makieta 1.indd - Dzieci\nWierzymy, że i nad nami\nONZ o seniorach\ninformatyczne dla niewidomych\nZamieszczone niżej, skromne życzenia płyną do Was\nprosto z Naszego serca. Dziękujemy Wam, że byliście\nz nami przez ten mijający rok. To Wy tworzycie Naszą\nwspólną gazetę, a my robimy ją dla WAS. To Wasze\nproblemy i smutki opisujemy, a wszystko to po to, aby\ndać innym świadectwo cierpienia, ale i radości osób\nniepełnosprawnych. Przyjmijcie te ciepłe życzenia!\nWesołych Świąt i błogosławieństwa na Nowy 2010\nPołączyła Ich miłość i choroba\nDaje znać ludzkości,\nZnów mamy Święta i Bożą Dziecinę,\nKtóra zmaże z człowieka każdą jego winę.\nDlatego życzymy szczęścia i miłości,\nNiech boski spokój w sercach Waszych gości,\nA Nowy Rok przyniesie dary,\nLepsze niż obecny, nazywany Starym!\nReportaż z Cieszyna strona 15\nLipa rozkwita nawet zimą\nW Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Owińskach koło\nPoznania powstaje jedyny w Europie park orientacji przestrzennej, gdzie niewidome dzieci będą\nuczyły się samodzielnego poruszania w terenie.\nZajmie powierzchnię ok. 2 ha na terenie ogrodu\nprzylegającego do zabytkowego, barokowego zespołu budynków pocysterskich, w których mieści się ośrodek. Koszt inwestycji wyniesie około\nW parku znajdą się symulacje różnych zdarzeń\ni sytuacji. Trzeba będzie przykładowo poruszać\nsię po różnych nawierzchniach, pokonywać krawężniki, przewidziano groty ciszy, kaskady, molo,\nplac zabaw i rozmaite przyrządy do ćwiczeń.\nCzęść uliczek zostanie podświetlona. Tworzona\njest biblioteka dźwięków – sygnalizacja świetlna,\nautobus jadący w deszczu i w pogodny dzień, itp.\nPark ma zacząć działać za 3 lata.\nOPIEKOWALI SIĘ CHORYMI\nNaukowcy odnaleźli na stanowisku paleontologicznym Sima de los Huesos w Hiszpanii czaszkę\ndziecka z bardzo rzadką wadą wrodzoną charakteryzującą się spłaszczeniem głowy z tyłu i wybrzuszeniem za uchem u góry. Pochodzi sprzed\n530 tys. lat.\nJest to najstarszy dowód w ludzkiej ewolucji na\nwystąpienie tej patologii. Oznacza jednocześnie,\nże ówcześni ludzie nie eliminowali chorych, jak\npowszechnie się uważa, ale musieli opiekować się\nnimi. Dziecko zaś takie zapewne wymagało dodatkowej opieki w porównaniu ze zdrowymi rówieśnikami.\nWIDZIEĆ Z POMOCĄ JĘZYKA\nNaukowcy amerykańscy opracowali rewolucyjną technologię umożliwiającą częściowe przywrócenie niewidomym osobom wzroku za pomocą końcówek nerwowych języka. Teoretyczne jej\npodstawy powstały jeszcze w latach 60. Polegały\nna przypuszczeniu, że człowiek widzi nie oczami,\nlecz mózgiem. Wzrok służy tylko jako „dostawca”\nzewnętrznych sygnałów świetlnych.\nPrzyrząd stworzony w USA to okulary, które\nwyławiają światło i przekazują informacje do specjalnego miniaturowego urządzenia. Przekształca\nono fale świetlne w sygnały elektryczne, które\ncienkim kablem przepływają do języka. Został on\nwybrany jako kanał do przekazywania sygnałów\ndo mózgu, gdyż jego zakończenia nerwowe są\nbardzo czułe i mogą przekazywać dużą ilość informacji. Tym samym język częściowo zastępuje\n2 miliony nerwów wzrokowych, prowadzących\nz gałki ocznej człowieka do mózgu.\nW trakcie przeprowadzonych testów niewidomi mogli zobaczyć drzwi, przyciski w windzie do\nwjazdu na potrzebne piętro, a nawet litery. Na to,\naby człowiek mógł nauczyć się widzieć za pomocą języka potrzeba około tygodnia.\nOPERA DLA NIEDOSŁYSZĄCYCH\nW Operze i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku zainstalowano specjalne słuchawki, które\npozwalają 36 niedosłyszącym na uczestniczenie\nw koncertach. Mogą być wykorzystywane zarówno przez osoby posiadające aparaty słuchowe, jak\ni w pełni słyszące do tłumaczeń symultanicznych.