PODRĘCZNIK DOTYCZĄCY EFEKTYWNOŚCI UŻYTKOWANIA ENERGII W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO - PDF\nDownload "PODRĘCZNIK DOTYCZĄCY EFEKTYWNOŚCI UŻYTKOWANIA ENERGII W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO"\n1 PODRĘCZNIK DOTYCZĄCY EFEKTYWNOŚCI UŻYTKOWANIA ENERGII W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO NAJLEPSZE PRAKTYKI Z ZAKRESU EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ Projekt: CARE+ (Umowa o dofinansowanie IEE/07/827) Wydanie: Ostateczna wersja D9, część WP5 Dnia: 30 listopada 2009 r. Wyłączna odpowiedzialność za treść niniejszej publikacji leży po stronie jej autorów. Nie stanowi ona wyrazu opinii Wspólnot Europejskich. Komisja Europejska nie jest odpowiedzialna za zastosowanie informacji zawartych w niniejszej publikacji.\n2 CARE+ EIE/07/827/SI D7286 Międzynarodowy przemysł chemiczny od wielu lat zdaje sobie sprawę, że odpowiedzialne zarządzanie środowiskiem stanowi element ogólnych obowiązków operacyjnych. Cefic, Europejska Rada Przemysłu Chemicznego, była stroną przewodząca wysiłkom przemysłu poprzez Inicjatywę Odpowiedzialność i Troska (Responsible Care Initiative). Projekt CARE+ to inicjatywa uzupełniająca, która ma za zadanie skupienie wysiłków na efektywnym wykorzystaniu energii w licznych małych i średnich przedsiębiorstwach chemicznych w całej Europie. CARE+ obejmuje: Opracowanie, sprawdzenie oraz oferowanie schematów efektywności energetycznej dla MŚP w europejskiej branży chemicznej, Rozpowszechnianie wśród MŚP informacji o efektywnych technologiach energetycznych oraz systemach zarządzania energią (np. najlepsze praktyki), Pokazanie MŚP poprzez szkolenie i prowadzenie audytów ich rezerw efektywności energetycznej oraz efektywności kosztowej ulepszonych praktyk i technologii, Stworzenie specjalnych planów inwestycyjnych, umożliwiających wdrożenie określonych działań zmierzających do zwiększenia efektywności w MŚP, Poprawa wyników w zakresie efektywności energetycznej. Wysokie ceny energii oraz agresywne globalne współzawodnictwo stymulują efektywność energetyczną w przemyśle chemicznym, ponieważ energia stanowi istotny element struktury kosztów przemysłu chemicznego. Niemniej jednak, potencjał dla poprawy efektywności energetycznej pozostaje, szczególnie w MŚP, tam, gdzie zużycie energii nie zawsze jest postrzegane jako główny czynnik generujący koszty ani też nie jest identyfikowane jako priorytet. Dlatego też projekt został stworzony z myślą o wypełnieniu luki pomiędzy potencjalnymi możliwościami a obecną praktyką. CARE+ jest finansowany i wspierany przez Komisję Europejską w ramach programu Inteligentna Energia - Europa. Niniejsze Najlepsze praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii, wraz z Przewodnikiem samodzielnego audytu energetycznego stanowią kluczowy element CARE+, jako że są głównymi narzędziami wsparcia dla MŚP w działaniach zmierzających do poprawy efektywności energetycznej. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 2\n3 Wstęp: Jak Pracować z Najlepszymi Praktykami w Zakresie Efektywności Użytkowania Energii... 6 Najlepsze Praktyki 1 Jak wdrożyć Program zarządzania energią i jak z nim pracować... 7 NP 1 1. Dlaczego stosować Program Zarządzania Energią?... 7 NP 1 2. Jak wdrożyć Program Zarządzania Energią... 7 NP Wstęp... 7 NP Etap B: Analiza biznesowa... 9 NP Etap C: Zaangażowanie zarządu... 9 NP Etap D: Wdrażanie Programu zarządzania energią NP 1 3. Jak pracować z Programem zarządzania energią NP Wstęp NP Etap 1: Ocena obecnego stanu zarządzania energią NP Etap 2: Ustalenie kierunków prowadzących do oszczędności energii NP Etap 3: Opracowanie planu działania NP Etap 4: Wdrażanie planu działania NP Etap 5: Monitorowanie i ocena osiągnięć NP Etap 6: Rozpoznawanie i przedstawianie osiągnięć NP Etap 7: Ponowna ocena programu zarządzania energią NP 1 4. Dalsze informacje Najlepsze Praktyki 2 Jak rozliczać i analizować zużycie energii NP 2 2. Jakie informacje powinny być dostępne? NP 2 3. Zrozumienie co zawierają rachunki za energię NP 2 4. Ciepło spalania i wartość opałowa NP 2 5. Rachunkowość energetyczna NP 2 6. Standaryzacja różnych form energii NP 2 7. Przeliczniki jednostek energetycznych NP Jednostki współczynników konwersji NP 2 8. Co wymaga analizy i jak należy ją przeprowadzać? NP Wstęp NP Jednostkowe zużycie energii na jednostkę produktu końcowego NP 2 lub tzw produkt-miks Jednostkowe zużycie energii względem wartości odniesienia w danym roku odniesienia NP Profile obciążenia służące do identyfikacji obciążeń szczytowych NP Zużycie energii w budynkach w zależności od temperatury zewnętrznej Najlepsze Praktyki 3 Jak wdrożyć i obsługiwać system informacji energetycznej NP 3 1. Wstęp NP Znalezienie odpowiedniego rozwiązania NP 3 2. Oczekiwane rezultaty NP 3 3. Elementy systemu informacji energetycznej NP 3 4. Integralna część systemu automatyki zakładu przemysłowego NP 3 5. Jakość gromadzenia danych NP 3 6. Które dane energetyczne należy monitorować? NP 3 7. Analiza danych energetycznych Najlepsze Praktyki 4 Jak poprawić wydajność generacji pary NP 4 1. Wstęp NP 4 2. Granice obszarów działań, pomiary i definicje NP 4 3. Oszczędności energetyczne w produkcji i dystrybucji pary NP Ciśnienie i temperatura, w których produkuje się parę NP Straty kominowe NP Potrzeby własne kotłowni NP Straty promieniowania NP Działanie odgazowywacza NP Odmulanie kotłów NP Wlot powietrza do spalania NP Dystrybucja pary NP Kondensat powrotny NP Kontrola i naprawa odwadniaczy Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 3\n4 NP Wykorzystanie zapotrzebowania na parę przy obciążeniu podstawowym dla generacji (części) potrzeb własnych energii elektrycznej NP Optymalizacja przygotowania wody NP 4 4. Lista zalecanych działań NP 5 1. Wstęp NP 5 2. Gdzie wykorzystuje się sprężone powietrze w przemyśle produkcyjnym? NP 5 3. Ocena obecnej produkcji i zużycia sprężonego powietrza w przedsiębiorstwie NP Opracowanie schematu blokowego z głównymi elementami układu sprężonego powietrza NP Ocena ilościowa zużycia sprężonego powietrza i energii elektrycznej NP Opracowanie profilu ciśnieniowego układu sprężonego powietrza NP Przygotowanie bilansu powietrza NP Jak ilościowo oceniać wycieki NP Usprawnienie czynności pomiarowych i rejestracji danych NP 5 4. Określenie zużycia energii i kosztów układu sprężonego powietrza danego przedsiębiorstwa NP 5 5. Możliwości zmniejszenia zużycia sprężonego powietrza NP Wykrywanie i naprawa wycieków NP Stosowanie bardziej efektywnych urządzeń sprężonego powietrza NP Optymalizacja zasilania w sprężone powietrze NP Optymalizacja pracy sprężarek powietrza NP Utrzymanie ciśnienia na minimalnym zadanym poziomie NP Regularne serwisowanie i konserwacja elementów układu sprężonego powietrza NP 5 6. Inne możliwości oszczędności energii w układzie sprężonego powietrza NP 5 8. Dalsze informacje NP 6 1. Wstęp NP 6 2. Pomiary i kształtowanie użytkowania energii w budynkach NP 6 3. Czynniki oddziaływania i wskaźniki wydajności NP 6 4. Praca ze stopniodniami NP 6 5. HVAC NP Określenie zapotrzebowania na HVAC oraz jego optymalizacja NP Ocena obecnie pracujących systemów HVAC NP Przyzwyczajenia i poziomy komfortu NP Sprawa konserwacji NP Optymalizacja działania NP Minimalizacja strat ciepła w budynkach NP Minimalizacja nadmiaru ciepła w budynkach NP Aspekty odzysku ciepła i inne możliwości oszczędności energii NP 6 6. Użytkowanie energii elektrycznej - oświetlenie i sprzęt biurowy NP Użytkowanie energii elektrycznej w biurze do innych celów NP 6 7. Lista zalecanych działań NP 6 8. Dalsze informacje Najlepsze Praktyki 7. Jak poprawić efektywność użytkowania energii w silnikach i napędach NP 7 1. Wstęp NP 7 2. Charakterystyka eksploatacyjna silnika elektrycznego prądu zmiennego NP 7 3. Klasy sprawności silnika i działania w ramach polityki UE w zakresie silników elektrycznych NP 7 4. Program zarządzania zasobami silników NP Wykaz silników NP Profile obciążenia w czasie NP 7 5. Główne obszary potencjalnych możliwości poprawy efektywności użytkowania energii NP Wymiana silników standardowych na silniki o wysokiej sprawności NP Analiza biznesowa dla silników EFF NP 7 6. Jak poprawić sprawność w przewymiarowanych systemach napędowych NP Zmniejszenie średnicy lub wymiana wirników w przewymiarowanych pompach. 84 NP Wymiana przewymiarowanego i niedociążonego silnika NP 7 7. Technologie falownikowe NP Mechaniczne i hydrauliczne napędy bezstopniowe Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 4\n5 NP Wiroprądowe napędy bezstopniowe NP Silniki wielobiegowe NP Elektroniczne napędy VSD (przemienniki częstotliwości, falowniki) NP 7 8. Możliwości i korzyści ze stosowania napędów bezstopniowych NP Zastosowania zmiennego i stałego momentu obrotowego NP Pompy NP Wentylatory NP Sprężarki NP Dalsze informacje NP Dodatkowa lektura NP 8 1. Wstęp 93 NP 8 2. Obszary technologiczne z potencjałem poprawy efektywności użytkowania energii NP Destylacja NP Odparowanie NP Osuszanie NP 8 3. Możliwości oszczędności energii przy wykorzystaniu technologii membranowej NP 8 4. Urządzenia do odzysku ciepła NP 8 5. Ocena możliwości odzysku ciepła przy wykorzystaniu analizy pinch NP Analiza minimalnych wymogów w zakresie poboru ciepła i obciążenia chłodniczego Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 5\n6 Wstęp: Jak posługiwać Najlepszymi praktykami w zakresie efetywności użytkowania energii Niniejsze Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii stanowią część Podręcznika dotyczącego efektywności energetycznej składającego się z dwóch części, które można traktować jako oddzielne dokumenty. Przewodnik samodzielnego audytu, który pomoże w wykonaniu audytów energetycznych oraz ocenie wykorzystania energii za pomocą prostego podejścia krok po kroku. Najlepsze Praktyki koncentrujące się na kluczowych obszarach efektywności energetycznej w MŚP przemysłu chemicznego oraz opisujące najlepsze w swojej klasie" zastosowania efektywności energetycznej w różnych obszarach. Przewodnik samodzielnego audytu energetycznego Przewodnik samodzielnego audytu energetycznego (PSAE) zapewnia małym i średnim europejskim przedsiębiorstwom przemysłu chemicznego proste narzędzie do kontroli zarządzania energią, jej zużycia, a także efektywności energetycznej. Najlepsze zastosowanie znajduje w połączeniu z Najlepszymi Praktykami z zakresu efektywności energetycznej, w których można znaleźć wiele dodatkowych informacji, jakie mogą okazać się pomocne. Niezależnie od tego, PSAE może także być stosowany jako samodzielne narzędzie. Najlepsze praktyki z zakresu efektywności energetycznej Najlepsze praktyki koncentrują się na ośmiu obszarach, które uznaje się za rokujące największe możliwości w zakresie oszczędności energii w MŚP przemysłu chemicznego. Przedstawiają wzorzec tego, jak przedsiębiorstwo mogłoby idealnie zarządzać energią w danym obszarze i pokazują różne możliwości poprawy, poprzez wdrożenie dobrego zarządzania, przy niskich nakładach lub bezkosztowo, a także określają obszary gdzie można inwestować. Ze względu na zróżnicowany charakter przemysłu chemicznego Najlepsze Praktyki skupiają się bardziej na typowych działaniach z zakresu efektywności energetycznej niż na specyficznych działaniach z zakresu usprawnień procesu. Jest to istotne z tego względu, że znaczącą oszczędność energii uzyskuje się poprzez działania z zakresu efektywności energetycznej, takie jak optymalizacja zużycia pary i sprężonego powietrza, monitoring i pomiar, poprawa izolacji cieplnej czy też stosowanie właściwego oświetlenia oraz kontroli ruchów powietrza. Następujące obszary zostały objęte Najlepszymi Praktykami: Najlepsze Praktyki 1 Jak wdrożyć i stosować Program Zarządzania Energią. Najlepsze Praktyki 2 Jak rozliczać i analizować zużycie energii. Najlepsze Praktyki 3 Jak ustawić i korzystać z systemu informacji o energii. Najlepsze Praktyki 4 Jak poprawić proces wytwarzania pary. Najlepsze Praktyki 5 Jak zredukować zużycie energii w systemie sprężonego powietrza. Najlepsze Praktyki 6 Jak zredukować zużycie energii w budynkach. Najlepsze Praktyki 7 Jak poprawić efektywność energetyczną silników i napędów. Najlepsze Praktyki 8 Jak poprawić efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie. Modułowa struktura pozwala uzupełniać Podręcznik o dodatkowe rozdziały dotyczące kwestii najbardziej interesujących dla danego użytkownika. Jest to narzędzie elastyczne, można więc bez wahania korzystać z niego w taki właśnie sposób. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 6\n7 Najlepsze Praktyki 1 pracować Jak wdrożyć Program zarządzania energią i jak z nim NP 1 1. Dlaczego stosować Program Zarządzania Energią? Zarządzanie energią, którego celem jest poprawa efektywności energetycznej i redukcja kosztów, oznacza ciągłą analizę użytkowania energii oraz kosztów energii. W związku z tym, powinno być ono wdrożone w strukturze organizacji przedsiębiorstwa oraz powinno stanowić integralną część codziennego zarządzania i działalności przedsiębiorstwa. Najlepszym sposobem osiągnięcia powyższego jest praca z Programem Zarządzania Energią. Dlatego właśnie pierwsza z Najlepszych Praktyk odnosi się do tej kwestii. Schemat 1 przedstawia przegląd zarządzania energią: Etapy A, B, C i D obejmują fazę wdrożeniową programu zarządzania. Etapy od 1 do 7 włącznie opisują jak pracować z programem zarządzania energią. Poniżej opisano poszczególne etapy w sposób bardziej szczegółowy. Proszę zauważyć, że w rzeczywistości przejście z jednego etapu do drugiego przy właściwych dla danego przedsiębiorstwa działaniach nie musi przebiegać ściśle według sposobu sugerowanego opisem. RYSUNEK 1. ETAPY W ZARZĄDZANIU ENERGIĄ Krok A: Wstępny przegląd energetyczny Krok B: Analiza biznesowa Krok C: Zaangażowanie kadry zarządzającej Krok D: Wdrożenie struktury organizacyjnej Wstępne działania prowadzące do ustanowienia programu zarządzania energią Krok 7: Rewizja programu zarządzania energią Krok 1: Ocena aktualnej sytuacji w zarządzaniu energią Krok 2: Wyznaczanie celów Krok 3: Opracowanie planów działania Kolejne kroki w pracy z systemem zarządzania energią Krok 6: Rozpoznanie i komunikacja osiągnięć Krok 4: Wdrożenie Planu Działania Krok 5: Monitorowanie i ocena osiągnięć Źródło: EPA EnergyStar. NP 1 2. Jak wdrożyć Program Zarządzania Energią NP Wstęp Wspólnym elementem pomyślnie realizowanych programów zarządzania energią jest zaangażowanie ze strony zarządu i personelu kluczowego przedsiębiorstwa, w zarządzanie zarówno użytkowaniem energii jak i kosztami energii w ciągłym procesie. Można osiągnąć to jedynie przy wykorzystaniu odpowiedniego programu zarządzania energią wdrożonego w pełni w codziennym zarządzaniu i działalności przedsiębiorstwa. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 7\n8 Dlatego też określenie programu zarządzania energią zaczyna się od działań przygotowawczych, których celem jest pozyskanie zaangażowania kierownictwa przedsiębiorstwa. Rysunek 2 przedstwia różne etapy zmierzające do wdrożenia programu zarządzania energią. W odniesieniu do powyższego schematu każdy etap opisano w poszczególnych punktach. RYSUNEK 2. WDRAŻANIE PROGRAMU ZARZĄDZANIA ENERGIĄ Kolejne kroki wdrażania programu zarządzania energią Krok A: Wstępny przegląd energetyczny Krok B: Analiza biznesowa Krok C: Zaangażowanie zarządu Krok D: Wdrażanie programu zarządzania energią Ustanowienie systemu informowania o energii NP ETAP A: WSTĘPNY PRZEGLĄD ENERGETYCZNY Działania przygotowawcze zaczynają się od zorientowania się w bieżącej sytuacji energetycznej oraz jej oceny poprzez przeprowadzenie wstępnego przeglądu energetycznego przedsiębiorstwa. Ta wstępna ankieta odnośnie sytuacji energetycznej może być bardzo podobna do Audytu energetycznego, który został przedstawiony w Przewodniku samodzielnego audytu energetycznego CARE+. Przeprowadzając taki przegląd należy uwzględnić następujące zagadnienia: Obecny stan zarządzania energią w przedsiębiorstwie. Obecny stan opomiarowania, rejestracji i analizy danych energetycznych (więcej informacji na ten temat uzyskać można w 3 przykładzie Najlepszych Praktyk - Jak wdrożyć i obsługiwać system informacji energetycznej). Obecny stan zrozumienia i kontroli rachunków za energię elektryczną. Główne urządzenia i procesy energochłonne. Wpływ ustawodawstwa i opodatkowania na kwestie obejmujące energię elektryczną. Aktualne i z kilku ostatnich lat dane dot. energii elektrycznej (najlepiej z przynajmniej trzech ostatnich lat). Dane dotyczące produkcji obecnej i z okresu przeszłego (minimum z trzech ostatnich lat) Aby przedstawić dane z zakresu energii we właściwych jednostkach, zaleca się stosowanie układu SI. Więcej informacji można znaleźć w rozdziale 2.7. o współczynnikach konwersji jednostek energii, w drugim przykładzie Najlepszych Praktyk. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 8\n9 Przewodnik do prowadzenia samodzielnego audytu zawiera listy kontrolne oraz arkusze danych, które ułatwią przeprowadzenie wstępnego przeglądu energetycznego. Mając wyniki przeglądu można przeprowadzić pierwszy szacunek potencjału oszczędności energii. Można także zdefiniować punkty wyjściowe odpowiedniego programu zarządzania energią dla swojego przedsiębiorstwa. Niezbędne jest śledzenie przepływu co najmniej 80% energii zużywanej w zakresie tego gdzie, kiedy i jak jest ona użytkowana w zakładzie. Ponadto taki wstępny przegląd powinien dostarczyć informacji, która pozwoli przejść do następnego etapu, tj. przygotowania analizy biznesowej. Wyniki pozwolą ocenić, czy urządzenia pomiarowo-rejestrujące parametry energii zainstalowane obecnie w zakładzie, pozwalają rozpocząć program zarządzania energią (więcej szczegółów dotyczących wymogów zakupu energii elektrycznej zawarto w trzecim przykładzie Najlepszych Praktyk). NP Etap B: Analiza biznesowa W oparciu o informacje ze wstępnego przeglądu energetycznego można rozpocząć analizę biznesową wdrożenia programu zarządzania energią, który z kolei pozwoli uzyskać zaangażowanie zarządu, w celu uruchomienia programu. W analizie biznesowej należy odnieść się do następujących kwestii: Ocenę potencjału oszczędności energii i (w konsekwencji) oszczędności finansowej wynikającej z realizacji programu zarządzania energią. Koncepcji programu zarządzania energią, który jest odpowiedni dla danej struktury organizacyjnej. Działań organizacyjnych wymaganych przy pracy z programem zarządzania energią. Narzędzi oceny i struktury danych potrzebnych do pomyślnej realizacji programu zarządzania energią. Oceny wymaganych nakładów inwestycyjnych i rocznych kosztów ponoszonych przy wdrożeniu i pracy z programem zarządzania energią. Oceny ekonomicznej stopy zwrotu z powyższego programu inwestycyjnego. Oceny harmonogramu wdrożenia programu. Wymaganego zaangażowania i decyzji zarządu dotyczących pracy z programem zarządzania energią. Taka analiza biznesowa będzie także stanowić kryterium osiągnięć po wdrożeniu programu zarządzania energią. Proszę przyjrzęć się formatowi analizy przedstawionej w Przewodniku samodzielnego audytu, w którym zawarto więcej informacji odnośnie tego, jak taka analiza biznesowa powinna wyglądać. NP Etap C: Zaangażowanie zarządu Na podstawie informacji z analizy biznesowej zarząd może podjąć decyzję o wdrożeniu programu zarządzania energią. Zaangażowanie to powinno zaowocować: Konkretnym dokumentem dotyczącym polityki energetycznej oraz wyraźnie określoną strategią oszczędności energii. Wyznaczeniem managera ds. energii, który będzie odpowiedzialny za funkcjonowanie systemu zarządzania energią. W następnej części dot. etapu D szerzej opisano rolę i obowiązki managera ds. energii. Mianowaniem osób odpowiedzialnych za wdrażanie programu zarządzania energią. Zapewnieniem środków finansowych na wdrożenie i realizację systemu zarządzania energią. Promowaniem zachowań poprawiających efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie. Decyzją regularnego umieszczania sprawozdawczości i oceny osiągnięć z zakresu efektywności energetycznej na porządku obrad zespołu zarządzającego. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 9\n10 Cała organizacja powinna zostać poinformowana o decyzji dotyczącej wdrożenia programu zarządzania energią, oświadczeniu przedsiębiorstwa o polityce energetycznej oraz jego długoterminowej strategii. NP Etap D: Wdrażanie Programu zarządzania energią Następny etap obejmuje wdrożenie programu zarządzania energią oraz przygotowanie koniecznej struktury organizacyjnej. Na tym etapie kluczową rolę do odegrania ma Menedżer ds. Energii. Główne działania i obowiązki Menedżera obejmują: Koordynowanie i kierowanie programem zarządzania energią; Promowanie świadomości efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie; Opracowywanie polityki energetycznej przedsiębiorstwa; Ocenę potencjalnych korzyści z zarządzania energią; Tworzenie zespołów audytu wewnętrznego i kierowanie nimi; Zapewnienie realizacji zobowiązań kadry kierowniczej przedsiębiorstwa; Opracowanie systemu informacji energetycznej; Koordynowanie procesu usprawnień; Koordynowanie procesu określenia wskaźników wydajności oraz ustalania celów; Kontrola wdrożenia uzgodnionych usprawnień; Szkolenie kluczowego personelu; Monitoring i ocena użytkowania energii; Raportowanie do zarządu; Narzędzia motywacji za osiągnięcia; Stałe udoskonalanie systemu zarządzania energią. WSKAZÓWKA Mimo że ważne jest posiadanie w przedsiębiorstwie wyraźnie określonego lidera zarządzania energią, należy unikać sytuacji, w której zarządzanie energią stałoby się kwestią jednej osoby. W celu pomyślnej realizacji programu zarządzania energią manager ds. energii musi zorganizować: Systematyczne monitorowanie możliwości oszczędności energii wymaga identyfikacji priorytetów w zarządzaniu energią; Konieczne jest ustalenie zakresu zarządzania energią, np. organizacja pracy, technologia, urządzenia; Należy zidentyfikować i uzgodnić role i obowiązki dotyczące zarządzania energią kluczowych osób w organizacji. Rozważyć opcję utworzenia małego zespołu ds. energii składającego się z kluczowych pracowników organizacji, które wspierają codzienne decyzje w sprawach zarządzania energią; Ważnym działaniem jest wdrożenie pierwszego etapu systemu monitoringu energetycznego (zob. trzeci przykład Najlepszych Praktyk) począwszy od struktury gromadzenia danych, która jest obecnie w użytku. Po zakończeniu pierwszego etapu system można usprawniać krok po kroku (zob. Etapy 3 i 4). System informacji energetycznej powinien zapewniać dokładne i spójne informacje, aby umożliwić rzetelne zarządzanie użytkowaniem energii oraz kosztami energii. Powinien także zapewniać informacje umożliwiające analizę osiągnięć z zakresu wydajności energetycznej. Należy stworzyć harmonogram oraz zdefiniować zasoby konieczne do wdrożenia programu zarządzania energią. Wyłonienie struktury organizacyjnej winno być udokumentowane w ogólnym planie zarządzania energią. W celu zwiększenia świadomości należy zapoznać każdego w organizacji z polityką energetyczną oraz strategią oszczędności energii. Personel powinien Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 10\n11 być informowany, należy mu dostarczać odpowiednich informacji oraz motywować do włączenia się w zwiększenie wydajności energetycznej. Kiedy struktura organizacyjna jest już wdrożona, można zacząć pracę z programem zarządzania energią, aby ustalić cele oraz prowadzić działania z zakresu efektywności energetycznej. NP 1 3. Jak pracować z Programem zarządzania energią NP Wstęp Po wdrożeniu programu zarządzania energią zachodzi potrzeba zagłębienia się w szczegóły, ustalenia celów, przygotowania planu oraz wdrożenia takich działań. Należy także monitorować i oceniać działania związane z efektywnością energetyczną, komunikować osiągnięcia oraz rewidować cele. Powyższa procedura odzwierciedla metodę codziennej pracy z programem zarządzania energią. Jak pracować z Programem Zarządzania Energią przedstwiają etapy od 1 do 7 pokazane na Rysunku 3 poniżej w kole odwzorowującym proces ciągły, który można powtarzać w zależności od potrzeb. RYSUNEK 3. ALGORYTM PRACY Z PROGRAMEM ZARZĄDZANIA ENERGIĄ Etapy w pracy z programem zarządzania energią Etap 1: Ocena obecnej sprawności zarządzania energią Etap 2: Ustalenie celów zmierzających ku oszczędności energii Etap 7: Ponowna ocena programu zarządzania energią Etap 3: Opracowanie Planu Działania Etap 6: Rozpoznawanie i komunikowanie osiągnięć Etap 4: Wdrażanie planu działania Ustanowienie systemu informacji o energii Etap 5: Monitorowanie i ocena osiągnięć NP Etap 1: Ocena obecnego stanu zarządzania energią Pierwszy etap pracy dotyczący zarządzania energią koncentruje się na zdobyciu szczegółowej wiedzy o obecnym oraz opracowaniu istotnych wskaźników wydajności energetycznej. Podczas samego wdrażania Programu Zarządzania Energią zgromadzono i zebrano dużo informacji. Teraz należy określić czy konieczne jest wejście w szczegóły. Jeśli uznamy, że należy zdobyć więcej informacji, wówczas cały proces należy podzielić na dwa etapy: a zdobywanie danych oraz b określanie wskaźników wydajności energetycznej. A) Zdobywanie danych na temat obecnego użytkowania energii i kosztów energii Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 11\n12 Zdobywanie danych powinno dostarczyć szczegółowych informacji dotyczących tego gdzie, kiedy i jak energia jest użytkowana w przedsiębiorstwie. Powinno także dostarczyć informacji w zakresie kosztów energii. Gromadzenie danych powinno przebiegać w formie audytu energetycznego. Przewodnik samodzielnego audytu dostarcza wskazówek odnośnie tego, jak przeprowadzić taki audyt energetyczny, zawiera także szczegółową listę kontrolną tzw. check listę, według której należy dokonywać sprawdzeń. Na tyle, na ile to możliwe, system monitoringu energii powinien być źródłem informacji. Trzeci przykład Najlepszych Praktyk dostarcza dalszych informacji dotyczących, tego jak taki system monitoringu energii powinien wyglądać. Jeśli na miejscu w przedsiębiorstwie nie ma takiego systemu, informację można uzyskiwać z takich źródeł jak: Faktury za energię elektryczną i umowy na zakup energii, Dokumentacja projektowa, powykonawcza i certyfikaty urządzeń i technologii, jak również instrukcje obsługi i konserwacji urządzeń. Zebranie informacji wskazanych poniżej to konieczne minimum. Należy pamiętać, że pozycje od 1 do 8 powinny być zebrane podczas wstępnego przeglądu energetycznego. Dlatego też należy sprawdzić czy nie ma jakiś istotnych luk w dostępności danych, które należałoby uzupełnić. Pozycje 9-14 to już bardziej szczegółowe i złożone wytyczne dotyczące rodzaju danych, które należy zebrać, aby móc przeprowadzić szczegółową analizę zużycia energii oraz potencjału oszczędności. 1. Obecny stan zarządzania energią w przedsiębiorstwie. 2. Obecny stan opomiarowania, rejestracji i analiz danych energetycznych (więcej informacji na ten temat uzyskać można w trzecim przykładzie Najlepszych Praktyk (Jak wdrożyć i obsługiwać system monitoringu energii). 