożlwiają zrozumienie myśli i takie, które są niezgodne z zasadami, ale myśl przedstawiają wystarczająco jasno.\nJózef Mackiewicz np. – bo czasami o nim mówimy – pisał niekiedy niepoprawnie po polsku. Żeby nie być gołosłownym, w którejś powieści jest określenie „obsikane każdym przechodzącym psem” (czy coś w tym rodzaju). Nie jest to zgodne z zasadami poprawnej polszczyzny, ale jest jasne! Zawiera wyrazisty obraz i jest jędrnie, dosadnie powiedziane. I na co tu zasady?\nNatomiast kiedy ktoś pisze ni do rymu ni do sensu (a mieliśmy tego przykłady na wp) i w ogóle nie można zrozumieć o co mu chodzi, to ja będę się pierwszy „czepiał”, że pisze po polskiemu. No, ale to też na ogół zdarza się tylko prawdziwym Polakom spod znaku Dmowskiego.\n30 Andrzej 6 grudnia 2013 o 7:15\nZawartość Kuriozów jest „podręcznikowym” przykładem pisania „ni do rymu ni do sensu”. A nacjonaliści są tam nader licznie reprezentowani. Skąd się bierze ta potrzeba błaźnienia się?\nW odniesieniu do tej kwestii przypominają mi się zdania Józefa Mackiewicza, które Pan Dariusz użył jako fragment motta do „Fatalnej Fikcji” a które pochodzą z przedwojennej publicystyki Mackiewicza:\n„Fatalna fikcja rozpanoszona u nas, przeżera nie tylko obyczaje, ale psychikę narodu. Wierzymy i widzimy tylko to, co widzieć chcemy, a nie to co jest zgodne z rzeczywistością”.\nJakże są trafne i aktualne!\n31 michał 6 grudnia 2013 o 9:29\nTak, oczywiście, dlatego właśnie Darek wybrał ten fragment: fatalna aktualność.\nO tej fatalnej fikcji, o radosnej frazeologii, o przemilczaniu oczywistej prawdy, którą znają wszyscy, ale nie trzeba o tym głośno mówić – o tym wszystkim było w II części artykułu o zmaganiach Mackiewicza z cenzurą. Niestety będzie o tym mowa także w następnych częściach.\n32 Paweł 6 lutego 2014 o 11:11\nPanie Michale, czy w poszukiwaniach bibliograficznych korzysta Pan z roczników Polskiej Bibliografii Literackiej z lat 1944-1985 ? Uważam, że była to najbardziej wolna od cenzury publikacja w prlu. Dużo tam tytułów książek i artykułów Józefa Mackiewicza.\nJest jeszcze jeden aspekt cenzury dotyczącej pisarzy – autocenzura. Być może Józef Mackiewicz jako twórca wolny i niezależny był od niej wolny, ale każdy człowiek ma swoje słabości. Osobiście doszukiwałbym się pewnych elementów autocenzury u Mackiewicza w jego decyzji niewydawania książki o Katyniu po polsku. Wiem, jakie były uwarunkowania tego faktu i oczywiście była to suwerenna decyzja pisarza. Jednak uważam, że w tym wypadku nie był tak bezkompromisowy jak mógłby być (chodzi także o niewyrażenie zgody na propozycję Niny Karsov, która chciała wydać książkę Mackiewicza o Katyniu po polsku w 1980 roku).\n33 michał 6 lutego 2014 o 8:57\n„Jeżeli nie wolno pisać tego co się chce, nie powinno się pisać wcale. Bo pisarz odpowiedzialny jest nie tylko za to co pisze, ale i za to co przemilcza.”\nJózef Mackiewicz brał pełną odpowiedzialność za to wszystko, co przemilczał. A przemilczać niekiedy musiał, żeby móc w ogóle cokolwiek publikować. Ale o tym będzie w dalszych częściach.\nW moim głębokim przekonaniu nie można w wypadku Mackiewicza mówić o autocenzurze. Pisałem o tym fenomenie szerzej w I części powyższego tekstu. Autocenzura to jest coś o wiele więcej niż przemilczanie faktu, że uważał biskupa Rubina za agenta. Autocenzura jest dobrowolną rezygnacją z prawdy: cicho sza… nie trzeba głośno mówić…\nNatomiast co do prlowskiej bibliografii to nie, nie korzystałem z niej nigdy. Czy jest w niej cokolwiek, czego nie ma w Bibliografii wydanej przez Kontrę?\n34 Paweł 6 lutego 2014 o 10:34\nLechoń zastanawiał się czy pisać krytycznie o emigracji, gdyż byłaby to woda na czerwony młyn.\nJeśli znajdę czas to spróbuję porównać Bibliografię tekstów Mackiewicza z Polskiej Bibliografii Literackiej (PBL) z Bibliografią Kontry; rozumiem, że chodzi o Bibliografię zawartą w „Dziełach”, w których tomach ?\nRzeczywiście, tak jak Pan wcześniej pisał – nieprawda też bywa ciekawa. Kłamstwa komunistyczne (obnażone !)\nujawniają prawdę o istocie systemu. A zatem ciekawa jest prawda o nieprawdzie.\n35 michał 6 lutego 2014 o 11:40\nMówiłem to chyba w trochę innym sensie.\nPrzedwojenna Bibliografia Mackiewicza znajduje się w Nudis verbis, a powojenna w Drogiej Pani.\nRozterki Lechonia to jest właśnie przykład samocenzury. Natomiast Mackiewicz autocenzurze się nie poddawał. Powstrzymywał się tylko przed wypowiadaniem osobistych idiosynkrazji, kiedy uważał, że wypowiedzenie ich do niczego nie prowadzi. Krytyka emigracji natomiast była jak najbardziej wskazana i, tak długo jak była prowadzona z pozycji antykomunistycznych, nie mogła być wodą na czerwony młyn, czego zresztą Józef Mackiewicz jest najlepszym przykładem.\n36 Andrzej 7 lutego 2014 o 10:57\nPanie Pawle, Panie Michale,\nTo klasyczny przykład z kanonu polrealistyzmu – nakaz poprawności patriotycznej. Zabraniało się i zabrania mówienia źle o „naszych”, wskazywania ich błędów i głupoty bo to „szkodzi sprawie”. Myślę, że Mackiewicz był przez polrealistów najbardziej znienawidzony i niszczony nie za to, że pisał prawdę o polskim wydaniu komuny, czym psuł im jej wizję (ewoulująca i liberalizująca się a w gruncie rzeczy nasza własna, polska) lecz za krytykę ich indywidualnych postaw: Nowaków, Korbońskich, Kisielowskich itd.