Kulawy [Mark Zupan, Tim Swanson] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n01056 027499 21130836 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Mark Zupan, Tim Swanson Liczba stron: 288\nISBN: 9788365532121 Rok wydania: 2016\nZastanawiałem się, co chciałbym, żeby ludzie wyciągnęli z moich doświadczeń, z jakim przesłaniem chciałbym ich zostawić. Moja nadzieja jest taka, że kiedy ludzie przeczytają tę książkę, przypomną sobie, że zawsze można powrócić do gry, nawet wtedy, kiedy wszystko wydaje się przegrane. Po wypadku wydawało mi się, że moje życie jest skończone. Myliłem się. Dopiero się zaczynało. Każdy z nas stanie naprzeciw niesprzyjającym okolicznościom losu – trudnościom, cierpieniom, śmierci. Każdego to czeka, bo nasz czas na tej planecie jest ograniczony. Tragedia może być brutalnym nauczycielem, ale może też pomóc zrozumieć prawdziwe piękno, które jest większe, niż ty sam. Nawet jeśli czujesz się słaby, samotny i przytłoczony, dopóki oddychasz, cały czas pozostajesz w grze. Jeśli kulawy, jak ja, może dalej grać po tym wszystkim, przez co przeszedł, to każdy może.\nTytuł oryginału: Gimp Redakcja: Zofia Wysocka Korekta: Wioleta Zielińska Projekt okładki: Aleksandra TataraCopyright © by Mark Zupan and Tim Swanson. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej książki nie może być wykorzystywana ani przetwarzana w żaden sposób, z wyjątkiem cytowania krótkich fragmentów w artykułach krytycznych i recenzjach, bez pisemnej zgody. Wszelkie informacje uzyskać można u wydawcy: HarperCollins Publishers, 10 East 53rd Street, Nowy Jork, NY10022. Indifference, słowa Eddie Vedder, Stone Gossard, Jeff Ament, Mike McCready i Dave Abbruzzese; dzięki uprzejmości Innocent Bystander, Write Treatage Music, Scribing C-Ment Songs, PRI Music, Inc., Jumpin’Cat Music oraz Pickled Fish Music. Copyright © 1993. Wszelkie prawa zastrzeżone. I’m Gonna Be 500 Miles, słowa i muzyka Charles Reid i Craig Reid. Copyright © 1988, 1993 Warner Bross, Music Ltd. Wszelkimi prawami w imieniu Western Hemisphere zarządza Warner-Tamerlane Publishing Corp. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystanie wymaga zgody.Break On Through to the Other Side, słowa i muzyka The Doors. Copyright © 1967 Doors Music Co. Prawa odnowione. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystanie wymaga zgody. Copyright © for the Polish translation Grzegorz Więcław, 2016 Copyright © Wydawnictwo Element, 2016ISBN 978-83-65532-11-4 Wydawnictwo Element Ul. W. Pola 16 44-100 Gliwice WWW.WYDAWNICTWOELEMENT.COM.PL Skład wersji elektronicznej: Marcin Kapusta konwersja.virtualo.pl\nSpis treściprologlusterko wsteczneprzyjdź, jaki jesteśzgasnąć w ciemnościpij, co sobie nawarzyłeśpozwól mi utonąćimpreza skończonamalutkie złamaniaobojętnośćto, czego nie pamiętamw domu najlepiejsamotnywielki powrótnie poddawaj siębliżejchwała i jej konsekwencjebyć wolnymepilogposłowieprzypisy\nO AUTORACH MARK ZUPAN jest zdobywcą dwóch medali igrzysk paraolimpijskich (brąz w Atenach 2004 i złoto w Pekinie 2008) oraz gwiazdą dokumentalnego filmu Murderball — Gra o życie (2005). Mieszka w Austin.TIM SWANSON jest szefem magazynu „Premier” z siedzibą w Kalifornii. Mieszka w Los Angeles.O TŁUMACZU GRZEGORZ WIĘCŁAW zajmuje się psychologią sportu. Od 2013 roku pracuje w środowisku sportu osób niepełnosprawnych w Polsce, w szczególności rugby na wózkach.\nSPONSORZY WYDANIA POLSKIEGOStowarzyszenie Sportu Osób Niepełnosprawnych „SSON” od 11 lat z powodzeniem prowadzi aktywizację społeczną osób z niepełnosprawnością ruchową. Działalność swoją SSON kieruje głownie do osób po urazie rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym, poruszających się za pomocą wózka inwalidzkiego. Stowarzyszenie stara się o rozwój i popularyzację sportu osób niepełnosprawnych – rugby na wózkach. Zajmujemy się prowadzeniem stałych zajęć dla beneficjentów w regionie oraz przygotowaniem konsultacji, zgrupowań i sparingów dla Reprezentacji Narodowej Rugby na Wózkach. Uczestnictwo w licznych prestiżowych międzynarodowych turniejach oraz cykl regularnych spotkań ma na celu przygotowanie Reprezentacji Narodowej do kolejnych Mistrzostw Europy, które odbędą się w 2016 roku. Naszym największym sukcesem było zdobycie 8 miejsca podczas Mistrzostw Świata, które odbyły się w Vancouver w Kanadzie w 2010 roku. Stowarzyszenie nie byłoby w stanie działać na rzecz osób niepełnosprawnych, gdyby nie nasi stali partnerzy: Ministerstwo Sportu i Turystyki oraz Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Dużym wsparciem dla nas są także nasi sponsorzy. Naszym długoletnim i głównym sponsorem są firmy METRO WARSZAWSKIE oraz PURMO, dzięki którym mieliśmy możliwość uczestnictwa w wielu turniejach ragi międzynarodowej, takim jak MŚ w VANCOVER, a także zakupić i przekazać zawodnikom wózki sportowe, które są niezbędne do uprawiania tej dyscypliny. Aby Stowarzyszenie nadal mogło działać i rozwijać tę dyscyplinę w Polsce, poszukujemy nowych sponsorów oraz osób, które chciałyby zaangażować się w działalność Rugby na Wózkach. Sport jest radością życia, grą i zabawą, środkiem nawiązywania przyjaźni, otwierania się na innych oraz wyrażania własnego bogactwa. Jan Paweł II\nSŁOWO WSTĘPUOd 2014 roku mam wielką przyjemność pracować w sztabie Reprezentacji Polski w rugby na wózkach. Poznałem tę dyscyplinę jeszcze na studiach, kiedy podczas pierwszego seminarium z psychologii sportu, profesor David Cox pokazał nam film dokumentalny Murderball, którego głównym bohaterem był Mark Zupan. Ten obraz rozprawił się ze stereotypami, które miałem wówczas w głowie na temat osób niepełnosprawnych ruchowo. Byłem wręcz zafascynowany tym, co zobaczyłem. Rugbiści okazali się gladiatorami, pełnowartościowymi sportowcami, a nie ludźmi, którzy wymagają ciągłej opieki albo litości. W rugby na wózkach nie ma miejsca na litość. To jedyny w pełni kontaktowy sport dla osób poruszających się na wózkach. Dlatego wózki sportowe, na których grają zawodnicy, stworzone są specjalnie na potrzeby tej dyscypliny i znacząco różnią się od codziennych wózków „cywilnych”. Przypominają opancerzone czołgi, umożliwiające zawodnikom bloki, zderzenia i szarże. Film Murderball był dla mnie mentalnym momentem zwrotnym. Od tamtego czasu sport osób niepełnosprawnych, a w szczególności rugby na wózkach, budzi we mnie wielki szacunek i podziw. Sam przekonałem się, że sportowcy niepełnosprawni to przede wszystkim ludzie o nieprzeciętnym charakterze i żelaznej sile woli. Podjąłem się tłumaczenia biografii Marka Zupana, gdyż chciałem, aby więcej ludzi w Polsce „od podszewki” poznało życie i trening sportowców z niepełnosprawnością. Zdecydowana większość zawodników grających w rugby na wózkach to osoby z niepełnosprawnością nabytą, które doznały traumy związanej z wypadkiem lub chorobą i w konsekwencji utraciły zdrowie. Badania mówią, że takie osoby, w dużej mierze dzięki zaangażowaniu w trening i współzawodnictwo sportowe, mogą przezwyciężyć kryzys. W swojej opowieści Mark Zupan bez ogródek dzieli się swoim cierpieniem, walką i przetrwaniem. To otwartość na granicy bólu i bezwzględnej szczerości. Zupan pokazuje, że można powrócić do sportowej rywalizacji, nawet po tragicznym wypadku. Wartka narracja i cięty język Autora pozwalają Czytelnikowi z bliska przyjrzeć się codzienności sportowców niepełnosprawnych, a także wielu barierom (fizycznym, środowiskowym i mentalnym), z którymi się mierzą. To naprawdę dosadny tekst, prawdziwe świadectwo hartu ludzkiego ducha i niezłomności. Mark Zupan dokonuje w swoim życiu fantastycznych rzeczy, o których nawet nie śniliby ludzie będący w pełni sił. Pokazuje nie tylko jak trenować, ale przede wszystkim – jak żyć. Jego inspirująca historia to przypomnienie o tym, że niezależnie od okoliczności, zawsze możemy odnaleźć w życiu sens i walczyć o swoje marzenia. Zapraszam do lektury książki, która poruszy każdego, kto w życiu upadnie i poszukuje motywacji, aby się podnieść!Dobrej lektury! Grzegorz Więcław, tłumacz\nIndifference ObojętnośćI will light the match this morningDziś rano zapalę zapałkę,So I won't be aloneaby nie być samotnymWatch as she lies silentBędę patrzeć, jak ona leży w ciszy,For soon that will be goneaby po chwili przeminęłaI will stand arms outstretchedBędę stał z szeroko rozpostartymiPretend I'm free to roam ramionami,I will make my way throughudając, że mogę wędrowaćOne more day in hell…kolejny dzień życia w piekle…I will hold the candleBędę trzymał świecę,Until it burns up my armaż spali mi rękęI'll keep taking punchesBędę przyjmował ciosy,Until their will grows tiredaż im się odechce mnie bićI will stare the sun downBędę gapił się na słońce,Until my eyes go blindaż moje oczy oślepnąHey, I won't change directionNie zmienię kierunkuAnd I won't change my mindi nie zmienię mojego podejściaHow much difference does it make?Czy zrobi to jakąś różnicę?How much difference does it make?Czy zrobi to jakąś różnicę?How much differenceJaka to różnica?I will swallow poisonPrzełknę truciznę,Until I grow immuneaż stanę się odpornyI will scream my lungs outWykrzyczę z siebie płuca,Until it fills this roomaż krzyk wypełni ten pokójHow much differenceJaka to różnica?How much differenceJaka to różnica?How much difference does it make?Czy zrobi to jakąś różnicę?How much difference does it makeCzy zrobi to jakąś różnicę* Słowa piosenki Indifference (ang. Obojętność) Pearl Jamu, której Mark Zupan słuchał tysiące razy, kiedy został tetraplegikiem.\nprologCiągle śnię o bieganiu. Mój kręgosłup wibruje wraz z ciężarem każdego kroku, moje serce gra niczym solowa perkusja w klatce piersiowej, a moje płuca stają w ogniu. Czasami biegnę sprintem w moim starym stroju piłkarskim, szukając gdzieś na błękitnym niebie śladu piłki posłanej w moim kierunku. Albo kozłuję przez boisko koszykarskie, moje stopy łomoczą o parkiet, kiedy zwodzę obrońcę, wychylam się i rzucam za trzy. Albo jestem na trawiastym boisku piłkarskim gotowy pogrzebać marzenia napastnika nieprzyjemnym wślizgiem. Niekiedy biegnę ulicą niedaleko mojego domu w Austin, w Teksasie, a wózek inwalidzki jedzie obok mnie, dotrzymując mi tempa, kilometr po kilometrze, tak jakby jakiś niewidzialny duch maratończyka pchał go przed sobą. Są noce, kiedy mogę go przegonić. Są i takie, kiedy nie potrafię. To wcale nie są złe sny. Wtedy budzę się, odkrywam kołdrę i wpatruję się w moje nogi. Wyglądają dokładnie tak, jak zwyczajne nogi trzydziestojednolatka, jednak ja widzę, jak dużo mięśni uległo zanikowi od czasu wypadku. Będąc na uniwersytecie, kiedy grałem w piłkę nożną, moja mama żartowała, że moje uda były grubsze i dwa razy silniejsze niż trzy pnie drzew. Teraz nie mogę nimi poruszać i muszę zażywać leki przeciwspastyczne, aby zapobiec ich mimowolnym drżeniom. Mimo to jestem wdzięczny. Kiedy zostajesz tetraplegikiem1, dowiadujesz się, że wszystko jest relatywne: strach, ból, siła, odwaga. I szczęście. Podam przykład. Kiedy złamałem sobie kręgosłup, dysk pomiędzy szóstym a siódmym kręgiem szyjnym pękł i uszkodził mi rdzeń kręgowy. Ludzkie ciało ma w sumie siedem kręgów szyjnych. Z zasady im wyżej złamany kręgosłup, a więc im bliżej czaszki, tym mniej funkcjonalne będą kończyny dolne i górne. A jeśli rdzeń zostanie przerwany na poziomie drugiego kręgu, najczęściej można o wszystkim zapomnieć. Mówi się o tym „złamanie wisielca”. Wtedy gasną światła. Dobranoc, kochanie. Doznałem urazu w szyjnym odcinku kręgosłupa, dość nisko. Chociaż mam niedowład wszystkich czterech kończyn, co formalnie czyni mnie tetraplegikiem, to jednak daleko mi do całkowitego paraliżu, jakiego doświadczył prawdopodobnie najsłynniejszy tetraplegik, aktor Christopher Reeve, zanim odszedł w 2004 roku. Potrafię podnieść się z wózka i wstać na krótki czas, aby wsunąć sobie spodnie, sięgnąć po naczynie z szafki albo zatankować paliwo. Potrafię nawet zrobić kilka powolnych kroków, jeśli tylko mam się czego przytrzymać. Nie myśl sobie, to wszystko osiągnąłem dzięki wieloletniej, ciężkiej pracy i bolesnej rehabilitacji. Mam dobrą funkcjonalność tułowia, klatki piersiowej, a moje ręce są wystarczająco silne, żeby cztery razy wycisnąć sto osiem kilo. Nie jestem zdolny całkowicie zamknąć mojej prawej dłoni, co jest do bani, bo jestem praworęczny. Pomimo utraty mięśni w lewym ramieniu, moja lewa ręka jest dość silna. Ogólnie uważam się za szczęściarza. Tak naprawdę jestem niczym zwycięzca w totka. Ale o tym będzie później. Oto moja historia w skrócie. Kiedy miałem osiemnaście lat, uległem wypadkowi, którego mogłem łatwo uniknąć. O mało w nim nie zginąłem, a resztę mojego życia spędzę przykuty do tego wózka. To trudne i twarde fakty, i nie mogę ich zmienić. Wiem to, bo przeżywałem ten wypadek w moim umyśle kilka milionów razy, sekunda po bolesnej sekundzie. W głowie rozegrałem każdy możliwy scenariusz wydarzeń, myślałem o wszystkich rzeczach, które mogłem zrobić inaczej, powinienem był zrobić inaczej, ale rzeczywistość zawsze pozostaje taka sama. Przez lata zrozumiałem, dlaczego rozgrywający na poniedziałkowym treningu nigdy nie jest gościem, który rzuca piłkę meczową. Choć z perspektywy czasu zawsze jesteśmy mądrzejsi, to prawda jest taka, że większość z nas w codziennym życiu bardziej przypomina Raya Charlesa. Gdy byłem młodszy, zdrowy rozsądek przemawiał do mnie trochę za cicho i zdecydowanie za późno. Później nauczyłem się go słuchać. Przypuszczam, że mądrość rzeczywiście przychodzi z wiekiem. Moje życie zmieniło się raz na zawsze 14 października 1993 roku, ponad dziesięć lat temu. Byłem już wtedy na Florida Atlantic University (FAU) w Boca Raton przez dobrych kilka tygodni, gdzie mieszkałem z moim przyjacielem Chrisem Igoe. W liceum razem graliśmy w futbol amerykański, razem chodziliśmy na siłownię, razem imprezowaliśmy, razem słuchaliśmy muzyki, razem zachowywaliśmy się jak kretyni – razem robiliśmy wszystko to, co się robi, kiedy jest się młodym i głupim, kiedy przyszłość wydaje się dopiero rozwijać niczym czerwony dywan na premierze w Hollywood. Już wtedy czułem, że byliśmy dla siebie jak bracia, ale nigdy nie przypuszczałem, jak bliskimi się w końcu staniemy. Chociaż byłem tylko pierwszoroczniakiem, szybko wypracowałem sobie pozycję w składzie drużyny piłkarskiej FAU grającej w Dywizji I. Może nie grałem jak Freddy Adu, ale miałem dobre podanie, świetne przysposobienie w defensywie i strzał jak z bazooki. Byłem szybkim, agresywnym zawodnikiem, gotowym ograć i prześcignąć każdego znajdującego się na boisku. Byłem zdeterminowany i pragnąłem ciągłego zwycięstwa. Po prostu zrobiłbym wszystko, żeby umieścić piłkę w siatce. W naszej drużynie mieliśmy takie powiedzenie: „Wygrani czy przegrani i tak będziemy pijani!”. Po każdym zwycięstwie u siebie, wczesnym wieczorem, drużyna wspólnie zmierzała do lokalnego baru Dirty Moe’s. Bar był znany z taniego piwa, shotów i niezbyt srogiej polityki dotyczącej sprawdzania wieku bywalców. Igoe nie grał w mojej drużynie, ale uwielbiał sport i zwykle kibicował z trybun. Był ze mną w barze tamtego wieczoru, piliśmy szklanka w szklankę, podrywaliśmy dziewczyny. Lokal był zapełniony kibicami, którzy wcześniej oglądali mecz, więc nie musiałem nawet kupować sobie drinków. Był taki moment, kiedy na barze czekały na mnie cztery szklanki – jakiś drink, piwo, shot, coś tam jeszcze. Wypiłem wszystko. Wtedy sprawy zaczęły wydawać się nieco mgliste. Wiem, że wyszedłem z baru pijany około północy, błądziłem. Prawdopodobnie nie czułem się zbyt dobrze przez ilość alkoholu, którą skonsumowałem albo martwiłem się, że wychodzę na głupka przed jakimiś dziewczynami. Na zewnątrz mżyło. Byłem na strasznej kapie i szukałem jakiegoś cichego miejsca, żeby się schronić i odpłynąć. Na ciemnym parkingu znalazłem czarnego pick-upa Isuzu należącego do Igoe. Pomimo deszczu wspiąłem się na pakę, zwinąłem w kłębek i tam zasnąłem. Czternaście godzin później strażacy wyciągali moje sparaliżowane ciało z płytkiego kanału niedaleko autostrady. Temperatura mojego ciała spadła do trzydziestu jeden stopni, a serce zwolniło do trzydziestu uderzeń na minutę. Od przebywania w zimnej wodzie przez wiele godzin dostałem hipotermii i zapalenia płuc. Złamałem kręgosłup i było raczej mało prawdopodobne, że kiedykolwiek będę jeszcze chodzić, o bieganiu nawet nie wspomnę. Ale jak już mówiłem, o tym będzie więcej później. Byłem sportowcem całe swoje życie. Piłka nożna, koszykówka, baseball, golf, tenis, futbol amerykański, przed wypadkiem grałem we wszystko. Teraz jestem znany jako gość z kozią bródką, ogoloną głową i tatuażami, który gra w murderball, czyli rugby na wózkach. Ta dyscyplina nie różni się zbytnio od innych sportów kontaktowych, oprócz tego, że toczymy nasze batalie w specjalnie zaprojektowanych wózkach, zrobionych z grubych aluminiowych rurek. Celem gry w rugby na wózkach jest spuszczenie lania drużynie przeciwnej w ciągu czterech kwart poprzez przeniesienie piłki przez jej linię końcową. To naprawdę świetna zabawa. Jednak dla mnie to więcej niż gra. To sport, który uratował mi życie. Kiedy dorastałem, sport był dla mnie wszystkim. Można sobie wyobrazić jak się poczułem, dowiadując się, że spędzę resztę swojego życia na wózku inwalidzkim. Myślałem, że nigdy więcej już w nic nie zagram, nie poprowadzę samochodu, nie zdobędę pracy, ani dziewczyny, nie kupię domu, nie założę rodziny – wiadomo, o co chodzi. Warto wziąć pod uwagę, że kiedy zostałem tetraplegikiem, miałem jedynie osiemnaście lat. Byłem bardziej chłopcem niż mężczyzną. Miałem jeszcze dużo nauki przed sobą. Zresztą cały czas mam. Biegacz długodystansowy, filozof i pisarz George Sheehan napisał taki fragment, który idealnie opisuje mój stosunek do sportu i tłumaczy, dlaczego uwielbiam go uprawiać: W sporcie całe życie może być skondensowane w kilku godzinach, można w nim poczuć emocje całego życia na akrze ziemi, w sporcie człowiek może cierpieć i umierać, a potem powstać na dziesięciokilometrowej trasie przez park w New York City. Sport jest teatrem, w którym grzesznik może stać się świętym, a zwyczajny śmiertelnik niezwykłym bohaterem, gdzie przeszłość i przyszłość mogą scalić się z teraźniejszością. Sport sam w sobie ma możliwość dawania nam doświadczeń szczytowych, w których czujemy się jednością ze światem, przekraczamy wszelkie bariery i w końcu stajemy się własnym potencjałem. Uraz może mieć podobny efekt. To taki olbrzymi obiektyw, który pozwala złapać ostrość w życiu. To rentgen, który prześwietla wnętrze, duszę. Najwyższy test. Sprawdza z czego tak naprawdę się składamy – poprzez zgrubiałe warstwy oszukiwania samego siebie, do samej kości i szpiku prawdziwego jestestwa. Złamanie kręgosłupa szybko pozwala poznać samego siebie. Intymnie. Uczy, kto jest prawdziwym przyjacielem. Pozwala dowiedzieć się, co oznacza posiadanie rodziny. Sprawia, że człowiek przestaje się przejmować głupim, nic nieznaczącym gównem. W zamian staje się wdzięczny za chwile, które w oczach większości ludzi byłyby nieistotne. Ludzie stwierdzili, że to, w jaki sposób poradziłem sobie z moim urazem, było „inspirujące”. Mam nadzieję, że tak jest, ale nie moja rola, żeby to oceniać. Jedna rzecz, którą mogę stwierdzić na pewno to fakt, że zawsze podchodziłem do urazu jak do wyzwania. Nauczyłem się, że prawdziwą miarą człowieka nie są przeciwności, którym stawia czoło, ale to, w jaki sposób to robi. Nauczyłem się też, że żałowanie jest dużo bardziej do bani od przepraszania. Moim celem jest, abyś czytając o tym, przez co przeszedłem, zmienił swoje przekonania dotyczące ludzi na wózkach, przyjaźni i życia. Tak właśnie było ze mną. Kiedy podróżowałem po całym świecie, grając i promując rugby na wózkach, ludzie często pytali mnie, jak to jest być na wózku. Pewnie to trochę tak, jakby najgorszy koszmar stał się rzeczywistością. Czasami dokładnie tak jest. Kiedy jesteśmy młodzi, mamy zwykle ostrzegają nas, że jeśli nie będziemy ostrożni, to złamiemy sobie kark (moja – swoją drogą – miała rację). Co sprawia, że moja historia jest odmienna od historii innych sportowców niepełnosprawnych? W niektórych aspektach nie ma zbyt wielkiej różnicy. Z drugiej strony, ilu znacie tetraplegików, którzy zostali wyniesieni przez tłum na koncercie Pearl Jamu, albo śpiewali na scenie wspólnie z Eddiem Vedderem albo lecieli na paralotni, albo zdobyli medal paraolimpijski w Atenach, albo ścisnęli dłoń prezydenta Stanów Zjednoczonych, albo wypili piwo z Johnnym Knoxvillem z Jackassów? Ilu znacie tetrusów, którzy uprawiają sport, w którym wjeżdżają sobie nawzajem w dupy? Jeszcze lepiej, ilu znacie ludzi, którzy zrobili cokolwiek z tej listy? Prawda jest taka, że wypadek to najlepsze, co mnie w życiu spotkało. Wcale nie chcę być tutaj banalny, ani tłumaczyć się z moich błędów, ani serwować czytelnikom stek pięknych bzdur, które uzdrowią ich dusze. Chcę powiedzieć jedynie, że było to najbardziej definiujące zdarzenie w moim życiu. Bez niego nie byłbym w stanie zobaczyć rzeczy, które zobaczyłem, dokonać tego, czego dokonałem i spotkać tylu niesamowitych ludzi. Nie zostałbym sportowcem światowej klasy. Nie zrozumiałbym, jak ważni w życiu są rodzina i przyjaciele. Nie kochałbym ich tak bardzo, jak teraz. Innymi słowy, nie byłbym sobą, proste. Nauka życia z ograniczoną ruchomością zmusiła mnie, żeby dobrze się sobie przyjrzeć. Kiedy dzieje się coś tak katastroficznego, wówczas złość, frustracja i rozpacz mogą być przytłaczające. Zwykle tego typu emocje wylewa się na najbliższych ludzi, choć najbardziej dotykają jednak nas samych. Były takie momenty, kiedy patrzyłem w lustro i nienawidziłem swojego odbicia. Miałem dużo więcej wspomnień, które są gorszące i zawstydzające, wykazują moją głupotę, szał, samolubstwo i słabość, niż jestem w stanie przyznać. Jednak uraz może być jak ponowne narodziny, gdyż uczy, że nie można żyć w przeszłości. Albo idzie się naprzód albo powoli obumiera. Powrót do czasu poczucia ciągłej desperacji zaraz po wypadku jest jak rozdrapywanie głębokiej rany, która nigdy się dobrze nie zagoiła. Obiecuję, że nie będę kaznodzieją, ani nie będę podkolorowywał swojego życia, czy sprawiał wrażenia, że byłem mądry i twardy, kiedy wcale tak nie było. Jednocześnie nie będę też trzymał języka za zębami. Zamierzam opowiadać o życiu, śmierci, bólu, radości, przebaczeniu i innych trudnych sprawach. Prawdopodobnie momentami będę też mówił o penisach i waginach. Mam nadzieję, że moje doświadczenia będą świadczyły same o sobie. Proszę też, czytelniku, żebyś zapomniał o wszystkim, co wiesz na temat tetraplegików i spojrzał na mnie jak na człowieka i na sportowca – bo tak właśnie siebie postrzegam. W ostatnim roku spotkało mnie wielkie szczęście, na mój temat pisano przeróżne artykuły, ponieważ byłem jednym z bohaterów dokumentu Murderball, który wygrał nagrodę publiczności na festiwalu filmowym Sun Dance i został nominowany do Oscara. Najczęstszy epitet, którym określano moją osobę to „nieustraszony”. Podoba mi się, bo oddaje on prawdę. Nie chcę zadzierać nosa, ale taki właśnie jestem. Nieustraszony. Jednak nie z powodów, które przychodzą ludziom do głowy. Większość z nas boi się bólu. Ja natomiast dowiedziałem się, że od bólu dużo bardziej przerażający jest jego brak. Czasami nawet zgrywam się, że lubię ból i sprawia mi on przyjemność. Inne stwierdzenie, które często czytam na swój temat dotyczy tego, że gram w rugby na wózkach po to, aby zapomnieć o mojej niepełnosprawności. To mnie trochę wkurza. Rozumiem, co dziennikarze starają się przez to przekazać i jestem im wdzięczny za komplementy, ale w moim odczuciu jedno z drugim nie ma niczego wspólnego. To trochę tak, jakby powiedzieć: „Denzel Washington jest tak dobrym aktorem, że może zapomnieć o tym, że jest murzynem”. Mogę być niepełnosprawny, a na boisku nakurwiać naprawdę mocno. Przepraszam, powinienem był ostrzec. Nie jestem najbardziej poprawnym politycznie gościem na wózku. Tak na marginesie, nienawidzę, kiedy ludzie mówią na mnie upośledzony. Kurwa, nienawidzę. Już lepiej mówić „kaleka”, „połamaniec” albo, jeśli ktoś chce być trochę bardziej uprzejmy – „niepełnosprawny”. Nie wiem, dlaczego tak strasznie mnie to wkurza. No dobra, może dlatego, że w sporcie istnieje coś takiego jak handicap. To sztuczna przewaga dana stronie, żeby mogła współzawodniczyć na równym poziomie. Ja nie chcę dostawać żadnej dodatkowej przewagi. Bez niej też mogę być zwycięzcą na boisku i poza nim. Najważniejsze jest jednak to, że w którymś momencie życie zabije każdego, bardzo mocno kopnie go w jaja. Nie można sprawować kontroli nad wszystkim, co się dzieje, ale można próbować to zrozumieć. Dla mnie to tylko jedna z mądrości, jakich nauczyłem się w tym bolesnym, pięknym, kijowym, głupim, wartościowym życiu, w dniu, kiedy wylądowałem na wózku. Myślałem, że wózek będzie dla mnie jak krzyż, a okazał się prawdziwym zbawieniem.\nrozdział pierwszylusterko wsteczneKurt Cobain śpiewał właśnie Smells Like Teen Spirit. Podkręciłem głośność i wjechałem na autostradę. Był rok 1993, a album Nirvany Nevermind na okrągło puszczany był w radiu. Tamten sierpień w Coral Springs na Florydzie był tak gorący i wilgotny, że aż trudno to sobie wyobrazić. Oddychanie przypominało wciąganie powietrza przez spoconą skarpetę. Wciskając gaz do dechy, zjechałem moim czarnym Fordem Mustangiem na lewy pas. Samochód cały załadowany był ubraniami, płytami CD i sprzętem piłkarskim. To była wielka chwila w moim życiu. Wiedziałem, że jestem na rozdrożu, o którym często mawiają dorośli z łezką w oku, wspominając swoje lata młodości. Jechałem tam, by rozpocząć pierwszy semestr nauki na uniwersytecie Florida Atlantic University w Boca Raton. Byłem jednym z pięciu pierwszorocznych zwerbowanych do gry w uniwersyteckiej drużynie piłkarskiej. Kampus FAU znajdował się trzydzieści minut drogi od Coral Springs, gdzie ukończyłem liceum Marjory Stoneman Douglas High School. Coral Springs to bogata gmina, która wciśnięta jest pomiędzy miasta Fort Lauderdale oraz Boca Raton, gdzie Park Narodowy Everglades wojuje z rozrastającymi się betonowymi centrami handlowymi i jak na razie przegrywa tę walkę. Jednak jak większość miast i miasteczek na południowym wybrzeżu Florydy, Coral Springs zachowało swoją ekscentryczność. W kanałach nawadniających, przecinających miasteczko wzdłuż i wszerz, można spotkać żurawie, flamingi, a nawet aligatory. Rybacy sprzedają kraby i inne połowowe zdobycze na składanych stołach, znajdujących się niedaleko od odgrodzonych osiedli mieszkaniowych z wartymi miliony dolarów willami. W prawdziwym florydzkim stylu seniorzy zapełniają restauracje o czwartej trzydzieści, żeby załapać się na okazyjną ofertę kolacji. Jadąc na północ autostradą I-95 do Boca Raton, patrząc we wsteczne lusterko, myślałem o tym, co zostawiałem za sobą. Od ukończenia liceum w czerwcu przeżywałem najlepsze wakacje w życiu. Na świadectwie końcowym udało mi się całkiem nieźle wypaść z ocenami, pomimo braku specjalnego wysiłku. Byłem czterdziesty trzeci z około pięciuset uczniów w moim roczniku w liceum Douglas High. Wyróżniałem się w matematyce i naukach ścisłych. Z tej okazji moi rodzice, którzy byli wspaniałymi, twardo stąpającymi po ziemi ludźmi, pozwolili mi zrobić w domu imprezę dla dwudziestu znajomych. Mieszkaliśmy wtedy w jednopiętrowym domku w kolonii zwanej Eagle Trace. Był tam basen i pole golfowe, na którym grałem wspólnie z moim tatą i młodszym bratem Jeffem. Mark „Super” Duper, były gracz drużyny futbolu amerykańskiego Miami Dolphins, mieszkał przecznicę dalej. Whitney Houston również miała niedaleko swoją posiadłość. Powiedzmy tylko, że jej dom był dużo większy od naszego. Moi rodzice doskonale wiedzieli, że podczas imprezy kończącej liceum będziemy pić alkohol, więc zamiast chować głowę w piasek, pozwolili nam się upić pod ich nadzorem. Warunek był taki, że wszyscy mieli oddać im swoje kluczyki od samochodów zaraz na wejściu. Przyszli wszyscy moi kumple, aby się napić, pogadać i świętować to ważne wydarzenie w naszym życiu. Był Steve Nelson, lewonożny zawodnik z mojej licealnej drużyny piłkarskiej, z którym pracowaliśmy wspólnie w lokalnej restauracji, byli Jeff Nickell i Frank Cava, z którymi zaprzyjaźniłem się, grając w futbol amerykański w ostatniej klasie liceum, był też oczywiście Chris Igoe, największy klaun i samozwańczy casanova. Igoe był wysokim, chudym i pokrytym plejadą piegów chłopakiem, o którym w Douglas High krążyły jedynie skrajne opinie. Ludzie albo go kochali albo nienawidzili. Nie było niczego pomiędzy. Był zabawny, bystry, zuchwały i całkowicie poza wszelką kontrolą. Igoe miał obsesję na punkcie gangsterskiego rapu, lubił w szczególności N.W.A. i Snoop Doga. Ubierał się w dresy Nike, czasami z szyi zwisał mu stoper, który kupił podczas jednego z pobytów w szkole wojskowej. W liceum chodził korytarzami i skandował swoje imię „I-G-O-E” do melodii piosenek Snoop Doga. W klasie maturalnej Igoe podczas meczów futbolu amerykańskiego nosił na prawej dłoni coś, co nazywał rękawicą „czarnej mocy”. Składał tę dłoń w pięść i unosił ją nad głową na kilka sekund przed każdym meczem. Co oznaczał ten gest? Kto do cholery to wie? Tak naprawdę była to jedynie rękawica do jazdy samochodem, którą musiał chować przed trenerem Mathisenem, gdyż ten przyrzekł, iż wyrzuci Chrisa z drużyny, jeśli założy ją na jeszcze jednym meczu. Oczywiście Chris dalej ją nosił. Przez swoją wieczną arogancję i przekorę Igoe zachowywał się jakby był gwiazdą jakiegoś taniego serialu, a my mieliśmy być sztucznym śmiechem w tle. Moi pozostali kumple z drużyny futbolu amerykańskiego – Cava, Nickell, Ari Levy, bracia McCarthy – też nie byli aniołkami, więc wszyscy mieliśmy swoje za uszami. Jednak to było nic w porównaniu do Chrisa Igoe. Nikt nie mógł mu dorównać. Igoe był typem gościa, który idąc na licealną imprezkę, mógłby ukraść butelkę jakiegoś alkoholu z barku, uprawiać seks w łazience z czyjąś dziewczyną, wszcząć bójkę na pięści, a potem zrobić gówno prosto do pralki. Wszystko to było naprawdę przezabawne do momentu, kiedy nie musiałem być osobą, która miała po nim sprzątać następnego dnia. W noc zakończenia liceum Igoe nie sprawiał zbyt wielu kłopotów, oprócz tego, że przygwoździł mnie całym swoim ciałem na łóżku. Takie tam pijackie zabawy, które pozostawiły mnie z lekkim zawrotem głowy. Ale to nie miało prawie żadnego znaczenia. Wypiliśmy wystarczająco dużo piwa, żeby nie zamulać. Urządziliśmy sobie zapasy w basenie i puszczaliśmy piosenkę szkockiej grupy The Proclaimers pod tytułem I’m Gonna Be. Ile sił w płucach śpiewaliśmy w kółko zaraźliwy refren „I would walk five hundred miles”, co zdecydowanie nie podobało się naszym sąsiadom. Mój tato, który pracował w branży gastronomicznej przez większość swojego życia, był prawdziwym geniuszem w kuchni. Bawił się z nami przez całą noc i jednocześnie obsługiwał grilla, przygotowując kurczaki i steki. W pewnym momencie zaczął dawać mi i moim znajomym „mądre”, życiowe rady. – Kiedy jesteś gotowy, aby się ożenić, wystrzegaj się kobiet z grubymi kostkami – powiedział nam, tylko trochę żartując. – Jeśli młoda dziewczyna ma grube kostki, możesz być pewien, że z biegiem lat, będzie z niej tęga kobieta. Później sam wszedł w stan upojenia, gdyż pomógł nam przygotować drinka, którego nazwaliśmy „Dobranoc, kochanie”. Oto przepis: nalać wódki do shakera. Dodać lodu. Wstrząsnąć. Wypić. Powtórzyć. Po kilku takich, naprawdę mogliśmy sobie powiedzieć – „dobranoc, kochanie”. Tamtej nocy strasznie naśmieciliśmy na naszym tarasie. Wszędzie walały się puszki po piwie, plastikowe kubki, puste talerze. Ludzie spali na każdej dostępnej sofie albo fotelu. Mój ojciec, Nickell i Igoe pływali sobie po basenie na dmuchanym materacu, kompletnie pijani. Rozważali przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Tata jest dość krępym gościem i wygląda trochę jak owłosiony hydrant strażacki z rękami i nogami oraz twardym, okrągłym brzuchem. Nie mówi zbyt dużo, no chyba, że o gotowaniu albo golfie. Nie jest też zbyt emocjonalny, więc jeśli się odzywa, mówi dokładnie to, co chce powiedzieć. Tamtej nocy gratulował chłopakom ich osiągnięć dziwnym, poważny tonem. Dawał im rady zgodnie ze swoją naturą – krótko, zwięźle i na temat. – Życie będzie ciężkie, chłopaki – powiedział łagodnie, kiedy świt pokazywał się różowymi strzępami na płaskim, ciemnym niebie Florydy. Igoe i Nickell słuchali go w wielkim skupieniu, gapiąc się we własne odbicia na powierzchni wody. Tata wziął łyka drinka „Dobranoc, kochanie” westchnął i powiedział: – Nie macie pojęcia, co was jeszcze czeka. Chciałbym móc usłyszeć tamtą przemowę mojego taty. W życiu sam do wszystkiego doszedł – od pracownika fizycznego do menedżera. Miał dużo cięższe dzieciństwo niż ja. Niestety na tamtym etapie imprezy już dawno zaliczyłem zgon w swoim łóżku. Jaki byłem w tamtym okresie mojego życia? W porównaniu do moich przyjaciół - nie byłem tak wrażliwy jak Steve, tak zakręcony jak Igoe, tak sumienny w nauce jak Nickell (dostawał same A na wszystkich lekcjach przygotowujących na studia, na które chodziliśmy razem), ani tak dobroduszny i opiekuńczy jak Cava, który choć był okrutny na boisku futbolowym, na co dzień bardziej przypominał pluszowego misia. Moi przyjaciele prawdopodobnie powiedzieliby, że byłem cichy, lojalny, zaciekły i bardzo sprawny fizycznie. Podczas gdy większość dzieciaków nie lubiła ciężkich treningów, ja brałem je na poważnie. Wiedziałem, że jeśli poświęcę czas na wzmocnienie mojego ciała, opłaci się to potem na boisku. Pod koniec klasy maturalnej mierzyłem sto osiemdziesiąt centymetrów i ważyłem siedemdziesiąt osiem kilogramów. Byłem bardzo silny jak na swoje gabaryty. Byłem w stanie przebiec pięćdziesiąt metrów w cztery i pół sekundy, a po treningu na siłowni często biegłem dziesięć kilometrów z powrotem do domu. Bieg ścieżką dookoła Eagle Trace na jedną mile (tysiąc sześćset metrów) zajmował mi nieco ponad pięć minut. Byłem też pracoholikiem. Latem, kiedy przygotowywaliśmy się do sezonu futbolu amerykańskiego, rano zwykle ćwiczyliśmy zagrania, a popołudniu podnosiliśmy ciężary na siłowni. Zaraz potem wskakiwałem do auta i jechałem na stadion piłkarski, aby odbyć kilkugodzinny trening wieczorny z moją drużyną w Boca Raton. Mimo że uwielbiałem grać w futbol amerykański i oglądać rozgrywki w telewizji razem z tatą i młodszym bratem, piłka nożna była zawsze dla mnie sportem numer jeden. Igoe lubi nazywać piłkę nożną grą dla komuchów, ale są przecież powody, dla których różni ludzie na świecie widzą w niej piękno. Piłka nożna jest prawdziwie męskim sportem, w którym potrzebna jest inteligencja i finezja a nie tylko agresja. Chociaż z drugiej strony – nic nie dorówna pięknu brutalnej rzeczywistości futbolu amerykańskiego. Wejście komuś kaskiem w klatę i przybicie go do ziemi, jest jednym z najlepszych uczuć, jakich doznałem. W futbolu intensywność rozgrywki jest dość stabilna z gorącymi zastrzykami adrenaliny. Piłka nożna pozwala na wolność ekspresji, gra rozwija się płynnie i naturalnie. Futbol amerykański z kolei jest bardziej przewidywalny, zorganizowany, trochę jak kampania militarna. Jeśli piłka nożna to jazz, futbol amerykański bardziej przypomina rock and rolla puszczonego na pełny regulator. Moje doświadczenia na boisku piłkarskim sprawiały, że stawałem się lepszym futbolistą i odwrotnie. Każda z tych dyscyplin pozwoliła mi wyrazić część mojej osobowości. To, co podobało mi się najbardziej w obydwu sportach to budowanie spójności drużyny. Przyjaźnie, które miały trwać całe życie, zaczynały się na boiskach. Aby wygrać w jakiejkolwiek rozgrywce, często trzeba poświęcić cząstkę siebie dla dobra drużyny. Jednocześnie każda drużyna potrzebuje gwiazdy, która zrobi różnicę w najważniejszym momencie. Jeśli jest się prawdziwie dobrym graczem, trzeba balansować jak linoskoczek pomiędzy samolubstwem a bezinteresownością. Trzeba uważać, żeby nie odizolować się od kolegów z drużyny. Najlepszy zawodnik w drużynie zawsze powinien sprawiać, żeby wszyscy grający u jego boku wyglądali znacznie lepiej. To jest właśnie wspaniała demokracja sportów drużynowych. Zarówno w futbolu amerykańskim, jak i piłce nożnej, w ostatecznym rozrachunku nie jest istotne jak dobry jest indywidualny zawodnik. Nikt nie może wygrać meczu w pojedynkę. Całość zawsze będzie większa, niż suma jej składników. Tamtego lata, pomiędzy liceum a studiami, sport nie był moją jedyną miłością. Była jeszcze ona. Nazywała się Kati Hanson. Była zielonooką brunetką z ciemną karnacją i perfekcyjnie białym uśmiechem. Była dziewczyną, która rysowała serduszka zamiast kropek nad „i” w swoim imieniu, kiedy podpisywała się pod jakąś notatką. Kati była rok młodsza ode mnie i należała do drużyny pływackiej. Zaczęliśmy ze sobą chodzić, kiedy byłem w drugiej klasie, zaraz po przeprowadzce do Coral Springs z Pewaukee, w stanie Wisconsin. Przygotowywała mi kanapki z masłem orzechowym i bananem, które potem zostawiała w moim samochodzie, żebym mógł coś przekąsić pomiędzy treningiem futbolowym a piłkarskim. Kiedy większość moich znajomych szalała w weekendy, my z Kati często zostawaliśmy w domu, żeby obejrzeć film. Albo szliśmy na podwójną randkę razem ze Stevem i jego dziewczyną, niewielką brunetką Daną Lewis, która pracowała z nami w lokalnej restauracji. Po jakimś czasie załatwiłem tam pracę kelnerki dla Kati. Po pracy jechałem do Kati, parkowałem przy innej ulicy, szedłem pod dom i pukałem delikatnie w okno jej pokoju. Możecie sobie wyobrazić, co robiliśmy później. Rano wykradałem się z pokoju i chowałem się w garażu, aż jej rodzice nie wyjechali do pracy. W ramach prezentu na ukończenie szkoły mój tata wykorzystał część swoich punktów stałego klienta linii lotniczych, żeby zabrać naszą rodzinę do St. John na Wyspach Dziewiczych. Mój brat wziął ze sobą przyjaciela, a ja zaprosiłem Kati. Wieczór przed naszym wylotem pracowałem w restauracji razem ze Stevem. Własny zarobek znaczył dla mnie bardzo wiele, więc podchodziłem do pracy bardzo poważnie. Moi rodzice przekazali mi silną etykę pracy. Już w wieku czternastu lat zacząłem dostarczać gazety, kiedy mieszkaliśmy w stanie Minnesota. Potem pracowałem w restauracjach po kilka wieczorów tygodniowo. Moi rodzice mieli się dobrze finansowo i dawali nam wszystko, czego potrzebowaliśmy, ale nie byliśmy tak bardzo bogaci jak inne rodziny w Coral Springs. Tym lepiej czułem się z tym, że sam zarobiłem część swoich pieniędzy. Gdy pracowałem jako pomocnik kelnera, moim zadaniem było wynoszenie chleba i masła na stół, napełnianie wodą szklanek i zbieranie talerzy. Szybko zorientowałem się, że dużo więcej zabawy jest przy barze, więc jak w restauracji nie było ruchu, pomagałem barmanom, myjąc szklanki w niewielkim zlewie i przynosząc im wielkie wiadra pełne lodu. Pod koniec jednej zmiany, razem ze Stevem, przekonaliśmy jedną z kucharek, żeby dała nam butelkę Goldschlagera, dziwnego alkoholu, w którym miały podobno znajdować się prawdziwe płatki złota. Smakował jak cynamon i powodował strasznego kaca. Piliśmy go razem ze znajomymi i nie spaliśmy przez całą noc. Następnego ranka obudziłem się na obcej podłodze, a moja głowa była niczym ściśnięta w imadle. Popatrzyłem na zegarek. – O kurwa! – powiedziałem. Wskoczyłem do samochodu i pojechałem do domu. Zaparkowałem. Miałem podkrążone oczy i cuchnęło ode mnie alkoholem. Mama i tata stali przed domem razem z moim bratem i jego przyjacielem, rozmawiając z Kati i jej rodzicami. Wszystkie walizki były ładnie poukładane w bagażniku samochodu. Moja mama szybko przestała martwić się o to, co robiłem przez całą noc i naprawdę się wściekła. Rodzice zawsze byli dla mnie dość łagodni, jeśli tylko unikałem problemów i nie robiłem jakichś gównianych głupstw. Gdy jednak tak się działo, dostawało mi się. I to mocno. Mama raz uziemiła mojego brata Jeffa na cztery pełne miesiące za to, że ją okłamał. Tym razem wiedziałem, że przekroczyłem granicę. Zacząłem się tłumaczyć. Przerwał mi tata. – Ciągle jesteś pijany? – zapytał. – Nieważne, niczego już nie mów i wskakuj do auta. Zrobiłem, jak kazał. Ledwo zdążyliśmy na nasz lot. Później przeprosiłem rodziców za to, że nie spałem tamtej nocy i sprawiłem, że się o mnie martwili. Obiecałem, że nigdy więcej tego nie zrobię. W końcu zeszło z nich ciśnienie i dobrze bawili się na wyjeździe. Spędziliśmy tam pełny tydzień w wielkim, rodzinnym apartamencie. Dzieliłem z Kati pokój z królewskim łożem. Pływaliśmy w turkusowym oceanie, wylegiwaliśmy się przy basenie, zamawialiśmy jedzenie i tropikalne drinki z kawałkami świeżych owoców i parasolkami. Pamiętam, że na tamtym wyjeździe po raz pierwszy w moim życiu poczułem się dorosły. Pamiętam też, że bardzo cieszyłem się bliskością z Kati. – Będę za tobą tęsknić, kiedy pójdę na studia – powiedziałem. Byliśmy wtedy na plaży, leżeliśmy na ręcznikach, zanurzając palce u stóp w piasku o kolorze wanilii. Zauważyłem, że jej ramiona opaliły się na piękny brązowy kolor, a oczy stały się niezwykle jasne. – Też będę za tobą tęsknić – powiedziała. Pocałowaliśmy się, ale po raz pierwszy w ciągu trwania naszego związku poczułem ukłucie w sercu. Kati była ważnym powodem, dla którego wybrałem studia na FAU. W pewnym momencie marzyłem o Duke University, ale wydawało się to zbyt dalekie i nieosiągalne. W trzeciej klasie liceum moi rodzice wzięli mnie na wycieczkę po uniwersytetach na atlantyckim wybrzeżu. Chcieli, żebym miał szansę porozmawiać z różnymi trenerami. Moje wyniki SATów2 były dobre, ale nie rewelacyjne. W klasie maturalnej byłem jednym z kapitanów drużyny piłkarskiej. Moja gra była odnotowywana w lokalnej prasie, wygrałem nawet jakieś nagrody. Dzięki temu zostałem przyjęty na kilka uczelni, włącznie z FAU, ale miałem wielką nadzieję, że Clemson w stanie Południowej Karoliny zaoferuje mi także sportowe stypendium. Nie zaoferowali. Tamtejszy trener powiedział, że mogę spróbować na własne ryzyko. Powiedziałem rodzicom, że jestem pewny dostania się do składu. Spojrzeliśmy wtedy krytycznym okiem na finanse. Na końcu moich studiów, rodzice zostaliby z sześciocyfrowym kredytem do spłaty. Byli gotowi na takie poświęcenie, ale wtedy ja odpuściłem. Zdecydowałem się na jedną z uczelni w moim stanie, gdyż było to dużo bardziej oszczędne dla moich rodziców. Myślałem o University of Florida w Gainesville, gdzie dostali się Nickell i Cava. Florida State University w Tallahassee był kolejną możliwością. Był też FAU, który niedawno sportowo awansował z Dywizji II do Dywizji I. Co więcej, zaoferowano mi tam sportowe stypendium. Wydawało się to najlepszą opcją. Było blisko do domu, blisko do Kati i stosunkowo niedrogo. FAU nie miał najlepszej opinii naukowej, ale wtedy nauka nie była dla mnie priorytetem. Chciałem na uczelni przede wszystkim grać w piłkę nożną. Kropka. Igoe dobrze radził sobie na sprawdzianach, ale średnia jego ocen, gdyby tylko było to możliwe, zeszłaby poniżej zera. On również myślał o pójściu na FAU. Został jeszcze przyjęty na University of Central Florida, gdzie miał grać w drużynie futbolu amerykańskiego. Trwało to trochę, ale w końcu przekonałem go, żeby jednak poszedł na FAU. Miałem mu pomóc z rachunkami różniczkowymi i chemią. Igoe, jako że był dość elokwentny, w rewanżu miał pomóc mi pisać eseje z języka angielskiego. – Razem będziemy nie do pokonania – powiedział Igoe. – Za kilka tygodni będziemy rządzić tym miejscem. Tylko patrz. Nasza przyjaźń rozwinęła się jeszcze bardziej, kiedy dowiedzieliśmy się, że będziemy na tej samej uczelni. Mimo tego że czasem bywał bezczelny, uważałem go za naprawdę w porządku gościa z dobrym sercem. Spędzanie z nim czasu zawsze dostarczało rozrywki, no chyba, że akurat nas aresztowano. W ciągu dnia chodziliśmy na siłownię dźwigać ciężary albo na plażę ze znajomymi. Wieczorami natomiast, jeśli nie byłem zajęty z Kati, jeździliśmy po okolicy i upijaliśmy się z kolegami z drużyny futbolowej. W Coral Springs nie było zbyt wiele do roboty. Na ukończenie liceum Igoe dostał czarnego pick-upa Isuzu w prezencie od ojca, który był właścicielem firmy produkującej oprogramowania dla banków. Jego tata w dniu rozdania świadectw pracował zagranicą i nie mógł zobaczyć Chrisa w todze wchodzącego na podest. Igoe żartował, że samochód był „prezentem z wyrzutów sumienia”. Jego poprzednie auto, żółty Cadillac El Dolarado, było strasznie gówniane. Miało automatyczną skrzynię biegów, klimatyzację, w której gnieździły się mrówki i karaluchy oraz rozsuwany dach, który nietrzymany przez pasażera miał tendencję do samoistnego otwierania się na autostradzie. Nowy samochód Igoe miał manualną skrzynię biegów. Z początku nie umiał jej obsługiwać, więc musiałem go nauczyć. Igoe zawsze i wszędzie chciał słuchać rapu. Ja też lubiłem rap, ale postawiłem sobie cel, że poszerzę jego muzyczne horyzonty ponad ciężki bas i teksty o dziwkach. Mój romans z muzyką zaczął się kilka lat wcześniej, kiedy w radiu królował metal. Pierwsze koncerty na których byłem to występy grup Kiss i White Lion. Zespół Poison widziałem na żywo trzy razy. Poprosiłem starszą siostrę mojego znajomego, żeby kupiła mi album Motleya Crüe’a Dr Feelgood w dzień, w którym wszedł do sklepów. Niestety nie chcieli mi go sprzedać ze względu na ostre teksty. Kiedy grali u nas Megadeth, Iron Maiden albo Guns N’Roses zawsze miałem bilety i przepychałem się przez tłumy długowłosych dzieciaków, żeby znaleźć się zaraz pod sceną. W liceum mój gust się zmienił, dojrzał. Muzyka grunge została zastąpiona przez metal. Metallica, Tool, Stone Temple Pilots, Alice in Chains, Pearl Jam, Nirvana – właśnie tych zespołów słuchałem. Poezję odnajdywałem w tekstach i dźwiękach gitar. Słuchałem tych płyt, kiedy biegałem rundy dookoła Eagle Trace, popychając siebie samego do przodu, budując wytrzymałość na kolejny sezon piłkarski. Moje muzyczne upodobania zaczęły przypadać do gustu Igoe. Przedstawiałem mu nawet klasykę, choćby The Doors. To zrobiło mu z mózgu miazgę. Pod koniec lata zapytałem go, czy nie chce dzielić ze mną pokoju na FAU. – Jasne, stary – powiedział Igoe. – To będzie, kurwa, niesamowite!\nrozdział drugiprzyjdź, jaki jesteśWitajcie na pierwszym treningu, panowie – powiedział Kos Donev, trener piłkarski FAU. – Oczekuję, że będziecie w stanie przebiec dwie mile w mniej niż dwanaście minut. Obóz przygotowawczy rozpoczął się dokładnie o godzinie 5.30 rano. Był to jasny sygnał, że Donev nie ma w zwyczaju żartować. Chciał wygrywać. Chciał też dowiedzieć się, kto zrealizował program treningowy przez wakacje, a kto obijał się, goniąc za dziewczynami i pijąc piwo na plaży. Prawda jest taka, że większość z nas prawdopodobnie robiła jedno i drugie. Tak czy inaczej, poranny bieg wokół stadionu był poważnym sprawdzianem formy. Donev pochodził z Macedonii, części byłej Jugosławii. Przyjechał na Florydę jako nastolatek, żeby grać w piłkę na FAU. Ściskałem już jego dłoń kilka razy, kiedy przyjeżdżał oglądać moje mecze, rekrutując lokalnych graczy do swojej drużyny. Donev był towarzyskim trzydziestoparolatkiem, który mówił tak szybko, że część słów grzęzła mu między zębami. Znał się na piłce nożnej i bardzo cenił sobie sprawność fizyczną, dużo bardziej niż moi poprzedni trenerzy. Wiedział, że przez awans do konferencji atlantyckiej drużyna FAU Owls będzie toczyła same ciężkie boje w nadchodzącym sezonie. Mieliśmy stawić czoło naprawdę dobrym drużynom uczelni: University of North Carolina Greensboro, Florida International University, Georgia State, College of Chartleston, czy University of South Florida. Jeśli chcieliśmy się im przeciwstawić, musieliśmy się przyłożyć i poświęcić mnóstwo sił na treningi. – Po dwóch milach biegu – mówił dalej Donev do grupy zaspanych piłkarzy w krótkich spodenkach, koszulkach i korkach – pobiegniemy jeszcze pół godziny. Teraz rozciąganie. Zawodnicy drużyny piłkarskiej przybyli na kampus kilka tygodni przed resztą studentów, żeby móc przygotować się do sezonu. Donev zarządził dla nas treningi trzy razy dziennie, pięć dni w tygodniu, z lżejszymi obciążeniami podczas weekendu. Rano, zanim wilgotność powietrza uniemożliwiała oddychanie, trenowaliśmy kondycję. Ćwiczenia techniczne działy się w upalne popołudnia, a wieczorami graliśmy. Jedliśmy, spaliśmy i oddychaliśmy piłką nożną. – Dla mnie w porządku – pomyślałem. Byłem w życiowej formie. Zresztą byłem bardzo podekscytowany, że w ogóle mogłem tam być. Od kiedy tylko pamiętam, razem z ojcem i bratem oglądałem rozgrywki sportu uniwersyteckiego. Współzawodnictwo na tak wysokim poziomie było moim marzeniem. Po tym jak wielu kluczowych graczy ukończyło studia, drużyna była w przebudowie i było dalece prawdopodobne, że młodzi zawodnicy będą mieli szanse zaistnieć nie tylko podczas treningów. W przeszłości FAU mocno polegało na transferach, żeby wzmocnić swój skład. Jednak w tym roku Donev zdecydował się zainwestować w przyszłość poprzez dobranie pięciu perspektywicznych pierwszorocznych (w tym również mnie), którzy mieli rozwijać się i dojrzewać razem z nowym składem. Stanęliśmy w kręgu, na środku zroszonego boiska, a Donev przeprowadził nas przez kilka ćwiczeń rozciągających na wszystkie partie mięśniowe, zaczynając od kończyn dolnych. Popatrzyłem na pozostałych czterech pierwszorocznych. Znałem się już z jednym z nich. Nazywał się Chris Shafiei i grał ze mną w Boca Raton przez kilka ostatnich lat. Mieszkał w tym samym akademiku, w którym wynajmowałem moje lokum wspólnie z Igoe. Był z niego kawał dobrego pomocnika, miał niesamowite zdolności kontroli nad piłką i strzał niczym błyskawica. Było dla mnie jasne, że nie będzie łatwo załapać się na miejsce w pierwszej jedenastce. Światło świtu przechodziło z odcienia niebieskiego w złoty, w miarę jak się rozgrzewaliśmy. Wszyscy mieli poważne miny, ale ja byłem w stanie wyczuć niepokój w oczach niektórych zawodników, usłyszeć jak motyle trzepotają skrzydłami w ich brzuchach. Wielu z nich było poza swoją strefą komfortu, z dala od domu, pierwszy raz w życiu musieli sprawdzić się przed grupą nieznajomych. Byli wystraszeni. Ja nie byłem. Postawa outsidera była dla mnie czymś normalnym. Moja rodzina często się przeprowadzała, przez co wielokrotnie zmieniłem szkoły czy drużyny klubowe – w ciągu ostatnich pięciu lat aż cztery razy. Bycie „tym nowym” wcale mnie nie ruszało. Przyjmowałem to po prostu. Wydawało mi się, że zgromadziłem dodatkowe zasoby wewnętrznej siły jedynie na potrzeby tychże sytuacji. Po rozgrzewce drużyna ustawiła się w jednym rogu boiska i przygotowała się do wyścigu. – Panowie – powiedział Donev swoim specyficznym akcentem. – Do startu: start! Wystartowaliśmy niczym konie wyścigowe z bramek. Wystrzeliłem na czoło stawki, mocno pracując łokciami i kolanami, plasując się na pozycji lidera. Po jednym okrążeniu odnalazłem swój rytm. Dla tych, którzy nie spędzili zbyt wiele czasu na bieżni, powiem, że przebiegnięcie dwóch mil poniżej dwunastu minut to wcale nie taki prosty wyczyn. Cały ten dystans biegnie się prawie pełnym sprintem. Grupa najpierw przypominała balon, ale potem rozpadła się na mniejsze grupki, niczym jakiś kulisty organizm dzielący się kilka razy pod rząd. Ten wyścig był ćwiczeniem na odpadanie. Bardzo szybko okazało się, kto był w formie, a kto nie. Moje wakacyjne przygotowania zaczęły przynosić zamierzone efekty. Czułem, że moje mięśnie pracują luźno, a moje ciało zaczyna pokrywać ciepła, cienka warstwa potu. Pomimo szybkiego tempa oddychałem głęboko i równo. Kiedy kończyłem pierwszą milę, byłem na trzecim miejscu. Goniłem wtedy dwóch zawodników – jakąś gazelę w spodenkach piłkarskich i ciemnowłosego Jeffa Sharona, kapitana drużyny. Kilka sekund później byłem już przy Sharonie. Odwrócił głowę w moim kierunku, popatrzył na mnie i wyszczerzył zęby: – Cześć chłopie – powiedział, nie przestając przebierać nogami. – Gdzie biegniesz tak szybko? Nie odpowiedziałem. Nie byłem tam, żeby gawędzić. Biegłem dalej. – Jak się nazywasz? – zapytał. – Mark Zupan. – Jeff Sharon – powiedział. – Dobrze cię spotkać. Jesteś pierwszorocznym? – Tak. Przesunąłem się odrobinę przed niego, ale Sharon niczym cień podążał za mną krok w krok. Nie mogłem go zgubić z ogona. Gość miał płuca niczym śpiewaczka operowa. – Jest pewnie pomocnikiem – pomyślałem. Pomocnicy biegają po całym boisku, angażują się zarówno w ofensywie, jak i w defensywie, są niczym most między obrońcami a napastnikami. Ja także grałem w pomocy, ale miałem głównie przysposobienie defensywne. Zdarzało się nawet, że grałem jako środkowy obrońca. Sharon grał dokładnie na tej pozycji, na której zdarzyło mi się grać w szkole średniej. Zastanawiałem się, czy miałem szansę, żeby go zastąpić już w tym sezonie. – Raczej nie – pomyślałem, ale sama myśl sprawiła, że uśmiechnąłem się do samego siebie. Byłem wielkim, zarozumiałym sukinsynem. Dalej biegliśmy w ciszy. Zostało nam jeszcze trochę do mety, ale nie na tyle, żeby znacząco zmienił się rozkład sił w stawce. Wiedzieliśmy, że nie dogonimy już gazeli i że nikt nam nie zagrozi z tyłu. Szliśmy łeb w łeb, walcząc o drugie miejsce, całkiem chwalebne, biorąc pod uwagę fakt, że w teście brało udział dwudziestu pięciu zawodników. Przygotowywałem się na mocny finisz. Wydawało mi się, że rozstrzygniemy to z Sharonem poprzez pojedynek sprinterski przed samą metą. Pomimo zmęczenia byłem pewien, że mogę go pokonać. Musiał przeczytać moje myśli. – Hej – powiedział Sharon, dysząc. – Chciałem, żebyś wiedział, że w tej drużynie pierwszoroczni ustępują starszym kolegom i pozwalają im finiszować nieco przed sobą. To oznaka szacunku. Popatrzyłem na niego jakby mi się właśnie zrzygał na koszulę. – Pierdolić tego gościa – pomyślałem. – Jeśli chce ze mną wygrać, to musi sobie na to zasłużyć jak każdy inny. Na pierwszym treningu nie miałem zamiaru klękać przed nikim, nawet przed kapitanem drużyny. Zredukowałem bieg w mojej głowie, zwiększyłem obroty i kazałem nogom przyspieszyć. Moje gałki oczne odbijały się w czaszce w górę i w dół. Łydki i uda płonęły, moja krew zamieniła się w kwas, a dodatkowo wypracowałem sobie jakąś dziurę w płucu, która pozwoliła ulatniać się tlenowi w zawrotnym tempie. Udało mi się jakoś przejść przez tę strefę dyskomfortu fizycznego. Ból nigdy nie był dla mnie problemem na treningach. Prawda jest taka, że jeśli nie cierpiałem, zwykle oznaczało to, że nie pracowałem wystarczająco ciężko. Mimo tego zrywu, Sharon cały czas był tuż obok. – A co, gdybyśmy zrobili tak – zaproponował Sharon. Biegł, jakby miał cały czas pełne pół baku energii, choć jego oddech niesamowicie świszczał. – Dlaczego nie zwolnimy tempa i nie przebiegniemy przez linię mety razem? – zaproponował. – Tym sposobem obydwaj będziemy drudzy i nie zabijemy się przy tym. To zabrzmiało jak rozsądna i sprawiedliwa propozycja, powiedziałbym nawet, hojna. Zależało mi na tym, żeby być lepszym od wszystkich i jak najszybciej wyrobić sobie pozycję, ale chciałem też być lubiany w drużynie, szczególnie przez starszych zawodników, którzy grali w pierwszym składzie. Co więcej martwiłem się, że ten bieg mnie całkowicie wykończy. Wiedziałem, że czekają mnie kolejne testy, choćby trzydziestominutowy bieg, o którym wspominał Donev oraz masa sprintów. Okrągłe i pomarańczowe słońce w końcu wzeszło na horyzoncie, oblewając boisko jasnym i intensywnym światłem. Wilgotne powietrze zaczęło powoli podnosić swoją temperaturę, jak woda w czajniku postawionym na herbatę. Pot lał się ze mnie strumieniami, musiałem wyglądać jakbym właśnie wyszedł z basenu. – Dobrze – powiedziałem, skracając krok i troszeczkę zwalniając tempo. – Przekroczmy linię mety razem. Wbiegliśmy na ostatnią prostą. Donev stał może dziesięć metrów od nas, z głową pochyloną, wpatrzoną w stoper wywoływał czasy: „11:10, 11:11, 11:12.” Byliśmy od niego już dosłownie kilka kroków, kiedy Sharon wyskoczył kilka susów przede mnie. Złapał mnie z opuszczoną gardą i nie miałem możliwości, żeby zareagować i jeszcze go dogonić. Patrzyłem na jego plecy, kiedy przebiegał linię mety dosłownie tuż przede mną. Przysięgam, że słyszałem, jak się śmieje. Z jednej strony chciałem go walnąć w zęby, z drugiej pokłonić mu się nisko. – Świetna robota, panowie – powiedział Donev w momencie, w którym przebiegaliśmy metę. – Naprawdę bardzo dobra robota. Usiadłem na zroszonej trawie i łapałem powietrze. Wyprzedziłem wszystkich pierwszoroczniaków z drużyny i prawie wszystkich innych graczy. Trzecie miejsce to był niezły wynik. Powinienem był być dumny. Zamiast dumy czułem jednak złość, bo zostałem wykolegowany. Sharon podszedł do mnie, gdy pozostali zawodnicy przekraczali linię mety i zaoferował mi trochę swojej wody. – Dzięki, Zupe – powiedział. – Dzięki, że dałeś starszemu trochę spokoju. Rozśmieszyło mnie to. – Nie ma problemu – powiedziałem. Przybiliśmy piątki. Wtedy już wiedziałem, że zostaniemy dobrymi kolegami. Uświadomiłem też sobie, że jeśli chcę odnosić sukcesy w sporcie, będę musiał użyć czegoś więcej, niż tylko ciała. Nikt nie pomyli FAU z Harvardem. Nie ma tam ceglanych budynków pokrytych bluszczem, kamiennych gargulców, okien ze szkła ołowiowego czy stylowych dachów. Ktoś kiedyś mi powiedział, że kampus FAU kilkadziesiąt lat temu został zaadoptowany ze starej jednostki lotniczej. Styl budownictwa to wojskowe lata pięćdziesiąte. Nijakie, beżowe budynki na planie prostokąta, rozsiane po całym kampusie, nie przypominały ośrodka akademickiego. Każdy gmach został wzniesiony z betonowych bloków, jak od linijki. Obecnie Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej.\nrozdział trzecizgasnąć w ciemnościDostępne w wersji pełnej.\nrozdział czwartypij, co sobie nawarzyłeśDostępne w wersji pełnej.\nrozdział piątypozwól mi utonąćDostępne w wersji pełnej.\nrozdział szóstyimpreza skończonaDostępne w wersji pełnej.\nrozdział siódmymalutkie złamaniaDostępne w wersji pełnej.\nrozdział ósmyobojętnośćDostępne w wersji pełnej.\nrozdział dziewiątyto, czego nie pamiętamDostępne w wersji pełnej.\nrozdział dziesiątyw domu najlepiejDostępne w wersji pełnej.\nrozdział jedenastysamotnyDostępne w wersji pełnej.\nrozdział dwunastywielki powrótDostępne w wersji pełnej.\nrozdział trzynastynie poddawaj sięDostępne w wersji pełnej.\nrozdział czternastybliżejDostępne w wersji pełnej.\nrozdział piętnastychwała i jej konsekwencjeDostępne w wersji pełnej.\nrozdział szesnastybyć wolnymDostępne w wersji pełnej.\nposłowieDANA ADAM SHAPIRODostępne w wersji pełnej.\nAutor: Mark Zupan, Tim Swanson\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Kulawy-ebookRO/p04013095i040" target="_blank" title="Kulawy [Mark Zupan, Tim Swanson] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Kulawy [Mark Zupan, Tim Swanson] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


