Liberalizacja, którą obserwowaliśmy od miesięcy, okazała się być grą pozorów i w wyborczy wieczór 19 grudnia prysła jak bańka mydlana. W obliczu represji na nienotowaną od dawna skalę, wykuwa się zupełnie nowe polityczne modus vivendi wewnątrz kraju. Zaskakujący zwrot nastąpił również w otoczeniu międzynarodowym Mińska. Nasuwa się pytanie, czy gwałtowne przetasowanie polityczne dowodzi siły, czy słabości Łukaszenki, i jak odbije się na przyszłości kraju?\nNowe rozdanie rozpoczęło się tak naprawdę na dziesięć dni przed wyborami. Prezydent Białorusi odwiedził wtedy Moskwę, gdzie po swojej myśli załatwił główny problem w gospodarczych stosunkach z Rosją – sprawę transferu rosyjskiej ropy. Do niedawna Białoruś zarabiała na eksportowaniu produktów przerobu nafty na Zachód. Przestało to być opłacalne, kiedy Moskwa nałożyła na Mińsk obowiązek zapłaty cła za przesyłany surowiec. Łukaszenka domagał się, żeby zgodnie z duchem rosyjsko-białorusko-kazachskiej unii celnej, transport ropy odbywał się w ramach związku bez opłat celnych. Gra szła o 4 miliardy dolarów rocznie, które trafiały do białoruskiego budżetu w czasach, kiedy proceder kwitł w najlepsze.\n9 grudnia 2010 r. prezydent Miedwiediew zgodził się znieść cło na płynącą do Białorusi ropę, jeśli Mińsk podpisze szereg porozumień ws. funkcjonowania Wspólnej Przestrzeni Gospodarczej (WPG). W zamian Łukaszenka obiecał zwracać Moskwie cło pobierane przez siebie na zewnętrznej granicy WPG (przy dalszym eksporcie przerobionych produktów naftowych na Zachód) . Po wyjściu ze spotkania rozpromieniony Łukaszenka powiedział pół żartem pół serio do rosyjskich dziennikarzy, że „nie nadążają za swoim prezydentem” . Rzeczywiście, Miedwiediew jeszcze kilka tygodni temu bezlitośnie wyżywał się na Aleksandrze Grigorijewiczu, nazywając go człowiekiem bez honoru, a związana z Gazpromem telewizja NTW emitowała kolejne odcinki demaskatorskiego dokumentu „Baćka Chrzestny”. Oskarżano w nim Łukaszenkę o polityczne morderstwa, zagarnianie państwowego majątku i sugerowano jego chorobę psychiczną. Wydawało się więc, że białoruski lider popadł na dobre w niełaskę Kremla, który najchętniej zastąpiłby go bardziej posłusznym sobie politykiem. W ten sposób rozumowali też najważniejsi opozycyjni kandydaci na prezydenta, którzy poświęcali dużo energii na wyrobienie sobie dobrej prasy w Rosji, część z nich miała wręcz prowadzić kampanię za rosyjskie pieniądze (o Uładzimirze Niaklajewie, liderze kampanii „Mów Prawdę” żartowano – „mów prawdę, skąd bierzesz pieniądze”). Po moskiewskim sukcesie, Łukaszenko mógł odetchnąć z ulgą: Rosja dała mu jeszcze jedna szansę.\nNa tym jednak sukcesy Łukaszenki się kończą. Brutalną rozprawą z opozycyjną manifestacją 19 grudnia, uwięzieniem kandydatów na prezydenta oraz zmasowanym atakiem na niezależne media i organizacje pozarządowe „Baćka” przekreślił szanse na dobre relacje z Unią Europejską. A było już tak pięknie – ministrowie Sikorski i Westerwelle obiecywali 3,5 miliarda dolarów za przeprowadzenie „czystych” wyborów, a prezydent Litwy Daria Grybauskaite, która z Mińskiem robi świetne interesy, deklarowała, że „Łukaszenka jest gwarantem gospodarczej i politycznej stabilności oraz niepodległości Białorusi” . Mińsk został zaproszony do Partnerstwa Wschodniego, Unia co prawda co poł roku przedłużała sankcje, ale też warunkowo zawieszała ich działanie, niby więc były, ale tak naprawdę ich nie było. Demokraci rożnych odcieni dostali czas antenowy w państwowym radiu i telewizji, oraz mogli do woli pokazywać się na ulicach z historycznymi białoczerwono-białymi flagami, wcześniej błyskawicznie konfiskowanymi przez milicję. Słowem – miód na serce Brukseli. W państwowych gazetach naród czytał o korzyściach wynikających ze zbliżenia z Zachodem, a nawet o bliskiej perspektywie integracji z UE (na ten sam temat zresztą fantazjowali również opozycjoniści, zwłaszcza Andriej Sannikau). Łukaszenka zaprosił do kraju na grudniowe wybory obserwatorów OBWE, a także tłumy zagranicznych dziennikarzy. Po raz pierwszy od wielu lat wjechał do Mińska wóz transmisyjny Telewizji Polskiej. Czy wszystko to tylko po to, żeby pokazać światu z bliska, jak wygląda bezlitosne pałowanie? Bez sensu. Gdyby tak miało być, odpuściłby sobie przecież cały ten wcześniejszy teatr.\nPrzez lata prezydent Białorusi dopracował do perfekcji sztukę balansowania pomiędzy Rosją a Europą. Zbliżenie się do jednej byłoby nie w smak drugiej i na odwrót – dzięki temu raz na Wschodzie, raz na Zachodzie można było coś ugrać i „Baćka” robił to bardzo umiejętnie. Teraz, kiedy Europa wstrząśnięta brutalnymi represjami stawia krzyżyk na „ostatnim dyktatorze Europy”, pozostaje mu w zanadrzu ledwo co warunkowo odnowiony sojusz z Rosją. Dziś wygląda to w miarę dobrze, choć już styczeń nie minął bez tradycyjnej przepychanki o cenę gazu. A co dopiero będzie później? Wiadomo przecież, że Putin i Miedwiediew nie zapałali nagle miłością do Łukaszenki, który tyle razy dał im się we znaki. Wiadomo, że potrzebują uznania Osetii Południowej i Abchazji i że chcą przejąć kontrolę nad białoruskim przemysłem. Kolejny konflikt musi wybuchnąć wcześniej czy później, choćby o mleko czy nabiał – a wtedy nie będzie już można po prostu uśmiechnąć się do Europy, jak gdyby nigdy nic . O niepodległości Białorusi, jeszcze pół roku temu świetnie umocowanej swoim zawieszeniem „pomiędzy”, nie można już powiedzieć, że jest dana raz na zawsze. Budowa ropociągów i gazociągów (BTS-2 i Nord Stream), które będą omijać Białoruś i kierować rosyjskie surowce wprost do europejskich odbiorców, to bardzo realna i bardzo bliska perspektywa. Raczej 2012 niż 2020. I kiedy tylko popłynie nimi nafta i gaz, Rosja nie omieszka wyklarować „Baćce”, gdzie jest jego miejsce. A przecież sam Łukaszenka z takim mozołem przygotowywał się na godzinę „zero”. Można się śmiać z jego egzotycznych sojuszów, ale wenezuelska ropa (płynąca przez Kłajpedę, a od niedawna także przez Odessę) jest jakąś alternatywą. Pokryje ona jednak tylko część potrzeb kraju (docelowo 40 %). Podobnie chińskie kredyty inwestycyjne – rzecz przydatna, ale bez wsparcia MFW to ciągle o wiele za mało. Logicznie rzecz biorąc w najlepszym interesie prezydenta Białorusi byłoby więc walczyć o przychylność Unii Europejskiej. Trzymając się na tych trzech nogach Białoruś mogłaby przetrwać geopolityczne trzęsienie ziemi po przesunięciu rosyjskich rur. Teraz jest to bardzo wątpliwe.