\nPosłużą też niewidomym i niedowidzącym w czasie projekcji filmów z audiodeskrypcją, czyli lektorskim opisem tego, co dzieje się na ekranie.\nDocelowo Filharmonia chce zainstalować\nw swoich salach koncertowych sto takich słuchawek i nadajników.\nDOFINANSOWANY ZE ŚŚRODKÓW PFRON\nPartner: Stowarzyszenie „Działajmy Razem” – TRIANON PL w Cieszynie\nRedaktor naczelna: Justyna Bytnar, stale współpracują Andrzej Grzelak, Romuald Witczak, Krystyna Susabowska, Ryszard Chromik.\nKoordynator Projektu: Krystyna Ogrodnik-Turakiewicz.\nAdres wydawcy i redakcji: ul. Grabowskiego 7, 58-500 Jelenia Góra, tel.: 075 75 242 54, tel./fax 075 75 231 83, [email protected] • www.kson.pl\nSkład i druk: AD REM, 58-500 Jelenia Góra, ul. Okrzei 12\n13 listopada w Gościńcu „Perła Zachodu” odbyło się spotkanie\nprzedstawicieli władz Powiatu\nJeleniogórskiego, Karkonoskiego Parku Narodowego, Lasów\nPaństwowych, Spółki Sudeckie Hotele i Schroniska\nPTTK oraz Karkonoskiego Sejmiku Osób Niepełnosprawnych poświęcone\ndo udostępniania osobom\nniepełnosprawnym kolejnych atrakcyjnych miejsc\nw Karkonoszach i Kotlinie Jeleniogórskiej.\nGłównym celem spotkania było omówienie\ndo dostosowania obiektów turystycznych przez\ninstytucje dla potrzeb osób niepełnosprawnych. I tak: najbliższe zamierzenia jakich podejmie się\nKarkonoski Park Narodowy, to\nwykonanie platformy widokowej od strony Kotła Łomniczki\ni przygotowanie trasy pieszej do\nschroniska „Nad Łomniczką”.\nRealizacja została zaplanowana\nKolejnym działaniem będzie\nwybudowanie platformy widokowej przy wodospadzie Kamieńczyk. Możliwe jest również\nprzygotowanie ścieżki dla osób\nprowadzącej do Trzech Jaworów\nPrezes Zarządu Spółki Sudeckie Hotele i Schroniska PTTK\nzapewnił, że planując remonty administrowanych obiektów\nuwzględni potrzeby osób niepełnosprawnych.\nto podjazdów dla wózkowiczów oraz dostosowania toalet\nNie należy się spodziewać\nistotnych zmian w zakresie\ndostępności bazy noclegowej\nw obiektach PTTK, ponieważ\nwiąże się to z koniecznością\nzainstalowania dźwigów osobowych, co w wielu przypadkach\njest niewykonalne technicznie,\na także bardzo kosztowne, tym\nsamym może nie mieć uzasadnienia ekonomicznego.\nW najbliższym czasie przewidziane są remonty Gościńca\n„Perła Zachodu” i Schroniska\n„Szwajcarka”, a na etapie prac\nprojektowych są inne obiekty,\nw tym schronisko „Strzecha\nPan Prezes Błaszczyk zaproponował spotkanie przedstawiciela KSON z projektantami,\nna którym zostaną przedsta-\nwione konkretne rozwiązania,\naby można było je uwzględnić\nw opracowywanej dokumentacji\nNa terenach administrowanych przez Nadleśnictwo\n„Śnieżka” w Kowarach\nistnieją trasy, które po\ni oznakowaniu dojazdów,\nmogą w zasadzie już zostać otwarte dla osób niepełnosprawnych i starszych. Przykładem może\nbyć trasa spacerowa od\nPrzełęczy Karpnickiej na\nporuszono również temat\nopracowania mapy miejsc\ndostępnych dla osób niepełnosprawnych. Jest to\npomysł, przy realizacji którego\nbędzie możliwość wykorzystania wiedzy fachowej służb Starosty Jeleniogórskiego – o czym\nzapewnił Przewodniczący Rady\nSpotkanie w Gościńcu „Perła\nZachodu” było pierwszym organizowanym w takim składzie,\nale również, jak wynika z zapewnień uczestników spotkania,\nnie ostatnim. Daje nadzieje na\nwspółpracę instytucji, które administrują terenami oraz obiektami na obszarze Karkonoszy\ni Kotliny Jeleniogórskiej, w celu\notwierania miejsc do niedawna\ncałkowicie niedostępnych dla\nwarsztaty dziennikarskie KSON\nże i nad nami zaświeci słońce\nRok 2009 dobiega końca. Tradycyjnie więc chciałem się po*\ndzielić z Czytelnikami refleksjami na temat tego jaki był,\njakie przyniósł osiągnięcia, a jakie porażki. Zacznijmy od 2009 musimy uznać jako „chudy”. Po raz pierwszy nie otrzyspraw wydawniczych.