Kurs usability. Jak tworzyć efektywne i intuicyjne serwisy WWW? | Praca w sieci\nCzy zastanawialiście się, co decyduje o powodzeniu serwisów WWW? Co sprawia, że użytkownicy chętniej przebywają na niektórych stronach? W głównej mierze decyduje o tym usability, zwane też użytecznością. W moich szkoleniach pokazuję, jak budować intuicyjne w obsłudze serwisy i udowadniam, jak wielki wpływ ma użyteczność na finalny sukces każdego interaktywnego projektu.\nForma kursu ma ułatwić szybkie zapoznanie się z nim. Większość informacji została podana w skondensowanej formie dzięki czemu możesz zapoznać się z tymi elementami, które Ciebie najbardziej interesują, bez konieczności czytania całości. Nawet przeczytanie całości nie zajmie Ci więcej niż 2 godziny.\nWstęp / Kurs polecam\nOsobom związanym z marketingiem, reklamą i PR, wszystkim, którzy wykorzystują Internet do komunikacji ze swymi klientami, dziennikarzami i otoczeniem biznesowym. Kurs ten szczególną wartość ma także dla osób planujących lub prowadzących działalność handlową w Sieci.\nTomasz Karwatka jest autorem serwisu http://www.webusability.pl i pracownikiem agencji interaktywnej Janmedia (http://www.janmedia.pl).\nWstęp / Czytając kurs nauczysz się\n● Co decyduje o efektywności serwisu WWW?\n● Jak prowadzić analizę usability i oceniać intuicyjność serwisu?\n● Jak skutecznie docierać do klientów, mediów i otoczenia biznesowego poprzez efektywny serwis korporacyjny?\n● Jak zwiększać efektywność systemów eCommerce?\n● Co to jest współczynnik porzuceń koszyka i jak można go zmniejszać?\n● Czym są testy user-experience i jak je prowadzić?\n● Jak projektować użyteczne serwisy WWW i współpracować z agencją interaktywną?\nWstęp / Kontakt i współpraca\nSerdecznie zapraszam każdego, kto chce pomóc w promowaniu, ulepszaniu, publikowaniu kursu do kontaktu – tkarwatka@janmedia.com (więcej danych kontaktowych na http://www.tomik.info). Jestem otwarty na wszelkie pomysły na współpracę w zakresie usability. Więcej materiałów edukacyjnych oraz najnowszą wersję kursu zawsze można znaleźć na\nWprowadzenie / Usability jako budowanie ergonomicznych i intuicyjnych w obsłudze serwisów\nUżyteczność (ang. usability, web-usability) – nauka zajmująca się ergonomią i funkcjonalnością urządzeń oraz aplikacji. W Polsce pojęcie użyteczności stosowane jest zazwyczaj w odniesieniu do ergonomii serwisów WWW oraz aplikacji użytkowych.\n● intuicyjnej nawigacji,\n● ułatwieniu skanowania w poszukiwaniu informacji,\n● zapewnieniu zrozumiałej dla użytkownika komunikacji.\nNajpełniejszą definicję usability znajdziesz zawsze na Wikipedia:\nWprowadzenie / Guru usability i źródła wiedzy.\nNajważniejsze książki i serwisy WWW\n● Designing Web Usability : The Practice of Simplicity, J. Nielsen\n● Don’t Make Me Think : A Common Sense Approach to Web Usability, S. Krug\n● Homepage Usability : 50 websites deconstructed, J. Nielsen, M. Tahir\n● Strona domowa Jakoba Nielsena – http://www.useit.com/\n● Katalog linków dotyczących usability -\n● Stron J. Zeldmana, orędownika standardów sieciowych -\n● Polski serwisu o użyteczności o uznanej marce -\n● Serwis grupy osób dbającej o dostępność polskich WWW -\n● Mój serwis dotyczący usability – http://www.webusability.pl\nWprowadzenie / Określenie kluczowych celów usability\nWprowadzenie / Jak przeliczyć usability na gotówkę i pozyskać budżet na zwiększanie usability serwisu\nPrzykład oparty na książce Jakoba Nielsena:\n● Firma zatrudnia 10 000 pracowników (np. któryś z polskich banków).\n● Wartość czasu pracy to około 200 zł za godzinę (utracony zysk).\n● Jedna informacja na stronie głównej jest nie- intuicyjna (np. źle napisany wstęp aktualności lub nic nie mówiący link).\n● Każdy z pracowników poświęca dodatkowo 5 sekund zastanawiając się co oznacza.\n● Około 15% osób kliknie na link niepotrzebnie gdyż nie zrozumieją, że nie zawiera użytecznych dla nich informacji.\n● Każdy z tych 10% spędzi minimum 30 sekund czytając tekst zanim zorientuje się, że nie zawiera użytecznych dla niego informacji. Wejście i wyjście z artykułu zajmie im minimum 5 sekund.\n1. W pierwszym kroku tracimy 10 000 (pracownicy) * 5 s = 14 h, co kosztuje 2800 zł\n2.W drugim kroku tracimy 10 000 * 10% * 35 s = 10 h co kosztuje nas 2000 zł\n3. Zatem jedna nieoptymalna zmiana w serwisie kosztuje firmę jednorazowo prawie 5000 zł.\nTabela 1 – Jednorazowy koszt jednej nie-intuicyjnej informacji\nWprowadzenie / Case\nMożesz otworzyć plik ww. wyliczeń zapisany w formacie Excel i samodzielnie przeprowadzić symulację dla zmiennych parametrów. Wszystkie materiały ćwiczeniowe są dostępne na\n● Trzymaj się konwencji.\n● Nie każ mi myśleć!\nNajważniejsze wytyczne / Niepisane standardy Internetu\nNajważniejsze wytyczne / Case\nZastanów się, jakie konwencje stosowane są w gazecie.\n● podpis pod fotografią\nNajważniejsze wytyczne / Konwencje w Internecie\n● Dużo konwencji pochodzi ze świata realnego, zwłaszcza z prasy.\n● Konwencje i niepisane standardy są bardzo przydatne i zazwyczaj są słuszne, inaczej nie byłyby konwencjami\n● Projektanci mają wrodzoną niechęć do wykorzystania konwencji.\n● Umieszczenie elementów w pewnych standardowych miejscach ułatwia odnalezienie ich.\n● Logo w lewym górnym narożniku serwisu jest konwencją.\n● Podkreślenie elementu będącego linkiem jest konwencją.\n● Zmiana kolorów linków już odwiedzonych jest konwencją.\n● Pojęcie koszyka w handlu internetowym jest konwencją.\nNajważniejsze wytyczne / Analiza i pisanie konstruktywnych komunikatów\n1 – Komunikat “błąd pracy z systemem” brzmi dość enigmatycznie. Nie tłumaczy, co się stało i co należy teraz zrobić.\n● Wejdź na wybrany serwis WWW lub portal.\n● Odszukaj komunikaty o następujących sytuacjach\n• Wyszukiwarka – brak wyników wyszukiwania\n• Newsletter – niepoprawny adres e-mail\n• Formularz kontaktowy – niepoprawne dane lub brak danych\n• Inny komunikat systemu\n● Czy komunikaty systemu są poprawne?\n• Czy tłumaczą co się stało?\n• Czy wskazują miejsce problemu?\n• Czy podają rozwiązanie problemu?\n• Czy jeśli proszą o wpisanie danych, podają ich format?\nNajważniejsze wytyczne / Efektywne linki\n● Tekst odnośników i opcji w menu nie powinien być zbyt długi, gdyż utrudnia to szybkie zrozumienie znaczenia.\n• Dwa do czterech słów.\n● Unikaj „kliknij tutaj”!\n● Stosuj tytuły odnośników.\n● Linki tekstowe – trzymaj się konwencji.\n• Niebieski kolor (coraz częściej uważa się, że to nie jest konieczne).\n• Oznaczenie już klikniętych.\n● Nie otwieraj linków w nowym oknie.\n● Wyraźnie zaznacz elementy, które można kliknąć.\nNajważniejsze wytyczne / Podstawy nawigacji\n● Działając, zazwyczaj czegoś szukasz\n● Zależnie od charakteru – pytasz lub szukasz na własną rękę.\n• W Internecie pytanie to zadawanie pytań wyszukiwarce.\n• Szukanie na własną rękę to korzystanie z menu nawigacyjnego.\n● Dwa typu użytkowników:\n• Nastawieni na wyszukiwanie – od razu idą do wyszukiwarki\n• Nastawieni na przeglądanie – wolą przeglądać strony\nNajważniejsze wytyczne / Dlaczego w Sieci nawiguje się trudniej\n● Brak pojęcia skali, nie wiesz, jak duża jest witryna, więc trudno określić, ile może zająć jej przeszukanie.\n● Nieintuicyjne określanie pozycji i kierunku, nie przystaje do świata realnego\n● Surfowanie po Internecie z natury jest stanem pewnego zagubienia.\nJ. Nielsen podaje, że aż 30% wszystkich kliknięć w Internecie to kliknięcie przycisku Wstecz. To także kolejny argument, by unikać ramek i nawigacji opartej na Flash – te elementy mogą utrudniać nawigowanie za pomocą przycisku Wstecz.\nNajważniejsze wytyczne / Główne zadania nawigacji\n● Nawigacja umożliwia odnajdywanie dokumentów w serwisie.\n● Nawigacja informuje nas, gdzie jesteśmy w strukturze serwisu (odpowiednie oznaczenie w menu).\n● Nawigacja daje nam poczucie stabilności (element stały).\n● Mówi o tym, co w danym miejscu się znajduje (pojęcie menu).\n● Mówi, jak możemy z tego skorzystać.\n● Buduje zaufanie do autorów serwisu.\nRysunek 2 – Schemat nawigacji po serwisie, na podstawie S.Krug.\nNajważniejsze wytyczne / Projektowanie nawigacji\nNajważniejsze wytyczne / Projektowanie nawigacji / Stała nawigacja\nZbiór elementów nawigacyjnych pojawiających się na wszystkich stronach serwisu. Są to najczęściej:\n● Identyfikator strony\n● Łącze do strony startowej\n● Menu narzędziowe\n● Menu główne\nStała nawigacja może być zmieniona bądź nieobecna na stronie głównej oraz na stronach z formularzami (np. w systemach płatności).\nNajważniejsze wytyczne / Projektowanie nawigacji / Menu narzędziowe\nZawiera od 3 do 7 elementów, które uznajemy za szczególnie przydatne. Zazwyczaj są to:\n● Strona główna.\n● Mapa serwisu.\nCzęsto występują tutaj także łącza takie jak:\n● Wyloguj się\n● Obsługa klienta\n● Forum dyskusyjne\n● Pliki do pobrania\n● Jak zacząć?\n● Wiadomości prasowe\n● Zapisz się do nas\n● Adresy placówek\n● Twoje konto\nNajważniejsze wytyczne / Projektowanie nawigacji /\nPunkty startowe są elementami strony głównej, które prowadzą w głąb struktury serwisu. Dzięki temu użytkownikom łatwiej odnaleźć najczęściej poszukiwane elementy serwisu. Punkty startowe pokazują też, co na stronie można znaleźć i zrobić. Dzięki temu pozwalają na szybkie zapoznanie się z najważniejszymi elementami całego serwisu.\nRysunek 3 – Punkty startowe w serwisie www.ingbank.pl\n(zaznaczone żółtym markerem) ułatwiają dostęp do opisu najważniejszych produktów banku.\nRóżni się od innych stron serwisu. Może na niej obowiązywać inny system nawigacyjny niż na pod-stronach.\nNajważniejsze wytyczne / Projektowanie nawigacji / Jesteś tutaj.\n● Działa na zasadzie „jesteś tutaj” na mapie\n● Stosowane najczęściej w menu\nRysunek 4 – Bardzo dobrze wyróżniony element.\nRysunek 5 – Lepiej byłoby wyróżnić tylko ostatni element.\nRysunek 6 – Mocno wyróżniony pierwszy poziom, ale zupełny brak wyróżnienia drugiego poziomu.\nProblemy z rozwijanym menu\nDla oszczędzenia miejsca często stosuje się też menu rozwijane.\nGeneruje to jednak sporo problemów:\n● Nie można obejrzeć zawartości menu przed kliknięciem.\n● Zazwyczaj są trudne do przeglądania, zwłaszcza jeśli mają kilka poziomów.\n● Jeśli jest źle skonstruowane, to występują problemy z dostępnością.\n● Wyszukiwanie z poziomu przeglądarki nie będzie uwzględniać opcji menu dostępnych po rozwinięciu.\n7 – Autorzy tej witryny nawet wyszukiwarkę umieścili w rozwijalnym menu.\nMenu rozwijanie doskonale sprawdzają się w listach, np. z wyborem kraju.\nRysunek 8 – Menu rozwijane pozwala na wygodny wybór kraju.\nW sklepie internetowym na www.hp.pl zastosowano element nawigacyjny nieco podobny – ale znacznie gorszy od rozwijanego menu. Aby obejrzeć całe menu promocji, należy nawigować strzałeczkami. Prawdopodobnie duża część użytkowników nawet nie zauważy, że strona oferuje nie 6 grup promocji (widocznych po\nzaładowaniu serwisu), ale aż 13. Ponad połowa zawartości stron nie zostanie dobrze poznana z powodu źle skonstruowanego menu.\nRysunek 9 – Strzałka przewijająca menu z promocjami jest słabo widoczna, a cały mechanizm jest bardzo nieintuicyjny.\nRysunek 10 – Po kliknięciu strzałki menu Promocje pokazuje swoje następne składniki.\nŚcieżka nawigacyjna (ścieżka powrotu, ścieżka okruszków)\n● Pokazuje aktualną pozycję\n● Pozwala na cofanie się w strukturze\n● Najlepszym separatorem kolejnych poziomów jest znak „>”\n● Używaj słowa „jesteś tutaj”, aby użytkownik zrozumiał znaczenie ścieżki\nRysunek 11 – Ścieżki nawigacyjne w bzwbk.pl oraz na About.com.\nNajważniejsze wytyczne / Struktura serwisu\nPracujesz w domu, chcesz kupić drukarkę. Jaką opcję wybierzesz w katalogu produktów sklepu internetowego – Home czy Office?\n• Zamiast oceniać wszystkie odnośniki, wolimy ew. kliknąć wstecz, gdybyśmy źle wybrali.