3. Obecny stan zrozumienia i analizy rachunków za energię. 4. Główne urządzenia i procesy energochłonne. 5. Wpływ ustawodawstwa i opodatkowania na kwestie energetyczne. 6. Aktualne dane dotyczące energii oraz dane dotyczące energii z kilku ostatnich lat (najlepiej przynajmniej z trzech ostatnich lat). 7. Dane dotyczące produkcji obecnej i z okresu przeszłego (minimum z trzech ostatnich lat). 8. Miesięczne zużycie energii łącznie (energia elektryczna, paliwa itp.). 9. Miesięczny przepływ energii łącznie uzyskanej w procesie przemian na terenie zakładu (własna - wytwarzana w przedsiębiorstwie - energia elektryczna, para, gorąca woda itp.). 10. Miesięcznie zużycie energii przez główne technologie oraz urządzenia. 11. Zużycie energii przy obciążeniu szczytowym. 12. Dane dotyczące produkcji miesięcznej oraz godzin pracy głównych procesów i urządzeń. 13. Dane dotyczące produkcji miesięcznej oraz godzin pracy głównych urządzeń takich jak: sprężarki, zespoły chłodnicze, wieże chłodnicze itp. 14. Inne czynniki wpływające na użytkowanie energii, takie jak temperatura otoczenia. B) Określenie wskaźników energetycznych Monitoring oraz poleganie wyłącznie na wartościach względnych użytkowania energii i kosztów energii dla programu zarządzania energią ma ograniczoną wagę. Użytkowanie energii oraz nakłady powinny być zawsze rozpatrywane wraz z głównymi czynnikami wpływającymi na to użytkowanie. Następujący przykład obrazuje sytuacje. TABELA 3. JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE ENERGII JAKO WSKAŹNIK WYDAJNOŚCI Rok Zużycie gazu m3x1000/rok Wielkość produkcji ton/rok Jednostkowe zużycie gazu m3/tonę prod 61,6 63,9 67,0 61,2 Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 12\n13 Jednostkowe zużycie gazu (m3/ton?) EIE/07/827/SI D7286 Tabela 3 przedstawia roczne zużycie gazu w ciągu 4 lat przez typowe średnie przedsiębiorstwo przemysłu chemicznego, którego roczny rachunek za energię mieści się w zakresie od 2 do 3 milionów EURO, plus łączna wielkość produkcji. Roczne zużycie gazu na przestrzeni tych lat różni się, ale bez dalszych informacji nie można stwierdzić, co powodowało taką zmienność. Kiedy przepływ gazu rozpatruje się w odniesieniu do produkcji rocznej, jednostkowe zużycie energii mówi dużo więcej o zmianach w zużyciu energii. Widać, że jednostkowe zużycie gazu jest niższe przy wyższych wielkościach produkcji, w związku z tym efektywność użytkowania energii w przedsiębiorstwie wzrasta wraz z wyższymi wielkościami produkcji. Rysunek 4 pokazuje jednostkowe zużycie gazu w odniesieniu do wielkości produkcji. RYSUNEK 4. ZWIĄZEK MIĘDZY JEDNOSTKOWYM ZUŻYCIEM GAZU A WIELKOŚCIĄ PRODUKCJI 68 Konsumpcja gazu na ton? produktu W programie zarządzania energią ta informacja zainicjuje dochodzenie przyczyny, dla której następuje taka zmiana efektywności oraz tego, co można zrobić, na przykład, aby poprawić roczna produkcja (w tonach) efektywność energii przy obciążeniu częściowym. W związku z tym, należy nie tylko bezpośrednio monitorować zużycie energii, ale także opracować istotne wskaźniki wydajności energii. Należy je przygotować zgodnie z zakresem i priorytetami danego programu zarządzania przedsiębiorstwem wraz z odpowiednim monitoringiem osiągnięć przedsiębiorstwa w zakresie efektywności energetycznej. Powyższe działanie wymaga zbadania, które wskaźniki wpływają na zużycie energii w przedsiębiorstwie oraz jakie są zależności między różnymi wydziałami zakładu. Poniższy zestaw wskaźników często okazuje się pomocny przy pracy z programem: Miesięczne całkowite jednostkowe zużycie energii (energia na jednostkę produktu lub różnych produktów). Miesięczne jednostkowe zużycie energii głównych odbiorców energii. Typowe krzywe obciążenia oraz zużycie energii przy obciążeniu szczytowym, dotyczące głównych odbiorców energii. Zużycie energii na ogrzewanie, wentylację oraz klimatyzację budynków. Należy także opracować wskaźniki wydajności, które stosować mogą operatorzy urządzeń podczas codziennej pracy. W większości krajów europejskich warunki pogodowe mogą mieć znaczący wpływ na zużycie energii, mowa tu szczególnie o energii na ogrzewanie i oświetlenie pomieszczeń. W związku z powyższym ważna jest normalizacja wyników wskaźników wydajności ze względu na warunki pogodowe. Jak to zrobić wyjaśniono w drugim przykładzie Najlepszych Praktyk, który zawiera przykłady wskaźników wydajności. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 13\n14 C) Monitorowanie wskaźników wydajności Wraz ze wskaźnikami wydajności można uwzględnić tendencje zmian wydajności energii z okresu przeszłego, wówczas możliwe staje się przeprowadzenie dogłębnej analizy efektywności użytkowania energii. Na początku należy określić rok odniesienia oraz wartości odniesienia dla wskaźników wydajności. Mając punkt odniesienia w przeszłości łatwo można wyznaczyć kierunek przyszłych usprawnień. Powszechnie rokiem odniesienia jest pierwszy rok pracy z programem zarządzania energią. Monitorowanie wskaźników wydajności dostarcza dowodów na to, jak trwałe są osiągnięcia przedsiębiorstwa, a także użyteczne przy ustalaniu rzeczywistych celów. Ponadto można je także wykorzystać do prowadzenia dokładniejszej oceny przyszłego zużycia energii w odniesieniu do prognoz produkcji. NP Etap 2: Ustalenie kierunków prowadzących do oszczędności energii Ustalanie celów wymaga systematycznego podejścia. Punktami wyjściowymi są określone wskaźniki wydajności energii oraz informacja dotycząca użytkowania energii i kosztów energii, uzyskana w poprzednim etapie. Cele muszą być wymierne. Powinny stanowić wyzwanie, możliwe do osiągnięcia. Należy unikać celów nierealnych, aby nie zatracić wiarygodności programu. Aby określić wykonalne cele, należy oszacować zakres oszczędności energii. Ażeby to osiągnąć, należy uwzględnić poniższe działania: Ocenić potencjał poprawy efektywności energetycznej w różnych wydziałach zakładu. Określić, jakie usprawnienia techniczne są możliwe do wdrożenia w istniejących instalacjach i urządzeniach. Skonsultować to z innymi Najlepszymi Praktykami. Przeprowadzić burzę mózgów w różnych działach zakładu i z różnymi osobami w przedsiębiorstwie, aby ustalić, w jaki sposób mogą oni wnieść swój wkład w realizację oszczędności energii. Sprawdzić czy system monitorowania energii jest odpowiedni i dostarcza wymaganych informacji potrzebnych do przeprowadzania niezbędnych analiz. Ustalając cele należy także wziąć pod uwagę wykonalność danego zamierzenia. Dlatego też wymagania inwestycyjne odgrywają ważną rolę w procesie decyzyjnym. W oparciu o nakłady finansowe można rozróżnić Cele Dobrego Gospodarowania, Cele Opłacalności oraz Cele Strategiczne. Zostaną one poniżej opisane bardziej szczegółowo. A) Cele dobrego gospodarowania Dotyczą one metod, które koncentrują się na wykorzystaniu i prowadzeniu istniejących instalacji w sposób najbardziej efektywny. Obejmują także poprawę w zakresie zakupu energii oraz kontrolę rachunków za energię. Opcje dobrego gospodarowania łatwo się wdraża, ponadto nie niosą one ze sobą konieczności ponoszenia nakładów finansowych, a jeśli już zachodzi taka potrzeba, to są to nakłady niewielkie. Przy uruchamianiu programu zarządzania energią, po raz pierwszy zalecane jest rozpoczęcie od działań z zakresu dobrego gospodarowania. Na przykład celem z dziedziny dobrego gospodarowania przedsiębiorstwem może być osiągnięcie 5% redukcji ogólnego zużycia energii, poprzez obniżenie strat w układach parowych i kondensacyjnych. Tabela 4 przedstawiona poniżej zawiera kilka przykładów celów dobrego gospodarowania, które koncentrują się na następujących obszarach: Ogólna praktyka eksploatacyjna zakładu przemysłowego; Obsługa instalacji technologicznej; Wytwarzanie i dystrybucja pary; Ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja i oświetlenie budynków; Instalacje sprężonego powietrza; Chłodzenie; Silniki elektryczne. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 14\n15 Bardziej szczegółowe informacje znajdują się w różnych Najlepszych Praktykach. Lepiej jest ustanawiać priorytety w ramach Celów Dobrego Gospodarowania niż zabierać się za wszystko na raz. Ustanawiać priorytety można według jednego z poniższych kryteriów: największa oszczędność; najszybsze wyniki; najmniejsze zakłócenia procesów produkcyjnych. Listę potencjalnych działań z zakresu dobrego gospodarowania zawarto w Tabeli 4. TABELA 4. DZIAŁANIA Z ZAKRESU DOBREGO GOSPODAROWANIA Obszar Ogólnie Procesy Para Sprężone powietrze Opis Wykonuje się regularne prace konserwacyjne urządzeń technologicznych oraz urządzeń energetycznych i użytkowych, procedury konserwacyjne są udokumentowane w instrukcjach obsługi i konserwacji. Regularnie sprawdza się warunki pracy oraz nastawy urządzeń. Regularnie kontroluje się użytkowanie energii. Profile obciążenia monitoruje się w celu zbadania czy można wprowadzić zmiany zmierzające ku bardziej spłaszczonej krzywej obciążenia. Obsługa procesów okresowych została zoptymalizowana pod względem zapotrzebowania na energię i zakupu energii, przeprowadzono kontrole kosztów energii w przypadku większego przyrostu zapotrzebowania na energie. Przeprowadza się regularne, przynajmniej coroczne, kontrole i serwisowanie kotłów. Powinny być spełnmione odpowiednie warunki dotyczące przeprowdzania badań kontrolnych. Od rodzaju kotła i jego paliwa zależy rodzaj i częstotliwość przeprowadzania kontroli, jakim koniecznie muszą zostać poddane palniki, ich utrzymanie, miejsca z gazami odlotowymi oraz parą wodną. Ciśnienie pary w kotle ustawia się na minimalny dopuszczalny poziom zapewniający bezawaryjną dystrybucję pary do odbiorców. Zapotrzebowanie szczytowe na parę (regularne i nieregularne) dokładnie przeanalizowano i w miarę możliwości takiego zapotrzebowania się unika. Sprawność kotła koryguje się co miesiąc. Jeśli równolegle pracuje więcej niż jeden kocioł, wówczas stosuje się zarządzanie obciążeniem w celu optymalizacji efektywności całkowitej. Straty kominowe kotła minimalizuje się poprzez zmniejszenie nadmiaru powietrza przy spalaniu do minimalnego wymaganego poziomu (z uwzględnieniem wystarczająco bezpiecznego marginesu zawartości O 2 w spalinach). System spalania spełnia standardy bezpieczeństwa i jest regularnie sprawdzany, aby umożliwić optymalny poziom nadmiaru powietrza do spalania. Izolacja kotła, jego orurowania i armatury (w tym izolacja zdejmowalna) jest w dobrym stanie Chemiczne uzdatnianie wody kotłowej i kondensatu powrotnego jest na wymaganym poziomie, celem uniknięcia korozji i osadzania się kamienia, częstotliwość odmulania kotła zmniejszona jest do wymogu minimalnego. Ciśnienie odgazowywacza ustawione jest na minimalny dopuszczalny poziom potrzebny do usuwania gazów niekondensowalnych z wody zasilającej kotła. Regularnie sprawdza się pracę odgazowywacza Odwadnianie systemu pary jest odpowiednio zaprojektowane, a praca odwadniaczy podlega regularnym kontrolom Przeprowadza się kontrole na okoliczność wycieków pary i naprawia się takie wycieki Przeprowadza się regularne kontrole i naprawy izolacji cieplnej orurowania Powierzchnie wymienników cieplnych poddaje się regularnym inspekcjom na okoliczność osadzania się kamienia oraz występowania zanieczyszczeń, w razie potrzeby powierzchnie się oczyszcza Sprawdza się regularnie system na okoliczność wycieków, naprawia się takie wycieki Unika się zbędnego użytkowania sprężonego powietrza, przygotowano check listy dla użytkowników Wymienia się zużyte elementy instalacji sprężonego powietrza (takie jak np. dysze) Ciśnienie w systemie nastawia się na minimalnym dopuszczalnym poziomie Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 15\n16 Chłodzenie HVAC (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja) i oświetlenie Silniki i napędy EIE/07/827/SI D7286 z uwzględnieniem profilu zapotrzebowania oraz pojemności zbiorników magazynowych Bada się ilość odbiorców wymagających wysokiego ciśnienia, dla których możnaby zastosować niezależne sprężarki i w ten sposób mieć możliwość redukcji ciśnienia w istniejącym systemie sprężonego powietrza. Sprawdza się pojemność zbiorników ciśnieniowych w odniesieniu do zapotrzebowania na powietrze (energię) w celu optymalizacji zużycia energii przez kompresor. Produkuje się suche, wolne od oleju sprężone powietrze. Osuszacze pracują według zadanego punktu rosy właściwego dla wymaganej jakości powietrza. Mierzy się ciśnienie i ilość powietrza. Mierzy się zużycie energii przez sprężarkę i odnosi się tę wartość do ilości powietrza. Sprawdzono optymalne sterowanie obciążeniem przy pracy wielu sprężarek. Sprawdzono zużycie energii do chłodzenia sprężarek. Urządzenia sprężonego powietrza regularnie się serwisuje łącznie z okresową wymianą filtrów. Urządzenia chłodnicze pracują według temperatury zadanej. Sprawdza się regularnie system chłodniczy na okoliczność wycieków, naprawia się takie wycieki. Corocznie serwisuje się urządzenia chłodnicze. Regularnie uswa się lód z parowników. Kondensatory utrzymuje się w czystości. Izolację orurowania utrzymuje się w dobrym stanie. Przeprowadza się regularne, przynajmniej raz na rok, prace kontrolne i serwisowe kotłów. Przeprowadza się regularne prace konserwacyjne urządzeń. Na przykład regularnie czyści się wentylatory i kanały powietrzne oraz wymienia filtry. Parowniki i kondensatory instalacji klimatyzacyjnych czyści się i utrzymuje w dobrym stanie. Tam, gdzie znjdują zastosownie, montuje się zawory termostatyczne na grzejnikach. Określono minimalne wymogi grzewcze dla poszczególnych stref w budynkach, termostaty pracują w pomieszczeniach według zadanych wartości dla regulacji cieplnej (ogrzewanie, chłodzenie, nawilżanie). Urządzenia klimatyzacyjne pracują według właściwych wartości zadanych, np. opcja jednoczesnego grzania i chłodzenia jest wykluczona. Sprawdza się metody oszczędności energii, takie jak izolacja cieplna oraz zewnętrzne zacienienie. Wyłącza się zbędne elementy grzewcze. Naprawia się zepsute okna a okna z podwójną szybą i wilgocią między nimi należy wymienić. Wyłącza się oświetlenie, które nie jest potrzebne. Do włączania i wyłączania oświetlenia stosuje się czujniki ruchu. Tam, gdzie znajdują zastosowanie, wymieniono standardowe żarówki wolframowe na bardziej efektywne kompaktowe żarówki fluorescencyjne. Tam, gdzie znajduje zastosowanie, uwzględnia się użycie układów wysokiej częstotliwości do oświetlenia fluorescencyjnego. Ogranicza się oświetlenie zewnętrzne jedynie do godzin nocnych. Oświetlenie zewnętrzne miejsc nieuczęszczanych utrzymuje się na poziomie minimalnym. Tam, gdzie znajdują zastosowanie, stosuje się czujniki ruchu do takiego oświetlenia. Rozważa się sekcjonowanie oświetlenia. Wyłącza się zbędne wentylatory, pompy itp. Bada się możliwość zastosowania łagodnego startu do urządzeń często uruchamianych celem uniknięcia niepotrzebnych mocy szczytowych. Bada się możliwość wprowadzenia wysokoefektywnych silników elektrycznych. W celu uzyskania oszczędności energii przy obciążeniu częściowym, bada się sterowanie częstotliwością silników elektrycznych (falowniki). B) Cele opłacalności Te cele koncentrują się na modyfikacjach, np. procesów lub urządzeń, które można zrealizować przy zachowaniu akceptowalnej stopy zwrotu z inwestycji. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 16\n17 Będą one wymagały inwestycji i czasu do wdrożenia, ponadto ich realizacja powinna być możliwa poprzez zastosowanie normalnych procedur inwestycyjnych. Kryterium ekonomicznym często stosowanym przy inwestycjach tego rodzaju jest minimalna stopa zwrotu z inwestycji (IRR). Zazwyczaj przedsiębiorstwa przyjmują 15% (po opodatkowaniu) IRR lub wyższą w przypadku inwestycji energetycznych. Wartość ta odpowiada okresowi zwrotu z inwestycji krótszym niż 4 lata, choć może różnić się w zależności od przedsiębiorstwa. Przewodnik samodzielnego audytu pomoże w określeniu działań priorytetowych, umożliwiających wysoką stopę zwrotu, ale skupia się on jedynie na samym okresie zwrotu. W przypadku skorzystania z Wewnętrznej Stopy Zwrotu z inwestycji jako środka dodatkowego, na końcu Najlepszych Praktyk znajduje się krótkie wprowadzenie dotyczące sposobu obliczania IRR. Cele zwrotu z inwestycji mogą obejmować: Poprawę sprawności kotłów poprzez instalację ekonomizerów; Montaż silników energooszczędnych. Zwykle wdraża się te rozwiązania, aby uzyskać dodatkową oszczędność energii już po udanym zastosowaniu działań z zakresu dobrego gospodarowania, które przyniosły oczekiwane oszczędności energetyczne. C) Cele strategiczne Te cele obejmują strategiczne inwestycje energetyczne, które dotyczą na przykład dopuszczeń do eksploatacji (zmiana paliwa, zastępowanie konwencjonalnych technologii i instalacji rozwiązaniami nowymi, wymiana kotłów ze względu na normy emisji spalin itp.) lub poważnych zmian dotyczących zużycia energii na terenie zakładu. Cele strategiczne odgrywają również rolę w decyzjach inwestycyjnych dotyczacych nowych technologii oraz urządzeń. Przedsięwzięcia te wymagają zazwyczaj znaczących nakładów inwestycyjnych i mogą nie spełniać wymogu standardowej stopy zwrotu z inwestycji, ale inne czynniki przekonują do realizacji takiej inwestycji. Cele tej kategorii mogą obejmować: Poprawę całkowitej sprawności poprzez montaż systemu powrotu kondensatu w instalacji; Instalację układu kogeneracji. Klasyfikacja uwzględniająca nakłady pomoże określić cele danego przedsiębiorstwa. Należy pamiętać o bieżącej analizie i aktualizacji celów (patrz Etap. 5) NP Etap 3: Opracowanie planu działania Po zdefiniowaniu celów przechodzi się do następnego etapu, w którym rozpoczyna się konkretne działania zmierzające do realizacji tych celów. Działania należy udokumentować w planie działania, co umożliwi monitoring i ocenę działań na dalszym etapie oraz pozwoli na bieżącą aktualizację planu działania. Menedżer ds. Energii powinien koordynować planowanie działań i organizować konieczne zebrania i dyskusje, w czasie których decyduje się o dalszym kierunku prac. Należy to następnie udokumentować w planie działania. Aby sprawdzić poprawność prowadzenia bieżących działań ograniczających zużycie energii można odnieść się do informacji zawartej w Najlepszych Praktykach. Ponadto można wykorzystać inne źródła, które zawierają ważne informacje z zakresu Najlepszych Dostępnych Technologii. Plan działania może zawierać następujące zagadnienia: Główne zamierzenia i cele. Obecne zużycie energii przez przedsiębiorstwo. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 17\n18 Wartości typowe wskaźników dla przedsiębiorstw w sektorze. Lista wszystkich zaplanowanych działań, które ustalono dla realizacji planu działania, łącznie z wyznaczonymi zadaniami i obowiązkami. Krótki opis każdego działania usprawniającego z uwzględnieniem jego budżetu oraz terminu jego wdrożenia. Działania, które są zaplanowane w harmonogramie prac w celu optymalizacji zakupu energii. Działania, które są zaplanowane w celu przeszkolenia personelu. Wszelkie prace badawczo - studialne zaplanowane w harmonogramie prac dotyczące wprowadzanych rozwiązań technicznych i technologicznych w różnych częściach zakładu. Plan działań powinien być zatwierdzony przez zarząd i na bieżąco aktualizowany. Zazwyczaj aktualizację planu działań przeprowadza się raz w roku, ale w okresie początkowym wdrażania programu zarządzania energią zalecane są częstsze aktualizacje. NP Etap 4: Wdrażanie planu działania Po zatwierdzeniu planu działania można rozpocząć pracę nad różnymi projektami i działaniami. Menedżer ds. Energii powinien nadzorować postęp zaplanowanych działań i zadań oraz sporządzać regularne raporty z ich postępu. Ponadto powinien także koordynować następujące działania: Promować praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii w strukturze przedsiębiorstwa. Szkolić kluczowy personel w zakresie efektywności użytkowania energii. Dostarczać informacji dotyczącej efektywności energetycznej kluczowych urządzeń i procesów. Monitorować co miesiąc postęp we wdrażaniu planu działania. Śledzić dane energetyczne i wskaźniki w wymaganych odstępach czasu. Organizować i pomagać przy realizacji polityki zakupu energii. NP Etap 5: Monitorowanie i ocena osiągnięć Mając plan działania należy regularnie monitorować i oceniać postępy. Zgodnie z Dobrymi Praktykami należy dokonywać monitoringu przynajmniej raz w roku, a na wczesnym etapie programu nawet częściej. Monitoring i ocena obejmują następujące etapy: stałą analizę rzeczywistego zużycia energii w przedsiębiorstwie, na przykład poprzez powtarzalne audytowanie instalacji (urządzeń). ocenę wyników działań energetycznych oraz funkcjonowania planu działania, ale także formalny przegląd, na przykład raz w roku, realizacji wyznaczonych celów. Bieżąca analiza rzeczywistego zużycia energii w przedsiębiorstwie polega na codziennej analizie pracy urządzeń oraz zastosowaniu rozwiązań z zakresu dobrego gospodarowania. Analiza pozwoli także na wczesne wykrywanie degradacji pracy urządzeń (technicznych) oraz dostarczy operatorom urządzeń informacje pomocne w codziennej obsłudze urządzeń. Będzie także monitorować postęp we wdrażaniu rozwiązań dobrego gospodarowania. Menedżer ds. Energii powinien przeprowadzać obchody kontrolne w zakładzie produkcyjnym, aby sprawdzić prawidłowość działań z zakresu dobrego gospodarowania w zakresie energii. W przewodniku do samodzielnego audytu znajduje się lista kontrolna, którą można się posługiwać przy takich obchodach. Postęp w realizacji planu działania wymaga regularnego monitorowania, na przykład raz w miesiącu. Robiąc przegląd planu działania należy uwzględnić następujące zagadnienia: Zorientować się w stopniu efektywności planu działania (tego, co się udało i nie udało). Udokumentować najlepsze praktyki, którymi można podzielić się z całą organizacją. Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 18\n19 Zidentyfikować konieczne działania naprawcze. Uzyskać informacje zwrotne od kluczowego personelu zaangażowanego w takie działania. Formalny przegląd osiągnięć w zakresie efektywności użytkowania energii rozpoczyna się od analizy wymiernych wyników. Należy odnieść się do części drugiego przykładu Najlepszych Praktyk, aby dowiedzieć się jak taką analizę wykonać. Analiza powinna dostarczyć następujących wyników: Wykresy miesięcznego zużycia energii i ilości zakupionej energii. Tendencje zmian wskaźników wydajności energii. Zrozumienie powodów wahań zużycia energii i efektywności zużycia energii. Listę osiągnięć w odniesieniu do założonych celów. Informację dotyczącą rozbicia zużycia energii i kosztów energii na poszczególnych odbiorców. Weryfikację rachunków za energię oraz zakupu energii. Menedżer ds. Energii powinien przedstawić raport z postępu prac zawierający wszystkie istotne informacje z oceny rocznej. Raport z postępu robót służyć będzie: Podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłych projektów energetycznych. Ustalaniu nowych celów. Aktualizacji planu działania. Opracowaniu zaleceń dotyczących usprawnień programu zarządzania energią. NP Etap 6: Rozpoznawanie i przedstawianie osiągnięć Zarówno nagradzanie, jak i otrzymywanie wyróżnień za osiągnięcia we wdrażaniu efektywności, jest bardzo ważne, aby podtrzymać ciągłość procesu poprawy zarządzania energią. W ramach organizacji przedsiębiorstwa, nagrody można przyznawać jednostkom, zespołom oraz zarządzającym. Zarządzanie energią można także wykorzystać jako narzędzie marketingowe. Aby nasze osiągnięcia zostały docenione przez otoczenie, konieczna jest sprawne informowanie o osiągnięciach firmy, przekazywane na zewnątrz. Na pewnym etapie, kiedy program zarządzania energią osiągnie już pewien poziom, można wystąpić o ocenę do specjalistów, reprezentujących strony trzecie. NP Etap 7: Ponowna ocena programu zarządzania energią Raz w roku Menedżer ds. Energii wraz z zespołem energetycznym powinien przeprowadzić ponowną ocenę programu zarządzania energią. Ocena ta obejmuje przegląd oraz uaktualnienie polityki energetycznej i jej celów, przegląd procedur zarządzania energią, narzędzi do analizy oraz form sprawozdawczości i ostatnią, ale nie mniej ważną, kwestię ponownego potwierdzenia zaangażowania zarządu stanowiącego podstawę dla kontynuacji działań energooszczędnych. NP 1 4. Dalsze informacje Przykład Najlepszych Praktyk Program zarządzania energią To jest Program Zarządzania Energią stworzony przez jedną z firm biorących udział w CARE+. Zapewnia on przedsiębiorstwu odpowiednią strukturę organizacyjną oraz długoterminowe planowanie na rzecz efektywności energetycznej. PROGRAM ZARZĄDZANIA ENERGIĄ 1. Cele i zakres Programu Cel nie mniej niż 6% oszczędności energii przez kolejne 3 lata Zakres wszystkie stosowane rodzaje energii i wszyscy istotni użytkownicy energii Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 19\n20 2. Struktura organizacyjna Systemu zarządzania energią Określanie ról i funkcji Menedżera ds. Energii Określanie roli i zadań innych uczestników Systemu Zarządzania Energią 3. Plan działania Cel: 6-7% oszczędności energii do końca 2012 orku: - Oszczędność energii w roku ,5% - Oszczędność energii w roku ,0% - Oszczędność energii w roku ,5% NP Wewnętrzna stopa zwrotu W Przewodniku Samodzielnego Audytu do oceny ogólnej stosujemy okres zwrotu. Jednakże, stopa zwrotu to kolejny ważny czynnik, który można zechcieć wziąć pod uwagę przy ustalaniu priorytetów podczas wdrożenia działań dotyczących oszczędności energii. Porównuje on zyskowność różnych projektów inwestycyjnych. Ogólnie mówiąc, im większa stopa zwrotu z inwestycji projektu tym bardziej jest wskazane jego wykonanie. Jako taki IRR może zostać użyty do klasyfikacji kilku potencjalnych projektów rozpatrywanych przez firmę. Zakładając, że wszystkie inne czynniki różnych projektów są sobie równe, projekt z najwyższym IRR zostanie prawdopodobnie uznany za najlepszy i rozpoczęty w pierwszej kolejności. Koniecznym jest wykonanie analizy przepływu gotówki w określonym czasie. Dlatego potrzebna będzie sekwencja przepływów gotówki wraz z podaniem wstępnej inwestycji. Mogą to być następujące wartości: Rok 1 Rok 2 Rok 3 Rok 4 Rok 5 Rok 6 Rok 7 Rok 8 Wstępna inwestycja -333 Oszczędności Łączny przepływ gotówki Stopa zwrotu z inwestycji: 14,1% Należy zastosować poniższy wzór: Przy podaniu par (okres, przepływ gotówki) (n, Cn), gdzie n jest dodatnią liczbą całkowitą, łącznej liczby okresów N i obecnej wartości netto NPV, stopa zwrotu z inwestycji jest określana przez r w: Program Excel oferuje proste narzędzie do przeliczenia stopy zwrotu z inwetycji. Należy jedynie podać dane, wspomniane powyżej i zastosować funkcję "IRR" z narzędzi obliczeń finansowych. NP Lektura dodatkowa 1. Arkusz dotyczący zarządzana energią, materiały informacyjne Carbon Trust (Centrum informacji i promocji technologii zmniejszających emisję zanieczyszczeń do atmosfery) GIL136 Najlepsze Praktyki w zakresie efektywności użytkowania energii dla małych i średnich przedsiębiorstw. 20