\nBiałoruś Anno Domini 2011 jest więc krajem o znacznie gorszej pozycji geopolitycznej niż ta sprzed pół roku. Łukaszenka odniósł pyrrusowe zwycięstwo. Owszem, Miedwiediew publicznie uznał, że wybory to wewnętrzna sprawa Białorusi i przysłał Łukaszence list gratulacyjny, ale ten zyskał dzięki temu tylko chwilę ciszy przed spodziewaną burzą. Stracił swój największy atut (balansowanie między Wschodem i Zachodem), którego nie ma czym zastąpić.\nPod koniec stycznia br. minął punkt kulminacyjny represji – zaczęli wychodzić z więzień pierwsi spośród najważniejszych więźniów politycznych, choć tylko do aresztów domowych. Łącznie 26 osobom, w tym niedawnym kandydatom na prezydenta, grożą wyroki do 15 lat więzienia za organizowanie masowych niepokojów (art. 293 kk). Wśród najbardziej pokrzywdzonych są Uładzimir Niaklajeu i Andriej Sannikau, głowni opozycyjni kandydaci na prezydenta. Ten pierwszy w dniu wyborów nie zdążył nawet dotrzeć na plac. Obydwu pobito, uwięziono, a następnie przez wiele dni nie dopuszczano do nich rodzin ani adwokatów. Poeta Niaklajeu, co do którego intencji było przed wyborami wiele wątpliwości, stał się wrogiem publicznym nr 1. Z księgarń znikają jego książki, telewizja wycina jego wypowiedzi nawet na całkiem niepolityczne tematy: 12 stycznia br. w kanale ONT pokazano dokument o Uładzimirze Mulawinie, liderze rockowego zespołu Piesniary. Widzowie nie obejrzeli jednak fragmentu filmu, na którym przyjaciela wspominał Niaklajeu... . Łukaszenka boi się zapewne, że ograniczona liberalizacja na którą pozwolił przed wyborami zaczęła wymykać mu się spod kontroli. Zmasowanym atakiem na opozycję, media i zwykłych uczestników protestów chce pozbawić ich złudzeń co do szans zaistnienia w głównym obiegu.\nKolejnym efektem powyborczej burzy jest większa niż wcześniej polaryzacja społeczeństwa. Jeszcze rok temu Aleksander Milinkiewicz nawoływał do szukania kompromisu z władzami. Na krotko przed wyborami prezydenckimi jeden z kandydatów, ekonomista Jarosław Romańczuk (członek Zjednoczonej Partii Obywatelskiej i nielegalnego Związku Polaków na Białorusi) dostał propozycję objęcia funkcji wicepremiera . Władze miały uznać, że mimo różnic politycznych warto współpracować z niezależnymi fachowcami w sprawach reform gospodarczych. Jeszcze dzień po 19 grudnia Romańczuk zdawał się być rozczarowany, że przez konfrontację niemożliwy staje się kompromis. W specjalnym oświadczeniu oskarżył wówczas A. Sannikowa, W. Rymaszeuskiego i M. Statkiewicza o odpowiedzialność za wybuch walk: Sannikau będący pod wpływem swojej żony I. Halip pragnął zerwać delikatny dialog, który nawiązał się pomiędzy Białorusią i wspólnotą międzynarodową. Razem z Anatolem Labiedźką niejednokrotnie próbowaliśmy przekonać Sannikowa i Statkiewicza by zrezygnowali z planu radykalnych działań (...) .\nJakiekolwiek były szanse na współpracę części opozycji i władz przed wyborami, dziś taki scenariusz wydaje się niemożliwy. Duża część niezaangażowanej do tej pory politycznie młodzieży jednoznacznie określiła się jako przeciwnicy władz. Jednocześnie w środowisku wykształconych młodych ludzi coraz częściej słychać głosy o emigracji. Na pewno ułatwi tą opcję decyzja Polski o zniesieniu opłat za wizy do RP i rozszerzeniu oferty dla białoruskich studentów. Poza granicami Białorusi (głównie w Wilnie, a także Kijowie i Brukseli) znaleźli się liczni przedstawiciele sztabów wyborczych opozycyjnych kandydatów, organizacji młodzieżowych, z powrotem z tournee zwleka Wolny Teatr Białorusi. Trudno sobie wyobrazić, żeby Łukaszence po raz kolejny udało się wykonać pełny cykl: represje - targi z Zachodem – liberalizacja - następne wybory. Ani Zachód ani opozycja nie udzielą mu łatwo po raz drugi kredytu zaufania.\nWydaje się, że Łukaszenka, który ostatnio bardzo rozwinął stosunki z Chinami, na serio uważa, że chiński model polityczny jest odpowiedni dla jego kraju. Pytanie czy w Europie podobny system ma szanse zadziałać? Zwłaszcza, że jak wskazują niezależne badania, poparcie dla Łukaszenki, choć ciągle wysokie, jest dziś niższe niż kiedykolwiek. Wileński ośrodek NISEPI, który jako jedyny prowadzi regularnie reprezentatywne badania nastrojów politycznych na Białorusi szacuje, że na obecnego prezydenta zagłosowało 51 procent wyborcow . Wyjątkowo ostre potraktowanie dwóch najsilniejszych opozycyjnych kandydatów potwierdza, że Łukaszenka nie czuje się już tak pewnie jak dawniej.\nPo represjach wyborczych Unia Europejska i USA zostały poniekąd zmuszone do przywrócenia sankcji – zakazów wizowych dla przedstawicieli reżimu, zapewne też wykluczenia z Partnerstwa Wschodniego, a ze strony USA zamrożenia kont bankowych białoruskich prominentów i wprowadzenia utrudnień dla białoruskich państwowych firm petrochemicznych. Tym samym siła przebicia Europy i USA automatycznie maleje i sytuacja na zachodniej flance wraca do punktu wyjścia sprzed kilku lat. Tyle, że presja ze strony Rosji będzie rosła, a szanse na szybką „kontrolowaną normalizację” w stosunkach z Zachodem są nikłe. Decyzja o usztywnieniu kursu oznacza dla Łukaszenki dalsze kurczenie się poparcia wewnętrznego, oraz zawężenie pola manewru na arenie międzynarodowej. Wygląda na to, że „Baćka”, który dotąd trafnie wyczuwał koniunkturę i umiejętnie balansował, podjął złą decyzję. Długofalowo granie na kilka frontów i ewentualne obłaskawianie opozycji byłoby dla niego o wiele bardziej korzystne niż otwarta konfrontacja i popadnięcie w zależność od Rosji. Białoruski lider postawił na krótkoterminowe rozwiązania, obliczone na wzmocnienie jego pozycji u steru państwa. Problem w tym, że do niedawna Łukaszenka jako prezydent potrafił podtrzymywać nie najgorszą (w tych warunkach) międzynarodową pozycję gospodarczą Białorusi. O wiele częściej niż dostrzegały to zachodnie media działał w szeroko pojętym interesie narodowym Białorusi – broniąc własnej niezależności, umacniał niepodległość swojego młodego państwa. Dzisiejsza polityka prezydenta, przeciwnie, prowadzi do politycznego i ekonomicznego ślepego zaułka.\nArtykuł ukazał się w nr 5/2011 "Policy Papers" Fundacji Aleksandra Kwaśniewskiego Amicus Europae\n1 Poczobut A., Łukaszenka złamał Rosję, 11.12.2010, http://wyborcza.pl/2029020,75248,8801512.html\n2 Dyńko A., Unia polubiła Łukaszenkę 3.0., 11.12.2010, http://wyborcza.pl/2029020,97738,8801312.html\n3 Dyńko A., Unia...\n4 Kłysinski K., Białoruś: kontynuacja polityki represji, 29.12.2010, Ośrodek Studiów Wschodnich\n5 Poczobut A., Dyktator Łukaszenka drży przed poetą, Gazeta Wyborcza, 21.01.2011,\n6 Naviny.by, 14.12.2010\n7 Nasza Niwa, 20.12.2010\n8 PAP, 19.01.2011, http://wiadomosci.onet.pl/swiat/na-lukaszenke-glosowala-ponad-polowa-wyborcow,1,4116556,wiadomosc.html\nCzytany 5841 razy\tOstatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04\nWięcej w tej kategorii: « Łukasz Bardziński: Rewolucja czy rozbierany poker w Weimarze?\tWładisław Gulewicz: Geopolityka Wielkej Czerkiesji »