\nDziś na tej samej zasadzie, stosuje się ten schemat gdy ktoś zechce krytykować współczesnych polrealistów: Wydawnictwo Podziemne? „To wariaci, nie myślą realistycznie, nie widzą faktów! Po co to czytać? My tu walczymy o naprawienie Polski a oni nas jeszcze krytykują!”. Co bardziej krewcy wygrażają, potępiają, nakazują bojkot, spokojniejsi wzruszają ramionami i pukają się wymownie w czoło: „ot, margines – nie warto się zajmować.”\nO ile dostrzega się ślepotę polityczną i błędną postawę polskich „elit niepodległościowych”, warto odpowiedzieć sobie na następujące pytania:\n1. Czy trwanie w tej ślepocie politycznej, służy sprawie niepodległości Polski czy nie?\n2. Czy krytyka tego zjawiska służy sprawie niepodległości Polski czy nie?\n3. Czy zwalczanie autorów tej krytyki, cenzura lub autocenzura na ten temat służą sprawie niepodległości Polski czy nie?\n4. Kto tu naprawdę jest za niepodległą Polską?\nW tych pytaniach nie chodzi przecież o antybolszewizm, który jest dużo ważniejszy i bardziej potrzebny (bo bolszewizm dotyczy całego świata, rzeczy uniwersalnych).\n37 michał 7 lutego 2014 o 3:13\nTak, Lechoń był polrealistą. Ale Lechoń był poetą, a nie politykiem, myślicielem politycznym, czy choćby publicystą. Nie jego trzeba winić za te głupstwa, ale dominującą polską kulturę spod znaku „cicho sza”, „świętości nie szargać”, „zły to ptak, co swoje gniazdo kala” itd. w koło Macieju.\n38 Andrzej 7 lutego 2014 o 9:05\nNie winię Lechonia na równi z twórcami linii politycznej której się podporządkował. Mam tylko wielki żal, że on i wielu innych zostali przymuszeni owym „nie powinno się krytykować, bo to woda na młyn czerwonych”. Ktoś taki jak on mógłby powiedzieć prawdę bo ma do tego wiedzę i talent, jest bezdyskusyjnym przedstawicielem „wolnej myśli polskiej” ale nie ma dość siły aby się przeciwstawić dominującemu nakazowi. Ilu było takich jak Józef Mackiewicz i Barbara Toporska? To określa moją ocenę polskiej emigracji politycznej po II WŚ, która zamiast tworzyć i rozwijać wolną myśl polską w istocie ją zniszczyła swoim polrealizmem.\n39 michał 7 lutego 2014 o 10:03\nNie po raz pierwszy, Panie Andrzeju, zgadzamy się. Gdyby więcej było ludzi takich jak Mackiewiczowie, to nie bylibyśmy dziś tu, gdzie jesteśmy. Nie mówilibyśmy o nich, jako tak niezwykle wyjątkowych.\nA Lechoń? Mój Boże! Jedynym obowiązkiem poety jest poezja. Jego jedynym celem powinien być wiersz, piękno. Nie powinien był poddać się polrealistycznej masie, bo poeci lepiej służą poezji, gdy stoją osobno, ale od czasu wielkich Romantyków, polscy poeci uważają za swój obowiązek „zaangażowanie”.\n40 Andrzej 8 lutego 2014 o 2:23\n„Zaangażowanie” mogę zrozumieć i wybaczyć. Poeta nie musi żyć tylko samą poezją. Ale nie potrafię wybaczyć narzucania i stosowania presji obowiązkowego narodowego myślenia a także nie akceptuję godzenia się na to przez uczciwego i myślącego samodzielnie człowieka. Sam tego doświadczyłem chcąc naiwnie „podziałać patriotycznie”. Z moim pojęciem patriotyzmu nie ma to nic wspólnego. To jest rodzaj kolektywizmu. To jest coś, z czym nie chcę mieć nic wpólnego.\n41 michał 8 lutego 2014 o 3:25\nTu jest kilka różnych problemów. Oczywiście żaden artysta ani nie musi, ani nawet nie powinien żyć tylko sztuką. To jedno z nieszczęść współczesności, że muzycy znają tylko muzykę, filmowcy znają (i cytują w kółko) tylko filmy, poeci znają tylko poezję i innych poetów, a wszyscy razem nie wiedzą nic o życiu. W rezultacie ich prace są oderwane od jakiejkolwiek rzeczywistości, a kiedy ktoś zechce im to wytknąć, to słyszy w odpowiedzi, że rzeczywistość ich nie interesuje.\nKiedy młody sowiecki pisarz posłał swoje pierwociny Gorkiemu, to ten odpisał mu, że facet umie pisać, ale powinien to rzucić i poznać najpierw życie. Tym młodym człowiekiem był Izaak Babel, który poszedł do czeki i poznał zaiste życie, które opisał w swoich kapitalnych opowiadaniach.\nZmierzam do tego, że poznanie życia i „zaangażowanie”, to są dwie różne sprawy. „Zaangażowania” domagała się od sowieckich twórców żdanowszczyzna i socrealizm (nb. Trocki pisał o tym na wiele lat przed socrealizmem), a Józef Mackiewicz per analogiam do socrealizmu, nazwał polską pseudokulturę polrealizmem. I w socrealizmie, i w polrealizmie, literatura postulowana im bliższa jest polityki tym dalsza od życia.\nParadoks jest więc chyba taki, że ci „zaangażowani” właśnie nie znają życia, podobnie jak wszystkie te oderwane od rzeczywistości artystowskie pięknoduchy. Lechoń, klasyczny pięknoduch, pragnął właśnie się zaangażować, nie być już więcej pięknoduchem, za co go krytykował jego przyjaciel Tuwim, ale zaangażować się nie potrafił, bo „zły to ptak…” itd.\nA uczciwi i myślący samodzielnie ludzie, ludzie z ludzką twarzą, nie przyjmujący do wiadomości tej paskudnej gęby, którą się nam dziś serwuje jako ludzką twarz, pójdą na Salę nr 6.\nCzechow pisał o nas.


