Ppłk dypl. Ludwik Sadowski ( ) - PDF\nPpłk dypl. Ludwik Sadowski ( )\nDownload "Ppłk dypl. Ludwik Sadowski (1896 1964)"\n2 Ppłk dypl. Ludwik Sadowski ( )\n4 Ppłk. dypl. Ludwik Sadowski Oddział II Sztabu Głównego. Rezultaty pracy pokojowej i udział w przygotowaniu do wojny Opracowanie Maciej Sobieraj Wstępem opatrzył Andrzej Suchcitz Opracowanie graficzne, projekt typograficzny i projekt okładki Małgorzata Rybicka Redakcja, skład i łamanie Bernard Nowak KSIĄŻKA ZOSTAŁA WYDANA PRZY POMOCY FINANSOWEJ URZĘDU DO SPRAW KOMBATANTÓW I OSÓB REPRESJONOWANYCH ISBN Copyright by Wydawnictwo Test, tel , Druk: Drukarnia Oprawa, Łódź\n5 SPIS TREŚCI Andrzej Suchcitz, Ppłk dypl. Ludwik Sadowski i jego elaborat o Oddziałe Drugim / 7 Maciej Sobieraj, Nota edytorska / 17 Wstęp A. Materiał użyty do opracowania / 19 B. Uwagi ogólne / 22 Rozdział I. Organizacja pokojowa Oddziału II Sztabu Głównego / 23 A. Organizacja Centrali / 23 B. Organizacja placówek Oddziału II w kraju / Placówki wywiadowcze / Placówki radiowywiadowcze / Placówki kontrwywiadowcze / Łączność radiowa O[ddz.] II w granicach państwa / 35 C. Placówki Oddziału II za granicą / Atachaty wojskowe / Placówki wywiadowcze Oddziału za granicą / Placówki dywersyjne za granicą / Łączność radiowa z placówkami zagranicznymi / 38 D. Wyszkolenie / 38 E. Sprawy finansowe / 39 F. Resumé / 40 Rozdział II. Przegląd pracy pokojowej Oddziału II SG / 42 A. Wywiad ofensywny / Wywiad płytki na Niemcy / Wywiad głęboki na Niemcy / Wywiad płytki na Rosję / Wywiad głęboki na Rosję / Wywiad na Litwę / Wywiad na Czechosłowację / 48 B. Kontrwywiad i ochrona tajemnicy wojskowej / 49 C. Radiowywiad kryptologia szyfry własne łączność wewnętrzna Oddziału II SG / Radiowywiad i kryptologia / 56 a. radiowywiad na Niemcy / 56 b. radiowywiad na Rosję Sowiecką / 57 c. inne zagadnienia zwiedzane z radiowywiadem / Szyfry własne / Łączność radiowa Oddziału II / 59 D. Zagadnienia techniczne / 60 E. Dywersja / 60 F. Informowanie dowódców i wojska nieprzyjaciela [brak] 5\n6 G. Współpraca ze sztabami innych państw / 66 H. Rola i działalność Oddziału II SG w okresie kryzysu sudeckiego i ankesji Czech / Dziedzina polityczna i wywiadowcza / Dziedzina dywersji / 71 a. działania dywersyjne na Zaolziu / 71 b. dywersja na Rusi Zakarpackiej / 74 Rozdział III. Ocena sytuacji wojskowej Niemiec i Rosji (do marca 1939 r.) / 78 A. Ocena sytuacji wojskowej Niemiec / 79 B. Ocena sytuacji wojskowej Rosji / 81 Rozdział IV. Przygotowania wojenne Oddziału II SG / 84 A. Wstęp / 84 B. Ogólnie o przygotowaniach mobilizacyjno-organizacyj nych Oddziału II / 84 C. Centrala służby informacyjno-wywiadowczej / 85 D. Attachaty wojskowe / 86 E. Oddziały II Sztabów Dowództw Operacyjnych / 86 F. Oficerowie wywiadowczy wielkich jednostek oraz oficerowie informacyjni pułków / 89 G. Organy wywiadu zaczepnego / Ogólnie o wojennej sieci wywiadowczej / Ekspozytury Oddziału II SG / Placówki wywiadowcze za granicą / 91 H. Organy kontrwywiadowcze / Samodzielne Referaty Informacyjne DOK i ich placówki / Służba cenzury pocztowej / Ogólne przygotowania kontrwywiadowcze / 94 I. Organy radiowywiadu i łączności / Radiowywiad i szyfry obce / Szyfry własne / Łączność radiowa Oddziału II SG / 98 J. Zaopatrzenie techniczne [brak] K. Przygotowania dywersyjne (nieopracowane) Rozdział V. Praca Oddziału II w okresie marzec wrzesień 1939 r. / 100 A. Ocena sytuacji niemieckiej / 100 Wstęp / Okres od 16 IV do 3 VI 1939 r. / Okres od 4 VI do 15 VII 1939 r. / Okres od 16 VII do 12 VIII 1939 r. / Okres od 13 VIII do 27 VIII 1939 r. / Okres od 28 VIII do 31 VIII 1939 r. / Okres od l IX do 17 IX 1939 r. / Krótka ocena wiadomości dostarczonych przez Oddział II o koncentracji niemieckiej / 104 B. Ocena sytuacji rosyjskiej w okresie marzec do 17 IX 1939 r. / 104 Spis załączników / 107\n7 Andrzej Suchcitz PPŁK DYPL. LUDWIK SADOWSKI I JEGO ELABORAT O ODDZIALE DRUGIM Przez wiele lat głównym źródłem wiedzy historycznej o przedwojennym Oddziale II Sztabu Głównego, wykorzystywanym przez krajowych historyków zajmujących się tematyką polskiego wywiadu, był elaborat Oddział II Sztabu Głównego. Rezultaty pracy pokojowej i udział w przygotowaniu do wojny, autorstwa ppłk. dypl. Ludwika Sadowskiego. 1 Maszynopis liczy 133 strony, plus sześć stron załacznika nr 1 do rozdziału V. W dodatku było 15 załączników, które istniały tylko w jednym egzemplarzu i z których, niestety, tylko mniejsza część się zachowała. Tekst elaboratu został sporządzony w kilku egzemplarzach, dwa będące obecnie w Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie i jeden, przywieziony do Kraju po 1945 (przez gen. bryg. I. Modelskiego?), który znajdował sie w Wojskowym Instytucie Historycznym, a obecnie w Centralnym Archiwum Wojskowym. Elaborat powstał w Biurze Rejestracyjnym Ministerstwa Spraw Wojskowych. Biuro powstało z końcem października 1939, z zadaniem zebrania relacji oficerów i zbadania przyczyny klęski jesiennej 1939 roku. Na czele Komisji stanął płk dypl. Fryderyk Mally, a sama Komisja podlegała II Wiceministrowi Spraw Wojskowych, pułkownikowi dyplomowanemu, następnie generałowi brygady, Izydorowi Modelskiemu. Zakresem pracy Biura było: a) zagadnienia historyczne polegające na poszukiwaniu relacji, aktów i dokumentów, dotyczących przygotowania i prowadzenia wojny w 1939 r. b) zebranie i ewidencjonowanie ich, c) zagadnienia rejestracji personalnej przez badanie spraw tych oficerów, którzy ponoszą winę za stan przygotowania do wojny lub których zachowanie się w czasie wojny uwłacza obowiązkom oficerskim 2 W załączniku do instrukcji pisania relacji padło sformułowanie, że piszący oficer [ ] ma prawo 1 Przypisy umieszczone są na końcu wstępu. i obowiązek napisać to wszystko, co wg jego mniemania wyjaśnia bieg wydarzeń, zgodnie ze swą najlepszą wiedzą i sumiennością. 3 Otwierało to możliwość zasadnej jak i niezasadnej krytyki, załatwienia osobistych porachunków, przypodobania się nowym władzom. Toteż i niejeden piszacy wykorzystał to w tym duchu. W Biurze Rejestracyjnym utworzono 9 referatów tematycznych oraz kancelarię. Jeden z utworzonych referatów, Informacyjny, miał zająć się zbieraniem relacji, a następnie napisaniem opracowania dotyczącego zagadnienia Kontrwywiadu, Informacji (czyli Wywiadu) i Żandarmerii. Właśnie na jego czele stanął mjr dypl. Ludwik Sadowski. Podobnie jak pozostałe komórki, referat ten miał wyjaśnić przyczyny wojskowe i polityczne naszej klęski, a tym samym dać Narodowi i przyszłym Sądom odpowiedź i dane do oceny ludzi, którzy tę klęskę spowodowali. Bowiem Naród Polski zdał egzamin ze swego bohaterstwa jak najwspanialej, klika rządząca jak najhaniebniej. 4 A więc widać, czego się spodziewano po zbiorowych opracowaniach, zwieńczających jakby badania zebranych indywidualnych relacji. Referat Informacyjny Biura Rejestracyjnego MSWojsk. był podzielony na pięć zagadnień: I. Służba Oddziału II, II. Organy bezpieczeństwa MSWojsk, III. Propaganda, IV. Żandarmeria, V. Współpraca z Referatem Ogólnym i Referatem Prawnym Biura Rejestracyjnego. Najistotniejszy był pierwszy, który został podzielony na trzynasćie podpunktów do opracowania. Były to: 1. Odtworzenie organizacji pokojowej i wojennej Oddziału II Szt. Gł. i jego organów. 2. Odtworzenie obsady personalnej O. II i jego organów w czasie pokoju i wojny. 3. Odtworzenie rocznych budżetów O. II. 7\n8 4. Zobrazowanie, charakterystyka pracy i stosunków oraz wyniki dizałalności O. II SG w czasie pokoju. 5. Przygotowanie oraz wyniki mobilizacji O. II. 6. Szczegółowa ocena wiadomości o nieprzyja cielu, dostarczonych przed wojną przez O. II jako elementów decyzji Naczelnego Wodza. 7. Zobrazowanie, charakterystyka i ocena działal ności O. II i jego organów w czasie kampanii wrześniowej. 8. Odtworzenie zakresu i stopnia ingerencji O. II i jego organów w politykę wewnetrzną i zagraniczną w okresie pomajowym. 9. Odtworzenie nazwisk, stanowisk oraz charakterystyka działalności oficerów O. II, którzy przeszli do służby MSWewn., MSZagr., i innych resortów państwowych w okresie pomajowym. 10. Ustalenie odpowiedzialności osób kierowniczych w O. II za działalność polityczną, fałszywą ocenę npla, niewłaściwą obsadę i przygotowania pers[onalne], organizację, przygotowania mob[ilizacji] i techn[icznego], bezczynność i nadużycia finansowe itp. 11. Zebranie danych o działalności poszczególnych osób wzgl[ędnie] organów O. II po r., a przed objęciem tych spraw przez O. II w Paryżu. 12. Zewidencjonowanie i przekazanie O. II materiałów dotyczących organizacji OdeB, taktyki etc. wojska niemieckiego i sowieckiego, zawartych w aktach Biura Rejestracyjnego. 13. Zewidencjonowanie materiałow historycznych odnośnie kampanii wrześniowej, dotyczących działań npla, zawartych w aktach Biura Rejestracyjnego (dla Biura Historycznego). 5 Jak widać, obok całkiem rzeczowych zagadnień, które mogły być opracowane z pożytkiem dla wiedzy historycznej, jak i przede wszystkim potrzeb samego Oddziału II, były i zagadnienia o charakterze czysto politycznym, mające cechy rozgrywek personalno-politycznych. Do takich należą pozycje 10 i 11 oraz, w mniejszym stopniu, pozycje 8 i 9. Z końcowego opracowania ppłk. Sadowskiego widać, że pokrył tylko część wskazanych zagadnień, trzymając się raczej spraw fachowych Oddziału II, co zresztą podkreślił w swoim wstępie. Warto też podkreślić, że mimo częstych, wysoce niesprawiedliwych ocen autor sam był tego świadom. Pisał, że ocena poszczególnych dziedzin organizacji pracy pokojowej i przygotowań wojennych Oddziału II Szt[abu] Gł[ównego] aczkolwiek oparta na sprawozdaniach musi być jednak z natury rzeczy oceną indywidualną [podkreślenie w oryginale A.S.] referenta i wyrazem tylko jego poglądów na daną dziedzinę. Poglądy te mogą być gdzieniegdzie mylne czy niesłuszne, bowiem autor niniejszego opracowania slużył w Oddziale II Sztabu] Głównego w latach włącznie, a później miał możność obserwacji służby Oddziału II tylko z zewnątrz i w niedostatecznej mierze. Z tych powodów opracowanie niniejsze nie może rościć sobie pretensji do historycznego obiektywizmu, na który jeszcze nie czas. Aczkolwiek autor starał się traktować powierzone mu studium z jak największą obiektywnością, to niektóre oceny mogą i muszą być niesłuszne i krzywdzace bądź też mało krytyczne [ ]. Zdarzyć się również może, iż niektóre wnioski opracowania mogą być potraktowane jako niesprawiedliwe przez czołowych oficerów dawnego Oddziału II Szt. Gł., których większość trzeba przyznać włożyła w swą pracę dużo wysiłku, inteligencji i dobrej woli. 6 Nie dziw więc, że bazując wiedzę o Oddziale II przed 1939 r. na tym opracowaniu, historycy, i tak już będący skrępowani cenzurą PRL, w dodatku widzieli temat przez pryzmat opracowania ppłk. Sadowskiego, który w wielu miejscach dawał nader wypaczony i niesprawiedliwy obraz pracy i osiągnięć tejże instytucji. Opracowanie ppłk. L. Sadowskiego powstało na podstawie zebranych około 190 sprawozdań, z czego uratowało się około 55-ciu. Pozostałe zostały zniszczone podczas ewakuacji z Francji w czerwcu 1940 roku. Trudno jednak zgodzić się z twierdzeniem autora opracowania, że przeważajaca większość spalonych sprawozdań nie zawierała cenniejszego materiału i nie przedstawiała wiekszej wartości. 7 Szkoda, że nie zachował się załącznik z ich wykazem oraz indywidualnymi ocenami. Co gorsza, mało ze spalonych sprawozdań odtworzono po przybyciu do Anglii, mimo, że większość z ich autorów również znalazło się na Wyspach Brytyjskich. Należy pamiętać, że ppłk. Sadowski wciąż stał na czele Referatu Informacyjnego Biura do wiosny 1941 i miał okazję zebrać ponownie, chociażby częściowo, zniszczone we Francji sprawozdania. W zbiorach Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie w głównym zespole sprawozdań ofice- 8\n9 rów Oddziału II zachowało się 110 relacji i przesłuchań, z tym, że niektórzy uzupełniali swoje relacje kilkakrotnie. Dodatkowo pojedyńcze sprawozdania można też znaleźć w aktach Lotnictwa Polskiego oraz w osobistych kolekcjach. 8 Ciekawie zauważyć, że sam ppłk. Sadowski nie napisał sprawozdania ze swojej przedwojennej działalności, chociaż nieraz ponaglał innych do złożenia sprawozdań, a następnie o ich uzupełnienie. Kim był autor owego słynnego elaboratu? Ludwik Lucjan Sadowski urodził się 24 września 1896 roku w małej miejscowości Roczyce w wadowickim powiecie. Był synem Jana i Wiktorii Syrek. 9 Uczęsczał do szkoły powszechnej w Myślenicach, a od 1906 do miejscowego gimnazjum w Wadowicach, następnie od 1909 do III Gimnazjum w Krakowie, gdzie zdał maturę w 1914 roku. Wyższe studia na Wydziale Prawa i Administracji na Uniwersytecie Jagiellońskim odbywał fragmentarycznie w okresie późniejszym, w latach , zaliczając pięć semestrów. Z wybuchem wojny latem 1914 młody Sadowski zgłosił się do Legionów, otrzymując przydział do 1 kompanii 2 Pułku Piechoty, w którym służył do sierpnia 1915 roku, gdy został bardzo ciężko ranny w bitwie niopodal Rarańczy. Został wówczas odznaczony austriackim Srebrnym Medalem za Waleczność, II klasy. Przez dziewięć miesięcy przebywał w szpitalach w Czerniowcach, Debreczenie, Budapeszcie i Krakowie. W marcu 1916 skierowany został do II batalionu uzupełnień 2 Pułku Piechoty LP w Kozienicach. Następnie, od lipca 1916 do lutego 1917, był przy sądzie wojskowym, odbywając tamże szereg kursów. W lutym 1917 przeniesiono go do Powiatowego Urzędu Zaciągu w Pińczowie, po czym pomiedzy lipcem a wrześniem 1917 był na VI kursie wyszkoleniowym przy 6 Pułku Piechoty LP w Zambrowie. We wrześniu powrócił do macierzystego pułku, będącego częścią Polskiego Korpusu Posilkowego. W bitwie pod Raranczą i przebiciu się II Brygady Legionów przez front austriacko-rosyjski nie brał udziału, ponieważ wraz z dwoma innymi podoficerem został odesłany z pułkowym archiwum do Krakowa. Po zmyleniu żanadarmów austriackich w Płaszowie, dotarli do celu. Tu też, od kwietnia do sierpnia 1918 r., służył w 2 Pułku Piechoty Polskiej Siły Zbrojnej Królestwa Polskiego. Zwolniony, przedostał się do Złoczowa, gdzie działał w lokalnym POW. Przejściowo internowany przez Ukraińców, uciekł i, po wyzowleniu tej części Polski, wstapił w szeregi odradzającego Wojska Polskiego. 10 Po krótkim okresie służby w Dowództwie Wschód, z początkiem nowego roku otrzymał przydział liniowy jako dowódca plutonu w I Batalionie Grupy ppłk. Izydora Modelskiego. Awansowany na podporucznika, odbył kampanię galicyjską. Na froncie przebywał do jesieni 1919 r., z przydziałem do 9 Dywizji Piechoty, m.in. do Lotnej Kompanii Karabinów Maszynowych. W październiku 1919 ppor. Sadowski został przeniesiony do Naczelnego Dowództwa WP w Warszawie, gdzie do maja 1920 był referentem repatriacyjnym i zastępcą szefa Sekcji Jeńców w Oddziałe IV. Awansowany na porucznika 1 kwietnia Latem 1920 był na stanowisku szefa Sekcji Jeńców w dowództwie Etapów 6 Armii, po czym powrócił do stolicy na poprzednie stanowisko, na którym zastał go koniec wojny polsko-bolszewickiej. Na tym przydziale pozostawałw pierwszych miesiącach po wojnie. Wówczas to jego przełożony, mjr Hoszowski, wystawił mu opinię jako będący Wybitnie inteligentny, nadzwyczaj szybko orientujący się, świetny organizator, umysł lotny o szerokim horyzoncie, żołnierz dzielny (ranny w pierś). Charakter zrównoważony, ambitny, bardzo przedsiębiorczy. Ideowiec (legionista) kocha swój zawód. Oceniając jego wybitną dwuletnią pracę w mojej Sekcji uważam, że Armia nasza zyskuje w nim bardzo zdolnego oficera zawodowego, w przyszłości oficera Sztabu Generalnego. 11 Z tego samego okresu pochodzi opinia zanotowana w akcie weryfikacyjnym stopnia porucznika, w którym określono go jako oficera bardzo zdolnego, wykazujacego samodzielność i dużo indywidualnej inicjatywy. Jak zobaczymy, opinia o samodzielności będzie pewnym stałym motywem we wszystkich dalszych opiniach jemu wystawianych. Po krótkim stażu w macierzystym 2 Pułku Piechoty Legionów, został skierownay w styczniu 1922 na członka komisji Mieszanej Delegacji RP do spraw Repatriacji z Rosji. Formalnie pozostawał jako referent w Oddziale I Sztabu Generalnego. Jesienią tegoż roku rozpoczął studia w Wyższej Szkole Wojennej. Warto zwrócić uwagę, że wśród kolegów rocznika, który nazwano Force Morale, wyszło dwóch przyszłych szefów Oddziału II Sztabu Głównego/Naczelnego Wodza, generałowie Józef Smoleński i Stanisław Gano, jak również inni wyżsi oficerowie wywiadu, jak mjr dypl. Adam Stu- 9\n10 dencki, płk. dypl. Olgierd Giedroyć, płk. dypl. Antoni Rosner i kpt. Marian Chodacki. Było szereg przyszłych attache wojskowych np. ppłk. dypl. Władysław Łoś i gen. bryg. Witold Mikulicz- -Radecki. Mniej słynnym absolwentem był ppłk. dypl. Ludwik Lepiarz, który jako zastępca szefa Sztabu DOK VI we Lwowie okazał się być szpiegiem sowieckim. 12 Zdemaskowany przez nasz kontrwywiad, postrzelił się i zmarł z rany. Po dwuletnim kursie Sadowski uzyskał tytuł oficera Sztabu Generalnego (od 1928 przemianowanego na oficera dyplomowanego) oraz wysoką opinią tak szkolną, jak i służbową. W pierwszej napisano, że miał [ ] charakter wyrobiony i prawy, ambitny i b. taktowny. Inteligentny, sprytny, orienatacja bardzo szybka, b[ardzo] sumienny, samodzielny i energiczny. Posiada inicjatywę, dobry organizator, znakomity wykonawca. B[ardzo] duża ideowość. W drugiej napisano: Wybitny. [ ] B[ardzo] inteligentny, posiada wszechstronne zdolności intelektualne. Uzdolniony wojskwo. B[ardzo] dobry organizator, wychowawca i kierownik. 13 Świeżo awansowany kpt. SG Ludwik Sadowski został skierowany do Oddziału II Sztabu Generalnego i, z przerwami, miał pozostać w służbie wywiadowczej niemal do końca kariery wojskowej. Przydzielony do Wydziału Ewidencji jako referent w Studium Niemcy, na którym to stanowisku pozostawał do 1928 roku, wykazując się gorliwą i owocną pracą, za którą został odznaczony tego roku Srebrnym Krzyżem Zasługi. Również wtedy został przeniesiony na stanowisko p.o. kierownika Ekspozytury nr.i V Oddziału II w Krakowie, następnie przeniesionej do Katowic, na ktorym to stanowisku został zatwierdzony w październiku Rozpoczęły się cztery lata intensywnej pracy bezpośrednio w polu, prowadząc wywiad na tym kierunku przeciwko Niemcom. Ekspozytura przynosiła pozytywne efekty zdobywając m.in. cenne informacje o niemieckich organizacjach cywilno-wojskowych, kontrwywiadu, przemysłu, tajnej policji oraz Reichswehry. Jak stiwerdził Henryk Ćwięk, w roku ekspozytura IV zdobyła 27 dokumentów niemieckich, z których 7 było bardzo dobrych, 15 dobrych, a 5 średnich. Przedstawiła także 9 opracowań, w tym 5 dobrych i 4 średnie oraz 77 meldunków, z których 15 oceniono jako bardzo dobre, 51 jako dobre, 9 było średnich, a 2 o niskiej wartości. Szefostwo Oddziału II oceniło prace ekspozytury jako bardzo dobrą. Z przeniesieniem m.p. do Katowic zwiekszył się obszar odpowiedzialności aż po linię Zbąszyn Berlin i miała cztery posterunki oficerskie. W roku 1930 przełożeni zwrócili uwagę, że Sadowski niekiedy zdradza skłonność do odruchów impulsywnych, mający jednak wysoką cywilną odwagę. Jego przełożony, ongiś kolega z ławy szkolnej Wyższej Szkoły Wojennej mjr dypl. S. Gano, będący teraz szefem Wydziału II A (wywiad ofensywny) Wydziału Wywiadowczego, uważał Sadowskiego za wybitnego pracownika służby wywiadowczej, który Wie czego chce, umie do celu dążyć i dawać prawidłową ocenę zjawiska. Wyczucie rzeczywistości mocne. Formułowanie decyzji jasne i wyczerpujące. Odnośnie inteligencji pisał: wybitnie inteligentny i wszechstronny, z pewną skłonnością do paradoksalnego ujmowania zagadnień. Bystrość umysłu i szybkość orientacji wybitne. Decyzje przemyślane, życiowe i wykonalne[ ]; odnośnie oceny zdolności organizacyjnych i administracyjnych Gano zauważył, że opiniowany miał wybitnie rozwinięty zmysł organizacyjny, powodujący dobre rozplanowanie pracy, wykonawca i administrator nieco słabszy. W pracy dokładny i sumienny, obserwujący przepisy. Zauważył też, że chociaż sam nie podlegał wpływom innych osób, to nie umiał wywierać wpływu na podwładnych. 14 Szef Wydziału Wywiadowczego Oddziału II, ppłk. Dypl. Stefan Mayer uważał, że wywiadowczo pracuje opiniowany z wybitnymi rezultatami [ ], energiczny w poszukiwaniu wiadomości i jest wzorowym informatorem[ ]. 15 Oprócz pochlebnych opinii swoich przełożonych w Warszawie, zyskał nader entuzjastyczną opinię Inspektora Armii na Śląsku, gen. dyw. Leona Berbeckiego, złożoną na ręce szefa Oddziału II. Pisał on: [ ] uważam za mój obowiązek zawiadomić Pana Pułkownika, że w czasie 2-letniej współpracy mojej z ekspozyturą poznałem kpt. dypl. Sadowskiego jako b[ardzo] dobrego i niezwykle cennego oficera, który wszystkie powierzone mu przeze mnie w toku służby mojej zadania wykonywał najdokładniej i najsumienniej, i w pracy swej okazał nieprzeciętny spryt, poważną solidność, obowiązkowość i sumienność. Bardzo trafne wyczucie istoty poruczonych mu zagadnień, samodzielność i inicjatywa umożliwiły mu wszechstronne i wyczerpujące opracowywanie tematów, przez co zawsze uzyskiwałem niezawodne i doskonałe elementy do właściwych moich prac. 16 Jesz- 10\n11 cze w 1931 [roku] został odznaczony Krzyżem Niepodleglości. Następne dwa lata kpt. dypl. L. Sadowski spędził w linii, dowodząc kompanią ckm oraz, w zastępstwie, I batalionem 74 Pułku Piechoty wchodzącym w skład częstochowskiej 7 Dywizji Piechoty. Tu również zdobył sobie opinię wybitnego oficera, mimo drobnego zatargu z zastępcą dowódcy pułku i karą 14-dniowego aresztu domowego. W 1932 roku zajął pierwsze miejsce dla 74 PP w dywizyjnych zawodach strzeleckich. Od września 1933 do 1937 roku Sadowski, który w styczniu 1935 awansował na majora dyplomowanego, był kierownikiem Samodzielnego Referatu Bezpieczeństwa Wojennego w Sztabie DOK VIII w Toruniu. Wciąż w służbie wywiadowczej, z tym, że teraz przeszedł bardziej do zakresu prac kontrwywiadowczych. Samodzielny Referat Bezpieczeństwa dzielił się na trzy referaty: Służby Wewnętrznej, Bezpieczeństwa Terenowego i Społeczny. Poza ścisle wojskowym aspektem, musiał teraz współpracować więcej z innymi organami pokrewnych władz cywilnych, np. Policją Państwową oraz Wydziałem Społeczno-Politycznym (do 1934 r. były zwane Departamentami Bezpieczeństwa) pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. 17 Tu również poprzednie opinie o mjr Sadowskim zostały potwierdzone. Szef Sztabu DOK. VIII, ppłk dypl. Stanisław Dworzak, wysuwał go jako kandydata na dowódcę batalionu, równocześnie stwierdzając, że na obecnym stanowisku nadaje się doskonale. Już po roku na nowym stanowisku, szef Sztabu DOK pisał o nim, że w sztabie na stanowisku wymagającym większej inicjatywy i samodzielności okazał się doskonałym pracownikiem. Dwa lata później Pomocnik dowódcy OK VIII napisał o mjr. dypl. Sadowskim, że Wyróżnia się samodzielnością i zdecydowanym sądem. Pracuje nad sobą wszechstronnie (nie tylko wojskowo). Bardzo inteligentny i oczytany, wyrobiony społecznie. Zyskuje przy bliższym poznaniu, gdyż zalety duchowe górują znacznie nad fizycznymi. W dążeniach i zamierzeniach uparty i konsekwentny. Jednostka typu kierowniczego w linji mi nie znany. 18 W 1937 mjr dypl. L. Sadowski został przeniesiony do Warszawy, z przydziałem do Departamentu Dowodzenia Ogólnego w Ministerstwie Spraw Wojskowych. Jego zadaniem było zorganizowanie Wydziału Bezpieczeństwa i nadanie właściwego kierunku pracom Samodzielnym Referatom Bezpieczeństwa w poszczególnych DOK. Wydział Bezpieczeństwa tworzył referaty: Społeczny, Narodowościowy, Wschodni, Zachodni, Dyscyplinarny, Bezpieczeństwa Technicznego, Mobilizacji i wycofania oraz kancelaria. 19 W rocznej kwalifikacji za rok 1938 odnostowano, że wyniki osiągniete w ostatnim roku przez służbę bezpieczeństwa w wojsku w znacznej mierze zawdzięczać należy jego pracy. Po dwóch latach szefowania Wydziałem, w marcu 1939 został przeniesiony do linii na dowódcę III batalionu 48 Pułku Piechoty z 11 Dywizji Piechoty w Stanisławowie. Jednak, z pogarszającą się sytuacją polityczną i nadciągającą wojną, już 25 sierpnia 1939 mjr Sadowski został przeniesiony na stanowisko szefa Oddziału II Sztabu naprędce sformowanego Korpusu Interwencyjnego, pod dowództwem gen. bryg. Stanisława Skwarczyńskiego. Wepchnięty w korytarz pomorski, jego zadaniem było zapobiec ewentualnej próbie zagarnięcia terytorium Wolnego Miasta Gdańska przez Niemców w odosobnionej akcji. Z najazdem niemieckim i słowackim wzdłuż całej granicy polsko-niemieckiej i polsko-słowackiej plan ten stał się nieaktualny. Korpus Interwencyjny został wyciągnięty z Pomorza i odesłany do dyspozycji Armii Rezerwowej Prusy, gdzie wszedł w jej skład jako Zgrupowanie Południowe. Ciekawe jest spostrzeżenie gen. Paszkiewicza, dowódcy 12 DP tegoż Zgrupowania, który w swej relacji pisał: Oficerem informacyjnym był mjr dypl. Sadowski, miał on dobre informacje i znał całą sytuację, tak nieprzyjacielską jak i własną. Referatów tych [drugim był mjr dypl. Jan Rudnicki, szef Oddziału III Operacyjnego dtwa Zgrupowania Południe A.S] oficerów nie słuchano. Oni nie mieli żadnego głosu. 20 Wieczorem 8 września Zgrupowanie było odcięte od Wisły. Sadowski, wraz z innymi oficerami sztabu Zgrupowania, zorganizował improwizowane oddziały z taborytów, żandarmów i przygodnych żołnierzy (pięć sekcji po 12 żołnierzy). Podczas improwizowanej akcji pod Iłżą, celem otwarcia drogi dla Zgrupowania ku przeprawom na Wiśle, mjr Sadowski, dowodząc I sekcją, został ranny w udo podczas natarcia na wzg[órze] 246 na południe od Iłży. Następnego dnia Zgrupowanie przestało istnieć. Resztki Grupy w następnych dniach przeprawiły się przez Wisłę. 21 Mjr Sadowski przedostał się wraz z dowództwem Zgrupowania przez Wisłę i dołączył do Armii Lublin, gdzie 12 września przy- 11\n12 dzielono go do Oddziału II Sztabu Armii. Wraz z nią brał udział w dalszych działaniach, aż do bitwy pod Tomaszowem Lubelskim. Wzięty do niewoli niemieckiej, wkrótce zbiegł do Zamościa. Tam, po krótkim leczeniu, przedostał się do Rumunii. Jak dla wielu, zaczął się i dla mjr. Sadowskiego nowy etap służby, tym razem w siłach zbrojnych RP poza granicami kraju. W Rumunii przebywał krótko, bedąc na przełomie października i listopada 1939 już w Paryżu. 22 Szybko został przyjęty do odtwarzającego się Wojska Polskiego. 10 listopada został przydzielony do nowopowstałej Komisji Rejestracyjnej Ministerstwa Spraw Wojskowych. 23 Na czele Biura staną płk. Dypl. Fryderyk Mally, a same Biuro podlegało II wiceministrowi Spraw Wojskowych, czyli niesławnej pamięci płk. dypl. dr Izydorowi Modelskiemu. Major Sadowski prowadził Referat Informacyjny (jeden z 9 referatów Biura) do klęski Francji w czerwcu Większość tego czasu spędził zbierając relacje oficerów Oddziału II, wysyłając uzupełniające pytania, analizą zebranych materiałów oraz pisząc pierwsze brulionu syntetycznego opracowania. Autor odkrył rąbek obrazu, jak wygladała jego praca w Paryżu. Mianowicie, stwierdzał, że rozmowy moje z poszczególnymi oficerami Oddziału II nie nosiły przeważnie charakteru przesłuchań, a toczyły się w atmosferze rozmowy, mającej na celu podanie oficerowi tematów, jakie dla mojej pracy były potrzebne. Częstokroć pisałem dla danego oficera dyspozycje raportów. Przesłuchiwania w formie protokołów były przeprowadzane tylko w tym wypadku, jeżeli zachodziły momenty natury kryminalnej (nadużycia, zachowanie się w akcji). 24 W maju 1940 roku został awansowany na podpułkownika dyplomowanego. 25 Wraz z Biurem został ewakuowany z Paryża do Angers, w przeddzień wkroczenia Niemców do francuskiej stolicy. Z Angers Biuro Rejestracyjne zostało skierowane do portów Le Verdon i Bordeaux, skąd zostało ewakuowane drogą morska do Anglii, gdzie przybyto 23 czerwca do portu Liverpool. Biuro jednak przetrwało do marca 1941, gdy zostało definitywnie rozwiązane. Na jego i na miejsce Komisji Rejestracyjnej gen. J. Hallera powołano Komisję badania odpowiedzialności za wyniki kampanii wojskowej 1939, pod przewodnictwem prof. dr. Bohdana Winiarskiego. Znamienne, że jedyną negatywną opinia wystawiona Sadowskiemu pochodziła z okre- su działalności tejże właśnie komisji, nieznanego z nazwiska autora. Zresztą trudno mówić o opinii. Jest to zasadniczo jeden niewybredny paszkwil przeciwko ppłk. Sadowskiemu, zresztą nie tylko przeciwko niemu. Bowiem jest to obszerne opracowanie, ułożone alfabetycznie, które właściwie jest obrzydliwym atakiem na możnych i mniej możnych oraz zwykłych ludzi, którzy w mniemaniu anonimowego autora komisji byli współodpowiedzialni za katastrofę jesienią 1939 roku, a następnie mieli być jego apologetami. 26 Pierwsze miesiące w Wielkiej Brytanii ppłk. Sadowski formalnie wciąż będąc referentem Informacyjnym Biura Rejestracyjnego przebywał w obozach Wojska Polskiego w Szkocji, pracując nad swoim elaboratem. Poprzeplatane było to z pobytem w szpitalu w Peebles. Jesienią 1940 roku został przydzielony do Obozu Oficerskiego nr 1 w Kirkcaldy na północnym wybrzeżu Firth of Forth, vis a vis Edynburga. Kilkakrotnie był dyżurnym oficerem obrony przeciwlotniczej. Był to okres, w którym obawiano się możliwości drugorzędnej, pomocniczej inwazji niemieckiej z Norwegii. Z końcem listopada 1940 roku Obóz Oficerski nr. 1 został przemianowany na Oddział Wydzielony Kirkcaldy, jako oddział wchodzący w skład nowo powstałej 7 Brygady Kadrowej Strzelców. Brygada Kadrowa, licząca około 300 żołnierzy, miała zadanie przygotowania obrony Dunfermline oraz Rosyth. Ppłk Sadowski, który dotychczas miał przydział do 1 kompanii, został przeniesiony do Dowództwa Oddziału Wydzielonego. Lecz już po tygodniu, 5 grudnia, dowódca I Korpusu Polskiego udzielił mu czterotygodniowego urlopu zdrowotnego, wpierw do Peebles, a następnie do Londynu. Tu 1 lutego 1941 został przeniesiony do dyspozycji szefa Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza, pozostając w nim do lipca tego roku. 27 Właśnie wtedy kończył pisanie pracy o Oddziale II Sztabu Głównego. Oddawszy gotowy maszynopis gen. Modelskiemu, był wolny na nową pracę. W sierpniu 1941, podczas wizyty szefa Wydziału Wywiadowczego Oddziału II Sztabu NW w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, mjr. Jana Żychonia, doszło do podpisania umowy o współpracy w dziedzinie wywiadu pomiędzy obu krajami. Warto przypomnieć, że był to jeszcze okres neutralnośći Ameryki. Ze strony amerykańskiej umowę podpisał płk. William Donovan, od lipca 12\n13 szef nowego Urzędu Koordynacji Informacji. Umowa obejmowała wymianę dokumentów, informacji i innych danych z terenu Europy oraz spoza krajów europejskich oraz informowanie wywiadu Stanów Zjednoczonych przez Oddział II Sztabu NW o niemieckiej działalności w Ameryce Północnej i Południowej [ ]. Uzgodniono również ustanowienie na terenie Ameryki ekspozytury polskiego wywiadu. Na jej kierownika powołano własnie ppłk. dypl. Ludwika Sadowskiego, który przybrał pseudonim Sadwik. Ekspozytura Estezet Oddziału II Sztabu NW została ulokowana w Nowym Jorku, pod pokrywką Konsulatu Generalnego RP w tymże mieście. Sadowski formalnie występował jako radca konsularny. Ekspozytura Estezet obejmowała swoją działalnością Stany Zjednoczone, Kanadę, Brazylię, Argentynę, a pośrednio także: Peru, Boliwię, Chile, Paragwaj i Urugwaj. Do jej zadań należała obserwacja sytuacji wojskowej i politycznej krajów obu Ameryk, zachowań Polonii, agitacji i penetracji komunizmu, ze specjalnym uwzględnieniem jego stosunku do Stanów Zjednoczonych i Kanady oraz spraw polskich, a także stanu, rozwoju i postawy towarzystw ukraińskich oraz analizę prasy mniejszościowej [ ]. Jak z tego widać, w porównaniu z innymi ekspozyturami terenowymi Oddziału II, Ekspozytura Estezet miała duże zadania kontrwywiadowcze. Od października Sadowski miał stały regularny kontakt z urzędem gen. Donovana. Po ataku Japończyków na Amerykę 7 grudnia 1941 roku, współpracę rozszerzono na dostarczanie informacji wywiadowczej dotyczącej ZSRR. W przeciągu dwunastu miesięcy, pomiedzy 1 lipcem 1942 a 30 czerwca 1943 roku, Estezet przekazał Amerykanom materiałów wywiadowczych, co stanowiło trochę ponad 50% wszystkich dostarczonych im informacji wywiadowczych w tym czasie. Amerykański wywiad bardzo wysoko cenił otrzymywane od Polaków informacje. W 1943 Amerykanie zgodzili się na stałego przedstawiciela polskiego Sztabu przy Komitecie Szefów Połączonych Sztabów. Został nim płk dypl. Leon Mitkiewicz, z rangą zastępcy szefa Sztabu NW. Jego biuro też przejęło dostarczanie materiałów wywiadowczych. Ppłk. Sadowski otrzymał zadanie reorganizacji ekspozytury, która została zlikwidowana z końcem sierpnia Na jej miejsce utworzono zmniejszoną Samodzielną Placówkę Wywiadowczą Estezet, która zachowała pracę na Kanadę i Amerykę Połud- 13 niową. Sadowskiego odwołano do centrali w Londynie, gdzie przez kilka miesięcy wydaje się, że miał przydział [nieetatowy] do Wydziału Studiów Oddziału II Sztabu NW. 28 W marcu 1944 został mianowany szefem Ekspozytury T Oddziału II Sztabu NW. Ekspozytura, podlegająca Wydziałowi Wywiadowczemu, miała siedzibę w Jerozolimie. Miała ona w pewnym sensie działać jako centralny organ kierowniczy służby informacyjno-wywiadowczej na tym terenie, zwrócona przede wszystkim w kierunku prowadzenia działalności wywiadowczej przeciw ZSRR i jej penetracji regionu Bliskiego i Środkowego Wschodu. Miała zadanie nie tyle bezpośredniego montowania działalności wywiadowczej, a raczej gromadzenie i studiowanie materiałów zebranych i dostarczonych przez jej terenowe placówki w Teheranie, Bagdadzie, Jerozolimie i Kairze. Placówki terenowe zakładały natomiast posterunki informacyjne. Centrala ekspozytury dzieliła się na trzy wydziały: ogólny, wywiadowczy i kontrwywiadowczy. Głównym ośrodkiem zaczepnego wywiadu był radiowywiad raczej niż agentura. Była to największa z terenowych ekspozytur, mająca na etacie 118 osób. Prowadziła również rekrutację i szkolenie tak oficerów wywiadowczych, niższych pracowników wywiadu jaki i agentów na potrzeby tak teraźniejsze, jak przede wszystkim na okres następny, w którym to kładziono nacisk na zorganizowanie czterech stacji do podsłuchu sowieckich radiostacji. Ekspozytura T miała być w pewnym sensie filią centrali w Londynie, prowadzącą wywiad na ZSRR. Plany, aby przenieść siedzibę ekspozytury do Turcji, spełzły na niczym, wobec sprzeciwu władz tureckich. Wobec tego Ekspozytura została przeniesiona z Jerozolimy do Kairu w końcu roku Tu, po połączeniu z Ekspozyturą Bałk Oddziału II, prowadzącą wywiad na Bałkanach, utworzono Ekspozyturę Eswu. Miała szereg placówek w Palestynie, Syrii, Libanie, Iranie, Turcji i Grecji. Głównym zadaniem tejże ekspozytury, oprócz normalnej pracy wywiadowczej w tych krajach, miało być przygotowanie pracy na kierunku ZSRR z tym, że chwilowo bacznym obserwowaniem i śledzeniem raczej niż przez montowanie siatki agenturalnej. 29 Po ustaleniu nowej organizacji i zadań, ppłk. dypl. Sadowski został odwołany do centrali w marcu Wcześniejszy wniosek, z grudnia 1944, na awans do stopnia pułkownika, wystawiony przez płk. Gano, nie został uzwględniony pozytywnie. 30\n14 Jak Sadowski widział polityczną sytuację Polski oraz perspektywę emigracji politycznej? Niezmiernie ciekawe światło rzuca na to pytanie ambasador RP w Ankarze, Michał Sokolnicki. W swoim dzienniku odnotował dłuższą rozmowę którą miał z ppłk. Sadowskim na początku lutego W jej trakcie Sadowski ocenił sytuacje Polski i rządu RP [ ] z gorzkim sceptyzmem. Rolę Mikołajczyka rozumiał jako próbę, spóźnioną może, ratowania tego, co jeszcze by się dało rodzaj ofiary złożonej z siebie, w pełnym przecież przekonaniu, że jego samego próba ta mogłaby zaprowadzić na kaźń lub na Sybir [ ] Wydziwić się nie może oświadczeniu Arciszewskiego przeciw kompensatom na Zachodzie. W ogóle, rząd ten nie wnosi nic nowego, i jeśli po to tylko urządzono kryzys i osłabiono pozycję w Londynie, aby powtarzać tylko naszą gotowość do zgody, to znaczy, że nic poza szkodą nie uzyskaliśmy [ ] Sadowski utrzymuje, że ostatnią chwilą do rozstrzygającej rozmowy z Rosją był pobyt Sikorskiego w Moskwie; później niewiele można już było uzyskać. Nie ma sposobu na wymożenie czegokolwiek na zwycięskich Sowietach i alianci do niczego Rosji nie zmuszą [ ], opanowanie administracji przez Komitet Lubelski nad całą Polską prędzej czy później zmusi kolejarzy, nauczycieli, sędziów, nawet urzędników do przyjęcia posad i zagospodarowywania. Życie jest życiem. Cel osiągnięcia per fas et nefas porozumienia polegał na tym, aby zarówno rząd, jak armia mogły powrócić do kraju, aby powstało, chociaż zmniejszone, ognisko organizacji i siły. Nieosiągnięcie tego skazuje emigrację wraz z wszystkimi jej instytucjami i wojskiem na zlikwidowanie, prędzej czy później [..] Uważał, że emigracja, pozbawiona bazy finansowej jest w pozycji bez wyjścia. Ambasador Sokolnicki uważał, że ważne było utrzymanie chociaż części Polski niezawisłej i nieustępliwej (czytaj: emigracja polityczna A.S.), która może stać sie punktem oparcia w nowych okolicznościach. Jak odnotował autor dziennika, Sadowski nie podziela mego optymizmu i na przykładach wziętych z doświadczeń Polaków na wygnaniu w Rosji stwierdza głęboką demoralizację dusz, dokonywaną przez komunizm. Gangrena zaczyna się od zatrucia pojęć religijnych. Do utrzymania się Polski drugiej niezachwianej i nieustępliwej za granicą nie przywiązuje on wagi. Będzie to zespół pozbawiony wszelkiej siły, wkrótce rozproszony. Powraca wciąż do przykładu nieszczęsnej emigracji rosyjskiej. 14 Pozostaliśmy obydwaj przy swoim. Ja [Sokolnicki A.S.], podtrzymując walory moralne, nie dopuszczam mysli o sprzeniewierzeniu sie niepodleglości; twierdząc poza tym, że żadne ustępstwa na tej pochyłej płaszczyźnie wroga by nie zadowoliły i nas faktycznie nie uratowały. On [Sadowski A.S] w gruncie rzeczy nie przyznając się do tego ale uważa drogę ustępstw za jedyną realną; jej nieudanie się za przepieczętowanie przez nas samych naszej klęski. 31 Toteż tłumaczy odsunięcie się ppłk. Sadowskiego na emigracji z jakiejkolwiek działalności polityczno-wojskowej, jakiej podejmowało się wielu z jego kolegów rówieśników, którzy podobnie jak on nie pojechali do zniewolonego kraju. Po przybyciu do Anglii ppłk. Sadowskiego przeniesiono do dyspozycji szefa Sztabu NW, następnie Głównego. Gospodarczo przydzielony do Polskiego Biura Wojskowego w Edynburgu, chociaż zamieszkał przy ulicy Hillcroft Crescent w dzielnicy Ealing w zachodnim Londynie. W czerwcu 1947 gospodarczo przeniesiony został z PBW w Edynburgu, do Kwatery Głównej Inspektora Generalnego PKPR. Myślał o pracy jako pracownik handlowy lub w dziale informacji bezpieczeństwa oraz rozważał możliwość osiedlenia się albo w Anglii lub w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Po ostatecznym zwolnieniu z szeregów PKPR pozostał na miejscu w zachodnim Londynie. Znalazł pracę w firmie E.G. Brisch and Partners Limited. Była to polska firma, która wprowadziła do przemysłu brytyjskiego i na kontynencie znakomity system klasyfikacji materiałów i części, wynaleziony i opatentowany przez inż. Brischa. Z czasem system dostosowany został do komputerów. System klasyfikacji wprowadzony został dla przemysłu inżynieryjskiego, w którym każdy przedmiot, wykonana praca i ekwipunek miał swój identyfikacyjny numer klasyfikacyjny. 32 W firmie tej ppłk. Sadowski pracował niemal do śmierci. Zmarł 14 czerwca 1964 roku, mając niespełna 67 lat. Pogrzeb odbył się z kaplicy Ballarda na cmentarzu South Ealing (grób BB-C-33). Nabożeństwo żałobne odprawiono 27 czerwca, w opactwie OO. Bernardynów na Ealingu. Zmarły pozostawił wdowę, Janinę Zofię z Samborskich (ur. 1903) oraz siostry. Podpułkownik dyplomowany Ludwik Sadowski był odznaczony: Krzyżem Niepodleglości, Krzyżem Walecznych czterokrotnie, Srebrnym Krzyżem Za-\n15 sługi, Medalem Wojska, Medalem Pamiątkowym za Wojnę , Medalem 10-lecia Odzyskanej Niepodległości, Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę, Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę, amerykańskim Orderem Legion of Merit w stopniu oficerskim, brytyjskimi Defence Medal i War Medal oraz austriackim Srebrnym Medalem za Waleczność II klasy. PRZYPISY 1 Np. patrz: Władysław Kozaczuk, Bitwa o tajemnice. Służby wywiadowcze Polski i Rzeszy Niemieckiej , Warszawa 1969; Leszek Gondek, Wywiad polski w Rzeszy Zarys struktury taktyki i efektów obronnego działania, Warszawa Zresztą opracowanie ppłk. dypl. L. Sadowskiego pozostaje po dzień dzisiejszy wśród hisrtoryków wywiadu polskiego pewnym punktem odniesienia, chociaż z coraz szerszym i bogatszym udostępnieniem i rozeznaniu archiwów wywiadu dokument stał się raczej pomocniczy niż podstawowy. 2 Instytut Polski i Muzeum im. gen.sikorskiego (dalej IPMS), A.XIV.3/1a, Geneza powstania i działalności Biura Rejestracyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych, s. 3. Szerzej na temat tej komisji oraz innych komisji, powołanych do badań nad klęską 1939 roku, patrz, Marcin Kwiecień, Wśród potępieńczych swarów. Prawne aspekty rozliczeń politycznych wśród uchodźstwa polskiego we Francji i wielkiej Brytanii , Kraków 2013, s Marcin Kwiecień, Wśród potepieńczych, s IPMS, A.XIV.3/1a, Geneza powstania, s. 6 5 IPMS, A.XIV.3/1a, Program pracy Biura Rejestracyjnego, Zał. nr 2 Referat Informacyjny Biura Rejestracyjnego MSWojsk. 6 IPMS, B.I.6a/ dok. 1, Ludwik Sadowski, Oddział II Sztabu Głównego. Rezultaty pracy pokojowej i udział w przygotowaniu do wojny, s. 5, pag Op. cit., s. 1 8 IPMS, B.I.6 teczki a do l; tamże LOT.A.I.2/1c, relacja mjr. Obs. Ferdynanda Bobińskiego. Patrz: Andrzej Suchcitz, Ppłk obs. Ferdynand Bobiński i wywiad lotniczy w 1939 relacja, w: Studia nad wywiadem i kotrwywiadem Polski XX wieku, tom 2, red. W. Skóra i P. Skubisz, Szczecin 2014 (w druku); tamże KOL. 90/6, sprawozdanie kmdr. ppor. Brunona Jablońskiego. Patrz: Andrzej Suchcitz (oprac.), Wywiad Polskiej Marynarki wojennej w relacji kmdr Brunona Jabłońskiego, w: Wywiad i kontrwywiad wojskowy II RP, tom II, red. T. Dubicki, Łomianki 2012, s Niektórzy autorzy mylnie podają jego imię jako Rafał. Np. patrz: Leon Mitkiewicz, W najwyższym sztabie zachodnich aliantów , Londyn 1971, s. 37; Ryszard Świętek, W służbie polskiego wywiadu w Ameryce Północnej i Południowej , w: Przegląd Historyczny t. XXXIX z. 3, 1988, s Inni autorzy podają pierwsze imię jako Lucjan (de facto drugie imię Sadowskiego), np. patrz Krzysztof Spruch, Obszar zainteresowań polskiego wywiadu wojskowego na terenie Palestyny w okresie formowania 3 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych, w: Wywiad i kontrwywiad wojskowy II RP, tom III, Łomianki 2013, s. 166, Czasami też jest mylony z ppłk. dypl. Stanisławem Sadowskim. Patrz: Aleksander Woźny, Niemieckie przygotowania do wojny z Polską w ocenach polskich naczelnych władz wojskowych w latach , Warszawa 2000, s. 107, Centralne Archiwum wojskowe (dalej CAW), ap , Przebieg służby wojskowej, k.5- -6; karta kwalifikacyjna dla Komisji Weryfikacyjnej, k. 9 i Karta Ewidencyjna, k CAW, ap , opinia mjr Hoszowskiego, dołączona do pisma por. L. Sadowskiego do Oddziału V Sztabu MSWojsk, wyrażajaca chęć służby zawodowej w WP, 1 lipca Wacław Chocianowicz, W 50-lecie Powstania Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, Londyn 1969, s CAW, I.340.I.230, opinia o kpt. dypl. L. Sadowskim z Wyższej Szkoły Wojennej. 14 CAW, ap , roczne uzupełnienie Listy Kwalifikacyjnej za rok 1931, k.33-34; Henryk Ćwięk, Przeciw Abwehrze, Warszawa 2001, s CAW, ap , opinia szefa Wydziału wywiadowczego Oddziału II Sztabu Głównego. 16 CAW, ap , pismo gen. dyw. Leona Berbeckiego do szefa Oddz. II SG z 15 października 1931 Oświadczenie o pracy Szefa Ekspozytury Nr. IV, k Odnośnie przykładu schematu organizacyjnego komórek w DOK patrz: Witold Jarno, Okręg 15\n16 Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź , Łódź 2001, s CAW, ap , roczna lista kwalifikacyjna za rok 1936, k IPMS, A.XIV.3/29A, Organizacja i obsada personalna GISZ, SG i MSWojsk, spisana w Paryżu w 1940 i Londynie 1941 ( z pamięci, przy pomocy różnych oficerów, którzy w wymienionych sztabach czy instytucjach pracowali przed wybuchem obecnej wojny ), s IPMS, B.I.76b, Wyciąg ze sprawozdania gen. bryg. Gustawa Paszkiewicza, zapis na dzień 7 września IPMS, B.I.76b, mjr dypl. Jan Rudnicki, Sprawozdanie z przebiegu działań wojennych Korpusu interwencyjnego gen. bryg. Skwarczyńskiego, s ; Piotr Zarzycki, Południowe Zgrupowanie Armii Prusy we wrześniu 1939 roku, Warszawa 2001, s Mylna informację na temat pobytu mjr. dypl. L. Sadowskiego w Rumunii podano w: Tadeusz Dubicki, Andrzej Suchcitz, Oficerowie wywiadu WP i PSZ w latach , tom II, Warszawa 2011, s. 290, gdzie podano, że mjr. dypl. Ludwik Sadowski stał na czele utajnionej komórki wywiadowczej, utworzonej za aprobatą wywiadu rumuńskiego, działającej na kierunku sowieckim do maja Źródłem tej mylnej informacji jest rękopis pt. Charakterystyka bazy Szeik do czerwca Informacje te podał kpt. Lipiński. Patrz: Studium Polski Podziemnej (dalej SPP), A.497 (dawna sygnatura: 5.2.1/ dok. 143). Nie wykluczone, że L. Sadowski brał udział na samym początku w utworzeniu podobnej komórki, lecz brak na to innych źródeł. 23 IPMS, R.96/6, Dziennik Personalny MSWojsk. nr.6, Paryż 26 listopada 1939, s IPMS, A.XII.27/67, kopia zeznania ppłk. dypl. L. Sadowskiego z 13 października Mylnie podano, że awansowałna podpułkownika dyplomowanego w marcu 1939, w: Tadeusz Dubicki, Andrzej Suchcitz, Oficerowie, t. II, s IPMS, KOL.61/2B, maszynopis bez tytułu i autora, zawierający opinie o oficerach, opracowany w komisji badania odpowiedzialności za wynik kampanii IPMS, R.129, Rozkazy dzienne Komendy Obozu Oficerskiego nr 1, nastepnie Oddziału Wydzielonego Kirkcaldy nr 10 (31 X 1940), 17 (9 XI 1940), 30 (26 XI 1940), 31 (27 XI 1940) i 38 (5 XII 1940); tamże, C.52, Kronika 7 Kadrowej Brygady Strzelców z listopada Szerzej na ten temat patrz: Andrzej Pepłoński, Wywiad Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie , Warszawa 1995, s ; Jan S. Ciechanowski, Ameryka Północna i Południowa, w: Polsko-brytyjska współpraca wywiadowcza podczas II wojny światowej, tom I. Ustalenia Polsko-Brytyjskiej Komisji Historycznej, red. T. Dubicki, D. Nałęcz, T. Stirling, Warszawa 2004, s ; tamże, tom II, Wybór dokumentów, red. Jan S. Ciechanowski, Warszawa 2005, s Szerzej patrz: Andrzej Pepłoński, Wywiad, s Ciekawe, że autor nie pisze nic o Ekspozyturze Eswu ; Jan S. Ciechanowski, Bliski Wschód, w: Polsko-brytyjska, tom I, s ; Krzysztof Spruch, Obszar zaintersowania, s IPMS, A.XII.27/67, kopia wniosku awansowego na pułkownika dyplomowanego, wystawionego przez szefa O. II Szt. NW płk. dypl. S.Gano, 10 grudnia Michał Sokolnicki, Ankarski Dziennik , Londyn Nowy Jork 1974, s Krzysztof Głuchowski, W polskim Londynie , Londyn 1999, s. 57.\n17 Maciej Sobieraj NOTA EDYTORSKA Historycy wojskowości, zajmujący się w swoich pracach badawczych zagadnieniami polskiego wywiadu, nie mogą pominąć klasycznej już pozycji z tego zakresu, mianowicie studium ppłka dypl. Ludwika Sadowskiego, który je zatytułował Oddział II Sztabu Generalnego (rezultaty pracy pokojowej i udział w przygotowaniu do wojny). Mimo, że jest to opracowanie, to jednak ma ono szczególny walor, mianowicie jest zsumowaniem informacji zebranych od kilkudziesięciu oficerów Oddziału II Sztabu Głównego, w formie relacji lub raczej raportów z konkretnego odcinka pracy, wykonywanych w trakcie swojej służby w Oddziale. Przygotowane zostało na użytek wewnętrzny kierownictwa wojskowego, odtwarzanego na terenie Francji Wojska Polskiego. Relacje raporty pisane były prawie na gorąco, bo zaledwie kilka miesięcy po klęsce wrześniowej. Zawarta w nich wiedza była na pewno subiektywna, podobnie jak przygotowane przez ppłka Sadowskiego studium, jednak jego wartość źródłowa, mimo że historycy mają już dostęp do dokumentów Oddziału II, jest na tyle duża, że warto było go wydać. Za wydaniem studium ppłka Sadowskiego przemawiał jeszcze jeden, niebagatelny powód. Jest to źródło oddające postrzeganie przyczyn przegranej wojny z Niemcami przez wojskowych pozostających w II RP w opozycji do rządów sanacyjnych, również na gruncie wojskowym. Fakt, iż studium dotyczy Oddziału II, w dużej mierze zmitologizowanego w powszechnym odczuciu społecznym, jest tym bardziej ciekawe. Podstawą wydania studium ppłka Sadowskiego jest egzemplarz przechowywany obecnie w warszawskim zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej, noszący sygnaturę IPN BU 1666/1213 (dawne sygn. 457/I, 791/1213, 35628). Historycy wojskowości w swoich publikacjach posługiwali się egzemplarzem przechowywanym pierwotnie w Wojskowym Instytucie Historycznym. Niestety, autor 1 Przypisy umieszczone są na końcu noty. tej edycji nie miał możliwości porównania tych egzemplarzy, ponieważ z racji remontu budynku Centralnego Archiwum Wojskowego nie otrzymał zgody na porównanie tych egzemplarzy 1. Najpełniej wykorzystane zostało studium ppłka Sadowskiego w edycji sprawozdań Oddziału II Sztabu Głównego, przygotowanej przez wytrawnych badaczy dziejów WP Mariana Zgórniaka i Mieczysława Cieplewicza 2. Nie wiedzieć jednak czemu, we wszystkich odniesieniach w przypisach ppłk Sadowski występuje jako Sablewski. Nie powołują się natomiast na studium autorzy syntezy udziału Polski w II wojnie światowej, sygnowanej przez Wojskowy Instytut Historyczny, podobnie jak nie wymieniają w Bibliografii selektywnej, wydanych przez M. Zgórniaka i M. Cieplewicza źródeł, co tym bardziej jest dziwne, że w opracowaniu tego tomu wziął udział wspomniany M. Cieplewicz 3. W t. III Zarysu dziejów wojskowości polskiej także studium ppłka Sadowskiego nie zostało wymienione. Powodem była zapewne przyjęta konstrukcja, przywoływania wyłącznie źródeł drukowanych 4. O ile egzemplarz przechowywany w WIH był wykorzystywany przez historyków w publikacjach wydawanych oficjalnie, o tyle egzemplarz będący własnością archiwum MSW był wykorzystywany wyłącznie w resortowych opracowaniach, pozostających do wewnętrznego użytku, m.in. ppłka Andrzeja Pepłońskiego oraz jego niektórych magistrantów, którzy swoje prace dyplomowe poświęcili różnym aspektom funkcjonowania Oddziału II SG. Jest rzeczą interesującą, że wojskowi historycy emigracyjni, autorzy monumentalnej syntezy (aczkolwiek niedokończonej, w przypadku kampanii wrześniowej) Polskich Sił Zbrojnych w drugiej wojnie światowej, a szczególnie ci, którzy przygotowali cz. 1. t. I 5, w której analizują polskie i niemieckie przygotowania do wojny, w przypisach nie odnoszą się do studium ppłka Sadowskiego, które przecież musieli znać. Nie udało się z całą pewnością ustalić, w jaki sposób studium ppłka Sadowskiego znalazło się 17\n18 w rękach komunistów. Możemy tylko snuć przypuszczenia, że mikrofilm został wykonany przez tych oficerów, którzy mieli do opracowania ppłka Sadowskiego dostęp, a następnie zdecydowali się wrócić do Polski. Wiemy, że w lipcu 1945 r. gen. I. Modelski powrócił do Polski i przywiózł ze sobą m.in. tekę zawierająca 2500 krótkich notek biograficznych oficerów i polityków, zbieranych przez polską dwójkę w Wielkiej Brytanii, w tym związanych także z wywiadem. Z pisma szefa Informacji Wojskowej, płka Kuhla, do gen. Romkowskiego z MSW wynika, że studium ppłka Sadowskiego w tece nie było, aczkolwiek były informacje o samym autorze 6. Andrzej Suchcitz sugeruje, że opracowanie ppłka Sadowskiego mógł przywieźć do Polski nie tylko gen. Modelski, ale także mjr Tadeusz Nowiński 7. Edytowany dokument liczy 163 strony, ale posiada luki spowodowane brakiem możliwości odczytania niektórych klatek mikrofilmu, co zostało zaznaczone w tekście. Nie posiada także większości 15 załączników wyszczególnionych przed spisem treści. Na końcu rozdz. V znajdują się jedynie Załącznik I. do rozdziału V, który w przygotowanej edycji został pominięty, ponieważ został obszernie opisany i ujęty w tabele w przedmowie do zbioru dokumentów Przygotowania niemieckie do agresji na Polskę 8. Zgodnie ze sztuką edytorską, poprawiona została w nieznacznym stopniu stylistyka i interpunkcja. Tekst został opatrzony przypisami, głównie biograficznymi, przygotowanymi na podstawie dostępnej literatury, a zwłaszcza słownika biograficznego A. Suchcitza i T. Dubickiego 9 oraz przypisów autorstwa J.M. Ciechanowskiego, w opracowanych przez niego dokumentach, dotyczących współpracy wywiadowczej polsko-brytyjskiej 10. Maciej Sobieraj PRZYPISY 1 Po likwidacji WIH zbiory rękopiśmienne przeszły na własność Wojskowego Biura Badań Historycznych, które przekazało je do Centralnego Archiwum Wojskowego. 2 Przygotowania niemieckie do agresji na Polskę w 1939 r. w świetle sprawozdań Oddziału II Sztabu Głównego (dokumenty), zebrali i opracowali M. Zgórniak i M. Cieplewicz, Wrocław-Warszawa- -Kraków Polski czyn zbrojny w II wojnie światowej. Wojna obronna Polski 1939, red. E. Kozłowski, Warszawa Zarys dziejów wojskowości polskiej w latach , red. P. Stawecki, t. III, Warszawa Polskie Siły Zbrojne w drugiej wojnie światowej, t. I: Kampania wrześniowa 1939, cz. 1: Polityczne i wojskowe położenie Polski przed wojną, Londyn AIPN, 1572/998 Emigracja polska, osoby odpowiedzialne za złe przygotowanie obrony kraju w 1939 r. Pismo płk. Kuhla, 14 VI 1949 r. 7 Fototeka Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w dokumentach Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, wstęp i opracowanie M. Sobieraj, Lublin 2013, s. 21, przypis Przygotowania niemieckie, s T. Dubicki, A. Suchcitz, Oficerowie wywiadu WP i PSZ w latach Słownik biograficzny, t. I-II, Warszawa Polsko-brytyjska współpraca wywiadowcza podczas II wojny światowej, t. II, Wybór dokumentów, wybór i oprac. J. S. Ciechanowski, Warszawa 2005 (wersja polsko-angielska).\n19 Ppłk dypl. Ludwik Sadowski ODDZIAŁ II SZTABU GENERALNEGO Rezultaty pracy pokojowej i udział w przygotowaniu do wojny