„WODA OSIEROCONA” W ROZLICZENIACH Z MIESZKAŃCAMI\nWoda niebilansująca się w rozliczeniach, pomiędzy wskazaniami wodomierza budynkowego a sumą wskazań wodomierzy lokalowych nazywana jest potocznie „wodą osieroconą”. Jej nadmiar tworzy się w instalacji wewnętrznej budynku na skutek różnych przyczyn. Jego ilości nie da się przypisać do żadnego z lokali oddzielnie i jest ona przypisywana solidarnie wszystkim lokalom. Chcemy niniejszym przybliżyć czytelnikowi przyczyny powstawania wody osieroconej.\nWŻyrardowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej walkę o niski poziom tego zjawiska podjęliśmy wiele lat temu, kiedy na początku lat 90-tych ubiegłego wieku rozpoczęliśmy montaż wodomierzy lokalowych. Wcześniej wszystko rozliczano w systemie ryczałtowym.\nMy instalowaliśmy dostępne na rynku wodomierze, mieszkańcy indywidualnie zdobywali na bazarach tańsze wodomierze – chińskie lub rosyjskie i instalowali je w swoich lokalach. Mieliśmy przez wiele lat „mieszankę” wielu typów wodomierzy, stosowanie których stawiało pod znakiem zapytania dokładność rozliczeń.\nTymczasem pierwsza zasada dokładnego rozliczania brzmi:\n- należy zadbać aby dokładność wszystkich wodomierzy zamontowanych w budynkach była taka sama i bazowała na identycznych zestawach montażowych, które są dobrze dobrane do występujących przepływów wody.\nW przypadku przewymiarowania wodomierza może dojść do braku pomiaru pewnej grupy przepływów. Chodzi tutaj przede wszystkim o przepływy o niewielkich wartościach. Wtedy część przepływów może nie być mierzona, co przyczyni się do powstania strat w bilansie.\nWażna jest przy tym ciągła sprawność techniczna wodomierzy. Dlatego podlegają one w okresach 5-cio letnich, ocenie legalizacyjnej przy czym najczęściej są wymieniane na nowe.\nZamknięciem systemu pomiarowego w budynku jest wodomierz główny, który jest instalowany i wykorzystywany przez przedsiębiorstwo wodociągowe (u nas P.G.K.). Wodomierze te też muszą być poddawane prawnej kontroli metrologicznej.\nPrzed jego instalacją ważny jest wybór typu i określonych parametrów wodomierza głównego, który musi uwzględniać wielkość przepływu wody, jej ciśnienie w strumieniu zasilającym oraz poziom zanieczyszczeń w wodzie.\nPonadto wodomierz główny ma „swoją” pozycję montażową, która wpływać może na straty ciśnienia oraz powinien mieć odpowiednią wielkość w stosunku do mierzonego strumienia wody. Złe dobranie parametrów wodomierza stwarza określone problemy.\nNp. niedowymiarowanie wodomierza może spowodować przyspieszoną eksploatację mechanizmów wewnętrznych i niekorzystnie wpływać na bilans mierzonej wody.\nNatomiast przewymiarowanie wodomierza (dopuszczenie do dużego strumienia wody), może zmniejszyć dokładność pomiaru w dolnych zakresach przepływów wody.\nRóżnice we wskazaniach pomiędzy wodomierzem głównym a sumą wskazań wodomierzy indywidualnych wynikają z wielu przyczyn, którymi są:\n- niska dokładność wskazań przyrządów,\n- zjawisko niewykrywania przez wodomierze małych przepływów, których sumę wykryją wodomierze główne,\n- ingerencje z zewnątrz w wodomierz i inne próby manipulacji ze strony użytkowników lokalu,\n- niski poziom jakości wody oraz zanieczyszczenia, które odkładają się na elementach mechanicznych wodomierza (co zaniża wynik pomiarów),\n- uderzenia hydrauliczne, powstałe poprzez chwilowe zapowietrzenie instalacji oraz nieszczelności w elementach wodociągu, także wpływają na dokładność pomiarów,\n- wodomierze powinny być montowane zgodnie z zaleceniami producenta, zaś odcinki instalacji przed wodomierzami nie mogą być zbyt krótkie,\n- różnice we wskazaniach między wodomierzem głównym a wodomierzami lokalowymi wynikają z zaokrąglenia wyników do pełnych metrów sześciennych, na co należy zwrócić szczególną uwagę, gdy pobór jest zbyt mały,\n- trzeba pamiętać także o tzw. „przebiciu” wody zimnej i ciepłej występującym w bateriach mieszalnikowych. W takich instalacjach powinny być sprawne zawory zwrotne na przewodach ciepłej wody,\n- różnice we wskazaniach występują też, gdy nie ma zdalnego odczytu, a lokatorzy nie udostępniają liczników i są rozliczani przez tzw. ryczałt. Ważne jest by jednocześnie odczytywać wodomierze indywidualne i wodomierz główny.\nI to są główne powody, że stale występuje w rozliczeniach różnica tzw. wody osieroconej.\nU nas w ŻSM, obok wodomierzy jednolitych konstrukcyjnie i sprawnych – bo wymienianych w okresach 5-letnich, zastosowaliśmy rozwiązanie z nakładką odczytową na wodomierzu. Pozwala to na jednoczesny w skali budynku odczyt na wszystkich wodomierzach, w tym: na głównym – będącym w gestii Dostawcy.\nWyniki jakie uzyskujemy w ostatnich latach (2,5 proc. w 2016 r. i 3,9 proc. w 2017 r.) pokazują, że utrzymujemy zjawisko „wody osieroconej” na bardzo przyzwoitym poziomie.\nW skali kraju przedział przyzwoitości to 5 ÷ 10 proc.)\nBędziemy nadal zabiegali o to by poziom ten był stale obniżany. Niezbędne jest tu ścisłe współdziałanie z Dostawcą i jego wola do modernizacji całego zestawu wodomierzy głównych jakie ma zainstalowane w naszych budynkach.