\nNajważniejsze wytyczne / Struktura serwisu / Case\n● Uruchom program FreeMind (do pobrania z http://freemind.sourceforge.net/wiki/index.php/Main_Page#D ownload)\n● Uruchom wybrany serwis internetowy\n● Zapisz jego strukturę w programie FreeMind\n• Postaraj się wyróżnić bloki struktury serwisu, takie jak\n• menu główne\n• menu narzędziowe / nagłówek\n• punkty startowe\n● Zaproponuj nową strukturę serwisu.\n• Nową mapę serwisu możesz wykonać zgodnie z niżej zaprezentowanym schematem.\n• Zaproponuj optymalny stosunek szerokości do głębokości menu.\n• Zwróć uwagę na intuicyjne nazwy sekcji i dokumentów\n• Postaraj się stworzyć dodatkowe elementy nawigacyjne w postaci punktów startowych i innych poznanych mechanizmów.\nRysunek 12 – Stara i nowa struktura serwisu WWW.\nNajważniejsze wytyczne / Projektowanie wyszukiwarki\nNajważniejsze wytyczne / Projektowanie wyszukiwarki /\n● Wyszukiwarka dla użytkownika to:\n• pole tekstowe,\n• przycisk z wyrazem Szukaj\n● Kolejny raz trzymaj się konwencji – większość osób poszukuje słowa „Szukaj”, nie używaj jego mniej popularnych synonimów:\n• Szybkie wyszukiwanie\n● Jeśli jako etykietę bloczka używasz słowa „Szukaj”, to na przycisku możesz umieścić słowo „Start”. W USA jest to dużo popularniejsze rozwiązanie niż w Polsce.\n● Nie trzeba już edukować użytkowników tekstami typu „Wpisz słowo kluczowe”.\n● Upewnij się, że użytkownik zna zakres wyszukiwania.\n• Domyślnie wyszukiwanie w całej witrynie.\n● Każde dodatkowe pole konfiguracji wyszukiwarki może sprawiać użytkownikom trudności – dobra wyszukiwarka to prosta wyszukiwarka.\n● Im dłuższe pole wyszukiwania, tym dłuższe zapytanie wpisują użytkownicy, dzięki temu otrzymują bardziej precyzyjne wyniki.\n● Możliwość filtrowania i wyszukiwania zaawansowanego dopiero na stronach wyników.\nRysunek 13 – Zasoby Allegro są olbrzymie, ale wyszukiwarka jest prosta i przejrzysta. Dopiero link “zaawansowane” prowadzi do rozbudowanych mechanizmów wyszukiwania.\nNajważniejsze wytyczne / Architektura informacji\nPrawidłowo zastosowana architektura informacji organizuje cały serwis tak, że błyskawicznie wiemy, co jest ważne. Najbliższe porównanie to odpowiedni skład gazety.\nNajważniejsze wytyczne / Architektura informacji / Dobra architektura informacji\n● Podziel stronę na wyraźne bloki funkcjonalne. Pozwala to użytkownikom skupić się tylko na tym, co dla nich ważne.\n● Im coś ważniejsze, tym bardziej się wyróżnia.\n● Elementy powiązane ze sobą logicznie powinny być powiązane też w sposób wizualny.\n● Elementy powinny być wizualnie zagnieżdżone.\nNajważniejsze wytyczne / Architektura informacji / Nazwa pod-strony:\n● Nazwa strony powinna docierać do użytkownika jako:\n• Podświetlenie opcji w menu, w jakiej jestem\n• Wyraźna nazwa strony w części contentowej (przeznaczonej na treść) serwisu\n• Nazwa strony jako tytuł – umieszczona w pasku przeglądarki\n● Nazwa musi być zgodna z tym, co kliknąłem lub jak najbardziej zbliżona\nNajważniejsze wytyczne / Budowa typowej strony\nRysunek 14 – Typowy layout serwisu WWW.\nRysunek 15 – Makieta strony głównej serwisu.\nNajważniejsze wytyczne / Test Kruga\nSteve Krug proponuje następujący test serwisu WWW:\nNiezależnie od tego, na jakiej pod-stronie serwisu się znajdziesz, powinieneś błyskawicznie móc odpowiedzieć na pytania:\n● Co to jest za witryna (identyfikator witryny)?\n● Na jakiej jestem stronie (nazwa strony)?\n● Jakie są główne kategorie?\n● Jakie mam opcje do wyboru na tym poziomie struktury?\n● Gdzie znajduję się w odniesieniu do całej struktury?\n● W jaki sposób mogę czegoś poszukać?\nNajważniejsze wytyczne / Case.\nWykonanie testu Kruga dla wybranej witryny.\n● Wybierz losowo dowolną stronę internetową i wydrukuj ją.\n● Kartkę z wydrukiem trzymaj przed sobą na odległość ręki lub mocno zmruż oczy, abyś nie mógł widzieć detali.\n● Tak szybko, jak to możliwe, spróbuj odnaleźć i zaznaczyć wszystkie niżej wymienione elementy.\n• Logo witryny\n• Nazwa strony\n• Kategorie i podkategorie\n• Nawigacja lokalna\n• Oznaczenie „tutaj jesteś”\n● Następnie odpowiedz na poniższe pytania\n• Co to jest za witryna (identyfikator witryny)?\n• Na jakiej jestem stronie (nazwa strony)?\n• Jakie są główne kategorie?\n• Jakie mam opcje do wyboru na tym poziomie struktury?\n• Gdzie znajduję się w odniesieniu do całej struktury?\n• W jaki sposób mogę czegoś poszukać?\nEfektywność serwisów korporacyjnych\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Analiza wybranych serwisów korporacyjnych, opracowanie propozycji ulepszeń\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Case\nPrzeanalizuj witryny. Jakie problemy rzucają Ci się w oczy w pierwszej kolejności?\nRysunek 16 – www.bzwbk.pl\nMoim zdaniem główne problemy z użytecznością serwisu to:\n● Menu „Usługi dla Ciebie” – trzeba przewijać okienko, co uniemożliwia szybkie zapoznanie się z listą usług.\n● Nazwa sekcji w menu głównym „Home: Dla Ciebie” brzmi co najmniej dziwnie i dwuznacznie.\n● Dla wielu osób automatyczne przełączenie z głównej domeny www.bzwbk.pl na www.dlaciebie.bzwbk.pl nie będzie jasne i nie zrozumieją, że tak naprawdę znaleźli się w sekcji dla klientów indywidualnych. Klienci korporacyjny mogą mieć poważne problemy z zauważeniem, że aby przejść do swojej sekcji serwisu, muszą wybrać link tekstowy na górze serwisu.\n● Nazwy głównych sekcji niewiele mówią, lepiej, by tego typu sformułowania były punktami startowymi, a menu główne, by ozostało w formie zbliżonej do nawigacji znanej z innych banków.\n● Wyszukiwarka znajduje się w dość nietypowym dla niej miejscu.\nZastąpienie przycisku „Szukaj” linkiem jest dość nietypowe i może utrudniać zrozumienie wyszukiwarki.\n● Nie można wrócić z pod-stron serwisu poprzez kliknięcie na logo.\n● Podawanie daty na stronie banku w strategicznym miejscu uważam za stratę cennej przestrzeni. Podobnie odbieram przeznaczenie praktycznie całego widocznego obszaru ekranu w sekcji środkowej na gigantyczny banner reklamowy. Co gorsza banner ten często powtarza się w innych sekcjach głównych.\nKlikając kolejne elementy menu głównego, użytkownik może nawet nie zauważyć, że zmienia się dolna część strony (banner i menu produktowe pozostają takie same).\nRysunek 17 – www.bat.com.pl\n● Menu główne pisane w pionie i w dodatku bardzo skomplikowane (długie nazwy). Szalenie utrudnia korzystanie z serwisu. Na szczęście niedawno menu to zostało zmienione na układ poziomy.\n● Bardzo nieczytelna czcionka w menu narzędziowym na górze serwisu.\n● Wyszukiwarka jest dostępna na stronie głównej, nie ma potrzeby w menu głównym tworzyć osobnego odnośnika do wyszukiwarki.\n● Serwis zachowuje się bardzo nietypowo po wybraniu z sekcji narzędziowej linku „Inne rynki”. Musimy dwa razy potwierdzić, że rzeczywiście chcemy przejść na inny serwis.\n● Połączenie w jedynym bloczku wyszukiwarki i menu działa dezorientująco. Zazwyczaj takie zestawienie listy rozwijanej i wyszukiwarki służy do zawężenia wyników wyszukiwania. Tutaj jednak każdy z elementów działa niezależnie. Ponadto menu „Zobacz” zawiera przed każdą opcją tajemnicze liczby.\nRysunek 18 – Strona informuje nas, że opuszczamy serwis www.bat.com.pl i od tego momentu firma nie ponosi odpowiedzialności za materiały zawarte na stronach.\nRysunek 19 – Tajemnicze liczby przed opcjami menu z pewnością nie pomagają w nawigacji.\nEfektywność serwisów korporacyjnych /Projektowanie i badanie strony głównej serwisu korporacyjnego\n10 sekund to maksymalny czas skupienia uwagi przez użytkownika. Powyżej tego czasu użytkownicy zaczynają się zajmować swoimi sprawami. Czas przejścia pomiędzy stronami nie powinien przekraczać tego czasu. Optymalny czas to 0,1 – 1 s, gdyż wtedy przepływ myśli nie zostaje przerwany. Bardzo ważne jest, aby czas odpowiedzi był przewidywalny. Pobieranie stron głównych największych firm internetowych zabiera do 10 s.\nZbadaj szybkość ładowania wybranych stron. (Podobne informacje znaleźć można w panelu Info przeglądarki Opera)\n● Pobierz z adresu\nhttp://www.nils.org.au/ais/web/resources/toolbar/index.html Web Accessibility Toolbar i zainstaluj go.\n● Uruchom InternetExplorer\n● Wejdź na wybrany serwis internetowy\n● Kliknij „Doc info -> Page Weight/Speed”\n● Odczytaj ciężar strony oraz czas pobierania\n● Z poziomu tego samego narzędzia możesz wywołać także „Doc info -> Page speed report”\n● Drugie narzędzie generuje pełen raport, uwzględniając realny czas potrzebny na załadowanie całego serwisu. Jest zatem bardziej wiarygodną, ale działającą wolniej metodą\nRysunek 20 – Wygenerowany raport zawiera także przydatne porady.\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Co musi znaleźć się na stronie głównej\n● Tożsamość witryny, koncepcja\n● Struktura witryny\n• Co ja tu mogę znaleźć\n• Co ja tu mogę zrobić\n• Branding marki i firmy\n• Reklama zwartości\n• Reklama funkcjonalności\n● Oznaki aktualności i życia\n● Linki do najczęściej odwiedzanych miejsc\n● Punkty startowe\n● Rejestracja, elementy budowania społeczności itp.\n● Elementy budujące zaufanie\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Jakie problemy napotkasz projektując stronę główną\n● Każdy chce być na stronie głównej\n● Każdy chce być widoczny bez przewijania ekranu\n● Każdy (o zgrozo, nawet Prezes!) ma swoje zdanie na temat strony głównej, buduje ona wizerunek firmy\n● Musi odwoływać się do wszystkich odwiedzających serwis, czasem to bardzo zróżnicowane grupy\nRysunek 21 – Tylko część witryny widać bez konieczności przewijania, jest to szczególnie cenny obszar.\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Na jakie pytania musi odpowiadać strona główna\n● Co to jest?\n● Co oni tutaj mają?\n● Co mogę tu zrobić?\n● Dlaczego powinienem być tu, a nie gdzie indziej?\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Jak przekazać cel witryny odwiedzającemu\n● Slogan reklamowy\n● Tekst powitalny\nRysunek 22 – Tekst wprowadzający wraz z rysunkiem pokazującym jak w 3 krokach skorzystać z usług serwisu\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Zwiększanie ilości informacji\n● Sekwencyjne wyświetlanie reklam\n• Z możliwością ingerencji użytkownika w sekwencję (poprzednia, następna)\n● Rotujące bannerki\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Efekty najazdu.\n● Dla zaoszczędzenia miejsca stosuje się często efekty polegające na wyświetlaniu opisu dopiero po wskazaniu elementu kursorem.\n● Generuje to mnóstwo problemów:\n• Sam musisz odszukać i sprawdzić wszystkie potencjalne elementy, które mogą być elementami menu.\n• W danej chwili możesz wyświetlić tylko jeden opis, nie można zatem porównać wszystkich opcji.\n• Nie zawsze pojawiają się w bezpośrednim sąsiedztwie kursora, musimy kierować wzrok raz na kursor, raz na opis.\n• Nie pozwalają na ocenę zawartości strony bez wchodzenia w interakcję.\n• Sugeruję odwrócenie sytuacji – czytelne menu tekstowe, po wskazaniu elementu menu uruchamia się jakaś interakcja lub pojawia element graficzny.\nRysunek 23 – Całe menu ukryte jest pod niepozornymi kropeczkami po prawej na dole, dopiero po wskazaniu kropeczki kursorem pokazuje się jej opis.\nRysunek 24 – Zadanie dla domyślnych! Znajdź menu na tym zarzucie ekranu. Menu ukryte zostało pod kwadracikami obok nutki. Nutka i kwadraciki sugerują, że ten element służy do kontroli głośności. Niestety pod tym niepozornym elementem znajduje się całe menu serwisu.\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Projektowanie ścieżek nawigacyjnych\n● Jak powinien zachować się użytkownik w serwisie WWW\n• Po co przychodzi?\n• Na jakich stronach kończy nawigację?