Nie jest tajemnicą fakt, że chcąc "coś" wyprodukować z super atrakcyjną ceną końcową (czyli niską) często trzeba szukać tańszych zamienników produktów pełnowartościowych, okrawać wskaźniki i wartości, dodawać więcej mniej potrzebnych, za to bardziej opłacalnych cenowo składników i uciekać się do wielu innych chwytów i sztuczek marketingowych. Oczywiście wszystko to czyni się w czterech ścianach zakładu. Na zewnątrz ma wyjść produkt, który będzie hiper, super, naj, o czym nie omieszkają nas poinformować wszędobylskie reklamy. Oczywiście istnieją pewne regulacje, którym każdy producent karmy musi się podstosować (więcej w oddzielnym artykule: ), choć trzeba przyznać, że są one zdecydowanie mniej restrykcyjne, niż w przypadku produkcji żywności przeznaczonej dla ludzi i w wielu miejscach widnieją luki, które są skrzętnie przez wytwórców wykorzystywane. Do głosu dochodzi pomysłowość całego sztabu pracowników od reklamy, marketingu i strategii sprzedaży. Producenci karm wdrażają w życie coraz to nowsze tricki. Opakowania kuszą zmyślnie dobraną feerią barw. Wzrok przyciągają umieszczone na frontach worków zdjęcia psów rodem z wystawowego show. Zmysł smaku pobudzają apetyczne kąski mięska otoczone działającymi na wyobraźnię elokwentnymi nazwami produktu, wspartymi mądrymi sloganami o naukowej genezie. Jak zatem przeciętny "Kowalski" ma nie ulec takiej pokusie? Producenci najpopularniejszych karm robią wszystko, byśmy - my - właściciele czworonogów żyli w przekonaniu, że najlepsze, co mogło spotkać nasze psy, to jedzenie suchych, brązowych kulek wyprodukowanych tylko przez ich koncerny. Niestety, w Polsce wciąż wiele osób nie rozróżnia rodzajów karm dla zwierząt. Spora grupa wychodzi z założenia, że karma to przecież karma, a czym tańsza, tym dla ich kieszeni lepsza. Tymczasem różnice w jakości dostępnych produktów są na prawdę duże. Pierwszym i w zasadzie najostrzejszym przeciwieństwem jakościowym są karmy sprzedawane w marketach i sklepach spożywczych, contra diety i linie dostępne w profesjonalnych sklepach zoologicznych, lecznicach weterynaryjnych czy u indywidualnych dystrybutorów. Skąd taki radykalny podział? Jak zwykle wszystko sprowadza się do ceny:-). 15kg worek marketowo dostępnej karmy kosztuje około 70zł, a ceny profesjonalnych karm sprzedawanych w sklepach zoologicznych stanowią minimum 2-krotność, a nawet i 4-krotność tej ceny. Gdyby zatem sprzedawcy ustawili na jednej półce takie produkty, to z pewnością na te droższe nikt by nawet nie spojrzał. Zastanówmy się jednak skąd się biorą, aż tak kolosalne różnice w cenach produktów przeznaczonych dla jednego odbiorcy - psa. Czy to tylko chciwość i chęć szybkiego wzbogacenia się producenta, czy może diabeł tkwi w szczegółach? No właśnie! Teoretycznie większość informacji dotyczących jakości karmy dostępnych jest na jej opakowaniu, ale konia z rzędem temu, kto bez profesjonalnego przygotowania będzie potrafił przebrnąć przez ciąg liter, procentów, kilogramów, gramów i fachowych nazw rozumiejąc jeszcze, co też autor miał na myśli. Nawet jeśli znajdzie się ktoś mocno zdeterminowany i przedrze się przez te wszystkie wytyczne, to i tak nie bardzo wie, jak je poprawnie zinterpretować. Co bardziej podejrzliwi zaczynają szukać wiedzy w bezkresnym Internecie, jednak napotykając na sprzeczne informacje zamiast rozwiać wątpliwości tylko je bardziej pogłębiają. Skutek jest taki, że wybór karmy jest wielokrotnie wypadkową losową determinowaną ceną, nazwą i (o zgrozo) ładnym opakowaniem. W przypadku, gdy pies zje zawartość pierwszego worka i nadal trzyma się na nogach cykl z zakupem kolejnego się powtarza i tak do każdego następnego razu. Na początek polska klientela - czyli drobna charakterystyka kupców z lekkim przymrużeniem oka;-)\n3. "Dusza artysty" - tu zakwalifikujemy osoby o wyczulonych zmysłach, które silnie reagują na otoczkę stworzoną wokół danego produktu. Zazwyczaj sięgają po karmę, która detalami przyciąga ich wzrok. Zgrabne opakowanie szykownie ubrane w kolorowe litery, napisane elegancką czcionką, umieszczoną na dobrze dobranym tle z pewnością ich zaintryguje. Uroczy obrazek rozczulającego pieseczka, estetyczne zdjęcia produktów żywnościowych i koniecznie fotka wymyślnie powyginanych i ociekających kolorami chrupek determinują ich wybór. Artyści nie przywiązują wagi do spraw przyziemnych i nie mają w zwyczaju męczyć swych oczu ciągiem drobnych liter umieszczonych na informacyjnej stronie opakowania. 4. "Goździkowa poleca" - ach, kto tego nie zna:-). Dokładnie tak też to działa w przypadku wyboru karm dla psów. Osoby, które same nie wiedzą, co mają kupić i co może być dla ich pupila dobre często kierują się tylko i wyłącznie radami osób drugich. O ile jeszcze na ich drodze los postawi doświadczonego hodowcę, który fachowo ich w kwestii żywienia poinstruuje, mają oni realną szansę dokonać dobrego wyboru. Gorzej jeśli hodowca jest tak samo zaznajomiony z tematem, jak oni sami. Wówczas inspirują się radami sąsiadki, koleżanki, sprzedawczyni... i co z tego, że "Pani Goździkowa" ma Yorka, a nasz zainteresowany CTR-a grunt, że.... "Goździkowa poleca".\nMimo iż w niniejszym opracowaniu zawarliśmy różne uwagi, informacje i spostrzeżenia uwzględniając głównie potrzeby żywieniowe Czernyszy to i tak spora część wiadomości ma charakter uniwersalny i z pewnością może służyć szerszej grupie Czytelników. Zapraszamy zatem do zapoznania się z "wiedzą tajemną", która pozwoli Wam selekcjonować prawdziwe "karmowe perełki". 1. Konstrukcja etykiety karm produkowanych w różnych krajach:\nKażdy kraj stosownymi przepisami ustawodawczymi reguluje przynajmniej w stopniu minimalnym zasady produkcji, etykietowania, sprzedaży, importu oraz eksportu karm dla zwierząt domowych. Stąd też, by w ogóle zacząć efektywne poszukiwania odpowiedniej karmy dla naszego zwierzęcia musimy nauczyć się lokalizować i rozumieć poszczególne elementy (tekstowe lub graficzne), które są przez producentów umieszczane na opakowaniach karm (te wymagane oraz dobrowolne). Powinniśmy poznać szereg regulacji prawnych z tym związanych oraz posiąść podstawową wiedzę o organizacjach mających wpływ na standardy produkcji karm dla zwierząt. W związku z tym, że ten temat jest dość obszerny i w zasadzie fundamentalny postanowiliśmy przygotować odrębne opracowanie, z którym można zapoznać się: TUTAJ. 2. Rodzaj karmy: dieta podstawowa musi być posiłkiem kompletnym i zbilansowanym:\nOznacza to, że powinna zawierać wszystkie niezbędne składniki (białka, tłuszcze, mikro-, makroelementy oraz witaminy) w ilościach i proporcjach dostosowanych do potrzeb - w naszym przypadku zwierzęcia rasy dużej i/lub olbrzymiej (poszczególne etapy życia) - tak by była w stanie w pełni pokryć jego dzienne zapotrzebowanie na te wszystkie składniki. Największa ilość produktów żywieniowych przeznaczonych dla psów obecna na rynku polskim jest pierwotnie wytwarzana na terenie USA, Unii Europejskiej lub pochodzi z Kanady. Oczywiście we wszystkich tych rejonach produkcja karm jest regulowana stosownymi przepisami państwowymi. Nie mniej jednak regulacje prawne narzucone odgórnie przez dany kraj zazwyczaj sprowadzają się do niezbędnego minimum. Oznacza to mniej więcej tyle, że karma wyprodukowana zgodnie z prawem danego kraju wcale nie musi być posiłkiem najwyższych lotów. W tym miejscu szczególnego znaczenia nabierają programy certyfikujące końcowy produkt stworzone przez najbardziej liczące się organizacje dbające, nie tylko o prawidłowość i odpowiednie standardy produkcji samej karmy, ale także wytyczających normy żywieniowe, do których współpracujący z nimi producenci muszą się stosować:\nProducenci markowych i dobrych jakościowo produktów dbają o to, by półprodukty służące do wytwarzania ich karm pochodziły ze sprawdzonych źródeł i również trzymały odpowiedni poziom. Zgodnie z wymogami UE wszystkie składniki użyte do wyprodukowania karmy dla zwierząt domowych muszą być zdatne do spożycia, przez ludzi. Jednak przepisy te dopuszczają również korzystanie z produktów ubocznych, wówczas taka produkt musi być opatrzony zapisem "not for human consumption" (nie do spożycia przez ludzi), zaś same produkty uboczne muszą pochodzić od zwierząt uznanych za zdatne do spożycia przez ludzi. W USA i Kanadzie przepisy są bardziej liberalne i dopuszczają stosowanie różnych składników. Stąd też wielu producentów dba o to, by surowce, z których korzystają, posiadały indywidualne certyfikaty "przydatności do spożycia przez ludzi" (human grade). Jeszcze inni używają składników, które posiadają certyfikaty, iż nie były genetycznie modyfikowane "NO GMO" (No Genetically Modified Organisms). W Unii Europejskiej F.E.D.I.A.F. wprowadziła obowiązek umieszczania na opakowaniach karm informacji o tym, że dana karma zawiera genetycznie modyfikowane składniki. Toteż producent wykorzystujący takie produkty musi na liście składników podać o tym informację drukowaną tej samej wielkości i koloru czcionką. I tak dla składnika/ów zawierającego lub zawierających GMO musi być zamieszczona następująca informacja: "genetically modified + name of the organism" (genetycznie modyfikowany + nazwa produktu), gdzie w nawiasie powinna być zamieszczona nazwa produktu np. corn (genetically modified) - kukurydza (genetycznie modyfikowana) lub cereals (including genetically modified corn) - zboża (zawierają genetycznie modyfikowaną kukurydzę). W przypadku, gdy składniki karmy zostały wyprodukowane na bazie komponentów modyfikowanych na opakowaniu również musi znaleźć się o tym stosowna wzmianka: "produced from genetically modified + name of the organism" (wyprodukowano z genetycznie modyfikowanego + nazwa produktu), gdzie w nawiasie powinna być zamieszczona nazwa produktu np. soy oil (produced from genetically modified soy) - olej sojowy (wyprodukowany z genetycznie modyfikowanej soi) lub oils and fats (including soy oil produced from genetically modified soy) - oleje i tłuszcze (włącznie z olejem sojowym wyprodukowanym z genetycznie modyfikowanej soi). Dla USA i Kanady nie ma takich obostrzeń, stąd też część producentów zabiega o wydanie stosownych certyfikatów potwierdzających, iż dany komponent karmy jest wolny od GMO.\nW dobie mody na produkty, jak najmniej przetworzone na rynku pojawiają się karmy określane mianem "natural" (naturalna). Warto jednak pamiętać, że samo nazwanie produktu w ten sposób o niczym jeszcze nie świadczy. Teoretycznie karmy nazwane w ten sposób kojarzą nam się z produktami wytworzonymi bez udziału chemii z produktów, które również są od nich wolne. W praktyce jednak producenci mają pozostawioną pewną swobodę i nabycie karmy oznaczonej, jako "naturalna" nie będzie jednoznaczne z tym, iż faktycznie taka jest. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że do tej pory np.: A.A.F.C.O. nie wprowadziło jednoznacznej definicji takiego produktu, a jedynie opracowało pewne wytyczne, którymi powinien się posługiwać producent tego typu żywności, co w efekcie właśnie pozostawia mu spore pole do popisu. W/g zaleceń A.A.F.C.O. produkt o nazwie "natural" (naturalny) to taki, do którego produkcji użyto oryginalne składniki pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego lub stanowiącego bogactwo ziemi np.: wydobytego minerału (np. sól). Procesy takie jak ekstrakcja, hydroliza i fermentacja są dozwolone. Każdy proces syntezy chemicznej, takiej jak np. dodawanie substancji chemicznej do reszt witaminowych w myśl zaleceń A.A.F.C.O. nie jest "naturalne". Karmy dla zwierząt domowych nie mogą zawierać żadnych niesprecyzowanych składników, które w/g zaleceń A.A.F.C.O. nie są określone, jako "naturalne". Jednak karmy dla zwierząt domowych opatrzone nazwą "natural" (naturalne) mogą zawierać syntetyczne składniki pod warunkiem, że na etykiecie znajdzie się zapis: "Natural ingredients with added vitamins, minerals and taurine" (Naturalne składniki, z dodatkiem witamin, minerałów i tauryny). Stosowanie innych syntetycznych substancji typu: sztuczne konserwanty, aromaty i barwniki jest niedozwolone. Termin "natural" może być również używany, by scharakteryzować jeden składnik karmy np. "natural cheese flavor" (naturalny aromat sera), co nie oznacza, że cały produkt sam w sobie jest naturalny.