Starostwo Informuje w sprawie mobbingu - CzyliWiesz.pl\nKulturaMiastoPolecanePowiat i gminaSliderWażne informacjeWiadomości\nSytuacja w Zespole Szkół im. prof. JanuszaGroszkowskiego jest od dłuższego czasu analizowana przez Starostwo Powiatowe w Mielcu. Ostatnie doniesienia medialne są jedynie sygnałem, że problem, jaki narasta w tej placówce, zaczyna „wylewać się” już poza mury szkolne.\nNiemniej jednak docierające do mediów doniesienia o możliwym mobbingu i o nielegalnym nagrywaniu osób przez panią dyrektor mieleckie Starostwo traktuje jako praktyki absolutnie niedopuszczalne. Jeżeli doniesienia o tym potwierdzą się, Starostwo już na obecnym etapie zapowiada podjęcie stanowczych kroków.\nOd pewnego czasu do Starostwa napływają z różnym natężeniem pisma. Niektóre z nich są podpisane, zdecydowana większość to jednak, niestety, anonimy.W ciągu ostatnich kilku miesięcy odbyły się w tej placówce trzy kontrole. Prowadzone były przez Starostwo, ale też niezależnie od organu prowadzącego, swoje działania kontrolne podjęło Podkarpackie Kuratorium Oświaty. Obecnie w mieleckim Starostwie rozpatrywana jest jedna ze skarg na działania dyrekcji szkoły. Ustalenia Komisji Skarg, Wniosków i Petycji w tej sprawie zostaną przedłożone radnym powiatowym na jednej znajbliższych sesji Rady Powiatu Mieleckiego.\nJak zapowiada Andrzej Bryła, wicestarosta mielecki, w najbliższym czasie planowana jest też Rada Pedagogiczna w Zespole Szkół, podczas której, jako osoba odpowiedzialna za oświatę ponadpodstawową,będzie chciał szczegółowo omówić z całym gronem pedagogicznym bieżącą sytuację w tej placówce.Swoje działania podejmują również nauczycielskie organizacje związkowe.