\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Efektywne pisanie dla Internetu\nCzytanie z ekranów komputera jest około 25% wolniejsze od czytania z papieru.\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Efektywne pisanie dla Internetu / Skuteczny w Internecie tekst\n● 50% tekstu mniej niż na papierze.\n● Stosuj zasadę odwróconej piramidy – od ogółu do szczegółu. O zasadzie odwróconej piramidy przeczytasz na\n● Mniej słów oznacza, że\n• jest mniej chaosu na stronie,\n• treści użyteczne są lepiej widoczne,\n• nie trzeba przewijać stron.\n● Kiepskie leady (zajawki, wprowadzenia do tekstu) to strata czasu i miejsca – jeśli tekst nie przekazuje przydatnych informacji, nie jest dobrym leadem na stronę www.\n● Pisanie instrukcji obsługi do stron mija się z celem, serwis powinien sam się wyjaśniać. Oczywiście niekiedy instrukcja jest wymagana dla budowania zaufania lub ze względu na zgodność z prawem, ale skorzysta z niej bardzo mało użytkowników.\n● Wykorzystaj strukturę HTML\n• H1 … H7,\n● Weź pod uwagę SEO (Search Engine Optimization – Optymalizacja dla wyszukiwarek).\n• Nasycenie słowami kluczowymi\n• Spójność tytułu, metatatagów i treści.\nUżytkownicy surfujący po Sieci, gdy zatrzymują się by czytać, czują się mniej produktywni. Nie są skłonni poświecić na czytanie tyle samo czasu, co na czytanie wersji papierowej tekstu.\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Budowanie zaufania do serwisu.\n● Łatwa weryfikacja obiektywności informacji – zamieszczaj linki do materiałów źródłowych, przypisy, bibliografie. Powołuj się na obiektywne badania i organizacje. Nawet jeśli użytkownik nie sprawdzi wszystkich linków, to istnienie ich oraz to, że nie boisz się weryfikacji danych zbuduje pozytywny obraz serwisu.\n● Firma z krwi i kości – czasem nawet duże organizacje mogą nie być znane wszystkim użytkownikom Sieci. Warto podkreślać, że serwis jest tylko odbiciem istniejącej organizacji. Elementy przydatne w tym procesie to podawania adresów biur oraz osób kontaktowych (jeszcze lepiej, jeśli ze zdjęciem).\n● Powiązania rynkowe – firma, która działa poza rynkiem, nie budzi zaufania, warto jest napisać, jakich klientów się obsługuje, do jakich organizacji należy. Wszystkie te elementy umiejscowią w oczach klienta Twoją firmę gdzieś na mapie powiązań biznesowych. Często tego typu informacje pozwalają też błyskawicznie ocenić klientowi, czy rozmiar biznesu, jaki prowadzi Twoja firma, jest odpowiedni do tego kogo poszukuje.\n● Ludzie – podkreślanie roli pracowników firmy, listowanie kluczowych osób wraz z krótkim opisem i kontaktem oraz pokazywanie światu profesjonalizmu swych pracowników i ekspertów prawie zawsze buduje pozytywny obraz firmy. Warto podkreślić projekty związane z rozwojem pracowników oraz polityką odpowiedzialności społecznej. Dobrym pomysłem może być zachęcenie kluczowych osób do budowania wizerunku firmy poprzez prowadzenie bloga. Blog Webusability.pl, przy całej obiektywności jaką staram się zachować, skierował kilka osób do Janmedia. Po prostu ludzie ci chcieli dowiedzieć się, gdzie pracuję. Jeśli masz ludzi, którzy znają się na rzeczy i lubią pisać, postaraj się wykorzystać ten potencjał.\n● Łatwy kontakt – możliwość różnorodnego i wygodnego kontaktu jest dla użytkowników kolejnym sygnałem, że firma jest otwarta na ich potrzeby. Szczególnie tam, gdzie klienci mogą oczekiwać wsparcia, szalenie istotne jest eksponowanie łatwości nawiązania kontaktu.\n● Profesjonalny wygląd – bardzo wielu użytkowników do wstępnej selekcji znalezionych w Sieci serwisów używa kryterium estetycznego. Oczywiście to poniekąd sprawa gustu, jednakże praktycznie każdy szybko odróżni dobry, starannie i dokładnie wykonany layout od nieprofesjonalnego projektu graficznego. Warto też pamiętać, że layout o wyraźnie przestarzałym wyglądzie będzie budował taki sam obraz firmy w oczach klienta. Warto zatem raz na 2-3 lata odświeżać layout serwisu. Zwłaszcza że obecnie dzięki oddzieleniu warstwy treści od warstwy prezentacji zmiana szaty graficznej nie wiąże się z tak dużymi wydatkami jak kiedyś.\n● Aktualność informacji – najprostsza i sprawiająca klientom najwięcej problemów wytyczna. Tworząc serwis WWW należy zastanowić się realnie, ile czasu będzie można poświęcać na jego aktualizację. Dopiero po tym ustaleniu należy planować funkcjonalności serwisu. Dzięki temu unikniecie stworzenia działów i funkcjonalności wymagającej zbyt wiele wysiłku w aktualizacji. W ofertach, jakie tworzę dla klientów, ten element wpisuję do sekcji “analiza ryzyka”\n● Ostrożnie z reklamami – zbyt duża ilość reklam skutecznie utrudni budowanie zaufania do serwisu. Może być bardzo trudno namówić użytkowników do prenumeraty newslettera, jeśli z ilości reklam na stronie wywnioskują, że firma zaleje ich spamem.\n● Unikaj błędów – literówki, błędy ortograficzne i połamane linki mogą zniszczyć budowane tak starannie zaufanie do serwisu.\nMetodyczne podejście do problemu powinno polegać na używaniu oprogramowania CMS, wspierającego pracę grupową, gdzie każdy publikowany tekst może zostać sprawdzony przez korektora. Powinno się tworzyć też repozytorium plików i linków, aby nie trzeba było za każdym razem wpisywać ich ręcznie.\n● Adekwatna domena – oczywiste jest, że im lepszy adres ma firma, tym większym zaufaniem się cieszy. W Sieci prawo to nadal obowiązuje. Należy wybrać prostą do zapamiętania domenę i wziąć pod uwagę szereg dodatkowych czynników – ot choćby, czy dyktowanie jej przez telefon nie będzie problematyczne. Jako niepisany standard przyjmuje się zakładanie domen bez myślników ani podkreśleń. Właśnie w ten sposób Twoją firmę będzie szukało najwięcej interanutów. Firmy o długiej nazwie mogą rozważyć wykupienie domeny z pełną nazwą oraz z nazwą skróconą dla osób, które są bliżej związane z firmą i zapamiętają taki skrócony adres.\n● Dobre pozycje w wyszukiwarkach – także świadczą w oczach interanutów o jakości serwisu. W gruncie rzeczy tak jest – tylko dobrze wykonane strony z ciekawą treścią mogą znaleźć się wysoko w rankingach coraz inteligentniejszych wyszukiwarek. Warto zadbać o to, by strona była skonstruowana w sposób zapewniający dobrą współpracę z wyszukiwarkami.\n● Zgodność z prawem i standardami – jednym z kluczowych elementów budowania zaufania do serwisu jest zgodność z prawem oraz standardami. W Polsce prawo nakazuje między innymi, że jeśli zbierasz dane o użytkownikach, powinieneś zarejestrować się w GIODO, jeśli prowadzisz serwis administracji publicznej, powinien on być dostępny dla niepełnosprawnych.\n● Użytkownicy doceniają też zgodność ze standardami poprawności kodu oraz poprawne wyświetlanie serwisu we wszystkich przeglądarkach. Warto poświęcić chwilę na odpowiednie testy.\nPoprawność kodu sprawdzić można narzędziem\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Jak pogodzić multimedia i Flash z wytycznymi usability?\n● Informować o wielkości plików i czasie ładowania\n● Informować o postępie w pobieraniu\n● Zawsze udostępniaj podgląd danego pliku multimedialnego, który zachęci użytkownika do pobrania odpowiedniego dekodera, wtyczki, …\n● Staropolskie przysłowie mówi o tym, że najbezpieczniej jest używać wtyczek i multimediów o jedną wersję starszych od najnowszych.\n● Zastanów się nad dostępnością tworzonych multimediów.\n• Dostępność klipów video dla głuchoniemych – napisy\n● Użytkownicy nienawidzą poruszającego się tekstu typu „taśmociąg”. Generalnie uważają, że nie niesie on nigdy ważnej treści i nie czytają go z zasady.\n● Użytkownicy nienawidzą muzyki na stronach WWW. Dźwięki współgrające z interfejsem są dużo lepiej odbierane.\n● Nawigacja 3D nie jest popularna (ilu z Was ma prawo jazdy, a ilu licencję pilota?). Prawie zawsze efektywniejsze są mechanizmy nawigacyjne oparte na 2D.\n• Unikaj naśladowania świata rzeczywistego, nawigacja internetowa jest przecież wygodniejsza (np. błyskawiczne „przenoszenie się” dzięki linkom).\nRysunek 25 – SearchScapes, http://searchscapes.net, trójwymiarowa mapa informacyjna Manhattanu.\nBardzo ciekawy eksperyment, ale codzienna nawigacja w takim serwisie byłaby udręką.\nRysunek 26 – etlumacz.pl, niestety hasło o szanowaniu klienta rozmija się z… nawigacją, która nie pozwala na dotarcie do informacji.\nEfektywność serwisów korporacyjnych / Reklama i marketing a usability.\n● Odnośniki reklamowe powinny prowadzić na konkretne podstrony. 20-30% użytkowników wciska Wstecz, gdy po kliknięciu odnośnika dostają stronę główną.\n● Zjawiskiem szczególnie niebezpiecznym jest „banner blindness” – użytkownicy podświadomie filtrują wszystkie przekazy zbliżone rozmiarem i zachowaniem do reklam. Paradoksalnie – im bardziej krzykliwy i ruchomy jest element graficzny, tym większa szansa, że nie zostanie w ogóle świadomie zarejestrowany.\nEfektywność eCommerce / Usability w systemie eCommerce\nRysunek 27 – Przykład sklepu Trpros.com pokazuje, jak dodanie dodatkowych kanałów składania zamówień zwiększa sprzedaż.\nEfektywność eCommerce / Co decyduje o sukcesie eCommerce – Barnes&Noble VS Amazon, Empik VS Merlin\nEfektywność eCommerce / Sukces Amazon\n● Start w 1994 roku jako księgarnia internetowa. Założycielem jest Jeff Bezos\n• Żadna księgarnia rzeczywista nie pomieści takiego wyboru tytułów co sklep internetowy.\n● Rozpoczęcie sprzedaży w 1995.\n● Technologia 1 click\n● Wejście na giełdę w 1997.\n● Pierwszy zysk w 2002.\nEfektywność eCommerce / Sukces Merlin\n● Rozpoczęcie sprzedaży w 1998 jako „polski odpowiednik Amazon”\n● Pierwszy zysk w 2003\nEfektywność eCommerce / Czynniki sukcesu e-commerce\nRysunek 28 – Wyniki sondy Dlaczego korzystasz z danego sklepu internetowego.\nEfektywność eCommerce / Metody pomiaru efektywności eCommerce.\n● Jak obliczać współczynnik porzuceń koszyka?\n● Dlaczego użytkownicy porzucają koszyki?\n• 35% – dodatkowe koszty zamówienia, długi okres oczekiwania\n• 35% – proces składania zamówienia wymaga podania zbyt wielu informacji\nRysunek 29 – Amazon.com nadal przez wielu uważany jest za sklep wytyczający standardy usability\nEfektywność eCommerce / Minimalizacja współczynnika porzuceń koszyka\n● Upraszczanie procesu sprzedażowego\n● Budowania zaufania\n● Odpowiadanie na pytania użytkowników\n• Kiedy dostawa?\n• Czy mogę to zwrócić?\n• Jak działa gwarancja?\n• Czy są jakieś dodatkowe koszty?\nRysunek 30 – Proces sprzedażowy w sklepie www.e-lady.pl\nEfektywność eCommerce / Zwiększamy usability katalogu produktów, koszyka i procesu zamawiania\nEfektywność eCommerce / Dobre przykłady\nRysunek 31 – Pakowanie ozdobne gratis\nRysunek 32 – Darmowa dostawa już od ..\n● Należy utworzyć dobrze widoczny dział z informacjami administracyjnymi. Powinien on odpowiadać na wszystkie pytania użytkowników oraz zawierać wszelkie informacje wymagane przez prawo.\nRysunek 33 – Rozbudowana stopka serwisu poświęcona sprawom administracyjnym\n● Można dodać mechanizm marketingu wirusowego (poleć znajomemu) odnoszący się bezpośrednio do produktu (wskazanie produktu w katalogu).\n● Zwrócenie uwagi na możliwość błyskawicznej dostawy.\nRysunek 34 – Szybka dostawa oraz mechanizm polecania produktu\n● Dodanie kategorii cenowych. Do zrobienia zakupów zachęcają kategorie typu „do 100 zł”, „do 300 zł”\nRysunek 35 – Specjalne kategorie – cena do…\n● Automatyczne wykrywanie wcześniej zalogowanego użytkownika (np. cookies).\nRysunek 36 – Standardowe logowanie do sklepu\n● Możliwość złożenia zamówienia faxem lub mailem.\nRysunek 37 – Złóż zamówienie mailem lub faxem\n● Stworzenie kategorii umożliwiających kupowanie według kryteriów luźniejszego typu.\nRysunek 38 – Kupowanie “shop by style”\n● Bardzo prosta, umieszczona w standardowym miejscu wyszukiwarka\nRysunek 39 – Prosta wyszukiwarka\n● Doradzanie w zakupach – możliwość konsultacji podczas zakupów przez telefon/skype/gg oraz możliwość złożenia zamówienia tekstowego na wstępne wyszukanie produktów.