\nDla odmiany F.E.D.I.A.F. opracowało definicję produktu "natural" (naturalny), który w/g niego został wyprodukowany ze składników pochodzenia zwierzęcego, roślinnego oraz mikroorganizmów i minerałów, które wyprodukowano/wyhodowano w sposób naturalny, bez żadnych dodatków. Dopuszcza się następujące formy przetwarzania komponentów karmy: mrożenie, koncentracja, ekstrakcja (bez chemii) o ile są one w stanie utrzymać "naturalny" skład karmy. Mikrobiologiczne, enzymatyczne lub hydrolityczne procesy są dopuszczone. Naturalny proces fermentacji (bez użycia GMO), także kwalifikuje produkt do używania nazwy "naturalny". Jakakolwiek ingerencja chemiczna typu: wybielanie, utlenianie chemicznymi środkami, obróbka chemiczna, a także wykorzystanie materiałów GMO (genetycznie modyfikowanych) wyklucza użycie nazwy "naturalny". Termin "made with natural" (wyprodukowano z produktów naturalnych) może być użyty, jeśli wszystkie produkty są klarownie zidentyfikowane. Jeśli dany produkt zawiera naturalne składniki karmy z tzw. grupy głównej i dodatki, ale również w jego składzie znajdują się minerały i witaminy syntetycznie uzyskane, to wówczas taki produkt może nosić nazwę "naturalny", pod warunkiem, że na etykiecie znajdzie się zdanie: "made with natural ingredients, with added vitamins and minerals" (wyprodukowano z naturalnych składników z dodatkiem witamin i minerałów). C.V.M.A nie opracowało w tej kwestii szczególnych wytycznych.\nskładniki do produkcji karmy zostaną pozyskane z certyfikowanych, jako "organiczne" upraw lub zakładów produkcyjnych o podobnym statucie włącznie z materiałami z grupy 3 zgodnie z\nRegulation (EC) No 1774/2002;\nmogą być wykorzystane do produkcji karmy nieorganiczne produkty, które były pozyskane oryginalne z roślin lub zwierząt i są umieszczone na liście w aneksie V i IX zgodnie z\nRegulation (EC) 889/2008;\nmogą być wykorzystane do produkcji karmy dodatki (typu naturalne oraz sztuczne witaminy) oraz inne substancje (aminokwasy, fosforany, naturalne barwniki i substancje zagęszczające) oraz karma może być wyprodukowana zgodnie z zasadami zamieszczonymi w aneksie VI i VII\nJak widać w przypadku karm określanych, jako "organiczne" na producentów są narzucone bardziej rygorystyczne obostrzenia. Decydując się jednak na nabycie takiej karmy trzeba zwrócić uwagę na stosowane nazewnictwo "organic" lub "made with organic" ponieważ stanowi to zasadniczą różnicę. Z powyższych informacji wynika, że kluczowe znaczenie dla autentyczności organicznego pochodzenia składników karmy będą miały stosowne certyfikaty wydane przez zajmujące się tym organizacje. Godne zaufania są min. certyfikaty akredytowane przez I.F.O.A.M. (International Federation of Organic Agriculture Movements - Międzynarodowa Federacja Ruchów Rolnictwa Ekologicznego) zrzeszającej 750 stowarzyszeń ze 108 krajów. Do bardziej uznanych certyfikatów należą te wydawane przez członków I.F.O.A.M.: np. szwedzką organizację - K.R.A.V., holenderską organizację - S.K.A.L., niemieckie organizacje: Bioland, Gäa e.V, Biopark, Demeter lub polskie stowarzyszenie Ekoland. Pełny spis organizacji i stowarzyszeń ekologicznych należących do I.F.O.A.M. znajduje się\nTUTAJ. W USA ceniony i uznany certyfikat to ten wydany przez USDA Organic Production lub współpracujące z nim stowarzyszenia, którego przyznanie oznacza, iż dany produkt został wykonany z 95-100% składników organicznych. Praktyczny spis organizacji certyfikujących produkty organiczne z całego Świata wraz z ich logo znajdziecie\nTUTAJ. Producenci żywności dla zwierząt zabiegają o uzyskanie ekologicznego certyfikatu dla swoich produktów, ponieważ widniejący na opakowaniu znak takiej organizacji daje konsumentom gwarancję, że dany towar został wyprodukowany zgodnie z rygorystycznymi standardami ekologicznymi i etycznymi. Oznacza on, że użyte składniki roślinne pochodzą z upraw, w których nie używano chemicznych nawozów, ani środków ochrony roślin, że owoce i warzywa rosły i dojrzewały w naturalnych warunkach, bez sztucznego przyspieszania tego procesu i wreszcie, że wykorzystywane w produkcji mięso pochodzi od zwierząt, które miały zapewniony wysoki standard życia w możliwie naturalnych warunkach. Oczywiste jest, że opatrzone znakiem takiej organizacji artykuły nie mogą zawierać żadnych syntetycznych dodatków poprawiających smak, zapach czy konsystencję, roślin modyfikowanych genetycznie, ani tłuszczów trans. Dopiero karma opatrzona, znakiem towarowym, którejś z takich wiarygodnych organizacji przynależących do I.F.O.A.M. może nosić miano produktu tzw. "ekologicznego", "eko", "biologicznego", "bio" lub "organicznego".\nOd jakiegoś czasu na rynku dostępne są karmy określane mianem "holistyczne" (całościowe). Tu jednak należy zaznać, że zarówno A.A.F.C.O, C.V.M.A, jak i F.E.D.I.A.F. nie określiły żadnej definicji, ani wytycznych dla tego typu produktów. Oznacza to, że sami musimy posiąść minimalną wiedzę z tego zakresu, by móc odróżnić faktyczną karmę o składzie i właściwościach zgodnych z nurtem holistycznym od produktu tylko tak się nazywającego. Idea karmy holistycznej polega na przygotowaniu produktu, który zawiera bardzo dużą liczbę naturalnych składników, dzięki czemu jest w stanie zaspokoić, nie tylko potrzeby bytowe zwierzęcia, ale także może przeciwdziałać występowaniu szeregu zmian patologicznych, ograniczać negatywne skutki wielu chorób i pozytywnie wpływać na ogólny psychofizyczny rozwój zwierzęcia. W zasadzie kompozycje karm holistycznych są oparte na szerokim wachlarzu produktów ekologicznych (posiadających stosowne certyfikaty), a ich produkcja podlega rygorystycznym normom i przepisom. Można rzec, że ich wyjątkowość polega właśnie na umiejętności doboru poszczególnych komponentów receptury danej karmy. Składy karm holistycznych zazwyczaj oparte są na naturalnych, świeżych lub suszonych i jak najmniej przetworzonych składnikach. W celu osiągnięcia pożądanego efektu, oprócz tradycyjnych komponentów, często wykorzystywane są te mniej znane lub bardzo rzadko stosowane np.: algi morskie, różne zioła, owoce leśne (np. borówki, jagody, jeżyny, maliny), jaja, warzywa (np. słodkie ziemniaki, brokuły, cykoria), twaróg, pożyteczne kultury bakterii. Większość producentów unika dodawania zbytniej ilość zbóż (generalnie w składach zamiast tradycyjnej kukurydzy i pszenicy, jeśli już to pojawiają się: ryż, owies, jęczmień, proso, czy sorgo).\npożądane, ale nie wymagane: wyciąg z Yukki Schidigera - wspomaga układ stawowy i przeciwdziała odorowi z pyska oraz wydalanego stolca; lecytyna - naturalny przeciwutleniacz pozytywnie wpływający na funkcjonowanie układu nerwowego i przemiany materii;\nTo samo tyczy się produktów otrzymanych w procesie mielenia i suszenia: czyli mączek, które również nie mają przypisanego źródła pochodzenia np.: mączka mięsna (meat meal);\nsól pod różnymi postaciami: sald, sodium chloride (chlorku sodu), potassium chloride (chlorku potasu), potassium sulphates (siarczanu potasu), iodized salt (sól jodowana), sea salt (sól morska). Z pewnością produktami absolutnie niepożądanymi są wszelkie substancje słodzące, różnorakie roztwory, sól pod każdą postacią, cebula pod każdą postacią, glutaminian sodu i łój wołowy.\nOprócz polepszania walorów smakowych producenci nie wahają się przed podnoszeniem wartości zapachowych karmy. Wszystkie te zabiegi mają na celu zmotywowanie zwierzęcia do zjedzenia miksu o mało atrakcyjnym składzie. Tak na prawdę poza pobudzeniem zmysłu węchu naszych zwierząt w większości przypadków te dodatki nie mają znaczących wartości odżywczych. Za to potrafią doskonale zachęcić zwierzę do zjedzenia czegoś, czego w normalnych warunkach by nie tknęło. Ogólnie słaby skład karmy powinien nas zmobilizować do zastanowienia się nad całokształtem, jeśli w jej składzie znajdą się dodatkowo następujące produkty: suszone drożdże browarniane (brewers dried yeast/ brewers yeast);\nE141 (ii) Sodowe lub potasowe sole kompleksów miedziowych chlorofili Syntetyczne miedziowe kompleksy chlorofili (E140) są naturalnym zielonym barwnikiem, który występuje we wszystkich roślinach i glonach. E141 na skalę produkcyjną otrzymywany jest z pokrzywy, traw i lucerny. Podczas chemicznej de-estryfikacji chlorofilu, wytwarzane są feofityny. Naturalne barwniki i inne substancje również o właściwościach barwiących:\nAnnatto, Biksyna, Norbiksyna - E160b (od czerwonego do brązowego w zależności od użytego rozpuszczalnika do ekstrakcji). Annatto jest nazwą surowego wyciągu, podczas gdy biksyna jest barwnikiem rozpuszczalnym w tłuszczach, a norbiksyna w wodzie. Zielony barwnik pozyskany z alg lub chlorelli\nNaturalny barwnik wytwarzany z buraków. Turmeric\nNaturalny barwnik wyizolowany z korzeni i łodygi Yellowroot (łac. Curcuma longa lub\nCurcuma domestica). Kurkuma jest surowym ekstraktem, podczas gdy kurkumina oczyszczonym związkiem chemicznym.\nNaturalny barwnik, obecny w wielu żółtych i czerwonych roślinach i owocach. W celach przemysłowych wyodrębniany z pomidorów. Canthaxanthin\nCarotene, również jako mixed carotenes lub Beta-carotene\nSyntetyczny przeciwutleniacz. Butylated hydroxytoluene (BHT)\nSyntetyczny przeciwutleniacz. Tertiary butylhydroquinon (TBHQ)\nSyntetyczny przeciwutleniacz. Ethoxyquin (ETO)\nSyntetyczny przeciwutleniacz. Propyl gallate (PG)\nDocetyl gallate Galusan dodecylu (E312)\n1. naturalne: - koncentrat witaminy E - mieszanka tokoferoli (E306)\nAscorbyl stearate Stearynian askorbinowy - naturalna forma witaminy C (E304ii)\nNaturalna sól. Naturalnie występujący minerał. Może być wydobywany metodą kopalnianą, lub też wytwarzany chemicznie z azotanu sodu. Sodium propionate\nGlicerol Gliceryna (E422)\nCzasami sami producenci deklarują, iż używane w ich karmach pół-produkty pochodzące od zewnętrznych dostawców są konserwowane w sposób naturalny. Jeśli i producent użył naturalnych przeciwutleniaczy to taki wariant faktycznie będzie wolny od sztucznych konserwantów i/lub przeciwutleniaczy. Najlepiej zobrazuje to poniższy przykład:\nmączka mięsna, tłuszcz zwierzęcy (zakonserwowany przy pomocy BHT, BHA) mączka mięsna, tłuszcz zwierzęcy (zakonserwowany przy pomocy witaminy C, witaminy E lub mieszaniny tokoferoli)\nmączka mięsna, tłuszcz zwierzęcy (zakonserwowany przy pomocy BHT, BHA) PRODUCENT KARMY W TRAKCIE PRZETWARZANIA SKŁADNIKÓW PODCZAS PRODUKCJI KARMY DODAJE\nJak widać z powyższego przykładu wariant nr 2 i nr 3 zwierają deklarację informującą o braku dodatków sztucznych konserwantów i/lub przeciwutleniaczy, a w praktyce tylko produkt nr 2 jest rzeczywiście wolny od sztucznych konserwantów i/lub przeciwutleniaczy. W przypadku konserwantów i przeciwutleniaczy czujność należy zachować przede wszystkim wybierając karmy, których składy oparte są na produktach pozyskanych z ryb (ryby, mączki rybne, oleje), bowiem to one najczęściej podlegają dokładnemu zabezpieczaniu, by nie uległy zepsuciu. Szczególnie ważne jest to w przypadku nabywania karm produkowanych w USA i opartych na składnikach z ryb wyprodukowanych w USA, gdzie standardowo odpowiednim rozporządzeniem do konserwacji ryb i ich wyrobów używa się Ethoxyquin'y.