Archiwum Historii Mówionej - Barbara Bańkowska\nNazywam się Barbara Bańkowska, z domu Komendarczyk. Urodziłam się 1 stycznia 1936 roku w Warszawie.\nProszę opowiedzieć parę słów o swojej rodzinie?\nRodzeństwa nie miałam, miałam tylko cioteczne rodzeństwo: brata ciotecznego i siostrę. Natomiast moja mama była uczestnikiem Powstania i mój ojczym, drugi mąż mojej matki też był uczestnikiem Powstania. Natomiast mój ojciec w 1940 roku został aresztowany i wywieziony do Oświęcimia, gdzie przeżył po prostu dzięki swojemu zawodowi, bo był fryzjerem. Wykonywał zawód na wszystkich esesmankach i esesmanach. Zresztą w Krakowie był potem świadkiem w procesie hitlerowskich oprawców.\nWróćmy do czasów sprzed wojny. Proszę powiedzieć, gdzie pani mieszkała?\nW okresie okupacji miałam dziewięć lat. Mieszkałam na ulicy Nowy Świat 12. W tej chwili jest tam słynny Biały Dom i Giełda Warszawska. Później, na rok czy półtora przed wybuchem Powstania przeniosłam się z matką na ulicę Żurawią 17 i tam byłam cały czas do końca Powstania.\nCzyli jeszcze przed okupacją mieszkała pani na Nowym Świecie?\nMyśmy tam długo mieszkali. Tam mieszkali dziadkowie i moja matka, ciotki moje – to była dosyć spora rodzina. Mieszkaliśmy tam. Wiem, że przedtem rodzina mieszkała na Nowym Świecie 24. Tyle pamiętam. Raczej pamięcią sięgam, że cały okres przedokupacyjny to był Nowy Świat 12.\nCzy ma pani jakieś wspomnienia sprzed wybuchu wojny?\nJako dziecko pamiętam zabitego konia na rogu Nowego Światu i Alej Jerozolimskich. Tylko tyle. Widocznie zostało w pamięci dziecka, bo to dosyć wstrząsające. Natomiast z okresu okupacji pamiętam sporo.\nCzy mogłaby pani opowiedzieć o faktach, które utkwiły pani w pamięci?\nUtkwił mi w pamięci przejazd Hitlera w Warszawie. Nie wolno nam było podejść do okien (a mieszkaliśmy na trzecim piętrze), jak przejeżdżał. Pamiętam oczywiście wybuch Powstania Warszawskiego. Doskonale pamiętam rozstrzeliwania w Warszawie. Jako dziecko nie chodziłam, ale moja matka (i w ogóle moja rodzina) chodziła tam, gdzie wieszali Polaków.\nNie pamiętam dokładnie, czy na Żytnią, [czy] gdzieś. W każdym razie chodzili, bo tam byli powieszeni Polacy. Potem widziałam te plakaty, obwieszczenia niemieckie z nazwiskami zabitych bądź powieszonych ludzi.\nCzy te egzekucje odbywały się często w takiej formie?\nW Warszawie tak. Nie wiem jak [gdzie indziej], ale w Warszawie dosyć często, bo to mi utkwiło w pamięci. Z okresu przedpowstaniowego pamiętam zamach na Kutscherę. To było na rogu Alej Jerozolimskich przy „Café Club”. Z naszych okien widać było „Café Club” – to było na rogu Nowego Światu i Alej Jerozolimskich. […] Pamiętam, tam właśnie był zamach na Kutscherę.\nCzy ma pani wspomnienia z życia codziennego?\nW ogóle pamiętam żydowskie dzieci. Teraz się zastanawiam, jak one przychodziły z getta do nas na Nowy Świat, gdzie przecież ciągle chodzili esesmani z tablicami żelaznymi. One przychodziły po jedzenie. Dom, gdzie mieszkałam, był domem o trzech podwórkach. Graniczył z Muzeum Narodowym. Żydowskie dzieci przychodziły do nas na jedzenie. Zresztą pamiętam, że mój dziadek pomagał Żydom. Teraz są o nas takie niesławne powiedzenia, o Polakach…\nCzy są jakieś rodzinne przekazy na ten temat?\nMieliśmy radio w domu i folksdojczka doniosła do Niemców, że u nas jest radio. Całe szczęście dziadka coś tknęło. Wziął radio pod pachę i o szóstej rano wyjechał z Warszawy. Myśmy mieli w Henrykowie pod Warszawą dom. Nie wiem, to się chyba odbiło [tym,], że aresztowali mojego ojca. Pamiętam aresztowanie ojca.\nPrzyszli esesmani w skórzanych (pamiętam jak dziś) płaszczach. Mój ojciec był damskim fryzjerem. Na rękach miał egzemę od farb. Jak mu się kazali ubrać i zabierali go, to matka tylko poprosiła, żeby mu mogła zabandażować ręce. Zabrali go na Pawiak. Potem do Oświęcimia. Wiedzieliśmy, że jest w Oświęcimiu, bo przychodziły listy. Rzadko, ale przychodziły. Ocenzurowane, ale przychodziły. Przeżył. Z Oświęcimia ich wywieźli w strefę amerykańską do Niemiec. Traf chciał, że się uratował. Wywozili więźniów do kopalni i zagazowywali. Ostatni pociąg, który miał odjechać, [został zaskoczony przez] nalot Amerykanów i tym sposobem [ojciec przeżył]. Ale potem tutaj był bardzo szykanowany.\nJaki miała pani kontakt z rówieśnikami?\nChodziłam do szkoły najpierw na plac Trzech Krzyży, tam gdzie Instytut Głuchoniemych, a później na plac Teatralny, na Wierzbową 11. Adresy pamiętam. Ponieważ Nowym Światem jeździł tramwaj, to tylko tyle, że matka mnie wsadzała do tramwaju, a ja przed ratuszem wysiadałam i szłam do szkoły. Dzieci polskie chodziły ze mną. Nawet w poczcie harcerskiej (w której króciutko byłam) spotkałam swojego kolegę z klasy. Miał niemieckie nazwisko: Hubert Otto. Mieli cukiernię w Alejach Jerozolimskich, to pamiętam.\nJak duża grupa się uczyła?\nTego nie powiem, nie pamiętam. To była chyba normalna klasa. To nie było tajne nauczanie. To była normalna szkoła, do której jeździłam na Wierzbową 11. Pamiętam chwile, […] kiedy jeździłam tramwajem. Kiedyś jeździłam naokoło, bo była łapanka i nie wolno nam było wysiąść z tramwaju.\nChyba nie zdawałam sobie sprawy jako dziecko. Nie zdawałam sobie z tego sprawy. Dopiero może później. Właściwie bać to się zaczęłam dopiero po wojnie. Ale nie [bałam się] ani w okresie okupacji, ani [Powstania]. Wiedziałam, że są Niemcy, mordują Polaków, że są rozstrzeliwania. Ale jakoś do mnie to [nie docierało]. Ale jak to dzieci – mówi się, że mają sztywne ucho, że wszystko słyszą. Rzeczywiście, dużo z domu [wiedziałam]. Nie mówiło się przy mnie oficjalnie, ale dziecko zawsze słyszało to, czego nie powinno słyszeć.\nJak wyglądała sprawa z żywnością? Czy nie czuła pani głodu?