Współczesne Zagadnienia Edukacji Leśnej Społeczeństwa - Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej\nXXIV Konferencja EDUKATORZY DLA KLIMATU\nGłównym celem konferencji jest próba określenia roli i postaw osób dorosłych, szczególnie Edukatorów Lasów Państwowych, parków narodowych i krajobrazowych wobec zachodzących zmian klimatycznych\nJaka jest rola edukacji przyrodniczo-leśnej wobec globalnego ocieplenia?\nW jakim zakresie zmiany klimatu powinny być treścią zajęć edukacji leśnej?\nJak mówić o zagrożeniach klimatycznych?\nJak radzić sobie z traumą klimatyczną?\nCzy i jak tryb życia i zwyczaje konsumenckie ludzi mogą wpływać na klimat?\nW jakim stopniu wybory żywieniowe ludzi mogą ocalić świat?\nJakie są dobre przykłady działań proklimatycznych w różnych środowiskach?\nXXIV Konferencja służy kształceniu świadomości ekologicznej społeczeństwa w obliczu zachodzących coraz intensywniej zmian klimatycznych. Konferencja przeznaczona jest dla animatorów edukacji przyrodniczo-leśnej w Lasach Państwowych, parkach narodowych i krajobrazowych, organizacjach pozarządowych, a także badaczy i ekologów. Ma charakter ogólnopolskiego forum wymiany różnorodnych, często niejednomyślnych doświadczeń i poglądów na trudne tematy.\nI dzień – 3 grudnia 2019 r.\n7:30-9:30. Śniadanie i rejestracja\n10:00-10:15. Otwarcie konferencji\n10:15-12:00. SESJA I. Aula. KLIMAT NA KLIMAT\nProwadzący: prof. dr hab. Stanisław Drozdowski\nKlimat na klimat, czyli o biologicznych konsekwencjach globalnych zmian klimatycznych\nProjekcje zmian klimatu dla Polski do 2100 – możliwości wykorzystania portalu Klimada 2.0 dla celów edukacyjnych\nCo bociany czarne sądzą o zmianach klimatycznych?\nDariusz Anderwald – SGGW LZD w Rogowie\nJak edukować siebie, żeby edukować innych w zakresie zmian klimatu?\n12:00-12:30. Przerwa kawowa\n12:30-14:00. SESJE równoległe\nSESJA II. Aula. UWARUNKOWANIA Prowadzący: dr Iwona Błaszczak\nSESJA III. Sala 115. JAK ŻYĆ?\nProwadzący: dr Wojciech Ożga\nSESJA IV. Sala 116. PROJEKTY\nProwadzący: dr Anna Wierzbicka\nMetanoia jako odpowiedź na zagrożenia środowiska człowieka.\nKrystyna Najder-Stefaniak – SGGW Instytut Nauk Socjologicznych i Pedagogiki\nFreeganizm jako odpowiedź na konsumpcjonizm. Praktyki freegan mieszkających w Polsce.\nMichał Biraga – SGGW Międzywydziałowe Koło Naukowe Poszukiwań Interdyscyplinarnych “Argonauci”\nDwa bieguny, jeden świat – kampania edukacyjna na rzecz ochrony klimatu przeprowadzona przez europejskie ogrody zoologiczne.\nMagdalena Janiszewska – Miejski Ogród Zoologiczny w Łodzi Sp. z o.o.\nJak nie mówić o zagrożeniach klimatycznych i jak nie działać w tym zakresie?\nMarek Kot – Tatrzański Park Narodowy\nRecycling, upcycling czy zero waste? Co wybrać?\nJolanta Różycka – Stowarzyszenie ONJATY\nEko GIS – czyli jak wykorzystanie ArcGIS pomaga w wyzwaniach klimatycznych.\nKarolina Karpisz – Esri Polska Sp. z o.o.\nLeśnik jako ikona stylu eko?\nJustyna Haładaj – Stowarzyszenie Edukatorów Leśnych\nCzy największym wyzwaniem środowiskowym współczesnego świata jest ograniczenie produkcji tworzyw sztucznych?\nMateusz Hosaja, Vera Markelova – KaczaPara EKO\nBiogospodarka – europejskie narzędzie do walki ze zmianami klimatu. Czy jest w niej miejsce dla polskiego leśnictwa?\nAnna Wierzbicka – Wydział Leśny, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu\nZwyczaje i wierzenia ludów tradycyjnych sprzyjające ochronie środowisk\nWojciech Połeć – SGGW Inst. Nauk Socjologicznych i Pedagogiki\nHarcerski System Wychowawczy wobec zmian klimatycznych.\nKatarzyna Nalewczyńska – Międzywydziałowe Koło Naukowe Turystyki SGGW\nEdukacja dla ochrony klimatu. Projekt pn. Zagrożenia ekosystemów leśnych – klęski i przeciwdziałanie.\nArtur Sawicki, Artur Rutkiewicz, Grażyna Głuch – Instytut Badawczy Leśnictwa\n15:00-17:00. SESJA V. Aula. BIEGUNY\nProwadzący: dr hab. Krzysztof Będkowski\nKulturowe uwarunkowania konsumpcjonizmu – tożsamość a potrzeba posiadania\nSGGW Instytut Nauk Socjologicznych i Pedagogiki\nDlaczego projekty rozwojowe i dlaczego dla klimatu?\nCzy globalne zmiany świata wymagają zmiany podejścia do edukacji?\nNadleśnictwo Ustroń, Stowarzyszenie Edukatorów Leśnych\nCzy kryzys klimatyczny zagraża pszczołom?\nProwadzący: Dr hab. Joanna Wyleżałek – Instytut Nauk Socjologicznych i Pedagogiki SGGW Prof. dr hab. Stanisław Drozdowski – Instytut Nauk Leśnych SGGW Dr hab. Andrzej M. Jagodziński – Instytut Dendrologii Polskiej Akademii Nauk\n17.00-17.30. Przerwa kawowa\n17.30-18.30.BLOK WARSZTATOWY I\nDomowe kompostowanie oraz redukowanie tworzyw sztucznych w codziennym życiu poprzez styl życia ZERO WASTE\nProwadzący: Mateusz Hosaja, Vera Markelova – KaczaPara EKO\nGlobalne skutki drobnych decyzji – mapa świata\nProwadzący: Wiktor Naturski – Nadleśnictwo Ustroń, SEL\nProwadzący: Barbara Rymaszewska – Nadl. Świeradów Zdrój\nLasy jako nowoczesne ośrodki edukacyjno-kulturalne\nProwadzący: Dagmara Lipińska – LogicGeate, Warszawa\nCzerpane z natury czyli dlaczego należy zbierać makulaturę?\nProwadzący: Jolanta Różycka – Stowarzyszenie ONJATY\n“Odpowiedzialny obywatel” – jak nasze wybory konsumenckie wpływają na kondycję Ziemi?\nProwadzący: Urszula Dyl-Nadolna – Nadleśnictwo Spychowo\n18.30-19.30.BLOK WARSZTATOWY II\n20.00-23.00. CHARYTATYWNY BAL DLA ZAPYLACZY!\nObowiązkowe elementy stroju żółto-czarne\nII dzień – 4 grudnia 2019 r.\nSESJA VI. Aula. DOBRE PRAKTYKI\nSESJA VII. Sala 115. DOBRE PRAKTYKI\nProwadzący: dr hab. Karol Chrobak\nEmocje w Edukacji dla Zrównoważonego Rozwoju – rola edukatora.\nSpołeczeństwo przyszłości – dokąd zmierzamy? Wybrane zagadnienia.\nDominika Głuszkowska, Zofia Gabinecka – SGGW Koło Naukowe Społecznych Aktywności Studenckich\nZiemia w Naszych Rękach. Edukacja klimatyczna prowadzona przez Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego. Katarzyna Śnigórska – Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego\nCzy wyspy śmieci mogą wpływać na nasze życie? Przyczyny i skutki zanieczyszczenia oceanów.\nDominika Dziwulska – SGGW Koło Naukowe Społecznych Aktywności Studenckich\nEdukacja ekologiczna w zakresie zmian klimatycznych\nw wybranych parkach narodowych w Polsce.\nMichał Arciszewski – SKN Leśników UP w Lublinie;\nMaria Zielińska, Natalia Korcz – IGIiKŚ UP w Lublinie\nNierówności globalne – porównanie poziomu życia ludności w Demokratycznej Republice Konga i Katarze.\nSzymon Wielgosz – SGGW Koło Naukowe Społecznych Aktywności Studenckich\nEfektywna komunikacja i skuteczny przekaz w debacie\no kryzysie klimatycznym.\nAlicja Gasek – Stowarzyszenie Edukatorów Leśnych\nRola greenwashingu w konsumpcyjnym świecie a skala marnowania żywności i zasobów.\nJoanna Miśkiewicz – SGGW Koło Naukowe Społecznych Aktywności Studenckich\nNie taki leśnik straszny jak go malują – zrównoważone leśnictwo tematem zajęć edukacyjnych.\nKarolina Kapałka-Boratyńska – RDLP w Poznaniu;\nRoksana Magda, Karolina Prange – Nadleśnictwo Łopuchówko\nWykorzystanie narzędzi internetowych w konsultacjach społecznych.\nMateusz Wyrzykowski – SGGW Koło Naukowe Socjologów\n10:30-11:30.SESJA VIII. POSTEROWA (hol na 1 piętrze)\n10:30-11:30. Przerwa kawowa (hol na parterze)\nCo bociany czarne sądzą o zmianach klimatycznych? Projekt BocianiMy w Lasach\nDariusz Anderwald, Joanna Sitkiewicz – SGGW LZD w Rogowie\nCzy drzewa przetrwają suszę? Analiza żywotności nasion w warunkach ocieplenia klimatu\nJoanna Kijowska-Oberc, Aleksandra M. Staszak, Anna Kołacz, Ewelina Ratajczak\nCzy ekstremalny minimalizm jest jedyną drogą do bycia eko? Studium przypadku: instagramowy profil healyourliving\nJakub Preus – Koło Naukowe Socjologów, WSiP\nJakub King – SGGW Koło Naukowe Społecznych Aktywności Studenckich\nWpływ hodowli przemysłowej na środowisko naturalne\nDominika Czarnowska – SGGW Koło Naukowe Społecznych Aktywności Studenckich\nZmiany klimatu w oczach leśników\nNatalia Korcz – Instytut Gleboznawstwa, Inżynierii i Kształtowania Środ. UP w Lublinie,\nMichał Arciszewski – Studenckie Koło Naukowe Leśników UP w Lublinie\nZofia Gabinecka – SGGW Koło Naukowe Społecznych Aktywności Studenckich\n11:30-12:30.BLOK WARSZTATOWY III\nO klimacie w szkole podstawowej\nProwadzący: Irka Jazukiewicz, Magdalena Noszczyk, WWF Polska\nCzy to z drewna?\nProwadzący: Anna Wierzbicka, Wydział Leśny, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu\nLas – fabryka doskonała – jak to działa?\nProwadzący: Urszula Dyl-Nadolna, Nadleśnictwo Spychowo\nŻywioły w lesie – edukacja dla ochrony klimatu”\nProwadzący: Grażyna Głuch, Artur Rutkiewicz, Artur Sawicki, Instytut Badawczy Leśnictwa\nProwadzący: Przemysław Płoskonka, Stowarzyszenie Polska Szkoła Surwiwalu\nNowocześni obywatele dążą do zapewnienia zrównoważonej przyszłości\nProwadzący: Witold Ciechanowicz, Nadleśnictwo Gdańsk\n12:30-13:30. BLOK WARSZTATOWY IV\n13.30-14.00. DYSKUSJA ZAKOŃCZENIE KONFERENCJI (AULA)\nXXIII konferencja LEŚNIK W MIEŚCIE, CZYLI EDUKACJA LEŚNA NA TERENACH ZURBANIZOWANYCH\nDotychczas edukacja leśna, z racji naturalnego sąsiedztwa, kierowana była najczęściej do dzieci i młodzieży terenów wiejskich. Tymczasem zdecydowanie ośrodki opiniotwórcze oceniające obecną kondycję lasów i leśnictwa znajdują się w środowiskach miejskich i są to często ludzie w wieku dojrzałym lub starsi. Pracownicy LP czy parków narodowych w galowych mundurach pojawiają się w miastach bądź to podczas głośnych wydarzeń ekologicznych, jak np. Dni Ziemi lub w ostatnich latach podczas różnego rodzaju spotkań o charakterze społeczno-patriotycznym kierując swój przekaz właśnie do takiej grupy odbiorców. Jest to ważna działalność, jednak w głównej mierze informacyjno-promocyjna, nie sensu stricto – edukacyjna. Wydaje się, że w niewielkim zakresie wykorzystane pod względem edukacyjnym są różnego rodzaju otwarte dla społeczeństwa przestrzenie publiczne jak: podmiejskie lasy, parki, ogrody przyszkolne, place zabaw, deptaki, bulwary, aleje, ściany budynków, a nawet przystanki autobusowe. Wydaje się, że to także bardzo dobre miejsca do promocji drewna w postaci małej architektury obiektów drewnianych, które mogą zamieniać betonowe pustynie w miejsca bardziej przyjazne dla współczesnego człowieka. Być może nadszedł czas, aby w przenośni i dosłownie część leśników “wyszła z lasu” z takimi inicjatywami edukacyjnymi, które pomogą zrozumieć lepiej las i problematykę leśną tzw. “mieszczuchom”.\nGłównym celem konferencji jest próba określenia możliwości i form edukacji leśnej na terenach zurbanizowanych\nCzy i jakie powinny być “leśne” obiekty edukacyjne w miastach?\nXXIII Konferencja służy kształceniu świadomości ekologicznej społeczeństwa terenów zurbanizowanych oraz określeniu możliwości i form edukacji leśnej w miastach. Konferencja przeznaczona jest dla animatorów edukacji przyrodniczo-leśnej w Lasach Państwowych, parkach narodowych i krajobrazowych, organizacjach pozarządowych, a także badaczy i ekologów. Ma charakter ogólnopolskiego forum wymiany różnorodnych, często niejednomyślnych doświadczeń i poglądów na trudne tematy.\nXXII konferencja EDUKACJA PRZYRODNICZO-LEŚNA DLA ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU\n6-7 grudnia 2017 roku\nZrównoważony rozwój (ZR) jest określeniem powszechnie używanym i powszechnie niezrozumianym, definiowanym różnie w zależności od potrzeb. W zaraniu dotyczył wyrównywania szans i nierówności społeczno-ekonomicznych. Obecnie zrównoważony rozwój stał się “wytrychem” wykorzystywanym przez wszystkich i do wszystkiego, zatracając pierwotną moc. Również edukacja dla ZR jawi się jako zjawisko niedookreślone. Jednocześnie w podstawie programowej z 2017 las, leśnicy i gospodarka leśna – w kontekście zrównoważonego rozwoju – mają w końcu swoje miejsce! Zarówno w przedszkolu jak i w szkole podstawowej zalecane jest korzystanie z bazy dydaktycznej Lasów Państwowych, parków narodowych i krajobrazowych przy organizowaniu wycieczek szkolnych. ZR jest poruszany na lekcjach przyrody, biologii i geografii we wszystkich typach szkół. Warto byłoby w związku z tym zwrócić uwagę edukatorów na EZR oraz zaprezentować cele i treści takiej edukacji. Edukacja przyrodniczo-leśna jako EZR jest realizowana w szeregu krajów europejskich i promowana przez UNESCO, FAO i FCN-Subgroup-Forest Pedagogics. Istnieje wiele ciekawych, dobrych wzorców realizowania takiej edukacji z Niemiec, Austrii, Wielkiej Brytanii. W Polsce część negatywnych opinii i wypowiedzi na temat działań Lasów Państwowych jest związana z tym, że społeczeństwo nie akceptuje niektórych form użytkowania lasu, jego miejsca i sensu. W chwili obecnej edukacja przyrodniczo-leśna bardziej kładzie nacisk na ochronę przyrody, niż na zrównoważone użytkowanie zasobów. Jeśli chcemy to zmienić, edukacja leśna powinna iść w stronę edukacji dla zrównoważonego rozwoju.