\npentasodium triphosphorate (STPP) (difosforan disodowy)-E450b(i); polyethylene glycol (PEG) 6000 (Poli(tlenek etylenu);\nWszystkie ww. dzięki swoim właściwościom ułatwiają scalanie masy oraz są tanim wypełniaczem masy w karmie o kontrowersyjnych dla psa właściwościach odżywczych (słabe źródła białka i węglowodanów). Produktu pełniące funkcję zagęszczaczy i stabilizatorów masy:\nkaragen (carrageenan)-E407; alginiany (alginiates) od E400 do E409;\nmączka chleba świętojańskiego (bean gum meal); mączka z tamaryszku (tamarisks meal);\nguma guar (guar gum)-E412;\nguma ksantanowa (xanthan gum)-E415;\nguma tragakanta (tragacanth gum)-E413;\nWszystkie ww. są biopolimerami o dużej masie cząsteczkowej, rozpuszczalne w wodzie lub tworzące w niej zawiesinę. Zwiększają lepkość roztworów lub tworzą żele, często również wykazują właściwości emulgujące i stabilizujące oraz dają uczucie sytości. Stosuje się je w celu zapobiegnięcia retrogradacji, stabilizacji emulsji, lepszego związania wody, ukształtowania odpowiedniej tekstury produktu. I choć większość z nich ma naturalne pochodzenie to ich obecność w karmie nie jest obojętna dla zdrowia psa (szczególnie jeśli znajdują się w niej w dużych ilościach), bowiem w wysokich stężeniach mogą powodować wzdęcia (podobnie jak w przypadku innych, niestrawionych polisacharydów) powodowane fermentacją przez mikroflorę jelitową. Ponadto zastosowanie alginianów w dużych stężeniach może doprowadzić do upośledzenia mechanizmu pobierania żelaza przez organizm, ponieważ jest ono wiązane. Produktu pełniące funkcję spoiw:\nOdrębną sprawą są różne składniki, które teoretycznie mają stanowić źródło włókna (błonnika) pokarmowego. Włókno pokarmowe (dietary fiber) stosowane zamiennie z określeniem błonnik pokarmowy jest grupą związków chemicznych wchodzących w skład roślin i będący częścią ich struktury. Pojęcie to określa część żywności pochodzenia roślinnego, która nie jest rozkładana przez enzymy trawienne w przewodzie pokarmowym psa. W polskich zaleceniach żywieniowych dodatkowo sprecyzowano, że jest to naturalny składnik owoców, warzyw, nasion i zbóż, który w żywieniu spełnia bardzo ważna rolę. Przez to, że nie jest trawiony przez organizm psa, nie jest substancja odżywczą, ale ze względu na to, iż wpływa na wiele funkcji fizjologicznych, jest bardzo ważnym składnikiem diety. Błonnik pokarmowy nie jest jednorodną grupą substancji. W jego skład wchodzą związki o bardzo różnej budowie chemicznej i właściwościach fizycznych. Z analitycznego punktu widzenia wyróżniamy w nim składniki rozpuszczalne i nierozpuszczalne w wodzie. Frakcja rozpuszczalna w wodzie:\npektyny (pectins); obojętne hemicelulozy (hemicellulose); gumy (w tym b-glukany) (gums);\nśluzy (mucilages); polisacharydy algowe (algae polysaccharides). Frakcja nierozpuszczalna w wodzie:\nhemicelulozy ekstrahowane z roztworów kwaśnych (hemicellulose); lignina (lignins);\nczęść skrobi znana jako skrobia oporna (resistant starch).\nWłókna pokarmowe wykazują dwojakie działanie. Niektóre są minimalnie trawione inne przechodzą przez jelito cienkie prawie nie zmienione, stąd pełnią rolę wypełniacza oraz normalizują czas przebywania treści pokarmowej w jelicie. Dopiero w jelicie grubym, pod wpływem bakterii, ulegają fermentacji w efekcie czego powstają krótko łańcuchowe kwasy tłuszczowe, wykorzystywane przez organizm, jako źródło energii lub odżywiające komórki nabłonka jelita grubego. To bardzo istotne, ponieważ zdrowy nabłonek jelita jest elementem naturalnych mechanizmów obronnych psa i stanowi barierę dla potencjalnie groźnych substancji. Błonnik zmniejsza tez wartość energetyczną pokarmu, daje uczucie sytości (ważne u psów otyłych) i chroni przed zaparciami. Ważnym zadaniem włókien pokarmowych jest także zmniejszanie wchłaniania z pokarmu metali ciężkich, takich jak np. ołów. Zatem obecny w karmie w niewielkich ilościach reguluje pracę układu pokarmowego, wspiera perystaltykę jelit i ma faktycznie właściwości prebiotyczne, natomiast w większej ilości skutecznie hamuje wchłanianie składników odżywczych oraz jest przyczyną wzdęć, gazów i/lub powoduje biegunkę. W karmach dobrze zbilansowanych o szerokim spektrum składników typu: produkty zbożowe (np. otręby zbożowe, kasze, naturalne płatki zbożowe, niełuskane ziarna zbożowe), nasiona roślin strączkowych (np. groch, groszek zielony) i/lub odpowiednio dobrane owoce (np. owoce leśne) i warzywa (np. marchew, zielona fasolka, brokuły, ziemniaki) winny same z siebie dostarczyć źródła błonnika pokarmowego. Czasami jednak są to ilości niewystarczające lub brak jest w karmie określonych zbóż, roślin strączkowych, warzyw i/lub owoców mogących spełnić tą funkcję. W takich sytuacjach producenci wprowadzają określone produkty lub izolowane rodzaje włókien:\npulpa buraczana (beet pulp) lub wysłodki buraczane - jest produktem ubocznym przemysłu spożywczego uzyskanym przy produkcji cukru, składający się z ekstrahowanej i suszonej krajanki buraków cukrowych o określonej (dopuszczalnej) ilości popiołu i zazwyczaj minimalnej ilości cukru. Pulpa buraczana ułatwia formowanie kału o zwartej konsystencji i zawiera włókno pokarmowe, które ma stymulować rozwój prawidłowej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym. W licznych badaniach wykazano również wpływ pulpy buraczanej na trawienie tłuszczów i redukcję poziomu cholesterolu we krwi;\npulpa cytrusowa (citrus pulp) - jest produktem ubocznym przemysłu spożywczego uzyskanym z wyciskania owoców cytrusowych. Pulpa cytrusowa ułatwia formowanie kału o zwartej konsystencji i zawiera włókno pokarmowe, które ma stymulować rozwój prawidłowej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym;\npulpa owocowa (frutis pulp) - jest produktem ubocznym przemysłu spożywczego uzyskanym z wyciskania owoców miąższowych lub pestkowych podczas produkcji soku owocowego. Pulpa owocowa ułatwia formowanie kału o zwartej konsystencji i zawiera włókno pokarmowe, które ma stymulować rozwój prawidłowej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym;\npulpa pomidorowa (tomato pulp) - jest produktem ubocznym przemysłu spożywczego uzyskanym przy wyciskaniu pomidorów podczas produkcji soku pomidorowego. Pulpa pomidorowa ułatwia formowanie kału o zwartej konsystencji i zawiera włókno pokarmowe, które ma stymulować rozwój prawidłowej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym;\nceluloza (cellulose) - jest składnikiem budulcowym błony komórkowej i ściany komórkowej roślin wyższych. Na skalę przemysłową celulozę otrzymuje się z drewna tzw. metodą siarczynową lub metodą natronową. Polega to na oddzieleniu ligniny od celulozy. Celuloza jest nierozpuszczalna w wodzie i nie podlega żadnym procesom trawiennym. Przechodzi przez układ pokarmowy w stanie niezmienionym. Służy więc jedynie, jako wypełniacz oraz formułuje i zwiększa masę stolca;\nfruktooligosacharydy (FOS)-(Fructooligosaccharides). FOS jest gotowym wyciągiem z owoców i warzyw, takich jak banany, korzeń cykorii, czosnek, szparagi, jęczmień, pszenica, pory. Niektóre ziarna zbóż, takie jak pszenica, zawierają również FOS. FOS służy jako podłoże dla prawidłowego rozwoju mikroflory w jelicie grubym oraz zwiększa odporność i zdrowotność przewodu pokarmowego;\nmannooligosacharydy (MOS)-(Mannan-oligosaccharide). Większość produktów MOS, w szczególności tych, których działanie zostało potwierdzone naukowo są pozyskiwane ze ścian komórkowych drożdży Saccharomyces cerevisiae. MOS służy jako podłoże dla prawidłowego rozwoju mikroflory w jelitach, kontroluje również rozwój niekorzystnych bakterii, ma wpływ na wzmocnienie kosmków jelitowych oraz zwiększa odporność i zdrowotność przewodu pokarmowego;\nwłókna grochu (pea fiber);\nwłókna owsa (oat fiber);\nłupiny orzechów (peanut hulls);\nłuski ryżowe, sojowe, kukurydziane, słonecznikowe i owsiane (rice/soy/corn/sunflower/oat hulls).\nWiększą ilością substancji balastowych charakteryzują się karmy light, w których ligniny, pektyny i celuloza chłoną wodę, pęczniejąc w żołądku i wywołując uczucie sytości (co ma znaczenie dla psów otyłych). Bogate w włókno są również karmy z systemem Dental Care, wykorzystujące mechaniczne właściwości włókna (ścieranie osadów nazębnych). Niestety poza tymi wyjątkami w wielu "normalnych" karmach pulpa buraczana, pulpa pomidorowa, otręby czy celuloza znajdują się na szczycie listy składników pokarmowych. I to właśnie dlatego, że producenci nagminne dodając dużo większe ilości pulpy buraczanej, traktując ją, nie jako źródło włókna pokarmowego, a jako tani wypełniacz masy karmy, sami przyczynili się do tego, że w zasadzie niesłusznie zyskała ona sobie tak złą sławę. Przypomnijmy, że jako źródło włókna pokarmowego ww. składniki nie mają dla psa żadnych właściwości odżywczych i serwowane w dużych ilościach bardzo pęcznieją i długo zalegają w przewodzie pokarmowym psa, co jest wielokrotnie przyczyną różnych wzdęć, gazów i/lub biegunek. Ponadto czysta celuloza oraz łupiny orzechów i różnych łusek są bardzo marnym źródłem włókna pokarmowego, bowiem nie podlegają na tyle procesom fermentacyjnym, by mogły przyczynić się do lepszego rozwoju mikroflory jelitowej. Tego typu produkty umieszczane są w karmach bardziej po to, by sklepić do kupy i objętościowo oraz ilościowo wypełnić skład karmy, niż przynieść organizmowi psiemu pożądane korzyści. Dlatego też analizując skład karmy uczulamy, by zwrócić uwagę na to, jakie znajdują się w niej źródła włókna oraz na których pozycjach listy składników są umieszczone. Naszym zdaniem jeśli ogólny skład karmy będzie dobry, a gdzieś na dole znajdzie się dodatek pulpy buraczanej lub pomidorowej to nie jest to argument za definitywnym odrzuceniem tego typu karmy. Prawdopodobnie w tego typu produkcie faktycznie dodana pulpa ma spełnić funkcję źródła włókna pokarmowego. Z pewnością niewielki jej dodatek jest lepszy, niż obecność całkowicie bezużytecznej celulozy lub łupin, czy łusek.\nsald (sól), która często zapisywana jest, jako: sodium chloride (chlorek sodu), potassium chloride (chlorek potasu), potassium sulphates (siarczan potasu), a na liście składników może pojawić się również w postaci: "iodized salt" (sól jodowana) - jako suplement dostarczający jodu, lub "sea salt" (sól morska). Tak na prawdę zapotrzebowanie dzienne psa na jony Na+ i Cl−\njest niewielkie i dobrze zbilansowane składniki karmy w pełni je zaspokajają. Sól dodawana jest do niektórych karm z dwóch prostych powodów: po pierwsze: sól jest od dawien dawna znanym konserwantem, po drugie: słony smak poprawia atrakcyjność smakową karmy. Podobnie jak w przypadku ludzi, zbyt duże spożycie soli jest dla psów niezdrowe. W zasadzie wzmaga pragnienie, a także może być przyczyną różnych dolegliwości.\nWięcej o znaczeniu minerałów dla zdrowia psa oraz ich rodzajach i źródłach możecie przeczytać w oddzielnych artykułach TUTAJ i\nTUTAJ. 26. Jakość karmy: suplementacja witaminami:\nDo normalnego rozwoju organizm psa potrzebuje, poza białkami, tłuszczami, węglowodanami i składnikami mineralnymi również niewielkich ilości swoistych substancji organicznych, którymi są właśnie witaminy. To fascynujące związki, które cechuje niemal magiczna moc przywracania zdrowia. W niezwykły sposób wbudowują się w przemianę materii ożywiając ją. Komórki psiego organizmu czekają na witaminy, które są przez niego zjadane wraz z dostarczanym pokarmem. Gdy nie ma wystarczającej ilości tych życiodajnych substancji przemiana materii zamiera, psy szybciej się starzeją, podupadają na zdrowiu i zaczynają chorować. Więcej o ich znaczeniu dla zdrowia psa oraz rodzajach i źródłach naturalnych witamin możecie przeczytać w oddzielnym artykule\nTUTAJ. Tak, jak w przypadku minerałów, tak i suplementacja witaminami jest określona w profilach żywieniowych, a pod względem jakościowym może być bardzo różna. Niestety, ale podczas procesu produkcyjnego największe straty dotyczą właśnie witamin, które narażone są również na późniejsze "ulatnianie się" w trakcie całego okresu przydatności karmy do spożycia. Dlatego też zadbanie o ich wystarczającą ilość i dobre źródła winna być dla producenta sprawą na prawdę ważną. Również w przypadku witamin najbardziej interesuje nas, by producent tak dobierał skład karmy, aby same komponenty w większości pokryły zapotrzebowanie psa na podstawowy zestaw naturalnych witamin. Zazwyczaj jednak dodatkowa suplementacja jest konieczna, toteż warto zwrócić uwagę, jakie formy witamin zostały do tego celu wykorzystane. Słabym i/lub dyskusyjnym źródłem witamin dla psa są:\nDl-Alpha Tocopherol Acetate występującego jeszcze w formie (Synthetic Vitamin E, lub Dl-Alpha Tocopheryl Acetate) czyli sztuczna forma witaminy E wykorzystywana, przede wszystkim jako konserwant, który jest słabo przyswajalny przez psy. Więcej o znaczeniu witamin dla zdrowia psa oraz ich rodzajach i źródłach możecie przeczytać w oddzielnym artykule TUTAJ.