\nUdało nam się wydać tylko cztery numery Biuletynu\nNiepełnosprawni Tu i Teraz, przy czym\npierwszy ukazał się dopiero we\nwrześniu. Jak nietrudno się domyśleć przyczyną był brak pieniędzy. Władze Jeleniej Góry nie\nzechciały dofinansować naszego\nmiesięcznika, choć w minionych\nlatach to czyniły. W tej sytuacji\nmusieliśmy sięgnąć do innych\nźródeł, a konkretnie do środków\nTam zaś obowiązują określone\nprocedury i terminy.\nZe względu na nie wydawaliśmy TiT wspólnie ze Stowarzyszeniem „Działajmy Razem”\n– TRIANON PL z Cieszyna,\nnaszym partnerem, z którym w\nramach Inicjatywy Środkowoeuropejskiej prowadzimy także\nakcję „Otwieranie gór”. Tematyka pisma, a także jego zasady\norganizacyjne, nie uległy większym zmianom. Nadal jest ono w\nznacznym stopniu kolportowane\ni redagowane przez wolontariuszy, a piszący, w tym niepełnosprawni, wywodzą się częściowo\nz grona uczestników warsztatów\nprzez KSON od dwóch lat. Miesięcznik ma nakład 3 000 egzemplarzy, jeden czytają przeciętnie\n4 osoby, docieramy więc do około 12 tysięcy czytelników.\ndziennikarskie dostarczają kadr\nnie tylko dla Tu i Teraz. Biorący w nich udział, pod fachową\nopieką dziennikarzy TV DAMI\ni TV ODRA, przygotują do końca roku sześć filmów poruszających przede wszystkim potrzebę wyrównywania szans osób\nPokazywane są one nie tylko\nwe wspomnianych stacjach, ale\ni w wielu innych sieciach kablowych w całym kraju.\nPrzed rokiem rozpoczęło\ndziałalność Radio Internetowe\nTu i Teraz, dofinansowywane\ntakże przez PFRON. Minusem\nkorzystania z pieniędzy tej instytucji jest konieczność corocznego zgłaszania się do konkursu.\nTym razem zabrakło nam jednego punktu i radio musiało zamilknąć. Mamy jednak w pełni\nwyposażone studio. Zrobimy\nwszystko, by pozyskać środki\nfinansowe z innych źródeł, aby\nznowu mogło nadawać. Sądzimy, że nastąpi to w I kwartale.\nMamy nadzieję, iż być może\nw tym czasie zacznie także ukazywać się nasz miesięcznik.\nNadal funkcjonuje, cieszący się\ndużym zainteresowaniem, portal\nmaliśmy żadnego dofinansowania od władz Jeleniej Góry, nawet\nna działalność Telefonicznego\nPunktu Informacji dla niepełnosprawnych, z którego usług korzysta miesięcznie do 100 osób.\nProwadzimy go jednak nadal.\nTrzeba pamiętać, że dzwoniący\ndo nas mogą nie tylko uzyskać\npodstawowe, interesujące ich\nwiadomości, ale także umówić\nsię na bezpłatne konsultacje ze\nz których największą popularnością cieszą się porady prawnika.\nPlanując nasze poczynania\nnie wyciągamy tylko ręki do\nUrzędu Miasta czy Starostwa,\nale staramy się pozyskać pieniądze z innych źródeł. W ciągu minionych dwóch lat napisaliśmy 14 wniosków do wielu\ninstytucji, z różnym skutkiem.\nW roku 2008 pozyskaliśmy jednak dzięki temu 300 tysięcy złotych, bieżący rok nie jest jeszcze zbilansowany. Już wiemy,\nże uzyskamy środki finansowe\nna część naszych przedsięwzięć\nW 2008 roku działała przy\nSejmiku Agencja Zatrudnienia.\nDzięki niej, jako jedna z niewielu organizacji na Dolnym Śląsku,\nmamy zbilansowane potrzeby\nw tym zakresie. Zarejestrowaliśmy ponad 90 niepełnosprawnych poszukujących pracy, kilkunastu spośród nich udało się\nją znaleźć. Zainteresowanie jest\no wiele większe. Szacujemy, że\npilnie potrzeba około 200 etatów.