Wysłany: Nie 18:38, 03 Sty 2016 Temat postu:\nZ tyłu też 3.00.\nWysłany: Nie 19:01, 03 Sty 2016 Temat postu:\nMITAS H04 ładniejszy jak dla mnie\nWysłany: Czw 19:33, 07 Sty 2016 Temat postu:\nJutro zaworze elementy do chromu i mam wątpliwości co to obejmy (mocowania manetek)\nbędzie to wyglądało przyzwoicie czy odpuścić i kupić u hartmanna lub\nWysłany: Czw 23:25, 07 Sty 2016 Temat postu:\nDobry zakład to nawet z g..na zrobi cudo. Nie mogę fotki zrobić, ale miałem osłonę lampy z wżerami jak główka szpilki co parę milimetrów. Teraz wygląda super\nWysłany: Pią 9:22, 08 Sty 2016 Temat postu:\nWżery to nie problem, parę razy miedź i znikną tylko po takiej akcji wkręcić śrubkę zapomnij bez gwintowania. Poza tym razem z wżerami znika też logo zelmot tak jak to było u mnie na jednej ramce\nWysłany: Pią 11:47, 08 Sty 2016 Temat postu:\nJa pisałem o ramce do Osy, tam akurat takiego problemu nie ma\nTrzeba zrobić rachunek sumienia, bardziej opłaca się reanimować stare, czy lepiej kupić nowe lub na ile mocno chcesz mieć motor w oryginale (dla Ciebie bo i tak nikt się pewnie tego nie dopatrzy, że dorabiane)\nOstatnio zmieniony przez halcik dnia Pią 11:52, 08 Sty 2016, w całości zmieniany 1 raz\nWysłany: Sob 0:54, 09 Sty 2016 Temat postu:\nW przypadku tych elementów mocowania nie odróżni oryginału od współczesnych. Ja staram się reanimować oryginały ale nie zawsze się da a już na pewno ekonomicznie nigdy się nie opłaci. Na razie się staram płacę za reanimację wiecej jak za nowe często skutek jest niezadowalający i trzeba szukać oryginałów w lepszym stanie lub sie poddać (tak miałem z odbłyśnikiem, kupiłem współczesny)\nWysłany: Śro 22:22, 17 Lut 2016 Temat postu:\nKoledzy doradźcie , myśle zakupić współczesne gumy zbiornika oglądałem te osobiście :\ni wykonanie jest kiepski (niedokładnie docięte )\nPatrząc po ilości sprzedanych najwięcej idzie ze Stolmotu\nMa ktoś te gumy lub inne i może polecić?\nWysłany: Czw 9:01, 18 Lut 2016 Temat postu:\nTe są do dupy.\nKup takie ale droższe, mają drobniejsze rowki jak w oryginale.\nSą gdzieś w necie.\nWysłany: Pon 21:04, 22 Lut 2016 Temat postu:\nKoła gotowe na oponach Mitas\nA tak wyglądały przed . . .\nWysłany: Pon 22:29, 22 Lut 2016 Temat postu:\nWysłany: Wto 11:01, 23 Lut 2016 Temat postu:\nSuper, najlepszy jest ten dywanik. Proponuje zrobić pokrowiec siedzenia z czegoś takiego!\nWysłany: Wto 11:30, 23 Lut 2016 Temat postu:\nWysłany: Wto 15:05, 23 Lut 2016 Temat postu:\nWidzę, że remont dobiega końca, masz chyba wszystko co potrzebujesz\nJa niestety cały czas czekam na chromowane części (razem z felgami) z firmy Galux. Teoretycznie mogą być już niedługo, ale i tak już mam dość czekania.\nDodam tylko, że sam postanowiłem zostawić oryginalną tabliczkę znamionową. Może będzie nieco psuć końcowy efekt, ale chciałem mieć jak najwięcej fabrycznych elementów.\nWysłany: Czw 21:29, 25 Lut 2016 Temat postu:\nNa 1 zdjęciu jest widoczny rozebrany amortyzator z zaznaczonym pierścionkiem (jak na tłoku). Mierząc wszystkie 4 różnica w grubości wynosiła od 0,05 do 0,1 mm. Podejrzewam że ma to wpływ na tłumienie , nie doszukałem się nigdzie w internecie takowych współczesnej produkcji więc złożyłem na tym co było.\nKolejną rzeczą to uszczelnienie fotka 3 (1 ostatnie zdjęcie) według mnie jest za duży tzn roztoczył bym gniazdo w nakrętce lub założył o mniejszej średnicy jakiś oring. Założyłem jednak ten w wyniku nakładania tłoczyska postrzępił się i nie zgarnia 100% oleju.\nPrzed montażem nakrętki na uszczelnienie 2 (ostatnie zdj) nałożyłem podkładkę i następnie włożyłem w tłoczysko wsuwając w te aluminiową tulejkę a dopiero na końcu nakrętkę i skręciłem.\nKolejno po złożeniu gdy tłoczysko nie będzie wchodzić do końca i będzie stawiać "opór" przy maksymalnym wciśnięciu to znaczy że za dużo oleju zostało wlane.\nInny przypadek to brak wyraźnego tłumienia (stawiania oporu) przy wyciąganiu tłoczyska dodatkowo słychać jak w amortyzatorze dźwięk tak jakby bulgotania to na 90% wina jest po stronie uszczelnienia nr 2.\nAlbo został zmiażdżony abo tłoczysko jest wytarte i jest zbyt luźno , podczas montażu można zwrócić na to uwagę.\nSą to moje spostrzeżenia jak ktoś znajdzie jakiś błąd to niech mnie poprawi lub coś doda. Nigdzie nie znalazłem poradnika odnośnie amortyzatorów, jak ktoś jest na etapie amorków to może się to przydać