\nXXII Konferencja służy kształceniu świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz określeniu miejsca i roli osób zajmujących się edukacją przyrodniczo-leśną w kontekście ochrony oraz użytkowania przyrody w sposób trwały i zrównoważony. Konferencja przeznaczona jest dla animatorów edukacji przyrodniczo-leśnej w Lasach Państwowych, parkach narodowych i krajobrazowych, organizacjach pozarządowych, a także badaczy i ekologów. Ma charakter ogólnopolskiego forum wymiany różnorodnych, często niejednomyślnych doświadczeń i poglądów na trudne tematy.\nXXI konferencja TRUDNE TEMATY W EDUKACJI PRZYRODNICZO-LEŚNEJ\nCoraz częściej osoby zajmujące się edukacją przyrodniczo-leśną spotykają się z trudnymi pytaniami dotyczącymi ekologii, w tym głównie relacji: człowiek – las / środowisko.\nPodstawowym problemem jest ciągłe wyjaśnianie i właściwe nazywanie corocznego – planowego i zrównoważonego – pozyskania drewna w polskich lasach zarówno w kontekście ochrony przyrody (postrzeganego czasami jako masowe “wyrąbywanie lasów”), a także coraz częściej publicznie artykułowanych przez różne grupy społeczeństwa oczekiwań dotyczących zasad funkcjonowania czy finansowania leśnictwa oraz powszechnej dostępności i form korzystania z terenów leśnych (np.: pozyskanie płodów runa, sylwaturystyka, sporty motorowe, zabudowa).\nObecnie najtrudniejsze pytania to te dotyczące zarządzania przez leśników przyrodniczym skarbem – Puszczą Białowieską, w sytuacji jej zagrożenia przez wydarzenia o charakterze klęskowym, tj. gradację kornika drukarza i masowe zamieranie świerczyn.\nIstotnym i w naszym kraju niezmiernie kontrowersyjnym aspektem użytkowania lasu jest łowiectwo, rozumiane jako czynność polowania, zabijania, spożywania i korzystania z ciał zwierząt. Z powodu niedoskonałej edukacji łowieckiej, w opinii społecznej leśnicy często utożsamiani są z myśliwymi, dlatego mimo różnych starań, wizerunek leśników i myśliwych w odbiorze społecznym jest tożsamy i nie zawsze jednoznaczny.\nW obliczu zróżnicowanych oczekiwań społecznych i licznych doniesień medialnych związanych z leśnictwem i lasami, wydaje się, że szczególnie ważne dzisiaj są: umiejętność budowania zgody i prowadzenia dialogu ze społeczeństwem, wysłuchiwanie opinii innych niż własne oraz rzetelne przedstawianie roli i miejsca człowieka w środowisku przyrodniczym i jego oddziaływania na ekosystemy leśne.\nDlatego intencją organizatorów konferencji jest chęć przeglądu najważniejszych tzw. trudnych tematów w edukacji leśnej oraz próba odpowiedzi na pytanie: Jak radzić sobie z trudnymi pytaniami? Jak tłumaczyć swoje racje? Jak prowadzić dialog ze społeczeństwem? Jak dochodzić do konsensusów?\nWymiana poglądów na tzw. “trudne tematy” między różnymi środowiskami zajmującymi się edukacją przyrodniczo-leśną.\nXXI Konferencja służy kształceniu świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz określeniu jego roli w kreowaniu zasad i tworzeniu modelu nowoczesnego leśnictwa rozwijającego się w duchu zrównoważonego rozwoju. Konferencja przeznaczona jest dla animatorów edukacji przyrodniczo-leśnej w Lasach Państwowych, parkach narodowych i krajobrazowych, organizacjach pozarządowych, a także myśliwych, badaczy i ekologów. Ma charakter ogólnopolskiego forum wymiany różnorodnych, często niejednomyślnych doświadczeń i poglądów na trudne tematy.\nXX jubileuszowa konferencja KAMIENIE MILOWE 20-LETNIEJ EDUKACJI PRZYRODNICZO-LEŚNEJ W POLSCE\n20 lat to niewiele w stosunku do 200 lat wyższej edukacji rolniczej na ziemiach polskich, ale to dobry czas, by spojrzeć wstecz na to wszystko, co ukształtowało pierwsze pokolenie współczesnej edukacji przyrodniczo-leśnej. Jej ranga nieustannie wzrasta, a środki, metody i posługujący się nimi ludzie ulegają profesjonalizacji. Mimo to, wciąż aktualne są podstawowe pytania: Dla kogo? Po co? Jak?, ponieważ podmiot edukacji – każdy człowiek i świat zmieniają się permanentnie i w dużym tempie. Dlatego właśnie, poprzez analogię do poszczególnych etapów rozwoju człowieka, chcielibyśmy dokonać podsumowania doświadczeń edukacji leśnej w kilku kategoriach: edukacji dzieci, młodzieży, osób dorosłych oraz różnego rodzaju grup specjalnych, w tym rodzinnych.\nXIX konferencja NOWOCZESNE TECHNOLOGIE DLA EDUKACJI LEŚNEJ\n3-4 grudnia 2014 roku\nIntencją organizatorów konferencjijest zwrócenie uwagi na niewykorzystane dla prowadzenia edukacji leśnej zdobycze wielu dyscyplin oraz praktyczna prezentacja rozwiązań i koncepcji już stosowanych.\nJakie zdobycze technologiczne można wykorzystać dla edukacji leśnej?\nJak w nowoczesny i atrakcyjny sposób przedstawiać trudne pojęcia z dziedziny nauk leśnych?\nCzy i do jakiego stopnia edukatorzy leśni są gotowi wprowadzać na swoich zajęciach innowacyjne rozwiązania z innych dyscyplin nauki i praktyki?\nCzy nowe technologie są szansą czy zagrożeniem dla edukacji leśnej?\nJak nowe technologie wpływają na proces uczenia się?\nPromocja praktycznych rozwiązań i doświadczeń naukowych użytecznych dla edukacji leśnej.\nStymulowanie innowacyjnych rozwiązań w leśnictwie i edukacji leśnej.\nPoszerzenie wiedzy na temat nowoczesnych technologii dla zrównoważonego rozwoju.\nBudowanie interdyscyplinarnej współpracy między różnymi środowiskami.\nXIX Konferencja służy doskonaleniu metod i narzędzi edukacji przyrodniczo-leśnej społeczeństwa poprzez promocję nowoczesnych technologii i rozwiązań dla prowadzenia edukacji leśnej.\nLas jest traktowany w sposób specjalny – jako leśne laboratorium, miejsce odkrywania świata nie tylko zmysłami, ale holistycznie, czyli także za pomocą poznania naukowego, wiedzy i rozumu.\nXIX Konferencja przeznaczona jest dla edukatorów leśnych i animatorów edukacji przyrodniczej w Lasach Państwowych, parkach narodowych i krajobrazowych, organizacjach pozarządowych, a także przedstawicieli edukacji formalnej: nauczycieli, dydaktyków, naukowców i innych. Ma charakter ogólnopolskiego forum wymiany doświadczeń i poglądów.\nXVIII konferencja POŻYTKI LEŚNE W NAUCE, PRAKTYCE I EDUKACJI LEŚNEJ SPOŁECZEŃSTWA\n4-5 grudnia 2013 roku\nWspółczesna nauka często dowodzi wyższości tego, co naturalne nad tym, co sztuczne i hodowlane. Wiele firm w praktyce opiera się na produktach leśnych w ramach tzw. “rzemiosła leśnego” tworząc oryginalne przedmioty codziennego użytku z drewna, kości i skóry zwierząt. Jednak obecnie człowiek zatracił umiejętności dawnego zbieracza-łowcy. Większość z nas w bezkrytyczny sposób korzysta z gotowych i wielokrotnie przetworzonych produktów spożywczych, które łatwo zdobyć wizytując półki supermarketów. Pożywienie straciło nie tylko swój prawdziwy smak, ale także pierwotne właściwości wiązane z energią słońca, ziemi, wiatru i wody.\nTymczasem las jest szczególnym “marketem” i nieprzebraną “apteką” z niezliczonymi pożytkami pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, niestety w większości zapomnianymi. Dawniej ludzie powszechnie je znali i wykorzystywali. Dzikie rośliny, często pospolite i rosnące naturalnie tuż obok w naszych lasach i na łąkach, są bogate w składniki odżywcze, charakteryzują się wyjątkowymi walorami smakowymi i zapachowymi. Wiele z nich ma nieocenione właściwości lecznicze. Są źródłem witamin, kwasów organicznych, olejków eterycznych i minerałów. Praktycznie co trzecia napotkana w naszym kraju roślina jest jadalna, jednak tylko zbiór płodów runa leśnego jest regulowany prawnie (Ustawa o lasach).\nOsobną kwestią jest korzystanie z tzw. “dzikiego” (“szczęśliwego”) mięsa. Mięso zwierząt dzikich zawiera mniej tłuszczu i cholesterolu oraz więcej składników mineralnych, niż mięso zwierząt hodowlanych. Tusze dziczyzny są także wolne od wysoko przetworzonej karmy i antybiotyków. Nie widząc śmierci zwierząt hodowlanych czujemy się moralnie usprawiedliwieni, mimo że bardziej humanitarne (i zdrowsze) jest pozyskiwaniei zjadanie zwierząt łownych. To ostatnie dla części społeczeństwa jest ostatnio z wielu powodów kontrowersyjne, co znalazło wyraz w głośnej kampanii “Niech żyją!”.\nIntencją organizatorów konferencji jest zwrócenie uwagi na niewykorzystane walory produktów naturalnych pochodzących z lasu, ćwiczenie nawyku mówienia o ich użytkowaniu przez osoby zajmujące się edukacją oraz wykształcenie umiejętności praktycznych podczas warsztatów.\nCzy nauka w wystarczającym stopniu zajmuje się tematyką pożytków leśnych?\nCzy znamy i potrafimy w praktyce właściwie użytkować pożytki leśne?\nCzy i do jakiego stopnia leśnicy i przyrodnicy są gotowi edukować społeczeństwo do zdrowego stylu życia poprzez większą promocję dóbr lasu?\nCzy i jak należy promować pozyskiwanie i spożywanie dzikich zwierząt?\nLas jest traktowany jako szczególnie istotne miejsce – “supermarket” zdrowej i bezpłatnej żywności i innych pożytków leśnych. XVIII Konferencja przeznaczona jest dla animatorów edukacji przyrodniczo-leśnej w Lasach Państwowych, parkach narodowych i krajobrazowych, organizacjach pozarządowych, a także przedstawicieli edukacji formalnej: nauczycieli, dydaktyków, naukowców i innych. Ma charakter ogólnopolskiego forum wymiany doświadczeń i poglądów.\nPoszerzenie wiedzy na temat właściwości leśnych grzybów i roślin jadalnych oraz dziczyzny.\nPromocja zdrowego trybu życia i odżywiania się.\nPropagowanie wiedzy dotyczącej umiejętnego korzystania z pożytków leśnych.\nPromocja doświadczeń nauki i praktyki w korzystaniu z pożytków leśnych przy produkcji farmaceutyków.\nXVII konferencja CZAS W LAS! LAS MIEJSCEM EDUKACJI PLENEROWEJ I AKTYWNOŚCI WSPÓŁCZESNEGO CZŁOWIEKA\n5-6 grudnia 2012 roku\npodkreślenie roli lasu jako ważnego miejsca dla uprawiania różnych form aktywności prozdrowotnej,\npopularyzacja bezpośredniego kontaktu z przyrodą i lasem jako antidotum na zagrożenie nadmierną digitalizacją społeczeństwa,\npromocja animatorów edukacji leśnej aktywnie włączających się w nurt edukacji plenerowej,\nintegracja osób i instytucji zajmujących się edukacją przyrodniczo-leśną społeczeństwa z innymi środowiskami (nauczycielami, ludźmi sportu, turystyki i rekreacji) na rzecz edukacji i wychowania plenerowego oraz popularyzacji zdrowego i aktywnego stylu życia.\nLasy zajmują 1/3 powierzchni naszego kraju. Stanowią przestrzeń publiczną i ważne miejsce dla uprawiania różnych form aktywności współczesnego człowieka niezależnie od statusu majątkowego czy społecznego. Kontakt z naturą, zwłaszcza z lasem, możliwość bezpośredniego i osobistego obcowania z nim mają istotne znaczenie. Obecność ludzi w terenie (plenerze), w tym w lesie, korzystnie wpływa także na ich zdrowie psychiczne i fizyczne. Potwierdzają to wyniki licznych badań w wielu krajach. Zdrowotne właściwości lasów stymulują także rozwój turystyki i rekreacji. Spacerując czy biegając po lesie nie tylko spalamy niepotrzebne kalorie, dotleniamy płuca i serce, wzmacniamy mięśnie, ale w naszych mózgach wytwarzają się endorfiny, czyli hormony szczęścia. Dzięki zwykłemu spacerowi w lesie, jesteśmy szczęśliwsi! Przedszkolaki, które bawią się w naturalnej przestrzeni, rozwijają się ruchowo lepiej niż te, które spędzają czas na tradycyjnym placu zabaw. Wycieczki do lasu poprawiają ludziom nastrój, zwiększają ich aktywność i koncentrację.