\nPrzy tak ogromnej konkurencji producenci karm prześcigają się w pomysłach na umieszczanie w swoich formułach żywieniowych różnych dodatków mających na celu podniesienie wartości ich produktu. W zasadzie nie ma co się oszukiwać, większość z tych składników znajduje się daleko na dole listy i ich procentowy udział w całej masie jest zbyt minimalny, by mogły faktycznie spełnić pokładaną w nich rolę terapeutyczną. Nie mniej jednak wybierając produkt z tzw. półki ultra/high/ekstra/gold premium, a już tym bardziej produkt reklamowany, jako "holistyczny", który zazwyczaj wyróżnia się też wysoką ceną mamy prawo wymagać, by w jego składzie zawarte były ponad standardowe komponenty mogące wpłynąć pozytywnie na rozwój, kształtowanie i funkcjonowanie zarówno poszczególnych układów, jak i całego organizmu psa. Przy rasach dużych priorytetem powinny być różne dodatki uwzględniające rozwój, kształtowanie i funkcjonowanie aparatu ruchu np.:\nekstrakt z Boswellia Serrata - to drzewo rosnące w regionach górskich Indii. Jego żywica zawiera tak zwane kwasy boswelliowe, które razem z innymi 5-jądrowymi kwasami triterpenowymi są aktywnymi składnikami boswellii. Jako pochodna pirazoliny, kwas bosweliowy jest bardzo skuteczny w utrzymywaniu zdrowych stawów, wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe. I choć ich obecność w karmie jest pożądana to tak, jak wyżej napisaliśmy dodawane ilości nie zaspokajają w pełni potrzeb zwierząt, głównie z grupy ras dużych i/lub olbrzymich. Dlatego też te dodatki nie mogą stanowić głównego kryterium wyboru karmy, gdyż w praktyce i tak u ras dużych i/lub olbrzymich prowadzi się suplementację preparatami działającymi ochronnie na stawy. Jedyna różnica to taka, że ich obecność w karmie wpływa na zmniejszenie ilości suplementu podawanego oddzielnie. W związku z tym czasami lepiej jest wybrać karmę o dobrym składzie odżywczym podstawowym i z brakiem tych dodatków, które można w prosty sposób uzupełnić, niż nabywać karmę o marnym składzie podstawowym, gdzie jako gadżet producent dodał któryś z ww. składników.\nJako interesujący dodatek w karmach dla psów możemy również rozpatrzyć zioła, które zawierają różne cenne substancje o właściwościach leczniczych i terapeutycznych. W całokształcie mogą dodatnio wpłynąć na lepsze funkcjonowanie organizmu psa, a ponadto odpowiednia ich kompozycja może w sposób naturalny poprawić walory smakowe karmy, bez uciekania się do sztucznych dodatków. Do najczęściej pojawiających się w tej kategorii dodatków należą: mniszek lekarski (dandelion), cykoria (chicory), pietruszka (parsley), mięta (peppermint), pokrzywa (nettle), rozmaryn (rosemary), koper włoski (fennel), kozieradka pospolita (fenugreek), imbir (ginger), tymianek (thyme), rumianek pospolity (chamomile), ostropest plamisty (milk thistle), głóg (hawthorn), żeń-szeń (ginseng), anyż (aniseed), kwiaty nagietka lekarskiego (Marigold flowers), korzeń prawoślazu (marshmallow root), lucerna (alfaalfa), dzika róża (wild rose), zielona herbata (green tea), trawa jęczmienna (barley grass), rukiew wodna (water cress). W ostatnim czasie w składach karm pojawiły się dodatki w postaci glonów morskich (algae) zwanych również wodorostami morskimi (seaweed) lub algami (kelp). Właściwości tych "wodnych warzyw" znane są wielu narodom już od wieków. Glony występują we wszystkich strefach geograficznych, żyją zarówno w wodach słodkich jak i słonych, chłodnych oraz ciepłych. Systematyka glonów ciągle wzbudza kontrowersje, lecz najogólniej można je podzielić w/g charakteryzującego je koloru, co związane jest z obecnością w ich komórkach odpowiednich barwników. Zgodnie z tym podziałem wyróżnia się linię brązową, czerwoną, zieloną i przejściową.\nSzczególnie cenione są za bogactwo witamin i minerałów (w tym jodu, potasu i żelaza) oraz spore ilości łatwostrawnego białka. Jako źródło suplementacji w karmach dla psów znajdują zastosowanie przede wszystkim: Spirulina (należąca do sinic) i Chlorella (należąca do zielenic). Spirulina i Chlorella są bardzo skoncentrowanym źródłem chlorofilu. Zawierają szereg witamin z grupy B (Spirulina szczególnie B12), minerały i pierwiastki śladowe. Obydwie są bogate w odżywcze białko. Morszczyn (należący do brunatnic) stanowi dobre źródło potasu, a sałata morska (należąca do zielenic) stanowi dobre źródło żelaza. Zatem dodatek glonów morskich do karmy psa (o ile znajdują się na rozsądnej pozycji na liście składników) faktycznie może mieć wymierne korzyści dla organizmu psa.\n28. Jakość karmy: technika XXI w - czyli wysoko przetworzone produkty rodem z filmu z Louisem de Funes'em: Za sprawą przemysłu spożywczego produkującego przemysłowe karmy dla zwierząt musimy wspomnieć jeszcze o różnych procesach technologicznych, które umożliwiają pozyskanie, jak najlepszych i bardzo skoncentrowanych źródeł białka. W wyniku prowadzonych badań i doświadczeń opracowano metody, dzięki którym powstają różne koncentraty, izolaty i hydroizolaty białek pochodzące zarówno ze składników zwierzęcych, jak i roślinnych. Odpowiednie techniki obróbki i izolowania białka od innych komponentów danego produktu pozwalają na uzyskanie wyrobów o wysokiej zawartości białek, których jakość oraz strawność ulega znacznej poprawie. Najniżej na szczeblu tego przetwórstwa plasują się tzw. koncentraty (concentrate), które w zależności od zastosowanej metody filtracji i wyjściowego produktu umożliwiają do pewnego stopnia odseparowanie np. cząstek: tłuszczu, cukru, substancji mineralnych, czy barwników od białek. Proces ten pozwala więc na większościową eliminację składników niepożądanych występujących w surowcu, co prowadzi do zwiększenia zawartości samego białka (jego koncentracji). Dzięki usunięciu dużej części składników niebiałkowych koncentraty mają zwiększoną zawartość białka (koncentraty białkowe zawierają od 60% do ponad 90% białka Nx6,25). Jeśli jednak w procesie uzyskiwania koncentratu zostanie użyta wysoka temperatura w celu np. szybkiego odparowania białka to przyczyni się ona do delikatnego uszkodzenia frakcji białek, czyniąc je tym samym mniej przyswajalnymi dla organizmu. Innymi produktami uzyskiwanymi dla potrzeb przemysłu są izolaty białkowe (protein isolate), które również mogą być wytwarzane z produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Powstają one na skutek wprowadzenia do produkcji bardziej zaawansowanych metod, które pozwalają na niemal całkowite wyizolowanie białka od niepożądanych substancji, często przy zastosowaniu niskich temperatur i bez lub z minimalnym udziałem chemii, co sprawia, że produkt końcowy cechuje się bardzo wysoką koncentracją białek, których frakcje nie uległy uszkodzeniu. Izolaty białkowe roślinne i zwierzęce posiadają powyżej 90% białka Nx6,25. Zachowują pełną gamę swoich właściwości, a pozbawienie ich substancji niepożądanych sprawia, że ich wartość odżywcza również rośnie.\nNa najwyższym szczycie tej technologicznej drabiny stoją hydroizolaty białkowe (hydrolyzed protein), które również otrzymuje się z surowców białkowych pochodzenia zwierzęcego, bądź roślinnego, poprzez hydrolizę z udziałem katalizatorów chemicznych (tj. zasad lub kwasów) lub enzymów. Polega ona na wymuszonym, poprzez kwasy, zasady lub enzymy, rozkładzie wiązań peptydowych znajdujących się w białku, w wyniku czego białko ulega fragmentacji do podstawowych "cegiełek", tj. proteaz, polipeptydów, peptydów oraz aminokwasów. Zastosowanie hydrolizy enzymatycznej stwarza ogromne możliwości modelowania właściwości funkcjonalnych białek przez dobór enzymu, warunków i czasu jego działania. Znając sekwencje aminokwasowe różnych białek i skład peptydów i dobierając odpowiednie endopeptydazy, producenci opracowywują różne metody otrzymywania hydrolizatów o określonych właściwościach. Hydrolizaty białkowe cechują się najwyższą zawartością białek i wartością biologiczną. W ten sposób powstaje produkt, który staje się źródłem białka pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego pociętego enzymatycznie (jakby wstępnie strawionego) o łatwiejszej przyswajalności, a więc i mniej obciążającego metabolizm zwierzęcia, ponadto w wyniku usunięcia substancji uznanych za zbędne zmniejsza się ryzyko wywołania czynnika alergizującego. Jednym zdaniem pisząc: psi organizm dostaje niemal gotowy do wykorzystania składnik diety, którego wartość biologiczna została znacznie podwyższona. Nadrzędnym celem modyfikacji białek przeznaczonych do celów żywieniowych jest więc uzyskanie preparatów o wysokiej koncentracji białek, podwyższonej wartości, korzystnych właściwościach funkcjonalnych, zredukowanym poziomie substancji przeciwżywieniowych lub szkodliwych, przy jednoczesnym zachowaniu lub podwyższeniu wartości odżywczej. Tego typu preparaty (hydrolizaty) zaczynają być już stosowane również w karmach dla psów. Na razie widuje się je częściej w produktach przeznaczonych dla zwierząt z problemami trawiennymi i alergiami. Nie ukrywajmy, uzyskanie takich preparatów wiąże się ze wdrożeniem zaawansowanych technologii, które pociągają za sobą niemałe koszta (szczególnie hydrolizaty). Toteż pozyskanie najwyższej klasy hydrolizatów np. pochodzących z mięs gatunkowych (typu: hydrolizowane białko z kurczaka) nie jest tanie. Stosowanie takich produktów w karmach dla zwierząt nie jest aktualnie zbyt opłacalne. O wiele częściej można znaleźć w składach karm koncentraty, izolaty i hydrolizaty bez przypisanego konkretnego źródła pochodzenia a określane, jako: izolowane białka roślinne L.I.P., hydrolizowane białko zwierzęce itp., które w obrębie swojego źródła mogą być tak na prawdę pozyskane ze wszystkiego!\n29. Jakość karmy: technika XXI w: suplementacja aminokwasami - czyli zamiast mięsa aminokwasy instant?: Oprócz wytwarzania daleko zaawansowanych koncentratów białkowych biotechnologia produkcji posunęła się o kolejny krok na przód i uzyskiwanie na skalę przemysłową we współczesnym świecie samych aminokwasów nie stanowi już żadnego problemu. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku opracowano liczne technologie produkcji aminokwasów metodą syntezy enzymatycznej i biosyntezy mikrobiologicznej. Obecnie wiele aminokwasów produkuje się metodą syntezy enzymatycznej, a metodą biosyntezy mikrobiologicznej produkuje się głównie L-lizynę, kwas L-glutaminowy i kwas L-asparginowy. Przyjmuje się, że aminokwasy uzyskane na drodze syntezy chemicznej lub w wyniku procesów fermentacyjnych są w 100% wchłaniane "trawione" w przewodzie pokarmowym. Przypomnijmy, że aminokwasy są podstawowymi cegiełkami, z których zbudowane są poszczególne białka w organizmie. Dla prawidłowej syntezy różnorodnych białek organizm wykorzystuje 20 różnych aminokwasów. Połowa z nich może być wytworzona w psich komórkach, ale pozostałe - tak zwane niezbędne aminokwasy - muszą być dostarczone psu wraz pokarmem. Wszyscy doskonale wiemy, jak szerokie i wszechstronne funkcje pełnią białka w organizmie psa. W zasadzie można napisać: nie ma białka - nie ma życia. Doskonale wiemy też, że białkami tzw. pełnowartościowymi zawierającymi pełną gamę aminokwasów białkowych są produkty pochodzenia zwierzęcego: na pierwszym miejscu jaja, a potem mięso i reszta nabiału. Białka zawarte w produktach pochodzenia roślinnego, ze względu na słabszy zestaw aminokwasowy i w wielu przypadkach braki jednego lub więcej aminokwasów z grupy aminokwasów niezbędnych uznawane są za białka niepełnowartościowe. Sama wartość biologiczna białka pożywienia zależy więc od zawartości poszczególnych aminokwasów egzogennych oraz od sumy aminokwasów endogennych. Założenie to nasuwa logiczny wniosek: znajomość składu aminokwasów białka różnych produktów dostarcza danych, pozwalających na ocenę jego potencjalnej wartości odżywczej. Co więcej, znajomość zawartości poszczególnych aminokwasów umożliwia dobieranie właściwych zestawów białek o wzajemnie uzupełniającej się wartości odżywczej. Teoretycznie więc dobrze zbilansowana dieta oparta na produktach pochodzenia zwierzęcego z lekkim dodatkiem składników pochodzenia roślinnego powinna dostarczyć psu wszystkich niezbędnych aminokwasów w ilości przewidzianej w żywieniowym minimum profilowym. Po co więc dodawać wybrane aminokwasy do gotowej formuły suchej karmy dla psów?. Tak się niestety składa, że spora grupa produktów oparta jest na silnie przetworzonych składnikach, których jakość jest bardzo marna. Na dokładkę w wielu opracowanych formułach produkty pochodzenia roślinnego (ziarna i rośliny strączkowe) pod najróżniejszymi postaciami (ziarna, mączki, mąki, gluteny) wiodą prym i stanowią główne źródło podstawowych faktorów żywieniowych. Przeciętny śmiertelnik nie wie, że większość ziaren zbóż jest ograniczona w lizynę, tryptofan i treoninę. Stąd też nie trudno jest się domyślić, że tego typu składy nie są w stanie same z siebie dostarczyć wymaganych w profilach żywieniowych minimum dla wybranych aminokwasów. A że wartość białka polega na właściwej proporcji aminokwasów egzogennych w pokarmie, to jeżeli dany produkt zawierać będzie większość aminokwasów w ilości odpowiadającej 100% wzoru ich przyswajalności, a tylko jeden z niezbędnej grupy aminokwasów egzogennych będzie w ilości 50%, to wartość spożytego w tym pokarmie białka pozostanie na poziomie zaledwie tych 50%. Resztę organizm wykorzysta na potrzeby energetyczne, zamiast budulcowe. Taki aminokwas zwany jest aminokwasem ograniczającym.