admin | Wszystko o nieruchomościach\nOgromne miasta to prawdziwy raj dla osób, które mają zamiar kupić i sprzedać domy, bo rynek jest tam naprawdę duży i pewne jest, że wtedy trzeba czegoś, co pozwoli na skuteczny zakup i skuteczną sprzedaż nieruchomości, a z kolei, nie jest wcale takie proste. Odsprzedawanie mieszkań wymaga rozeznania w rynku. Trzeba mieć świadomość, kiedy kalkuluje się coś sprzedać, za jaką […]\nadmin\tBudowa domu , Firmy deweloperskie , Handel nieruchomościami , Nieruchomości , Rynek nieruchomości , Sprzedaż , Wynajem\t0\nDeweloperzy to ludzie i firmy, które zajmują się budową domów i mieszkań. To jest tak, że deweloper ma firmę i sprzęt do budowy i załatwia różnego rodzaju pozwolenia oraz kupuje na siebie grunty. Jeszcze zanim zacznie budowę, zbiera zainteresowanych daną inwestycją i sprzedaje im mieszkania czy domy, których jeszcze nie ma. Później natomiast za zebrane pieniądze robi inwestycje, czyli buduje […]\nWiele ludzi zastanawia się, czy sprzedaż nieruchomości jest rzeczywiście dochodowe, czy to się zwróci czy mimo wszystko nie warto tego robić. Te kwestie wcale nie są takie oczywiste, jak mogłoby się to wydawać, dlatego, że sprzedaż nieruchomości to rynek w istocie szczególnie płynny i jak to zazwyczajbywa, w tych momentach nie każde postępowanie oferuje tak samo dobry rezultat. Na jednych […]\nDzisiaj musimy sobie zdawać sprawę z tego, iż rynek nieruchomości bywa niezwykle, ale to bardzo chwiejny. Zdarza się tak, że można coś sprzedać z ogromnym zyskiem, lecz bywa też tak, że można wiele utopić. Nic się na to nie poradzi. Tak po prostu bywa. Jednakże można się jakoś przed tym uchronić. Chodzi o zamrożenie aktywów w taki sposób, że będziemy […]\nCopyright ©2018 Wszystko o nieruchomościach\t. All rights reserved. Powered by WordPress & Designed by Cyclone Themes