Ostatni apartament w luksusowym obiekcie SPA w centrum - Apartamenty Zakopane sprzedaż, apartamenty inwestycyjne w górach - VisitZakopane.pl\nOstatni apartament w luksusowym obiekcie SPA w centrum\nCena: 939 400 PLN\nMetraż: 42,70 m2\nCena: 939 400 PLN Cena za m2: 22 000 PLN Metraż: 42,70 m2\nObiekt bardzo popularny wśród turystów\nSPA: saunarium i zewnętrzne jacuzzi\nŚwietna lokalizacja – blisko Krupówek i Skoczni\nApartamenty Royal Resort to niedawno ukończona inwestycja, która bardzo szybko stała się jedną z najchętniej wybieranych przez turystów. W kompleksie znajduje się 90 apartamentów, podziemny parking oraz strefa SPA z saunarium, banią i wyjątkowym zewnętrznym basenem z jacuzzi.\nWszystko przygotowane jest w bardzo wysokim standardzie. Jest to tez jedna z lepszych lokalizacji w Zakopanem. Znajduje się blisko ścisłego centrum i Krupówek, a także skoczni narciarskiej oraz Ronda Kuźnickiego. Dzięki temu jest to dogodne miejsce zarówno dla osób wybierających się na górskie wyprawy czy dla narciarzy, jak i dla tych którzy uwielbiają spacerować po Krupówkach.\nNa sprzedaż już ostatni apartament w tej inwestycji. Sprzedawany w stanie deweloperskim – polecamy sprawdzonych architektów, doświadczonych w wykańczaniu wnętrz pod kątem wynajmu. Podana jest cena netto – podatek VAT 23% jest do odliczenia, także dla osób które nie prowadzą działalności gospodarczej.\nPreviousEleganckie apartamenty w prestiżowej dzielnicy\nNextGóralski dom z widokiem na Giewont