\nNiestety, mimo wielu zaleceń, ilość czasu spędzanego przez współczesnego człowieka w przyrodzie/plenerze systematycznie maleje. Dotyczy to zwłaszcza młodego pokolenia obywateli krajów rozwiniętych. Jesteśmy świadkami narastania groźnego zjawiska, które można uznać za globalne zagrożenie: masowej digitalizacji życia współczesnych społeczeństw. Bezpośredni kontakt z lasem i przyrodą jest zastępowany oglądaniem ich w telewizji oraz w Internecie. Również edukacja formalna przebiega zazwyczaj pod dachem, w czterech ścianach i przy komputerze. Dzieje się tak zarówno w szkołach jak i w domach. Multibooki i tablety zaczynają wypierać książki. Połączenie z siecią uważa się dziś za główne narzędzie kontaktu ze światem, a popularne dawniej wycieczki w teren czy po prostu do lasu (“na grzyby”, “na jagody”) powoli odchodzą w niebyt. Większość naszych dzieci wie doskonale jak wygląda tygrys czy pantera, ale nie odróżnia sarny od jelenia czy wróbla od kosa. W ciągu kilkunastu ostatnich lat liczba dzieci, które spędzają aktywnie czas na wolnym powietrzu (np. wędrując po górach i lasach) zmniejszyła się o połowę. Niektórzy politycy i reformatorzy edukacji szkolnej koncentrując się na wprowadzeniu podręczników elektronicznych, zwiększeniu dostępu do sieci i dostarczeniu laptopów dla każdego ucznia, zapomnieli o potrzebie przywrócenia jego bezpośredniego kontaktu z przyrodą. Nawet badania studentów polskich kierunków turystycznych (potencjalni kreatorzy sylwaturystyki) dowodzą, że 40% ludzi młodych przebywa w lesie rzadziej niż raz w roku! Niestety również wysiłki edukacji nieformalnej nie zmieniają zjawiska ucieczki ludzi od realnej przyrody. Edukacja ta często ogranicza się do sztucznego oprowadzania ludzi po wytyczonych ścieżkach i do muzealnego oglądania przyrody, ale z daleka. Istnieje realna groźba, że przyszłe pokolenia będą się bały wejść do lasu!\nNie dziwi więc fakt, że we współczesnej literaturze przedmiotu naukowcy uwypuklają rolę terenu czy pleneru, jako scenerii działalności rekreacyjnej, poznawczej i wychowawczej. Trend ten zwany jest plenerowością. Plener definiowany początkowo jako otwarta przestrzeń pod gołym niebem czy naturalna sceneria będąca miejscem aktywności artystów obecnie rozszerzono na inne formy aktywności, w szczególności krajoznawcze i rekreacyjne. Las, dzięki swym właściwościom, jest miejscem swoistego procesu wychowania nazywanego wychowaniem plenerowym. W nurt ten włącza się wiele środowisk zorientowanych proekologicznie: liczne grupy i stowarzyszenia turystyczne, animatorzy edukacji ekologicznej, edukatorzy parków narodowych i krajobrazowych i – w sposób szczególny – edukatorzy leśni.\nPolscy leśnicy przygotowali i realizują bardzo bogatą i wszechstronną ofertę skierowaną do całego społeczeństwa, zarówno edukacyjną jak i turystyczno-rekreacyjną. Dobrym tego przykładem są dotychczasowe działania edukacyjne i realizacja kampanii CZASWLAS. Wakacje w lesie, grzybobrania, leśne pikniki, biegi i tematyczne spacery, ścieżki poznawcze, zielone lekcje czy nocne wyjścia do lasu na sowy – to nie tylko ciekawe formy aktywności, ale skuteczne metody i narzędzia służące odciąganiu ludzi od nadmiernego korzystania z urządzeń elektronicznych. Leśnicy promując las i zrównoważone leśnictwo, promują jednocześnie pozytywne dla współczesnego człowieka wartości, tj.: zdrowy styl życia oraz zrównoważone użytkowanie zasobów naturalnych. Mimo to, wyposażone w liczne atrybuty tereny leśne z milionami organizmów, prawdziwymi śladami czy ścieżkami zwierząt wciąż są nie do końca wykorzystanym miejscem do zagospodarowania różnymi formami aktywności. Nie stanie się to jednak bez większego zaangażowania innych środowisk.\nIntencją organizatorów konferencjijest zwrócenie uwagi na pilną potrzebę popularyzacji – zarówno w środowisku leśników, przyrodników jak nauczycieli, ludzi sportu, turystyki i rekreacji – aktywnego i zdrowego stylu życia oraz lasu jako doskonałego miejsca dla edukacji plenerowej.\nCzy i w jaki sposób możliwe jest przygotowanie wspólnie przez środowisko leśników, przyrodników, pedagogów, naukowców, ludzi sportu, turystyki i rekreacji, skutecznej oferty wychowania plenerowego społeczeństwa w lasach?\nCzy lasy rozumiane jako miejsce aktywności i edukacji plenerowej to należycie wykorzystany potencjał i antidotum na zagrożenia współczesnej cywilizacji?\nW jakim stopniu są zbadane i uwzględniane w praktyce różnorodne preferencje społeczeństwa dotyczące zagospodarowania rekreacyjnego terenów leśnych? Czy najbardziej oblegane przez społeczeństwo lasy metropolitalne są w odpowiednim stopniu zagospodarowane rekreacyjnie?\nJak efektywnie wykorzystać i zagospodarować w przestrzeni leśnej alternatywne do typowych formy turystyki i rekreacji leśnej typu: survival czy birdwatching?\nJak zapobiegać wyparciu lasu realnego przez las wirtualny? Czy i co należy zrobić, by u ludzi młodych zmienić nawyk wirtualnego poznawania lasu na potrzebę rzeczywistej w nim obecności i korzystania z jego dóbr?\nCzy edukatorzy leśni w LP powinni nadal zajmować się przekazywaniem wiedzy o ekosystemach leśnych, lasach i gospodarce leśnej, czy również promować koncepcję człowieka myślącego i żyjącego w sposób zrównoważony?\nCzy i jak edukatorzy leśni powinni nawiązywać szerszą współpracę z profesjonalnymi organizatorami sportu, turystyki i rekreacji? Która strona powinna być głównym animatorem organizacji rekreacji i turystyki na obszarach leśnych?\nCzy już istniejąca infrastruktura turystyczno-edukacyjna w Lasach jest efektywnie promowana i wykorzystywana przez wszystkie nadleśnictwa?\nCzy na poziomie poszczególnych rdLP zagospodarowanie turystyczno-rekreacyjne lasów jest zaplanowane, zapewnia ich optymalną pojemność i zapobiega nadmiernej eksploatacji niektórych terenów?\nCzy podczas projektowania infrastruktury turystyczno-edukacyjnej brane są również pod uwagę koszty jej utrzymania, konserwacji i amortyzacji?\nXVI konferencja LASY DLA LUDZI - LUDZIE DLA LASÓW. ZAGADNIENIA EDUKACJI LEŚNEJ SPOŁECZEŃSTWA W MIĘDZYNARODOWYM ROKU LASÓW 2011\n6-7 grudnia 2011 roku\nWśród wielu problemów XXI wieku omawianych w 2000 roku podczas Szczytu Milenijnego Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku, takich jak: ubóstwo, głód, wysoka umieralność dzieci, równość płci, awans społeczny i inne, było także stosowanie zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi. To jeden z ośmiu Milenijnych Celów Rozwoju, który zgodnie z deklaracjami państw członkowskich, ma być osiągnięty do 2015 roku. Zrównoważone użytkowanie lasów przez ludzi ma bowiem w skali globalnej zapobiegać podstawowym bolączkom XXI wieku.\nLasy są odnawialnymi zasobami naturalnymi. To dobro ogólnoświatowe. W naszym kraju są otwarte dla wszystkich ludzi. Lasy są dla ludzi! Jednak czy rzeczywiście jest to optymalne rozwiązanie, zważywszy na przykład na ogromne ilości śmieci i potrzebę ich obrony przed niektórymi ludźmi za pomocą kamer ukrytych wśród koron drzew?! Istotne zagrożenie stanowią także ludzie wypalający trawy w pobliżu lasów, osoby rozjeżdżające tereny leśne quadami lub rozdeptujący tereny przyrodniczo cenne.\nCzęsto pojawiają się w związku z tym poważne dylematy i chwile zwątpienia, zwłaszcza wśród polskich leśników zajmujących się edukacją leśną, którzy od wielu lat z różnym skutkiem próbują przybliżyć społeczeństwu las i prawa w nim panujące oraz istotę zrównoważonego rozwoju. Przekonywanie polskiego społeczeństwa, że lasów u nas w kraju przybywa, że leśnicy nie kradną drzewa, że las to nie fabryka – czasami wydaje się syzyfową pracą.\nMijający 2011 rok jest Międzynarodowym Rokiem Lasów, podczas którego wszystkie państwa członkowskie ONZ podjęły wspólny wysiłek, aby podnieść świadomość społeczeństw dotyczącą zasad zarządzania, ochrony i zrównoważonego rozwoju. W tym szczególnym roku wiele podmiotów związanych z leśnictwem i lasami – organizacje rządowe i pozarządowe, parki narodowe i krajobrazowe oraz przede wszystkim pracownicy Lasów Państwowych – przeprowadziło wiele cennych inicjatyw w oparciu o podstawowe hasła MRL-u w Polsce.\nIntencją organizatorów XVI Konferencji Współczesne Zagadnienia Edukacji Leśnej Społeczeństwa jest chęć doskonalenia metod i narzędzi edukacji leśnej oraz wspólne szukanie najlepszych argumentów rozwijających podstawowe hasła Międzynarodowego Roku Lasów w Polsce.\nDlatego zachęcamy wszystkich (również tych, którzy mają inne zdanie) do przekonywania do swoich racji podczas czterech sesji tematycznych ujętych w formie następujących pytań / zagadnień:\nCzy Lasów w Polsce przybywa?\nCzy Lasy powinny być otwarte dla wszystkich?\nCzy Lasy chronią życie?\nCzy drewno to surowiec odnawialny i ekologiczny?\ndoskonalenia metod i narzędzi edukacji leśnej społeczeństwa,\nkształtowanie świadomości społecznej dotyczącej zrównoważonego zarządzania lasami,\nwymiana doświadczeń zebranych podczas Międzynarodowego Roku Lasów,\nwielopoziomowa integracja różnych środowisk oraz instytucji edukacyjnych.\nXV jubileuszowa konferencja TRENDY I NOWOŚCI W LEŚNEJ INFRASTRUKTURZE EDUKACYJNEJ\n7-8 grudnia 2010 roku\nNa początku lat 90. XX wieku zmiany światopoglądowe spowodowały dynamiczny rozwój edukacji ekologicznej w naszym kraju. Na skutek oczekiwań i wyzwań ze strony społeczeństwa w stosunku do roli lasów i leśnictwa w Lasach Państwowych nastąpiła prawdziwa eksplozja działalności edukacyjnej. Był to okres jej spontanicznego i intensywnego rozwoju, w tym także tworzenia szeroko rozumianej leśnej infrastruktury edukacyjnej, a w konsekwencji oczekiwanych przez społeczeństwo zmian leśnego krajobrazu. W niektórych nadleśnictwach – LAS w wielu miejscach zmienił swoje OBLICZE!\nWytyczono w terenie wiele kilometrów tras służących do rekreacji oraz około tysiąca leśnych ścieżek edukacyjnych – głównie przyrodniczych i przyrodniczo-leśnych – gdzie na nieomal dwóch tysiącach punktów / powierzchni edukacyjnych ustawiono specjalne tablice. Powstało prawie pół tysiąca wiat i zadaszeń, pod którymi można przeprowadzać “zielone lekcje” w lesie. Wybudowano liczne drewniane i murowane pomosty, tarasy widokowe, wieże obserwacyjne. Gdzieniegdzie założono ogrody botaniczne, zwierzyńce i leśne muzea. Co drugie nadleśnictwo posiada także izbę edukacji leśnej. Dzięki staraniom leśników powstało nawet kilkadziesiąt ośrodków przeznaczonych do prowadzenia edukacji leśnej społeczeństwa. Rocznie w 10-15 tys. “zielonych lekcji” przeprowadzanych bezpośrednio w lesie bierze udział około 300-450 tysięcy dzieci i młodzieży. W sumie co piąty polski uczeń chociaż raz w życiu brał udział w takich zajęciach. Las to również miejsce pobytu i odpoczynku osób dorosłych: wczasowiczów, grzybiarzy, turystów, amatorów fotografii przyrodniczej i innych. Również z myślą o nich tworzona jest leśna infrastruktura. Wydaje się, że obecnie edukacja leśna, choć planowa i uporządkowana, nadal poszukuje nowych treści i pomysłów, zwłaszcza w zakresie efektywnego wykorzystania posiadanej już leśnej infrastruktury edukacyjnej.\nIntencją organizatorów konferencji jest chęć docenienia ogromnego trudu podjętego przez wiele osób (leśników, pracowników parków narodowych i krajobrazowych) mających w swoich obowiązkach także edukację przyrodniczo-leśną społeczeństwa, trudu polegającego na rozwoju leśnej infrastruktury edukacyjnej, a także odpowiedź na pytania:\njak bardzo zmienił się wygląd lasu pod wpływem realizacji działań edukacyjnych w ciągu minionych 15 lat?\njak może / powinien wyglądać las i jego udostępnianie po kolejnych 15 latach prowadzenia edukacji leśnej społeczeństwa?\njaki jest wpływ edukacji leśnej na kształt obecnego leśnictwa?\njak efektywnie wykorzystać potencjał leśnej infrastruktury edukacyjnej w kolejnych latach?\nOdpowiedź nie jest prosta i jednoznaczna. Dlatego zapraszamy wszystkich zajmujących się edukacją przyrodniczo-leśną do podzielenia się swoimi dotychczasowymi doświadczeniami, a także pomysłami na przyszłość, zwłaszcza w kontekście nadchodzącego (2011) Międzynarodowego Roku Lasów.\nzwrócenie uwagi na możliwości efektywnego wykorzystania leśnej infrastruktury edukacyjnej\nocena wpływu działań edukacyjnych i infrastruktury na ekosystem leśny\ndostrzeżenie obecnych trendów i nowości w edukacji leśnej społeczeństwa\nXIV konferencja LAS I EDUKACJA LEŚNA BEZ BARIER - KSZTAŁTOWANIE POSTAW EKOLOGICZNYCH\n8-9 grudnia 2009 roku\nW 2004 roku miało miejsce największe w historii rozszerzenie Unii Europejskiej. Polska znalazła się w gronie dziesięciu nowych państw członkowskich, dla których przeznaczono środki pomocowe. Stworzyło to szansę rozwoju na wielu różnorodnych płaszczyznach.