Regulamin | Bieszczady dla Jezusa\nInicjatywę Wakacyjnej Ewangelizacji Bieszczadów (WEB) koordynuje Szkoła Nowej Ewangelizacji (SNE) św. Jakuba Apostoła Archidiecezji Przemyskiej oraz Katolickie Stowarzyszenie UNUM.\nW ewangelizacji mogą brać udział/uczestniczyć ruchy i wspólnoty katolickie pod kierunkiem SNE.\nUczestnikami WEB mogą być osoby, które:\nukończyły 18 lat /Młodsze osoby mogą należeć do diakoni gospodarczej i technicznej. Dodatkowo osoba, która nie ukończyła 18 roku życia, obowiązkowo przywozi ze sobą pisemną zgodę rodziców,\nukończyły Szkołę Ewangelizatora lub są po II stopniu rekolekcji oazowych, lub ukończyły studium animatora RAM, lub są po 2 latach formacji w innych wspólnotach np. Odnowa w Duchu św., inne i przedstawią opinię duszpasterza. Bez potwierdzenia duszpasterza nie można brać udziału.\nKażdy Uczestnik partycypuje w kosztach WEB w kwocie ustalonej przez Organizatorów.\nPrzyjazd jest w dniu rozpoczęcia do godz. 16.00 a wyjazd w dniu zakończenia po godz. 10.00.\nOrganizator zobowiązuje się do zapewnienia Uczestnikom pełnego wyżywienia oraz noclegu.\nKażdy przyjęty Uczestnik dostaje imienny identyfikator, zobowiązując się do noszenia go w widocznym miejscu.\nUczestnicy podejmują posługę gospodarczą i sanitarną według potrzeb.\nKażdy Uczestnik zobowiązany jest do przestrzegania poleceń i ogłoszeń Organizatora.\nW trakcie trwania WEB Uczestników obowiązuje całkowita abstynencja od alkoholu, papierosów i wszelkich środków odurzających.\nZa wszelkie szkody materialne dokonane przez Uczestników odpowiedzialność finansową ponoszą Uczestnicy.\nOrganizator nie odpowiada za rzeczy zagubione lub skradzione.\nUczestnik zobowiązany jest do poinformowania Organizatora o jakichkolwiek problemach zdrowotnych poprzez formularz zgłoszeniowy, a także o wszelkich dolegliwościach zdrowotnych, które pojawiły się w trakcie inicjatywy.\nNa terenie bazy i miejsc noclegowych obowiązuje cisza nocna w oznaczonych godzinach.\nWyjścia ewangelizacyjne w parach są podejmowane z własnej woli, jednak sam udział w WEB jest wyrażeniem zgody na udział w innych metodach ewangelizacji (pomnik, pantomima, rozdawanie Słowa Bożego, inne).\nUczestnik jest zobowiązany do udziału we wszystkich zajęciach prowadzonych przez Organizatora.\nOrganizator dopuszcza możliwość przyjechania wraz z dziećmi. Barierą wiekową jest 10 lat i w górę. Organizator nie zapewnia opieki nad dziećmi na czas trwania WEB. Jeśli Uczestnik chce przyjechać z dziećmi poniżej 10 roku życia, winny jest zorganizować opiekę.\nOrganizator zastrzega sobie prawo do nieprzyjęcia zgłaszającej się osoby bez podawania powodów odmownej decyzji. W razie niesubordynacji Uczestnika, Organizator ma prawo odesłać go i powiadomić duszpasterza o zaistniałej sytuacji.\nUczestnik posługujący w ramach Wakacyjnej Ewangelizacji Bieszczadów, wyraża zgodę na nieodpłatne utrwalanie i publikację wizerunku w materiałach promocyjnych WEB na witrynach www i w prasie i do osób trzecich. Organizator prawnie dba o pozytywne wykorzystywanie i upublicznianie wizerunku osób związanych z WEB w ramach jego działalności, .\nAdministratorem Twoich danych osobowych są Katolickie Stowarzyszenie UNUM oraz Szkoła Nowej Ewangelizacji Archidiecezji Przemyskiej. Dane nie będą przekazywane do państwa trzeciego. Wysyłając do nas swoje zgłoszenie, zgadzasz się na przetwarzanie przez administratora danych, Twoich danych osobowych w nim zawartych w celu prowadzenia zapisów do udziału w Wakacyjnej Ewangelizacji Bieszczadów.\nSNE św. Jakuba AP & Katolickie Stowarzyszenie Unum