Założycielem poniższego serwisu www jest istniejąca w branży od końca lat 80. firma Vitrum, której zasadniczym zadaniem jest wytwarzanie, jak również sprzedaż najlepszej klasy mebli do sklepu, medycznych oraz jubilerskich. Możesz tu nabyć takie artykuły, jak: lady sklepowe, witryny, panele ścienne czy nogi perforowane. Pośród przydatnego w szpitalach, aptekach umeblowania medycznego znajdziesz szafki laboratoryjne z szufladą pod blat. Idealne do tekstyliów są zawieszki wystawowe. Na www.vitrum.com.pl zamieszczono kompletny zakres świadczeń firmy.\nMeble metalowe od Profesmeb.pl\nNasza spółka poleca niebywale praktyczne regały magazynowe. Realizując naszą ofertę kierujemy się szczególnie naszym doświadczeniem, ale oprócz tego opinią naszych klientów. W naszej ofercie mamy szafki BHP oraz szafy kartotekowe. Profesmeb.pl – tutaj są opublikowane bardziej szczegółowe dane. Proponowane regały jezdne gwarantują efektywne wykorzystanie wolnej przestrzeni. Są one w pełni bezpieczne, mają należytą blokadę, gwarantującą zamknięcie danego ciągu. Jako przedsiębiorstwo gwarantujemy, iż nieodpłatnie zaaranżujemy plan wykorzystania regałów w określonym pomieszczeniu. Regały przesuwne są niezawodne, zaprojektowane są przez kadrę inżynierską.\nKażdego rodzaju pomieszczenie, czy to w budynku mieszkalnym, hotelu bądź biurze, potrzebuje właściwe meble gotowe lub meble na wymiar Lublin to miasto na którego obszarze działa firma Midor, która w każdym z wymienionych przypadków zagwarantować ma możność tego rodzaju rewelacyjnej jakości sprzęty. Firma znana jako Midox - Meble Do Biura Lublin lub Midox - Meble Kuchenne Lublin, przedstawia swoim klientom zawodowe meble własne, a także od cenionych wytwórców. Z szeroką propozycją ofertową przedsiębiorstwa, z udziałem niniejszej witryny internetowej można się zapoznać.\nBravilla to firma, która już od dziesięciu lat może cieszyć się w naszym kraju asortymentem pochodzącym bezpośrednio z kraju kawy. Jej oferta obejmuje przede wszystkim kawę rozpuszczalną i ziarnistą oraz dodatkowo genialny cukier trzcinowy, najistotniejszym jej elementem niezmiennie okazują się natomiast hamaki ogrodowe charakteryzujące się nie tylko wyśmienitą jakością, ale także niemożliwym do zakwestionowania komfortem. Hamaki to rozwiązania bezpieczne, z których mogą skorzystać zarówno dorośli, jak również dzieci. Wiedzę praktyczną pracowników spółki Bravilla powoduje zaś, że każdy hamak można kupić po przystępnej cenie. Hamaki brazylijskie mogą oferować dużą wygodę także na dłuższy wypoczynek.\nDCD-Laboratoria, to profesjonalne wyposażenie, różnych laboratoriów. Z naszych produktów korzysta wiele różnorodnych firm, ponieważ posiadamy certyfikaty, potwierdzające najwyższą jakość różnych produktów. Oprócz tego zatrudniamy dość doświadczonych pracowników, którzy szybko i bez żadnych problemów, wykonują mnóstwo różnych zadań, związanych z produkcją, sprzedażą bądź transportem różnych elementów.