W Petersburgu stanie monumentalna figura Chrystusa\nwww.radioem.pl → W Petersburgu stanie monumentalna figura Chrystusa\nRzeźba ma mieć 33 m wysokości. Wielkość nie jest przypadkowa.\nKomisja władz miejskich Petersburga ds. budownictwa i architektury poszukuje miejsca na postawienie monumentalnej rzeźby Chrystusa. Wykonana przez artystę gruzińskiego pochodzenia Zuraba Ceretelego, miała ona pierwotnie stanąć w Soczi. Ostatecznie jednak twórca zdecydował się podarować ją mieszkańcom „północnej stolicy” Rosji.\nGubernator stolicy nad Newą Gieorgij Połtawczenko polecił członkom Komisji rozpatrzenie wszelkich możliwych wariantów miejsca, na którym mogłaby stanąć figura Zbawiciela. Na razie nie podjęto jeszcze decyzji w tej sprawie. Trudność wyboru miejsca sprawiają rozmiary rzeźby. Ma 33 metry wysokości, czyli tyle, ile żył Chrystus na ziemi, a postument ozdobiony reliefami z brązu, na którym stanie, dodaje do tego jeszcze 50 metrów, czyli razem mierzy ponad 80 metrów.\nRzeźba została wykonana w brązie jeszcze w 2013 r. Przypomnijmy, że Zurab Cereteli jest też autorem figury św. Jana Pawła II, która znajduje się w Paryżu na skwerze św. Jana XXIII obok katedry Notre Dame.\nStatua Najświętszego Serca Pana Jezusa, Gijón.\tDavid A.L. / CC 2.0\npublikacja 12.07.2016 17:58