Mała czarna w roli głównej - strój na uroczystość rodzinną\nAutor: Life by MARCELKA maja 01, 2013\nStylizacja z małą czarną sukienką, krótkim żakietem, kopertówką, przezroczystymi butami i złotymi dodatkami.\nDzisiaj chcę Wam pokazać mój strój z "małą czarną" plisowaną sukienką w roli głównej. Oczywiście, jak na mnie przystało - nie mogło być tak nudno i zbyt klasycznie, dlatego też do sukienki założyłam krótki żakiet z River Island, który pokazywałam Wam w jednym z ostatnich postów - TUTAJ oraz koralową kopertówkę marki Manzana.\nKolejną nowością są u mnie buty z przezroczystymi wstawkami, czarne, delikatne, zapinane na pasek, na niskim obcasie i bardzo wygodne. Zauważyłam, że ostatnio z mojej szafki z butami znikają szpilki na przerażająco wysokim obcasie, a pojawia się coraz więcej butów na średniej wysokości obcasie, ale myślę, że to pozytywna zmiana ;)\nczarna sukienka - A WEAR, allegro, ok. 25 zł\nbuty - www.sequinshoes.pl - 109 zł\ntorebka - Manzana 35,99 zł, do kupienia TUTAJ\nSłowa kluczowe: stylizacja na uroczystość rodzinną blog, koralowa kopertówka Manzana do czego, mała czarna sukienka stylizacje blog, żakiet z tweedu ze złotymi guzikami River Island, strój na osiemnastkę blog, co do czarnej plisowanej sukienki, żakiet w stylu chanel, złoty łańcuch do czego, transparentne buty , buty z przezroczystymi wstawkami sequin,\nBlack Style 1 maja 2013 17:41\nLife by MARCELKA 2 maja 2013 20:07\nUnknown 1 maja 2013 18:01\nAle Ty masz zgrabne nogi! :*\nLife by MARCELKA 2 maja 2013 20:09\nUnknown 1 maja 2013 18:22\nMarcelko, wyglądasz przepięknie!!!\nJuż Ci pisałam kiedyś, że nóżki masz jak strzałeczki!!!\nDodam jeszcze, ze ostatnim razem nie podobała mi się stylizacja z tym żakietem, a tutaj pasuje idealnie - dlatego, że założyłaś go na czarną (jednokolorową) sukienkę! Bardzo mi się podoba :)\nLife by MARCELKA 2 maja 2013 20:13\nMi tez ten żakiet bardziej się podoba w tym zestawieniu :)\nFLEXYFASHION 1 maja 2013 19:03\nbardzo przyjemny zestaw ! sukienkeczka przecudna !\nModaitakietam 1 maja 2013 19:19\nIdealnie wyglądasz! Świetny zestaw!\nWiolka-blog 1 maja 2013 19:44\nBryzejda 1 maja 2013 20:57\nUnknown 1 maja 2013 21:40\nSwietne sa te plisy na sukience!!! Bardzo mi sie podobasz!!! Idealna stylizacja na rodzinna imprezę!!!\nMagda 1 maja 2013 22:22\nBardzo ładnie wyglądasz. Buty fajnie się prezentują!\nLaures Majere 1 maja 2013 22:25\nŁadnie i elegancko, ja osobiście pewnie dobrałabym lżejszą biżuterie. Pozdrawiam.\njustynapolska 1 maja 2013 22:29\nMariola 1 maja 2013 23:11\nfajna ta mala czarna i swietne buty :)\nAnonimowy 1 maja 2013 23:11\ntroche się obawialam tej stylizacji, bo plisowanki nie są łatwe, ale rzeczywiscie nie trzeba było. Dziś z przyjemnością stwierdzam, ze wyglądasz ślicznie. Podoba mi się sukienka, torebka (bardzo!!!) buty.\nMusze tu zrobić dwie małe dygresje.\nPrzede wszystkim masz fantastyczne nogi. Szczerze ci ich zazdroszczę, prezentuj je często.\nDygresja druga: proszę Cie - spójrz na swoje dwa zdjecia - najlepiej otwórz je sobie razem - jedno obok drugiego, a mianowicie zdjęcie czwarte od góry i szóste - portret i to, na którym siedzisz na krześle. Zrób to proszę i powiedz mi czym róznią się te dwa zdjęcia.\nWracam do stylizacji - sukienka ma jeden mankamet - jest za wąska w ramionach, za bardzo wcięta, nie bardzo nadaje się przez to do noszenia bez czegoś na wierzchu - nie najlepiej wyglądają Twoje ramiona i pachy w tej sukience. Wymaga wiec jakiegoś żakietu - wybrałaś ten, który wybitnie mi się nie podoba, ale trudno - tu faktycznie nie wygląda najgorzej, jednak do tego zakietu się nie przekonam. Jeśli chodzi o żakiety to mam dla Ciebie już własnoręcznie przygotowany kolażyk, tylko nie wiem jak ci go przesłać - wnioski bez problemu równiez wyciągniesz sama. Pozdrawiam, R.\nLife by MARCELKA 2 maja 2013 20:30\nDziękuję bardzo - bardzo się cieszę, że Ci się podoba :)\nCo do drugiej dygresji - otworzyłam te dwa zdjęcia razem i szczerze obawiam się coś napisać, bo nie wiem, czy chodzi o to, że te zdjęcia są trochę podobne, choć wydaje mi się, że to portretowe jest o wiele ładniejsze, bo się uśmiecham i bardzo mi się to zdjęcie podoba :)))\nFaktycznie sukienka troszkę się marszczy w ramionach i jest bardzo wycięta, ale leżała w szafie od roku i w końcu ją założyłam, ale nie będzie moją ulubioną ;)\nCo do kolażyku - prześlij mi na e-mail smolarekmaria@gmail.com\njestem bardzo ciekawa co przygotowałaś :))\nCo do tego zakietu - pewnie się jeszcze tu pojawi, może się w końcu przekonasz od niego,...\npozdrawiam serdecznie ~!!!\nAnonimowy 2 maja 2013 21:42\nZdjecia roznia sie usmiechem. Na pierwszym jestes slicznie naturalnie usmiechnieta, na drugim ten nieszcsesny sciskany usmiech _do zdjecia_ taki zeby sie niby usmiechnac ale nie usmiechnac. Tak mi sie ta sztuczna mina nie podoba, tak czesto ja robisz, a natura obdarzyla cie takim pieknym naturalnym usmiechem. Kochanie, prosze po raz enty, nie boj sie byc naturalna, wtedy jestes najpiekniejsza. Kolaz przesle pozniej, wczoraj zapimnialam, a dzis nie mam komputera przy sobie.\nAnonimowy 2 maja 2013 21:55\nDo zakietu sie nie przekonam, bo ma niekorzystny fason, nieciekawe kolory, glupie guziki, jest wykonany z glupiego materialu i nic mi sie w nim nie podoba, wystaw go na all :)\nLife by MARCELKA 4 maja 2013 20:56\npostaram się z tym uśmiechem, ale to jest silniejsze ode mnie i strasznie się przy zdjęciach pilnuję - choć trochę podświadomie...\nna razie żakiet zostaje :)\nJak ja Cię lubię w takim stroju :)\nLife by MARCELKA 2 maja 2013 20:31\nzawsze najbardziej lubiłam takie "wyjściowe" stroje, ale wiadomo, że nie zawsze jest okazja żeby je założyć..