\nRysunek 40 – Personal shopping – doradca klienta\n● Opinie, referencje klientów zadowolonych z zakupów znakomicie zwiększają efektywność budowania zaufania do serwisu.\nRysunek 41 – Pozytywne opinie klientów\n● Wszystkie elementy produktowe, także bannery (w tym bannery na serwisach zewnętrznych) powinny posiadać ceny. Użytkownik jest zbyt leniwy, aby klikać tylko po to, by sprawdzić cenę.\nRysunek 42 – Każdy element produktowy wyświetlany wraz z ceną\n● Dodanie przechowalni produktów lub funkcjonalności typu ”lista do porównania” pozwoli swobodnie poruszać się po sklepie ułatwiając finalny wybór pomiędzy kilkoma wybranymi produktami.\n● Gwarancja zwrotu oraz informacje dotyczące warunków zamówienia umieszczone w pierwszym kroku koszyka zachęcają do kontynuowania zakupów.\nRysunek 43 – Gwarancja zwrotu w 1 kroku koszyka\n● Dodanie możliwości wystawiania ocen i recenzji produktów może znacząco podnieść poziom zaufania do całego sklepu oraz zachęcić niezdecydowanych do zakupu. Istnieje wtedy możliwość utworzenia kategorii „Najlepiej ocenione”\nRysunek 44 – Komentarze do produktów\n● Gdzie jest moja paczka? Korzystając z firm kurierskich mamy możliwość pobierania od nich zwrotnych informacji dotyczących tego, gdzie znajduje się przesyłka. Informacje takie moglibyśmy wyświetlać użytkownikowi po zalogowaniu. Byłby to wyróżnik serwisu (jeszcze wiele sklepów nie korzysta z tej opcji), budujący zaufanie oraz zachęcający do logowania się w sklepie.\nEfektywność eCommerce / Budujemy zaufanie użytkowników do sklepu\n● Odpowiednia domena\n• Z www. i bez www.\n• Wielu użytkowników zgaduje adres\n● Profesjonalna grafika bez wątpienia buduje zaufanie do serwisu.\n● Zbieranie danych:\n• Klarowne określenie, do jakich celów potrzebujemy danych\nRysunek 45 – Nie każdy sklep oferuje podstawowe metody budowania zaufania, (c) 2004 Janmedia.pl\nEfektywność eCommerce / Symulacja wpływu usability na zyski sklepu internetowego\nDostępność / Kto i kiedy dyskryminuje klientów\nDostępność / Grupy użytkowników oczekujące pomocy\n● Użytkownicy platform mobilnych\n● Mniej popularne przeglądarki\nDostępność / Dostępność jako inicjatywa\n● WAI – Web Accessibility Initiative\n● Dyrektywa Unii Europejskiej eEurope 2002\n● Ustawa o Dostępie do Informacji Publicznej\n● Wymagania Section 508 w USA\nDostępność / Główne zasady\n● Korzystaj z HTML jako zapisu treści.\n● Korzystaj z CSS do formatowania treści.\n● Stosuj parametry ALT, TITLE\nRysunek 46 – Mój serwis www.webusability.pl w wersji graficznej pozwala na powiększanie czcionek.\nRysunek 47 – Tak wygląda strona webusability.pl w trybie tekstowym w Opera\nRysunek 48 – Tak natomiast serwis wygląda w tekstowej przeglądarce Lynx\nRysunek 49 – Serwis BIP Koncernu Energa Gdańsk jest dostępny dla niepełnosprawnych, Koncern ten fakt postrzega także jako element budowania prestiżu firmy.\nDostępność / Poznajemy oprogramowanie typu screen-reader dla użytkowników niewidomych\nDemo aplikacji udźwiękawiającej – IBM Home Page Reader można pobrać ze stron\nDostępność / Case\n● Uruchom program IBM Homepage Reader\n● Wpisz adres serwisu\n● Nawiguj za pomocą strzałek (przesuwanie po dokumencie) i spacji (wejście w link)\nRysunek 50 – W dolnym okienku widok tekstowy strony. Na jego podstawie program udźwiękawia serwis.\nNie daj się nabrać! Na rynku istnieją firmy tworzące oprogramowanie, które umożliwia udźwiękawianie serwisu dopiero gdy użytkownik pobierze specjalny program. Dostępność polegać powinna na tworzeniu dostępnych stron nie zaś lokalnych standardów. Żadna zewnętrzna aplikacja nie sprawi, że twój serwis będzie dostępny dla osób używających swoich sprawdzonych screenreaderów.\nDostępność / Testujemy dostępność serwisu dla niepełnosprawnych\nAutomatyczne testy dostępności serwisu przeprowadzić możesz za pomocą narzędzia\n● Wejdź na serwis http://www.contentquality.com\n● Wypełnij formularz, podając adres serwisu do przetestowania. Wybierz podstawowy stopień dostępności (WCAG – Priority 1, inaczej pisząc WAI-A)\nRysunek 51 – Podaj stronę, która ma zostać przetestowana i dowiedz się, czy jest dostępna.\n● Otrzymasz raport z wynikami testu. Walidator wyszczególni elementy, które nie są zgodne z wymaganiami WCAG.\nRysunek 52 – Niestety serwis webusability.pl też ma jeszcze drobne problemy z dostępnością.\nDostępność / Testujemy serwis WWW na różnych platformach\nSymulator przeglądarki WWW telefonu komórkowego – Openwave, pobrać można z adresu:\n● Uruchom program Openwave\n● Wpisz adres serwisu i nawiguj po nim sprawdzając, czy zachowuje się poprawnie.\nRysunek 53 – Symulator Openwave.\nhttp://www.opera.com/products/mobile/operamini/demo.dml znajdziesz symulator przeglądarki Opera Mini, która jest często stosowana w urządzeniach mobilnych.\n● Otwórz adres\nRysunek 54 – Symulator przeglądarki OperaMini dostępny z poziomu WWW\n● Uruchom przeglądarkę Opera (do pobrania z http://www.opera.com/)\n● Użyj opcji View-Style-User mode, a następnie View-Style-Emulate text brower aby zobaczyć jak serwis wygląda w wersji tekstowej\nDostępność / Kanały RSS jako nowy środek komunikacji\n● Kanał RSS jako pod-standard XML\n● RSS zapewnia szybką dystrybucję informacji\nRysunek 55 – Aplikacja RSS infoinfo firmy NetPR pozwala na efektywne zarządzanie dużą ilością kanałów RSS oraz archiwizację wybranych wpisów.\nBadanie usability / Typy badań usability\nBadanie usability / Testy funkcjonalności a testy grupowe\nBadanie usability / Testowanie\n● Projektant nie jest w stanie spojrzeć na witrynę jak jej użytkownik.\n● Im częściej testujesz, tym mniejsze koszty, szybciej wykrywasz problemy użytkowników.\n● Konieczność zatrudnienia reprezentatywnej grupy użytkowników nie jest tak istotna, jak mogłoby się wydawać. Większość osób w ten sam sposób postrzega serwisy WWW i ma podobne problemy.\nBadanie usability / Niektóre metody i narzędzia badawcze\nBadanie usability / Ocena heurystyczna\n● Analityk ocenia serwis pod kątem zgodności z wytycznymi usability\n● Analityk ocenia intuicyjność serwisu\n● Powstaje raport\nBadanie usability / Sortowanie kart\n● Przydatne do konstruowania struktury serwisu\n● Użytkownicy grupują kartki z zapisanymi opcjami\nBadanie usability / Analiza KLM\n● Szacowanie wydajności interfejsu\n● Dekompozycja zadania na proste czynności\n• Naciśnięcie klawisza\n• Przemieszczenie kursora\n• Przypomnienie sobie hasła\n● Obliczenie czasu całej operacji umożliwia porównanie już na etapie projektowania makiet.\nBadanie usability / Badania eye-tracking\n● Eye-tracker – urządzenie badające ruch gałek ocznych użytkownika\nRysunek 56 – Kolejne zarejestrowane fiksacje\nRysunek 57 – Wizualizacja czasu poświęconego na oglądanie poszczególnych elementów serwisu\nBadanie usability / Badania user-experience\n● Użytkownik proszony jest o wykonanie zadań\n● Zapisujemy jak je wykonuje i gdzie napotyka problemy\nBadanie usability / Projektowanie badania user-experience\nBadanie usability / Ilu użytkowników powinno brać udział w testach?\n● Pierwsi użytkownicy zazwyczaj odkrywają najwięcej błędów.\n● Jakob Nielsen i Tom Landauer wykazali, że testowanie z 5 użytkownikami pozwala na wykrycie 85% problemów dotyczących funkcjonalności witryn. Zatrudnianie większej ilości użytkowników nie gwarantuje liniowego wzrostu liczny wykrytych błędów.\n● Zamiast jednego testu z 8 użytkownikami lepiej przeprowadzić dwie tury testów z 3 użytkownikami. Najczęściej duże błędu zasłaniają te mniejsze i dopiero usunięcie ich i przeprowadzeni drugiej tury pozwala na odkrycie mniejszych błędów.\n● W teście bierze udział także osoba przeprowadzająca test i obserwator.\nBadanie usability / Kogo i jak rekrutować do testów?\n● Próbuj znaleźć użytkowników zbliżonych do grupy docelowej.\n● Wynagrodzenie dla testowych użytkowników, 50-100 zł.\n● Nie rozmawiaj o zawartości witryny z rekrutowanymi osobami.\nBadanie usability / Typy testów user-experience\n● Zrozumieć witrynę – pokazujesz witrynę użytkownikowi, następnie sprawdzasz, czy zrozumieli sposób zorganizowania informacji, nawigację i koncepcję witryny\n● Wykonanie czynności – użytkownik pracuje z serwisem\n• Zadania zamknięte\nBadanie usability / Jak testować?\n● Najpierw spróbuj samodzielnie wykonać zadania testowe.\n● Bądź uprzejmy i dbaj o poczucie własnej wartości użytkowników.\nTestujesz strony, nie ludzi.\n● Zachęcaj do głośnego myślenia.\n● Jeśli nie wiesz, co myśli użytkownik – zapytaj o to.\n● Nie udzielaj wskazówek dotyczących tego, jak mają postępować.\n● Wydawaj proste i klarowne polecenia.\n● Bezpośrednio po sesji rób notatki.\n● Uprzedź użytkownika, że:\n• Będzie nagrywany\n• Nie będziesz w trakcie testu odpowiadać na jego pytania\n• Wynagrodzenie nie zależy od wyniku testów\nBadanie usability / Środki techniczne podczas badania user-experience\n● Kamera video\n● Program nagrywający to, co dzieje się na pulpicie lub druga kamera\nProjektowanie zgodne z usability\nProjektowanie zgodne z usability / Etapy analizy usability w harmonogramie i budżecie projektu\nRysunek 58 – Projekty interaktywne często prowadzone są w sposób zbliżony do metodyki RUP (http://en.wikipedia.org/wiki/RUP), zakłada ona testowanie kolejnych wersje serwisu i dzięki temu minimalizuje koszty zmian., rys. IBM\nProjektowanie zgodne z usability / Proces tworzenia serwisu\nPogrubiono wszystkie elementy procesu gdzie w pracach biorą udział analitycy usability.\n● Ustalenie wymagań stawianych serwisowi, model biznesu\n● Opracowanie i sporządzanie scenariuszy postępowania użytkownika, ustalenie grup docelowych serwisu\n● Projektowanie zawartości\n● Tworzenie struktury serwisu i opis funkcjonalności\n● Tworzenie makiet funkcjonalnych strony głównej i kluczowych pod-stron\n● Weryfikacja dokumentu produkcyjnego\n● Projektowanie graficzne\n● Testowanie projektów graficznych\n● Wdrożenie 1 wersji serwisu\n● Wdrożenie 2 wersji serwisu\n● Uruchomienie finalnej wersji serwisu\nObecnie coraz częściej publiczne prezentowane są już serwisy w późnej wersji testowej. Takie podejście zakłada wspólne testowanie serwisu z użytkownikami. Ten trend występuje często w serwisach typu Web 2.0 (opartych na społeczności i informacji). Podejście to jest nastawione na zbieranie uwag od użytkowników co powinno skutkować lepszym usability finalnego produktu.\nRysunek 59 – Na uruchomienie serwisu w wersji beta zdecydowała się Interia. Serwis znajomi.interia.pl jest serwisem społecznościowym, bardzo rozsądne jest zatem wczesne zbieranie opinii użytkowników.\nProjektowanie zgodne z usability / Zespół\nProjektowanie zgodne z usability / Projektowanie struktury serwisu\nProjektowanie zgodne z usability / Case\nKorzystając z programu FreeMind stwórz mapę struktury serwisu korporacyjnego. Możesz wzorować się na zawartości istniejącego wybranego serwisu WWW.\nProjektowanie zgodne z usability / Projektowanie makiet funkcjonalnych strony głównej\n● Korzystając z pliku ćwiczeniowego utwórz w programie Presentation lub PowerPoint makietę funkcjonalną.\n● Makieta powinna odnosić się do wcześniej zaprojektowanej struktury serwisu.\n● Pamiętaj o zachowaniu kolorów zgodnych z legendą.\nRysunek 60 – Użycie kolorów dla odróżnienia funkcjonalności ułatwia ocenianie projektu serwisu\nRysunek 61 – Przykładowy projekt strony głównej serwisu korporacyjnego\nProjektowanie zgodne z usability / Projektowanie makiet funkcjonalnych kluczowych pod-stron\n● Korzystając z pliku ćwiczeniowego utwórz w programie Presentation lub PowerPoint makietę funkcjonalną pod-strony.