\nMoże głodu jako takiego nie. Raz, że myśmy mieli dom poza Warszawą. Tam dziadek trochę [gospodarował]… Jak się zaczęły naloty w Warszawie, to myśmy tam [wyjechali]. Bo naloty były zawsze raczej piątek, sobota. Myśmy wyjeżdżali z Warszawy i to się mówiło, że jedziemy na wieś. Teraz to obszar wielkiej Warszawy. Raczej nie [było głodu]. Poza tym pamiętam, że naprzeciwko naszego domu był sklep Meinla, niemiecki. Tam sprzedawano ryby. Pamiętam jak dziś, bo nawet w dniu wybuchu Powstania rybki leżały w misce, chyba szprotki i babcia to oporządzała. Tam kupowaliśmy. Głodu specjalnie nie pamiętam. Chyba nie. Tyle z okresu okupacyjnego.\nCzy była pani świadkiem drastycznych scen, które zapadły pani w pamięci? Egzekucji ulicznych?\nNie, bo mama mnie nigdzie nie zabierała. Nie chciała. Może [bała się o] wrażliwość dziecka? Nie chciała, żeby to ucierpiało. I tak za dużo w życiu przeszłam.\nCzy zbliżający się czas Powstania Warszawskiego był wyczuwalny? Czy mówiło się wcześniej o tym?\nTo znaczy przede mną, jako dzieckiem, ukrywano na pewno. Mój ojczym wtenczas jeszcze nie był ojczymem, drugim mężem mojej matki. Dlatego żeśmy się wyprowadziły na Żurawią, mama tam zamieszkała ze mną i późniejszym drugim mężem. Ja nie wyczuwałam, bo przy mnie się nie mówiło o takich sprawach. Dzieci są paple. Wspomnę, że dzięki mnie, niestety, Niemcy dowiedzieli się, że u nas jest radio. Bo jako dziecko poszłam na podwórko i wypaplałam: „A my w piecu mamy takie coś, co gra i takie jest bum! bum! bum! bum!” – a to słuchali Londynu. Potem z tego tytułu były nieprzyjemności. Zresztą całą moją rodzinę (nie wiem, z jakiego tytułu, tego nie mogę powiedzieć) Niemcy bardzo inwigilowali. Wszyscy z mojej rodziny: ciotki, wujkowie (tylko dziadkowie nie) byli przesłuchiwani w alei Szucha. Wszyscy. Brat mojej matki (najmłodszy, zginął w Powstaniu) nawet był aresztowany. Jeździł do Krakowa po mięso. Niemcy go w pociągu złapali. Siedział w więzieniu na Montelupich.\nJak Niemcy wkroczyli do Warszawy, to co ładniejsze mieszkania w dobrej dzielnicy zajmowali. U nas było wielkie mieszkanie. Babcia ich zawsze wprowadzała do największego pokoju, a oni, jak zobaczyli, to mówili: „Ula la, salon tańca!”, bo to rzeczywiście był ogromny pokój. Wujek siedział na Montelupich. Babcia przez Niemca, który – jak to się mówi – filował z okna, [załatwiła zwolnienie]. Wszystkie moje ciotki były młode kobiety i bardzo przystojne, muszę powiedzieć. Babcia przez niego załatwiła (oczywiście za łapówkę, nie za piękne słowa), że brata [mojej mamy] zwolnili z Montelupich. Zresztą nie wiem, [wujek Tadeusz] chyba już w czasie okupacji musiał też być w organizacji, bo ciągle mnie wysyłał na ulicę Chmielną z jakimiś listami. Nie wiedziałam, co to. Pamiętam jak dziś, że pod pasażem Italia (wchodziło się od Nowego Światu i tam było kino „Studio”, słynna warszawska restauracja „Bodega”) można było przejść i wychodziło się na [ulicę] Chmielną. Zanosiłam tam jakieś listy. Nie wiem co, bo takiemu dziecku nie mówili.\nNie. Po wojnie należałam, ale jak nastał pan Kuroń, to odeszłam.\nCzy pamięta pani dzień wybuchu Powstania Warszawskiego?\nTak. Bardzo dobrze. Byłam z matką i z przyszłym ojczymem u babci na Nowym Świecie. Babcia akurat oprawiała śledziki. W pewnym momencie usłyszeliśmy wystrzał. Ojczym powiedział: „Nunka, do domu”. Myśmy przebiegli na rogu Książęcej i na Żurawią 17, bo mieszkaliśmy róg Kruczej i Żurawiej. To pamiętam. Potem pamiętam, że mi przez tydzień nie wolno było wyjść z mieszkania. Nie wolno mi było wyjść. Mama i ojczym powiedzieli, żebym nie wychodziła, chyba że będzie nalot. Rzeczywiście, jak nalot był, to miałam już przyszykowane. Moja porządnickość – miałam wszystko poukładane, że jak coś, to na siebie, walizeczkę i na dół. Na piątym piętrze żeśmy mieszkali wtenczas. Przez tydzień rzeczywiście nie wychodziłam. Wtenczas przeczytałam moje dwie pierwsze książki w życiu. „Serce” Amicisa i „Chłopcy z Placu Broni”. To moje dwie.\nPotem, jak już zaczęły się naloty, to myśmy się z piątego piętra wynieśli na parter. Tam były sklepy, magazyny. W magazynie na węglu żeśmy spali, bo już na górze było niebezpiecznie. Szczególnie z poczty [na Nowogrodzkiej]. Niemcy się tam usadowili i strzelali do ludzi, ktokolwiek [szedł]. Zresztą pamiętam na balkonie vis-à-vis naszego domu ktoś wyszedł i wieszał bieliznę. Trafili go od razu. Wtenczas matka powiedziała: „Nie wolno ci wyglądać przez okno” – i na dół żeśmy [zeszli]. Mieszkaliśmy na dole, z tym że po tygodniu, może po dziesięciu dniach (nie pamiętam) ojczym z matką zdecydowali, że będę przenosiła listy w torbie. Rzeczywiście trzy czy cztery razy przenosiłam, szczególnie na Nowy Świat, w tamte okolice. Tam była barykada na rogu Książęcej i Nowego Światu. Potem zachorowałam i mój udział jako pseudożołnierza skończył się.\nCzy pani mama brała udział w Powstaniu?\nTak. Moja matka była łączniczką. Nie powiem, w jakim zgrupowaniu. Ojczym też, oni byli razem. […] To na pewno jest w dokumentach, bo mama była kombatantem, miała dodatek, więc musiała napisać. Po wojnie specjalnie się, szczerze mówiąc, nie interesowałam. To znaczy interesowałam się tyle, że mama miała legitymację akowską. Wiem, że wtenczas, jak była w latach czterdziestych nagonka na akowców, to moja mama się strasznie bała i spaliła tę legitymację. Była łączniczką razem z ojczymem. Mój ojczym podobno (to jest gdzieś w książce, nie powiem w jakiej) już w czasie okupacji był w organizacji. Tam jest nawet jego nazwisko wymieniane jako uczestnika. Był podporucznikiem w Powstaniu. Chodziłam w czasie Powstania [głodna]. Nie było co jeść, rzeczywiście. To, co było, to się wyjadło. Chodziłam na stołówkę do akowców na ulicę Wilczą. Tam była stołówka i chyba sztab, nie wiem, ale przychodziło tam bardzo dużo Powstańców.\nCzy pamięta pani numer Wilczej?\nWilcza 9. To jest chyba Wilcza 9, było zaraz na rogu. Pamiętam jak dziś – na pierwszym piętrze. Chodziłam tam czasami jeść. Dawali kaszę „pluj”, po której mój ojczym od chwili Powstania w życiu nie wziął do ust kaszy, tak mu obrzydła. Była z plewami, nie sposób było jeść. Później Niemcy rozwalili ogrodzenie od strony muzeum. Wszystkich zabrali do muzeum jako zakładników. Później babcia przebrała mamy brata (tego, co zginął) za dziewczynę, bo miał bardzo dziewczęcą urodę. Niemcy oddzielali mężczyzn od kobiet. Przebrali Tadeusza za kobietę, wypchali mu biust i z muzeum go wyprowadzili jako kobietę. Ale nie dane mu było żyć, zginął. Babcia z ciotką przyszły do nas na Żurawią. [Mąż mojej cioci (siostry mamy) został w muzeum oddzielony od rodziny- ślad po nim zaginął. Nigdy nie dowiedzieliśmy się co się z nim stało]. Potem ten dom został spalony. Zresztą tam przede wszystkim grasowali „ukraińcy”. Pamiętam scenę, jak na Nowym Świecie czołg przejechał Powstańca. Pamiętam, bo dla dziecka to wstrząsający widok. Poza tym cały czas byliśmy już potem na Żurawiej. Ojczym, matka i właśnie Tadeusz brali udział w Powstaniu. On zginął 27 sierpnia, wcześnie. Zresztą zginął na terenie szpitala Świętego Rocha na Książęcej. Potem cały czas mieszkaliśmy na Żurawiej. Pamiętam bombardowania, pamiętam zrzuty. Pierwsze zrzuty z kukłami to chyba Anglicy. Zrzuty były broni i chyba żywności, ale pierwszy raz zrzucili chyba kukły, [żeby] zobaczyć, jak to wszystko wygląda.