\nmilo.13 2 maja 2013 00:30\ndzisiaj na uwagę zasługują ciekawe buty :) choć nie jestem zwolenniczką skracających nogę pasków na kostce, to jednak te buciki są bardzo zgrabne i ich bezbarwna wstawka przyciąga wzrok :)\nmarynarka w tym zestawieniu wygląda na pewno lepiej niż w tym z koszulką z kotem, ale raczej dobrałabym coś lżejszego i mniej wzorzystego do tej sukienki.\nCo do sukienki to podoba mi się od pasa w dół - tak jak w którymś z poprzednich komentarzy trochę nieładnie wygląda góra, szczególnie w okolicy pach, niekorzystny krój sprzyjający robieniu się takich jakby poduszeczek, swoją drogą chyba jest ogólnie za wąska ta sukienka w górnej części. A same plisowania - jak najbardziej tak :D\njeśli chodzi o dodatki - naszyjnik ładnie tu wygląda, torebka też jest ciekawa, podoba mi się jej kolor. Ale znowu ta literka M nieoderwana - Marcelko naprawdę nieładnie to wygląda, w dodatku na tym nieszczęsnym metalowym sznureczku typowo metkowym, jakbyś zapomniała ją oderwać. To tak jakbyś chodziła w butach, z podeszw których nie oderwałaś cen. To nieeleganckie i wygląda naprawdę głupio.\nŁadna fryzura, jak zawsze zadbane paznokcie :)\nMusze sie podpisac pod uwaga na temat literki. Naprawde meganm ma racje - wydaje mi sie, ze nawet producent nie mial na mysli, zeby z tymi literkami chodzic po swiecie, lecz chcial niejako podniesc jakosc metki przypinajac takie logo, ale ono naprawde nie wyglada na przewidziane do stalej ekspozycji. Te literke nalezalo zdjac razem z metka, ono stanowi czesc metki, a nie torebki i oczywiscie lancuszek tez jest do usuniecia.\nLife by MARCELKA 4 maja 2013 20:57\nI do it ;)\nAnonimowy 2 maja 2013 07:26\ndzisiejsza stylizacja jest naprawdę świetna;wykluczyłabym tylko ten żakiet-zupełnie nie przypadł mi do gustu. Ładna,uśmiechnięta dziewczyna w eleganckiej sukience-to musi się udać:).\nLife by MARCELKA 4 maja 2013 20:58\nVanite 2 maja 2013 08:52\nMoim zdaniem stylizacja bomba, mała czarna nie zawsze musi być nudna!:)\_\nWczoraj byłam na roczku i miałam małą czarną, turkusowe balerinki i torebkę oraz złota obrożę lub podkowę:) i wiele osób pytało sie czy nowa sukienka;-)\nLife by MARCELKA 4 maja 2013 20:59\nDokładnie - mała czarna za każdym razem może robić za nową kreację - wystarczą odpowiednie dodatki :)\nMiss A. 2 maja 2013 10:45\nsuper sukienka,ładnie wyglądasz :)\nBarbara Bastamb 2 maja 2013 11:14\nświetna stylizacja, pięknie wyglądasz, MC zawsze się sprawdzi...pozdrawiam...\nBarbara Bastamb 2 maja 2013 11:15\nChyba mi się komentarz nie zapisał, pisze jeszcze raz, świetna stylizaja, pięknie wyglądasz, MC zawsze się sprawdzi...pozdrawiam...\nVivid 2 maja 2013 11:44\nBardzo mi się podoba! Klasycznie, modnie i z gustem!!\nLa Marthisse 2 maja 2013 12:11\nMała czarna pasuje prawie na każdą okazję. Dzięki różnym dodatkom możemy całkowicie zmieniac jej charakter.\nPozdrawiam serdecznie **.**\nprzewozy autokarowe 2 maja 2013 12:14\nstylizacja ładna, poza tym koszmarnym żakietem, w twojej garderobie pozbyłąbym się właśnie tego żakietu i jednej torebki, o której pisałam na innym blogu\nLife by MARCELKA 4 maja 2013 21:00\ndzięki za radę, ale jak na razie żakiet zostaje ;)\nm 2 maja 2013 13:59\nSukienka najbardziej mi się podoba :D\nFajna dziewczyna z Ciebie, podoba mi się Twoje nastawienie do mody - nie podażasz ślepo za tym co trendy, ale kombinujesz i jesteś kreatywna.\nOby tak dalej - pozdrawiam.\nDodam, że oglądam Cię od b.dawna i jakoś tak nigdy nie miałam śmiałości coś skrobnąć ;)\nLife by MARCELKA 4 maja 2013 21:01\nZa to, że zaglądasz - bo to dla mnie ważne\ni za to, że w końcu postanowiłaś coś napisać\ni to jeszcze takie miłe słowa :))\nBlueyes 2 maja 2013 15:25\nFajna kopertówka i obcasy :)\nrolety 2 maja 2013 17:46\nRetromoderna 2 maja 2013 20:43\nBardzo ładnie. Sukienka śliczna i ciekawe buty plus piękny makijaż :)\nusługi pogrzebowe 2 maja 2013 23:02\nramiączka nie pasują do twojej figury, ale poza tym ok\nPauline - navy 2 maja 2013 23:48\nbiżuteria, szpilki, torebka - wszystko cudowne !\nLife by MARCELKA 4 maja 2013 21:02\nUnknown 3 maja 2013 17:05\nALISZ 3 maja 2013 17:33\nCzerwona kopertówka pasuje do całości\nshiny syl 3 maja 2013 18:42\nbardzo mi się podobają te buty z przezroczystymi elementami, ale zastanawiam się czy są wygodne?\nLife by MARCELKA 4 maja 2013 21:03\ntak są wygodne, mają niski obcas, także spokojnie można w nich chodzić na codzień !\njeszcze nie wiem, jak zachowają się na gołą stopę - do tej pory nosiłam je na rajstopę albo na skarpetkę...\nUnknown 4 maja 2013 18:09\nUnknown 4 maja 2013 19:32\nAj jaj świetne zestawienie! Śliczna sukienka i ten żakiet..mmm!\nkolagen 6 maja 2013 20:06\nślicznie, wyglądasz bardzo szykownie\nLife by MARCELKA 6 maja 2013 23:47


Konferencja w dniu 11.12.2013 - Biblioteka Pedagogiczna w Swarzędzu\nKonferencja w dniu 11.12.2013\n11 grudnia 2013 r. odbyła się konferencja nauczycieli bibliotekarzy pt. „Kultura wschodu – bliżej kraju kwitnącej wiśni”. Jak co roku, spotkanie zostało zorganizowane przez swarzędzką filię Publicznej Biblioteki Pedagogicznej w Poznaniu przy współpracy z Zespołem Szkół nr 2 w Swarzędzu. Szkoła udostępniła salę multimedialną na potrzeby konferencji oraz ugościła zebranych nauczycieli.\nPo powitaniu wszystkich przybyłych gości, dyrektor szkoły, Przemysław Wantuch, opowiedział o placówce oraz zaprezentował krótki filmu promujący II LO w Swarzędzu. Następnie wystąpił pierwszy gość konferencji – pan Adam Choryński, pracownik naukowy Polskiej Akademii Nauk, który opowiedział o swoich trzech wyprawach do Japonii, przybliżając w ten sposób wszystkim zgromadzonym kulturę, tradycje i obyczaje kraju kwitnącej wiśni. W czasie tej prelekcji uczestnicy spotkania mieli okazję obejrzeć ciekawe filmy oraz zdjęcia ukazujące Japonię jako kraj wielu kontrastów – zarówno kultywujący historię i tradycję, jak też przykładający dużą wagę do intensywnego rozwoju i najnowocześniejszych technologii. Po prezentacji goście mogli skosztować zielonej herbaty przywiezionej z Japonii.