\nRysunek 62 – Przykładowy projekt pod-strony serwisu korporacyjnego\nProjektowanie zgodne z usability / Poprawa jakości serwisów WWW. Formułowanie zasad QA QA to skrót pochodzący od Quality Assurance – zapewnienie jakości.\n● Tworzymy listę kontrolną która zdefiniuje minimalne wymagania stawiane wobec każdego naszego serwisu.\nhttp://www.fabsoft.com/pages/Downloads/Downloads.htm pobrać można darmową wersję narzędzia CoolRuler. Pozwala ono sprawdzać jakość wykonania layoutu za pomocą wirtualnej miarki, którą możemy zmierzyć elementy na ekranie. Dzięki tej miarce jeden z moich kolegów otrzymał ksywkę „One Pixel Man”\nProjektowanie zgodne z usability / Automatyzacja testów QA\n● Oprogramowanie automatyzujące testy.\n● Sprawdzanie poprawności linków.\nProjektowanie zgodne z usability / Case.\nSprawdzanie poprawności linków w serwisie WWW\n● Uruchom program Xenu (do pobrania z http://home.snafu.de/tilman/xenulink.html)\n● Wybierz opcję File – Check URL\n● Wpisz adres serwisu do sprawdzenia\n● Wciśnij przycisk OK.\n● Program przystępuje do sprawdzania linków\n● Po zakończeniu prac program generuje raport\nProjektowanie zgodne z usability / Współpraca z agencją interaktywną. Jak formułować swoje oczekiwania\n● Z jakimi standardami ma być zgodny serwis?\n● Dla jakich platform powinien być dostępny?\n● Czy chcemy testować serwis przed uruchomieniem?\nTop Ten Web Design Mistakes of 2005 . Na podstawie “Jakob Nielsen’s Alertbox”\n● Zbyt małe lub nieskalowalne czcionki.\n● Niestandardowe linki:\n● Nie-intuicyjne interfejsy we Flash\n● Treść nieprzystosowana do Internetu\n● Problemy z wyszukiwarką\n● Niekompatybilność z przeglądarkami\n● Nadużywanie formularzy\n● Brak informacji kontaktowych i informacji o właścicielu serwisu\n● Nieskalowalny layout serwisu\n● Niepoprawne powiększanie obrazków i okienka pop-up\nKliencie, czego masz prawo wymagać od agencji interaktywnej\nNa podstawie archiwum listy usabilty@janmedia.com Tomek Janiszewski pisze:\n● Masz prawo wymagać od webmastera czystego semantycznie XHTML. Czystego semantycznie oznacza, że wszystkie zastosowane w dokumencie znaczniki XHTML muszą być użyte zgodnie z przeznaczeniem. Pobieżnie można sprawdzić semantykę języka XHTML używając Validatora ze stron W3C.\n● Masz prawo wymagać, aby wygląd Twojej strony był oparty *tylko i wyłącznie na arkuszu styli CSS*. Poprawność arkusza styli względem semantyki języka można sprawdzić na stronie\n● Masz prawo wymagać, aby Twoja strona była poprawnie wyświetlana we wszystkich nowoczesnych przeglądarkach internetowych. Wykaz najpopularniejszych przeglądarek na polskim rynku możesz znaleźć pod adresem\n● Masz prawo wymagać, aby Twoja strona była dostępna dla wszystkich odbiorców. Pamiętaj, że na Twoją stronę wchodzą nie tylko w pełni sprawni użytkownicy Internet Explorer 6.0, ale także osoby niewidome, niedowidzące, z niedowładem kończyn itp. Nie możesz o nich zapominać, a lenistwo bądź niekompetencja\nTwojego webmastera nie mogą Ci przeszkodzić w udostępnieniu witryny całemu światu. Ciekawe informacje, które mogą stanowić pomoc dla osób stawiających pierwsze kroki w świecie dostępności i użyteczności, możecie znaleźć pod adresem http://www.dwww.pl. Dostępność swoich stron możecie sprawdzić używając systemu Cynthia\n(http://www.contentquality.com) bądź WebXACT\nPamiętaj jednak, ze żaden z tych testów nie daje Ci 100% pewności, iż Twój serwis jest wykonany poprawnie. Najlepiej przekonać się o jakości własnego serwisu samodzielnie, sprawdzając go w różnych warunkach, pod różnymi systemami i w różnych trybach przeglądania.\nMaciej Kostro pisze:\nCzego powinieneś wymagać?\nPrawdopodobnie wystarczyłby jeden punkt: powinniśmy wymagać myślenia! Jak do tej pory skupiliśmy się wyłącznie na standardach. I bardzo dobrze, bo jak mówi defincja, standard to “norma”, “wzorzec”. I w agencji reprezentującej pewien poziom standard powinien być standardem.\nZ Waszych wypowiedzi wynika, że standardy dotyczące użyteczności nie są jeszcze standardem (normą) – punkty od 1 do 4. Ale chciałbym zwrócić uwagę, że same standardy to jeszcze za mało. Standard jako taki powinien być przezroczysty. Jeżeli występuję jako klient agencji interaktywnej, mam prawo oczekiwać, że standardy są spełnione, a ja mogę skupić się na kwestiach istotnych dla serwisu jako całości (kreacja, nawigacja, content etc). Fetyszyzowanie standardów prowadzi często do sytuacji absurdalnych, nie pamiętam już, co to był za serwis – raczej niszowy – ale zostałem powitany komunikatem mniej więcej w tych słowach: niestety używasz IE, w związku z tym nie możesz zobaczyć lub zrobić czegoś tam, twoja przeglądarka nie spełnia standardów. Nie możemy obrażać się na rzeczywistość i musimy pamiętać o jeszcze innych standardach (czyli normie): ponad 73% przeglądarek to IE. Znakomita większość użytkowników Internetu nie ma bladego pojęcia o tym, co to jest standard W3C i po co to w ogóle jest (i lepiej, żeby tak zostało, bo przestaniemy być potrzebni!). A myślenie realizatorów projektu pomaga w stworzeniu serwisu, który nie absorbuje nas swoim serwisowym bytem, a służy wygodnemu podaniu treści.\n1. Nielsen Norman Group, eCommerce. User Experience.\n2. Janmedia Interactive, Raport z badania funkcjonalności polskich sklepów inernetowych.\n3. J. Nielsen, Designing Web Usability : The Practice of Simplicity.\n4. S. Krug, Don’t Make Me Think : A Common Sense Approach to Web Usability.\n5. J. Nielsen, M. Tahir, Homepage Usability : 50 websites deconstructed.\n6. Jeffrey Zeldman, Projektowanie serwisów WWW. Standardy sieciowe.\n7. Shane Bowman, Chris Willis, Designing Web Sites That Sell.\n8.Verisign, Guide How to Create an E-Commerce Website.\n9. Shari Thurow, Pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych.\n10.Ani Phyo, Web Design. Projektowanie atrakcyjnych stron WWW.\n● Lista dyskusyjna o usabillity :\n● Mój blog na temat efektywności WWW – Webusability –\n● Blogi pracowników Janmedia:\n• Sebastian Kwiecień (dyrektor operacyjny) – Web 2.0 –\n• Jakub Petrykowski (specjalista usability) – Elsinterakcja -\n● Janmedia Interactive – agencja interaktywna w której pracuje –\nSzczególną pomoc w promowaniu i tworzeniu kursu odgrywają\nSerdecznie zapraszam każdego, kto chce pomóc w promowaniu, ulepszaniu, publikowaniu kursu do kontaktu – tkarwatka@janmedia.com (więcej danych kontaktowych na\nhttp://www.tomik.info). Jestem otwarty na wszelkie pomysły na współpracę w zakresie usability. Więcej materiałów edukacyjnych oraz najnowszą wersję kursu zawsze można znaleźć na http://www.webusability.pl.\nTags: darmowe, ebook, eCommerce, efektywność, kurs usabilityDarmowe


Mama Bierze - Pomponik\nPlotki Pomponik » mama bierze\nArtykuły na temat: mama bierze\nsanah: Po "Mam talent" byłam załamana\n...myślałam, że na Eurowizji będzie super. Jednak niektórzy mi mówili, że tylko mi się tak wydaje. Czy twoja rodzina jest uzdolniona muzycznie i po kimś przejęłaś talent? - Bierze się to znikąd. Chociaż słyszałam, że moja jakaś tam prapraprababcia śpiewała. Moja mama też pięknie śpiewa i gra na gitarze, jednak jest samoukiem. Moje młodsze rodzeństwo gra na instrumentach, bo zaczęło się to po mnie...\n...i całował, kiedy rodzice byli w domu", "Poszukał sobie najłatwiejszej ofiary", "Mama myślała, że ćwiczymy, a on robił, co robił", "Mój brat mówił, że u niego wyglądało tak samo" - to tylko niektóre...\nPierwszy półfinałowy odcinek dziesiątej edycji "Mam talent" wygrali bracia Kamil i Krystian Kłeczek. Jak zauważyli internauci, akrobaci wielokrotnie współpracowali ze stacją TVN oraz jurorem programu, Agustinem Egurrolą. Dzięki temu ostatniemu uczestnicy już na castingu awansowali do półfinału.\n.... Inwestuje za to w okulary, bo używa ich na stałe. "Modna Polka", książka, której Stenka jest jedną z bohaterek, to rozmowy o modzie, urodzie i życiu z polskimi ikonami stylu. Hołownia bierze pod lupę...\nZdjęcia na temat: mama bierze\nWideo na temat: mama bierze\nDyskusje na temat: mama bierze\nTwoja mama. Ona zawsze bierze!\nLitości. Tyle medykamentów bierze ? Moja mama ma tyle samo lat i bierze tylko lek na nadciśnienie. Trują ją Ci lekarze.\nRe: "Barwy szczęścia": Odcinek 1525.\nLUDZIE SKONCZYC TRZEBA W TYM SERIALU Z TA ZIELINSKA PRZECIEZ TEGO NIEDA SIE OGLADAC ,TA BABA TO IDIOTYCZNY MC GAYVER CZYNI CUDA ZE AZ SMIECH BIERZE ,ONA JUZ JEST TAK SPONIEWIERANA SWOIMI IDIOTYCZNYMI ROLAMI W TYM SERIALU ZE JA GO PRZESTAŁEM OGLADAC PRZEZ NADMIAR ZIELINSKIEJ ,KTORA GRA JAK DREWNO !!!!!!!!\nPierdu, pierdu. Bratowa miala bolerioze, antybiotyki i ozonowanie i bez problemu urodzila dwojke zdrowych dzici. Mama ma Haszimoto od lat, bierze odpowiednie leki normalnie zyje! Dalej wymyslajcie te bzdury a nikt was nie bedzie czytac!\nDla mnie posiadanie dzieci w b. późnym wieku jest nie do przyjęcia, oczywiście z uwagi na dzieci. Zdrowie człowieka po 60-tce bardziej szwankuje, a opieka nad dziećmi to trud dla młodszych. Nie chodzi o to, że mama będzie wyglądać jak babcia, ale po prostu o dobro dzieci, kto się nimi zajmie, gdy mama zachoruje? Trochę to taki egoizm, chcę mieć, ale dziecko to nie zabawka, nawet jak się bierze\nMoja mama nie strzela focha, bierze tabletki po których śpi, wiecznie boli ją głowa zamiast się ze mną bawić płacze i do taty opowiada, że znowu ją wyrolowali, a o awansie moze zapomnieć bo pewnie dostanie go nowy z namaszczenia. Na wakacje jedziemy jak tata dorobi na boku z wujkiem na budowie, bo też mamy tyle co kot napłakał tak mówi babcia. Mama pracuje w Urzędzie tata też. Nie maja stanowisk\nA w twoim domu jest jak?po 18 kopa za drzwi i nie pokazuj się po kasę? To taki przyklad milości rodzicielskiej. W szkole, na ulicy pełno rozpasanej mlodzieży. Skąd ona niby się bierze? Z domów dziecka? Serial pokazuje (nie idealizuje) normalną rodzinę, z jej wadami i zaletami. Wszyscy popełniają błędy, więc oni też. A wartości? To nie jest program edukacyjny.\njak chcecie wswiac zdiecia to chociaz je dobrze podpiszcie.bo na zdieciu z ketherine nie jest hunter tylko lesley-anne down.portal coraz wiecej ma pomylek co dla mnie jest niewybaczalne. No ja też myślałem że to "mama" Nicka Marone ;) No cóż. tak to jest jak się niedouk po podstawówce (6-klasowej) bierze za poważne pisanie. Pozdrawiam :)


Kazimierz Stronczyński | Harlequiny i romanse - kobieca strona książek\nStrona główna Edukacja i Nauka Kazimierz Stronczyński\nKazimierz Stronczyński to jeszcze jeden z bardzo znanych polskich numizmatyków. Jego zasługi dla naszej rodzimej numizmatyki są ogromne – to jemu właśnie należy zawdzięczać to, że zostały opracowane podstawy naszej średniowiecznej numizmatyki. Pochodził z Piotrkowa Trybunalskiego. Tam przyszedł na świat, tam również zmarł w wieku lat osiemdziesięciu siedmiu. Żył w dziewiętnastym stuleciu. Przynależał do krakowskiej Akademii Umiejętności. Sprawował różne stanowiska feromony. Dla przykładu przez kilka lat pracował w charakterze nauczyciela, ponadto wiele pat przepracował w administracji publicznej. Miał na swoim koncie bardzo wiele interesujących wydawnictw z różnych dziedzin. Pasjonowała go przede wszystkim numizmatyka – a zwłaszcza ta z epoki średniowiecznej. Na ten właśnie temat napisał prace, które dzisiaj uchodzą w swej kategorii za dzieła monumentalne. Wymienić tutaj można taki tytuł jak między innymi „Dawne monety polskie dynastyi Piastów i Jagiellonów” – dzieło składające się z trzech części.\nJuż obecnie można by bez większej szkody zrezygnować z wielu projektów badawczych, w których podaje się nieprawdziwe informacje na temat osobowości i postępowania uczestników...\nCzego uczą gry komputerowe Choć przeważnie uważane za bezsensowny pożeracz czasu, źródło agresji dzieci i młodzieży bądź po prostu bezrefleksyjną rozrywkę, gry komputerowe, wbrew pozorom...