\nDodawanie czystych aminokwasów do karm przemysłowych pozwala na precyzyjniejsze pokrycie potrzeb zwierząt na aminokwasy. Właściwe zbilansowanie zawartości aminokwasów w dawce pokarmowej pozwala na lepsze wykorzystanie białka oraz zmniejsza wydalanie azotu do środowiska. Umożliwia również stosowanie diet niskobiałkowych. Produkty pokarmowe o obniżonej zawartości białka, uzupełnione czystymi aminokwasami charakteryzują się również mniejszym kosztem surowcowym. Oczywiście poprawność takiego założenia zależy od bieżącej ceny składników wysokobiałkowych i czystych aminokwasów. Reasumując: producent może do składu karmy wykorzystać słabe jakościowo produkty, które są łatwe do pozyskania i relatywnie tanie, a dorzucenie do karmy 1, 2 czy nawet 3 aminokwasów i tak się mu kalkuluje. Nic więc dziwnego, że coraz częściej w składach karm widzimy dodawane oddzielnie aminokwasy. Najczęściej dodawanymi aminokwasami są: aminokwasy egzogenne, jak: lizyna, metionina i arginina oraz aminokwasy endogenne, jak: alanina, karnityna, glutamina i tauryna. Jednak uzupełnianie karm o poszczególne aminokwasy podyktowane jest nie tylko chęcią uzupełnienia brakujących wartości do wymaganego minimum. Jeśli dobrze się przyjrzycie składom karm to zauważycie, że bardzo często w mariażu z lizyną występuje metionina, arginina lub glutamina. Takie łączenie wybranych aminokwasów również nas nie dziwi, bowiem wszystkie te aminokwasy łączy jeszcze jedna wspólna cecha: wpływają na usprawnienie przebiegu procesów przemiany materii. Lizyna poprawia apetyt i wzmacnia wydzielanie soku żołądkowego. Powszechnie znaną rolą argininy jest wspomaganie wątroby w prawidłowym jej funkcjonowaniu. Aminokwas ten uczestniczy w "odtruwaniu" organizmu z toksycznych produktów przemiany materii (poprzez udział w cyklu mocznikowym). Metionina również bierze udział w procesach produkcji kwasów żółciowych, pomaga zapobiegać nadmiernemu gromadzeniu się tłuszczu w wątrobie oraz wspiera ją w mechanizmach detoksykacji. Glutamina, także stanowi wsparcie dla przewodu pokarmowego. Poprawia czynność przewodu pokarmowego (jest preferowanym paliwem dla enterocytów jelita cienkiego), zwiększa produkcję glikogenu w wątrobie i potrzebna jest do rozkładu "trucizny komórkowej" - amoniaku - w mocznik (w cyklu mocznikowym). Teraz powinna być już sprawa jasna: przy tzw. "ciężkich składach" karm obfitujących w ziarna zbóż i/lub roślin strączkowych zewnętrzne wsparcie pomocowe w postaci różnych aminokwasów umożliwiających trawienie takiego miksu jest w zasadzie niezbędne dla organizmu psa nie przystosowanego do tego typu pożywienia.\nJednak podobnie, jak w przypadku suplementacji witaminami i minerałami, tak i w przypadku dodawania aminokwasów ich jakość i korzyści, jakie z tego otrzyma organizm psa mogą być różne. Aminokwasy występują w dwóch formach: L i D. Żywe organizmy potrafią metabolizować jedynie L-aminokwasy (czyli L-lizynę, L-argininę, L-metioninę itd.) stąd też dostarczenie w diecie aminokwasów w tej formie sprawi, że zostaną one przez organizm w pełni przyswojone. W trakcie syntetycznej produkcji aminokwasów zazwyczaj bezużyteczna forma D jest z preparatów usuwana. Zazwyczaj, ale nie zawsze. Jeśli dobrze przyjrzycie się składom niektórych karm, to zauważycie, że bardzo często dodawana jest forma DL-metioniny. Z takiej konfiguracji organizm przyswoi tylko L-metioninę, zaś D-metioninę wydali bez żadnego pożytku. W ten sposób pozytywne wykorzystanie tego dodatku ograniczy się tylko do 50%!. Poza tym, postać D jest niedozwolona w żywieniu ludzi. Dlaczego więc producenci stosują wersję, o której z góry wiadomo, że będzie przyswojona w połowie? Oczywiście tajemnica kryje się w tym, że L-metionina jest wielokrotnie droższa od DL-metioniny. Oprócz tego aminokwasy dodawane do karm są produkowane w postaci różnych związków chemicznych, o różnym stopniu "czystości'", czyli o różnej zawartości samego aminokwasu. W preparacie lizynowym zawartość aminokwasu może wahać się od ok. 7% do 98% (np. wykorzystywana często w karmach L-lizyna monochlorowodorek zawiera 78% lizyny) w preparatach zawierających metioninę od 40% do 99%. Natomiast dostępne obecnie: treonina i tryptofan są preparatami zawierającymi ok. 98% aminokwasu. Oprócz ww. aminokwasów w wielu karmach można spotkać dodatek dwóch aminokwasów, które organizm psa jest w stanie sam produkować: L-karnitynę i/lub taurynę. Skoro nie są mu one niezbędne to dlaczego producenci decydują się na ich wprowadzenie do psich karm? L-karnityna jest substancją podobną do witamin, która służy kilku celom. Uważa się, że może mieć ona wpływ na poprawę funkcjonowania i tym samym ochronę zdrowia serca, pomaga organizmowi przekształcić tłuszcz w energię oraz wpływa na kształtowanie, budowę i zachowanie masy mięśniowej. Organizm psa potrafi jednak sam wytwarzać ten aminokwas z lizyny i metioniny. Dlatego też dodatek karnityny może być uzasadniony w karmach przeznaczonych dla zwierząt z chorobami serca, bądź też dla tych podlegających kontroli wagi. W karmach standardowych przeznaczonych dla zwierząt zdrowych jej dodatek raczej traktowany jest, jako "gadżet". Tauryna jest organicznym związkiem chemicznym z grupy aminokwasów, który jest owszem aminokwasem niezbędnym, ale dla kotów. Psy nie wymagają specjalnego dodatku tego składnika, ponieważ produkcja tauryny odbywa się w psim organizmie z dwóch innych aminokwasów: cysteiny i metioniny. Uważa się, że tauryna może chronić niektóre psy przed chorobą serca zwaną kardiomiopatią rozstrzeniową. Dodatek tauryny zastosowany więc w karmach przeznaczonych dla zwierząt z chorobami serca lub opartych na jagnięcinie - mięsie, które zawiera niższe wartości cysteiny i metioniny, niż inne źródła białka pochodzenia zwierzęcego można zrozumieć i logicznie wytłumaczyć. W karmach standardowych przeznaczonych dla zwierząt zdrowych jej dodatek raczej traktowany jest również, jako "gadżet". 30. Zasady stosowania nazewnictwa dla końcowego produktu i wynikająca z tego zawartość procentowa umieszczonego w nazwie komponentu karmy:\nKiedy już wyselekcjonujemy karmę adekwatną do wieku i stanu zdrowia psa, a następnie przebrniemy przez produkty użyte do skomponowania składu karmy i uznamy, że pod względem ich klasy i jakości nie mamy im nic do zarzucenia pozostaje rozważyć, czy dany produkt pod względem zawartości poszczególnych składników oraz wartości odżywczych będzie spełniał pokładane w nim oczekiwania. Wiemy już, że każdy producent, który nazwie swój produkt pokarmem zbilansowanym i pełnoporcjowym musi spełnić, co najmniej minimum wymogów nakładanych przez profile żywieniowe opracowane przez A.A.F.C.O., C.V.M.A. lub F.E.D.I.A.F. A do samej kompozycji składu karmy producenci mogą wykorzystywać składniki ogólnie dopuszczone do obrotu, nadające się do spożycia przez ludzi, bądź też czysto paszowe (w przypadku UE zaaprobowanych najpierw przez UE, a następnie dopuszczonych przez nadrzędne organizacje rządowe krajowego szczebla, a w przypadku USA i Kanady dopuszczone przez ich ministerstwa gospodarki zajmujące się tym aspektem) i dodatkowo jeszcze zaaprobowane np. przez A.A.F.C.O., C.V.M.A. lub F.E.D.I.A.F. Mamy zatem świadomość tego, że producenci mają do dyspozycji szeroki wachlarz produktów, które mogą mieć zarówno zwierzęce, jak i roślinne pochodzenie. Generalnie dla organizacji zatwierdzających dany produkt, jako "pełnoporcjowy i zbilansowany" o standardowej nazwie (np. pełnoporcjowa sucha karma dla psa dorosłego) najistotniejsze jest to, by końcowa analiza składu wykazała, iż w karmie znajduje się przynajmniej minimalna ilość każdego wymaganego faktora żywieniowego, jaki przewiduje profil żywieniowy danej organizacji uwzględniający - w tym przypadku bytowe potrzeby psa dorosłego. A to czy dany faktor będzie pozyskany z mięsa, kukurydzy, gruszki lub pietruszki ma już najmniejsze znaczenie. Stąd też rynek mamy zawalony różnorodnymi wyrobami, w których możliwości kompozycji składników są niemal nieskończone i zależne jedynie od fantazji ich twórców. Znajdziemy więc marki, które opracowały składy swoich karm przede wszystkim wykorzystując produkty pochodzenia zwierzęcego, firmy które postawiły na wyważone proporcje produktów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego oraz niestety w ogromnej przewadze morze karm, w których przodują produkty pochodzenia roślinnego. Jako świadomi posiadacze psów wiemy, że mimo setek lat udomowienia i zmian preferencji żywieniowych, które pozwalają ich organizmom przyswajać pewne ilości składników odżywczych pochodzących z produktów roślinnych, to jednak nadal kluczową rolę w sposobie odżywiania psów odgrywają produkty pochodzenia zwierzęcego. Jednym zdaniem pisząc w ich diecie winno dominować mięso pozyskane z różnych gatunków zwierząt (w tym drób i ryby) tłuszcze i oleje (pozyskane z różnych gatunków zwierząt) oraz w wariancie uzupełniającym nabiał (szczególnie jaja i twaróg), zaś produkty pochodzenia roślinnego (w tym zboża, owoce, warzywa i oleje roślinne) powinny stanowić jedynie mniejszościowy dodatek, który dostarcza pewnych składników odżywczych i witamin oraz normalizuje, reguluje i wspomaga procesy trawienne. Zgodnie z tymi założeniami nasze poszukiwania powinny być ukierunkowane na te karmy, w których składzie znajdzie się sporo produktów pochodzenia zwierzęcego (głównie mięso i tłuszcze plus dodatkowo/opcjonalnie np. jaja) oraz inne niezbędne żywieniowe składniki roślinnego pochodzenia, ale w zdecydowanie mniejszych proporcjach. Jak już wspomnieliśmy wyżej producenci nie uwzględniający w nazwie produktu żadnego składnika pokarmowego muszą jedynie stosować się do minimum profilowego. Na rynku znajdziemy jednak sporą grupę karm, w których nazwie widnieć będą różne pokarmowe składniki (głównie gatunkowe mięso). Takie nazewnictwo bardzo oddziałuje na wyobraźnię klienta, który widzą np. takie nazwy: "Chicken Dog Food" (Drobiowa Karma dla Psa), lub "Chicken Dinner" (Obiad z Kurczaka), albo "Dog Food with Chicken" (Karma dla psów z kurczakiem), czy "Chicken Flavored Dog Food" (Karma dla psów o smaku kurczaka) od razu ma przed oczami zawartość worka wypełnioną, a jakże kurczakiem;-). Faktycznie dobre nazwanie produktu ma kolosalne znaczenie marketingowe Wiele osób nie mających pojęcia o tym, że każda konstrukcja ww. zdania kryje za sobą faktyczny udział % owego "kurczaka" w karmie decyduje się w zasadzie na całkiem przypadkowy wybór tylko dlatego, że nazwa ładnie brzmi no i produkt jest z kurczaka. Jednak w rzeczywistości dopiero po dokładnym przestudiowaniu zawartości worka i znajomości rządzących nazewnictwem reguł możemy dowiedzieć się, że niektóre z ww. karm nawet koło kurczaka nie stały!. Stąd też, by zapobiec wprowadzeniu klienta w błąd, co do faktycznej zawartości wymienionego składnika karmy w nazwie (w tym przypadku kurczaka) A.A.F.C.O., F.E.D.I.A.F i C.V.M.A w tym względzie wprowadziły pewne regulacje, a pod każdą nazwą tego typu kryje się odpowiednia zasada uprawniająca do wykorzystania w nazwie danego produktu (w tym przypadku kurczaka) w jednej z ww. konfiguracji słownej, która z góry określa ile w danym produkcie faktycznie znajduje się wymienionego składnika (w tym przypadku kurczaka).