\nDruga część spotkania poświęcona była japońskiej sztuce układania kwiatów – ikebanie. Kierownik Filii nr 2 Biblioteki Głównej i Centrum Informacji Naukowej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, dr inż. Katarzyna Zygmunt, przybliżyła historię ikebany, jej kierunki oraz cechy charakteryzujące tę sztukę. Następnie omówiła zasady tworzenia kompozycji kwiatowych w ikebanie oraz podstawowe zasady, którymi należy kierować się tworząc układy roślinne. Na zakończenie swojego wystąpienia pani Katarzyna Zygmunt przygotowała trzy ikebany – w stylu moribana (ze spiętrzonymi kwiatami), heika (układ w wysokim wazonie) oraz morimono (kompozycja łącząca kwiaty z owocami).\nOstatnim punktem spotkania były warsztaty origami przeprowadzone przez pracownika biblioteki pedagogicznej – Kornelię Choryńską. Ich głównym celem było zwrócenie uwagi na niezwykle atrakcyjną formę zajęć możliwą do wykorzystania w pracy nauczyciela bibliotekarza. Podczas warsztatów uczestnicy uczyli się, jak z kartki papieru stworzyć przestrzenne figury, takie jak łabędź, ptak czy żaba.\nSpotkanie zakończyło się złożeniem życzeń świątecznych i noworocznych oraz zaproszeniem do udziału w następnych spotkaniach.


Jedzenie na Maderze - czego warto spróbować? - Madame Edith\nJedzenie na Maderze to jedna z pierwszych rzeczy, która przychodzi mi na myśl na samo wspomnienie tej wyspy. Maderyjska kuchnia jest smaczna i zdrowa. Obfituje w warzywa, ryby i owoce morza. Jest w niej też sporo mięsa i pysznych, egzotycznych owoców. Wszystko jest smakowicie doprawione, pięknie wygląda i kusi by spróbować. Myślę, że każdy znajdzie tu coś dla siebie, bo i mięsożercy, miłośnicy ryb, jak i wegetarianie nie będą głodni, a liczba tradycyjnych dań na każdy m zrobi wrażenie! Jedzenie to zdecydowanie dobry powód, by odwiedzić Maderę 🙂\nSpecjalnością tutejszej kuchni jest espada (więcej o niej przeczytacie we wpisie “Espada – atlantycki potwór“). Na Maderze podaje się ją najczęściej w wersji z grilla lub smażonej w towarzystwie pieczonych bananów (espada com banana), sosu z marakui, a także z dodatkiem sałatki, surówki, soczewicy lub smażonymi kostkami polenty (milhofrito).\nNa Maderze popularne są też steki i dania z wieprzowiny. Są znakomicie doprawione, obowiązkową przyprawą jest liść laurowy.\nKolejną bardzo znaną potrawą jest espetada – szaszłyk z marynowanej wołowiny, natartej czosnkiem i posypanej aromatycznymi przyprawami. Tradycyjna espetada powinna być nadziana na patyk z drzewa laurowego i pieczona nad płonącym drewnem. W restauracjach najczęściej jednak używa się metalowego szpikulca, który zawiesza się nad stołem na specjalnym stojaku. Espetadę podaje się z wieloma dodatkami podobnie jak espadę – na zdjęciu poniżej widać kostki polenty, sałatkę oraz nieśmiertelne frytki.\nZ zup ogromnie Wam polecam tę z jarmużu (caldo verde) oraz pomidorową z owocami morza. Popularnym przysmakiem jest też cataplana– gulasz z ryb, pomidorów i czosnku oraz caldeirada – zupa z ryb i owoców morza.\nNieodłącznym elementem w diecie Maderyjczyków jest też tuńczyk oraz owoce morza: krewetki, kalmary, małże, ośmiornice, homary, kraby oraz langusty. Każdy kto kocha owoce morza uzna, że Madera to raj na ziemi!\nPopularną przekąską jest pieczywo bolo do caco. To tradycyjny chlebek przygotowany z mieszanki mąki żytniej\ni kukurydzianej oraz słodkich ziemniaków. Jest wypiekany na blaszce na oczach klientów. Przeważnie podawany jest z masłem czosnkowym lub z dodatkami mięsnymi – wtedy tworzy bardzo pożywną kanapkę. Nie bójcie się jednak tutejszego masła czosnkowego, w wielu przypadkach jest bardzo łagodne, a czosnek używany na Maderze jest inny od polskiego – jest bardziej delikatny, a jego główki są znacznie większe. Można go obejrzeć i kupić podczas wizyty na targu Mercado dos Lavradores.\nNa Maderze królują ciasta, owoce, lody i puddingi. Tradycyjnym deserem na jest bolo del mel de cana, czyli ciastko miodowe zrobione z miodu z trzciny cukrowej. Ciastko to w smaku i w wyglądzie, przypomina piernik – zwłaszcza nasz staropolski. Warte uwagi są także pyszne ciasta z kasztanów w Dolinie Zakonnic np. kasztanowy chlebki czy pasteis de nata w wersji z kasztanowym nadzieniem – palce lizać, mówię Wam!\nW okresie Bożego Narodzenia spotkacie tez Bolo Rei, czyli ciasto przygotowywane z okazji Święta Trzech Króli. To bardzo słodki wypiek, który niestety lepiej wygląda niż smakuje.\nPopularne też są tu małe, okrągłe ciastka nadziane białym serem. Zrobione są z ciasta przypominającego półfrancuskie.\nCiastka z serem w wersji mini podane w towarzystwie sorbetu z marakui i sosu.\nW wielu miejscach spotkać też można desery z marakują. Polecam Wam przede wszystkim sernik!\nMadera słynie z niedostępnych nigdzie indziej krzyżówek owoców. Pyszny jest np. bananoananas. Koniecznie trzeba skosztować też maderyjskich, malutkich bananów – są znacznie mniejsze od spotykanych w polskich sklepach, a ich smak jest nieprawdopodobny!\nKolejnymi wartymi uwagi owocami są przeróżne odmiany marakui. Znajdziecie ich tutaj aż 28 gatunków. Gorąco polecam Wam także mango – to lokalne ma niesamowity aromat. Więcej o warzywach i owocach przeczytacie we wpisie o najpiękniejszym maderyjskim targu – Mercado dos Lavradores.