Skuteczne rozwiązania księgowe dla firm z Marek - hippika\nHome » Przedsiębiorstwa » Biura Rachunkowe » Skuteczne rozwiązania księgowe dla firm z Marek\nZindywidualizowana oferta usługowa przygotowywana przez księgowych i doradców podatkowych z biura Perita, ma umożliwić firmom, z całego regionu płynne prowadzenie działalności, zgodne z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Wymienione biuro rachunkowe (Marki i okolice) z rzetelnością i pomysłowością zajmuje się prowadzeniem ksiąg przychodów i rozchodów czy rozliczeń w ramach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zarządzanie działem kadr i płac, też zaliczane jest do specjalności tych ekspertów.\nPomoc księgowa i kadrowa dla nowych przedsiębiorstw\nWyróżnione w niniejszym artykule biuro rachunkowe (Marki - z tego miasta współpracę nawiązuje największa liczba podmiotów gospodarczych) swoje sumienne wsparcie i obszerną wiedzę merytoryczną, kieruje ponadto do nowych firm, dopiero rozpoczynających działalność biznesową. Szczegóły, terminy i warunki współpracy z biurem księgowym, opisywanym w tekście, ustalane są indywidualnie, zaproponowane ceny, z pewnością spełnią nasze oczekiwania.


Afera spalinowa w Mercedesie! - GLOBEnergia\nAfera spalinowa w Mercedesie!\nNiemiecki producent samochodów jest zmuszony wycofać z rynku setki tysięcy pojazdów z silnikami diesla ze względu na manipulację emisjami. Od samochodów rodzinnych, przez samochody transportowe po szlachetny model SUVa GLC - lista pojazdów z nielegalnym oprogramowaniem jest naprawdę długa.\nNiemal 800 tysięcy "grzesznych pojazdów"\nPod koniec lipca Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego (KBA) stwierdził, że 774 000 pojazdów Mercedesa w Europie zostało wyposażonych w niedozwolone oprogramowanie manipulujące emisją spalin i nakazało Daimlerowi przywołać do producenta ponad 200 000 samochodów w Niemczech. Problem dotyczy 24 modeli pojazdów.\nMercedes-AMG GLC 63 S 4MATIC+ Coupé, (Fot. Mercedes)\nDo KBA regularnie zgłaszano kolejne przypadki nadużycia w wybranych modelach Mercedesa. W końcu szef zarządu nie mając wyboru, dostarczył listę "zainfekowanych" samochodów. Okazuje się, że znajdują się na niej między innymi modele: C300 Hybrid, większość modeli klasy E, oraz reklamowany jako przyjazny środowisku, luksusowy model klasy S z silnikiem hybrydowym!\nOprócz nich na liście znalazły się modele GLE, ML, GC, sportowy coupe CLS i Roadster SLK, a także transportowe samochody Sprinter i Vito.\nDaimler zaprzeczył jakiemukolwiek niezgodnemu z prawem postępowaniu. Rzecznik koncernu z Monachium potwierdza, że zostanie złożone odwołanie od decyzji urzędu, jednak oświadcza iż naprawi oprogramowanie.\nAnalityk ISI Evercore Arndt Ellinghorst przewidział, że koszty wymaganej aktualizacji oprogramowania dla Daimlera wyniosą około 100 milionów euro (118 milionów dolarów).\nMercedes-AMG V8-Produkcja silników (Fot. Mercedes)\nPowtórka po skandalu dieselgate\nWe wrześniu 2015 w mediach pojawił się termin tzw. dieselgate. Mówi się, że jest to największa afera motoryzacyjna w historii, a dotyczyła konkurencji Mercedesa - koncernu motoryzacyjnego Volkswagen AG. Niemiecka firma również tuszowała przekraczającą emisję spalin z silników diesla, wykorzystując oprogramowanie Bosch w 11 mln samochodów.\nAgencja Ochrony Środowiska wykryła, że producenci samochodów z grupy Volkswagen celowo tak zaprogramowali turbodoładowane silniki diesla, aby ograniczenia emisji spalin były aktywowane tylko podczas testów laboratoryjnych.\nDzięki temu emisja tlenku azotu spełniała wszystkie normy, jednak w rzeczywistości w czasie jazdy normy te przekroczone były niemal 40-krotnie.\nVW musiał przeprowadzić akcja naprawczą pojazdów ze Stanów, Niemiec (w największej liczbie), Wielkiej Brytanii, Francji, Austrii, Czech, Portugalii. W Polsce powstało Stowarzyszenie Osób Poszkodowanych przez Spółki Volkswagen AG, której członkowie do tej pory wspólnie przedstawiają roszczenia dotyczące afery spalinowej z 2015 r.\nJaki los czeka zatem Mercedesa?


Nic o was bez was. Jadwiga Emilewicz z Ministerstwa Rozwoju o programie Start in Poland – MamStartup\nStrona główna - Rozwój - Nic o was bez was. Jadwiga Emilewicz z Ministerstwa Rozwoju o programie Start in Poland\nOd samego początku słuchaliśmy głosu przedsiębiorców, środowiska startupowego. O uwagi poprosiliśmy same startupy, ale też instytucje otoczenia biznesu, fundusze seed capital i VC – spotkaliśmy się łącznie z ok. 200 podmiotami. Przyświecała nam idea „Nic o was bez was”, gdyż chcieliśmy wsłuchać się w aktualne potrzeby tego środowiska.\nChcemy pokazać, że jesteśmy krajem, w którym nie tylko Polacy mogą się rozwijać, ale także, że jesteśmy miejscem, do którego warto przyjeżdżać z zagranicy. Chcemy odwrócić pewien trend, który obserwujemy w ciągu ostatnich kilku lat – nie tylko zatrzymać najzdolniejsze osoby, ale też pokazać młodym, ambitnym ludziom z m.in. z Białorusi, Ukrainy, Słowacji czy Czech, że dla nich również jest tutaj miejsce i środki. Trzeba pamiętać, że w ramach współpracy międzynarodowej możliwości są zawsze większe.\n„Start in Poland” to największy tego rodzaju program w Europie Środkowo-Wschodniej, adresowany również do podmiotów zagranicznych. To program parasolowy, który obejmie wiele instytucji i działań. Zasadniczą jego częścią jest platforma PFR Venture, umiejscowiona w Polskim Funduszu Rozwoju, która pozwoli skonsolidować środki na instrumenty kapitałowe skierowane do startupów. W ciągu najbliższych siedmiu lat w Polsce ma szansę powstać i rozwinąć się 1,5 tys. firm tworzących wysokiej jakości innowacyjne technologie, zdolne konkurować na rynkach zagranicznych.\nProgram Start In Poland w znaczącej części będzie realizowany w formie inwestycji kapitałowych przeznaczonych na wsparcie firm w fazie inkubacji i rozwoju. W celu zwiększenia efektu skali zaangażowany będzie jeden podmiot, tj. Polski Fundusz Rozwoju, który będzie konsolidował i dystrybuował środki w ramach instrumentów kapitałowych. Na potrzeby realizacji tych komponentów Polski Fundusz Rozwoju tworzy PFR Ventures – największą w Europie Środkowo – Wschodniej platformę kapitałową do inwestowania w innowacje. PFR Ventures będzie dostarczał różnego rodzaju finansowanie innowacyjnych przedsięwzięć.\nBędzie inwestować zarówno poprzez rynek funduszy venture capital, jak i bezpośrednio, z koinwestorami. W obu przypadkach wykorzysta do tego zarządzane przez siebie fundusze inwestycyjne zamknięte. Dzięki zastosowaniu modelu funduszu znacznie zwiększy się efektywna kwota finansowania. W ramach platformy PFR Ventures finansowane będą mogły być projekty na różnych etapach rozwoju i o różnej wielkości – od 200 tys. do nawet 60 mln zł na projekt.\nProgram „Start in Poland” miał premierę podczas Impact ’16 w Krakowie. W pierwszej edycji kongresu nowej gospodarki Impact’16 wzięło udział 3,5 tys. uczestników, Odbyło się łącznie 70 debat z udziałem 150 mówców, w tym 50 gości zagranicznych. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele takich firm jak m.in.: PKO BP, T-Mobile, Synthos, Selena, Grupa Azoty, Gaz System, MasterCard, PZU, Samsung, KGHM, Dicosvery, Kapsch, a także inwestorzy venture capitals z sektora prywatnego i publicznego, przedstawiciele inkubatorów oraz parków naukowo – technologicznych.\n#Impact 16' #Jadwiga Emilewicz #Ministerstwo Rozwoju #rozwój #rząd #rządowe wsparcie #Scale Up #Start in Poland