\nObszerną informację na temat zasad rządzących nazewnictwem z wymienionym składnikiem żywieniowym zamieściliśmy w artykule poświęconym etykietom.\nTUTAJ. Rozpatrzymy więc następującą sytuację: powiedzmy, że jesteśmy zainteresowani nabyciem dla naszego psa karmy, która będzie wyprodukowana na bazie kurczaka. Znając reguły normujące nazewnictwo produktów zobaczmy ile faktycznie znajdzie się go w składzie karmy w zależności od miejsca jej wyprodukowania:\n"Chicken Flavored Dog Food" (Karma dla psów o smaku kurczaka) to w rzeczywistości "ślad" zapachowy kurczaka. Karmy wyprodukowane w Kanadzie o następujących wyrażeniach ujętych w nazwie faktycznie zawierają:\n"Chicken Flavored Dog Food" (Karma dla psów o smaku kurczaka) to w rzeczywistości "ślad" zapachowy kurczaka w ilości <3%. Karmy wyprodukowane w EU o następujących wyrażeniach umieszczonych w nazwie faktycznie zawierają:\nKażdy producent zobowiązany jest do umieszczenia na opakowaniu karmy jej składu w uporządkowanej kolejności tzn. na miejscu pierwszym powinien znaleźć się składnik, którego procentowo w karmie jest najwięcej, a potem kolejny i tak do końca listy. Zerkając zatem na spis widzimy, jakie produkty się w niej znajdują oraz których teoretycznie jest najwięcej. Generalnie największy udział procentowy, a tym samym strategiczne znaczenie mają te produkty, które uszeregowane są na liście przed pierwszym źródłem tłuszczy (czasami może to być 5, a niekiedy nawet i 10 składników). Pozostałe, choć potrzebne i umieszczone w karmie z rozmysłem nie odgrywają kluczowej roli odżywczej. Dlatego też naszą uwagę powinniśmy skupić właśnie na tych pierwszych elementach składowych karmy. Oczywiście chcemy, by nasz zwierzak dostał karmę opartą na produktach pochodzenia zwierzęcego - głównie mięsie, które stanowi podstawę dostarczającą psu pełnowartościowych białek. Tak więc szukamy czy na miejscu nr 1 znajduje się takowe - jeśli tak to już mamy pierwszy plusik. Przy głębszej analizie rozważamy pozostałe składowe. Wskazane jest, by w tej 5 znalazło się źródło białka zwierzęcego przynajmniej jeszcze raz, a w 10 nawet dwukrotnie. Dlaczego jest to takie istotne? Ano dlatego, że nawet umieszczenie mięsa na miejscu nr 1 nie gwarantuje, że po przeanalizowaniu całego składu produktu pies otrzyma karmę z przewagą składników pochodzenia zwierzęcego. Tak się składa, że producenci karm stosują wiele różnych dopuszczonych sztuczek, tak by z lekka zdezorientować klienta i tym samym sprytnie zamaskować obecność porażającej przewagi produktów pochodzenia roślinnego (głównie zbóż) w karmie. Co konkretnie mamy na myśli? Do takich zabiegów należy min. dzielenie składników na kilka mniejszych - z angielska tzw. "splitting", czyli cudowne pomnażanie jednego i tego samego produktu, szczególnie w karmach o słabych składach, gdzie na gwałt trzeba ukryć masakryczną ilość zbóż, a wypchnąć na szczyt, bądź też niemal "wyprodukować", zadowalającą ilość mięsa. Jak to możliwe? Główne wypełniacze w karmach opartych na produktach zbożowych to przede wszystkim: kukurydza, ryż, pszenica oraz różne ich formy. Pojawiają się nagminnie w karmach z dwóch powodów: po pierwsze są tanim składnikiem karm (w porównaniu z mięsem), który może generować duże zyski, a po drugie ze względu na swoje właściwości strukturalne są towarem bardzo plastycznym, który w stosowanych procesach technologicznych poddaje się pożądanej obróbce i pozwala na wyprodukowanie idealnych, co do wielkości i kształtu granulek. No tak, ale producent "głupi" nie jest i wie, że klient widząc w składzie karmy kukurydzę poganiającą ryż na przemian z pszenicą odłoży taki produkt na półkę stwierdzając, że pies to nie królik. Dlatego właśnie zgrabnie dzieląc dane zboże np.: kukurydzę na kukurydzę ziarno całe, mączkę kukurydzianą, otręby kukurydziane, płatki kukurydziane itp. itd. można sprawić, że jeden produkt rozbity na kilka mniejszych, których udział procentowy w takim przypadku maleje, pozwala wypchnąć mięso z dalekiej pozycji na pierwsze lub drugie miejsce. Dopiero po uważnym przyjrzeniu się i zliczeniu ile to za tym mięsem jest tych... ziaren całych, otrębów, glutenów, płatków itd. można ujrzeć cały obraz składu karmy. Jeśli więc traficie na skład karmy, gdzie jeden produkt będzie tak rozbijany można z dużym przekonaniem podejrzewać, że jest go w niej na prawdę sporo i stanowi nie poboczny, a główny składnik karmy. Ale to jeszcze nie koniec. Możemy też trafić na składy karm, gdzie przed pierwszym źródłem tłuszczy będą i dwa źródła mięsa, a mimo to nadal w karmie produkty pochodzenia roślinnego będą stanowiły przewagę. Ojej! pewnie teraz myślicie:-) Tak, to też jest możliwe i zależne przede wszystkim od formy wyjściowej użytego źródła białka - czyli mięsa. Wszyscy dążymy do natury i życzymy sobie, by w składzie karmy znajdowało się mięso świeże. No i voila producenci dodają mięso w postaci świeżej bardzo się przy tym chwaląc jego procentowym udziałem (50%...40%...30%), ale, ale... w tym miejscu czai się na nas kolejna pułapka. Składniki ważone są przed produkcją w czasie której - uwaga! - tracą prawie całą zawartość wody. Dla prostego porównania: w świeżym, bądź mrożonym mięsie wody będzie ok. 75%, w świeżych roślinach okopowych (np. ziemniak) 70-80%, zaś w ziarnach zbóż zaledwie 13-15%. Dla przykładu: z jednego kilograma mięsa, po wysuszeniu pozostaje ok. 200-250 gram suchej masy, a z jednego kilograma zboża pozostanie po wysuszeniu ok. 870-850 gram suchej masy. Jeżeli na dokładkę producent wykorzysta w procesie przetwórczym surowe mięso i już przetworzone zboża w postaci mączek, które nie tracą wody, bo ich wilgotność oscyluje w granicach 10%, no to sami widzicie, że skład takiej karmy nie maluje się ciekawie, bo wrzucając na 1 kg świeżego mięsa również 0.5 kg mączki kukurydzianej i 0.5 kg mączki ryżowej w efekcie uzyskamy ok. 1.2-1.25 kg suchej karmy w której - uwaga! - będzie kilogram mączki pochodzenia zbożowego i tylko 200-250 gram mięsa!!!!. Przy takim składzie każdy producent ma prawo napisać, że jego karma zawiera ho, ho! 50% surowego mięsa. Czy jednak znając prawdę chcielibyście taki posiłek podać swojemu psu? No właśnie jeśli w karmie pojawia się mięso w postaci surowej to nie może ono występować w składzie raz, a powinno się przewinąć przed tłuszczem, co najmniej jeszcze ze 2 razy, abyśmy mogli domniemywać, że pies otrzyma posiłek o wyważonej ilości realnego mięsa, a nie zbóż i mięsa. No ale taki skład jest bardzo kosztowny i w zasadzie na palcach jednej ręki można policzyć karmy, gdzie producent używa surowego mięsa w ilości, która po faktycznym wysuszeniu przekroczyłaby zawartość zbóż. Dlatego też dbając o interesy naszego psa paradoksalnie bezpieczniejszym wyjściem jest obecność w karmie mięsa poddanego procesowi wysuszenia i w takiej formie dodanego do składu karmy. Dokładnie chodzi nam o gatunkowe dehydratyzowane mięso - czyli mięso odwodnione (np. dehydratyzowane mięso z kurczaka), jest to bowiem mięso, które, jak sama nazwa wskazuje, przed produkcją karmy zostało poddane procesowi "odwodnienia" - po naszemu po prostu je wysuszono. Zalety naszym zdaniem są oczywiste: jakościowo jest odpowiednikiem mięsa w formie naturalnej, natomiast z racji wysuszenia nie traci ono wagi w czasie obróbki. W takim układzie, gdy producent podaje, że mięso tego rodzaju stanowi 50%, 40%, 30%... karmy, to jest tak w rzeczywistości. Inną formą obecności mięsa w karmie są różnego rodzaju gatunkowe mączki mięsne, które zgodnie z definicją A.A.F.C.O teoretycznie zostały wytworzone ze zmielonych zwierząt, bez organów wewnętrznych i skóry. Tu jednak ich jakość może być problematyczna i ostatecznie trudna do ustalenia, bo co wpadło do kotła przetwórczego to tylko producent wytwarzający taką mączkę wie;-). Podsumowując: surowe mięso gatunkowe, jak najbardziej tak, ale na prawdę w ilościach faktycznie zadowalających lub dehydratyzowane mięso gatunkowe, no a mączki mięsne gatunkowe możemy w ostateczności akceptować. 32. Jakość karmy: analiza składu, contra potrzeby naszego psa:\nStrategiczne znaczenie ma również udział procentowy poszczególnych faktorów żywieniowych w karmie - czyli umieszczona na etykiecie tzw. analiza zwana w A.A.F.C.O. i C.V.M.A. analizą gwarantowaną (guaranteed analysis), a w F.E.D.I.A.F. analizą składników (analytical constituents). Ze względu na specyficzne wymagania naszej rasy, ilość i proporcje poszczególnych składników, a głównie (białka, tłuszczu, wapnia i fosforu) są bardzo ważne, szczególnie w okresie najsilniejszego wzrostu i rozwoju. Profile żywieniowe opracowane przez A.A.F.C.O., C.V.M.A. i F.E.D.I.A.F. oraz faktory żywieniowe, które muszą obowiązkowo zostać podane w analizie przedstawiliśmy szerzej w artykule poświęconym etykietowaniu karm:\n8/25=0.32x100=32 W danej karmie znajduje się 32% białka w przeliczeniu na suchą masę.\nJak widzimy z powyższego przykładu zawartość białka po przeliczeniu na suchą masę jest w karmie mokrej zdecydowanie wyższa. W ten sam sposób możemy przeliczyć zawartość innych składników i otrzymać faktyczny obraz zawartości % danych składników żywieniowych. Dodatkowym problemem dotyczącym zawartości białek i tłuszczy w karmie jest ich przyswajalność. Jak już wspomnieliśmy powyżej producenci są zobowiązani do zamieszczania jedynie ogólnej informacji na temat zawartości białek i tłuszczy, bez rozróżnienia na ich pochodzenie tzn. czy są pochodzenia roślinnego czy też zwierzęcego. Białka i tłuszcze dostarczają psu niezbędnych aminokwasów. Białko pełni głównie funkcje budulcowe i bez niego życie byłoby niemożliwe. W przypadku nadwyżek może być przez organizm spożytkowane, jako materiał energetyczny, zaś tłuszcze powinny by głównym źródłem energii w karmie. W wielu karmach przewija się jednak sporo składników pochodzenia roślinnego (głównie zboża), które w rzeczywistości są słabym jakościowo źródłem białka, za to dostarczają organizmowi psiemu sporo węglowodanów, które jak wiemy nie są mu do szczęścia w takich ilościach potrzebne. Teraz żebyśmy się dobrze rozumieli: w całokształcie same w sobie węglowodany nie są złe dla psów. Nie, ale pod warunkiem, że znajdują się w karmie w umiarkowanych ilościach. W takim przypadku faktycznie mogą stanowić praktyczne źródło energii. Cały problem, a zarazem zła sława węglowodanów tkwi w tym, że znajdują się w karmach w nadmiernych ilościach. Żadna organizacja zajmująca się standaryzacją produktów przeznaczonych dla zwierząt domowych, która twierdzi, że węglowodany pełnią w diecie psów istotną rolę, nie określiła norm dla tego składnika diety! Co więcej zdecydowana większość producentów sama z siebie nie ujawni ile % węglowodanów znajduje się w jego produkcie. Na to jest jednak sposób. Korzystając z prostego klucza można samemu obliczyć ile % węglowodanów, a dokładnie Nitrogen-Free Extract (NFE) znajduje się w danym produkcie. Jak to zrobić? wystarczy odjąć całkowitą ilość białka, tłuszczy, popiołu, włókna i wilgoci od ilości wagi całkowitej produktu, by uzyskać łączną liczbę węglowodanów. Załóżmy, że mamy 100g karmy, w której znajduje się: białko-26%, tłuszcz-15%, włókno-4%, wilgotność-10%, popiół:6%. Tak oto mamy: 100-26-15-4-6-10=39. Ilość węglowodanów w danym produkcie wynosi w przybliżeniu 39%. Ostatnimi czasy jednostkowe firmy decydują się na podanie wartości informującej o tym ile % energii organizm psa jest w stanie uzyskać z białek, tłuszczy i węglowodanów obecnych w danej karmie.