\nPonchę spotkacie w każdym barze, na stoiskach, kiermaszach, w maderyjskich restauracjach, po protu wszędzie! To przepyszny tradycyjny maderski napój z procentami, który składa się z rumu z trzciny cukrowej, miodu i soku (przeważnie z marakui, cytryny lub pomarańczy). Poncha jest genialna i koniecznie trzeba jej spróbować. Miesza się ją przy pomocy specjalnej drewnianej łyżki, która może być też fajną pamiątką przywiezioną z Madery.\nNajbardziej popularny trunek na wyspie to oczywiście madera – Vinho da Madeira, które jest naprawdę mocne. Są różne wersje – zarówno bardziej wytrawne, jak i naprawdę słodkie, przez co w zależności od rodzaju maderę pija się jako aperitif lub wino deserowe.\nPopularne są też przeróżne likiery. Najwięcej ich spotkacie w sklepikach w Dolinie Zakonnic. Od liczby smaków można dostać zawrotu głowy, tym bardziej, że każdego można skosztować przed zakupem 😉 Najbardziej znane to te z owoców egzotycznych, jak i z kasztanów.\nKawę pija się tu często. Przeważnie mała kawa jest wliczona w cenę zestawu obiadowego, a jeśli nie, to też nie jest wielkim wydatkiem – nie spotkałam się, by kosztowała tu więcej niż 1,20-1,40 Euro.\nJedzenie na Maderze – ceny:\nCeny jedzenia na Maderze są zbliżone do polskich, a często nawet niższe. Kawa z ciastkiem to wydatek 2-3 Euro. Całe ciasto bolo de mel kosztuje ok. 5 Euro. Owoce i warzywa są odrobinę droższe. Ewidentnie drogie są tylko marakuje na Mercado dos Lavradores w Funchal, bo kosztują ok. 18 Euro za kilogram. Kanapka na mieście to wydatek ok. 3 Euro, ale porcja jest na tyle duża, że jako przekąskę zamawialiśmy ją na dwie osoby i prosiliśmy o przekrojenie. Obiad w lokalnej restauracji kosztuje ok. 9-11 Euro za dwa dania z kawą. Dania zamawiane z karty są nieco droższe, ale rzadko kiedy przekraczają kwotę 15 Euro za danie główne.\nWoda to koszt 1-1,5 Euro za butelkę 0,5 litra. W supermarketach jest taniej, bo za 1,5 litra zapłacimy ok. 50-70 centów. Porcja ponchy kosztuje 2,5-3 Euro. Niedrogie jest też wino. Przyjemne, delikatne portugalskie wino w markecie kosztuje już od 5-6 Euro. Oryginalna Madera, w zależności od wieku, to wydatek rzędu 12 Euro wzwyż. Radko pijamy piwo, więc nie znamy jego cen.\nPozostałe wpisy z Madery znajdziecie w sekcji MADERA.\nJedna odpowiedź do “Jedzenie na Maderze – czego warto spróbować?”\nOstatnio wróciłam z Madery. Złagodzili resktrykcje i się wybrałam. Spróbowałam trochę rzeczy, jednak kilku jakoś nie miałam okazji. Tarty z masą są smaczne, rybę espada z banamami jadłam ze trzy razy, mięso ze szpikulca- super. Owoce na targu- cholernie drogie, a smak różny. Poncho- nie mój smak, wino madeira- także. Nalewki różnie. No i żólta fasolka na przekąskę- fajna. Żałuję, że nie próbowałam bolo do caco. Raz chcieliśmy iść do lokalnego sprzedawcy, ale był zamknięty. No i te ciasteczka kasztanowe- nie udało się… Kawa bardzo dobra była. I żółty smoczy owoc- pycha.\nOgólnie jedzenie smaczne i nie chodziłam głodna :D.\nJedzenie na Maderze to jedna z pierwszych rzeczy, która przychodzi mi na myśl na samo wspomnienie tej wyspy. Maderyjska kuchnia jest smaczna i [...]


Najsilniejsze i najbardziej szkodliwe narkotyki - detoks-24.pl\nNajsilniejsze i najbardziej szkodliwe narkotyki\nNarkomania w Polsce i na świecie stanowi poważny problem. Mimo prowadzonych działań, których celem jest zmniejszenie liczby uzależnień od narkotyków, co roku odnotowuje się nowe przypadki zachorowań. Jedną z przyczyn tego stanu jest ich dostępność. Pomimo że narkotyki są nielegalne, to dostęp do środków odurzających nigdy nie był tak łatwy. Dodatkowo w świadomości społecznej funkcjonuje podział na narkotyki miękkie i twarde. Ma on jednak jedynie charakter umowny, a celem jego jest rozróżnienie stopnia szkodliwości. Zgodnie z tą klasyfikacją narkotyki miękkie w mniejszym stopniu wpływają na stan zdrowia i jakość życia. W praktyce jednak substancje o mniejszym potencjale uzależniającym (np. marihuana) również negatywnie oddziałują na organizm i układ nerwowy. Co więcej, są niejako wstępem do testowania i eksperymentowania z narkotykami twardymi. Jaki jest zatem najbardziej uzależniający narkotyk? Dlaczego są niebezpieczne? Jaki narkotyk jest najmniej szkodliwy?\nDLACZEGO NARKOTYKI SĄ SZKODLIWE?\nSzkodliwość narkotyków to kwestia powszechnie znana. Substancje psychoaktywne wykazują działanie silnie uzależniające. Zwyczajowo przyjęła się klasyfikacja na narkotyki miękkie i twarde, której celem jest rozróżnienie stopnia szkodliwego działania na ludzki ogranizm oraz rodzaju uzależnienia. Zgodnie z tym rozróżnieniem narkotyki miękkie nie powodują uzależnienia fizycznego, które wywołują substancje należące do grupy twardych. Powstanie tego rodzaju zależności, jest wynikiem adaptacji układu nerwowego do obecności danego środka psychoaktywnego. Należy jednak wskazać, że fizjologiczne mechanizmy, które warunkują powstanie zależności fizycznej są odmienne w przypadku różnych narkotyków. Niezależnie jednak od rodzaju przyjmowanych substancji psychoaktywnych pojawia się uzależnienie psychiczne. Co istotne, objawy uzależnienia mogą wystąpić w innym czasie w zależności od indywidualnych cech i właściwości organizmu konkretnej osoby. U jednych nawet przyjęcie niewielkiej dawki substancji może wywołać uzależnienie, u innych proces ten rozciągnięty będzie w czasie. Wpływ na to mają osobiste uwarunkowania i predyspozycje genetyczne. Uzależnienie psychiczne i fizyczne to jednak tylko jeden z efektów ubocznych narkotyzowania się. Narkotyki przy długotrwałym zażywaniu są trucizną, która ma silne, niekorzystne działanie na funkcjonowanie całego organizmu, powodując problemy psychiczne i zdrowotne, które w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić nawet do śmierci. W tym znaczeniu szczególnie niebezpieczne jest permanentne, trwałe narkotyzowanie się. Nie bez znaczenia są jednak