Konto usunięte 1 wrz 2014\nPrzyjmowali.Obecnie na dzień dzisiejszy nie ma przyjęć z tego co wiem...\nCzy ktoś wie kiedy będą jakieś przyjęcia do Polplastu?\njaromir 17 cze 2015\nA jak wygląda praca magazyniera, bez uprawnienia na wozki widłowego? Słyszałem ze 10zl netto na godzinę i praca na dwie zmiany. Prawda to?\nKonto usunięte 17 cze 2015\nPrzyjęcia są cały czas...\nA praca magazyniera wygląda tak,że pracujesz na 4 zmiany i musisz mieć uprawnienia na wózek ...\nNa 2 zmieny pracują tylko na wysyłkach,ale tam jest już obstawione...\nCo to znaczy praca na 4 zmiany? Bo ze na 3 zmiany system 4 brygadowy to znam ale praca na 4 zmiany? Ile na godzinę netto na magazynie?\nChodziło mi o system 4 brygadowy...Z tego co wiem szału nie mają na magazynie,tak jak i na całym zakładzie...A w tym systemie to ma się wrażenie,że cały czas się jest w pracy ...:/ Najgorsze są weekeny,kiedy wszyscy się bawią a Ty musisz iśc do pracy...\nRozumiem. Ogólnie chodzi mi o to ze dostałem propozycje pracy jako pomocnik magazyniera, praca od poczatku lipca, 10zl netto, umowa zlecenie przez pierwsze 3 miesiące a później o prace. Nie mam uprawnień na wózek widlowy temu pomocnik. I tak się zastanawiam czy to warte wogole iść tam do pracy ile zarobię na rękę miesięcznie.\nmyślę że z 1800 weźmiesz spokojnie\nTo by bylo fajnie:)\nKonto usunięte 18 cze 2015\n1800 he może i weźniesz,po 3 miesiącach. Ale wcześniej musisz przejść przez 3 miesięczną męczarnie i zarabianie 1300...Jak masz słabą psychikę i nie chce Ci się pracować to nie ma co się pchać...Wiem z własnego doświadczenia...\njaromir 18 cze 2015\nObawiam sie tego ze zostalem przyjęty tylko na wakacyjny okres bo jest dużo roboty wtedy a później sie ze mną pożegnają.\nMasz rację przez okres wakacji jest mnóstwo pracy,gdyż wszyscy idą na urlopy...Dla tego nie ma kto pracować..\njaromir 19 cze 2015\nCzyli realnie ile zarobię i ile porobię dowiem sie na własnej skórze bo z tego co widzę to każdy inaczej mówi.\nkasq 8 lip 2015\nLepiej zrezygnuj z tej roboty odrazu szkoda sie wkurzac.wymagania maja na 2000 tysiace a placa 1300 zl.A jaki mobing przez nowego kierownika,tylko normy podnosi i straszy zwolnieniami!\nsunshine 13 lip 2015\njestes juz poszukiwany...\nkasq 14 lip 2015\nMacie racje ja tez tam pracuje juz 2 lata ale mysle o zmianie pracy.Jeszcze chwile i mozna bedzie to porownac do obozu pracy,wiem ze juz kilka osob tez rezygnuje w najblizszym czasie.\n1400 zł to i tak spoko, są firmy które płacą 1200 zł ledwo ledwo... a pracuje się za wszystkich i na wszystkim...\nNa starcie dla facetów 1800 - 1900 zł to sporo, ja osobiście chciałbym tyle zarabiać. Ale nie pracując w polplascie... wielu znajomych tam pracowało i opowiadało co tam się dzieje.\nJest w Myślenicach jedna firma która płaci bardzo małe pieniądze ale za to jaki klimat ! , fajni ludzie, śmieszni, bezpiecznie, wesoło, tanecznie :D, prezes świetny, wszystko jest świetne w tej pracy oprócz jednego, wynagrodzenia. Ale coś za coś, wolę pracować za 1200 zł na trzy zmiany w dobre firmie w której prezes jest w porządku , pracownicy są w porządku niż zarabiać więcej i jeździć po psychiatrach po leki na depresję .\nJa pracuję od niedawna w pewnej przebojowej firmie w Myślenicach, jestem ogromnie zadowolony z pracy, pieniądze są tylko małe ale za to przyjeżdżam do pracy wesoły i jadę do domu wesoły.\nEndrju Andrzej 29 lip 2015\nSfor Inżynier Monk 29 lip 2015\ndavidsandron, jeśli prezes zarabia kapuchę a Wam płaci takie grosze za trzy zmiany to nie może być świetny... Może co najwyżej świetnie udawać.\ngoworker 14 sie 2015\nWitam pracowałem w polplaście jakiś czas temu, i wiem co się tam obecnie dzieje (znajomi) a dzieję się źle nowy wicedyrektor jest człowiekiem mało powiedziane dziwnym, jego motto to jak mi się wydaje wyniszczyć pracowników psychicznie, np, idziesz na chorobowe dłuższe, możesz nie wracać bo i tak wylecisz, urlop na żądanie po co on jeżeli nie można go wziąć w weekend bo zabierają 50zł z premii za każdy dzień. może i zarobki są np 1800 ale z premią, którą można a nawet trzeba zabrać zostaje 1200zł, system 4 brygadowy, upały około 40stopni na hali. , nowi pracownicy przewijają się co tydzień , tylko ten kto ma znajomości popracuje. dawniej było lepiej wiem bo sam tam pracowałem jeszcze rok temu, więc duży zakład nie musi być dobrym miejscem pracy, premia to tylko zachęta by podpisać umowę na 5 lat, a później to już szkoda gadać .....\nKonto usunięte 27 sie 2015\nJeśli chce ktoś stracić zdrowie fizyczne i psychiczne to tylko do polplastu...\nZastraszanie i nie szanowanie pracownika to tylko w tej firmie jest możliwe...\niwkah 27 sie 2015\nWitam, ja jak i kolega rowniez mialam przyjemnosc byc pracownikiem polplstu...jesli chodzi o zarobki to po odliczeniu wszystkich podatkow kobieta przecietnie zarobi 1300-1400 zl. oczywiscie zdazaja sie 2razy do roku tzw. "wyrownania" i wtedy mozna liczyc na 1600 byc moze komus sie trafi to 1800... tak nowy wice badz dyrektor powoli zamienia ten zaklad w druga Alphe..ale z jedna roznica...ludzie w dobczyckim zakladzie trzymaja sie razem a tu coz kazdy patrzy zeby cie podpierniczyc... tak urlop na zadanie mozna brac tylko od wtorku do piatku, gdyz nawet jak wezmiesz go w poniedzialek rano to zabiora ci pol premii...co do premii jest to 400zl ale po odliczeniu zostaje z tego 150..dziwne a jednak...nie wyplacaja tzw setek, i potrafia byc do tego stopnia perfidni, ze i nadgodzin zapominaja zaplacic..a jak nazbiera sie za duzo dni nadliczbowych to zaklad stoi zeby czasem tego nie wyplacac... a pomijajac zarobki praca wyglada obecnie tam tak:\npracownik produkcji (ogniwo najmniej istotne) jest odpowiedzialny za wszystko..jezeli wystapi jakis problem, ktory uniemozliwia prace i jest on zgloszony zaczyna sie spychotechnika.. i generalnie wszyscy wyzej umywaja rece, udaja, ze cie nie widza ale norme musisz zrobic..bo norma to jest swietosc..nie liczy sie jakosc na hali dla dyrektora liczy sie ilosc.. tylko co z tego, ze ty zrobisz norme jak pozniej po godz musisz zostawac i sortowac czesci...sa panie z KJ, ktore w zaleznosci od chyba okresu akceptuja czesci i na montazu i na wtrysku, bo zdazaja sie rozne cuda jak dwie czesci z identyczna wada i jedna kreska jest ok a druga taka sama w tym samym miejscu tej samej grubosci juz nie...no i oczywiscie kwestia reklamacji..jesli ktos na wtrysku wyprodukuje ogromna liczbe zlych czesci to panie z kj je akceptuja po czym ty montujesz czesci a jak przychodzi reklamacja, czesc z akceptacja znika i w sumie tak czy siak cala odpowiedzialnosc idzie na ciebie...generalnie za wszystko jest odpowiedzialny pracownik produkcji..praca na wtrysku przy maszynach jest o tyle lepsza, ze nie martwisz sie o norme..tylko zeby maszyna szl i czesci byly dobre :) jak nie sa to zaczynaja sie schody...\nz nowinek kazdy twoj blad jest podobno odnotowywany w mailu do nowego kierownika\nnowy wic czy dyr stoi na gorze w gabinecie z widokiem na hale i mierzy dziewczyna czas danej czynnosci\nzmianowi oglaszaja na stolowkach zeby firme polecac, gdyz wiecej ludzi odchodzi niz przychodzi..\njesli ktos ma mocne nerwy i generalnie wchodzac za brame przeprogramuje sie na liczenie do 10 i podpisywanie sie inicjalem a po 8godz wyjdzie za brame i dostanie alzheimera, by cieszyc sie reszta dnia to praca dla niego :)\ni czytajcie co podpisujecie...bo niestety dziala system\npodpisz szybko bo nie ma czasu\ni tak wiekszosc pan na maszynach nie wie czego moga wymagac od zmianowych czy koordynatorow przy takich warunkach jakie maja teraz na halach...\nKonto usunięte 28 sie 2015\nZGADZAM SIĘ W 200% ....Tak niestety jest....


Powrót UIA do Warszawy - Kurs na pilota\nZnane są plany UIA — Ukraine International Airlines — na sezon wakacyjny. Przewoźnik zdecydował się na przywrócenie zawieszonych wcześniej tras oraz na uruchomienie kilku nowych, a co za tym idzie, bezpośrednie loty z Kijowa do Warszawy powrócą.\nUIA podjęło decyzję o wznowieniu lotów, ponieważ sytuacja pandemiczna ulega znacznej poprawie. Zapowiadane przez linie są również nowe trasy turystyczne i biznesowe. W ofercie UIA znajdą się trasy lotów europejskich jak i transatlantyckich.\n1 czerwca 2022 roku trasa z Kijowa Boryspol na Lotnisko Chopina zostanie wznowiona. Na tej trasie samolotem, który zostanie wykorzystany, będzie Boeing 737-800. Ten rejs pojawiać miał się już rok wcześniej, jednak na panującą ówcześnie sytuację epidemiologiczną i małe zainteresowanie podróżnych linia lotnicza zdecydowała się na nieprzywracanie go w tamtym okresie.


Osaczona - jedynie 32,92 zł w matras.pl\nZabiła. Taki zarzut usłyszała Miranda Wood, kiedy w jej sypialni znaleziono zakrwawione ciało byłego kochanka. Obok zwłok leżał nóż kuchenny, którym zadano ciosy. Podejrzane jest również to, że ktoś anonimowo wpłaca za nią sporą kaucję. Miranda musi udowodnić swoją niewinność, mimo że wszystko świadczy przeciwko niej. Krok po kroku odkrywa mroczną sieć kł ... amstw, szantażu i korupcji. Ale jest ktoś, kto zrobi wszystko, żeby prawda nie wyszła na jaw. Im bardziej Miranda zbliża się do rozwiązania zagadki, w tym większym jest niebezpieczeństwie. W końcu sama staje się celem mordercy. Czytaj dalej >> << Zwiń\nISBN: *, 97883276-2160-3


Niemiecki od podstaw | Milionkobiet.pl\nStrona główna » Kobieta sukcesu » Sprechen Sie Deutsch?\nTagi: język obcy język niemiecki kurs językowy bezpłatny kurs\n72 godziny nauki języka niemieckiego od podstaw. Zacznij mówić językiem naszych zachodnich sąsiadów.\nTermin szkolenia: 2012.03.12 - 201.-04.25 (Możliwość uzgodnienia innego terminu)\nMiejsce szkolenia: Radom (Radom)\nTyp szkolenia: Szkolenie otwarte, dofinansowanie\nTytuł projektu: Kadry przyszłości-szkolenia dla osób pracujących z woj. mazowieckiego\nTermin zgłoszeń upływa: 2012.02.20 - rekrutacja w toku\nKontakt w sprawie szkolenia: Anna Laśkiewicz , tel. 483623301\nAdresaci szkolenia: W szkoleniach mogą wziąć udział osoby zamieszkałe i zatrudnione na terenie powiatów woj. mazowieckiego: radomskiego, szydłowieckiego, przysuskiego, białobrzeskiego, kozienickiego, zwoleńskiego i lipskiego, posiadające co najwyżej średnie wykształcenie.\nForma przyjmowania zgłoszeń: Aby wziąć udział w szkoleniach należy wypełnić dokumenty zgłoszeniowe i dostarczyć je do siedziby ABAKUS Konsulting Sp. j. osobiście lub pocztą.\nProgram szkolenia: obejmuje 72 godziny nauki języka niemieckiego od podstaw\nZakres usług wchodzących w szkolenie: Uczestnikom zapewniamy materiały szkoleniowe, catering, zwrot kosztów dojazdu (spoza Radomia). Ponadto warsztaty: planowanie i rozwój kariery zawodowej.\nWarunki ukończenia szkolenia: min. 70% obecności na zajęciach\nDodał(a): Katarzyna Szuwara , Piątek 03.02.2012 (aktualizacja: 2012-02-02)\nCelem szkolenia jest podniesienie i uzupełnienie kwalifikacji zawodowych…\nKurs wakacyjny z języka hiszpańskiego dla dorosłych i dzieci: poziom A1 od…\nhiszpański język hiszpania kurs językowy\njęzyk obcy biznes praca kurs rozwój osobisty


Papież Franciszek na rekolekcjach w Arrici niedaleko Rzymu\n22 lutego to piąty dzień rekolekcji, które Papież Franciszek wraz ze swoimi współpracownikami odprawia w domu ojców paulistów w Aricci pod Rzymem. Wczoraj po południu wysłuchali siódmej medytacji przygotowanej przez ks. Josè Tolentino Mendonҫa. Kontynuując temat pragnienia, podkreślił, że to nasze duchowe ubóstwo jest miejscem szczególnej troski Jezusa, a wielką przeszkodą stawianą przez człowieka Bogu nie jest nasza słabość, ale upór i samowystarczalność.\nPapieski rekolekcjonista przestrzegł, że Kościół nie może się izolować, ale powinien się uczyć, być ciągle w drodze. Istnieje bowiem ryzyko, że innym będzie wyznaczał trudną drogę do pokonania, a sam pozostanie w miejscu. Trzeba być uważnym, aby ten stan siedzenia nie stał się stanem duchowym, wewnętrzną atrofią. Dlatego nasze życie duchowe powinniśmy przeżywać we wspólnocie, a studnią, z której będziemy czerpać, jest konkretne życie wewnętrzne ……\n„Człowieczeństwo, nasze i innych, które staramy się przyjąć i przygarnąć, jest człowieczeństwem, które Jezus naprawdę obejmuje, ponieważ z miłością pochyla się nad naszą rzeczywistością, nad naszym idealnym obrazem samych siebie, który sami sobie tworzymy.