Kryzys imigracyjny,czyli gwoźdź do trumny UE już wykuty :: Prawynurt.pl\nStrona główna » Ze świata » Kryzys imigracyjny,czyli gwoźdź do trumny UE już wykuty\nczas dodania: 2015:09:21 18:30 0\nOd samego początku tej sprawy wielu polityków, dziennikarzy i publicystów ostrzegało przed wieloma problemami związanymi z przyjmowaniem takiej liczby uchodźców. Ważniejsze z głosów to Patryk Jaki w Sejmie oraz Nigel Farage na forum UE. Ważne problemy podniósł też Jarosław Kaczyński. Co prawda stwierdzenie Kaczyńskiego o 54 strefach no-go w Szwecji zostało wyśmiane. Ale internet bezlitośnie wytknął mainstreamowym mediom hipokryzję.\nPowiedzmy sobie szczerze - Polacy poparli wejście do UE głównie z powodu możliwości pracy w innych krajach Unii. Teraz ta możliwość staje pod znakiem zapytania. Do tego od paru już lat nie jesteśmy płatnikiem netto. Więcej płacimy do kasy UE niż z niej dostajemy. Do tego nasz parlament musi zajmować się tonami śmieci legislacyjnych, trafiających do Polski z Brukseli. Do tego Unia Europejska łamie własne prawo domagając się od Polski dostosowania się do jedynie słusznych standardów unijnych w kwestiach moralnych, które miały przecież pozostawać w gestii krajów członkowskich. Coraz wyraźniejsze są żądania wprowadzenia aborcji na życzenie czy też uchwalenia promowanych przez wojujące feministki (by nie powiedzieć „feminazistki”) bzdurnych przepisów. Bo jak nie, to zostaniemy ukarani za to, tamto i jeszcze parę innych rzeczy. I sugestia, że jak się dostosujemy do unijnej moralności, to na nasze niedomagania popatrzą przez palce. Nie jest też tak, że stracimy poparcie Unii Europejskiej w sprawie naszej polityki energetycznej, bo takiego poparcia nigdy nie mieliśmy i mieć raczej nie będziemy.\njarosław kaczyński, kryzys imigracyjny, Nigel Farage, unia europejska\nlicznik: 1416 0 / 0


Paweł Szumert, Autor w serwisie GamesGuru.org\nAll posts by Paweł Szumert\nKolejne zmiany w Paragonie\n~ Paweł Szumert | 19 kwietnia 2017\nEpic Games nie próżnuje, wydając aktualizację za aktualizacją. Aż miło się patrzy na postępy studia. Po wprowadzeniu nowego bohatera Morigesh, twórcy szybko zreflektowali się zmniejszając jej możliwości. Jednak nadal jest jedną z najczęstszych czempionów na arenie. Co więcej, dużej zmiany doczekała się dżungla, którą twórcy rozłożyli na czynniki pierwsze i poukładali od nowa. W ostatnim updacie […]\n~ Paweł Szumert | 30 marca 2017\nZaprezentowana, acz nie opisana, gra karciana gdzieś na stronach siedmioksięgu wiedźmińskiego autorstwa A. Sapkowskiego ukazała się jako samodzielna gra. Od pierwszej części Wiedźmina studio CD Projekt Red zamieszcza w swoich produkcjach mini gry. Każdy fan pewnie dobrze wspomina kościanego pokera zaprezentowanego w Wiedźminie i kontynuowanego w Wiedźminie 2. Trzecia interaktywna opowieść o Geralcie z Rivii […]\nDuży update, duże zmiany\n~ Paweł Szumert | 14 marca 2017\nEpic prowadzi Paragona już od roku. W związku z tym celebrują utrzymanie projektu wprowadzeniem wielu poprawek i nie tylko. Aktualizacja wprowadziła jak zwykle wiele kosmetycznych poprawek i naprawiła sporo błędów. Przy okazji wprowadziła też nowego czempiona – Yin. Mistrzyni władania wiatrem z laserowym batem wygląda fenomenalnie i jeszcze lepiej zachowuje się na polu bitwy. Umiejętności […]\nFantastyczny gameplay Shadow Of War\n~ Paweł Szumert | 9 marca 2017\nO sequelu Shadow Of Mordor robi się coraz głośniej. Wczoraj upubliczniony został piętnastominutowy gameplay. Utrzymany w tej samej konwencji z tym samym bohaterem głównym oraz na tym samym silniku. Moja nieobiektywna opinia: sukces gwarantowany. Do tej pory zagrywam się w Shadow Of Mordor i zachwycam się jego wykonaniem. Niepowtarzalne historie, sojusznicy i przeciwnicy? To brzmi jak porządny […]


Jedenastu chętnych na MOP-y | EurobuildCEE\nRoboty wraz z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie mają być ukończone w ciągu 16 miesięcy od podpisania umowy\nKosztorys GDDKiA wynosi prawie 103 mln zł. Oprócz ceny przyjęto dodatkowe kryterium oceny ofert w postaci przedłużenia okresu gwarancji jakości. W postępowaniu złożono 11 ofert. Najniższą cenę, ponad 71 mln zł, zaproponowało konsorcjum firm: Bitum z siedzibą w Lipiach Śląskich oraz Drog-Bud z Lubojenki. Jednocześnie zaoferowało przedłużenie okresu gwarancji jakości o 5 lat. Teraz komisja przetargowa przeanalizuje złożone oferty.\nMiejsce Obsługi Podróżnych Wierzchowisko Zachód docelowo powstanie w najwyższej – trzeciej klasie, co oznacza, że będzie posiadało funkcje wypoczynkowe i usługowe wraz z zapleczem noclegowym.\nMiejsce Obsługi Podróżnych Wierzchowisko Wschód docelowo powstanie w drugiej klasie i będzie oferowało funkcje wypoczynkowo-usługowe.\nPozostałe dwa Miejsca Obsługi Podróżnych Gorzelanka Wschód i Gorzelanka Zachód powstaną w pierwszej klasie, zapewniając funkcje wypoczynkowe. Na MOP-ach klasy pierwszej dopuszcza się wyposażenie ich w obiekty małej gastronomii.


Tworzenie logo dla firmy transportowej to dla wielu grafików czysta przyjemność. Dlaczego? Ponieważ jest to zdecydowanie duże pole popisu dla kreatywności. Można zarówno pozwolić sobie na wyjście poza schematy, jak i oprzeć się przy symbolice o te utarte i nadal stworzyć coś, co będzie wyróżniało klienta. Logo dla tej branży to mnogość mających odpowiednie znaczenie symboli i znaków, które tylko czekają, aby je skomponować w idealną całość.\nZałóż konkurs na logo dla firmy transportowej\nZnak graficzny firmy transportowej\nPierwszą rzeczą, która przychodzi nam do głowy, myśląc o firmie transportowej, jest oczywiście droga i samochody. Grafiki te mogą być zarówno bogate w pewne szczegóły, jak i zobrazowane za pomocą symboli. W przypadku firm zajmujących się przewozem towarów dochodzi nam do szerokiego wachlarzu opcji grafika mająca powiązania z paczką, skrzynią, czy innym ładunkiem. Już tylko tych kilka pomysłów połączonych z kreatywnością daje ciekawe opcje stworzenia czegoś, co wbrew pozorom będzie mogło być łatwo zapamiętane i rozpoznawalne. Do szerokiego arsenału opcji można też dodać wszelkie znaki kojarzące się z dynamiką, szybkością, jak i bezpieczeństwem. Ich umiejętna kompozycja doda logo potrzebnych mu cech, bez zbytniego przesadzenia z formami graficznymi.\nLogotyp firmy transportowej\nUmiejętne połączenie nazwy firmy ze wspomnianymi powyżej symbolami to jeden z najczęstszych wyborów grafików, tworzących logo dla firm transportowych. Daje to możliwość zarówno szybkiego rozpoznania charakteru firmy, jak i zapamiętania jej nazwy. Użycie odpowiednio wyeksponowanej nazwy z niewielkim symbolem graficznym kojarzącym się z bezpiecznym lub szybkim transportem może stać się wyjątkowo prostym i wyjątkowo udanym elementem identyfikacji wizualnej. Wystarczy dodać do pojedynczej litery coś, co przywodzi na myśl powiew wiatru, skrzydła czy szeroką drogę, a całość będzie już wybrzmiewać tak, jak powinna.\nWybierając czcionki dla logo firmy zajmującej się transportem, znów możemy odnaleźć wiele zarówno inspiracji, jak i możliwości. Najczęściej stosowane są proste fonty, ale nic nie stoi i na przeszkodzie, aby nieco zaszaleć i stworzyć logo używając czcionek, które kojarzą się z lekkością. Całościowo ważne jest, aby tekst zawarty w identyfikacji graficznej miał charakter choć trochę dynamiczny. Nikt przecież nie chce korzystać z przewozów za pomocą firmy, która kojarzy się ociężałością i statycznością.\nKolorystyka logo dla firmy transportowej to kolejny podpunkt, w którym użyjemy słowa dowolność. Jednak nawiązując do wcześniej kilkukrotnie wspomnianej dynamiki, warto rozważyć takie kolory jak pełna ekspresji czerwień, przywodzące na myśl zaufanie odcienie niebieskiego, czy w przypadku floty składającej się z pojazdów ciężarowych silną i stabilną czerń.\nObecnie na wielu rynkach nadszedł trend Eko i firmy sygnujące się tą filozofią, są przez niektórych brane pod uwagę, jako najlepszy wybór. W przypadku gdy flota transportowa stawia na przewozy za pomocą przyjaznych dla planety rozwiązań, dodanie koloru zielonego także spełni swoją funkcję.\nLogo dla firmy transportowej nie musi, a nawet nie może być nudne. Potencjalni odbiorcy nie chcą marki, która przywodzi na myśl powagę i trzymanie się niezmiennych od lat rozwiązań. Chcą nowoczesności, szybkości realizacji i zaufania. To czy uda się stworzyć odpowiednie do niej logo, zależy od wielu czynników. Jednak obranie odpowiedniej drogi już na samym początku procesu twórczego, może dać nam wyjątkowo ciekawe i idealnie dopasowane rezultaty.


Hotel PTTK *\npokoje 1 osobowe 6 50-75/pokój\npokoje 2 osobowe 11 70-110/pokój\npokoje 3 osobowe 9 135/pokój\nCena noclegu zależy od standardu pokoju.\nDla grup zorganizowanych i przy dłuższym pobycie ceny do negocjacji.\nZa nocleg od 45 PLN/osoba. Dostawka do pokoju 30 PLN.\nNasz hotel jest przyjazny zwierzętom.\nSpecjalna oferta dla firm.\nDo dyspozycji gości mamy 50 komfortowych miejsc noclegowych w 17 pokojach z łazienkami oraz 9 pokojach z pełnym węzłem sanitarnym na korytarzach.\nOdbiorca: Oddział PTTK Ziemi Pszczyńskiej, Pszczyna, ul. Rynek 15\nNr konta: PL POLUPLPR 11 8448 0004 0020 2459 2001 0001 (PLN)\nDo dyspozycji gości: restauracja, garaż (również na rowery), parking zamykany (niestrzeżony), ogród. W całym obiekcie działa Wi-Fi.\n- organizujemy wycieczki dla grup zorganizowanych, do dyspozycji Państwa mamy wykwalifikowanych przewodników terenowych i górskich.\nDodatkowo oferujemy wynajęcie Ośrodka Żeglarskiego w Wiśle Wielkiej nad Jeziorem Goczałkowickim. Proponujemy 18 miejsc noclegowych dla grup zorganizowanych w warunkach turystycznych. Do dyspozycji: pokoje z łóżkami piętrowymi, łazienka, świetlica, kuchnia, grill i miejsce ogniskowe.\nDoskonale organizujemy: szkolenia, kursy, przyjęcia jubileuszowe, przyjęcia komunijne, urodziny, imprezy plenerowe.\nW pobliżu: Zamek Książąt Pszczyńskich, Muzeum Prasy Śląskiej, zabytkowy Park Pszczyński, skansen "Zagroda Wsi Pszczyńskiej", pszczyński rynek, gdzie można przysiąść na ławeczce z księżną Daisy, Pokazowa Zagroda Żubrów, pola golfowe, trasy rowerowe, szlaki górskie, drewniane kościoły Ziemi Pszczyńskiej, Pałac Myśliwski w Promnicach, Uzdrowisko w Goczałkowicach-Zdroju, Tyskie Browary Książęce - Muzeum Piwowarstwa i wiele innych.\nZapraszamy do nowo otwartej restauracji "Bistro Catalina" w naszym hotelu, gdzie można zjeść tanie i smaczne posiłki. Oferujemy całodzienne wyżywienie. Zachęcamy do wypróbowania kuchni meksykańskiej.\nHotel PTTK zlokalizowany jest w centrum Pszczyny w zabytkowym budynku z 1902 roku. Obiekt oferuje dobry dojazd i zamykany parking. Proponujemy noclegi w ładnych i wygodnych pokojach. Dysponujemy sala konferencyjną, ogrodem w którym można zorganizowac imprezy plenerowe. Polecamy nowo otwarta restaurację.\njezioro las miasto\nźródło danych: Hotel PTTK / meteor-turystyka.pl ( en , de , es , it , ru )