\nCzy pamięta pani scenki z życia ulicznego? Msze podwórkowe?\nOczywiście. U nas brama była w trzech czwartych zamurowana. Jak przyszła pogłoska, że „ukraińcy” idą, to ludzie gotowali wodę. Brama była zamurowana. Nie wiem, jakiem sposobem, ale była zamurowana. Był tam ołtarz i tam się odbywały modlitwy, nabożeństwa. Zresztą na ulicę specjalnie nie wychodziliśmy. To znaczy wszystko się odbywało piwnicami. Były poprzebijane mury i to się odbywało piwnicami. Śródmieście jednak było opanowane przez Niemców i oni strzelali bezpardonowo do każdego. Bombardowania, gruzy…\nMoże wrócę do okresu przedpowstaniowego. Wtenczas mieszkaliśmy już na Żurawiej. Wracając do domu od Alej Jerozolimskich ulica Krucza była zamknięta. Nie mogliśmy tam wejść – na rogu Kruczej i Nowogrodzkiej zastrzelili Niemca. Pamiętam jak dziś, że ludzi wyciągnęli z okolicznych domów (tych domów już w ogóle nie ma śladu) i kazali się położyć twarzą do ziemi. Jak myśmy przyszli, zobaczyliśmy to, to ojczym mówi: „Szybko, uciekajmy stąd”. Okrężną drogą do domu [poszliśmy]. Nie wiem, pewnie tych ludzi aresztowali. To też pamiętam z okresu okupacji. Bo później w Powstanie, jak byłam chora, to już właściwie siedziałam w chałupie i nic. Pamiętam bombardowania, pamiętam zrzuty, pamiętam Powstańców. Pomimo Powstania Powstańcy mieli wspaniały humor. Młodzi ludzie, ale pamiętam jak dziś.\nU nas na podwórku trochę dziwaczna kobieta miała kurę. Żeby jej nie dziabnęli tej kury, to wyprowadzała ją na sznurku. W końcu jej dziabnęli, ale skądś [też] zdobyli psa. Upiekli go. Smród był niesamowity. Pamiętam do dziś, smród był z tego upieczonego psa straszliwy. Powstańcy go wynieśli na półmisku i szli z nim pałaszować. Jak mieli wolny czas, to przychodzili na półpiętro do sąsiadów i grali w karty, czasami, po prostu dla odprężenia.\nCzy pamięta pani, jaki był stosunek do Powstańców?\nW moim otoczeniu był raczej pozytywny. To wszystko typowi warszawiacy, więc Powstanie Warszawskie to było dla nich ogromne wydarzenie. Nie było żadnych incydentów, że wrogo nastawieni. Zresztą obracałam się w Śródmieściu, [które] było (tak jak i inne rejony Warszawy, o ile wiem) opanowane przez AK. Trudno, żeby się źle odnosili. Pamiętam, jak cukier zdobyli, jakiś magazyn na Żytniej. Powiedzieli ludziom i ludzie szli przez piwnice. Tam była mąka. Już potem rzeczywiście nie było co jeść. Mieliśmy trochę suszonej kapusty i pomidorów i tak się jadło wtenczas. Pamiętam: suszone pomidory i kapusta. Po tą mąkę [chodziliśmy] na Żytnią. Poza tym [przy Żurawiej] zawsze były restauracje, o ile pamiętam. Teraz ta ulica dalej nazywa się Żurawia, a zaraz po wojnie nazywała się Żulińskiego – to jest krótki odcinek między Marszałkowską a Poznańską. Tam znowu po melasę [chodzono]. Powstańcy powiedzieli i ludzie chodzili po cukier. Tak to [nic] nie było. Czasami słyszeli, że gdzieś są kartofle czy coś. W każdym razie jedzenia potem nie było.\nByła pani chora w czasie Powstania. Kto się panią zajmował?\nCzęściowo mama, potem babcia i moja ciotka. To był dyfteryt. To się wtenczas mówiło czerwonka. Wody . Chodziło się na Żurawią 9 – może mylę numer. Tam była studnia i ludzie chodzili tam z kubełkami po wodę. Jak Niemcy zobaczyli, to potem strasznie to bombardowali. To parę domów od nas, gdzie mieszkałyśmy. Tak to jakoś przeżyłam. Wyszłam z matką.\nProszę opowiedzieć, jak wyglądało wychodzenie z Warszawy.\nJak ogłosili, że jest kapitulacja Warszawy, zjawiły się siostry PCK. Mówiły, żeby nic nie zabierać, tylko to, co na siebie, bo wywożą nas do Pruszkowa. Ojczym razem ze swoją kompanią (to było 7 października) wychodzili razem z „Borem” Komorowskim. Wiem, bo mama chodziła żegnać się. Mama początkowo też miała wyjść z Warszawy z wojskiem. Babcia ubłagała, że ja jestem jeszcze mała, żeby została ze mną. Rzeczywiście mama została, a mój przyszły ojczym wyszedł z wojskiem i był w obozie jenieckim w Lubece. Natomiast my wyszłyśmy do Pruszkowa. Nie zapomnę do końca życia tej łuny nad Warszawą. Pędzili nas ulicami. Jak się człowiek obejrzał, to jedna wielka łuna. [Dotarłyśmy] do Pruszkowa. W Pruszkowie żeśmy byli [może] ze dwa dni. Zapakowali nas w bydlęce wagony i wywieźli pod Kraków. Byłam za Jędrzejowem we [wsi Brablin koło Wadzisławia]. Potem nas rozwieźli podwodami po gospodarstwach wiejskich. Tyle, co mogę powiedzieć o moich przeżyciach i wspomnieniach.\nCzy docierały wiadomości od taty?\nNic nie docierało. Natomiast po wojnie przyszedł list. On był w Lubece koło Hamburga w strefie amerykańskiej. Przyszedł list, [gdzie] on prosił moją matkę, żeby zabrała mnie i żebyśmy wyjechali razem z transportami niemieckimi. Nawet dał instrukcję, żeby się załapać na ziemie zachodnie i tam z przesiedleńcami niemieckimi wyjechać do Niemiec. Mówił, żeby w ogóle się nie odzywać. Mama trochę znała niemiecki, ale dziecko skąd. [Prosił], żebyśmy wyjechali razem z transportami. Znajoma też [jechała], jej mąż był [w Niemczech]. Ona się zdecydowała, mama nie. Myśmy zostały, mama się bała. Myśmy zostały w Warszawie po wojnie.\nW jakim miesiącu wróciły panie spod Krakowa do Warszawy?\nW marcu 1945 roku. Żeśmy szły. Były transporty rosyjskie z bronią, z bombami. Ciotka moja jakoś przekupiła ruskich za wódkę, że nam pozwolili na bombach się usadowić. Jeszcze ciekawa scena. Już było po [kapitulacji] Powstania, to Powstańcom [dowództwo] dawało po dwadzieścia dolarów. Dostała moja matka i mój ojczym. Moja matka bała się, to mnie, dziecku (miałam pumpy) dała w kieszeń i ja to zgubiłam. To takie śmieszne, ale dosyć charakterystyczne. Po wojnie ojczym bardzo namawiał, pisał z Lubeki, żeby mama [przyjechała]. Mama się nie zgodziła. Natomiast ta pani się przedostała, wyjechała z Niemcami. My nie. No i potem żywot człowieka…\nWróciła pani do Warszawy jako dziesięcioletnia dziewczynka.