\nProwadzone różne badania dowodzą, że w diecie praprzodków psa węglowodany stanowiły zaledwie ok. 14% składu pokarmu, co w porównaniu z dzisiejszymi badaniami pokazującymi, że średnio w karmach przemysłowych ta wartość oscyluje w granicach 30%-76% może być dla nas szokującą informacją. Jak już wiemy pies, jako względny mięsożerca jest ewolucyjnie lepiej przystosowany do trawienia pokarmów pochodzenia zwierzęcego. Składniki pochodzące z tego typu pożywienia są również przez jego organizm lepiej przyswajalne, niż składniki roślinne. Naturalnie po przeczytaniu niniejszego artykułu powinniście zauważyć, że choć producent nam tego nie napisze sama zawartość składników w karmie i ich pochodzenie mówi nam o tym, jakich produktów w karmie jest przewaga i co tak na prawdę będą w stanie dostarczyć naszemu psu. Zapamiętajcie - im więcej zbóż w karmie, tym mniej mięsa. Im mniej mięsa, tym więcej karmy pies musi zjeść, by ilość białka dostarczona do jego organizmu była odpowiednia. Im więcej zboża, tym więcej niepotrzebnych węglowodanów. Im więcej pies zje trudno przyswajalnych składników diety, tym dłużej będą one zalegały w jego przewodzie pokarmowym prowadząc do wzdęć i innych problemów natury żołądkowej, a niestrawione resztki pokarmowe zostaną w końcu wydalone w dużych ilościach. Dobrze skomponowana dieta psa powinna być oparta na odpowiedniej ilości białka i tłuszczy pochodzenia zwierzęcego z minimalną ilością produktów pochodzenia roślinnego stanowiących źródło węglowodanów, włókna lub błonnika pokarmowego i witamin. Całość powinna być uzupełniona niezbędnym zestawem brakujących minerałów i witamin oraz innymi pożytecznymi dodatkami.\nLinie i produkty obecne na rynku są bardzo zróżnicowane, a to że białka, tłuszczy i minerałów będzie w karmie dużo lub dla odmiany mało, nie świadczy jeszcze o tym, że będzie ona odpowiednia dla danej grupy rasowej. Wielu hodowców ras dużych i/lub olbrzymich na podstawie własnych obserwacji oraz znaczna grupa naukowców badających aspekty żywienia psów doszło do wniosku, iż w przypadku szczeniąt ras dużych i/lub olbrzymich ilość pełnowartościowego białka w diecie szczenięcia rasy dużej i/lub olbrzymiej powinna oscylować w granicach ok. 26%, a nawet wychodzić poza nią i mieścić się w przedziale od 23% do 26%. Przy zachowaniu średnio od 12% do 14% ilości tłuszczu oraz od 0.8% do 1.35% (2-3 g Ca/Mcal) ilości wapnia.\nPrzy czym odpowiednia i nienaruszalna proporcja wapnia do fosforu (1.1:1 do 2:1) - najlepiej w dolnej granicy normy (1.2:1) - w diecie psa powinna być zachowana przez cały okres jego rozwoju. I choć żadna organizacja nie wymaga i nie narzuca w profilach żywieniowych obecności kwasów Omega-3 i Omega-6 w karmach suchych, to wszyscy doskonale wiemy, że są one psiemu organizmowi niezbędne. Dlatego też wielu producentów je uwzględnia, przy tym szumnie o tym informując. Jednak warto widzieć, że organizm psi odniesie korzyści z ich dodatku pod warunkiem, że znajdzie się ich w karmie wystarczająca ilość i to w odpowiedniej proporcji. Obecne badania sugerują, że stosunek Omega-6 do Omega-3 wynoszący 5:1 dla zwierząt o normalnym trybie życia (z pominięciem seniorów) jest optymalny. Wszystkie lepsze produkty zawierają na 1% co najmniej 2.2% Omega-6 i 0.3% Omega-3.\nDbając o właściwą podaż białka, tłuszczu i wapnia oraz ilość ogólnej dostarczanej z pokarmu energii możemy uniknąć forsowania wzrostu i rozwoju młodego organizmu psa, a tym samym mamy realny wpływ na ograniczenie możliwości wystąpienia schorzeń i problemów zdrowotnych z tego wynikających. W związku z tym, że okres rozwoju szczeniąt i juniorów jest momentem najbardziej krytycznym i w zasadzie determinującym dalsze losy psa, to dobór odpowiedniej diety w tym okresie jest najważniejszy. Oprócz tego karma na każdym etapie życia psa powinna się charakteryzować dużą strawnością: powyżej 80% i zawartością włókna do 5%. W dobie szeroko rozwiniętej konkurencji i mnogości firm oraz marek możemy sobie pozwolić na swobodną selekcję. Stąd też warto zainteresować się karmami, które są pozbawione zbóż, lub w których zboża występują faktycznie, jako dodatek, a nie menu główne. Z pewnością należy omijać karmy, które zwierają soję (czynnik bardzo alergogenny), ale również te w których królują pod różnymi postaciami zboża, głównie kukurydza, pszenica i ryż oraz produkty silnie przetworzone o niezidentyfikowanym pochodzeniu. Godne uwagi są karmy organiczne, naturalne, biologiczne lub holistyczne, ale pod warunkiem posiadania odpowiednich certyfikatów gwarantujących odpowiednią jakość użytych do ich produkcji składników. Dobrze rozglądając się na rynku na prawdę mamy w czym wybierać :-).\nWiemy, że po przeczytaniu niniejszego opracowania możecie się czuć nieco przytłoczeni nadmiarem informacji. Dlatego na sam koniec proponujemy Wam zapoznanie się z kilkoma przygotowanymi na potrzeby tego artykułu przykładami, które mamy nadzieję doskonale zobrazują nasz tok myśleniowy obrany w celu wyszukania formuły bliskiej ideałowi. Więcej:\n- Dzanis DA. "Regulation of health claims for pet foods". Veterinary Clinical Nutrition 1994; - Food and Drug Administration. 21 CFR Chapter 1, Part 501;\n- Huber TL, Laflamme DP, Medleau L, et al. "Comparison of procedures for assessing adequacy of dog foods". Journal of the American Veterinary Medical Association 1991; 199: - NRC. (National Research Council). "Nutrient Requirements of Dogs and Cats". Washington, DC: National Academies Press, 2006;\n- Pet Food Institute Fact Sheet 1994. Veterinary Clinical Nutrition 1994; - Phillips T. Meet the NRC. Pet Veterinarian 1992;


parawan pokojowy – Najpiękniejsze dekoracje do mieszkania\nTag: parawan pokojowy\nFototapeta – zimowy ogród\nTrwała. odporna na wodę i zarysowania flizelinowa fototapeta „Zimowy ogród” do przyklejenia na ścianę. Fototapeta „Zimowy ogród” z inspirującym motywem będzie efektowną ozdobą każdego pomieszczenia. Tapety Flizelinowe montowane są na klej. Można je zamon\nbutelkowa zieleń ściany, jak orać, pojemnik pod prysznic, poranek obraz, retro lingerie, zielone liscie, fototapeta fioletowa, tapeta dla graczy, obraz na szarą ścianę, zdjęcia na tablicy korkowej, fototapety lodz, przez most we mgle, obrazy na drewnie, roleta rzymska pozioma, jaki kolor do pokoju, pizza kolorowanki, pejzaż abstrakcyjny…\nUmbra – zwijany ociekacz do naczyń udry – lniany\nOxo – dziadek do orzechów / szczypce do owoców morza – good grips\nPraktyczny i funkcjonalny gadżet typu dwa w jednym. który przyda się do dwóch skrajnie różnych czynności. Ze względu na swoją konstrukcję pozwoli na łatwe. szybkie i bezproblemowe rozbijanie łupin orzechów oraz twardych kleszczy homarów…\ntorby na jedzenie, fototapeta ogród, ociekacz do naczyń wiszący, obrazy na ścianę tryptyki, tapeta arabeska, tekstury drewna, małpa @, wiejski styl, sklep z gadżetami kraków, wieszak wiszący, jak zrobić beton w minecraft, the hand, obrazki do dziecięcego pokoju…


Lipiec 04, 2020, 16:17:14 pm\nAutor Wątek: Uncharted 3 (Przeczytany 156874 razy)\n« Odpowiedź #60 dnia: Listopad 03, 2011, 23:28:54 pm »\ndzięki za to spolszczenie:D\n« Odpowiedź #61 dnia: Listopad 04, 2011, 07:13:53 am »\nPanowie barowałem się z tą grą dobe. Gre posiadałem oryginalną na płycie.\nWięc zripowałem ją na dysk konsoli potem multinanem na dysk zewnętrzny-i tu popełniłem błąd multiman podzielił pliki i d**a narobiłem się cały dzień a gra nie ruszyła tylko kręcił się pierścień.\nTeraz jak to zrobic prawidłowo:\nnajlepiej jest mieć czystą gre przy której nic nie było robione.ja nie wywalałem żadnych treści 3d gra bedzie chodzic z dysku zewnętrznego wiec co mi tam czy ona ma 30,40 czy nawet 100 gb tak wiec:\n1 zripowałem gre z płyty na dysk konsole (czas ok 2 godzin)\n2 przeniosłem gre z konsoli na dysk komputrea przez ftp(czas ok 5 godzin 47 gb)\n3 paczka od Fraga i krok po kroku to co on napisał(czas ok 1 godz)\n4 skopiowałem gre na dysk zewnętrzny , na partycje fat 32(2,5 godz)\n5 odpaliłem gre na ps3 80 gb , ps3ita 3:55 przez najnowszego mm\nwszystko działa , dziennik otwieram , zamykam nic sie nie dzieje żadnych frezzów.\nGra po wszystkim zajmuje ponag 50 gb\nPs3 80 Gb fat CECHL04 plus lg 500 gb\n« Odpowiedź #62 dnia: Listopad 04, 2011, 08:21:46 am »\nMam problem bo całość instalacji raczej robię poprawnie a gra ma zwiechę na samym początku tzn w dolnym prawym rogu kreci się pierścień "Loadingu" i nic dalej się nie dzieje. Zastanawiała mnie tylko jedna rzecz ze przy instalacji punkt 3\n----Rename the "bindc1" folder to "dc1" and move it inside the empty "bin" folder---- zauważyłem ze katalog bin nie był\ntaki pusty. Był w nim juz katalog "dc1" i parę plików. Ja po prostu dorzuciłem do tego "dc1" o którym była mowa w opisie.\nCzy może ma ochotę ktoś umieścić gdzieś na serwie ten katalog.\n« Odpowiedź #63 dnia: Listopad 04, 2011, 08:39:16 am »\nalbo coś zle zrobiłeś , albo masz gre w ktorej juz ktos grzebał.\nMi na oryginalnych plikach wyszlo za 1 razem a katalog bin był pusty\n« Odpowiedź #64 dnia: Listopad 04, 2011, 08:51:09 am »\ntrkokesz, wysłałem Ci na maila ten folder. u mnie działa\n« Odpowiedź #65 dnia: Listopad 04, 2011, 09:35:54 am »\n@bbonk jesli z mowisz o mnie to nie Fraga tylko Froga ;P\nMacie siopaki jeszcze spolszczenie dla tych ktorzy nie umia sciagnac z filesonica :\nFile name: Spolszczenie Uncharted 3 by FROG.rar File size: 820.07 MB - pliki wgrywamy do katalogu\nBCES01175-[Uncharted 3 Drakes Deception]\_PS3_GAME\_USRDIR\_build\_main\_sound1\_streams\_speech\_\n« Odpowiedź #66 dnia: Listopad 04, 2011, 09:49:40 am »\nSorcia pomyłka w pisowni oczywiscie chodziło o Froga\n« Odpowiedź #67 dnia: Listopad 04, 2011, 09:51:50 am »\nsie troche pogubilem... Do czego jest to spolszczenie?:>\nI kiedy mozna sie spodziewac fixa (2GB) na torrentach org? Bedzie wygodniej sciagnac to i tylko podmienic:P\n« Odpowiedź #68 dnia: Listopad 04, 2011, 10:50:42 am »\nFrogDR - WIELKIE DZIĘKI takiego opisu szukalem a Twój jest trafiony bezpośrednio w cel\nJeszcze raz dzieki za opis\n« Odpowiedź #69 dnia: Listopad 04, 2011, 11:13:59 am »\nMam taki problem bo nie moge zainstalowac gry.\nGre zgralem na dysk za pomoca multiman, odpalam jak kazda inna i po uruchomieniu widze w prawym dolnym rogu krecący sie pierscien (czekam 15min) i caly czas to samo.\nDodam ze gre mam od brata u ktorego dziala normalnie.\nMam 3.55ITA wszystie inne gry normalnie mi dzialaja.\n« Odpowiedź #70 dnia: Listopad 04, 2011, 12:23:48 pm »\njesli zripowałeś gre na dysk zewnetrzny to zabiegi od froga nic nie dzadza dlatego że mm sam juz podzielił plik ktory jest za duży. a poza tym to sposob froga zdaje sie działa tylkobna zewnetrznym.\nKilka postow wczesniej opisałem hak ja to zrobilem.\n« Odpowiedź #71 dnia: Listopad 04, 2011, 12:53:24 pm »\nCytat: yo!3k w Listopad 04, 2011, 09:51:50 am\nSpolszczenie dla tych ktorzy sciagneli gre np tylko w wersji ENG i nie maja PL.\n@bbonk sposob froga jak najbardziej dziala na wewnetrznych dyskach bo ja tylko odpalam gry z wew. dysku i u moich braci tez odpalila z wew. A @thenach chyba pisal czy ktos inny ze i z zewnetrznego im dziala tym sposobem. TAkze raczej uniwerslany sposob\n« Odpowiedź #72 dnia: Listopad 04, 2011, 13:19:50 pm »\nTutaj dodałem fix niwelujący wszystkie problemy, najlepszy fix jak do tej pory.\n« Ostatnia zmiana: Listopad 04, 2011, 13:29:54 pm wysłana przez Flick »\n« Odpowiedź #73 dnia: Listopad 04, 2011, 13:29:26 pm »\nCytat: Flick w Listopad 04, 2011, 13:19:50 pm\nZanim o cos zapytasz pzeczytaj opis.\nProste kroki: rozpakuj, nadpisz pliki z tego fixa następnie przerzuć FTP na wewnetrzny HDD.\nW pelni testowane. Dziennik działa, chaptery 9, 11 dzialaja. Brak dlugich loadingow i innych bugow.\nCzym różni się ten fix od innych fixów?\nFix jest bardzo prosty w użyciu, po prostu nadpisz pliki znajdujące się w paczce i to wszystko. Nie potrzeba żadnych plików .exe aby rozpakować pliki psarc itp.\nPrawdziwa różnica jest w wydajności, ponieważ wszystkie pliki psarc pozostają w oryginalnym formacie, nie będzie dodatkowych 7000+, co znaczy szybsze loadingi, mniej fragmentacji dysku twardego, szybsze przerzucanie przez FTP na wewnętrzny, miejszy rozmiar gry (rozpakowane psarc zwiększa rozmiar)\nCzy potrzebuje ten fix jesli mam już inny ?\nTo zależy od jeśli jestes zadowolony z innych fixów nie potrzebujesz tego, ale jeśli masz któryś z następujących bugów/błędów ta poprawka jest dla Ciebie:\n- długie ładowanie tekstur\n- brakujące tekstury\n- brakujące postacie\n- lagujące cutscenki\n- dziwny losowy screen loadingu w połowie levelu\n- i inne dziwne błędy\nDlaczego ten fix poprawia powyższe błędy?