Wytańczyć lata 80.! | Wytańczyć lata 80.! – Duszpasterstwo Akademickie Morasko\nWytańczyć lata 80.!\nAnia Królak\tGrudzień 23, 2017\tNo comments\nPotańcówka odbędzie się 13.01.2018 r. (sobota) w Publicznym Gimnazjum Katolickim w Poznaniu (ul. Głogowska 92)\nPamiętajcie, że na imprezie tematycznej nie może zabraknąć odpowiedniej stylizacji! Dlatego zamieszczamy kilka pomocnych wskazówek. Fryzury tamtych lat były dosyć mocno wybujałe. Na głowie panowała burza loków, modne były duże frotki, kucyki na boku, czasami także noszono materiałowe opaski. Usta w intensywnym odcieniu czerwieni czy pomarańczowego były warunkiem koniecznym. Powieki też były dosyć mocno pomalowane. Modne były neonowe kolory, mocno rzucające się w oczy, wzorzyste koszule i koronki, koronkowe rękawiczki, koronkowe gorsety, koronkowe legginsy, koronkowe sukienki – wprawdzie wszystko mogło być z koronki. Dżinsowe kurtki, spodnie marmurki i przetarcia to był hit. Spodnie były dosyć krótkie, bo mniej więcej przed kostki, czasami też podwijano nogawki. Nadruk Myszki Miki był jednym z największych trendów na koszulkach i bluzach. Liczymy na Waszą kreatywność! 🙂\nWigilia DA MORASKO