\nW powszechnej świadomości bariery w lesie i edukacji leśnej są postrzegane jako brak dostępności dla osób niepełnosprawnych. To niezwykle ważne zagadnienie, ponieważ kontakt z przyrodą jest dla ludzi “sprawnych inaczej” szczególnie istotny. Stąd cenne inicjatywy “zacierania granic” podejmowane przez różne instytucje zajmujące się edukacją formalną i nieformalną, np. klasy integracyjne w szkołach czy budowa specjalnych ścieżek edukacyjnych w lasach. Jednak las może posiadać bariery również dla osób w pełni sprawnych: naukowców, studentów, uczniów, nauczycieli, turystów, przyrodników czy w końcu samych leśników. W zależności od grupy społecznej w stosunku do lasu formułowane są różne, czasami sprzeczne oczekiwania.\nInną – może najważniejszą – kategorią są bariery finansowe i organizacyjne związane z kształtowaniem postaw ekologicznych. Edukacja wymaga stosowania odpowiednich środków finansowych. Obecnie, wśród wielu mechanizmów finansowych na uwagę zasługuje Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko czy LIVE +, gdzie przeprowadzono już kilka konkursów dotyczących edukacji ekologicznej. Ogromny wkład w obsługę projektów ma Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wraz z Funduszami Wojewódzkimi. Dzięki aktywności instytucji publicznych oraz pozarządowych realizowanych jest wiele interesujących projektów. Niemałą cześć środków zdobyli sami leśnicy z Lasów Państwowych aplikując o środki ze wszystkich poziomów organizacyjnych: nadleśnictw, regionalnych dyrekcji, jak i wydziałów dyrekcji generalnej.\nCzternaste spotkanie w Rogowie poświęcone będzie prezentacji godnych naśladowania inicjatyw znoszenia różnorodnych barier podejmowanych przez Lasy Państwowe, parki krajobrazowe i narodowe, szkoły, fundacje i organizacje pozarządowe.\nGłówną intencją organizatorów Konferencji jest wymiana poglądów i doświadczeń (wg klucza: inspiracje – problemy – realizacja – efekty – źródła finansowania) wśród obecnych i potencjalnych Beneficjentów, czyli wszystkich tych, którzy potrafią lub chcą potrafić korzystać z różnych mechanizmów finansowych unijnych i krajowych wspierających edukację przyrodniczą społeczeństwa, a także zachęcenie większej grupy leśników, urzędników jak i przyrodników do przygotowywania wspólnych wniosków o tematyce leśnej. W tym celu zaprosiliśmy ekspertów z różnych instytucji, w tym Instytucji Wdrażających i Instytucji Zarządzających środkami finansowymi.\nDyskusja i wymiana poglądów nt. barier w lasach i edukacji leśnej\nWielopoziomowa integracja różnych środowisk oraz instytucji edukacyjnych\nZachęta do zdobywania środków finansowych do prowadzenia edukacji przyrodniczej w lasach\nPromocja realizowanych leśnych projektów edukacyjnych.\nXIII konferencja PUBLIC RELATIONS, CZYLI SZTUKA UWODZENIA W EDUKACJI PRZYRODNICZO-LEŚNEJ\n9-10 grudnia 2008 roku\nIstnieje pilna potrzeba dokonania konkretnego zapisu w nowelizowanej ustawie o lasach mówiącego o nadzorowaniu i koordynacji edukacji leśnej przez dyrektora generalnego i dyrektorów regionalnych LP oraz o organizowaniu jej przez nadleśniczych.\nIstnieje konieczność opracowania strategii edukacji przyrodniczo-leśnej na wszystkich szczeblach LP oraz sformułowania tez do PR. W celu uniknięcia rozpraszania efektu podejmowanych działań, przy ich ogromnej różnorodności, należy dążyć do wyznaczania celów nadrzędnych i jasnego określania grup docelowych.\nNa osobach zajmujących się edukacją spoczywa także duży ciężar budowania wizerunku firmy, dlatego też takie osoby powinny być odpowiednio przygotowywane i motywowane.\nWskazane jest dokonywanie zmian w strukturze organizacyjnej nadleśnictw w celu wyłączenia “liderów edukacji” z działu technicznego i tworzenie podległych bezpośrednio nadleśniczym stanowisk ds. edukacji i PR.\nNależy więcej inwestować w ludzi – organizować szkolenia i konferencje, długofalowe programy i kampanie promocyjno-edukacyjne. Szkolić permanentnie i wszechstronnie wszystkich prowadzących edukację i PR.\nWskazane jest wzmocnienie przekazu promocyjno-edukacyjnego o treści dotyczące produkcyjnej funkcji lasów (np. cykl produkcyjny, pozyskanie i zarazem wykorzystanie drewna), przekaz powinien być prawdziwy i wolny od stereotypów.\nRealizować edukację niepełnosprawnych zwłaszcza w nadchodzącym (2009) Roku Brajla, w którym warto podejmować i promować przedsięwzięcia dotyczące “przełamywania barier”.\nRozwinąć system ewaluacji realizowanych działań promocyjno-edukacyjnych (np. na stronach internetowych nadleśnictw) pozwalający monitorować ich efektywność.\nStworzyć elektroniczny system informowania i porozumiewania się pomiędzy “liderami edukacji”.\nDążyć do oddzielenia poprawnej metodycznie edukacji leśnej od masowych form turystyki edukacyjnej, która powinna być oparta na systemie przewodników po leśnych ścieżkach. Organizować szkolenia dla przewodników w celu uzyskania przez nich certyfikatów przewodnika leśnego.\nDariusz Anderwald – Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej LZD SGGW w Rogowie,\nBarbara Czołnik – Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie,\nPaweł T. Dolata – Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków,\nPaweł Grabczyk – Nadleśnictwo Brzeziny,\nMagdalena Kochanowska – Park Narodowy “Bory Tucholskie”,\nArtur Rutkiewicz – Wydział Leśny SGGW w Warszawie\nWiele nadleśnictw, parków narodowych i krajobrazowych czy ośrodków edukacji przyrodniczej animuje ciekawe przedsięwzięcia, jednak nie potrafi ich dobrze medialnie zaprezentować społeczeństwu, czasami myląc promocję z propagandą. Brak właściwie skonstruowanej i zaadresowanej informacji może przyczynić się do niepowodzenia podejmowanych inicjatyw i marnotrawienia funduszy. Stąd niestety nadal niesprawiedliwe opinie i stereotypy zarówno o leśnikach jak i przyrodnikach. Z jednej strony mamy do czynienia z mitem leśników, którzy wycinają polskie lasy, z drugiej zaś przyrodników, którzy przywiązują się linami do drzew. Intencją organizatorów jest przedstawienie metod obalania takich stereotypów za pomocą profesjonalnych narzędzi i rzeczowych argumentów. Dlatego trzynaste (szczęśliwe!) spotkanie w Rogowie poświęcone będzie doskonaleniu umiejętności kreowania odpowiedniego wizerunku firmy oraz działań własnych, promocji, współpracy z mediami oraz podobnym zagadnieniom. Pragniemy wspólnie znaleźć odpowiedź na niektóre pytania: jak szukać społecznej akceptacji podejmowanych działań PR i edukacyjnych, by w powszechnej opinii lasów przybywało, a nie odwrotnie? Jak angażować NGOsy w sytuacji ich następującej komercjalizacji i upadku misji wolontariatu? Szczególnie także pragniemy skupić się na kształtowaniu komunikatu wizualnego, jakim są tablice i foldery edukacyjne oraz artykuły prasowe, które w kontekście budowania public relations mogą pełnić bardzo istotne funkcje. Osobnym zagadnieniem jest poważny problem konsekwencji dalszego promowania usług edukacyjnych w Lasach, w kontekście wydolności osób zajmujących się edukacją ekologiczną w Polsce w chwili trwającej restrukturyzacji parków krajobrazowych oraz pogarszającej się koniunktury na drewno. Istnieje zatem pilna potrzeba przygotowania odpowiedniej strategii oraz systemowych rozwiązań zmierzających do wniesienia choćby w niewielkim zakresie opłat za masową edukację przyrodniczo-leśną, np. na ścieżkach. Może właśnie nadchodzi czas, aby edukacja leśna zaczęła zarabiać na siebie? Może to jest właściwa odpowiedź na rosnące oczekiwania społeczne z jednej strony, a możliwość spełniania w praktyce pozaprodukcyjnych funkcji lasu?\nDoskonalenie metod prowadzenia edukacji leśnej\nPowitanie uczestników, wystąpienia otwierające\nDGLP, WL SGGW\nLEŚNE ROKU 2008\n10.25-10.40 Zielony pijar. Cele i efekty “uwodzenia” edukacją przyrodniczo-leśną Dariusz Anderwald\nCEPL LZD SGGW\n10.40-10.55 Europejskie inicjatywy w zakresie edukacji leśnej i komunikacji społecznej w leśnictwie Anna Żornaczuk-Łuba\nZadania podejmowane przez Centrum Informacyjne Lasów Państwowych w sferze PR\nW poszukiwaniu społecznego wsparcia w zarządzaniu promocją i edukacją leśną społeczeństwa\nCentrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym Uniwersytet Warszawski\n11.25-11.40 Wady i zalety dobrego obyczaju kontroli społecznej Piotr Frączak\n12.30-12-45 Rola munduru w działaniach promocyjnych i edukacyjnych Andrzej Radecki, Wioletta Hoffman\nFunkcje społeczne lasu elementem programu public relations LKP “Sudety Zachodnie”\nJak skutecznie sprzedać edukację leśną “bez barier”?\nSkutki ekologiczne realizacji projektu “Czysty Las”\n13.30-13.45 Efekty projektu edukacyjnego “Blisko bocianów” – internetowa obserwacja gniazda bocianów białych w Przygodzicach Paweł T. Dolata\nPołudniowowielkopolska Grupa Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków\n“Chronimy raki rodzime” – kampania edukacyjna w Zaborskim Parku Krajobrazowym\nMariusz Grzempa – Zaborski PK\nPrzemysław Śmietana – Uniwersytet Szczeciński\n14.00-14.15 Skuteczność public relations w edukacji przyrodniczo-lesnej a profile stanowiskowe w LP Arkadiusz Gruchała\nLasy – identyfikacja wizualna w służbie promocji edukacji\nPR na wesoło – sztuka negocjaji słownej\nSzkoła retoryki Uniw. Jagielloński\nJak się piszesz, tak cię widzą, czyli komunikacja społeczna w Internecie\nJoanna Opoka – WSHE w Łodzi\n16.45-17.00 Rola prasy w działaniach PR i edukacji ekologicznej Dorota Zawadzka\nRola filmu w działaniach PR oraz edukacji leśnej\nWykorzystanie map w propagandzie edukacyjnej\nWpływ turystyki i mediów na edukację leśną\nPRAPREMIERA FILMU “LEŚNE KOMPLEKSY PROMOCYJNE”\nPR PO CHIŃSKU – POKAZ ZDJĘĆ Z WIZYTY W CHINACH\nKrzysztof Będkowski – WL SGGW\nUczestnicy konferencji po podziale na grupy udają się wraz z poszczególnymi prowadzącymi na wybrane punkty. Czas trwania każdego warsztatu 1 godzina, poczym następuje przesunięcie grup zgodnie z ruchem wskazówek zegara do kolejnego punktu (warsztatu).\nW trakcie przerwa kawowa: 10,30-11,00 .\nKRUCZKI UWODZENIA SŁOWEM\nMaciej Zalewski , aktor, dziennikarz radiowy, Rzecznik Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad\nAgnieszka Kowalska-Bednarz PWSFTViT w Łodzi, Teatr Stefana Jaracza w Łodzi\nPRAKTYCZNE ZASTOSOWANIE KOLORÓW\nSzkoła Retoryki UJ\nRozstrzygnięcie konkursu na najciekawszy WITACZ – LASY SĄ FAJNE\nXII konferencja JAK URZĄDZAĆ IZBY EDUKACYJNE I EKSPOZYCJE PRZYRODNICZO-LEŚNE?\n4-5 grudnia 2007 roku\nNic nie zastąpi bezpośredniego kontaktu z przyrodą. Jednak .\nNie wszystko uda się pokazać bezpośrednio w lesie\nZdarza się, że niesprzyjająca pogoda uniemożliwia wyjście w teren\nZatem w nadleśnictwach, leśniczówkach i ośrodkach edukacyjnych powstają izby edukacyjne, które mogą w atrakcyjny sposób wspomagać edukację przyrodniczo-leśną\nW takich sytuacjach profesjonalnie przygotowane izby edukacyjne, ekspozycje i wystawy przyrodnicze są niezastąpione, wzmacniają przekaz, dzięki czemu można uzyskać lepszy efekt edukacyjny.\nJakie niezbędne wyposażenie powinny posiadać? Jak je urządzić, aby nie straszyły? Jakich użyć materiałów? Jakie możliwości stwarza współczesna technika? Czy dźwiękiem można stworzyć odpowiedni nastrój przyciągający uwagę uczestników przedsięwzięć edukacyjnych? Jak przy pomocy światła, koloru i odpowiedniej kompozycji budować przestrzeń pomieszczeń edukacyjnych? Czy stwarzać namiastkę ekosystemów leśnych np. w postaci terrariów, insektariów lub odtwarzanych fragmentów biocenozy lasu? Na czym polega współczesny kunszt preparowania, a nie wypychania okazów? Jak w końcu konstruować wystawy i skąd pozyskiwać zbiory? W co wyposażać powyższe pomieszczenia edukacyjne, by były równie pożyteczne, co atrakcyjne?\nMamy nadzieję, że te i inne zagadnienia związane z urządzaniem izb edukacyjnych i ekspozycji przyrodniczo-leśnych poruszane podczas kolejnego rogowskiego spotkania pomogą znaleźć odpowiedź na postawione pytania i ułatwią pracę wszystkim zainteresowanym edukacją przyrodniczo-leśną w Polsce.