\nGra została napisana i zoptymalizowana aby uzywac paczek psarc, wiec rozpakowanie ich w tysiące plików wprowadza dodatkowe obciążenie HDD do punktu, gdzie HDD po prostu nie nadąża i treści nie są ładowane w czasie.Z tym fixem cała tresc zostaje w formacie psarc, nic nie jest rozpakowywane.\nJaka wersja gry jest wymagana do tej poprawki ?\nPotrzebujesz nietkniętą wersje, np Uncharted.3.PS3-DUPLEX. Jesli usuniesz 3D i języki jest ok, dopóki głowne pliki psarc nie są rozpakowane.\nJak zrobiłes ten fix?\nUzyłem kombinacji fixów (dzięki Nobody) rozpakowałem actor33.psarc, dodałem fix z dziennikiem i złozyłem spowrotem do paczki psarc.\nCzy fix działa z zew/pendrive'a?\nNie, jeden plik ma 4GB+\nPodziękowania dla uploadera.\nczyli co na innych fixach mozna grac z dyskuz ew a z tego nie ? troche dziwne\n« Odpowiedź #74 dnia: Listopad 04, 2011, 13:33:16 pm »\nKurde ja tam edytowałem. Mgrradar nie wiem, wrzuciłem jak uploader napisał na trackerze Podejrzewam, ze by sie dało ten plik 8GB rozpakować, ale czy nie wystąpią błedy tego nie wiem, wiem natomiast, ze z tym fixem gra chodzi jak ta lala z wewn.\n« Odpowiedź #75 dnia: Listopad 04, 2011, 15:23:45 pm »\nmam problem mianowicie odpalam gre pokazuje mi sie pierścień pokręci sie chwile znika, czarny ekran i nic. pomocy!!\n« Odpowiedź #76 dnia: Listopad 04, 2011, 15:57:20 pm »\nChRONO5 jakiego fixa uzyłeś ?\n« Odpowiedź #77 dnia: Listopad 04, 2011, 18:14:46 pm »\nPanowie robie wszystko tak jak napisane i jak mam juz gre załaczać to wyskakuje mi komunikat ze chce zmienic softa z 3.55 na 3.72 dac tak czy nie???\n« Odpowiedź #78 dnia: Listopad 04, 2011, 18:17:11 pm »\nCytat: bartezo w Listopad 04, 2011, 18:14:46 pm\nheheh Jak dasz TAK to sobie kupuj oryginaly od razu\ncos zle robisz przesledz watek od poczatku moze Ci cos to pomoze\n« Odpowiedź #79 dnia: Listopad 04, 2011, 18:18:48 pm »\nbartezo miałes pytanie "Czy chcesz aby multiman zmienił PARAM.SFO na 3.55 ?"\n« Odpowiedź #80 dnia: Listopad 04, 2011, 18:21:16 pm »\npowiedzial o sofcie a nie o param.sfo\nNo chyba ze sie zakrecił\n« Odpowiedź #81 dnia: Listopad 04, 2011, 18:30:21 pm »\nmiałem gotowca ripped + fix\n« Odpowiedź #82 dnia: Listopad 04, 2011, 18:34:18 pm »\nChRONO5 a z jakiego dysku odpalasz wewn. czy zewn. ?\n« Odpowiedź #83 dnia: Listopad 04, 2011, 19:21:27 pm »\n« Odpowiedź #84 dnia: Listopad 04, 2011, 19:50:11 pm »\nok wew. to dobrze, kolejne pytanie jaki masz język ustawiony w PS3 XMB polski ?\n« Odpowiedź #85 dnia: Listopad 04, 2011, 20:40:23 pm »\n« Odpowiedź #86 dnia: Listopad 04, 2011, 20:44:03 pm »\nJesteś wielki działa przestawiłem na en\n« Odpowiedź #87 dnia: Listopad 04, 2011, 20:50:20 pm »\nDla wszystkich, którzy posiadają wersje Uncharted 3 (PreCracked and Ripped) musicie zmienic jezyk w XMB na angielski\n« Odpowiedź #88 dnia: Listopad 04, 2011, 21:22:22 pm »\nJa mam ten sam problem co miał ChRONO5, czyli że pierścień kręci się przez ok. 20s następnie znika i dalej tylko czarny ekran. Grę odpalam z dysku zewnętrznego, ma wersję Duplex. Ma ktoś jakiś pomysł?\nA i dodam że zmieniłem język na angielski.\n« Odpowiedź #89 dnia: Listopad 04, 2011, 21:24:48 pm »\nadamozryw ok wersja Duplex, zewn. ale napisz jakiego fixa uzyłes ?\nA na początek napisz czy gdy rozpakowywałeś bin.psarc zmieniłeś nazwę folderu bindc1 na dc1 i umiesciłeś w \_main\_bin\_ zeby wyglądało tak -> \_main\_bin\_dc1\_\n« Ostatnia zmiana: Listopad 04, 2011, 21:28:58 pm wysłana przez Flick »


Siedziałem w nowym Mercedesie Klasy A i jestem zachwycony! | Antyweb\nSiedziałem w nowym Mercedesie Klasy A i jestem zachwycony. Chcę takich wnętrz w segmencie C\nStuttgart. To tu znajdują się Daimler AG i Porsche - co ciekawe mają swoje obiekty obok siebie. Po przeczytaniu tytułu wiecie już po co tam pojechałem. Mercedes pokazał nową A-Klasę, sęk w tym, że tak naprawdę nie wiem jak to auto wygląda. Samochód stał w ciemnym pomieszczeniu, był oklejony maskującymi wzorami. Wiem natomiast co znajdzie się w środku ,skupiono się bowiem na wnętrzu i opowiedziano o technologiach, które zastosowano.\nCoraz więcej elektronicznych gadżetów w klasie kompakt\nA-Klasa od Mercedesa to tak naprawdę nie kompakt, ale kompakt premium - trudno bowiem porównywać aktualną propozycję niemieckiej firmy z takimi autami jak Focus, C4 czy Civic - zarówno jeśli chodzi o komfort, wykonanie, ale również cenę. Generalnie po autach spodziewam się, że każda kolejna odsłona będzie mieć więcej gadżetów i elektroniki niż dotychczas. Jednocześnie to właśnie w klasie premium kompakt niektóre znane z wyższych klas rozwiązania pojawią się szybciej niż u konkurencji. O czym powiedziano na tegorocznym Mercedes TecDay?\nTo cię zainteresuje Volkswagen Golf VII FL – jeszcze bardziej intuicyjny i ergonomicznyVolvo sprzeda Uberowi 24 tysiące autonomicznych XC90\nAplikacja Mercedes me nie jest nowością i jeśli posiadacie nowsze modele niemieckiej marki przynajmniej spróbowaliście jej możliwości. Mi opowiedziano między innymi o In Car Office informując, że Europejczycy spędzają codziennie godzinę w aucie, jadąc do pracy i z pracy. Firma chce wyjść im naprzeciw, jednocześnie skracając czas korzystanie w tych chwilach ze smartfona. Rozwiązaniem ma być możliwość wyświetlania kalendarza z pakietu Office 365 na ekranie auta. Pomysł teoretycznie dobry, głównie ze względu na większy wyświetlacz i pomijanie smartfona podczas przeglądania na przykład spotkań. To niestety wciąż rozpraszanie kierowcy rzeczami z jazdą niezwiązanymi.\nMercedes współpracując z zewnętrznymi dostawcami treści (różnymi w zależności od kraju) chce również pomagać podczas szukania miejsca do zatrzymania się i postoju. Zarówno w aplikacji, jak i na ekranie samochodu mają pojawiać się informacje dotyczące wolnych miejsc parkingowych w okolicy. Na prezentacji wyglądało to ciekawie, zobaczymy jak sprawdzi się w praktyce. Takie dane muszą być bardzo często odświeżane, w przeciwny wypadku funkcja do niczego się nie przyda.\nTesla Roadster do setki rozpędzi się w 1,9 s! Auto nie będzie drogie MS Maciej Sikorski\nW przyszłym roku ma pojawić się w aplikacji funkcja powiadomień dotyczących szkód wyrządzanych samochodowi. System poinformuje użytkownika dymkiem na przykład o zbitej szybie, obiciu auta czy podniesieniu go na lawetę - oczywiście system powiadomień zadziała również w poważniejszej sytuacji, jak na przykład kradzież. Pomysł świetny, szczególnie że opóźnienia ma praktycznie nie być i pewnie w niejednej sytuacji taki system uratuje właścicielowi skórę. Lub auto.\nKrótki segment został również poświęcony zapowiedzi wsparcia dla Asystenta Google i Aleksy od Amazona. Po krótkim materiale nie jestem jednak w stanie powiedzieć niczego więcej, muszę to przetestować w praktyce.\nBardzo fajnie wypadła natomiast funkcja rozszerzonej rzeczywistości w wirutalnym asystencie Mercedes. Nakierowując kamerę smartfona na deskę rozdzielczą, na ekranie wyświetlają się numery przyporządkowane poszczególnym elementom samochodu. Wybierając któryś z nich jesteśmy przenoszeni do instrukcji lub filmów instruktażowych na YouTube. Zdecydowanie wygodniejsze i szybsze niż samodzielne wertowanie strona po stronie i szukanie funkcji przycisku na desce.\nSiedziałem w nowej A klasie i jestem zachwycony\n-pisze Mercedes zdradzając przy okazji co poprawiono względem aktualnie dostępnego modelu.\nZwiedzanie wnętrza nowej A klasy zaczęliśmy dość nietypowo jak na spotkanie tego typu - od założenia na głowę gogli Samsung Gear VR. Znalazły się tam zdjęcia wnętrz aktualnego jak i nadchodzącego modelu. To porównanie miało nam pokazać różnicę jeśli chodzi o przestrzeń i widoczność - faktycznie, nowa A Klasa jest pod tym względem skonstruowana lepiej. Wciąż kibicuję wirtualnej rzeczywistości i taki pomysł na prezentację uważam za świetny.\nPo chwili zabrano nas do ciemnego pomieszczenia, po drodze zaklejając aparaty w smartfonach. Zobaczyliśmy nową A Klasę, niestety była ona cała w naklejkach stanowiących zabezpieczenie przed fotografowaniem.\nUsiadłem, zgasiłem górne światła, zostawiłem tylko niebieskie podświetlenia i...trzeba mnie było siłą wyciągać z samochodu. Ja wiem, że nie każdy lubi tego typu wodotryski, ale kompletnie nie czułem, że siedzę w klasie kompakt. Robiąc materiały z naszej serii Startupy w Mercedesie sporo jeździłem CLA i GLA, wrażenia są zupełnie inne, jakbym przeniósł się jedną/dwie klasy wyżej, albo kilka lat w przyszłość. Żałuję, że przez zgaszone światła nie mogłem przyjrzeć się detalom i jakości wykończenia (choć Mercedes obiecuje ich wysoką jakość) natomiast w ciemnicy efekt był niesamowity. Dodam, że podświetlenie ma 64 kolory i 10 połączeń nazwanych przez Mercedesa "nastrojami". Brzmi trochę jak fragment o gamingowej klawiaturze, ale wygląda naprawdę dobrze.\nNo dobrze, to teraz trochę konkretów pomieszanych z porównaniami, o których mówił Mercedes. Korpus deski rozdzielczej porównano do skrzydła samolotu - i to nie brzmi głupio, zrezygnowano bowiem z osłony nad instrumentami, a linia rozciąga się od drzwi do drzwi i wizualnie nic jej nie zakłóca. Deskę przed fotelem pasażera porównano natomiast do wielopoziomowego tarasu, co zdecydowanie różni się od tej znanej z aktualnej A klasy.\nŚwietne wrażenie robią turbinowe kanały wentylacyjne (posiadają również podświetlenie), przy projektowaniu których wzorowano się trochę na turbinach silników odrzutowych. Jasne, jest dość odważnie, wyloty są duże, ale fajnie komponują się z resztą i nadają wnętrzu agresywnego charakteru. Aktualny model poszedł już tą drogą - i dobrze, dwie pierwsze odsłony A klasy wyglądały w środku nijako, a jak na Mercedesa po prostu kiepsko i biednie. Tu mamy wrażenie obcowania z wyższą klasą auta.\nNajwiększym zaskoczeniem w kompakcie są dwa duże ekrany połączone w jednej obudowie. Nie ma tu więc w ogóle klasycznych zegarów, wszystko wyświetlane jest cyfrowo na płaskim "tablecie" (oba ekrany nie są dotykowe). Pierwsze skojarzenie? E Klasa - choć tu zrezygnowano z wtapianie ich w deskę na rzecz "przyklejenia" znanego z aktualnej A Klasy.\nKomputerem pokładowym steruje się na dwa sposoby - z przycisków na kierownicy lub z poziomu pada umieszczonego tam, gdzie w większości aut mamy skrzynię biegów, a w poprzedniej A klasie kółko sterujące komputerem (kompletnie nie przypadło mi do gustu w CLA i GLA).\nPad wyglada futurystycznie i wydaje się lepszym i wygodniejszym sposobem na sterowanie sprzętem, do tego świetnym pomysłem jest elegancka podkładka pod nadgarstek. Sprawdziłem, bardzo wygodne rozwiązanie. Fajnie, że auto dostało oddzielny panel klimatyzacji i projektanci nie pokusili się o jego integrację z górnymi ekranami. Ostatnie czego chcę w aucie to szukanie ikon wiatraków i klimy w menu komputera. Warto dodać, że po raz pierwszy w Klasie A klient będzie mógł wybrać udogodnienia znane z modeli wyższych klas. Oczywiście na życzenie i za dopłatą - podgrzewanie i wentylowanie foteli oraz pakiet wielokonturowych siedzeń z przodu. Pojawia się wtedy efekt masażu w obszarze lędźwi (ruch pulsujący lub falowy). Generalnie wygląda na to, że ponownie będzie można dobierać auto pod siebie do woli oraz zdecydować się na pakiet AMG. I zapewne podobnie jak w aktualnej wersji, najbogatszy zestaw praktycznie podwoi kwotę, którą trzeba będzie za samochód zapłacić.\nNaklejki na karoserii mogą być oczywiście mylące, ale wydaje mi się, że największe zmiany dotknęły wnętrze i właśnie dlatego to jemu poświęcono praktycznie całe spotkanie. Na pierwszy rzut oka bryła auta bardzo przypomina aktualnie dostępną Klasę A. Z jednej strony oczekuję czegoś nowego, z drugiej podoba mi się linia tego modelu i rozumiem, że można jej nie zmieniać, a jedynie odświeżyć. Ale o to cały czas dywagacje i trzeba poczekać na oficjalne zaprezentowanie całego samochodu. A kiedy już to nastąpi postaram się to auto przetestować i przygotować dla Was materiał wideo. Póki co wnętrze robi świetne wrażenie i bardzo podoba mi się kierunek, w którym Mercedes w tym segmencie podąża.