Mini Encyklopedia | Owczarki-Niemieckie.com.pl\nCzy polski owczarek podhalański to dobry wybór dla osoby niedoświadczonej?\nKupując pierwszego psa, zdecydowałbym się raczej na rasę nieco mniej wymagającą. Choć z drugiej strony, nie odradzam. Owczarek podhalański potrzebuje właściciela o zdecydowanym, silnym charakterze. Trzeba pokazać psu, że nie może on górować nad człowiekiem, że są zasady, jakich musi przestrzegać. Zwierzę musi widzieć w człowieku autorytet, wtedy będzie współpracować i słuchać. Jeśli natomiast mamy miękkie serca i uległy charakter, możemy nie poradzić sobie z tą rasą i pies będzie próbował nas zdominować.\nTagi polski owczarek podhalański cena, polski owczarek podhalański na sprzedaż, polski owczarek podhalański ogłoszenia, polski owczarek podhalański sprzedam\nGdzie najlepiej sprzedać szczeniaki owczarka podhalańskiego, żeby mieć pewność, że trafią w dobre ręce?\nNa to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Przede wszystkim, niezależnie, czy wystawimy ogłoszenie w gazecie, internecie, czy wywiesimy ulotkę na drzewie, najlepiej byłoby spotkać się i poznać nieco przyszłego właściciela naszych piesków. Czasem da się po prostu wyczuć, czy ktoś ma serce i podejście do zwierząt. Pies to nie mebel, czy sprzęt AGD, po które klient przyjeżdża, odbiera i odjeżdża. Jeśli chcemy mieć pewność, że nasz szczeniaczek trafi w dobre ręce, koniecznie poznajmy zainteresowaną osobę.\nTagi owczarek podhalański szczeniaki cena, owczarek podhalański szczeniaki kraków, owczarek podhalański szczeniaki małopolskie, owczarek podhalański szczeniaki na sprzedaż, owczarek podhalański szczeniaki oddam, owczarek podhalański szczeniaki sprzedam, owczarek podhalański szczeniaki wrocław, owczarek podhalański szczeniaki za darmo\nCzy hodowla owczarka podhalańskiego to łatwe zajęcie?\nHodowla którejkolwiek rasy, to nie zabawa. To poważne zajęcie wymagające od hodowcy wielu wyrzeczeń, ogromnej ilości czasu, a także pieniędzy. Nie wystarczy zapewnić psom miejsca i brzydko mówiąc, zacząć je “rozmnażać”. Trzeba dbać o ich zdrowie, kondycję fizyczną i psychiczną. Zapewnić wszelkie niezbędne badania i zabiegi, dopilnować formalności związanych z otrzymaniem rodowodów dla szczeniąt. Owczarki podhalańskie to psy wymagające i naprawdę musimy mieć pod kontrolą wiele szczegółów i dbać o wszystko, żeby z czasem nasza hodowla zyskała miano godnej zaufania.\nTagi owczarek podhalański hodowla kraków, owczarek podhalański hodowla małopolskie, owczarek podhalański hodowla mazowieckie, owczarek podhalański hodowla pomorskie, owczarek podhalański hodowla poznań, owczarek podhalański hodowla sieroczyn, owczarek podhalański hodowla śląsk, owczarek podhalański hodowla wielkopolskie\nCzy owczarek podhalański ma trudny charakter?\nAbsolutnie nie. Owczarki podhalańskie mają łagodne usposobienie, są oddane i wierne właścicielom, mają wielkie serca. Bywają nieufne wobec obcych, do zwierząt nastawione przyjaźnie. Są naprawdę inteligentne, a przede wszystkim nie są leniwe, lubią się uczyć i nie sprawia im to trudności. Nie są uparte, ale posłuszne. Każdy kij ma jednak dwa końce i owczarek podhalański źle, nieumiejętnie wychowany, słabo uspołeczniony albo prowadzony przez surowego, agresywnego właściciela, może wykazywać niechęć względem współpracy z opiekunem, upartość i wycofanie.\nTagi owczarek podhalański charakterystyka\nPo jakim czasie można oddzielić szczenięta owczarka podhalańskiego od suki (w celu sprzedaży)?\nNiezależnie od rasy, szczenięta powinno się oddzielić po 7-8 tygodniach od urodzenia. To taki optymalny okres czasu. Powiedzmy, że 6- tygodniowy szczeniak również się kwalifikuje, choć jeśli możemy, poczekajmy jeszcze tydzień. Ważne jest, aby okres, w jakim maluch przebywa z matką nie przeciągał się- przykładowo 9-tygodniowy piesek powinien mieć już nowy dom, ponieważ jego wiek wymaga rozpoczęcia socjalizacji z ludźmi. W przeciwnym razie szczenię może mieć problem z funkcjonowaniem w “ludzkim świecie”.\nTagi owczarek podhalański szczenięta do adopcji, owczarek podhalański szczenięta lubelskie, owczarek podhalański szczenięta lublin, owczarek podhalański szczenięta sprzedam, owczarek podhalański szczenięta wychowanie, owczarek podhalański szczenięta żywienie


Jak Fajnie Być Blisko Boga - 2019-12-18 (audio)\nTrzecia, ostatnia adwentowa wizyta w Kanie Galilejskiej.\nNapełnijcie stągwie wodą - i napełnili, aż po brzegi - czyli rzecz o współpracy z Łaską.\nJak Fajnie Być Blisko Boga - Kościół - Wyzwania - Nadzieja #20\n"Poznacie ich po owocach" (Mt 7, 20)... Każde świadectwo daje Nadzieję - konkretne Owoce, które dają siłę i Wiarę w Moc Bożej Obietnicy. Być może nie wypełniła się ona jeszcze w Twoim życiu ale wypełnia się życiu tych, którzy są przed nami. W życiu Krysi i Seweryna wypełnia się każdego dnia i pomogła przejść przez najtrudniejsze okoliczności życia. Mówią o sobie, że są rodzicami dziewięciorga dzieci, w tym dwojga tu na ziemi. Każda strata dziecka była dla nich potężnym cierpieniem. Była też potężną próbą Wiary... Jak przejść przez to co po ludzku nie do udźwignięcia...? Zapraszam, Piotr Zworski.\nJak Fajnie Być Blisko Boga - 2019-12-25 (audio)\nJak Fajnie Być Blisko Boga - 2019-11-13 (audio)\nW dzisiejszym odcinku >>Jak Fajnie Być Blisko Boga<< gość specjalny,...


Nowoczesne meblościanki promocja, rabaty ponad 300 zł\nArchiwa tagu: meblościanki promocja\nUwaga – sprzątamy magazyny! W naszym sklepie w zakładce „WYPRZEDAŻ”>> znajdziesz meble w super cenach! Zostało nam kilka ostatnich sztuk, a potrzebujemy miejsca na nowe zestawy – możesz skorzystać z oferty specjalnej na meble i urządzić swój pokój za grosze! Czytaj dalej Meble pokojowe – wyprzedaż! Kup tanio nowoczesną meblościankę! →


Wkład nylonowy GW-CEL5-20BB\nStrona główna » Wkłady do filtrów wody » Wkłady wielokrotnego użytku » Wkład celulozowy GW-CEL5-BB20\nWkład celulozowy GW-CEL5-BB20\nWkłady wykonane z karbowanej celulozy powlekanej poliestrem. Podstawowym atutem wkładów jest to, że podlegają regeneracji polegającej na przepłukiwaniu pod bieżącą wodą (każdy wkład może być płukany nawet kilka razy).\nDoskonale nadają się do usuwania zanieczyszczeń mechanicznych, takich jak: piasek, muł, rdza, zawiesiny znajdujące się w wodzie wodociągowej. Skutecznie przyczyniają się do ochrony domowych instalacji wodnych oraz urządzeń AGD. Harmonijkowa konstrukcja zwiększa powierzchnię filtracyjną wkładu.\nWkład przeznaczony do standardowych obudów typu BigBlue 20".\nŚrednica filtracji: 5 µm\nWkłady przeznaczone są do uzdatniania zimnej wody pitnej lub ogólnoużytkowej. Wkładów nie należy używać do wody zanieczyszczonej mikrobiologicznie oraz nieznanego pochodzenia.\n- Stosowane głównie jako pierwszy etap filtracji wody pitnej lub ogólnoużytkowej\n- Wkłady wielokrotnego użytku (wkład może być płukany nawet kilka razy).\n- Harmonijkowa konstrukcja zapewnia większą efektywność filtracji\nwysokość: 20" (50,8 cm)\nśrednica: 4½" (11,5 cm)\ntemperatura pracy: 2-60°C\nzalecany przepływ: do 24 l/min\nżywotność: zależna od jakości wody\nWkład celulozowy GW-CEL20-BB20\nWkład celulozowy GW-CEL20-BB10\nWkład celulozowy GW-CEL5-BB10\nWkład celulozowy GW-CEL20-10


Czy skuteczność krem kolagenowy pomóc wyglądać młodo? | Endores Czy skuteczność krem kolagenowy pomóc wyglądać młodo? | EndoresEndores\nChcesz spotkać zmarszczek i starzenie się skóry? Dobrze, znaleźć następujące kolagenu skuteczności kremu z najlepszym wynikiem.\nWiele kremy przeciwzmarszczkowe i płyny sprzedawane w sklepach, aptekach oraz w obietnicy Internetu w celu zmniejszenia zmarszczek i zapobiec lub odwrócić szkód spowodowanych przez słońce.\nCzy oni pracują? Że często zależy od konkretnych składników. Pokazuje również, jak długo ich używać. Ponieważ te ponad-the-counter (bez recepty) kremy przeciwzmarszczkowe nie są klasyfikowane jako leki, nie są zobowiązani do poddania się badania naukowe, aby wykazać ich skuteczność. Tutaj dostaniesz odpowiedni krem kolagenu o wysokiej skuteczności.\nKolagen to siatka z włókien w skórze. Ma duże ilości czterech aminokwasów, prolina, lizyna, hydroksylizyna i hydroksyproliny według Smart Skincare. Istnieje 12 różnych typów kolagenu w organizmie. Typ 1 i 2 są najbardziej obfite w skórze. Ilość kolagenu w skórze zaczyna spadać jak wiek. Skóry kolagen typu 2 zaczyna spadać, ponieważ organizm przestaje rosnąć, ale Type 1 wzrasta aż do wieku 35. Następnie wpisz 1 rozpoczyna się również spadać.\nOceny roszczeń kolagenowe\nWiele produktów zawiera kolagen, ale nie wszystkie produkty na bazie kolagenu przyznają korzyści. Wstrzykiwania kolagenu może pomóc zwiększyć elastyczność skóry i grubość, ale efekty długoterminowe różnić w zależności od używanego produktu. kremy kolagen nie może przeniknąć do najgłębszych warstw skóry, więc efekty są minimalne. 2013 Badanie opublikowane w czasopiśmie skóry Farmakologii i Fizjologii, jednak okazało się, że doustne suplementy kolagen może pomóc doładowania elastyczność skóry.\nKolagen jest składnikiem wielu balsamów i kremów do twarzy. Ich producenci często twierdzą, że te kremy ujędrniają skórę i zmniejszyć skutki starzenia jak kolagen jest wchłaniany przez skórę. Faktycznie, cząsteczki kolagenu zawarte w większości z tych kremów są zbyt duże, by przejść przez pory skóry i tak nie są w stanie przeniknąć przez powierzchnię skóry, mówi Inteligentne Skincare.\nNajlepszy kolagen krem z wysoką skutecznością\nXYZSmartCollagen krem jest bardziej podobny do przełomu w anti-aging, ponieważ produkt wydaje się być bardzo obiecujące i zorientowane na wynik. Dzięki formule oznaczało, aby zwiększyć naturalną produkcję kolagenu, produkt z pewnością ma potencjał, by przynieść pożądany zestaw korzyści.\nXYZSmartCollagen jest dostępna wyłącznie za pośrednictwem strony internetowej producenta oraz, w czasie tego przeglądu, a (50ml) doniczkę sprzedaży detalicznej za £ 39.99. To więcej niż rozsądna za produkt tej jakości, szczególnie jeśli porównać go do jednych z najlepszych kremów końcowych dostępny na oficjalnej stronie internetowej. Można kliknąć link do zlecenia zakupu kremu kolagenu na oficjalnej stronie bezpośrednio.