\nUrządzajmy izby edukacyjne w autorski sposób. Projektując izby edukacyjne uwzględniajmy specyfikę lokalną.\nWspółpracujmy z profesjonalnymi projektantami, naukowcami i odbiorcami edukacji w zakresie projektowania i organizacji izb dydaktycznych.\nWskazane byłoby stworzenie bazy kontaktów z instytucjami i osobami, które mogłyby służyć pomocą w projektowaniu obiektów edukacyjnych.\nOrganizując izby edukacyjne sprecyzujmy krąg odbiorców, dostosowując do niego parametry ekspozycji i jej charakter.\nStosujmy w izbach edukacyjnych różnorodne formy trafiające do różnych zmysłów, z interaktywnymi systemami multimedialnymi włącznie.\nIstnieje potrzeba przygotowania konspektów/wskazówek do pracy z dziećmi niepełnosprawnymi, w oparciu o doświadczenia placówek i pedagogów, którzy pracują z tego rodzaju osobami. Jednak edukatorzy LP nie mogą zastępować pedagogów specjalnych.\nŁączmy izby edukacyjne z edukacją w terenie, ponieważ nic nie zastąpi lekcji prowadzonej w prawdziwym lesie!\nW izbach edukacji leśnej prezentujmy procesy ekologiczne, a nie jedynie pojedyncze elementy ekosystemów. Tylko dodatkowo promujmy rolę leśników i Lasów Państwowych.\nWskazane jest stworzenie formalnego (uczelnie wyższe i szkoły leśne) systemu kształcenia edukatorów leśnych.\nWykorzystujmy jak najwięcej środków zewnętrznych; starajmy się w tym zakresie współpracować z sąsiednimi nadleśnictwami.\nXI konferencja UWOLNIĆ EMOCJE EDUKACJI LEŚNEJ - LEŚNE KONKURSY I GRY DYDAKTYCZNE\nRogów 5-6 grudnia 2006 roku\nLas jest doskonałym miejscem do prowadzenia zajęć z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Wyprawa do niego to zwykle duże przeżycie nie tylko dla uczniów, ale także dla nauczycieli. Coraz częściej w takim spotkaniu z lasem uczestniczą leśnicy, którzy niejednokrotnie samodzielnie prowadzą zajęcia. Towarzyszą temu również duże emocje, ale innego rodzaju: leśnik staje w roli nauczającego. Jak aranżować i przeprowadzać sytuacje dydaktyczne, aby były one atrakcyjne dla odbiorców? Jak w prosty i naturalny sposób zainteresować problematyką leśną? Czy przekazywać gotową wiedzę, czy raczej oddziaływać na przeżycia i emocje? Jakich narzędzi używać, aby być skutecznym w kształtowaniu postaw (emocji) młodych ludzi?\nOdpowiedź jak zwykle nie jest prosta. Formy i metody pracy bowiem są ważne na równi z dużym zaangażowaniem w przebieg zajęć obu stron. Jednym z ciekawszych narzędzi są leśne konkursy i gry dydaktyczne, zwłaszcza te, podczas których dochodzi do bezpośredniego kontaktu z lasem i jego przedstawicielami.\nŻywimy zadzieję, że te i inne zagadnienia współczesnej edukacji leśnej poruszone podczas kolejnego rogowskiego spotkania pomogą znaleźć odpowiedź na postawione pytania i ułatwią pracę wszystkim zainteresowanym edukacją przyrodniczo-leśną w lasach.\nDoskonalenie metod prowadzenia edukacji leśnej,\nProf. Heronim Olenderek\nDziekan WL SGGW\nMiejsce konkursów tematycznych we współpracy nadleśnictw LP ze szkołami\nKatedra Ochrony Lasu i Ekologii WL SGGW\nCzym skorupka za młodu nasiąknie… prezentacja autorskiego programu Gorczańskiego Parku Narodowego w zakresie edukacji środowiskowej\nLas, tajemnica i …szafa. Czy można wprowadzić innowacje do edukacji leśnej?\nWykorzystanie gier dydaktycznych podczas lekcji w lesie\nDominika Fijałkowska – CEPL\nUczyć bawiąc, bawić ucząc – harcerskie gry i zabawy dydaktyczne\nWykorzystanie informacji przestrzennej w edukacji leśnej\nTechnologie informacyjne w nauczaniu przedmiotów przyrodniczych\nPiotr Mikołajczyk, Monika Rusztecka,\nDydaktyczne gry planszowe i komputerowe – konkurs dla nauczycieli\nWirtualna rzeczywistość w edukacji leśnej\nMożliwości wykorzystania strony internetowej nadleśnictwa w edukacji leśnej\nO pozytywnych emocjach w życiu i edukacji\nPrzełamywanie barier – edukacja przyrodniczo-leśna osób niepełnosprawnych w nadleśnictwie Garwolin\nRola zmysłów w edukacji przyrodniczo-leśnej na przykładzie Leśnictwa Miejskiego Łódź\nL-wo Miejskie Łódź\nCzy edukacja ekologiczna może wzbudzać emocje służące ochronie przyrody?\nKomunikacja werbalna w teorii i praktyce\n– Od słownika do zabawy\nInstytut Teorii Literatury, Teatru i Sztuk Audiowizualnych,\nKomunikacja niewerbalna w teorii\nStanisław T. Śledziński\nSyberiada – ludzie mało emocjonalni? Pokaz zdjęć z wyprawy na Syberię połączony z degustacją potraw\nIndie – emocje i kontrasty społeczne. Pokaz zdjęć z wyprawy do Indii połączony z degustacją potraw\nMaciej Frydrysiak, Philip Sahni\nKiermasz / prezentacja materiałów edukacyjnych\nKonkurs Leśnik mówca znakomity 1 etap\nSprawy organizacyjne (aula)\nUczestnicy konferencji po podziale na grupy udają się wraz z poszczególnymi prowadzącymi na wybrane punkty. Czas trwania każdego warsztatu 1 godzina, po czym następuje przesunięcie grup zgodnie z ruchem wskazówek zegara do kolejnego punktu (warsztatu)\nKomunikacja werbalna i niewerbalna w praktyce\nTrenerzy Domu Pomocy\nSpołecznej w Łodzi\nPrezentacje harcerskich ćwiczeń i zabaw ruchowych\nLeśne konkursy i gry dydaktyczne\nHanna Będkowska, Dominika Fijałkowska, Kinga Borowska– CEPL,\nJoanna Gil-Śleboda – N-ctwo Dretyń\nGrażyna Głuch – IBL w Warszawie\nWykorzystanie gier i zabaw na ścieżkach edukacyjnych\nMetody aktywizujące na przykładzie ptaków\nPtasie głosy na wesoło w edukacji przyrodniczo-leśnej\nAlina Rodziewicz – Zespół Parków Krajobrazowych\nEwald Ranoszek – Dolnośląski Zespół PK\nFinał konkursu Leśnik mówca znakomity\nFinał konkursu fotograficznego Uwolnić emocje edukacji leśnej\nX jubileuszowa konferencja ROLA TURYSTYKI, REKREACJI I ZABAWY W EDUKACJI LEŚNEJ SPOŁECZEŃSTWA\nRogów 5-6 grudnia 2005 roku\nWzrastające zainteresowanie społeczne lasami wynika obecnie z coraz to większej potrzeby kontaktu człowieka z przyrodą. To doskonałe miejsce wypoczynku i rekreacji na “łonie natury”. Wyprawa do lasu jest niepowtarzalnym przeżyciem, zarówno dla dzieci jak i dorosłych. Bezpośredni kontakt z drzewami, zwierzętami i świeżym powietrzem jest narastającą naturalną potrzebą ludzi, zwłaszcza z dużych miast. Jak wykorzystać tkwiący w tym zjawisku potencjał w kontekście posiadanej przez Lasy Państwowe infrastruktury edukacyjnej i zdobywanego wciąż doświadczenia osób zajmujących się nieformalną edukacją przyrodniczo-leśną? Czy istniejące formy obsługi edukacyjnej są wystarczające np. dla nowopowstającej turystyki ekologicznej? Jak przybliżyć wszystkie funkcje, które pełnią lasy i leśnicy, ludzie w nich pracujący? Jak sprawić, by zwyczajna rekreacja i zabawa w lesie była jednocześnie dobrą formą poznawania ekosystemów leśnych, zjawisk w nich zachodzących, a może także jednocześnie formą zarabiania pieniędzy? Odpowiedź na te i inne zagadnienia współczesnej edukacji leśnej społeczeństw jest intencją organizatorów w/w konferencji.\nKonferencja dotyczy stosowanych form i metod edukacyjnych w leśnictwie zrównoważonym. Ma charakter ogólnopolskiego forum wymiany doświadczeń i poglądów w tym zakresie. Przeznaczona jest głównie dla pracowników Lasów Państwowych, parków narodowych\ni krajobrazowych oraz przedstawicieli edukacji formalnej: nauczycieli, dydaktyków i naukowców.\nX jubileuszowa Konferencja Współczesne Zagadnienia Edukacji Leśnej Społeczeństwa zgromadziła rekordową liczbę uczestników, tj. 190 osób. Tradycyjnie byli to w ogromnej przewadze leśnicy zajmujący się edukacją przyrodniczo-leśną w nadleśnictwach, edukatorzy z parków krajobrazowych i narodowych, a także przedstawiciele edukacji formalnej, m.in. łódzkiego Kuratorium Oświaty, i (novum) instruktorzy Związku Harcerstwa Polskiego.\nWszystkim uczestnikom serdecznie dziękujemy za przybycie i aktywny udział w naszym corocznym wydarzeniu, zaś Dyrekcji Generalnej LP oraz Wydziałowi Leśnemu SGGW za patronat.\nWygłoszono wiele ciekawych referatów, m.in. o źródłach finansowania edukacji leśnej w ramach nowych mechanizmów finansowych Unii Europejskiej. Konferencję zaszczycił swym udziałem z-ca Dyrektora Generalnego LP, Janusz Zaleski, który w ożywionej dyskusji odpowiadał zgromadzonym Gościom na szereg ważkich pytań dotyczących funkcji, roli i przyszłości edukacji leśnej społeczeństwa prowadzonej przez LP. Na pierwszy plan wysuwają się kwestie finansowe, które wciąż są przysłowiową piętą achillesową. Istotnym postulatem jest możliwość wprowadzania przez Lasy Państwowe odpłatności za działalność edukacyjną i turystyczną w ramach dodatkowej ustawowej działalności LP. Być może ten mariaż stanowić będzie w przyszłości lekarstwo na niedostatki finansowe, przy zakładanej większej aktywności innych – myślących globalne, działających lokalne – podmiotów, typu: instytucje i urzędy państwowe, samorządy lokalne czy stowarzyszenia pozarządowe.\nPodczas prowadzenia edukacji leśnej należy propagować walory lasów, w tym ich właściwości zdrowotne i rekreacyjne, łącząc ją z rekreacją. Sprzyjają temu rosnące oczekiwania i zachodząca na naszych oczach transformacja świadomości ekologicznej społeczeństw ludzkich XXI w. Pojawia się wizerunek człowieka wrażliwego na potrzeby ochrony środowiska, spragnionego rzeczywistego kontaktu (odpoczynku) z naturą, lecz także bezpośredniego kontaktu z Jej naturalnymi surowcami, w tym oczywiście drewnem. W tym kontekście społeczeństwa ery wypoczynku mają dość racji obiektywnych, aby stać po stronie zrównoważonego zarządzania zasobami przyrody. Sprzyja temu proces poznawania, który w swych podstawach jest procesem emocjonalnym. A to już i ciągle – sfera edukacji.\nPrzyjąć należy zasadę, że zagospodarowanie rekreacyjne i turystyczne obszarów leśnych jest jednym z ważnych zadań trwale zrównoważonej gospodarki leśnej, w tym ochrony różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych.\nUdostępnianie lasu społeczeństwu powinno być ukierunkowane i określone normami prawnymi. Szczególnie należy unormować sprawy związane ze szlakami turystycznymi PTTK przebiegającymi przez nadleśnictwa.\nPodczas prowadzenia edukacji leśnej należy propagować walory lasów, w tym właściwości zdrowotne i rekreacyjne lasów, gdzie można łączyć rekreację z edukacją.\nNależy wprowadzić możliwość ustalania przez Lasy Państwowe odpłatności za działalność edukacyjną i turystyczną w ramach dodatkowej ustawowej działalności LP.\nNależy jednak wyraźnie powiedzieć, że realizacji zadań z edukacji nie można oceniać tylko w liczbach.\nEdukator w nadleśnictwie i w Leśnych Zakładach Doświadczalnych powinien być obligatoryjnie zaliczony do służby leśnej.\nNależy dbać o stałe podnoszenie kwalifikacji edukatorów, opłacane przez nadleśnictwa, w tym organizować:\nszkolenia w zakresie aktywnych metod edukacji z elementami wiedzy pedagogicznej,\nwarsztaty z przykładowymi zajęciami dla różnych grup wiekowych z uwzględnieniem doświadczeń Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie.\nPodejmować należy bardziej skuteczne działania na każdym szczeblu zarządzania w Lasach Państwowych w wypracowywaniu szerszego jak dotychczas dostępu do mediów celem popularyzacji wiedzy przyrodniczo-leśnej.\nUczestnicy Konferencji podkreślają bardzo dużą rolę Leśnych Kompleksów Promocyjnych i ośrodków edukacji leśnej w promocji regionów.\nElementy turystycznego i edukacyjnego zagospodarowania lasu powinny być utrzymywane w należytym stanie technicznym, a także wybudowane zgodnie ze sztuką budowlaną, normami technicznymi oraz normami bezpieczeństwa ich użytkowania. Proponujemy opracowanie przez LP katalogu.