Rozważania - Za dużo gier\nprzez Ink · Published 2019-02-12\nWiernym fanom bardzo trudno jest przyjąć do wiadomości fakt, że pewne rzeczy kiedyś się kończą. Wielbiciele Stefana Felda narzekają, że mistrz nie robi już gier na miarę swoich największych hitów. Co roku mówią, że...\nprzez Ink · Published 2019-01-23\nDlaczego mam za dużo gier – post scriptum\nSzmat czasu temu, kiedy liczba określająca rok była jeszcze o dwie jednostki niższa, napisałem tekst traktujący o tym, dlaczego mam za dużo gier. Koncentrowałem się tam na przyczynach tego, że trudno jest mi pozbyć...\nprzez Ink · Published 2018-07-25\nGdzie jest Wallace?\nGdyby ktoś zapytał mnie osiem lat temu o moich ulubionych projektantów, Martin Wallace znalazłby się prawdopodobnie w pierwszej trójce. Gdyby ponowił to pytanie cztery lata temu, niewykluczone, że nadal zmieściłby się do pierwszej piątki....\nprzez Ink · Published 2018-01-26 · Last modified 2018-01-29\nNumer 1 rankingu BGG\nOd dłuższego już czasu przyglądam się czołówce rankingu BoardGameGeek i łapię się za głowę. Ostatnie zmiany na pierwszym miejscu, choć jakże symptomatyczne, są jedynie kroplą, która przelała czarę goryczy. To oburzające, jakim prawem takie...\nprzez Ink · Published 2017-09-24\nGdzie jest granica gry planszowej?\nCzekając na przybycie pod mój dach pudełka z Portalowymi „Pierwszymi Marsjanami” wróciłem do tematu, nad którym już kiedyś zacząłem się zastanawiać, czyli do tego, gdzie kończy się gra planszowa, a zaczyna hybryda gry planszowej...\nprzez Ink · Published 2017-08-10\nZamknięta brama, czyli jak nie wprowadzać w planszówki\nGateway, czyli brama, wejście, przez które wprowadzamy nowych rekrutów do planszówkowej twierdzy. Idealny gateway to narzędzie bardzo pożądane, sprytna pułapka, która odpowiednio zachęci nieobytych jeszcze w tym hobby początkujących. Nie zrazi ich nudą ani...\nprzez Ink · Published 2017-07-19\nKennerspiel na miarę naszych możliwości\nKilka dni temu ogłoszono laureatów nagrody Spiel des Jahres 2017. Nagrodę główną otrzymało Kingdomino Bruno Cathali. Chyba przywykliśmy już do tego, że wyróżnienie to trafia do gier lekkich, o zdecydowanie rodzinnym charakterze (choć dawno...


Przepis - Czekoladowa babka gotowana przepis - Gotujmy.pl\nCzekoladowa babka gotowana to wypiek z garnka. Ciasto gotuje się w garnku a nie piecze w piekarniku.\naromat śmietankowy lub inny ulubiony\npająki (u mnie plastikowe, ale można użyć też cukrowych)\nMiękką margarynę zmiksować z mlekiem i cukrem na puszysty krem. Następnie nie przerywając miksowania, dodawać po jednym jajku.\nMąki przesiać do osobnej miski. Dodać proszek do pieczenia i kakao i dokładnie wymieszać. Mieszankę suchych składników wsypywać partiami do masy maślano-jajecznej, miksując na niskich obrotach miksera. Dodać zapach do ciasta i wymieszać. Ciasto przelać do formy silikonowej na babkę.\nFormę przykryć szczelnie folią aluminiową i wstawić do dużego garnka. Nalać wody do 3/4 wysokości foremki. Zagotować. Gotować na małym ogniu godzinę i 15 minut.\nFormę z babką wyjąć z garnka i wystudzić. Chłodną babkę polać polewą z białej czekolady. Gorzką czekoladę połamać na kawałki, zalać mlekiem i rozpuścić. Przelać do rękawa z bardzo cienką końcówką i malować nią paski na babce tworząc pajęczą sieć.\nCzekoladowa babka gotowana z polewą imitującą pajęczą sieć\n25 mar 2016 11:50\nCzekoladowa babka gotowana wygląda przepysznie!


Q. Moja teściowa tworzy najlepszą cytrynową bezęciasto, jakie kiedykolwiek próbowałem. Problem polega na tym, że ona mieszka poza miastem i odwiedza ją tylko kilka razy w roku. Kiedy tylko tu jest, zawsze proszę ją, żeby zrobiła mi ciasto. Potem spędziłem miesiące, marząc o tym, jak dobrze było, dopóki następnym razem ją nie zobaczę! Bardzo bym chciała, gdyby przy następnym odwiedzeniu mogła przyrządzić mi kilka ciastek, żeby móc je zamrozić i przytrzymać do następnej wizyty. Nie jestem pewien, czy mrożenie sprawi, że skorupa stanie się papkowata lub wpłynie na bezę. Czy możesz zamrozić cytrynowe ciasto bezowe?\nZA. Wspaniale jest usłyszeć taką fajną historię o waszymteściowa. Brzmi jak wspaniała dama! Aby odpowiedzieć na twoje pytanie, tak, możesz zamrozić cytrynowe placki bezowe! Wiele firm sprzedaje pre-frozen ciasta (chociaż jestem pewien, że żaden z nich nie smakuje tak dobrze jak te, które twoja teściowa produkuje!). Pies zamarza całkiem dobrze, a na proces zamarzania nie wpływa negatywnie skorupa ani beza. Jednak niektórzy ludzie uważają, że konsystencja bezów zmienia się po rozmrożeniu i nie podoba się to. Jeśli czujesz to samo, zawsze możesz zamrozić ciasto bez bezy, a później później samemu upiec się.\nAby zamrozić cytrynowe ciasto bezowe, zacznij od świeżegociasto. Przed zamrożeniem całkowicie odczekaj, aż ciasto ostygnie. Brak zezwolenia na ochłodzenie spowoduje rozmoczoną skórkę z powodu kondensacji, która wystąpi podczas chłodzenia. Sugeruję pieczenie placka w foliowej blaszce lub innym danie z piekarnika, zamiast próbować wyjąć ciasto do zamrożenia. Najlepszym sposobem na zmrożenie ciasta bez naruszania beza jest umieszczenie go w specjalnym pudełku, które całkowicie się uszczelnia. Następnie umieść go ostrożnie w zamrażarce, uważając, aby nie przechylić go na boki lub umieścić na nim niczego. Będzie trwać do trzech miesięcy, zanim zacznie tracić swój smak.\nAby użyć mrożonego cytrynowego ciasta beza, najlepiejPozwól mu całkowicie się rozmrozić w lodówce przez kilka godzin lub na noc. Nie usuwaj go z pudełka; po prostu przenieś pudełko z zamrażarki do lodówki. Kiedy ciasto jest rozmrożone, pokrój i ciesz się! Pozostaw nieużywane porcje w lodówce do trzech dni. Nie zamrażać wcześniej zamrożonej cytryny beza.\nCzy możesz zamrozić ciasteczka bezowe?


6 października 2015 r. Rada Ministrów przyjęła na posiedzeniu w Bydgoszczy rozporządzenie w sprawie Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, które włącza w granice Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej tereny m.in. z województwa kujawsko-pomorskiego tj. Lipna, Janikowa, Torunia oraz Brodnicy.\nZarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego opiniował pozytywnie wszystkie wnioski o włączenie nowych terenów w obszar Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej (PSSE).\nW podstrefie Toruń na terenach Elany (2,6499 ha) powstanie fabryka części motoryzacyjnych. Produkty te znajdą zastosowanie u producentów wiodących marek samochodów. W dalszej kolejności planowane jest uruchomienie produkcji do sektora AGD. Powyższa inwestycja wymaga nakładów inwestycyjnych o wartości ponad 50 mln PLN. Spółka zakłada utworzenie minimalnie 250 nowych miejsc pracy. Inwestorem będzie spółka Boryszew Components Poland (grupa kapitałowa Boryszew).\nW części nowej podstrefy w Lipnie (łącznie 21,0542 hektarów) będzie rozwijać produkcję działające już w tym mieście przedsiębiorstwo branży przetwórstwa owocowo-warzywnego Pinguin Foods Polska. Bezrobocie w powiecie lipnowskim należy do najwyższych w regionie, w marcu 2015 roku stopa bezrobocia wynosiła ponad 26 procent.\nO stworzenie Podstrefy w Janikowie w powiecie inowrocławskim (63,5 ha) z myślą o kompleksowej rozbudowie istniejącej tu swojej fabryki chemicznej skutecznie zabiegała spółka Soda Polska Ciech, jedyny w kraju i trzeci w Europie producent sody oczyszczonej. Ciech deklaruje zastosowanie w nowych liniach technologicznych najnowszych dostępnych na rynku technologii, co oznacza między innymi bezpieczeństwo i automatyzację procesów. Szacowana wartość inwestycji to 100 milionów złotych.\nW Brodnicy (8,6498 ha) powstała na terenach będących własnością Miasta nowa podstrefa PSSE. Inwestorzy, którzy rozpoczną działalność na tych nieruchomościach będą mogli korzystać z systemu zwolnień podatkowych, pomocy publicznej na wspieranie nowych przedsięwzięć i tworzenie nowych miejsc pracy.\nNowelizacja rozporządzenia w sprawie PSSE oznacza, że na terenie naszego regionu funkcjonować będą podstrefy w 14 gminach (Barcin, Brodnica, Bydgoszcz, Grudziądz, Inowrocław, Kowalewo Pomorskie, Janikowo, Lipno, Łysomice, Rypin, Toruń, Świecie, Wąbrzeźno, Włocławek) o łącznej powierzchni ponad 830 hektarów.\nPomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna dysponuję w Kujawsko-Pomorskiem największą powierzchnią terenów inwestycyjnych, w porównywaniu z innymi regionami, w których funkcjonuje tj. z województwem pomorskim, zachodnio-pomorskim oraz wielkopolskim.\nWszystkie podstrefy PSSE w regionie patrz zakładka "Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna"\nOpracował: C.Buczyński, K-P COIE\nŹródło: Kujawsko-Pomorskie COIE, biuro PSSE w Toruniu


Okleina meblowa samoprzylepna czarno-białe brzozy, dekoracja - Ogłoszenia Warszawa - Darmowe ogłoszenia Warszawa\nOkleina meblowa samoprzy...\nOkleina meblowa samoprzylepna czarno-białe brzozy, dekoracja\ndodano: 2021.03.11 ważne do: 2022.03.06 wyświetleń: 64\nOkleina samoprzylepna przedstawiająca realistyczny wzór lasu brzozowego to oryginalny dodatek do każdego domu lub lokalu użytkowego.\nWprowadź do swojego domu odrobinę natury, która urozmaici wystrój!\nOkleina jest produktem renomowanej niemieckiej firmy d-c-fix i charakteryzuje się dużą wytrzymałością podczas codziennego użytkowania. Nie niszczy jej ani wilgoć ani uszkodzenia mechaniczne. Sprawdzi się nawet w miejscach bardzo narażonych na kontakt z wodą, zarysowania czy otłuczenia.\nOferujemy dwa rozmiary:\nCena różni się w zależności od rozmiaru.\nOdwiedź sklep internetowy naszeokleiny . pl i wyszukaj ten produkt po frazie "Brzoza" lub po kodzie E80.


Półkolonie w nakielskiej „Dwójce” | Kurier Nakielski - serwis informacyjny\nStrona główna Aktualności Półkolonie w nakielskiej „Dwójce”\nPółkolonie w nakielskiej „Dwójce”\nOdpoczynek od nauki trwa, jednak nakielska „Dwójka” nie zamyka drzwi przed uczniami. Jak co roku, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia w Nakle nad Notecią, zorganizowała półkolonie nie tylko dla swoich uczniów ale również dzieci ze szkół gminy Nakło.\nWakacyjne spotkania trwały od 24 – 28 czerwca 2019 roku. Od poniedziałku do piątku, dzieci spędzały pięć godzin na półkoloniach. Z takiej formy wypoczynku skorzystało ok. 50 dzieci z naszej gminy. Spotkania odbywały się w szkole oraz poza nią. Półkolonia była również dofinansowana z budżetu, gminnego programu profilaktyki, rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałaniu narkomanii. Dzieci podczas zajęć w szkole rozmawiały na temat zdrowego trybu życia i bezpieczeństwa w czasie wakacji. Już w pierwszy dzień uczyły się robienia zdrowych i pożywnych kanapek. Były też prace plastyczne na temat odpowiedniego zachowania się w różnych miejscach podczas letniego wypoczynku. Poza zajęciami profilaktycznymi, na dzieci czekały inne, ciekawe atrakcje: zabawa na placu zabaw na nakielskiej „Marinie”, wyjazd do kina Helios w Bydgoszczy, pobyt w stadninie koni w Braniczu czy szaleństwa w Wiosce Indiańskiej w Bydgoszczy. Każdego dnia na dzieci czekał suchy prowiant ale także słodycze, napoje, owoce. Nie zabrakło wyjścia na lody i na pizze do pizzerii „Na Talerzu”. Wielką atrakcją były też ogniska z pieczeniem kiełbasek.\ntekst: Katarzyna Dobosz\nzdjęcia: Iwona Różańska