\nJak pani odebrała miasto?\nStraszne, straszne! Wszystko było [zniszczone]. Nasz dom na Nowym Świecie był kompletnie zrujnowany. Kompletnie zbombardowany. Na Żurawiej to samo: wypalony cały. Nie mieliśmy się gdzie podziać. Spotkałyśmy taką [panią], mieszkała na Nowym Świecie. Powiedziała mojej babci, że na Nowogrodzkiej jest bardzo duże mieszkanie, że jeszcze jest wolny pokój i możemy go zająć. Myśmy ten pokój zajęły: babcia, moja matka, ja, ciotka z córką. Jeszcze jedna siostra mojej mamy i dziadek, [którzy] w ogóle z nami nie byli w okresie Powstania, bo ich Powstanie zastało w naszym domu poza Warszawą. Tam byli cały czas aż do czasu, kiedy Rosjanie wyzwolili Pragę.\nZresztą tam też się działy dantejskie sceny. Kiedy Niemcy pędzili Rosjan, to jeden z nich uciekł. Schował się. Ciotka moja wyszła i mówi: „Chodź do nas do domu”, bo myśmy tam mieli duży dom. On się ukrywał w snopie siana. Na noc przychodził do domu. Hitlerowcy jeszcze jeździli, opuszczali Warszawę. On na moją ciotkę wołał Matka Boska. Potem ciotka mu powiedziała, żeby się przedostał na drugą stronę Wisły do Kampinosu. Nie wiadomo, co się z nim stało. Pewnie go gdzieś ubili.\nNie odezwał się?\nNie. Rosjanin. Dziadek z ciotką nas później odnalazł pod Jędrzejowem. To znaczy dziadek, bo ciotka została w tym domu.\nCzy jest jeszcze jakieś wspomnienie, o którym chciałaby pani powiedzieć?\nJak mama nie zdecydowała się wyjechać, ojczym wrócił do Warszawy. Był bardzo szykanowany. W ogóle nie mógł [znaleźć] pracy. Praktycznie nie wiem, czy pracował ze dwa, trzy lata. Potem go zupełnie pozbawili pracy. Pracował w Izbie Rzemieślniczej. Człowiek bardzo prężny, nadzwyczaj uczciwy zupełnie wpadł w depresję i ostatnie lata tylko leżał, nic nie robił.\nPamięta pani, w jaki sposób odbywały się te szykany?\nNie mógł dostać pracy, moja matka to samo. Jak się zaczęły nagonki za Bieruta, to (jak wspomniałam) matka spaliła legitymację. Nie mogła też nigdzie dostać pracy, widocznie ktoś doniósł, że matka była w AK. Chyba oni wszyscy wiedzieli, że kto w Warszawie był młody, to był w AK. Matka nie miała pracy. Później, przez pewne znajomości ze strony otoczenia pana Mikołajczyka dostała pracę. Później jakoś się uspokoiło i pracowała jako tako.\nOjczym nie pracował?\nDługo nie pracował. Jak wrócił, to wyjechał z Warszawy (bo były pewne nieporozumienia między [nimi]) i przez jakiś czas był w Kowarach. Wiem, że tam był. Potem wrócił do Warszawy i zeszli się, bo stara miłość nie rdzewieje. Zeszli się i pobrali. Mieszkał tu i pracował krótko w Izbie Rzemieślniczej. Tam go wysiudali z pracy, bo pozbawiali każdego, kto był w AK – precz. Odkąd pamiętam, to pewnie ze dwadzieścia lat nie pracował w ogóle. Leżał.\nCzy pani jako dziecko Powstańców nie miała przykrości w szkole?\nNie. Raczej nie. Nie miałam. W szkole podstawowej to byłam zaraz po wojnie. Jak byłam w liceum, to się bardzo dobrze uczyłam. Bardzo. Mam wspomnienie, bo maturę zdałam bardzo dobrze i dostałam dyplom przodownika nauki i pracy. Takie to były po wojnie dodatkowe nagrody. Za to nie zdawało się na uczelnię, można [było] bez egzaminu dostać się na uczelnię. Nie mogli mi nic [robić], bo się nadzwyczaj dobrze uczyłam. Ale ze studiów częściowo wyszło, częściowo nie wyszło… Życie się potoczyło.\nWarszawa, 1 czerwca 2011 roku\nBarbara Bańkowska Stopień: cywil Dzielnica: Śródmieście Południowe


Mieszkanie Sprzedaż, Kraków, Stare Miasto, 59.50 m2, 929000 zł\n929 000 zł 15 613,45 zł/m2 Oblicz ratę kredytu\ncena za m2 15 613,45 zł/m²\nKilka podstawowych informacji: lokalizacja - Plac Na Groblach, tuż obok Bulwarów Wiślanych, 500m do Plant i Wawelu (kilka minut piechotą), mieszkanie po remoncie, zaprojektowane i wykończone o powierzchni ok. 59,5 m2, wysokość wnętrz ponad 3,2m, położone na 1 piętrze (bez windy), 2 pokojowe mieszkanie w kamienicy (możliwość przekształcenia na 3 pokojowe) od strony podwórza przy ulicy Plac na Groblach w ścisłym centrum Krakowa przy samym Wawelu.\nPrzy wyjściu z kamienicy widzimy Wawel, oraz Wisłę. Idealna lokalizacja najbardziej prestiżowa dzielnica Krakowa.\nIdealne mieszkanie zarówno na wynajem jak i użytek własny.\nMieszkanie po remoncie odświeżającym, gotowe do zamieszkania.\nSymbol oferty WWD-MS-123


Sawatka: Moja lista podróżniczych marzeń\nLista ta jest zebraniem punktów, które już przez długi czas siedzą w mojej głowie, a także tych, które całkiem niedawno zapragnęłam odwiedzić – po natknięciu się na jakiś artykuł bądź zdjęcie. Niektóre są zdecydowanie priorytetowe i myślę o nich średnio raz dziennie. Inne to miejsca, które naprawdę mnie do siebie przyciągają, ale zapewne minie sporo czasu, zanim je odwiedzę. Niestety, w totka nie wygrałam… Ale wiecie co? Wierzę, że da się odwiedzić wszystkie te miejsca. Wymaga to dużo czasu, pieniędzy, chęci, organizacji, ale to nie jest niemożliwe. W końcu życie jest po to, by spełniać marzenia. :)\n1. Europejskie stolice (udało mi się już zobaczyć Warszawę, Sztokholm, Pragę, Wilno, Rzym, Berlin i Londyn), a które najbardziej chciałabym odwiedzić? Paryż, Moskwę, Ateny, Amsterdam…\n2. Zamek Neuschwanstein i inne zamki takie jak Zamek Hohenzollern, Zamek Eltz, Schwerin, Honeschwangau, Lichtenstein i Stolzenfels w Niemczech, a także Monachium.\n3. Wenecja, Mediolan, Piza i Werona we Włoszech\n4. Barcelona w Hiszpanii\n5. Sankt Petersburg i Woroneż w Rosji\n6. Klasztor Mont Saint-Michel we Francji\n7. Szkocja i Irlandia (nie myślałam o konkretnych miastach, bardziej chodzi mi o krajobrazy).\n8. Liverpool i Stonehenge w Anglii\n9. Prypeć na Ukrainie\n10. Zamek w Mosznej w Polsce\n11. Jaskółcze Gniazd0 na Krymie\n12. Nowy Jork, a także Los Angeles, Salem, Las Vegas, San Francisco i Honolulu w Stanach Zjednoczonych\n13. Opera w Sydney i Uluru w Australii\n14. Rio de Janeiro w Brazylii\n16. Piramidy w Gizie i świątynia Abu Simbel w Egipcie\n17. Wielki Mur Chiński w Chinach\n18. Tadż Mahal w Indiach\n19. Jerozolima w Izraelu\n20. Dubaj w Zjednoczonych Emiratach Arabskich\n21. Świątynia Borobudur w Indonezji\n22. Wulkan Kelimutu w Indonezji\nMoże zauważyliście, że brakuje tutaj np. Japonii, która fascynuje wielu moich znajomych (także blogowych ;)). A mnie tam jakoś nie ciągnie. Istnieją takie miejsca, które uchodzą za niezwykle popularne i warte odwiedzenia, ale gdybym miała wybierać, to zdecydowałabym się na te punkty z listy powyżej. Całego świata niestety nie zobaczę…Większość z tych miejsc to dość znane turystyczne cele. Może przereklamowane? Dopiero jak się tam znajdę, to będę mogła oceniać. :D\nCzy odwiedziliście któreś z wymienionych przeze mnie miejsc? A może któreś z powyższych także znajduje się na Waszej liście?