Izba Pamięci w Zespole Szkół nr 3 w Wejherowie - trojmiasta - duze i małe trójmiasto\nIzba Pamięci w Zespole Szkół nr 3 w Wejherowie\n„Wierni pamięci tych, za których życie żyć możemy” – tak dyrektor Zespołu Szkół nr 3 w Wejherowie Danuta Czernewska rozpoczęła uroczystość otwarcia Izby Pamięci. Imię Martyrologii Piaśnicy noszą: Gimnazjum nr 3 i Szkoła Podstawowa nr 8. Izba Pamięci robi ogromne wrażenie na zwiedzających – nie ma w niej typowych eksponatów, jest jedynie 12 tysięcy namalowanych na ścianach postaci ukrzyżowanych – symbolizujących ofiary zbrodni w Piaśnicy.\nWażnym elementem jest urna z prochami z mogił pomordowanych, którą przekazali szkole w 1969 roku, bliscy rodzin zamordowanych w lasach piaśnickich. Cała część dokumentująca zbrodnię wykonana została w nowej technologii – jako multimedialna prezentacja.\nKrzysztof Hildebrandt, prezydent Wejherowa podczas uroczystości podkreślił długą historię tej placówki. To właśnie w tym Zespole Szkół odbywają się spotkania Stowarzyszenia Rodzina Piaśnicka, a także wystawy i konkursy związane z Piaśnicą.\nWażnym momentem dla naszej szkoły, która obchodzi w tym roku 55. lecie istnienia, jest otwarcie Izby Pamięci, którą możemy oglądać w nowej odsłonie – mówi Danuta Czernewska dyrektor Zespołu Szkół nr 3 w Wejherowie. – Artysta plastyk Tomasz Morek zaprojektował tę salę, zgodnie z naszymi sugestiami, aby była zupełnie inna niż typowe sale muzealne. Tak, aby można było prowadzić tu lekcje z młodzieżą. Mam nadzieję, że młodzież poczuje szczególny klimat tego miejsca. Motto, które umieszczone jest w wejściu do Izby brzmi: Istniejemy, póki ktoś o nas pamięta.\nJak mówi Edyta Bryc, nauczyciel historii w Zespole Szkół nr 3 w Wejherowie, otwarcie Izby Pamięci jest sposobem na to, żeby młodzież pamiętała o wydarzeniach, które rozgrywały się w Piaśnicy rozpoczęły się od października 1939 r. do początków kwietnia 1940 r.\nOtwarcie Izby zgromadziło wielu gości - przyjaciół szkoły, wśród których znaleźli się przedstawiciele władz samorządowych, radni, dyrektorzy okolicznych placówek oświatowych, przedstawiciele Stowarzyszenia „Rodzina Piaśnicka”, nauczyciele i uczniowie.


Sałatka jajeczna z wędzonym pstrągiem – tocokocham.com\nTrochę inne jajeczka w sosie ogórkowym będą niewątpliwą ozdobą wielkanocnego stołu. Zaskakują smakiem, bo nikt nie spodziewa się pstrągowych jajeczek.\n– 5 gotowanych żółtek\n– mały wędzony filet z pstrąga\n– 1/4 łyżeczki papryki słodkiej\n– 5 gotowanych białek\n– 1 ogórek zielony –pęczek rzodkiewek\n– 3 łyżki śmietany gęstej 18%\n– Żółtka zetrzeć na tarce i wymieszać z chrzanem, majonezem i sokiem z cytryny.\n– Dodać drobno posiekany filet pstrąga i wymieszać na jednolitą masę, którą należy doprawić solą i pieprzem.\n– Uformować małe kulki z masy, posypać je czerwoną papryką.\n– Białka zetrzeć na tarce o dużych oczkach.\n– Ogórek zielony obrać i również zetrzeć na tarce, posypać solą i jak puści sok, to odcisnąć. Rzodkiewki umyć i pokroić w plasterki.\n– Wymieszać z majonezem i śmietaną, doprawić. Dodać posiekany koperek.\n– Sos przełożyć do salaterki i ułożyć na wierzchu kulki z pstrąga.\nKategorie: Jajka, Książka kucharska, Pstrąg, Rybny akwen, Sałatki imprezowe, Sałatkowy ogród, Wielkanoc / Bez komentarzy / Autor: Gosia\nKalafiornica to danie wyglądające jak jajecznica. Jak sama nazwa wskazuje jest z kalafiora czyli wegańska, dietetyczna, ale też bez...\nDieta dr Dąbrowskiej, Gorące dania, K kalafior ... , Książka kucharska Czytaj więcej\nPotwierdź, że nie jesteś automatem: 6 − jeden =


Zapraszamy na ekstremalnie ekscytującą wyprawę nurkową do RPA. Na wschodnim wybrzeżu Południowej Afryki Wild Coast, w prowincji East Cape będziemy podziwiać emocjonujące polowanie drapieżników na gigantyczne ławice sardynek.\nTermin: 21.06.2014 – 29.06.2014\nSpektakl ten obserwujemy nurkując z łodzi motorowych, z aparatem, bądź z rurką, w zależności od panujących warunków. Czerwiec i lipiec w RPA to miesiące zimowe. Temperatura wody wynosi od 15 do 21 ºC, powietrza od 15 do 24 ºC.\n29.06.2014 Przylot do Polski.


Szósta dzielnica Akademia Złych Filmów #4 w 6 dzielnicy\nAkademia Złych Filmów #4 w 6 dzielnicy\nNikt nie kocha złych filmów!\nNie dostaniesz za to ekstra ecetesów na uniwerku, na filmówkę Cię nie przyjmą na podstawie znajomości tych gniotów, ale na pewno wykręci Ci te kilka ostatnich szarych komórek. Cykliczne projekcje wprowadzą Cię w świat złego kina i spowodują, że nigdy już nie przejdziesz obojętnie obok takich filmów jak: „Nagość na księzycu”, „Toxic Avenger” czy „Karnawał dusz”.\nW tym tygodniu zobaczymy klasyczny film Rogera Cormana, reżysera-producenta dla którego sztuka filmowa sprowadzała się do robienia filmów jak najszybciej i jak najtaniej. Tak jak w przypadku większości filmów Cormana, do „Wiadra krwi” najpierw powstał plakat, dopiero później napisano scenariusz i skompletowano obsadę\nDla utrudnienia odbioru będę czytał i improwizował dialogi. TAX: uznaniowe 6,9 złotego na rozwój Pleśń – zwyrolskiego filmu, który planuję nakręcić i o którym będzięcie mogli usłyszeć przed projekcją. – Maurycy Chełmiński


Amoniak w kurnikach - Penergetic-g - ograniczaj amoniak w hodowli\nBy admin6 marca 2017 No Comments\nAmoniak w kurnikach – pochodzenie, działanie, metody redukowania.\nAmoniak w kurnikach można i należy kontrolować. Jego nadmiar można ograniczać przy pomocy Penergetic-g\nAmoniak w kurnikach jest obok dwutlenku węgla czy siarkowodoru gazem o istotnym znaczeniu dla produkcji drobiu. Jego wpływ na stan zdrowia zwierząt jak i efektywnej produkcji zwierzęcej jest bardzo istotny. Jest to wpływ negatywny, warto więc przeciwdziałać jego występowaniu\nAmoniak w kurnikach – Źródło powstawania\nGłównym źródłem amoniaku na świecie i w kraju jest rolnictwo. Ponad 70% emisji tego gazu pochodzi z odchodów zwierzęcych. NH3 powstaje na skutek rozkładu kwasu moczowego, mocznika przez bakterie. Ulatnianie się amoniaku powoduje znaczące straty azotu. Mogą one sięgać nawet 50% początkowej zawartości tego pierwiastka. Proces uzależniony jest znacząco od wielu czynników takich jak zawartości azotu w pokarmach zwierzęcych, warunków mikrobiologicznych, atmosferycznych, stosowania preparatów obniżających emisję amoniaku.\nPodrażnienia błon śluzowych, stany zapalne, porażenia to najczęściej występujące problemy związane z występowaniem amoniaku w kurnikach. Amoniak występujący w kurnikach nawet w małych ilościach łatwo rozpuszcza się w wodzie, jednocześnie utrzymuje się bez większych problemów na błonach śluzowych co powoduje wyżej wymienione dolegliwości, światłowstręt, nerwowe zachowanie ptaków. NH3 zwiększa podatność ptaków na choroby wirusowe i bakteryjne. Wykazano działanie gazu na zaburzenia odżywiania i rozwoju drobiu. Amoniak po związaniu się z hemoglobiną tworzy hematynę. Związek ten nie ma możliwości wiązania tlenu, nie bierze więc udziału w procesie oddychania.\nOgraniczaj stężenie amoniaku – Penergetic-g\nDobry klimat od początku produkcji to lepszy stan zdrowia drobiu i wyższa wydajność produkcji.\nSilny, negatywny wpływ amoniaku w kurnikach wymaga wręcz przeciwdziałania powstawaniu tego gazu. Ograniczenie jego powstawania w produkcji drobiu będzie niosło za sobą podniesienie opłacalności produkcji. Spowodowane to będzie ograniczeniem ilości zachorowań ptactwa, lepszym przyswajaniem pasz, ograniczeniem stresów.\nPenergetic-g wprowadza zmiany w procesach biochemicznych pomiotu ograniczając wytwarzanie amoniaku w kurnikach, na pryzmach i innych miejscach składowania oborniku pochodzącego z kurników. Będąc produktem w pełni naturalnym, nie mającym negatywnego wpływu na zwierzęta i środowisko naturalne Penergetic-g wspiera produkcję zwierzęcą. Szwajcarska, opatentowana technologia stymulacja prawidłowych procesów biochemicznych stosowana jest w koło 50 krajach świata.\nŁatwa aplikacja Penergetic-g w formie oprysku i niskie koszty stosowania pozwalają na szybkie działanie bez ponoszenia wysokich kosztów. Litr preparatu starcza na około 1500 metrów kwadratowych kurnika. Sam preparat jest dostępny w formie sypkiej i płynnej. Stosując preparat raz w tygodniu wspierasz stabilizację mikrobiologiczną pomiotu ograniczając wytwarzanie przez nie NH3.\nMożesz stosować Penergetic-g w produkcji brojlerów, kaczek, indyków gęsi jak i innego ptactwa. Preparat to również linia przeznaczona do produkcji tuczników jak i bydła.\nPreparat wspierający ograniczanie występowania amoniaku w produkcji zwierzęcej.\nPenergetic-k – skuteczna humifikacja\nZadbaj o stan zdrowia Twojej hodowli, produkuj opłacalnie.


Kasia Kowalska - Częstochowa / 2017-12-17 19:00 / 19195 - bilety online\nKasia Kowalska - The Best Of Akustycznie\nAktualnie Kasia Kowalska pracuje nad nowa płytą, którą zapowiada singiel "Aya" (premiera owego albumu: jesień 2017 roku).\nZapraszamy na pełen przebojów, magii i niesamowitej energii koncert:\nKasia Kowalska "The Best Of" !!!\n"Wokalnie rewelacja, ale zabrakło najbardziej smutnych, refleksyjnych, najważniejszych dla mnie utworów z jej repertuaru - "Nobody", "Tak mi ciebie brak", "Spowiedź", "A to co mam", "Co może przynieść nowy dzień", byłem w szoku że tego nie usłyszałem, więc jestem zawiedziony. Ale co na plus to to że nie spodziewałem się, iż z Kasi jest taka kabareciara, co się odezwała to robiła sobie jaja, to było super!"\n"świetny koncert. Pozdrawiam"\n"Kasia ma fantastyczny głos, wspaniały koncert, niesamowita atmosfera, było wspaniale!!!!"\n"Koncert fantastyczny jestem bardzo zadowolona świetny głos wspaniała artystka cieszę się że po koncercie była możliwość autografu i spotkania sie z Kasią i kupienia gadżetów "\n"Wszystko ładnie, pięknie. Większość utworów trafiona w mój gust, jednak wolałbym więcej z Gemini, Pełnej obaw i Koncertu inaczej. Fajnie, że Kasia gra już więcej z najnowszej płyty."\n"Niesamowita uczta dla ducha! Ostatni raz byłem na koncercie Kasi jak występowała przed koncertem Edyty Bartosiewicz w Kinoteatrze w Bydgoszczy. debiutowała z płytą Gemini. Cięgle ten sam świetny głos..ciągle ta sama energia i dziewczęca uroda. Było warto!!!1"\n"Wspaniały koncert. Brawo!"\n"Przecudowny koncert!! Dla takich chwil warto żyć.. Dziękuję "\n"Super koncert!! Atmosferę którą buduje jest niesamolota... Poczucie humoru obłędne... Jeszcze raz super!! "\n"Wspaniały koncert wspaniałej artystki. Uczta dla ducha. Bezcenne chwile z Kasią K. Wielki plus za możliwość spotkania po koncercie. Brawo Kasia!"