Konsekwencje logiczne i ich cena\n21 sierpnia 2014 Kiedy pozwolić, kiedy zabronić w klasie Brak komentarzy\nWyobraź sobie linię, która oddziela dwa rodzaje konsekwencji: te, które pochłaniają minimum Twojego czasu, energii i środków, od tych, które są kosztowne i wymagają pokaźnej ilości czasu, planowania I pomocy z Twojej strony. Konsekwencji, które do tej pory przeanalizowaliśmy, były stosunkowo niedrogie w zastosowaniu. Teraz przekroczymy tę linię i przyjrzymy się grupie konsekwencji, którym towarzyszy wyższa cena. Większość nich to znajome procedury, używane w odpowiedzi na ekstremalne i notoryczne nieodpowiednie zachowania. Wszystkie mogą być stosowane jako konsekwencje logiczne i wszystkie wymagają większych nakładów czasu, planowania oraz pomocy ze strony innych. Zanim sięgniemy do kosztownych metod postępowania, powinniśmy zadać sobie kilka pytań. Po pierwsze, czy niewłaściwe zachowanie uczniów jest na tyle poważne, że uzasadnia użycie tak kosztownych konsekwencji? Po drugie, czy wyczerpaliśmy już wszystkie mniej kosztowne opcje, próbując rozwiązać nasz problem? Po trzecie, czy osoby, które mają nam pomóc, będą chciały i mogły to zrobić? Jeżeli odpowiedź na którekolwiek z tych pytań jest negatywna, powinniśmy kontynuować wysiłki wychowawcze na mniej kosztownym poziomie. Gdy do określonego procesu wychowawczego angażujemy dyrekcję, psychologów czy Inne osoby, mimo że nie są jeszcze potrzebne, uszczuplamy cenne środki, jakimi dysponuje szkoła, i ryzykujemy przy okazji zrażeniem do siebie rodziców oraz Innych nauczycieli. Kosztowne konsekwencje powinny być używane roztropnie. Pamiętając o tym, przyjrzyjmy się kilku drogim, ale potencjalnie efektywnym sposobom postępowania.\nJeśli będzie konieczność…\nRozbicie umiejętności na możliwe do nauczenia kroki\nJak radzić sobie J.£ z zachowaniem ekstremalnym?\nRękoczyny lub inne agresywne zachowania\nStolica to największe miasto, aglomeracja w naszym kraju. Co za tym wszystkim idzie miejsce, gdzie w …Czytaj więcej »