również pojedyncze epizody zażywania narkotyków. Środki odurzające, w zależności od rodzaju wykazują inne oddziaływanie na mózg i postrzeganie. Zawsze jednak, w mniejszym lub większym stopniu, wpływają na ośrodkowy układ nerwowy. Uzależnienie fizyczne związane jest z koniecznością przyjmowania coraz większych dawek substancji psychoaktywnych, ponieważ wcześniej zażywane ilości nie przynoszą oczekiwanych efektów. Ograniczenie lub odstawienie środków odurzających powoduje pojawienie się nieprzyjemnych dolegliwości w postaci nudności, wymiotów, bólów głowy i innych konsekwencji. Przyczyną tego jest przyzwyczajenie organizmu do określonych stymulantów, bez których prawidłowe funkcjonowanie jest zaburzone. Celem uniknięcia nieprzyjemnych konsekwencji zespołu odstawiennego (abstynencyjnego), uzależniony narkotyzuje się coraz większymi dawkami, ponieważ poprzednio przyjmowane dawki narkotyku powodują słabszą reakcję organizmu (jest to wynikiem tolerancji na daną używkę). Sytuacja ta nierzadko skutkuje zatruciem, a nawet śmiercią, będącą konsekwencją przedawkowania. Warto również nadmienić, że zespół abstynencyjny może mieć różny charakter, zależne jest to od środka, który spowodował uzależnienie oraz od wielkości przyjmowanych dawek. Narkomania ma poważne konsekwencje zdrowotne. Mogą to być śmiertelne zatrucia (będące skutkiem przedawkowania), przewlekłe zaburzenia psychiczne, a także zaburzenia funkcjonowania poszczególnych narządów, a w skrajnych przypadkach nawet całego organizmu. Wpływ substancji psychoaktywnych powoduje obniżenie jakości życia i jego skrócenie. Narkomania jest szkodliwa nie tylko w sposób bezpośredni spowodowany zażywaniem i oddziaływaniem na organizm toksycznych substancji. Mówi się także o społecznym kontekście zażywania narkotyków i powstaniu uzależnienia środowiskowego, obejmującego sytuacje i zachowania, które wymuszone są przez zdobywanie i zażywanie substancji psychoaktywnych. Wchodzenie w kolejne fazy uzależnienia jest przyczyną degradacji życia we wszystkich jego aspektach. Dochodzi do utraty pracy lub przerwania edukacji. Na poziomie funkcjonowania rodziny uzależnienie powoduje poważne problemy natury emocjonalnej i ekonomicznej. Zaniedbanie prowadzi do rozpadu relacji rodzinnych i towarzyskich. Z tego względu nie sposób nie wspomnieć o społecznej szkodliwości problemu narkomanii.\nNadużywanie substancji psychoaktywnych powoduje powstanie zmian w postrzeganiu i myśleniu, które są przyczyną niebezpiecznych zachowań, wpływających na zdrowie i życie uzależnionego. Natrętne myśli powodują koncentrację życia osoby uzależnionej wokół nałogu. Wszelka aktywność skierowana jest na pozyskiwanie kolejnych działek substancji i wprowadzanie się w stan haju. Dochodzi do utraty kontroli nad własnym zachowaniem, dlatego też narkomania bardzo często związana jest z przestępczością i ryzykownymi zachowaniami. Uzależniony na głodzie nie jest w stanie racjonalnie myśleć, nie uwzględnia również konsekwencji swoich zachowań i dopuszcza się kradzieży, napadów i innych przestępstw. Co więcej, narkotyki w zależności od rodzaju przyjmowane są różnymi sposobami, wciągane przez nos, wdychane lub zażywane dożylnie. Szczególnie niebezpieczna jest ostatnia metoda przyjmowania narkotyków, ponieważ jednorazowe strzykawki używane są zazwyczaj wielokrotnie przez wielu uzależnionych. Sytuacja ta nierzadko skutkuje zarażeniem wirusem HIV, innym zagrożeniem jest również żółtaczka, owrzodzenia lub poważne zatrucia krwi.\nNAJGROŹNIEJSZE I NAJBARDZIEJ SZKODLIWE NARKOTYKI\nNa liście najbardziej szkodliwych środków odurzających znajdują się narkotyki twarde. Spowodowane jest to nie tylko faktem, że uzależniają najszybciej, ale również mają najsilniejszy wpływ na organizm człowieka. Nie oznacza to jednak, że narkotyki miękkie są bezpieczne. Co prawda wykazują mniejszą szkodliwość dla organizmu, ale długotrwałe ich zażywanie grozi konsekwencjami zdrowotnymi. Co więcej, osoby zażywające lekkie środki odurzające z czasem zaczynają eksperymentować również z mocnymi substancjami. Na liście najmocniejszych narkotyków na świecie znajdują się narkotyki z grupy opiatów. Uznawane są za najsilniej uzależniające, ponieważ nawet po jednym zażyciu powodują uzależnienie psychiczne oraz w najkrótszym czasie prowadzą do uzależnienia fizycznego. Do najmocniejszych narkotyków zaliczane są:\nHeroina to jeden z najniebezpieczniejszych i najbardziej uzależniających narkotyków. Zwiększa poziom dopaminy w mózgu (tzw. hormon szczęścia), aktywując układ nagrody. Destrukcyjnie wpływa na zdrowie uzależnionego. Przyjmowanie kolejnych dawek środka odurzającego zwiększa tolerancję organizmu na tą substancję. Dlatego też istnieje duże ryzyko przedawkowania, które może skutkować nawet śmiercią. Heroiniści narażeni są również na zakażenie wirusem HIV, AIDS, a także wirusem zapalenia wątroby typu B, C bądź D, które jest efektem używania zanieczyszczonych igieł i strzykawek, którymi heroiniści się wymieniają. Dodatkowo heroina zmniejsza łaknienie i wpływa na osłabienie odczuwania bólu. Pod wpływem tej substancji dochodzi do spadku ciśnienia krwi, a w niektórych przypadkach również temperatury ciała.\nKokaina uznawana jest za narkotyk twardy, gdyż silnie pobudza (wykazuje działanie stymulujące) i wpływa na zwiększenie pewności siebie. Dlatego też osoby pod jej wpływem zachowują się w sposób irracjonalny, niebezpieczny, z tego względu mogą stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia. Co więcej, po odstawieniu i ustaniu działania środka odurzającego występują objawy charakterystyczne dla depresji, anhedonii czy bezsenności, często pojawiają się również myśli samobójcze. Dodatkowo kokaina ma działanie silnie pobudzające, człowiek pod jej wpływem nie czuje zmęczenia i bólu.