\nEtykiety: Brazylia, Holandia, Indonezja, Optymistyczne przemyślenia, Pocztówki, Podróże, Rosja\nAoi Akuma 29 maja 2015 20:49\nJa niestety nie odwiedziłam żadnego z wymienionych przez Ciebie miejsc (no, nie licząc Pragi czy Berlina). A szkoda. Chociaż, z drugiej strony... Przecież jeszcze całe życie przede mną! Przecież moim małym podróżniczym marzeniem jest przejechać pół świata, albo nawet i cały świat, na rowerze. Ale na razie chyba zacznę od Polski. ;)\nEska 29 maja 2015 21:23\nKilka z Twoich miejsc jest też na mojej liście, którą kilka lat temu sporządziłam sobie z kolegą w ramach gdybania, gdzie byśmy się wybrali w podróż dookoła świata ;) Kilka miejsc - np. Werona, Wenecja, Giza, udało mi się zobaczyć ;) I mam nadzieję, że też spełnisz swoje marzenia :) I np. taka Werona czy Wenecja, takie ładne miejsca, a ja mimo czasu wolnego, nie pomyślałam, żeby kupić i wysłać swoją pocztówkę! Wycieczki zorganizowane czasem męczą i odbierają człowiekowi logiczne myślenie, mam jednak nadzieję, że mój błąd zostanie kiedyś naprawiony i będę mieć pocztówki z tych miejsc :D Pozdrawiam :)\nescapologist 29 maja 2015 21:59\nmnie się od jakiegoś czasu marzy Ameryka Środkowa i Południowa oraz Kuba. kiedyś na pewno :)\nKrystyna13 29 maja 2015 22:09\nMarzenia się spełniają, trzeba im tylko trochę pomóc :). Myślę, że na pewno miejsca te kiedyś odwiedzisz. Niektóre z tych miejsc widziałam, ale największe wrażenie zrobiły na te, których Ty nie masz na liście, Wielki Kanion, Dolina Śmierci i inne parki narodowe USA.\nSawatka 31 maja 2015 11:34\nWielki Kanion kiedyś bardziej mnie do siebie przyciągał... Nie wiem, jak to się dzieje, że zmieniają się gusta. ;)\nBeata J 30 maja 2015 12:01\nNa mojej liście znajduje się cała Ameryka Łacińska i Indie. Z bliższych - planuje ze może nie w tym roku ale w przyszłym uda ki się dotrzeć do zamku Neuchswanstein - bo jakoś nie udało ki się ułożyć puzzli z tym zamkiem trzeba go więc zobaczyć na żywo ;)\nParyż mnie osobiście urzekł (w lutym wrzucałem zdjęcia u siebie wiec gdybyś zechciał obejrzeć to zapraszam). Jeśli chodzi o Europe to polecam też Budapeszt i Węgry w ogóle , dotrzeć tam można tanio i niekoniecznie samolotem. Tez mnie nie fascynuje Japonia, tez nie wiem czemu więc Cię tu rozumiem. O, jeszcze bym chciała na Kubę, a w ogóle to mogłabym tam zamieszkać klepie biedę. Tylko mąż się na to nie zgodzi :p Pozdrawiam :)\nBeata J 30 maja 2015 12:03\nPS. Sorki za formę męska. Gdybyś zechciałA. :)\nPaula Nowak 30 maja 2015 13:48\nJeśli chodzi o stolice w których ja byłam to : Berlin,Praga,Rzym, Kair no i jak widzę moja lista jest bardzo podobna:D\nU mnie jak dobrze pójdzie to odwiedzę w tym roku Monachium i zamek Neuschwanstein.\nMyślałam kiedyś o Rosji a dokładnie o Moskwie,ale chyba bała bym się tam pojechać..\nJa właśnie do Włoch chce wrócić żeby zobaczyć : Werone,Mediolan,Pize, Florencję i jezioro garda\nKrystyna B. 30 maja 2015 22:56\nWłaśnie wróciłam z wycieczki po Bawarii :)\nMonachium i Zamek Neuschwanstein są ok, ale zdecydowanie bardziej zachwycił mnie Bamberg i Ratyzbona.\nSawatka 31 maja 2015 11:32\nA ja o Bambergu nigdy nie słyszałam, ale w grafikach Google prezentuje się ślicznie. ;)\nwerciarad 30 maja 2015 18:27\nŻyczę Ci, abyś mogła odwiedzić wszystkie te miejsca! ;)\nSawatka 31 maja 2015 11:31\nWeronika, dziękuję! :)\nkingway Kinga 30 maja 2015 19:58\nPo pierwsze pokazałaś w tym wpisie pocztówki, w których chyba się zakochałam. Co druga to ładniejsza! Choć chyba wygrywa ta z Rio - świetne ujęcie. Chociaż w sumie ta z Amsterdamu także mnie urzekła, bardzo lubię patrzeć na detale drzwi czy okien, a te okiennice wyglądają świetnie :)\nCo do Twojej listy, to życzę, aby udało Ci się zobaczyć wszystko, a nawet więcej! :)\nJeśli chodzi o to, co pokrywa się z moją podróżniczą listą to są to stolice europejskie (mnie udało się zobaczyć co prawda jedynie Wilno i Warszawę, ale będę nadrabiać zaległości) :) Ja najbardziej chciałabym odwiedzić ze stolic: Pragę, Amsterdam i Rzym.\nWeronę, Wenecję i Pizzę (mimo, że oklepane) też chciałabym zobaczyć, Irlandię ze względu na krajobrazy także chętnie bym zwiedziła i zatraciła się w niej bez pamięci ;)\nJeśli chodzi o Stany Zjednoczone to wszystkie parki narodowe, Chicago i hmm z Twojej listy chyba jednak stawiałabym na Los Angeles. Australia - tak, Uluru chętnie bym zobaczyła, operę już nieco mniej. Ameryka Południowa - jednak zupełnie inne miejsca niż Twoje chciałabym zobaczyć, choć oczywiście gdyby była okazja to nie gardziłabym nawet Rio. Afryka hmm tu mam największy problem, bo średnio mnie ciągnie... Azja - taaak, Wielki Mur chętnie, do tego Taj Mahal i Dubaj. Pozostałe miejsca chyba bym odpuściła :)\nDzięki Kinga :D Tobie też życzę zrealizowania punktów z Twojej listy!\nKiedyś Wenecji nie było na mojej liście, oklepana, ludzie mówili, że niezbyt ładnie tam pachnie. Ale naoglądałam się zdjęć i zapragnęłam tam pojechać!\nMnie do Afryki właśnie też średnio ciągnie, ale piramidy to chciałabym zobaczyć. :D\nJakub Trokowski 30 maja 2015 21:07\nPiramidy i Irlandię (teraz gejowską to mniej) też chciałbym zobaczyć.\nJa to nawet za granicę nie wyjechałem... Z ładnych miejsc to w Bieszczadach raz byłem - polecam. :)\nSawatka 31 maja 2015 11:29\nTyle osób poleca Bieszczady, a mnie one nie zachwyciły - być może powinnam wybrać się tam jeszcze raz.\nJa Optymistyczna 30 maja 2015 23:59\nNa Twojej liście jest naprawdę sporo nietypowych miejsc! Choćby rosyjski Woroneż (co jest tam ciekawego? :)) czy Prypeć na Ukrainie.\nAkurat Woroneż chciałabym odwiedzić, bo tam mieszka moja przyjaciółka, poznana przez Postcrossing, z którą utrzymuję kontakt już 3 lata. :)\nA Prypeć na Ukrainie pociąga mnie od dawna, to Miasto Widmo, niedaleko Czarnobyla.\nMadusia 31 maja 2015 15:23\nile miejsc, ile fantastycznych wypraw. :) pozostaje tylko życzyć powodzenia i trzymać kciuki, żeby się udało. :) mnie osobiście ciągnie wszędzie, więc gdziekolwiek mam okazję jechać, tam jadę. ;) na razie trzymam się Europy, bo tutaj najwięcej miejsc mnie fascynuje, ale coraz bardziej interesuję się Stanami, więc pewnie kiedyś tam wyląduję, zwłaszcza że mieszka tam ciocia mojego chłopaka.:)\nAgata S 31 maja 2015 17:30\nCzekaj Sara na moje posty z Boliwi - zakladam sie ze dolaczy do Twojej listy w Ameryce Pld :D:D:D:D:D:D - najpiekniejsze krajobrazy jakie do tej pory widzialam.\nJa baaardzo bym chciala Moskwe, ale narazie plany mamy inne.\nps. w przyszlym tygodniu bede w Wenecji, masz juz pocztowke z tego miasta?\nSawatka 31 maja 2015 18:08\nAgata, mam, dziękuję! Moja przyjaciółka też teraz jedzie do Wenecji, więc raczej ponownie coś dostanę.\nJuż na Twoim instagramie trochę się napatrzyłam na te krajobrazy, ale będę czekać na posty! Buziaki. :)