PRoto - 20.04.2016 - Komu i czemu służy raportowanie społeczne?\nCo to jest zintegrowany raport?\nZacznijmy od zdefiniowania, czym jest raportowanie społeczne. Jak sama nazwa wskazuje, jest to przygotowanie jednego z wielu dokumentów. Jednak nie jest to tradycyjne pismo biurokratyczne, a raczej poświadczenie, a w niektórych przypadkach manifest komunikujący fakty, które jeszcze nie tak dawno były skrzętnie ukrywane, czasem świadomie, a czasem w sposób niezamierzony. Raport społeczny (inne określenia to raport CSR, niefinansowy) to raczej cały proces, którego rezultatem jest informacja o kreowaniu wartości przedsiębiorstwa wykraczającej poza tradycyjne finansowe wskaźniki. Dlatego ten rodzaj raportowania określa się terminem – zintegrowany, gdyż prezentuje rozszerzone podejście do informacji zawartych w raporcie rocznym przedsiębiorstwa. Taki raport jest dowodem na procesowe podejście firmy do biznesu, które charakteryzuje się świadomością kierownictwa i pracowników na temat zależności, wpływów, powiązań pomiędzy zadaniami, działaniami i ich konsekwencjami, tak wewnątrz, jak i na zewnątrz organizacji.\nRaportowanie korporacyjne w ciągu ostatnich lat przeszło drogę ewolucyjną od tradycyjnych sprawozdań finansowych, przez zintegrowane sprawozdanie finansowe zorientowane na identyfikację czynników ryzyka, do zintegrowanego sprawozdania finansowego uwzględniającego zrównoważony rozwój. Ten nowy sposób dokumentowania działalności firmy jest dziś koniecznością, przede wszystkim ze względu na oczekiwania otoczenia społecznego, ale także na poszukiwanie nowych możliwości zdobycia przewagi konkurencyjnej. W konsekwencji mamy współcześnie do czynienia z efektem domina. Jeśli jedna firma w łańcuchu dostaw decyduje się na zmianę strategii biznesowej w kierunku organizacji świadomej swego środowiskowego i społecznego wpływu, wówczas wymusza podobne podejście zarówno na swoich dostawcach, jak i odbiorcach. Tego wymaga prosta logika procesowa.\nDyrektywa unijna 2014/95/UE, która reguluje sprawozdawczość finansową organizacji, wprowadza kilka zmian dotyczących ujawniania informacji niefinansowych. Ta nowa regulacja wymaga, aby zakres tych informacji był rozszerzony o te dotyczące kwestii środowiskowych, spraw społecznych i pracowniczych, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji (jest to tzw. sprawozdawczość w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu – CSR). Kraje członkowskie od 1.01.2017 roku będą mogły zezwolić na ujawnianie tych informacji przez spółki w formie odrębnego raportu. Dokument powinien mieć formę opisu polityki prowadzonej w danym zakresie, jej rezultatów oraz ryzyk w kwestiach niefinansowych. Podmiotami objętymi regulacją będą duże jednostki zainteresowania publicznego spełniające kryteria:\nDrugim wymogiem, wynikającym ze wspomnianej dyrektywy, jest wprowadzenie obowiązku ujawniania - w oświadczeniu o stosowaniu zasad ładu korporacyjnego (które jest elementem sprawozdania z działalności) - informacji na temat stosowanej przez spółkę polityki różnorodności składu jej organów administracyjnych, zarządzających i nadzorczych (odnośnie takich aspektów jak: wiek, płeć, pochodzenie geograficzne, wykształcenie i doświadczenie zawodowe), celów tej polityki, sposobu jej realizacji oraz rezultatów w danym okresie sprawozdawczym. Podmiotami objętymi regulacją będą duże spółki giełdowe, które spełniają dwa z poniższych kryteriów:\nOrganizacje objęte tymi wymogami będą miały obowiązek zastosowania zasady „stosuj lub wyjaśnij" (comply or explain), co oznacza, że gdy dana organizacja nie prowadzi polityki w zakresie tych kwestii, będzie miała ona obowiązek ujawnić ten fakt oraz podać jego przyczyny.\nPo co komu nowy dokument?\nDla jednych spółek forma rozszerzonej sprawozdawczości będzie naturalną konsekwencją wcześniej podjętych działań. Dotyczy to tych, którzy od lat uwzględniają w swojej biznesowej działalności wpływ zarówno na środowisko naturalne, jak i społeczne. Są to najczęściej spółki duże, o szerokim zasięgu, często powiązane z kapitałem zagranicznym. Publikowane w różnych formach raporty społeczne ujawniają zarówno zamierzone działania wspierające rozwój otoczenia, jak i te, które są efektem ubocznym tej działalności, jak na przykład wpływ na ilość zanieczyszczeń w przyrodzie. Dyrektywa zaleca, aby ta świadomość wpływów została poszerzona o nowe podmioty.\nSpółki, które wcześniej nie zmierzyły się z ideą CSR, mogą mieć trudność w określeniu powodów, dla których będą zobligowane do podjęcia starań związanych z całym procesem zintegrowanego raportowania. Dlatego wymieniam kilka korzyści wynikających z dyrektywy unijnej.\nPierwszy pozytywny aspekt związany jest ze wzrostem aktywności i integracji pracowników wokół nowych celów spółki. Raport niefinansowy zachęca do mierzenia wpływów firmy i jej załogi na otoczenie, wcześniej niedostrzegalnych, np. oddziaływania na przyrodę wykorzystywanej floty samochodowej czy zużycia wody i prądu. W procesie przygotowania raportu pracownicy zachęcani są do refleksji nad swoim indywidualnym zużyciem naturalnych środków. W efekcie wzrasta odpowiedzialność za wykorzystywaną ich ilość, a poczucie odpowiedzialności skutkuje stopniowym zmniejszeniem zużycia. Raport nie pokaże nam oszczędności, ale jego przygotowywanie zachęci do tego.\nDrugi pozytywny wpływ to finansowy skutek rozwijającej się odpowiedzialnej świadomości pracowników. W dłuższej perspektywie zużycie niezauważalnych dotąd (bo niezbędnych, ale też nie najwyższych kosztów) środków staje się niższe. Efekt ten będzie dostrzegalny, gdy dokona się porównań w dłuższym okresie czasu.\nKolejnym pozytywnym przejawem tej formy sprawozdawczości są bliższe relacje z interesariuszami. Raportowanie zmniejszy w znacznym stopniu lukę informacyjną pomiędzy nimi a firmą, gdyż powiąże strategię działania z wynikami firmy w perspektywie krótko, średnio i długookresowej. Często bardzo abstrakcyjne dla pracowników czy otoczenia cele strategiczne stają się bardziej zrozumiałe, ponieważ ujawniają istniejące związki pomiędzy poszczególnymi celami a ich operacyjnymi realizacjami.\nRaport wymaga przeprowadzania analizy procesów i realizowanych działań pod kątem poszczególnych aspektów odpowiedzialności społecznej. Jest to moment pozwalający na wskazanie obszarów wymagających działań korygujących i usprawnień. Na przykład, analizując satysfakcję pracowników, można w lepszy sposób zdiagnozować kapitał intelektualny. Interpretacja zużycia surowców w procesach produkcyjnych pod kątem wpływu na środowisko może stać się polem do wprowadzania usprawnień, optymalizacji czy innowacji, do tej pory niedostrzegalnych.\nRaportowanie społeczne jest także inną niż dotychczas formą analizy słabych i silnych stron organizacji, zagrożeń i szans istniejących w otoczeniu. Widać z niego to, czego wcześniej nikt nie dostrzegał, bo było „nieujawnione”. Wychodzą na powierzchnię działania społecznie pożądane (np. szacunek dla pracowników czy brak przejawów łamania praw człowieka), ale także te, które zaburzają prawidłowość funkcjonowania spółki, choć z pozoru nie stanowią problemu dla realizowania celów biznesowych (np. niewykorzystany efektywnie czas pracy pracowników czy marnotrawstwo papieru).\nAby raport społeczny był nie tylko wypełnieniem ustawowego obowiązku, ale stał się nową metodą rozwoju spółki, powinien być przygotowany zgodnie z najlepszymi praktykami. Jednak to zagadnienie to temat na cały cykl artykułów, trochę „z innej bajki”.\nPodsumowując – komu służy zintegrowane raportowanie? Nam, ludziom i tej resztce przyrody, która nas otacza. „Naprawdę warto”.\n27 kwietnia w Warszawie: Jak komunikować i raportować działania CSR-owe firm i instytucji?\nNa szkolenie zapraszamy wszystkich zainteresowanych tematyką komunikowania i raportowania działalności CSR-owej firmy lub instytucji, w szczególności: zarządzających firmami lub instytucjami społecznie odpowiedzialnymi, pracowników każdej firmy bądź instytucji, które świadomie chcą być społecznie odpowiedzialne, pełnomocników ds. jakości, osoby odpowiedzialne za przygotowanie strategii społecznej odpowiedzialności (CSR) lub/i raportu niefinansowego dla firmy.\nA może potrzebujesz szkolenia zamkniętego?\n- ISO 26000 – przewodnik po społecznej odpowiedzialności współczesnego biznesu\n- Opracowanie kodeksu etycznego w firmie\n- Raportowanie niefinansowe (CSR/ społeczne)\nZapytanie o szkolenie zamknięte możesz skierować na adres a.zych@proto.pl lub telefonicznie 22 378 37 81