\nCrack to forma krystaliczna kokainy. W rankingu najbardziej szkodliwych narkotyków zajmuje trzecie miejsce, gdyż wykazuje łagodniejsze skutki odurzenia.\nAmfetamina nie powoduje uzależnienia fizycznego, ale bardzo silnie uzależnia psychicznie. Jej działanie wywołuje pobudzenie psychoruchowe, hamuje apetyt, zwiększa ciśnienie i skłonność do agresywnych zachowań. Objawy te w krótkim czasie doprowadzają do wyniszczenia organizmu poprzez osłabienie serca i układu krążenia oraz przyczyniając się do utraty wagi.\nMetaamfetamina jest pochodną amfetaminy, wykazuje silne działanie neurotoksyczne. Permanentne, długotrwałe narkotyzowanie się metaamfetaminą upośledza procesy myślowe i jest przyczyną powstawania psychoz. Co więcej, narkotyk ten bardzo źle wpływa na wygląd skóry powodując, że staje się szara, sucha, z widocznymi zmianami skórnymi w postaci owrzodzeń i krost.\nBarbiturany to środki nasenne, które bez wskazania medycznego i stosowania się do przyjmowania określonych dawek są silnie uzależniające. Wykazują działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy co wpływa na pojawienie się stanów depresyjnych. Szczególnie niebezpieczne są w połączeniu z alkoholem, który wzmacnia działanie barbituranów. Co więcej, są przyczyną pojawiania się halucynacji, okresowych psychoz, anemii, bezsenności i skłonności samobójczych. Nagle odstawienie barbituranów i przedawkowanie może doprowadzić do śmierci uzależnionego.\nNajgroźniejszymi, najbardziej niebezpiecznymi narkotykami są substancje wytwarzane domowymi sposobami, tzw. narkotyki syntetyczne. Skład takich środków może zawierać nie tylko narkotyki, ale również toksyczne związki, którymi są zanieczyszczone. Są to zazwyczaj najtańsze środki odurzające, których działanie wywołuje napady agresji, panicznego strachu czy utraty świadomości, a ich zażywanie może skutkować również infekcjami i procesami wyniszczającymi organizm, w skrajnych przypadkach doprowadzającymi nawet do śmierci. Dlatego też, na liście najbardziej niebezpiecznych narkotyków świata znajduje się:\nSkopolamina, określana jako „oddech diabła”, która wytwarzana jest z hioscyjaminy (występuje w roślinach psiankowatych m.in. pokrzyku wilczej jagody czy bieluniu dziędzierzawie). Osoby poddane działaniu tego narkotyku tracą nad sobą kontrolę, przyjęcie go nawet w małych dawkach wywołuje halucynacje. Ciekawostką jest fakt, że 1 gram skopolaminy może zabić nawet 20 osób.\nNarkotyk zombie, określny również jako flakka czy alfa-PVP, jest mieszanką silnego halucynogenu z silnymi czynnikiem stymulującym. Narkotyzowanie się flakką wyzwala agresję i przerażenie. Osoby odurzone tym narkotykiem demonstrują nienaturalną siłę i brak samokontroli.\nSisa jest pochodną amfetaminy. Badania laboratoryjne składu tego narkotyku wykazały, że znajdują się w nim ślady kwasu z akumulatorów samochodowych, oleju silnikowego czy szamponu. Dlatego też zażywanie tego środka odurzającego niszczy narządy wewnętrze. Osoby pod wpływem substancji tracą zdolność samokontroli, są agresywne, stwarzają zagrożenie dla siebie i otoczenia.\nFentanyl to środek anestezjologiczny, który wykazuje działanie pięćdziesięciokrotnie silniejsze od heroiny. Narkotyk ten jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ nawet w niewielkiej ilości może być zabójczy, dlatego też dawki mierzone są w mikrogramach.\nCo ciekawe, w klasyfikacji ONZ do kategorii najbardziej niebezpieczne zaliczona jest również marihuana, ecstasy i LSD.\nMarihuana ma właściwości psychoaktywne, charakteryzuje się różnorakim oddziaływaniem od pobudzającego, po uspokajające, do halucynogennego. Regularne palenie wpływa na pozbawienie motywacji i koncentracji.\nEcstasy (MDMA) jest syntetyczną substancją, której działanie zbliżone jest do amfetaminy. Stymuluje układ nerwowy i wywołuje stany psychodeliczne. Dodatkowo wpływa na podwyższenie temperatury ciała, powoduje tachykardię i niespodziewane skoki ciśnienia. Bardzo często dochodzi do odwodnienia organizmu w wyniku mdłości i wymiotów.\nNarkotyki, w zależności od rodzaju, wykazują inne działanie. Co więcej, każdy człowiek w inny sposób reaguje na substancje psychoaktywne. Dlatego też konsekwencje narkotyzowania się mogą być różne. Szczególnie niebezpieczne dla zdrowia i życia jest łączenie środków psychoaktywnych, zwłaszcza alkoholu i narkotyków. Taka mieszanka nazywana jest zabójczym koktajlem, ponieważ alkohol potęguje działanie substancji narkotycznych, a skutki tego w wielu przypadkach są nieprzewidywalne. Warto podkreślić, że narkotyki miękkie uznawane są za stosunkowo mniej szkodliwe, jednak mogą wzbudzać chęć eksperymentowania i sięgania po twarde używki, które powodują silne uzależnienie psychiczne i fizyczne. Dlatego też należy je traktować jako potencjalne niebezpieczne substancje. Niepokojącym trendem jest obniżanie się wieku osób uzależnionych. Coraz częściej po używki sięgają nieletni, dzieci i młodzież. Dla młodych ludzi narkotyzowanie się jest szczególnie groźne, ponieważ organizm jest bardziej podatny na uzależnienie. Konieczne jest zatem prowadzenie działań, których celem będzie edukacja dotycząca narkomanii. Istotnym elementem walki z problemem uzależnień od środków narkotycznych jest rozpowszechnianie informacji, co do możliwych skutków zażywania niebezpiecznych substancji, ich wpływu na życie i zdrowie.\nJędrzejko M., Narkotyki: vademecum, Wyd. Fundacja Pedagogium, Warszawa 2008\nZajączkowski K., Nikotyna, alkohol, narkotyki. Krótki poradnik psychologiczny, Wyd. RUBIKON, Kraków 2001\n1. DLACZEGO NARKOTYKI SĄ SZKODLIWE?\n2. NAJGROŹNIEJSZE I NAJBARDZIEJ SZKODLIWE NARKOTYKI