Kompatybilność wsteczna, przednia, a sprawa polska - Random Sanity - PPE.pl\nStrona głównaBlogi o grachRankinRandom SanityKompatybilność wsteczna, przednia, a sprawa polska\nRankin 10.04.2018, 16:27\nKompatybilność wsteczna, przednia, a sprawa polska\nZnacie kompatybilność wsteczną? No to przednia to samo, ale na odwrót.\nPrzy wydaniu nowej konsoli wiele miejsca poświęcane jest roztrząsaniu kompatybilności wstecznej, tj. opcji odpalania starszych tytułów na nowym, do niedawna może nawet dość odmiennym systemie. Komputery osobiste z reguły nie mają, a przynajmniej nie powinny mieć takiego problemu, w końcu Windows ma natrzepane tyle warstw kompatybilności że hoho, ale z reguły brudny kod, niespodziewane wymiany architektur, czy już faktycznie microsoftowe odcinanie najstarszych komponentów trochę psują obrazek. Niemniej, od czasu do czasu zdarza się taki program, że lata mijają, a on nic, wymieniane są procki i systemy, a działa dalej, kpiąc z wymysłów programistów. To jest właśnie kompatybilność przednia, a poniżej - garść informacji o arkanach odpalania starych tytułów na późniejszych systemach, a także o tytułach, które czarnej magii nic a nic nie potrzebują.\nC= Amiga miała niespodziewanie dużo problemów z kompatybilnością. Nawet regularne odpalanie emulacji UAE wymaga minimum dwóch romów i odpowiadających im konfiguracji, a niemal każdy kto posiadał Amigę inną niż "pięćsetkę" z wściekle pokolorowanym na pomarańcz i niebieski systemem operacyjnym (chore kolory dobrane dla maksymalnego kontrastu na kijowych telewizorach) przerabiał niejeden raz Software Failure będący zmorą wielu starszych gier. Na ratunek w takich sytuacjach przychodziło narzędzie zwane Relokick. Aby wyjaśnić co ono robiło i dlaczego działało muszę wpierw objaśnić parę drobnych rzeczy amigowych: przede wszystkim generalnie mówiąc hardware amigowy nie zmienił się zbytnio od czasu najpierwszej Amigi 1000 z systemem 1.0 - zmiany były z reguły ilościowe, a nie jakościowe - więcej pamięci, więcej trybów graficznych, więcej megaherców, ale technologia zostawała ta sama, a nawet jak coś wymieniano (chipset graficzny OCS na ECS, a potem AGA), to zostawała kompatybilność niemal stuprocentowa, a problemy na tej linii były niezwykle rzadkie, na pewno o wiele rzadsze niż to, co spotykało przeciętnego gracza. Problem leżał zwyczajnie po stronie software, a dokładnie mówiąc kickstartu, który był w zasadzie firmware komputera - nie całkiem bios, nie całkiem system operacyjny, trochę tego, trochę tamtego i już znacznie mniej kompatybilny między kolejnymi najpopularniejszymi iteracjami, tj. 1.3, 2.0, oraz 3.1. Z reguły wywracanie się starszej gry oznaczało, że była bardzo zależna od dość specyficznego sposobu działania 1.3, który pozwalał na wiele rzeczy, na które normalny system raczej nie powinien pozwalać.\nA zatem na scenę wchodzi relokick. Relokick, niemal zawsze Relokick 1.3 po prostu ładuje do pamięci inny kickstart niż systemowy i sprawia, że komputer nie korzysta z tego wbudowanego w chip, a tego właśnie wczytanego. Jak to jest możliwe? Bez zbytniego już rozciągania tłumaczenia, relokick wykorzystuje techniczną pozostałość po najstarszych modelach amigi, A1000, które nie posiadały czipa z kickstartem, a ładowały go przy każdym uruchamianiu z dyskietki. Odpalony relokick działał aż do hard resetu, tj. wyłączenia zasilania na kilkanaście sekund.\nDzięki relokickowi prawie wszystkie gry napisane pod amigi z systemem 1.3 i czipem OCS spokojnie odpalały na amigach z systemem 2.0 i czipem ECS. Między 2.0 a 3.0/3.1 z reguły nawet tego nie było trzeba, ale 1.3->3.1 to już był ogromny skok i nawet z relokickiem mało co przechodziło próbę czasu. Mimo to okazy takie się zdarzały - sam bardzo długo korzystałem z notatnika z dysku systemowego Workbench 1.3 (który działał bardziej jak wordpad niż notatnik windows), podobnie i kilka innych tego typu programów by się znalazło, ale jest jeden idealny okaz kompatybilności przedniej, a zwie się on\nMind Walker to przynajmniej z pozoru przykład kolejnego wczesnoamigowego dziwadła, bardziej eksperymentu niż czegoś do ogrania. To jednak nie jest cała historia - bo czy uwierzycie, że MW jest pierwszą amigową grą w ogóle? Jest tak bardzo pierwszy, że powstał zanim w ogóle istniały działające prototypy komputera. Autor gry, Bill Williams, był poproszony o zrobienie jakiejś gierki w celach pokazowych, dostał dokumentację techniczną i zaczął tworzyć kod gry na papierze.\no MW więcej powiedziałem swego czasu w odcinku amiga time\nEfekt końcowy jego starań nie tylko działał na ukończonej jakiś czas później Amidze, nie tylko wykorzystuje wszystkie unikatowe umiejętności Amigi typu multitasking (co wcale nie było takie częste!) z systemem operacyjnym, przesuwane ekrany i menusy, ale jeszcze bez najmniejszego problemu, modyfikacji czy bawienia w relokicki pójdzie na każdej wyprodukowanej Amidze, a nawet na wielu nieoficjalnie modyfikowanych modelach wyposażonych w nawet mocniejsze procesory i akceleratory graficzne oraz systemy operacyjne third party. Naprawdę trudno przeszacować ogrom osiągnięcia technicznego i precyzji kodu jaki pozwolił osiągnąć taki efekt i nadal nie mogę wyjść z podziwu - to trochę jak dostać dokumentacje techniczne 486-tki, VGA, oraz Windows 3.1 i za ich pomocą wyskrobać w zeszycie grę która odpali się pod Windows kurna 7.\nIBM Compatible / Bimbows\nOdpalanie starego oprogramowania pod nowszymi Windowsami od zawsze było pewną ruletką. Dosłownie miliardy kombinacji płyt głównych, modeli procesorów, kości pamięci, kart graficznych i wszystkiego innego tworzyły i nadal tworzą mieszankę wybuchową, gdzie różnica w producencie (producencie, nie parametrach!) kości pamięci może zaważyć o tym, że u jednego gra pójdzie, a u drugiego wywoła samozapłon dysku twardego. O własnych doświadczeniach na tym polu opowiem za chwilę, ale generalnie jest tak, że dzięki DirectX i podobnym ogrom cebuli warstwom nakładek software'owych software z poprzedniego systemu raczej powinno dać radę odpalić na nowszym. Do pewnego stopnia przynajmniej - możliwe że jako praktyk, a nie teoretyk, coś pokręcę, ale obsługę softu MSDOS Microsoft najpierw nieco ukrył w Windows XP, a w Vista i wzwyż kompletnie wywalił, natomiast w Windows 8+ uciął obsługę części najstarszych architektur Windows, a także sporo DirectXa.\nJak podchodzić do odpalania starych tytułów pod Windows? Jest kilka opcji o rosnącej komplikacji.\nPierwsza opcja to zwyczajnie na chama walnąć dwuklik na plik .exe i patrzeć co się będzie działo - czasem można naprawdę się zdziwić, co w ten sposób pójdzie - mi na przykład miesiąc tylko temu poszedł tak glHexen II, gra z bagatela 1997 roku, wykorzystująca ówczesne akceleratory 3D, podobnie dzięki poprawionemu instalatorowi Sierry zainstalowałem i ograłem przygodówkę z 1995.\nPotem mamy niesławne okienko Właściwości i kompatybilność z wybranym systemem, gdzie liczy się w zasadzie opcja Windows XP SP3, może jeszcze uruchom jako administrator, a reszta opcji robi na nasze potrzeby tyle co nic, może jeszcze jakieś wyłączenie optymalizacji ekranowych, ale pod bimbows 10 to raczej niewiele da.\nJeśli marudna gra jest dość stara i korzysta z akceleratorów graficznych, można spróbować nakładki typu dgVoodoo, która dość dobrze udaje starą kartę graficzną i starsze directX (korzysta z niej wiele tytułów z gog.com), ale czasem to też niewiele pomaga.\nJeśli marudna gra korzysta z MSDOS, jest niby DOSBox, ale tu jest wiele "ale". Główne "ale" jest takie, że DOSBox nie jest mimo wszystko 100% kompatybilny z MSDOS i bardzo nie lubi gier bardziej wymagających w kwestii megaherców i kart graficznych. To pierwsze przytrafia się raczej rzadko, to drugie sprawia problemy dużo częściej, na oba są obejścia (np. wymiana dos4gw na dos32a), ale trzeba mieć przynajmniej szczątkową wiedzę i niestety musiałbym dużo pisać żeby jako tako temat przedstawić laikowi - lepiej po prostu pomarudzić komuś, kto się na tym zna i będzie skory do pomocy, ewentualnie kupować gotowe zestawy z gog / szukać innych gotowych zestawów skompilowanych przez pomocnych.\nCo jeśli dosbox nie pomaga? Teraz naprawdę zaczynają się schody. Pozostają w zasadzie dwie opcje i po prawdzie trudno mi powiedzieć która z nich byłaby prostsza: wirtualna maszyna z windows, albo odrestaurowanie jakiegoś starego złomu. Z WM jest taki problem, że wsparcie starych wind nadal jest problematyczne - prymitywny Windows 3.1 jakoś ujdzie, ale stawianie wirtualnego Windows 9x to wielogodzinny proces modlitw i ciągłego stawiania zrzutów całej wirtualnej maszyny na wypadek gdyby Windows się permanentnie wywrócił, no a poza tym trzeba naprawdę kosmicznego procesora żeby wirtualna maszyna działała płynnie. Z retrokomputerem dla odmiany jest problem sterowników, zdychającego hardware, sterowników, braku aktualizacji, a także sterowników, jak również zdychającego hardware.\nCo zatem udawało mi się odpalać daleko później niż było to teoretycznie możliwe? Ot, chociażby\nStars! to starożytna strategia turowa z gatunku 4X, która wyszła na Windows 3.1. Pod nieczytelnym interfejsem kryje się niesamowicie wciągająca rozgrywka z możliwością automatyzacji ogromnej ilości aspektów gry i wieloma pożytecznymi funkcjami. Choć ostatnią poważną partię Gwiazd! prowadziłem wiele, wiele lat temu, to grę targałem z systemu na system wiele lat i jeszcze pod 32-bitowym Windows 7 działała bez najmniejszego problemu, krzaczenia czy artefaktów graficznych. Niestety po przesiadce na 64-bitowe systemy zabawa się skończyła, ale tu akurat nie ma co załamywać rąk - Звезды! pójdą pod dowolną instalacją Windows 3.1, czy to pod DOSboxem, czy to w innym VirtualBoxie, ot chociażby tak jak odpalałem w zeszłym roku:\n(obrazek minimalnie skurczony-rozmazany aby mieścił się w blogu)\nShivers jest przygodówką-horrorem Sierry z 1995 roku. Prezentacja wybitnie mystopodobna, ciekawy temat muzeum rzeczy dziwnych i niezwykłych, oraz potężny klimat sprawiły, że co jakiś czas do gry wracam. Problem gra sprawia tylko jeden - instalator jest w technologii Win16, przez co na 64bitowych systemach siada. Na to na szczęście jest rada - pod tym adresem można pobrać instalatory do ogromnej ilości gier Sierry działające na nowoczesnych systemach. Co po zainstalowaniu to inna sprawa, ale akurat Shivers działał mi bez problemów na Windows 7 64-bit, co udokumentowałem nagrywając lecpleja parę lat temu, vide poniższy trailer wbudowany w grę:\nCzy będzie działała na Windows 10? Nie wiem, ale wkrótce pewnie sprawdzę bo znowu mam coraz większą ochotę.\nAlbion to RPG niemieckiego studia Blue Byte, o tyle niezwykły, że był fantasy, ale osadzonym w realiach sci-fi (...długa historia). Gra oficjalnie wyszła na MS DOS, ale piszę o niej, gdyż jak na dosówkę wykorzystującą 3D była wybitnie spolegliwa - odpalałem ją na Windows XP, który przecież oficjalnie MSDOS już nie wspierał i pod tym Windows XP działała i grafika i muzyka (mimo braku karty dźwiękowej i używania czipa z płyty głównej), a także nie musiałem używać programów symulujących wolniejszy procesor. Jeśli nie brzmi to jak jakieś wielkie osiągnięcie to... nie próbowaliście odpalać gier dosowych pod win xp.\nTotalne Unicestwienie to RTS jak żaden inny - nawet niby duchowemu spadkobiercy, Supreme Commander, nie do końca udało się uchwycić ducha masowej rozpierduchy i laserowej dyskoteki do wtóru oprawy muzycznej Jeremy'ego Soula. Dlatego też cieszyć powinno, że Total Annihilation po upatchowaniu oficjalnymi patchami działa (niemal) doskonale w całej rozpiętości systemów od Windows 95 po Windows 10. Co prawda IIRC gra wymaga krótkiego podłubania w kompatybilności, ale poza tym blini cmetana i jedyne co gog musiał zrobić aby skompletować re-release to skłonić grę do rozpoznawania mp3 jako muzyki audiocd.\npodobnie jak Albion, obrazek kradziony z sieci\nNierzeczywisty (w przyszłym miesiącu 20lecie!) to gra, która fascynuje zarówno pod względem osiągnięć technicznych, jak i procesu powstawania - twórcy zobaczyli się wzajemnie dopiero na parę miesięcy przed zakończeniem pracy (wcześniej przez wiele lat pracowali przez email), a główny programista wiele realnych przełomów technologicznych osiągnął głównie dlatego, że myślał, iż Carmack/id już to mieli i nikt mu w porę nie wyjaśnił że jest inaczej. Aczkolwiek na starcie gra nie była zupełnie stabilna, to oferowała mnóstwo opcji tak aby każdy mógł znaleźć coś, co u niego zadziała - renderer grafiki softowy, DirectX, a także wyspecjalizowane stery pod uciążliwsze akceleratory plus parę sterów dźwiękowych i przede wszystkim modularność pozwalającą na dodawanie nowych opcji w miarę potrzeby. Dzięki tej modularności po zainstalowaniu ostatniego nieoficjalnego patcha można grę spokojnie uruchamiać na Windows 10, z obsługą OpenGL czy DirectX9/10/11, co też właśnie czynię i dzięki dostępnym teksturom super rozdzielczości widzę coś takiego:\nGorky 17 (1999)\nGorky to jedyny pozytywny polski akcent w zestawieniu. Jest to gra taktyczna-RPG, gdzie walka jest turowa, żołnierzy jest 3 (+ goście), a klimat jest survival horror. Lubię czasem wracać do tej gry, co jest o tyle proste, że w przeciwieństwie do 99% polskiego gamedevu z tamtej epoki G17 jest bardzo niemarudne - ostatni raz grałem w zeszłym roku, na Windows 10, i miałem pewne problemy z odtwarzaniem filmików (problemy z kodekami video są niestety nadal bardzo trudne do przeskoczenia) i musiałem włączyć nieco gorszy renderer (bez wykorzystania hardware T&L), ale poza tym nadal działa gitara siema, co cieszy niezmiernie:\nJarek Owicz, maskotka G17\nSiege of Avalon (2000)\nSiege of Avalon to śmieszny przypadek i gra którą ogólnie darzę bardzo ambiwalentnym uczuciem. Jest to gra okrutnie fabularna, pełna ścian bardzo dobrze napisanego tekstu i wciągającej intrygi, oprawiona w niesamowicie mdły i prymitywny hack'n'slashowy gameplay oraz grafikę którą przy pewnej dozie dobrej woli można uznać za... kompetentną. Przypadek SoA jest o tyle śmieszny, że pod Windows XP gra działała tak se, pod Windows 7 występowały ogromne artefakty graficzne, a pod Windows 10 gra działa... bez problemów. Owszem, było trochę wywracania do pulpitu (launcher i instalator szwankują) i mam wrażenie że gra nie działa w pełnej prędkości, ale kurde bele działa i da się grać.\nróżne rzeczy widuję, ale taki talent co napisał grę tak, że nie działa na windows xp/7/vista, a działa na 9x i 10 to pierwszy raz\nHomeworld Cataclysm to kosmiczny RTS, i jako dodatek do Homeworld jeden z pierwszych wykorzystujących absolutny trójwymiar z pełną swobodą wszystkiego. O historii tej gry konkretnie i marki ogólnie mógłbym długo pisać i wylewać ogromną ilość żalów, za potraktowanie przez Gearbox znamienne dla Gearbox, ale także przez blokowanie Cataclysm konkretnie przez... Blizzard, który zarejestrował sobie słowo Cataclysm jako znak towarowy (bo WoW Cataclysm) i blokował próby re-release HW:C na gog dopóki ktoś nie wpadł na pomysł po prostu przemianowania gry na Homeworld: Emergence. Wracając jednak do tematu głównego, o ile Homeworld 1 był bardzo, hm, marudny, wymagał nieoficjalnych patchów i posiadał parę bugów które potrafiły albo wyrzucić grę do pulpitu, albo uniemożliwić kontynuowanie scenariusza, to HWC o dziwo był raczej błędów pozbawiony i pod Windows 7 działał mi "na żywca", a pod Windows 10 gram po prostu na egzemplarzu z gog który ofc działa bardzo ok.\nKącik wstydu: Pył (1999)\nPył to polski FPS, który w dobie Windows 98 działa wyłącznie pod MSDOS i tam obsługuje/wymaga akceleracji graficznej. Odpalanie go to koszmar. Na moim Pentium 200 gra działała za wolno, na systemie z Windows XP gra nie działała w ogóle, na systemie z Windows 7 nie byłem w stanie zmusić jej do uruchomienia pod dosboxem, dopiero niedawno znalazłem gotowca który uruchamia się jakoś (jest pięć alternatywnych plików .bat, 1 software i 4 wersje nglide), ale działa nadal ślamazarnie, no i sama gra tyłka nie urywa. Dzięki takiemu wybitnemu osiągnięciu Pył otrzymuje niniejszym brązowego kupsztala za niezwykłe osiągnięcie na polu pełnej niekompatybilności w każdą możliwą stronę.\nefekt widescreen to owoc prac gościa który zmusił grę do działania