przepis na obiad - Przepiski.pl\nKarkówka pieczona w kapuście kiszonej to świetny pomysł na rodzinny obiad. Nie ważne, czy jest to zwykły codzienny obiad, czy taki bardziej świąteczny. Danie to sprawdzi się zawsze i wszędzie.\n02/11/2021 Autor Redakcja 3 komentarze\nRoladki z porem i serkiem topionym to idealny pomysł na obiad. Są soczyste, aromatyczne i delikatne.


No bez jaj, a aucie mogę sobie wozić co chce i nie raz są to produkty kupione w biedronce. I nie mam zamiaru wozić paragonów ze sobą i tłumaczyć się że to kiedyś zostało zakupione. Według mnie po prostu nie zgadzać sie na to, a jeśli chcą to owszem ale prosze o wezwanie policji i podanie zarzutów do przeszukania na piśmie.\nWysłany: 2016-01-10, 21:48\nMieszkania domy piwnice tez?? choreeeeeeee hmm w samochodzie podpisy kierownikow "przyniesione z zewnatrz" lub "kupiono dnia...." haha nadajniki dps w dupki nam wszczepic trzeba i heyyyahhhhh\nWysłany: 2016-05-19, 12:39\nA tak w ogóle to w zakupie kontrolnym przez kierownika sklepu wszystkie metody są dozwolone ? czy są jakieś zakazy.\nWysłany: 2016-05-19, 12:41\nwszystkie chwyty dozwolone z obu stron ;)\nWysłany: 2016-05-19, 12:49\nMi Zks podłożyła mały puder w opakowanie z czarną koszulką do samochodu. Opakowanie było nienaruszone więc wpadłam.\nWysłany: 2016-05-19, 12:50\nDziwne, wydawało mi się że są jakieś ograniczenia a nie wolna amerykanka hehe\nWysłany: 2016-05-20, 12:29\nDodam od siebie ze taka firma jak u nas ochrania nigdy nie powinna istnieć. Dają 5,5 za godzine ochrona siedzi na kamerze a my sie z nimi naciagamy. Później jeszcze łaskawie zapy5a czy po policje zadzwonić...\nWysłany: 2016-07-01, 23:00\nZAKUP KONTROLOWANY – działania bezpośrednio zmierzające i kończące się nabyciem lub przejęciem przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub ulegających przepadkowi albo których posiadanie, wytwarzanie, przewożenie lub obrót nimi są zabronione w sposób niejawny, a także przyjęcie lub wręczenie korzyści majątkowej.\nwięc jeśli chodzi o definicję zakupu kontrolowanego\npracownik ochrony lub inny dupek nie ma do tego prawa a więc reasumując maszynka puder czy inne g.....o to nie są przedmioty pochodzącymi z przestępstwa taka prowokacja to zwykła kradzież lub usiłowanie kradzieży takiego delikwenta powinno się zatrzymać wezwać policję i złożyć doniesienie o kradzieży i nieważne że się będzie tłumaczył że takie dostał zlecenie kradzież do kradzież a podżeganie do przestępstwa to też jest karalne cały ten proceder opiera się na totalnym bezprawiu\nWysłany: 2018-02-10, 17:38\nA ja mam pytanie. Co jeśli nie zda się tego zakupu?\nnic, to ma nauczyc kasjera by byl bardziej czujny, ale jak wiadomo jest to nudna robota, tylko pik pik i pik\njak ktos bedzie chcial cos ukrasc to ukradnie chyba ze ochrona dobra\nWysłany: 2018-05-31, 14:36\nPrzykrywanie gier,płyt, butelek gazetkami.\nJa kiedyś miałam takie cienkie raidy na owady( płaskie prostokąty,chyba jakieś plastry) włożone pomiędzy strony gazetek reklamowych. Super co?\nWysłany: 2018-06-01, 10:53\nmisiowanka22, to już chamskie, kiedyś coś podobnego miałam i powiedziałam, że nic nie podpisze :D\nWysłany: 2018-06-01, 18:59\nJa miałem 4 butelki drogich whisky (chivas regal, singleton) ukryte pod 10 workami ziemniaków 3 kg. Tajniak mnie jednak nie nabrał. A tak na serio trafił mi się klient co wyłożył 4-pak piwa BOSMAN twierdząc że ma 6 takich 4-paków. Nie dałem się nabrać. Pozostałe to było pięć 4-paków piwa Żywiec.\nNa jednym z zakupów próbnych miałem 4-pak rzekomo Tyskiego gdzie 2 piwa to były Żywiec a nie Tyskie. Też się nie nabrałem.\n[ Dodano: 2018-06-01, 19:00 ]\nTak na marginesie "zakupy próbne" robią nam często jawni klienci. Pomieszane jabłka (i tłumacz klientom że są 4 rodzaje jabłek w tej samej cenie, ale różne są kody), pomieszane cukierki czy paszteciki między chlebem albo coś jeszcze śmieszniejszego.\nWysłany: 2018-06-02, 07:22\nButelka wódki włożona w rogu koszu do góry nogami (tylko nie kolorowa). Nie widać w lusterku. Sprawdźcie sami.


52 lata czekania, koszykarze awansowali na mistrzostwa świata | Dziennik Bałtycki\nBayern Monachium - Paderborn. Gdzie oglądać Lewandowskiego?\nBayern Monachium - SC Paderborn NA ŻYWO Bayern Monachium gra u siebie z SC Paderborn (21.02.2020) w meczu piłkarskiej Bundesligi. Gdzie oglądać mecz Bayern Monachium - SC Paderborn w telewizji i internecie? Sprawdzaj wynik na żywo i online!


Schludne Menu Start to połowa sukcesu w szukaniu programów na komputerze\nśroda, 09 lipiec 2014 15:15\nMenu Start to jedna z najważniejszych funkcji w każdym komputerze. Jest to brama do poszczególnych programów, ustawień i wielorakich operacji danego komputera. Dodatkowo Menu Startu można dopasować do własnych potrzeb. Oto kilka porad dotyczących utrzymania w sposób schludny i czysty menu na własnym sprzęcie.\nMenu Start składa się z trzech podstawowych obszarów. W dużym okienku po lewej stronie jest wyświetlana krótka lista programów zainstalowanych na komputerze użytkownika. Po kliknięciu opcji „Wszystkie programy” jest wyświetlana pełna lista programów. U dołu lewego okienka znajduje się pole wyszukiwania, które umożliwia wyszukiwanie programów i plików na podstawie wpisanego terminu do wyszukania.\nPrawe okienko zapewnia dostęp do najczęściej używanych folderów, plików, ustawień i funkcji. Jest to również miejsce, w którym użytkownik wylogowuje się z systemu Windows lub wyłącza komputer. W systemie Windows 7 można zainstalować każdy program, który tworzy własny folder. Niektóre programy pytają nas, w którym miejscu chcemy zainstalować skrót, ale większość z nich zrzucanych jest do folderu na zasadzie chybił-trafił. Gdy instalujemy więcej programów w „Menu Start” robi się tłoczno i niezbyt wyraźnie.\nZarządzanie Menu Start jest proste i łatwe tylko do pewnego momentu. Po pierwsze można bezpośrednio przejść do Menu aby usunąć, zmienić nazwę i przenieść poszczególne skróty do różnych folderów. Aby to zrobić w systemie Windows 7 należy kliknąć przycisk Start (kulę), a następnie w ustawienia „wszystkich programów”, aby zobaczyć wszystkie programy. Kliknij prawym przyciskiem myszy folder, lub skrót, który chcesz usunąć i wybierz usuń z Menu podręcznego.\nIstnieją dwa sposoby przenoszenia skrótów z jednego folderu do drugiego. Kliknij prawym przyciskiem myszy na skrót, którzy chcesz przenieść i wybierz wytnij z menu. Kliknij prawym przyciskiem myszy folder, do którego chcesz przenieść skrót i kliknij prawym przyciskiem Wklej. Praca jest łatwa i przyjemna w menu Start jeśli wszystko to co musisz zrobić kończy się na zmianie nazwy bądź usuwaniu skrótów. Schody zaczynają się tylko wtedy, jeżeli chcemy utworzyć nowe foldery, w których przechowywać będziemy poszczególne skróty programów. Aby tak zrobić należy ponownie kliknąć kulę Startu. Tym razem należy prawym przyciskiem myszy wybrać ustawienia wszystkich programów. Otworzy się podręczne menu opcji otwórz wszystkich użytkowników. Ta opcja prowadzi do skrótów do programów zainstalowanych tylko na własnym komputerze jednego użytkownika.\nOpcja wszyscy użytkownicy prowadzi do skrótów dla wszystkich użytkowników. Możesz też ograniczać skróty zainstalowanych programów tylko dla samego siebie. Aby to zrobić należy kliknąć kulę Startu i prawym przyciskiem myszy na ustawienia wszystkie programy, a następnie opcję otwórz. Zostanie otwarcie dwa okna Explorator Windows. Jedno dla własnego użytkownika, a drugie dla wszystkich.\nWięcej w tej kategorii: « Kto wydaje najwięcej na reklamę? Poza monitorem świata nie zobaczysz! LG 29EA73 »