\nWystąpienie otwierające – Prof. Heronim Olenderek, Dziekan WL SGGW\nWystąpienie otwierające – Janusz Zaleski – Z-ca Dyrektora Generalnego LP\nWczoraj, dziś i jutro edukacji leśnej społeczeństwa. – Arleta Siarkiewicz, Zespół Zadaniowy ds. edukacji w LP\n10-letnie doświadczenia edukacji przyrodniczo-leśnej CEPL w Rogowie. – Dariusz Anderwald, CEPL LZD SGGW >>>\nRola i przyszłość turystyki w LP. – Tadeusz Pampuch, Zespół Zadaniowy ds. turystyki w LP\nŹródła finansowania edukacji leśnej. – Karolina Sikorska, Instytut Edukacji Europejskiej >>>\nCzy istniejąca infrastruktura techniczna LP jest wystarczająca dla nowopowstającej turystyki ekologicznej? – Wioletta Kucina, ORW LP w Bedoniu >>>\nEdukacja i turystyka w Parku Narodowym Bory Tucholskie. – Magdalena Kochanowska, PN Bory Tucholskie >>>\nPrzydatność rezerwatów przyrody w realizacji edukacji leśnej społeczeństwa w LP. – Ewa Referowska-Chodak, Kat. Ochr. Lasu i Ekol., SGGW >>>\nMiejsce leśnego ośrodka edukacyjnego w ofercie turystycznej regionu LKP Bory Lubuskie. – Ilona Mrowińska, Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Jeziorach Wysokich\nŁączenie edukacji leśnej z rekreacją i turystyką w OKL w Gołuchowie. – Joanna Zalejska-Niczyporuk, Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie >>>\nEdukacja leśna w ofercie turystycznej gospodarstwa agroturystycznego. – Jolanta Filipowicz, Gosp. Agroturystyczne w Suchodole\nWalory turystyczne lasów w Polsce. Prof. Zbigniew Laurów, Kat. Użytk. Lasu WL SGGW >>>\nRola ścieżek przyrodniczych w Edukacji i turystyce. – Prof. Zygmunt Wnuk, Zakł. Ekol. Kszt. Środ.i Ochr. Przyr. w Turystyce, UR\nWpływ turystyki i rekreacji leśnej na ochronę środowiska leśnego. – Prof. Stanisław Głowacki, Wszechnica Mazurska, Wydział Nauk Przyrodniczych >>>\nWłaściwości zdrowotne leśnych zespołów roślinnych jako walor rekreacyjny i edukacyjny. – Prof. Kazimierz Pieńkos, AWF Warszawa >>>\nDziałania wychowawcze ZHP w zakresie turystyki, rekreacji i edukacji leśnej. – Hm. Marcin Binasiak, Komenda Chor. Łódzkiej ZHP >>>\nProf. Stanisław Głowacki,\nProf. Zbigniew Laurów,\nProf. Zygmunt Wnuk.\nEdukacja przyrodniczo-leśna poprzez film przyrodniczy – wieczór autorski Sławomira Wąsika. Prezentacja fragmentów filmu “Ssaki Polski” i “W świecie owadów”.\nKiermasz / prezentacja materiałów edukacyjnych.\nRekreacyjna rola lasów w Szwecji. – Tomasz Paluch, Urząd Miejski w Kluczborku >>>\nTurystyka przyrodnicza w Dolinie Biebrzy. – Elżbieta Konopka, Stow. Ekoturystyczne “Biebrza Koneserom” >>>\nSposoby i formy edukacji leśnej stosowane w LKP Lasy Rychtalskie. Biegi na orientację. – Radosław Ertel, AR w Poznaniu, LZD Siemianice >>>\nEdukacja przyrodniczo-leśna w Leśnym Arboretum Warmii i Mazur im. Polskiego Towarzystwa Leśnego w Kudypach. – Krystyna Kuszewska, UWM w Olsztynie, Witold Szumarski, Nadleśnictwo Kudypy >>>\nDzieci o lesie, czyli co nam daje las – las i leśnictwo oczami 12-latków. – Anna Żornaczuk, Kat. Ochr. Lasu i Ekol., SGGW >>>\nGawędy o drzewach wykorzystywane w edukacji leśnej. – Jan Suder, Nadleśnictwo Jarocin\nBajki i baśnie pierwszym etapem edukacji leśnej. – Ryszard S. Kiczor, Technikum Leśne w Głogowie >>>\nPtasie głosy na wesoło w edukacji leśnej. – Ewald Ranoszek, Zesp. Śląskich PK\nZabawy i zabawki w edukacji leśnej. – Barbara Czołnik, Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie >>>\nHanna Będkowska, CEPL LZD SGGW\nLekcje w lesie (i nie tylko) prowadzone w Centrum Edukacji przyrodniczo-Leśnej.\nLubow Andruszko, Politechnika Świętokrzyska\nGospodarka leśna z elementami ekonomii.\nJoanna Gil-Śleboda, Krzysztof Rydel\nRóżne formy edukacji przyrodniczo-leśnej stosowane w Nadleśnictwie Dretyń.\nIX konferencja JAK SKUTECZNIE ORGANIZOWAĆ LEKCJE W LESIE?\n6-7 grudnia 2004 roku\nKonferencja zgromadziła około 120 osób. Wśród pracowników wielu nadleśnictw z całego kraju było także – co warte podkreślenia – sporo osób prowadzących edukację przyrodniczą w parkach krajobrazowych: chełmińskich, nadmorskim, wdzydzkim, zaborskim, śląskich. Organizacje pozarządowe ściśle współpracujące z leśnikami były reprezentowane przez: Komitet Ochrony Orłów, Towarzystwo Przyjaciół Lasu oraz Stowarzyszenie Zielona Szkoła. Nie zabrakło również przedstawicieli edukacji formalnej: nauczycieli, dydaktyków, metodyków i naukowców, m.in. z AR z Poznania, SGGW, IBL, WCDPN. Zdania wszystkich były szczególnie cenne.\nMateriały konferencyjne zostały opublikowane w 10 zeszycie “Studia i Materiały CEPL”. Dodatkowo na stronie internetowej została utworzona stale aktualizowana lista adresowa edukatorów leśnych.\nJak skutecznie organizować lekcje w lesie?\nPodczas wielu referatów próbowano odpowiedzieć na pytanie zawarte w myśli przewodniej konferencji: Jak skutecznie organizować lekcje w lesie?\nNie sposób udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Główna konkluzja zawiera się jednak w twierdzeniach, że edukator leśny nie powinien być – i często już nie jest – uśmiechniętą panią (50% uczestników konferencji stanowiły kobiety) lub panem w zielonym mundurze opowiadającym gawędy o lesie. Osoby prowadzące edukację leśną są coraz częściej praktykami świadomymi celów spotkania z młodzieżą. Coraz częściej także posiadają podstawową znajomość metod dydaktycznych i – co bardzo istotne – wiedzę praktyczną. Tej ostatniej z kolei czasami brakuje nauczycielom, do czego sami się przyznają. Jedna i druga strona może zatem wiele skorzystać na wzajemnych kontaktach, najwięcej zaś młodzież przychodząca na zajęcia po konkretną i dobrze przekazaną wiedzę. Najlepiej też, gdyby korespondowała ona lub rozwijała treści programu realizowanego w szkołach, głównie na lekcjach przyrody. Skoro interesująca nas część edukacji szkolnej jest przyrodnicza, to taka zatem na poły powinna być także edukacja leśna. Na pół leśna, na pół przyrodnicza. Referujący przedstawili kilka bardzo ciekawych przykładów wspólnych działań i programów edukacyjnych przeprowadzonych wespół z kadrą nauczycielską zaprzyjaźnionych szkół. Jednym słowem. Zajęcia w lesie mogą być skuteczne, kiedy prowadzący je leśnik zna ich cel oraz ma świadomość metod, którymi zamierza założony cel osiągnąć. Niewątpliwie pomagać w realizacji tego zadania powinien mu nauczyciel, poprzez swoje aktywne uczestnictwo i wcześniejsze odpowiednie przygotowanie dzieci do zajęć.\nKomisja wniosków zebrała następujące wnioski z IX Konferencji Współczesne Zagadnienia Edukacji Leśnej Społeczeństwa:\nUdoskonalenie podstaw prawnych edukacji leśnej.\nOpracowanie diagnozy stanu edukacji leśnej w Polsce.\nOpracowanie systemu monitorowania i ewaluacji edukacji leśnej w celu podnoszenia jej jakości poprzez:\nwzrost kompetencji kadry prowadzącej edukację,\nopracowanie programów edukacyjnych dla różnych grup wiekowych,\nsystematyczne aktualizowanie treści kształcenia,\npromowanie i wdrażanie innowacji z zakresu prowadzonej edukacji,\nzacieśnianie współpracy z przedstawicielami nauki i oświaty w tym szkolenia dla nauczycieli przede wszystkim w terenie,\nrozwijanie współpracy z organizacjami społecznymi, administracją samorządową oraz organizacjami pozarządowymi zajmującymi się edukacją leśną.\nUtworzenie sieci kształcenia na odległość.\nRozwijanie systemu doskonalenia i poradnictwa w zakresie edukacji leśnej.\nTworzenie i wymiana pomocy dydaktycznych w zakresie edukacji leśnej.\nReferaty wygłoszone w trakcie konferencji:\nProf. dr hab. Heronim Olenderek, WL SGGW – Referat wprowadzający\nJan Konopka, Ministerstwo Środowiska – Informacja o działaniach Biura Edukacji Ekologicznej i Komunikacji Społecznej Ministerstwa Środowiska.\nKrzysztof Będkowski, WL SGGW – Zasięg przestrzenny edukacji przyrodniczo-leśnej w Polsce.\nEwa Frąckowiak, Andrzej Mariusz Jagodziński, Inst. Dendrologii PAN Kórnik – Dlaczego o lesie w lesie?.\nDariusz Anderwald, Komitet Ochrony Orłów – Bubobory – skuteczna metoda edukacji przyrodniczej dorosłych?\nKalina Nowakowska, Marcin Pańkowski, Tow.Przyj. Lasu – Działalność Towarzystwa Przyjaciół Lasu przy Nadleśnictwie Lubin przykładem skutecznej edukacji leśnej.\nWitold Ciechanowicz, Nadleśnictwo Gdańsk – Edukacja przyrodnicza w sąsiedztwie milionowej aglomeracji.\nTeresa Kotynia, Stowarzyszenie Zielona Szkoła – Dziesięcioletnie doświadczenia w prowadzeniu i organizacji zajęć terenowych w największym polskim parku miejskim – Lesie Łagiewnickim.\nEwa Kłos, Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego – Elementy edukacji przyrodniczo-leśnej w kontekście obowiązujących programów nauczania przyrody i biologii.\nJoanna Zalejska-Niczyporuk, OKL Gołuchów – Współpraca z lokalną szkołą podstawową w tworzeniu scenariuszy z zakresu edukacji leśnej.\nA. M. Jagodziński, E. Frąckowiak, B. Nowińska, M. Pielech, Inst. Dendrologii PAN Kórnik – Tematyka leśna w programach nauczania i podręcznikach przyrody i biologii w szkole podstawowej i gimnazjum.\nWincenty Wrześniewski, Wydział Pedagog. AR Poznań – Mocne i słabe strony edukacji przyrodniczo-leśnej.\nTadeusz Chrzanowski, RDLP Toruń – Sukcesy i porażki edukacji leśnej społeczeństwa prowadzonej przez PGL Lasy Państwowe.\nHanna Będkowska, CEPL Rogów – Prezentacja programu edukacyjnego “Leśnik Gospodarzem Lasu”.\nJan Suder, N-wo Jarocin – Terenowa edukacja przyrodniczo-leśna z uwzględnieniem występujących wartości kulturowych regionu oraz zróżnicowania w miejscu i czasie.\nBogdan Szumowski, Nadleśnictwowo Śnieżka – Skuteczność edukacji w terenie w zależności od prawdziwych danych prasowych na przykładzie kasztanowca i szrotówka kasztanowcowiaczka.\nZbigniew Kamiński, Nadleśnictwo Świeradów – Edukacja leśna na terenie Nadleśnictwa Świeradów.\nAnna Żornaczuk, WL SGGW – Charakterystyka ścieżek dydaktycznych w Lasach Państwowych.\nEwald Ranoszek, Park Krajobrazowy “Dolina Baryczy” – Drzewa i krzewy wokół nas.\nGrażyna Głuch, IBL Sękocin-Las – Interaktywne formy nauczania rozpoznawania gatunków drzew i krzewów.\nBarbara Czołnik, OKL Gołuchów – Lusto – Muzeum Leśnictwa w Finlandii.\nVIII konferencja 2003 r.\nJoanna Adamczyk – Jak wypowiadają się leśnicy i ekolodzy na tematy przyrodnicze.\nDariusz Andrewald – “Ptaki drapieżne” – scenariusze zajęć. Przykład zintegrowanego pakietu edukacyjnego.\nDariusz Anderwald – Drama w edukacji przyrodniczej.\nKrzysztof Będkowski – Ile lat ma edukacja leśna?\nTeresa Czech – Orońska Interdyscyplinarna ścieżka dydaktyczna.\nBarbara Czołnik – Działania zespołu przy dyrektorze generalnym Lasów Państwowych ds. wspomagania merytorycznego edukacji leśnej w Lasach Państwowych.\nBarbara Czołnik – Prezentacja niemieckich ośrodków edukacyjnych.\nRyszard Kapuściński – Edukacja leśna – stan obecny i perspektywy.\nJan Konopka – Działania Ministerstwa Środowiska w zakresie edukacji ekologicznej.\nTeresa Kotynia – Dlaczego dzieci w lesie są nieznośne?.\nMarek Kozłowski – Entomologia w przyrodniczej edukacji dzieci.\nIlona Mrowińska – Kulturotwórcza rola lasu.\nAneta Mrówka – Współpraca szkoły w Będzelinie z Nadleśnictwem Brzeziny i wykorzystanie bazy edukacyjnej nadleśnictwa.\nArtur Obidziński – Interdyscyplinarne ćwiczenia terenowe – nowa forma nauczania na SGGW.\nHeronim Olenderek – Edukacja przyrodniczo-leśna w nowym programie studiów na Wydziale Leśnym SGGW.\nMarek Sławski – Wstępne założenia ogólnopolskiego leśnego programu edukacyjnego.\nJan Suder – Wykorzystanie unikalnych walorów przyrodniczych uroczyska Warta w edukacji przyrodniczej.\nJacek Wizimirski – Działania edukacyjne w przypadku braku możliwości obustronnej komunikacji.\nWincenty Wrześniewski – Drzewa i krzewy wymienione w Biblii Tysiąclecia.\nAnna Żornaczuk – Problemy w tworzeniu standardów programów dla potrzeb edukacji przyrodniczo-leśnej dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym.\nPonadto przedstawiamy wypowiedzi, które pojawiły się w trakcie dyskusji podsumowującej konferencję:\nUwagi dotyczące realizacji edukacji leśnej w LP:\nProgramy różnych form edukacji leśnej powstają przy dużym zaangażowaniu intelektualnym konkretnych osób. Często maja postać oryginalnych opracowań. Kto zatem jest właścicielem praw autorskich do tak powstałych materiałów?\nEdukatorzy pracujący w nadleśnictwach powinni mieć obowiązek występowania w kontaktach ze społeczeństwem w mundurach. Służbowe umundurowanie powinno im przysługiwać bez względu na formalną przynależność do służby leśnej.\nPrzygotowywaniu “Programów edukacji leśnej społeczeństwa” towarzyszy pośpiech. Może to negatywnie rzutować na ich jakość, realność, finansowe możliwości realizacji.\nJak włączyć nauczycieli w działalność edukacyjną realizowaną w nadleśnictwach. Nie ma żadnej zależności formalnej i nie można im tej współpracy nakazać.