Wiadomości: Skazane na sukces: Julia Nowicka\nStrona Główna > Aktualności > Tauron Liga > Skazane na sukces: Julia Nowicka\nSkazane na sukces: Julia Nowicka\n10 listopada 2017 08:12\nSiatkarki Bialskiego Klubu Sportowego tylko w jednej z czterech dotychczas rozegranych kolejek ustrzegły się tie-breaka. Największą niespodziankę sprawiły chyba, urywając punkt faworyzowanemu Developresowi, a ogromny wkład w taki wynik miał występ młodej rozgrywającej, Julii Nowickiej. – Od małego bardzo ciągnęło mnie do sportu. Już kiedy miałam 3-4 latka, gdy moja mama jeszcze przez jakiś czas czynnie uprawiała siatkówkę, to razem z tatą przychodziliśmy do hali ją dopingować. Właściwie od najmłodszych lat miałam piłkę w rękach, nawet nie zdając sobie jeszcze sprawy z tego, do czego ona służy. Mam nawet kilka takich, już teraz śmiesznych dla mnie zdjęć z tego okresu – mówi 19-letnia kreatorka gry BKS-u Profi Credit, która już teraz za sprawą swojej dynamiki rozegrania i odważnych ataków z drugiej piłki mocno zaznaczyła swój debiut w ekstraklasie.\nChoć dopiero debiutujesz w Lidze Siatkówki Kobiet, to dałaś już po sobie poznać, że jesteś dziewczyną z charakterem. Pochodzisz z siatkarskiej rodziny, czy jednak zawsze chciałaś iść w ślady rodziców?\nJulia Nowicka: – Od małego ciągnęło mnie do sportu. Już kiedy miałam 3-4 latka, gdy moja mama jeszcze czynnie uprawiała siatkówkę, to przychodziliśmy z tatą do hali ją dopingować. Właściwie od najmłodszych lat miałam piłkę w rękach, nawet nie zdając sobie jeszcze sprawy z tego, do czego służy. Mam nawet kilka takich, już teraz śmiesznych dla mnie zdjęć z tego okresu. Potem, w pierwszych klasach podstawówki, trenowałam szermierkę, bo miałam dużo energii, chciałam się poruszać. W trzeciej klasie zaczęłam pierwsze treningi siatkówki. Zapisali mnie na nie rodzice, ale nigdy nie było to robione „na siłę”. Wręcz przeciwnie, od początku chciałam grać w siatkówkę i mi to odpowiadało. Tata często zabierał mnie na salę, czy to aby ćwiczyć odbicie palcami, czy dołem, uczyć zagrywki, ustawienia nóg. Te zajęcia po latach przerodziły się w pasję. Już jako troszkę starsza dziewczyna nie wyobrażałam sobie tygodnia bez treningu. Przez rok grałam jeszcze w trójkach w Kinder + Sport, następnie w czwórkach. Później były jeszcze młodziczki i kadetki oraz jeden sezon w III-ligowym klubie. Nominalnie zawsze byłam przyjmującą. Dopiero w liceum, w SMS-ie, przestawiono mnie na rozegranie. Ani razu nie zwątpiłam w to, czy moje regularne treningi mają sens, nikt mi tego nie narzucił.\nPochodzisz z Częstochowy, tam też zaczynałaś swoją karierę. Te siatkarskie „schody” rozpoczęły się jednak chyba dopiero później, kiedy trafiłaś do SMS-u. Jak radziłaś sobie z życiem w takim, dość hermetycznym, środowisku?\n– Wiadomo, że bywało to trudne, ze względu na to, że przebywasz cały czas z tymi samymi osobami i nie masz tyle czasu wolnego, ile byś chciała. Jeśli jednak chcesz osiągnąć sukces i wiesz, co chcesz robić w przyszłości, to nie powinno to stanowić dla ciebie problemu. Wspominam ten okres mojego życia bardzo dobrze, nauczyłam się tam bardzo dużo, nie tylko pod względem umiejętności siatkarskich, ale też takim życiowym. Nauczyłam się jak dogadywać się z innymi osobami, funkcjonować w większej grupie, jak czasami lepiej jest pójść komuś na rękę, znaleźć kompromis. SMS jest, w takim pozytywnym znaczeniu, szkołą życia. Myślę, że jeżeli masz odpowiedni charakter do dużego grania, to warto przez ten etap przejść, na pewno też jest to pewne wyróżnienie.\nKolejnym milowym krokiem w twojej karierze była przeprowadzka do Bydgoszczy, w barwach Pałacu zdobyłaś w zeszłym sezonie wicemistrzostwo Polski juniorek. Trafiłaś także do kadry kadetek i juniorek, dzięki czemu miałaś możliwość gry w turniejach rangi mistrzostw świata i Europy. To była szansa na wyrwanie się z takiego „drugiego planu”?\n– Akurat mój zespół z Częstochowy nie brał udziału w rozgrywkach juniorek. Przechodząc do liceum, byłam już w wieku juniorskim, ale w pierwszej i drugiej klasie liceum występowałam jedynie w barwach SMS-u w I/II lidze. Wydaje mi się, że pójście do klubu z Bydgoszczy było jedną z lepszych decyzji, którą podjęłam w mojej zawodniczej karierze. Trafiłam do świetnej drużyny, dziewczyny z zespołu znakomicie nas przyjęły, nas, czyli mnie i Natalię Murek. Dawno nie czułam takiej więzi z koleżankami. Trochę bałam się tej konfrontacji, bo było to dla mnie jak takie wyjście z „gniazda”. W Bydgoszczy panowała natomiast świetna atmosfera, wszystko zwieńczyłyśmy tym srebrem mistrzostw Polski juniorek i udało mi się zgarnąć nagrodę dla najlepszej rozgrywającej finałów. Cały ten sezon wspominam bardzo dobrze.\nWybierając ofertę BKS-u Profi Credit, nie obawiałaś się, że możesz nie zasmakować boiska?\n– Myślę, że każda zawodniczka, która zaczyna wkraczać w to dorosłe, siatkarskie życie, się tego boi. Ja nie powiem nic nowego, stwierdzając, że też się bałam. Z drugiej strony nie podeszłam do tego, myśląc w ten sposób: „O Jezu, ile ja będę grała, a co jeśli nie będę grała?”. Bardziej skupiłam się na tym, że będę pracować z uznanym trenerem, Tore Aleksandersenem, wiele się od niego nauczę. Widzę w BKS-ie perspektywiczny zespół, z doświadczonymi i tymi młodszymi zawodniczkami. Wiedziałam, że jestem w stanie z tego sezonu wyciągnąć wiele korzyści dla siebie. Rozwinę się, bo mam obok siebie ludzi, którzy mi w tym pomogą. Jak na razie to wszystko się sprawdza i uważam, że podjęłam bardzo dobrą decyzję.\nJesteśmy już mądrzejsi o cztery kolejki spotkań i wiemy, że wcale nie musisz odgrywać w tym zespole wyłącznie roli drugoplanowej. W meczu z rzeszowiankami pokazałaś się z bardzo dobrej strony, jako zawodniczka, która nie boi się choćby ataków z drugiej piłki…\n– Nie będę ukrywać, że lewa ręka jest bardzo dużym atutem rozgrywającej. Nie obawiam się atakować, chyba ze względu na to, że trochę czasu jednak grałam jako przyjmująca i wykonałam dość dużo ataków w swoim życiu. Wiadomo, że atak z lewego czy prawego skrzydła, a zbicie z drugiej piłki to też nie jest to samo. Nie jest jednak tak, że przed samym uderzeniem zastanawiam się, czy trafię w piłkę czy nie. Bardziej myślę o tym, czy jest to dobry moment i okazja na tego typu zagranie.\nMożna odnieść wrażenie, że starasz się też maksymalnie przyspieszać swoje rozegranie. Czy nigdy nie próbowano ci tego odradzać? W Polsce dość często preferuje się bardziej zachowawczy styl gry.\n– To jest mój styl gry. Komuś może się to podobać, ktoś inny może uznać to za szaleństwo. Myślę, że to po prostu kwestia preferencji. Na swojej siatkarskiej drodze nie spotkałam się jeszcze z nikim, kto by mi zabronił i narzucił inny styl gry. Wydaje mi się, że na razie idę w dobrą stronę, ale potrzeba mi na pewno mnóstwa treningów, powtórzeń, dokładności, tak aby dziewczyny z ataku miały jak największy komfort i najlepszą okazję do skończenia piłki.\nWydaje się, że zarówno Marlena (Pleśnierowicz – przyp. red.), jak i ty prezentujecie zupełnie inną siatkówkę. Taka różnorodność działa na twoją korzyść?\n– Uważam, że to przede wszystkim działa na korzyść drużyny. Posiadanie w odwodzie dwóch zupełnie różnych rozgrywających to zaleta i wydaje mi się, że dlatego też ten skład został tak dobrany. Kiedy mój system gry nie pasuje do rywalek, nie daje rezultatów, to Marlena wchodzi i gra „swoje”. To działa w obie strony. Zawsze jedna z nas może coś odmienić w grze tego zespołu. To kwestia dobrej obserwacji tego, co dzieje się na boisku.\nMówi się, że to rozgrywająca powinna dostosować tempo wystawy do skrzydłowej. Czy jednak nie działa to w obie strony i zawodniczka atakująca również nieco inaczej nabiega do twojej piłki niż do tej wystawionej choćby przez Marlenę?\n– Myślę, że jest to pytanie do przyjmujących, czy inaczej nabiegają na piłki posłane przeze mnie czy przez Marlenę. Jednak moim zdaniem ta różnica nie jest aż tak duża. Kiedy jesteś na boisku, w ferworze walki, nie ma czasu na to, aby dokładnie wszystko wyliczyć, pewne zachowania są intuicyjne. Ja też za każdym razem nie martwię się tym, że akurat jakieś zagranie może mi nie wyjść, bo wiadomo, że gdybym tak zrobiła, to ono rzeczywiście byłoby nieudane. Moje decyzje oparte są raczej na obserwacji bloku i staram się, by ten wybór był jak najlepszy. Po to są powtórzenia na treningach, po to się zgrywamy, żeby nie myśleć o tym tempie wystawy, a bardziej żeby to był pewnego rodzaju automat.\nW zespole BKS-u Profi Credit znalazło się wiele zawodniczek ogranych na polskich boiskach, takich jak Aleksandra Jagieło, Katarzyna Konieczna czy Emilia Mucha. Trudno było ci znaleźć wspólny język z koleżankami?\n– Każdy początek jest trudny, dla mnie najtrudniejszy był okres przygotowawczy. Nowa drużyna, nowy trener, środowisko. Nagle znalazłam się w otoczeniu bardzo renomowanych zawodniczek w Polsce. Obawiałam się trochę tej konfrontacji, ale kiedy teraz o tym myślę, to trochę uśmiecham się pod nosem. Szczególnie podczas pierwszych sparingów jeszcze nie mogłam się odnaleźć, bo otrzymałam bardzo dużo nowych dla mnie informacji, które musiałam przyswoić. Dziewczyny okazały mi duże wsparcie, wyrozumiałość i cierpliwość. Czuję się w drużynie bardzo dobrze i mówię to z perspektywy zawodniczki wchodzącej dopiero w świat tej dorosłej siatkówki.\nCzy Tore Aleksandersen tobie, jako młodej zawodniczce, poświęca więcej uwagi?\n– Trener jest taką osobą, że wszystkim poświęca tyle uwagi, ile może. Jeżeli tylko zauważy u zawodniczki jakiś błąd, to podchodzi i tłumaczy, co można poprawić. Zwraca bardzo wiele uwagi na detale i myślę, że przy nim każda zawodniczka może znacznie podnieść swoje umiejętności techniczne. Przykładowo przed sezonem bardzo dużo pracowaliśmy nad moim odbiciem piłki. Widzę, że bardzo dużo mi dały te zajęcia, teraz już tylko „szlifuję” odbicie palcami, ale postęp jest wyraźny.\nW bieżącym sezonie kilka razy zostałaś postawiona pod dużą presją, kreując grę drużyny w tie-breaku czy końcówkach setów. Zdarza się, że trener wskazuje ci, do kogo zagrać piłkę?\n– Myślę, że to zależy. Czasami może się okazać, że wybrałabym taką samą opcję. Kiedy jest inaczej, to oczywiście słucham trenera, ale bardziej odbywa się to na zasadzie podpowiedzi niż narzucania. To też nie odbywa się za każdym razem, gdy mamy jakąś ważną piłkę, absolutnie nie.\nCzy kiedy jesteś na boisku, masz wystarczająco dużo czasu, by spojrzeć z dalszej perspektywy i rozważyć wszystkie za i przeciw rozegraniu piłki w dane miejsce?\n– Wydaje mi się, że tak podświadomie staram się dokonać jak najlepszego wyboru w danej sytuacji. Czasami jest tak, że skrzydłowa może nie skończyć akcji przez całego seta, a akurat opłaci się do niej posłać te kluczowe piłki. Do moich zadań, jako rozgrywającej, należy wychwytywanie takich zależności. Tak naprawdę bardzo dużo zależy od momentu, zawodniczki. Wybieram takie warianty, które podpowiada mi intuicja i najlepsze na podstawie mojej obserwacji. Czasami impulsywne działania przynoszą efekty. Takiego doświadczenia jeszcze mi brakuje, mam świadomość tego, że popełnię jeszcze milion błędów, ale mam nadzieję, że będzie to tylko procentować.\nPrzed tobą jeszcze wiele lat gry. Kiedy poczujesz się spełnioną zawodniczką?\n– Będę się czuła spełniona wtedy, kiedy pewnego dnia obudzę się i nawet nie grając już w siatkówkę, będę mogła z czystym sumieniem powiedzieć, że wykorzystałam w maksymalnym stopniu wszystkie swoje lata treningów na to, żeby być jak najlepsza.\nBKS Bielsko-Biała, Julia Nowicka, młodzież, siatkówka młodzieżowa, skazane na sukces\nBartosz Sufa w sztabie bielszczanek\nSamantha Seliger-Swenson rozgrywającą w Radomce Radom\nReprezentantka Francji atakującą Pałacu Bydgoszcz


Snowden niczego nie ugrał - Archiwum Rzeczpospolitej\n02 czerwca 2015 | Świat | Jędrzej Bielecki\nNSA jest jak saper: może się pomylić tylko raz. Dlatego mimo krytyki będzie szpiegować jak do tej pory.\nPo raz pierwszy od 14 lat Agencja Bezpieczeństwa Narodowego (NSA) od poniedziałku wstrzymała podsłuch rozmów telefonicznych i nie będzie kontrolować połączeń internetowych milionów Amerykanów. Samotna walka podjęta w czerwcu 2013 roku przez Edwarda Snowdena przeciw największemu mocarstwu świata zakończyła się zwycięstwem. Po latach łamania praw człowieka przez neokonserwatystów i kontynuowania ich niecnych praktyk przez administrację Baracka Obamy demokracja znów tryumfuje za oceanem.\nTak z grubsza brzmi powszechna ocena decyzji Senatu o zawieszeniu działania Patriot Act. Jest jednak nie tylko naiwna, ale także fałszywa.\nTo prawda: twarde skrzydło republikanów nie potrafiło na czas się porozumieć z demokratami i bardziej umiarkowanymi senatorami z własnego ugrupowania. Lider neokonserwatystów Mitch McConnell nie docenił poruszenia, jakie nie tylko w Europie, ale także w Ameryce...