Szydłowski broni się polityką - Dziennik Wschodni\nSzydłowski broni się polityką\nCzy ma pan wykształcenie prawnicze? - zapytał wczoraj Krzysztof Szydłowski, szef lubelskiej SdPl, Grzegorza Jawora, zastępcę prezydenta Lublina.\nSąd pytanie uchylił, co nie przeszkodziło byłemu senatorowi z lewicy sugerować, że Jawor kazał na niego donieść do prokuratury z przyczyn politycznych.\nJawor zeznawał jako świadek oskarżenia na procesie Szydłowskiego. W styczniu do zastępcy prezydenta przyszedł Waldemar Wieprzowski, komendant straży miejskiej w Lublinie. Przyniósł dwie notatki strażników, z których wynikało, że Szydłowski usiłował dać im 50 zł łapówki. Przyłapali go na parkowaniu w niedozwolonym miejscu. Wczoraj Szydłowski głośno zastanawiał się, dlaczego komendant straży miejskiej, który sam ma wieloletnie doświadczenie w kontaktach z wymiarem sprawiedliwości, przyszedł ze sprawą do Jawora. A ten kazał złożyć doniesienie do prokuratury. - To było kilka dni po tym, jak ogłosiłem, że Izabella Sierakowska będzie kandydować na prezydenta Lublina - powiedział Szydłowski.\n- Tu nie ma żadnego kontekstu politycznego - zapewniał Jawor. - Rozmawiałem o sprawie z prezydentem Pruszkowskim dopiero po dwóch dniach, jak napisały o niej gazety. Zaakceptował moją decyzję.\nNastępna rozprawa dopiero w styczniu. Do przesłuchania został jeszcze jeden świadek. Szydłowski twierdzi, że wyciągając 50 zł chciał tylko zapłacić mandat. (er)


Bolesławiec: Ekologiczne podsumowanie\nW kwietniu i maju trwały warsztaty edukacji leśnej dla klas drugich szkół podstawowych oraz coroczny konkurs „Na baterie też jest sposób” polegający na rywalizacji w ilości zebranych zużytych baterii. Na warsztaty leśne, organizowane we współpracy z Nadleśnictwem Bolesławiec, do szkółki w Osieczowie pojechało 16 klas drugich – łącznie 337 dzieci. W zbiórce baterii , która możliwa była dzięki współpracy z Miejskim Zakładem Gospodarki Komunalnej , wzięło udział 11 placówek przedszkolnych oraz 22 klasy z pięciu szkół podstawowych.\nPodsumowaniem działań edukacji leśnej był konkurs wiedzy pod nazwą „Las bliżej nas”, który odbył się 24 maja w Centrum Wiedzy. Uczestniczyło w nim 16 trzyosobowych zespołów . Test składał się z 21 pytań i zadań do wykonania.\nW rywalizacji drugoklasistów zwyciężyła drużyna klasy II b z Publicznej Szkoły Podstawowej Zakonu Pijarów w składzie : Julia Stachowiak, Zuzanna Kaczyńska, Filip Czajkowski. Przyznano dwa drugie miejsca dla drużyn: klasy II c ze Szkoły Podstawowej nr 2 (Adrian Małoszyc, Michał Stachów, Patrycja Piotrowska) oraz klasy II b ze Szkoły Podstawowej nr 4 (Karolina Anduła, Martyna Rzeźwicka, Dawid Zmitrukiewicz). Miejsce trzecie zdobyły również dwa zespoły: klasa II a z Publicznej Szkoły Podstawowej Zakonu Pijarów( Hanna Momotiuk, Aniela Słotwińska, Mikołaj Mikiciuk) oraz klasa II c ze Szkoły Podstawowej nr 4 (Karol Witczak, Tymoteusz Palczewski, Małgorzata Sieczejko).\nEfektem konkursu na zbiórkę zużytych baterii był kolejny rekord masy uzyskanych odpadów. Przedszkolaki zebrały łącznie ponad 1826 kg baterii, a uczniowie szkół podstawowych przynieśli ich ponad 2026 kg. Łącznie daje to ponad 3852 kg zebranych i zutylizowanych niebezpiecznych dla ludzi i środowiska odpadów .\nW konkursie „Na baterie też jest sposób” rywalizowano w dwóch kategoriach: szkoły i przedszkola. Wyróżniono dwie placówki przedszkolne za uzyskanie ponad 200 kg baterii ; Przedszkole Niepubliczne „Nibylandia”(227,728 kg) oraz Miejskie Przedszkole Publiczne nr 1 (229,708kg). Miejsce trzecie z ilością 304,835 kg zdobyło Miejskie Przedszkole Publiczne nr 4. Miejsce drugie z ilością 343,216 kg zajęło Miejskie Przedszkole Publiczne nr 7. Miejsce pierwsze za uzyskanie 492,67 kg baterii zajęło Prywatne Przedszkole „Smerfiki”.\nW kategorii szkół podstawowych trzecie miejsce zdobyli uczniowie klasy Ia ze Szkoły Podstawowej nr 4 (565,318 kg). Drugie miejsce zajęli uczniowie klasy Ic ze Szkoły Podstawowej nr 2 (570,358 kg). Zwyciężyli uczniowie klasy IIc ze Szkoły Podstawowej nr 1 (728,92 kg).\nWszyscy uczestnicy konkursów zostali nagrodzeni nagrodami rzeczowymi . Zdobywcy drugiego i trzeciego miejsca w konkursie „Na baterie też jest sposób” w nagrodę obejrzą film w sali kina „Forum” zarezerwowanej specjalnie dla nich na tę okazję. A zwycięzcy w tym konkursie pojadą na wycieczkę do Zoo we Wrocławiu. Wszystkie nagrody ufundowane zostały przez Gminę Miejską Bolesławiec. Zgromadzonym w sali CIK uczestnikom konkursów wręczali je zastępca prezydenta miasta - Kornel Filipowicz i prezes MZGK Władysław Bakalarz.\nWarto przypomnieć, że MCEE kieruje swą ofertę do dzieci i młodzieży bolesławieckich szkół i przedszkoli, a także do dorosłych mieszkańców naszego miasta. W ostatnim czasie przeprowadzone zostały następujące działania: Godzina dla Ziemi – we współpracy z WWF Polska, Dzień Ziemi, Dni Otwarte Funduszy Europejskich – w budynku Miejskiej Biblioteki Publicznej -Centrum Wiedzy, ogłoszono coroczny konkurs „Bolesławiec w kwiatach”. (na podst. info MCEE)\nOpublikowano: 2019-06-13 14:55


Szukam kochanka. Zdradziłem żonę - czy ma… czy to moze byc migrena? Ile wart jest facet po c… FACECI DO PIÓR! Sprawa się rypła, czyli …\nCiemna strona seksu - se… Jak przeżyć koniec świat… Jak ukryć zdradę? Czy zdrada może uratować… 10 najczęstszych powodów… grillowanie tylko dla me…\nProblem z potencją Dlaczego kobiety zostawi… życie po rozwodzie Love me tender Koniec pieśni, czyli jak… koleżanka żony ma na mni…\nMęska bielizna, która po… układ (seks) bez zobowią… Różnica wieku w związku… kogo kocha kochanke czy … Męski wielokrotny orgazm… Przegląd środków na pote…\nOna ma dziecko? Umów się… Faceci powinni być jacyś… Problemy seksualne u męż… Żona młodsza o 20 lat - … Męskie stringi 4 nietypowe sposoby na s…