\nPraca edukatora łączona jest z innymi zadaniami konkretnych osób w nadleśnictwach. Często prowadzi to do nierealnego zakresu obowiązków co w oczywisty sposób wpływa na jakość pracy.\nUwagi dotyczące samej konferencji:\nKonferencja rogowska jest koniecznością dla środowiska leśnego zajmującego się edukacją i świetnym uzupełnieniem spotkań wewnętrznych w LP. Trzeba doprowadzić do szerszego udziału środowisk nauczycielskich i NGO’s by uzyskać pełną różnorodność spojrzeń, działań i poglądów.\nInformacja o konferencji dociera zbyt późno do nadleśnictw i nie zawsze do osób najbardziej zainteresowanych.\nBrak osób ze szczebla decyzyjnego LP. Ich udział w dyskusji rozwiałby z pewnością wiele wątpliwości. Pozwoliłby przedstawić im, jak decyzje LP w zakresie edukacji odbierane są w nadleśnictwach.\nWśród tematów poruszanych w referatach zabrakło:\nwspółpracy nadleśnictwa z lokalnym samorządem w zakresie edukacji leśnej;\nedukacji osób dorosłych.\nWśród głosów w dyskusji widać wyraźną polaryzację poglądów:\npogląd pierwszy: prowadzimy edukację w LP własnymi siłami, na miarę posiadanego czasu i środków,\npogląd drugi: do uczenia są nauczyciele, natomiast rolą leśnika jest udostępnienie lasu i leśnej infrastruktury edukacyjnej.\nReferaty zostały opublikowane w 9 numerze “Studiów i Materiałów Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej”\nVII konferencja 2002 r\nReferaty wygłoszone w 2002 r. w trakcie VII konferencji WZELS\nHeronim Olenderek “Nowe uwarunkowania edukacji leśnej na wydziale Leśnym SGGW”\nTeresa Czech “Konkursy przyrodnicze i program “Co się dzieje w gniazdach”\nTeresa Kotynia “Znaczenie seminarium “Szanse i zagrożenia edukacji ekologicznej w terenie”\nKrzysztof Będkowski “Zarys merytoryczny edukacji leśnej społeczeństwa”\nBarbara Czołnik “Przyrodnicze Podstawy Leśnictwa – wystawa edukacyjna “\nWincenty Wrześniewski “Tematyka edukacji przyrodniczo-leśnej w programie nauczania biologii i podręcznikach szkolnych”\nAndrzej Antczak “Strategia edukacji leśnej społeczeństwa i programy edukacji leśnej prowadzonej przez Lasy Państwowe”\nGrzywacz A., Żornaczuk A., Szczepkowski A., Piętka J., Zarzyński P. “Ogólna charakterystyka obiektów dydaktycznych w Leśnych Kompleksach Promocyjnych”\nPiotr Banaszczak “Programy edukacji w ogrodach botanicznych”\nArtur Obidziński “Spotkanie z przyrodą i jego miejsce w edukacji”\nEwald Ranoszek “Edukacja leśna w Parku Krajobrazowym Dolina Baryczy”\nGrażyna Głuch “Formy przekazywania wiedzy o lesie i leśnikach w tematach ogólnoprzyrodniczych”\nMagdalena Machinko-Nagrabecka “Wykorzystanie nowoczesnych technik komputerowych w edukacji na przykładzie programu Globe i programu różnorodności biologicznej”\nIlona Mrowińska “Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych”.\nDorota Zawadzka “Ochrona przyrody a edukacja leśna”\nAnna Żornaczuk “Analiza porównawcza działalności w zakresie edukacji leśnej w Regionalnych Dyrekcjach Lasów Państwowych w Pile i w Warszawie”\nReferaty zostały opublikowane w 8 numerze “Studiów i Materiałów Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej”.\nAndrzej Grzywacz – “Zintegrowana edukacja leśna na poziomie podstawowym”\nHeronim Olenderek – “Systemy informacji przestrzennej w edukacji leśnej”\nKrzysztof Będkowski – “O potrzebie przygotowania programu edukacji przyrodniczej”\nDorota Zawadzka – “Wykorzystanie badań naukowych z zakresu ochrony przyrody w edukacji przyrodniczej”\nRobert Knysak – “Działania WWF na polu edukacji przyrodniczej”\nJarosław Kruk – “Rola przemysłu drzewnego we wspieraniu edukacji leśnej społeczeństwa na przykładzie doświadczeń Frantschach Świecie”\nJacek Wizimirski – “Edukacja leśna w Lasach Państwowych – dylematy – przyrodniczo-leśna, czy integrująca tematy, których spoiwem jest las”\nBarbara Mozga – “Las miejscem realizacji ścieżek edukacyjnych”\nMichał Nurzyński – “Stan i perspektywy nieformalnej edukacji ekologicznej”\nDorota Szulc-Guziak – “Program dla szkół “Bocian” – edukacja poprzez aktywne działanie na rzecz ochrony środowiska”\nAndrzej M. Jagodziński – “Wybrane aspekty działalności Sekcji Botanicznej Koła Naukowego Leśników – Studentów Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu w zakresie edukacji ekologicznej”\nRyszard Wyrzykowski – “Rola filmu przyrodniczego w edukacji”\nGrażyna Ewa Chęcińska – “Rajdy Dnia Ziemi jedną z form organizacji czasu wolnego dzieci i młodzieży”\nWojciech Witczak – “Edukacja przyrodnicza w ogrodzie zoologicznym”\nAnna Żornaczuk – “Analiza i porównanie treści ścieżek dydaktycznych oraz treści kształcenia zawartych w programie szkolnym klas 4-6 Szkoły Podstawowej na przykładzie LKP Lasy Puszczy Bukowej i Goleniowskiej”\nZbigniew Gurgul – “Ścieżka przyrodnicza w rezerwacie “Torfowisko pod Zieleńcem” jako przykład udostępnienia obiektu chronionego”\nMonika Rusztecka – “Elektroniczny Atlas Środowiska Polski – multimedialny program edukacyjny”\nMagdalena Machinko-Nagrabecka – “Co to jest Program Globe?”\nJolanta Gajek – “Edukacja przyrodniczo-leśna ważnym zadaniem dla Leśnych Kompleksów Promocyjnych w dobie reformy polskiego szkolnictwa”\nReferaty z konferencji zostały zamieszczone w 6 zeszycie “Studiów i Materiałów CEPL”.\nPublikację można nabyć w naszym “Sklepiku“\nJerzy Mozgawa: Nowe tendencje w uniwersyteckim kształceniu leśników.\nKrzysztof Będkowski: Edukacja przyrodnicza w USA – wybrane aspekty działalności USDA Forest Service.\nMarta Gaworska: Zastosowanie metody TNA – Training Needs Analysis do definiowania potrzeb szkoleniowych w Lasach Państwowych.\nJurij Gryniuk: Edukacja ekologiczna na Ukrainie.\nIrena Jarzyńska, Wiesław Piasecki: Przyrodnicze kształcenie studentów wczesnej edukacji dziecka w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Częstochowie.\nJan Konopka: Edukacja przyrodnicza w Afryce Południowej.\nIwona Leśniewicz: Metodyka zajęć terenowych.\nCarsten Moeller: Szkolenie robotników leśnych w Danii.\nHeronim Olenderek, Ewa Brzozowa, Krzysztof Będkowski: Percepcja przyrodniczych i kulturowych aspektów środowiska przez dzieci i młodzież – przykład z terenu Nadleśnictwa Parciaki.\nAndrzej Rosiński: Udział leśników w edukacji przyrodniczej społeczeństwa we współpracy z organizacjami na terenie LKP Lasy Gostynińsko-Włocławskie – Nadleśnictwo Łąck.\nArleta Siarkiewicz: Nadleśnictwo Kliniska (film).\nStephan Springborg: Pocałunek w ciemności.\nAnna Maria Wójcik: Edukacyjne wykorzystanie Nadwieprzańskiego Parku Krajobrazowego w kształceniu przyrodniczym młodzieży.\nReferaty z konferencji do nabycia w naszym “Sklepiku” – “Studia i Materiały CEPL” Zeszyt 5\nAndrzej Grzywacz: Słowo wstępne – kilka refleksji o edukacji leśnej społeczeństwa.\nAndrzej Antczak: Prezentacja komputerowa Ośrodka Edukacji Leśnej “Jagiellońskie” w Nadleśnictwie Białowieża.\nKrzysztof Będkowski: Treść edukacji leśnej.\nAndrzej W. Biderman: Rola doświadczenia w edukacji – znaczenie stacji terenowych.\nMałgorzata Falencka-Jabłońska: Instytut Badawczy Leśnictwa na rzecz edukacji ekologicznej społeczeństwa.\nIrena Jarzyńska: Edukacja przyrodnicza uczniów nauczania początkowego realizowana w terenie leśnym.\nAleksandra Jastrzębska-Kołodyńska: Warsztaty terenowe klasy przyrodniczej w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie.\nJan Konopka: Udostępnianie lasówdla celów rekreacji oraz edukacji ekologicznej na przykładzie Brytyjskiej Kolumbii (Kanada).\nTeresa Kotynia: Udział organizacji pozarządowych w edukacji leśnej społeczeństwa.\nKatarzyna Krakowska: Walory edukacyjne Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich.\nArtur Obidziński: Dendrologia jako wstęp do edukacji leśnej.\nHeronim Olenderek: Kształcenie leśników na poziomie wyższym z uwzględnieniem przygotowania do edukacji przyrodniczo-leśnej społeczeństwa.\nRuth Rudzinski: A comparision and contrast of challenges facing national parks in Poland and in the United States.\nJan Stachyrak: Formy edukacji ekologicznej w Zespole Karpackich Parków Krajobrazowych pod hasłem “Edukacja najtańszą inwestycją w ochronie środowiska”.\nPaweł Strzeliński: Kształcenie multimedialne – moda czy konieczność w edukacji leśnej? .\nPaweł Strzeliński, Andrzej Węgiel: Internet nowym medium w edukacji leśnej społeczeństwa.\nBohdan Ważyński: Właściwości gospodarstwa leśnego – ważny temat edukacji leśnej społeczeństwa.\nAndrzej Węgiel: Popularyzacja wiedzy o nietoperzach jako sposób na przełamywanie uprzedzeń i poprawę wizerunku zwierząt o negatywnym odbiorze społecznym.\nAnna Maria Wójcik: Edukacja leśna na zajęciach pozalekcyjnych realizowana w ramach programu “Zrozumieć i pomóc środowisku”.\nWiktor Majak: Wystawa “Owady – bogactwo życia”.\nBędkowski K.: Edukacja leśna w Rogowie.\nFalencka-Jabłońska M.: Olimpiady Wiedzy Ekologicznej skuteczną formą kształtowania właściwych postaw wobec środowiska przyrodniczego.\nFleszar E.: Rola, znaczenie i wykorzystanie dydaktycznej ścieżki przyrodniczej w edukacji ekologiczno-środowiskowej.\nGrugel Z.: Działalnośc Ośrodka Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Nadleśnictwie Woziwoda.\nGryniuk J.: Rezerwat Przyrody “Roztocze” jako ośrodek edukacji ekologicznej.\nGrzywacz A.: Propozycje zadań dla administracji Lasów Państwowych w zakresie edukacji leśnej społeczeństwa.\nKapuściński R.: Uwarunkowania prawne i założenia edukacji ekologicznej w Lasach Państwowych.\nKonopka J.: Szkoły leśne w kształceniu dla ekorozwoju.\nKorpetta D.: Rola współpracy jednostek samorządu terytorialnego i jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych w kreowaniu świadomości przyrodniczo-leśnej społeczeństwa.\nKotynia T.: Edukacja przyrodnicza i ekologiczna w Lesie Łagiewnickim – działalność Terenowego Ośrodka Edukacji i Kultury Ekologicznej w Łodzi.\nKowalik-Olubińska M.: Edukacja przyrodniczo-leśna dzieci w wieku przedszkolnym.\nKulik R.: Jak kształtować postawy proekologiczne?\nMalinowski J.A.: Edukacja leśna dzieci i młodzieży szkolnej fragmentem edukacji leśnej społeczeństwa.\nNowak A.: Możliwości podnoszenia poziomu świadomości dotyczącej środowiska ułatwiające aktywne uczestnictwo w jego rozwoju i ochronie.\nOkołów G.: Edukacja przyrodnicza – korzenie, rozwój a praktyka codzienna.\nOlenderek H.: Wydział Leśny Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w edukacji przyrodniczo-leśnej.\nOlenderek T.: O dziecięcym konkursie “Moje postrzeganie świata”.\nPaschalis P.: Edukacja leśna u progu XXI wieku.\nRiedl T.: Dewastacja leśnych ekosystemów rekreacyjnych a wiedza przyrodnicza rekreantów (artykuł dyskusyjny).\nRudzinski R.: The American Peace Corps in Poland.\nToka K.: Pierwszy rok ekoedukacyjnej działalności Leśnego Banku Genów.\nWażyński B.: Metody edukacji przyrodniczo-leśnej.\nWiśniewski J.: Humanizacja edukacji leśnej – moda czy konieczność?\nZawadzka D.: Wpływ tematyki, lokalizacji i sposobu wykonania ścieżek dydaktycznych na efektywność edukacji ekologicznej.\nZielony R.: Edukacja leśna leśników.\nGrzywacz A.: Zadania edukacji leśnej jako części edukacji ekologicznej.\nBędkowski K.: Rola i zadania Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie w systemie edukacji leśnej społeczeństwa.\nCzołnik B.: Edukacja środowiskowa w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie.\nChrzanowski T.: Edukacja leśna w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu.\nSoida D.: Formy i treści edukacji środowiskowej realizowanej przez Regionalny Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Krakowie.\nKowalak A.: Działalność edukacyjna Centrum Edukacji Ekologicznej Wsi w Krośnie.\nAnasiewicz A.: Ośrodki muzealno-dydaktyczne parków narodowych i ich miejsce w edukacji ekologicznej na przykładzie Roztoczańskiego Parku Narodowego.\nGrugel Z.: Edukacja przyrodniczo-leśna w Borach Tucholskich.\nKrzemiński M.: Puszcza Kozienicka bazą edukacji środowiskowej Kozienickiego Parku Krajobrazowego i Leśnego Kompleksu Promocyjnego “Lasy Puszczy Kozienickiej”.\nNowak R.: Działalność edukacyjna Bolimowskiego Parku Krajobrazowego.\nToka K.: Działalność edukacyjna Leśnego Banku Genów Kostrzyca.\nSoszyński B.: Praktyczne formy edukacji przyrodniczej – przegląd krytyczny.\nZawadzka D.: Edukacja ekologiczna w Wielkiej Brytanii.