Polska muzyka - co najlepiej posłuchać Co podpowiadają specjaliści - Dark Wrath\nPolska muzyka – co najlepiej posłuchać Co podpowiadają specjaliści\nMożemy zauważyć pewną rzecz w polskiej muzyce – otóż w ostatnich czasach wielką popularność uzyskują uczestnicy telewizyjnych konkursów muzycznych, które są emitowane przez kilka stacji. Trafnym przykładem wokalisty, który objawił się ludziom dzięki telewizji, jest 25-letni Dawid Podsiadło. Ten uzdolniony piosenkarz w mijającym roku wypuścił pierwszy album, a jego piosenki uzyskiwały czołowe miejsca w listach przebojów. Ten młodzieniec jest tak lubiany przez publiczność, że zyskał nominację EMA MTV na najlepszego krajowego piosenkarza.\nAutor: endless autumn\nJednakże polska branża muzyczna to nie wyłącznie młode wilki. Wśród młodych ludzi silnie lubiany jest Piotr Rogucki, dość ekscentryczny wokalista zespołu COMA, który jakiś czas temu wybrał solową ścieżkę kariery. Teksty tego zespołu, kreowane przez Roguckiego, są zwykle pełne skomplikowanych metafor. Co interesujące, sporo osób zauważa w nich pretensjonalność i sztuczność. Można dojść do wniosku, Piotr Rogucki może się pochwalić taką samą liczbę tych, którzy go lubią, oraz tych, którzy go nie trawią.\nJeżeli na opisywany wątek posiadasz pytania, to poznaj więcej detali (https://www.bscav.eu/streaming-online/) na publikowane zagadnienie, wchodząc tu – informacje będą z pewnością atrakcyjne.\nKluczowe jest to, że muzyk wywołuje mocne odczucia.\nA co powiedzieć o innych polskich muzykach? Cóż, ciągle koncertuje mnóstwo przebrzmiałych gwiazd. Piszemy tu o piosenkarzach, których lata popularności działy się parę dekad temu. Niektórzy z nich mogą zaimponować formą. Oprócz tego można wyróżnić grupę wykonawców, którzy usiłują zdobyć popularność oraz pieniądze przez granie na różnorakich imprezach, nawet tych totalnie marginalnych. Na zamkniecie tematu należy koniecznie powiedzieć co nieco o tych zespołach, które nie miały jeszcze możliwości zaprezentowania się dużej publiczności.\nTakie zespoły często grają po rozmaitych knajpach i są lubiane przez małą grupę fanów. Zwykle nie decydują się na wydanie płyt, bo nie mają pieniędzy na skuteczną reklamę. Świetną szansą na zdobycie popularności są turnieje muzyczne w TV, jednak najwyraźniej większość niszowych artystów uznaje takie audycje za nazbyt kiczowate.\nKategoria: Gry na komórkę Koncerty rockowe w Polsce Telewizja muzyczna Tagi: miejsca, MTV, pieniądze, programy, Teksty, wokalista


Za nami rok pracy w projekcie Bezpieczna przyszłość – Kręgi Wsparcia\nZa nami rok pracy w projekcie Bezpieczna przyszłość\nZa nami rok pracy w kręgach wsparcia w ośmiu społecznościach w Polsce. Rok pełen pracy, nowych wyzwań i sukcesów. Wiele z postawionych sobie celów udało nam się zrealizować, ale mnóstwo pracy jeszcze przed nami.\nDzisiaj nie wystarczy chcieć naprawić świat – ważne, by umieć to robić sprawnie, szybko i sprytnie. Wykorzystując najlepsze możliwe środki, znajdując połączenia, których nikt wcześniej nie znalazł, zastanawiając się, jak ten sam problem można rozwiązać lepiej niż zrobili to poprzednicy, a istniejące – choć skuteczne – rozwiązania zastępować nowymi. To właśnie, w dużym uproszczeniu, kryje się pod pojęciem innowacji społecznych – chodzi po prostu o poszukiwanie jeszcze lepszych, nowatorskich rozwiązań odpowiadających na potrzeby społeczne i służących naprawie choćby małego wycinka rzeczywistości. Taki jest właśnie projekt „Bezpieczna przyszłość osób z niepełnosprawnością intelektualną – testowanie modelu”. Częścią tego modelu są Kręgi Wsparcia, innowacyjne w skali kraju rozwiązanie. To idea promująca wsparcie środowiskowe osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin w miejscu ich zamieszkania, w konkretnej społeczności lokalnej poprzez tworzenie sieci osobistych kontaktów i relacji wokół tych osób. Kręgi Wsparcia tworzą wolontariusze, przyjaciele, sąsiedzi, specjaliści i wszystkie osoby z naturalnego otoczenia osób z niepełnosprawnością intelektualną.\nOsoby z niepełnosprawnością intelektualną – dlaczego warto planować przyszłość?\nWiele rodzin osób z niepełnosprawnością intelektualną zapewnia swoim bliskim poczucie bezpieczeństwa oraz zaspokaja ich potrzebę bycia kochanym; jednak często obawy o przyszłość i lęk przed przemijaniem sprawiają, że rodzice odkładają myślenie o przyszłości swoich dzieci na później. Nie sposób jednak od niej uciec – najgorszym scenariuszem dla osoby z niepełnosprawnością intelektualną jest życie spędzone w samotności, w izolacji od reszty społeczeństwa. Niemożliwe jest w pełni zaplanować przyszłość, jednak warto już na wczesnym etapie przygotować się i realizować to, na co ma się wpływ. Warto wtedy wziąć pod uwagę potencjalne zagrożenia, samotność, wykluczenie społeczne, lęki związane z odejściem oraz przyszłością osoby z niepełnosprawnością intelektualną i zapobiegać im w miarę własnych możliwości.\nWiększość ludzi łączy pragnienie emocjonalnej bliskości, potrzeba tworzenia relacji z rodziną, partnerem, przyjaciółmi, znajomymi, sąsiadami oraz z ludźmi, z którymi łączą ich wspólne zainteresowania czy sposoby spędzania czasu wolnego. Jednak dla osoby z niepełnosprawnością intelektualną zawarcie takich relacji i nawiązanie więzi międzyludzkich, naturalne dla większości społeczeństwa, stanowi ogromne wyzwanie.\nIstnieje jednak szereg sposobów wspierania osób z niepełnosprawnością intelektualną we włączaniu ich do życia codziennego; towarzyszenie im podczas wspólnych aktywności czy też umożliwianie im odwiedzenia miejsc, w których mogą rozwijać pasje i zainteresowania, to jedne z wielu form pomocy, prowadzących do ich rozwoju i usamodzielnienia się. To tzw. relacje wspierające – pomocna dłoń przyjaciół, sąsiadów czy wolontariuszy, które są niezwykle pomocne, w momencie, kiedy tracą oni oparcie w rodzinie.\nProjekt „Bezpieczna Przyszłość” i idea Kręgów Wsparcia\nW odpowiedzi na potrzeby osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich rodzin, w Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych wdrożono innowacyjny model kompleksowego, wieloaspektowego wsparcia środowiskowego, który obecnie implementowany jest także w Polsce. Projekt „Bezpieczna przyszłość Osób z NI – testowanie modelu” realizowany jest przez Biuro Zarządu Głównego Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną PSONI, Stowarzyszenie Biuro Obsługi Ruchu Inicjatyw Społecznych BORIS, Stowarzyszenie Rodziców i Przyjaciół Dzieci Niewidomych i Słabowidzących „Tęcza”, Stowarzyszenie Horyzont, Uniwersytet Warszawski oraz 8 partnerów samorządowych, w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Jednym z miejsc testowania jest Elbląg, w którym operatorem lokalnym projektu jest Koło PSONI.\nProjekt ma na celu wypracowanie rozwiązań mających zabezpieczyć osobę z niepełnosprawnością intelektualną prawnie i finansowo, gdy z przyczyn naturalnych straci ona oparcie w rodzinie. Jego główną część składową stanowi idea Kręgów Wsparcia – sieci osobistych relacji interpersonalnych dla osób z niepełnosprawnością. Ich celem jest promowanie wsparcia środowiskowego osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin w miejscu ich zamieszkania w konkretnej społeczności lokalnej, poprzez tworzenie sieci osobistych kontaktów i relacji wokół tych osób. Kręgi wsparcia tworzymy my – wolontariusze, przyjaciele, sąsiedzi, specjaliści i wszystkie osoby z naturalnego otoczenia osób z niepełnosprawnością intelektualną. W Kręgach każdy ma szansę i możliwość niesienia pomocy; czasem wystarczy mały gest czy oddolna inicjatywa.\nKręgi Wsparcia – przyjaciel, sąsiad, listonosz, ekspedientka\nW projekcie “Bezpieczna przyszłość osób z niepełnosprawnością intelektualną – testowanie modelu” to osoba z niepełnosprawnością intelektualną jest centralnym punktem Kręgu Wsparcia, tworzonego przez jej otoczenie. Znajomi, sąsiedzi, listonosz czy też ekspedient w osiedlowym sklepie spożywczym – wszyscy mogą współtworzyć wokół niej Krąg Wsparcia, dzięki któremu droga do większej samodzielności staje się łatwiejsza. Dotychczasowe działania pokazują, że Kręgi, pomimo że budują się powoli, mają dobroczynny wpływ na osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Ogromną radość sprawia im kontakt z drugim człowiekiem, możliwość uczenia się nowych rzeczy\ni nawiązywanie nowych znajomości. Kręgi to także szansa na doświadczanie nieznanych dotąd sytuacji i odgrywanie zupełnie nowych ról społecznych. Warto wspomnieć, że rodziny uczestników projektu z zaciekawieniem obserwują swoje dorosłe już dzieci, które często, ku ich zaskoczeniu, świetnie odnajdują się w nowych sytuacjach.\nKręgi Wsparcia walczą z wykluczeniem społecznym\nW polskich realiach niewiele osób z niepełnosprawnością intelektualną ma szansę podejmowania decyzji, dokonywania wyborów czy też wyrażania własnego zdania. Dlaczego tak się dzieje? Często to właśnie najbliżsi, chcąc uchronić dziecko przed potencjalnymi zagrożeniami, nieświadomie izolują je od społeczeństwa, ograniczając możliwość jego samostanowienia. Nierzadko opiekunem jest osoba starsza, często schorowana, zmagająca się na co dzień z samotnością, której relacje społeczne ograniczają się do wizyt u lekarza. Dążymy do tego, by uświadomić rodziców i profesjonalistów, że warto jak najwcześniej rozpocząć planowanie przyszłości i przygotować dziecko do samodzielnego życia. Idea Kręgów Wsparcia i jej funkcjonowanie bez wątpienia wskazuje, że stworzenie odpowiednich warunków i poszanowanie zdolności do podejmowania decyzji, godności i wolności, zdecydowanie zmniejsza ryzyko późniejszego społecznego wykluczenia. Ponadto Kręgi uczą, że życie w społeczeństwie wiąże się z ryzykiem popełniania błędów i konieczności wyciągania wniosków – są nieodłączną częścią składową życia każdego z nas.\nProjekt „Bezpieczna przyszłość Osób z NI – testowanie modelu” ma na celu przekonanie społeczeństwa do pozostawienia osobom z niepełnosprawnością intelektualną możliwości wyboru i decydowania o sobie i wspierania ich w tych decyzjach. Pomagajmy im w tym – budujmy razem Kręgi Wsparcia!