Niszczenie dokumentów Gdynia - Ekoakta.pl\nGdynia jest miastem zlokalizowanym w północnej części Polski. Wraz z Gdańskiem i Sopotem tworzy Trójmiasto. Z racji położenia w Gdyni rozwija się gospodarka morska (miasto jest jednym z najważniejszych portów przeładunkowych w Polsce). Działa tu Pomorski Park Naukowo-Technologiczny, rozwijają się liczne zakłady przemysłu spożywczego oraz firm z branży budowlanej i komunikacyjnej.\nCo grozi za niedbałe niszczenie dokumentów?\nNiektóre czynności związane z działalnością przedsiębiorstwa przynoszą określoną wartość dodaną, toteż na nich skupiają się głównie wysiłki pracowników. Należy jednak pamiętać, że codzienność firmy to również szereg pozornie mniej znaczących kroków. Może wydawać się, że to, co dzieje się z przedawnioną dokumentacją, nie jest szczególnie priorytetową sprawą. Rzeczywistość jest jednak inna. Przepisy mówią o tym, że administrator danych osobowych, czyli w tym wypadku przedsiębiorca, nie może przechowywać danych dłużej, niż jest to konieczne do realizacji usługi na rzecz klienta. W rezultacie przetrzymywanie takiej dokumentacji po upływie okresu jej ważności jest niezgodne z prawem. Mówiąc o przepisach, należy wspomnieć również o okresie przechowywania dokumentów. Dla poszczególnych typów akt przyjmuje on inną wartość. Gdy ten czas minie, również jesteśmy zmuszeni zadbać o niszczenie dokumentacji.\nJak przeprowadza się usługę niszczenia dokumentów w Gdyni?\nPrzedsiębiorcy wybierający profesjonalną utylizację, mają określone oczekiwania. Zależy im na tym, żeby usługa była wykonana sprawnie. W końcu firma korzysta z zewnętrznej pomocy po to, żeby jak najbardziej oszczędzić sobie czasu i wysiłku. Profesjonalne podmioty, działające w tej branży, muszą więc tak skonstruować swoją ofertę, żeby uwzględniała indywidualne potrzeby klientów i jednocześnie realizowała jednakowe dla wszystkich podmiotów wymogi prawne dotyczące ochrony danych osobowych.\nEkoAkta od lat spełnia te kryteria, zapewniając odbiorcom swoich usług rzetelną pomoc w utylizacji dokumentów firmowych. Proponuje kilka sposobów na sprawne i bezpieczne poradzenie sobie ze zbędną dokumentacją. Przedsiębiorca może zamówić usługę w dowolnym momencie. W określonym dniu ekipa EkoAkty pojawia się w jego siedzibie z bezpiecznymi pojemnikami o wcześniej ustalonej pojemności. Gdy zostaną one wypełnione dokumentacją przeznaczoną do zniszczenia, specjaliści zabierają pojemniki, a następnie transportują je do utylizacji. Ciekawym wariantem utylizacji jest usługa polegająca na niszczeniu akt w siedzibie klienta. Składa się ona z dwóch etapów.\nutylizacja u usługobiorcy\nProces zachodzi w specjalistycznym aucie, które zajeżdża pod siedzibę klienta,\ndokończenie niszczenia w siedzibie usługodawcy\nWstępnie przetworzone akta wędrują niezwłocznie do instalacji niszczącej, gdzie zostają ostatecznie zutylizowane.\nBezpieczne niszczenie dokumentów w Gdyni powinno być przeprowadzone w taki sposób, żeby z produktu tego procesu nie dało się odzyskać informacji. Niestety niektóre biurowe metody, np. te z wykorzystaniem niszczarek, nie zapewniają tego efektu. Profesjonalne instalacje niszczące, prezentują się na tym polu dużo lepiej. Akta papierowe oraz dyski optyczne/magnetyczne zostają przetworzone w takim stopniu, że jakikolwiek wyciek informacji nie wchodzi tu w grę. W efekcie klient rzetelnej firmy zajmującej się utylizacją, nie musi martwić się o to, że zostanie pociągnięty do odpowiedzialności za nieprzestrzeganie RODO oraz przepisów krajowych związanych z ochroną danych osobowych.


Motofakty.pl Wiadomości Aktualności Informacje Nadwozia\nData publikacji: 2001-01-31 00:00 Autor: Moto Express\nMały przewodnik po typach nadwozi\nProjektanci oferują samochody w coraz to nowych kształtach. Sylwetki pojazdów zmieniają się wraz z duchem czasu i rynkowym zapotrzebowaniem. Na bazie sedana powstało kombi, kabriolet był natchnieniem dla targi itd. Kształt auta określa jego charakter.\nTo najpopularniejsza wersja nadwoziowa. W Polsce ponad 56 proc. nowo sprzedawanych samochodów to właśnie hatchbacki. Charakteryzują się tym, że maja mocno ścięty tył i są dość krótkie. Mają małe bagażniki, ale za to są stosunkowo tanie. Hatchback dostępny jest w 2 wersjach - z 3-drzwiowym i 5-drzwiowym nadwoziem. Nieparzysta liczba drzwi wynika z faktu, że klapa bagażnika również jest liczona jako drzwi auta.\nTo najbardziej klasyczna forma samochodu z wyraźnie zaznaczoną częścią przednią, przedziałem pasażerskim i bagażnikiem. Niekiedy mówi się o tych samochodach trzybryłowe, bo składają się z 3 części. Bagażnik takiego auta jest zwykle duży i pojemny. Klasycznym przykładem takiego samochodu był kiedyś fiat 125. Ostatnio sedany zyskują na popularności. Jednak w Polsce na sedana decyduje się zaledwie 15 proc. osób kupujących nowe auta.\nTen typ samochodu to skrzyżowanie hatchbacka i sedana. Auto ma budowę trzybryłową, jednak bagażnik otwiera się wraz z tylna szybą. Zaletą takiego auta jest zgrabna sylwetka i dość obszerny bagażnik. Jednak samochodów tych na rynku jest niewiele. Tylko niektóre firmy produkują modele swoich aut również jako liftbacki.\nDzięki przedłużeniu linii dachu aż do końca samochodu kombi ma powiększony bagażnik. Zazwyczaj auta tego typu budowane są na bazie sedanów. Jednak ostatnio niektóre firmy, zanim zaprezentują model podstawowy czyli sedan, pokazują auto typu kombi. W Polsce samochody te, ze względu na dużą pojemność bagażnika, są znacznie popularniejsze niż w Europie Zachodniej. Co 7. samochód sprzedawany w naszym kraju to właśnie kombiak.\nTo najmłodszy rodzaj auta. Określenie "microvan" pojawiło się kilka lat temu podczas prezentacji suzuki wagona R+. Jest to jednobryłowy samochód - wąski i krótki, ale za to wysoki. Mieszczą się w nim zaledwie 4 osoby (czasem 5), jednak z uwagi na trochę inne ukształtowanie siedzeń (pasażerowie siedzą jak na krzesłach przy stole), mimo małych rozmiarów auta jest w nim sporo miejsca na nogi. W Polsce microvan jest dość popularnym samochodem, do tej grupy aut zalicza się daewoo matiz. Udział tej grupy aut w naszym rynku wynosi 11 proc.\nMinivany najczęściej konstruuje się poprzez podniesienie o kilkanaście centymetrów dachu auta klasy C lub D. Dzięki temu w środku auta jest dużo miejsca, a każdy z pasażerów ma osobny fotel. Jednym z pierwszych minivanów był renault scenic. Z roku na rok popularność minivanów rośnie. Do tej młodej formy pojazdu należy 3,5 proc. rynku.\nPojawił się na początku lat 80. Niemal w tym samym czasie powstał renault espace i chrysler voyager. Auto typu van to duży samochód z 7, czasem, 8 miejscami do siedzenia. Są to dość drogie pojazdy. Najtańszy kosztuje ok. 100 tys. zł. Dlatego w naszym kraju nie cieszą się popularnością. Wspólnie z samochodami terenowymi mają 1,34-proc. udział w rynku.\nSamochody z napędem na 4 koła łatwo rozpoznać. Są bowiem masywnie zbudowane, duże i wysokie. Na tylnych drzwiach zwykle ulokowane jest koło zapasowe. Pierwszym autem terenowym był oczywiście jeep, który powstał na zamówienie amerykańskiego wojska na początku lat 40. XX wieku.\nNazwa pochodzi od francuskiego słowa (odcięty, ścięty). Samochody te nazwano tak ze względu na budowę ich karoserii. Tylna część dachu jest pochylona ku dołowi. Dzięki takiej konstrukcji mają one sportową sylwetkę. Jednak pasażerowie siedzący z tyłu głową dotykają dachu. Auta typu coupe budowane są jako 2-drzwiowe.\nTo też typ samochodu sportowego. Ma jeszcze bardziej sportową sylwetkę, niż samochody coupe. Roadstery są znacznie mniejsze od coupe i mają tylko 2 miejsca - dla kierowcy i pasażera.\nKabriolety, czyli samochody ze zdejmowanym dachem, są autami sportowymi. Ale budowane są też wozy bez dachów, na bazie popularnych aut typu - peugeot 306 czy fiat punto. Zazwyczaj są wyposażone w mocniejsze silniki, niż tradycyjne wersje tych pojazdów.\nTakie auto ma dach rozkładany, ale... nie do końca. Z tyłu za głowami pasażerów zostaje szyba. Taka forma auta bez dachu jest korzystniejsza z aerodynamicznego punktu widzenia. Powietrze bowiem łagodnie opływa samochód, mimo że ten nie ma dachu. Auta typu coupe, roadster, kabriolet i targa są rzadko kupowane w naszym kraju. W zeszłym roku kupiliśmy ich zaledwie 1021 sztuk.\nJest osobową wersją samochodu dostawczego. Najczęściej ma 9 miejsc siedzšcych i przeszkolone nadwozie. Budowane są również tego typu auta 13- i więcej osobowe.\nTagi: auto trzybryłowe dach typu targa microvan rodzaj nadwozia samochodu sportowego typy nadwozi aut osobowych


Nowe etapy Domów Przy Willowej | Novisa Development\nRusza sprzedaż kolejnych etapów Domów przy Willowej!\nRusza sprzedaż kolejnego etapu Domów przy Willowej!\nUlica Willowa w Falentach w gminie Raszyn to nowy modny adres na przedmieściach stolicy. Szukasz miejsca, o którym powiesz „Mój Dom”? Osiedla otoczonego przyrodą, a jednocześnie z widokiem na Warszawę? Zapraszamy Cię do Domów przy Willowej – właśnie oddajemy do sprzedaży kolejne etapy tej inwestycji.\nJezioro, parki krajobrazowe, rezerwat przyrody Stawy Raszyńskie, niezliczone ścieżki spacerowe. To najbliższe przyrodnicze otoczenie Domów przy Willowej. A do tego wylot ulicy Willowej zachwycający wspaniałym widokiem na centrum stolicy! Do Domaniewskiej dojedziesz stąd w 18 minut samochodem. Domy przy Willowej to miejsce, w którym zamieszkasz blisko natury i blisko stolicy.\nMoże mieć od 73 do 115 m2, w zależności, jakiej powierzchni potrzebujesz. W sprzedawanym obecnie etapie inwestycji oferujemy domy o numerach od 58a do 77b o liczbie pokoi od 3 do 6. Na parterze zaprojektowaliśmy przestronny salon z kuchnią, na piętrze z kolei część sypialną z łazienką. Dodatkowym atutem jest z pewnością poddasze o charakterze nieużytkowym do zaadaptowania na przykład na praktyczny schowek.\nOne stanowią najbliższą zieleń przy każdym domu! Lubisz nieduże, kameralne ogórki – te o powierzchni 42 m2 powinny Cię zadowolić. Wolisz duże, zielone przestrzenie? Proszę bardzo, mamy tu ogrody o powierzchni 383 m2! Sam zdecydujesz, jak Twój ogród będzie wyglądał, ale z pewnością z przyjemnością wypijesz tu poranną kawę i miło spędzisz popołudniowy czas z rodziną lub przyjaciółmi.\nCałe osiedle zaprojektowaliśmy tak, by miało południową, słoneczną ekspozycję. Dodatkowym atutem jest jego niska zabudowa. Dzięki temu słońce może tu swobodnie operować i przestronne wnętrza domów są bardzo jasne. Mówiąc o atutach wspomnijmy jeszcze o własności gruntu i niskim czynszu, który będzie wynosił ok. 2 zł/m2.\nOd 58a do 77b\nDotychczas oddane do sprzedaży domy w tej inwestycji znalazły lokatorów niemal natychmiast. Jeśli więc myślisz o własnym, wygodnym i nowoczesnym domu na przedmieściach Warszawy, warto, byś zapoznał się z nowym etapem sprzedaży. W ofercie są domy o numerach od 58a do 77b. Może to właśnie tutaj znajdziesz swój wymarzony dom? Może tutaj zamieszkasz z rodziną? Domy przy Willowej to adres, który warto sprawdzić!\nRozpoczęcie budowy (domy 58a – 77b): 30/10/2019\nPlanowane zakończenie budowy (domy 58a – 77b): 30/11/2020


TRANSEXPO 2016: Targowe premiery : Home\nBy\tGrzegorz Macura\ton\t29/09/2016\tin\tArtykuł, Targi\tW dniach 11 do 13 października odbędzie się kolejna edycja targów Transexpo w Kielcach. Na ponad 10 tysiącach metrów kwadratowych powierzchni, nowości będzie prezentowało aż 164 wystawców, w tym 36 firm z zagranicy. Podczas TRANSEXPO 2016 tradycyjnie będzie można zobaczyć pojazdy lokalnego transportu zbiorowego, autobusy turystyczne, pojazdy specjalistyczne i gospodarcze, holowniki, auta wsparcia technicznego. Na stoiskach nie zabraknie części i wyposażenie autobusów, a także wyposażenie obiektów zaplecza technicznego. Wystawcy zaprezentują także wszystko co można wykorzystać w eksploatacji autobusów.


Sieci P2P: przede wszystkim wideo\nPrawie dwie trzecie wszystkich plików, którymi w sieciach P2P wymieniali się internauci, stanowiły filmy - podała firma CacheLogic, analizująca ruch w sieciach wymiany plików.\nNajwiększą popularnością cieszył się serwis eDonkey, z kolei BitTorrent jest najpopularniejszą siecią wymiany plików, nie zawierających treści wideo ani audio.\nCacheLogic wykorzystuje przy badaniu ruchu w sieciach P2P zaawansowane techniki, które pozwalają określać rozszerzenia plików i trasę przesyłania pakietów w czterech największych serwisach, Gnutella, FastTrack, BitTorrent oraz eDonkey. Czas analizowania ruchu wynosi 48 godzin.\nPliki wideo stanowiły 61,4% całego ruchu zidentyfikowanego w czterech największych sieciach P2P. W przypadku BitTorrent transfer filmów stanowił 47% całego ruchu w sieci, ale aż 42% przypadło dla kategorii „inne”, gdzie mieszczą się takie aplikacje jak oprogramowanie użytkowe, gry, obrazy płyt CD, itp. Spadek liczby wymienianych filmów w tej sieci można wyjaśnić m.in. działaniami organizacji Motion Picture Association of America, która szczególnie pilnie obserwuje użytkowników BitTorrent.\nWśród plików z muzyką niekwestionowanym liderem jest format MP3. Udział plików tego formatu w całkowitym ruchu w sieciach P2P związanym z wymianą muzyki stanowi aż 68,9%, podczas gdy odsetek plików w otwartym formacie OGG wyniósł tylko 12,3%.\nDołącz do dyskusji: Sieci P2P: przede wszystkim wideo


Wrzesień 2014 - Zniesienie współwłasności\nPodział nieruchomości niezgodnie z posiadanymi udziałami\nBartosz Hawryluk18 września 20143 komentarze\nWiele osób pyta mnie czy można podzielić nieruchomość inaczej, niż zgodnie z posiadanymi udziałami? Odpowiem poniższym przykładem. Staszek i Franek są współwłaścicielami działki, każdy z nich w 1/2 części. Jednak kształt działki nie pozwala im na jej równy podział (50/50). Najlepszym rozwiązaniem (czyt. najlepszym gospodarczo) byłoby, gdyby Staszek dostał 60% powierzchni działki, a Franek 40% […]