Czy Rafał Trzaskowski jest bezpieczny? Jak chronić prezydentów miast? - NaszeMiasto.pl\nCzy Rafał Trzaskowski jest bezpieczny? Jak chronić prezydentów miast?\nCzy prezydent Warszawy powinien mieć dodatkową ochronę? Na razie – z urzędu – chronieni są najważniejsi politycy ze szczebla ogólnopolskiego. Ale nie tylko oni mają specjalną ochronę. Czy po wydarzeniach w Gdańsku także prezydenci największych miast powinni być chronieni?\nW niedzielę, 13 stycznia, Paweł Adamowicz – prezydent Gdańska został zaatakowany przez nożownika. Mężczyzna wtargnął na scenę z ostrym narzędziem. Po drodze nikt go nie zatrzymał. Dopiero po chwili pojawiła się ochrona. Prezydent – co warto przypomnieć – nie jest bowiem chroniony z urzędu. Zgodnie z ustawą regulującą prace Służby Ochrony Państwa (z 8 grudnia 2017) , taka ochrona należy się nielicznym, m. in. prezydentowi RP (także po zakończeniu kadencji), premierowi i jego zastępcom, ministrowi spraw zagranicznych, a także marszałkom Sejmu i Senatu.\nMinister MSWiA może jednak zadecydować o chronieniu dowolnej osoby aktywnej publicznie. W ustawie jest mowa o ochronie „innych osób ze względu na dobro państwa”. W czerwcu – według doniesień „Rzeczpospolitej” - taki przywilej otrzymała Julia Przyłębska, Prezes Trybunału Konstytucyjnego.\nCzy tym razem przywilej zyska prezydent Trzaskowski oraz inni prezydenci dużych miast? „Na razie nie udzielamy komentarza. Sprawa jest zbyt świeża” - usłyszeliśmy w Służbie Ochrony Państwa. Swoje pytania skierowaliśmy również do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. To tam wydawane są decyzje w sprawie dodatkowej ochrony polityków.\nRzecznik MSWiA poprosił o przesłanie pytań mailem. Usłyszeliśmy, że sztab prasowy potrzebuje czasu, by odpowiedzieć. Naszą wiadomość przesłaliśmy ok. godz. 11. Do czasu publikacji materiału nie otrzymaliśmy odpowiedzi.\nOchrony prezydenta miasta może się podjąć również policja. - Nie ma żadnych przesłanek, żeby podejmować w tej chwili działania dotyczące ochrony prezydenta Warszawy – mówi nam przedstawiciel Komendy Stołecznej Policji. Po chwili dodaje, że nawet jeśli ochrona zostałaby przydzielona, funkcjonariusze nie będą informować o tym mediów, ze względu na charakter tego typu działań.\nW niedzielę, już po wydarzeniach w Gdańsku, jeden z użytkowników serwisów społecznościowych kierował do prezydenta Poznania i Wrocławia pogróżki. W związku z tym, skierowaliśmy się do stołecznego Ratusza z pytaniem, czy podjęto dodatkowe działania dotyczące ochrony prezydenta Warszawy. - Pan Prezydent normalnie wypełnia swoje obowiązki – mówi nam Magdalena Łań z urzędu miasta.\n- Czy w przypadku wystąpień publicznych będą państwo stosować dodatkowe środki ostrożności? - pytamy. - Na razie w Warszawie nie szykują się wystąpienia Prezydenta na tak wielkim wydarzeniu, jakim był Finał WOŚP. Przy kolejnych tego typu imprezach będziemy się zastanawiali nad zwiększeniem środków bezpieczeństwa – odpowiada Łań. W rozmowie ze "Stołeczną" rzecznik prezydenta, Kamil Dąbrowa dodał, że prezydent Trzaskowski "nie ma i nie będzie mieć ochrony".\nŹródło: Czy Rafał Trzaskowski jest bezpieczny? Jak chronić prezydentów miast? - Warszawa NaszeMiasto.pl\nochrona prezydenta w...\njak chroni się prezy...\nochrona prezydenta m...\nochrona prezydenta g...\natak na prezydenta m...


Co oznacza „bycie wolnym od uprzedzeń”?\nWezwanie do „bycia wolnym od uprzedzeń” często jest jak rzucanie grochem o ścianę.\nCzy przyczyna tkwi w tym, że zbyt trudno jest być otwartym? A może ludzie po prostu nie są zainteresowani taką postawą?\nAby odpowiedzieć na te pytania, najpierw należy zrozumieć, co oznacza „bycie wolnym od uprzedzeń” i zastanowić się nad czynnikami, które prowadzą do takiego stanu rzeczy.\nCo oznacza „bycie otwartym i wolnym od uprzedzeń”?\nZanim dojdziemy do tego, czym jest „otwartość”, należy zastanowić się, jakie zachowania są jej przeciwnością.\nTo, że jest się otwartym nie oznacza wcale, że przyjmuje się wszystkie opinie jako prawdziwe i równie ważne.\nMożna być otwartym i jednocześnie nie zgadzać się z innymi.\nPrawdą jest, że można być otwartym i mieć świadomość tego, że inni nie mają wcale racji.\nBycie wolnym od uprzedzeń nie oznacza po prostu bycia otwartym na nowe poglądy, ale bycie świadomym poglądów, które przyjmujemy jako własne.\nNasz umysł jest potężnym filtrem, którego ważności nie należy umniejszać.\nPomaga on rozwijać spójne rozumienie rzeczywistości, dzięki czemu świat ma dla Ciebie sens i możemy podejmować odpowiednie działania, które sprawiają, że jesteśmy spełnieni w życiu.\nWyobraź sobie, że zgadzasz się ze wszelkimi opiniami i wartościami, jakie stają na Twojej drodze. Jakie byłoby Twoje życie?\nBycie otwartym nie oznacza, że przestaniesz wybierać odpowiednie dla siebie poglądy, ale to, że będziesz starać się przepuszczać je przez filtry i od nowa przeanalizujesz swoje stare przekonania.\nAby zmienić swój stosunek, należy widzieć różnicę pomiędzy trzema różnymi aspektami:\nDwa powody, dla których bycie wolnym od uprzedzeń jest takie trudne:\nIdentyfikujemy się z naszymi przekonaniami: Używamy naszych przekonań jako naszej tożsamości, mówiąc: „Jestem katolikiem” lub „ Jestem chrześcijaninem” lub „Jestem ateistą”. I kiedy nasze przekonania są podważane, czujemy się zagrożeni. Kiedy nasze poglądy są odrzucone, czujemy się urażeni. Jeśli uważasz, że Twoje przekonania są tym , kim Ty sam jesteś, nie chcesz brać pod uwagę innych punktów widzenia i stajesz w pozycji obronnej, żeby chronić własne przekonania. Ale Twoje przekonania nie określają tego, kim jesteś. Ukazują jedynie, w jaki sposób rozumiesz prawdę właśnie w tym momencie. Masz wybór. Możesz zastanawiać się nad innymi przekonaniami i poglądami .\nNasze przekonania są dla nas prawdziwe: Jeśli zrównujemy nasze przekonania z prawdą, nie ma miejsca na bycie otwartym i możemy stać się bardzo sfrustrowanymi, jeśli ktoś nie będzie dzielił naszych przekonań. Kiedy dojdzie do dyskusji na ten temat, nie będziemy zainteresowani słuchaniem innych, tylko wyrażaniem własnych opinii. Dzieje się tak dlatego, że uważamy się za tych, którzy znają prawdę, a inni mylą się, ponieważ nie zgadzamy się z nimi. Dzięki zachowaniu rozróżnienia pomiędzy naszymi przekonaniami i prawdą, stajemy się bardziej otwarci i potrafimy rozważać także inne punkty widzenia i słuchać tego, co mówią inni.\nBycie wolnym od uprzedzeń wymaga od nas rozróżnienia pomiędzy tym, kim jesteśmy i tym, w co wierzymy oraz tym, czym jest prawda.\nJak wygląda bycie otwartym?\nOsoby, które posiadają tę cechę dążą do lepszego zrozumienia świata i chętnie słuchają innych. Poprzez wgląd w przekonania i poglądy innych uczą się.\nNie czują się zobligowani do tego, żeby godzić się ze wszelkimi poglądami, ale szanują prawa i opinie innych. Nie usiłują przymusić nikogo do przejęcia ich własnych poglądów.\nNie czują się zakłopotani, kiedy muszą przyznać się do własnej niewiedzy lub popełnienia błędu.\nNie uciekają się do racjonalizacji, aby usprawiedliwić własne przekonania i są gotowi wysłuchania słów krytyki, które nie obrażają ich.\nOsoba taka, nie tylko bierze pod uwagę poglądy innych, ale również stara się spojrzeć na życie z innej perspektywy.\nNasze poglądy są idealne, kiedy patrzymy na nie poprzez nasze własne ideologiczne okulary. Wtedy poglądy innych wydają się niewłaściwe. Co jeśli w naszym światopoglądzie są jakieś usterki? Czy jesteśmy w stanie zrewidować nasze własne przekonania i założenia?\nPonieważ chcemy lepiej zrozumieć świat, nie ma sensu trwać przy naszych przekonaniach, tylko dlatego, że są nam znajome i czujemy się z nimi komfortowo. W ten sposób stają się one przeszkodą, a nie otwierają drogę do prawdy.\nBycie wolnym od uprzedzeń i nasz rozwój holistyczny\nBycie otwartym wpływa na wszystkie sfery naszego życia i jest wstępem do rozwoju osobistego.\nNie można doświadczyć duchowego oświecenia, jeśli nie będziemy chcieli zrzec się ograniczających nas przekonań.\nNie możemy rozwinąć intelektualnej samoświadomości, jeśli nie potrafimy wziąć pod uwagę poglądów i perspektywy innych.\nNie możemy stworzyć zdrowego sposobu myślenia, jeśli czujemy się zastraszeni wtedy, gdy nasze przekonania są kwestionowane.\nNie jesteśmy w stanie tworzyć silnych relacji społecznych, jeśli nie jesteśmy gotowi na słuchanie innych, jeśli chcemy za wszelką cenę zmusić innych do przejęcia naszych opinii.\nNie osiągniemy sukcesu zawodowego, jeśli zawsze będziemy wykonywać swoją pracę w ten sam sposób, nie zwracając uwagi na nowe podejścia i biorąc pod uwagę zmieniające się trendy.\nNie odkryjemy nowych form spędzania wolnego czasu, jeśli zawsze będziemy robić to, co zwykle, ponieważ czujemy się z tym bezpiecznie.\nNasze zdrowie fizyczne nie ulegnie poprawie, jeśli nie jesteśmy przygotowani na zakwestionowanie obiegowej mądrości na temat diety i zdrowia.\nDoskonalenie cechy, jaką jest bycia otwartym jest inwestycją, dzięki której możemy wiele zyskać.\nJeśli chcesz uwolnić się od uprzedzeń i potrzebujesz pomocy, to zapraszam cie na darmową konsultację.\nKliknij i wybierz dogodny dla siebie termin http://bit.ly/1iAaKNo


Biskupi Ziemi Świętej potępili nowe akty przemocy - Vatican News\nZ bólem i oburzeniem, po upływie niedługiego czasu, znowu jesteśmy zmuszeni potępić nowe akty wandalizmu i nienawiści wobec chrześcijan w Ziemi Świętej. W ten sposób tamtejsi biskupi katoliccy wyrazili swój sprzeciw wobec wydarzeń, jakie miały miejsce w wiosce Jisch w Galilei.\nW wydanym oświadczeniu biskupi wskazali, że tzw. nieznani sprawcy zniszczyli samochody należące do chrześcijan oraz wypisywali w języku hebrajskim obrażające ich hasła. „Oprócz potępienia podobnych aktów nienawiści wzywamy rządzących oraz siły bezpieczeństwa do podjęcia stanowczych kroków w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom oraz pociągnięcia do odpowiedzialności osób dopuszczających się tych wykroczeń” – piszą tamtejsi hierarchowie.\n20 lipca 2019, 14:09


Slot gry hazardowe za darmo jqdrs\nGraj za darmo w niesamowity slot Jackpot 6000\nJest to jedna z darmowych maszyn do gry ze sławnego trio, które miesza ze sobą maszyny do gry oraz inne gry hazardowe. Automat Alien Robots Online Za Darmo » darmowe-kasyno-gry.com Alien Robots to gra slotowa produkcji Net Entertaiment, która spodoba się nie tylko entuzjastom robotów. Interesujący temat i wspaniała grafika sprawiają, ze warto w nią zagrać. Jest to gra na automacie, w wersji online z 30 liniami … Automat Fruits And Sevens Online Za Darmo » darmowe-kasyno-gry…\nMega Joker - gry-hazardowe-za-darmo.com Każdy użytkownik może przetestować wersję demo Mega Jokera za darmo, należy jedynie obracać trzema bębnami. Wcześniej musisz użyć klawiszy Bet, aby wybrać odpowiedni rozmiar zakładu. Grając w Mega joker slot za darmo logiczne byłoby granie na minimalnych stawkach, ponieważ wtedy możesz jeszcze dłużej ćwiczyć ulubioną\nKasyno Gry Hazardowe, Maszyny i Automaty do Gier Za …\nGry Hazardowe Za Darmo - Home | Facebook gry-hazardowe-za-darmo.com Szczegółowy opis gry Lucky Lady's Charm, jednego z hitów Novomatic Lucky Lady's Charm to niekwestionowany hit firmy Novomatic, gra słynie z atrakcyjnej rozgrywki, ładnej grafiki i sporych wygranych. Slot Gry Hazardowe Za Darmo - ooma.in Slot Gry Hazardowe Za Darmo. Najlepsze Darmowe Sloty2 Opinions na temat Slot Machine - FREE Casino slot gry hazardowe za darmo. 3 Maj 2016 .. Darmowa Kasyno Gra slot gry hazardowe za darmo Magic Poker Online Ta gra hazardowa, bardziej niż jakakolwiek inna daje wiele szans na wygraną dzięki opcjom ..Pyramid of GoldHot Shot\nGry automaty Sizzling Hot Deluxe to 5 bębnów i 5 linii pay-line, oferowanych przez dostawcę oprogramowania Novomatic. Zagraj za darmo Sizzling Hot teraz. ... Jak się gra w gry automaty Sizzling Hot? Zanim trafisz na te bębny owocowe, powinieneś ustawić ... Darmowe gry hazardowe 777 I Automaty siódemki online za darmo W Sizzling Hot 777, Ultra Hot czy Book of Ra zagrasz za darmo bez rejestracji na naszej stronie. Najpopularniejsze darmowe gry hazardowe to maszyny 777. Wśród slotów naziemnych można wymienić np. Hot Spoty, automaty Silver Shark, Apex czy Black W ... Gry hazardowe automaty Playboy za darmo – Gry Hot Spot 77777 Playboy za darmo to 5-bębnowa maszyna stworzona przez Microgaming. Slot ten zachęca interesującą grafiką oraz muzyką. Niczym w Playboyu, spotkasz tu prawdziwe króliczki, które naprawdę mogą cię rozproszyć. Poza tym, gra oferuje aż 243 sposobów na ...\nPrzeczytaj artykuł i poznaj gry hazardowe online za darmo. Wypróbuj grę za darmo jak i na pieniądze. Sprawdź jakie kasyna online oferują taką rozrywkę bez logowania. Darmowe Kasyno - Gry hazardowe i automaty gratis w domu Darmowe Kasyno to strona gdzie gry hazardowe, ruletka oraz automaty są zupełnie za darmo od 2010 roku. Codzienne nowe oferty z bonusami bez depozytu. Gry Hazardowe - Wybór najlepsze darmowe gry online Codziennie, starannie wybieramy nowe gry hazardowe do grania online. Graj teraz online i za darmo.Nasza kolekcja darmowych gier kasyno to wyjątkowy wybór gier, które zabiorą cię do wirtualnego świata kasyn! Jest to świetna możliwość, gdyż nie musisz wydawać ani grosza! Gry hazardowe online. Darmowe hazardu Odtwórz hazardu. Bezpłatne Gry hazardowe.Kasyno gry flash - gatunek gier, teraz reprezentowana w Internecie po prostu sam w obfitości nie-ludzkiej.Istnieje wiele, są pięknie zaprojektowane i renderowane i istnieje wiele stron.Ale jest jedna rzecz - przed rozpoczęciem gry...