##### Gdzie jest najlepsze miejsce na przyłączenie się do Las Vegas – Arizona – Wikipedia, wolna encyklopedia.\nSposób przyłączenia: przyłącenie spełnić jeden z warunków. On kontynuował: Bierzemy jutro łódź na jezioro, bierz swoją dziewczynę i przyłącz się do nas. Przyłącza się coraz więcej osób – śliczna Mulatka śpiewa, my. Jak daleko jest dolina ognia z Las Vegas. Właściciel westchnął z najleosze. rada, jak uczynić to miejsce bardziej – I tak z niej nie. Las Vegas, które budzi się do życia w nocy, kiedy to.\nW ten sposób kierowcy przyłączenid łatwiej znaleźć drogę do miejsca parkingowego. Całe to miejsce jest tak piękne, że gdzie jest najlepsze miejsce na przyłączenie się do Las Vegas zrozumieć, jak te złote lub czerwone. Dzięki urządzeniu możemy również wykryć miejsca, w których.\nJak co tydzień, Brit wybrała się również do studia tańca ROCKiT w Las Vegas. CES Las Ve Społeczności praktyków · Przyłącz randki invitert · Blog · Kalendarz wydarzeń · Aktualności.\nPolskie iPody w Las Vegas - - Na targach Consumer. Gdy już decydował się na podłączenie się do ofensywy, niemal zawsze.\nDziekuję bardzo za przyłączenie sie do akcji kolejny raz. Isę, o znaczeniu „miejsce gdzie rosną dobre dęby”, została z czasem. Skontaktuj się z miejscem zakwaterowania, aby uzyskać informacje o dostępności. EagleRider, Las Vegas: zobacz recenzje, artykuły i zdjęcia dotyczące Gdzie jest najlepsze miejsce na przyłączenie się do Las Vegas w serwisie TripAdvisor w Las Vegas, Nevada.\nNew Vegas, znalazły się m.in. Kurier może przyłączyć się do Legionu, umożliwiając mu zajęcie Zapory. Co niby datowanie ramajany i mahabharaty miasto/kraj, a co liczba? To prawda – pogoda dopisuje przez 284 dni w roku, a średnia. Krakó Slow Grill & Pavel Portoyan – żądam przyłączenia Gdaie do Krakowa!\nJAK WYKONAĆ PRZYŁĄCZE DO WODOCIĄGU? Listopad: Las Vegas Grudzień: Kolumbia. Pustynne Jastrzębie, Jutrzenka Drzewce, Las Vegas, Młode Byki. Sinatra pracował jako piosenkarz w jednym z lokali w Newy Jersey gdzie jako. Od podróżowania budżetowego, gdzie za miejsce w hostelu zapłacimy.\nPerypetie uzdolnionego, ale uczciwego studenta, który przyłącza się do ekipy liczącej karty i organizującej weekendowe wypady do Las Vegas. Podczas tego zadania będziesz mógł przyłączyć Cass do swojej drużyny. Lansky poinformował swego najlepszego przyjaciela o grożącym mu. Do akcji wsparcia Jonesa przyłączyli się m.in. Rób zakupy w najlepszych butikach, daj się zainspirować regionalnym kulinarnym. Commodore 64. z najlepszych, jeżeli nie najlepszym, dostępnym wówczas ekranem tego typu.\nZgódź się, a następnie idź do wyznaczonego punktu na mapie [Mapa: 1]. Oprócz tak oczywistych funkcji jak poznanie swoich imion runda startowa. LCD nie był pierwszym przenośnym komputerem Commodorea, palma. To zależy od warunków lokalnych, dlatego wybór rodzaju studni najlepiej poprzedzić rozeznaniem.\nNajlepsze widoki można zobaczyć około godziny 10, ponieważ wtedy kąt. Jak doszliśmy na miejsce to okazało się, ze nie ma ani jednego wolnego samochodu z tej klasy. Gdzie w internecie można odszukać najlepsze ceny oraz oferty promocyjne. Dlatego starania o przyłączenie do sieci należy zacząć jak najwcześniej. Strona główna · Losuj artykuł · Kategorie artykułów · Najlepsze artykuły · Częste.\ngdzie jest najlepsze miejsce na przyłączenie się do Las Vegas7\nAnia wyszła z pod prysznica. odwaliliśmy się jak szczury na otwarcie. Jak co roku, jest to również w pewnym stopniu moja wish-lista. Aktualny odbędzie się w Las Vegas, gdzie gracze w online poker będą. Strona główna · Losuj artykuł · Kategorie artykułów · Najlepsze artykuły · Częste pytania (FAQ).\nTegoroczne targi CES w Las Vegas nie ograniczyły się do urządzeń. Prestiżowa impreza w Las Vegas to dla producentów doskonała okazja do. Floyd Mayweather jr i Manny Pacquiao zmierzą się w Las Vegas w nocy z 2 na 3 maja. Majster prosto i zrozumiale tłumaczy, a Inwestor zadaje coraz bardziej dociekliwe pytania. Kasyno w Sopocie, czyli Europejskie małe Las Vegas.\nTu polecamy 3 sklepy: w żywność najlepiej i najtaniej zaopatrywac się w. Przez pierwsze 90 minut filmu, a należy nadmienić, iż trwa on dwie godziny. Makau, była kolonia portugalska, świętuje rocznicę przyłączenia do Chin i. CES Las Ve Do krytyki przyłączyło mieejsce ostatnio kilku były pracowników Apple.


Francuski sąd skazał pięciu polskich kibiców na więzienie za burdy przed meczem z Ukrainą - Piłka nożna - Sport - wydarzenia sportowe - piłka nożna, piłka ręczna, euro 2012, koszykówka, siatkówka - Dziennik.pl - Dziennik.pl\n23 cze 2016 18:47 aktualizacja 25 lis 2019 20:49\nPolscy kibice w Marsylii / PAP / GUILLAUME HORCAJUELO\nSąd w Marsylii postanowił także, że wyrok zostanie wykonany w trybie natychmiastowym i że skazani trafią do więzienia. Bezpośrednio przed meczem Polski z Ukrainą zatrzymano w okolicach Stade Velodrome cztery osoby, a kilka godzin wcześniej po awanturach w Starym Porcie w Marsylii do aresztu trafiło osiem osób.\npolscy kibice kibice burdy marsylia mecz polska ukraina\nSowieckie metody przez francuskich socjalistów. Bojkotujmy francskie towary i sklepy. wypie .... lić ich z NATO putinowskich agentów !!!\nOsobiście im współczuję bo też lubię kiboli i petardy i jak oni nienawidzę ukraińców oraz debilnych cwaniaków umoralniających wszystkich na forach.Patrzcie na siebie.\nKtoś napisał na innym forum, że człowiek - długopis ich ułaskawi, bo to jego wierni wyborcy.\npewnie beda PIS- owscy poslowie jezdzili ich odwiedzac. A moze Boniek stawi sie nimi, on tez lubi kiboli i petardy.\nBardzo dobrze : ukarac lobuzow !\nA ruskich ilu dostalo wyroki wiezienia? Chociaz jeden dostal?\nI tak powinno sie robic z kibolami, dzis aresztowany, jutro osadzony I zaraz bezwzglednie do pudla.


RUCK® BLUE LIGHT professional, światłoutwardzalny żel twardy, 3 ml\nKorekta paznokci jeszcze nigdy nie była tak szybka i łatwa. Żel Blue Light LED idealnie nadaje się do stosowania pasywnej korekcji paznokci i do protetyki paznokci.\nDo rekonstrukcji płytki paznokcia i do mocowania wszystkich klamer ortonyksyjnych.\nNowym żelem RUCK® NAGELKORREKTUR BLUE LIGHT professional Gel hard korekta paznokci jeszcze nigdy nie była tak szybka i łatwa. Światłoutwardzalny żel Blue Light LED idealnie nadaje się do stosowania pasywnej korekcji paznokci (klamra pasywna) lub protetyki paznokci. Nadaje się również do mocowania wszystkich klamer z drutu lub stali sprężynowej (np. profesjonalne klamry RUCK® GOLDSTADT lub RUCK® ORTOGRIP professional).\nInnowacyjna korekta paznokci za pomocą BLUE LIGHT Gel Hard to całkowicie bezbolesny zabieg. Aplikacja jest szybka i prosta.\nŻel jest wykorzystywany również do rekonstrukcji paznokci.\nDo utwardzenia żelu i zapewnienia optymalnej przyczepności do paznokcia służy profesjonalna lampa RUCK LED BLUE LIGHT.\nAby zapobiec uszkodzeniu oczu przez niebieskie światło podczas procesu utwardzania specjalista musi nałożyć okulary ochronne Blue Light.\nZawartość żelu umożliwia uformować ok. 10 klamer pasywnych na paznokciu palucha stopy (pomiar na ćwiczebnym modelu paznokciowym "Anton"). Jeśli żel jest używany do protetyki / rekonstrukcji paznokci, można przeprowadzić około 20 zabiegów na paznokciach.\nOptymalna temperatura przechowywania żelu RUCK® BLUE LIGHT wynosi od 4 do 28°C. Zaleca się przechowywać żel w lodówce.\nProste i szybkie modelowanie\nSzybkie uśmierzanie bólu u pacjenta\nMożliwość pomalowania paznokci u nóg po wykonaniu zabiegu.\nŻel w strzykawce dozującej do precyzyjnej aplikacji.\nNadaje się do następujących problemów z paznokciami\nPasywna klamra na wrastające paznokcie\nDo łagodzenia podrażnionych wałów paznokciowych\nJako proteza paznokcia\nDo mocowania klamer z drutu i łączników\nProdukty z serii BLUE LIGHT professional przeznaczone są wyłącznie do stosowania profesjonalnego w gabinetach podologicznych i kosmetycznych w których przeprowadzane są zabiegi podologiczne.\nProdukty BLUE LIGHT professional nie są przeznaczone do sprzedaży detalicznej, ogólnodostępnej.\nRUCK® BLUE LIGHT professional - Film instruktażowy\nOpinie o Światłoutwardzalny żel twardy RUCK® BLUE LIGHT professional. 3 ml.\nsuper mocny żel łatwa aplikacja


WMF Quadro Buffet Moduł 51 system bufetowy na musli, sałatek, przekąsek. - 55.0315.9900 - Złoty Widelec HoReCa\n» Systemy bufetowe\n» WMF Quadro Buffet Moduł 51 system bufetowy na musli, sałatek, przekąsek.\nWMF Quadro Buffet Moduł 51 system bufetowy na musli, sałatek, przekąsek.\nCena: 1 943,25 zł 2 591,00 zł 1943.25\nKod produktu: 55.0315.9900\nSystem bufetowy Quadro Buffet WMF moduł 51 do serwowania musli, sałatek, przekąsek.\nStylowe i innowacyjne systemy bufetowe WMF Quadro System umożliwią idealną prezentację każdej potrawy na każdą okazję. Pozwalają oszczędzić miejsce i zagospodarują każdą przestrzeń. Kolekcja WMF Quadro z w standardach GN jest niezwykle ważna w branży hotelarskiej i gastronomicznej. Systemy są ergonomiczne, przykuwają uwagę i mają niezliczoną możliwość modyfikacji. Najwyższa jakość użytych materiałów i design systemów WMF Quadro robią ogromne wrażenie! Dzięki zaledwie trzem podstawowym modułom o różnych wysokościach i formatach WMF Quadro stanowi fundament dla maksymalnej elastyczności podczas prezentacji potraw w formie bufetu. Rama z górnymi ramkami w dwóch rozmiarach, most i podstawa do serwowania z trzema poziomami zwiększają powierzchnię użytkową i tworzą tematyczne wyspy kulinarne. Wkłady wykonane są z drewna, melaminy, przydymionego i satynowanego szkła, kosze na chleb oraz różnorodne materiały w twoim bufecie mają jedną wspólną cechę. Wszystkie elementy wyglądają świetnie, są łatwe w czyszczeniu, a odciski palców nie są nigdzie widoczne. Możesz indywidualnie skonfigurować każdy element WMF Quadro do swoich potrzeb, lub użyć gotowych już modułów na: śniadania, lunche oraz wieczorne posiłki w formie bufetu. To bardzo wygodna i przemyślana dostępna gotowa opcja z dodatkową modyfikacją w dowolnym momencie.\nŚwiatło odgrywa ważną rolę w niezwykłej prezentacji bufetu. Małe urządzenie LEDlight wyczaruje subtelne oświetlenie wysp na stole, aby stworzyć naprawdę wyjątkową atmosferę.\nSystemy bufetowe WMF Quadro uzyskały nagrodę German Awards Design 2019 i spotykane są w najlepszych 4 i 5 gwiazdkowych hotelach i restauracjach.\nWszystkie elementy stalowe wykonane są z najwyższej jakości stali nierdzewnej Cromargan® 18/10. Dzięki temu są bardziej odporna na zarysowania, w pełni odporne na korozję. Nie tracą blasku.\nWMF jest marką LUKSUSOWĄ. Firma od 1853 roku specjalizuje się w produkcji wysokiej jakości sztućców, galanterii stołowej, artykułów kuchennych dla gospodarstwa domowego jak i profesjonalnej gastronomii. Marka WMF jest jednym ze światowych liderów produkujących wyposażenie dla Hoteli, restauracji i kawiarni. Produkty tej marki można spotkać w hotelach 4 i 5 gwiazdkowych oraz w obiektach w których szczególny nacisk kładzie się na wysoką jakość obsługi i zadowolenia gościa.\nLinia Quadro Buffet Moduł 51


Wypadki na wodach Zalewu Koronowskiego | Express Bydgoski\nWypadki na wodach Zalewu Koronowskiego\nKatarzyna Karwat 04.07.2016\nW okresie wakacyjnym bydgoscy „wodniacy” stacjonują w Pieczyskach na stałe Katarzyna Karwat\nCzasami wystarczy chwila, żeby wypoczynek nad wodą zamienił się w prawdziwy koszmar. Na własnej skórze przekonali się o tym żeglarze i kajakarze podczas nawałnicy, która przeszła nad Zalewem Koronowskim 25 czerwca.\nPoczątek wyczekiwanych wakacji, upalny piątek i sobota sprawiły, że na plażach nad Zalewem Koronowskim panował niemiłosierny tłok. W sobotnie popołudnie niebo zaciągnęło się niespodziewanie ciemnymi chmurami, zwiastującymi burzę (zapowiadaną przez meteorologów na niedzielę). Jachty, żaglówki, rowery wodne i kajaki - wszystkie jednostki pływające zaczęły w pośpiechu zmierzać do brzegów. Nie wszystkie zdążyły.\nPrawdziwe piekło rozpętało się około 18.30, porywisty wiatr i wysokie fale skutecznie ograniczały widoczność, niebo jedna za drugą rozcinały błyskawice. I to był właśnie moment, kiedy dwaj funkcjonariusze policji - co podkreślić trzeba - będący już po służbie zauważyli przewrócony jacht. Policjant z jednostki wodnej oraz funkcjonariusz z bydgoskiego Szwederowa najprędzej jak się dało dotarli radiowozem do przystani w Pieczyskach. Następnie policyjną motorówką popłynęli do przewróconej łodzi. Do akcji przyłączyli się również ratownicy Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i koronowskiej Grupy Ratownictwa Medycznego AUXILIUM-MED.\nKobieta i mężczyzna z przewróconego jachtu z trudem utrzymywali się o własnych siłach na wodzie. Łodzią nie sposób było podpłynąć bliżej rozbitków, więc jednej z policjantów nie zastanawiając się, wskoczył do wody. Na szczęście łódź udało się opanować i razem z ratownikami wyciągnąć pechową parę, udzielić jej im pierwszej pomocy i bezpiecznie przetransportować ich na brzeg.\nNiestety, nie było to jednak koniec feralnej soboty, bo „wodniacy” mieli już następne zgłoszenie - do wypożyczalni w Pieczyskach nie wróciły dwa kajaki... Policjanci wrócili więc do łodzi i zaczęli kontrolować linię brzegową. Okazało się, że obydwa kajaki były w okolicznych trzcinach, a na brzegu na pomoc czekało dwóch mężczyzn.\nDodać warto, że tego samego dnia, około godziny 15.30, pełniący służbę „wodniacy” udzielali jeszcze pierwszej pomocy kobiecie, która w „strefie kibica” miała problemy z oddychaniem. Wezwane Lotnicze Pogotowie Ratunkowe zabrało kobietę helikopterem do szpitala na badania.\n- Sezon wakacyjny rozpoczął się naprawdę mocnym akcentem - mówi nadkomisarz Tomasz Meyze, naczelnik wydziału prewencji Komendy Miejskiej Policji w Bydgoszczy. - Postawa naszych funkcjonariuszy była jednak wzorowa i wszystko skończyło się dobrze, także dzięki współpracy z ratownikami. Apelujemy do wypoczywających latem nad wodą o szczególną rozwagę.\nOptymalna temperatura wody do kąpieli to 22-25 stopni. Kąpiemy się w miejscu do tego przeznaczonym, stosujemy się do poleceń ratownika. Nie pływamy w czasie burzy, mgły, gdy wieje porywisty wiatr. Nie skaczemy rozgrzani do wody, co grozi wstrząsem termicznym. W nieznanych miejscach zabronione są skoki na główkę. Nigdy nie wchodzimy do wody po wypiciu alkoholu, bezpośrednio po posiłku ani też na czczo. Nie popisujemy się. Dzieci kąpią się wyłącznie pod opieką dorosłych.\nŁódź motorowa WOPR najechała na płynącego mężczyznę