\nW dziedzinie zatrudnienia\nmamy też kilka innych pomysłów. Chcemy zająć się pozyskiwaniem zainteresowanych telepracą, która w wielu regionach\nkraju się sprawdziła. Podjęliśmy\nkroki zmierzające do zarejestrowania spółdzielni socjalnej, która ma się zająć usługami rehabilitacyjnymi w domu chorego.\nCzekamy na decyzję Prezydenta\nJeleniej Góry oraz Wojewody\nDolnośląskiego dotyczącą uruchomienia w Sejmiku, Centrum\nIntegracji Społecznej, w którym\nznalazłyby pracę osoby niepełnosprawne i starsze. Planujemy,\niż będą to usługi o charakterze\nbudowlano – porządkowym, szycie (mamy maszyny szwalnicze),\na także uczenie „nowych inwalidów” jak radzić sobie w codziennym życiu. Urząd Marszałkowski zabezpieczył już pieniądze na\ntrzy pierwsze miesiące działalności, mamy poparcie Starostwa.\nJest to kolejna próba stworzenia\nprzy ulicy Grabowskiego miejsc\nTo czy się powiedzie, zależy nie\ntylko od nas. Liczymy na to, iż\nwkrótce będą znane dalsze decyzje dotyczące finansowania tych\nChcemy bardziej niż dotychczas angażować się w sprawy\nludzi starszych, którzy w coraz\nwiększym stopniu ulegają wykluczeniu społecznemu, kulturalnemu, zdrowotnemu, ekonomicznemu. Przykładów jest wiele. Wystarczy przypomnieć, że\nw bankach można dostać kredyt\ntylko do określonego wieku. Nawet Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnoprawnych\nkieruje przeważnie swoją ofertę\ndo czynnych zawodowo.\nAkcja „Otwieranie gór”,\no której niejednokrotnie pisaliśmy na łamach Biuletynu, prowadzona jest właśnie z myślą\no seniorach i niepełnosprawnych.\nWkrótce do ich potrzeb dostosowane zostaną pierwsze schroniska.\nZ myślą o nich bierzemy też\nudział w akcji Fundacji Batorego „Masz głos, masz wybór”,\nbowiem podczas każdej debaty\nistnieje okazja do poruszenia\nproblemów tego środowiska.\nZbliżają się wybory samorządowe. W ich trakcie chcemy być\njeszcze bardziej aktywni.\nFormuła Karkonoskiego Sejmiku Osób Niepełnoprawnych\njest dość trudna, bo stanowi on\nzwiązek różnych stowarzyszeń.\nTe zaś mają swoich liderów realizujących odrębne cele, często\nograniczające się do własnego\npodwórka. Nie zawsze są zainteresowani działaniem na rzecz\nogółu. Często rywalizują ze sobą.\nTymczasem model europejski\ntego typu organizacji jest coraz\nbardziej otwarty na potrzeby\njak najszerszego grona odbiorców. Należą do nich także ludzie\nzdrowi, którzy chcą zrobić coś\ndla innych. W Polsce zaś, żeby\nwstąpić do określonego stowarzyszenia trzeba mieć odpowiednią grupę inwalidzką. Dlatego\nskupiają one zaledwie około 13\nprocent niepełnosprawnych. My\nsię o nią nie pytamy. Wręcz przeciwnie - nastawiamy się na niezrzeszonych. Stąd przy Sejmiku\nfunkcjonuje Grupa Wsparcia\nPrzyjaciele, Związek Inwalidów\nWzroku, Klub Ludzi Ciekawego Życia, Stowarzyszenie Osób\nAby zostać ich członkiem wystarczy być aktywnym.\nAktualnie Sejmik zrzesza\noraz ma 19 członków wspierających. Wśród tych ostatnich są\nzwiązki czekające na sądową rejestrację. Pozytywnym elementem jest fakt, że wzrasta liczba\ntych, którzy chcą być z nami, bo\nzdają sobie sprawą z faktu, że\n„w jedności siła”. Reaktywują\nsię, stowarzyszenia osób dializowanych, jąkających się, cierpiących na schorzenia dermatologiczne, kardiologiczne.\nTrzon Sejmiku stanowi grupa\nokoło 20 wolontariuszy, którzy\nsą z nami od początku, nie zabiegając o wynagrodzenie za swoją\npracę. Działają z potrzeby serca, za co Im dziękuję.\nObecnie sytuacja organizacji\npozarządowych nie jest łatwa.\nMówi się, iż czekają na nie duże\nśrodki unijne. Aby jednak po\nnie sięgnąć trzeba mieć biuro,\na utworzyć go bez pieniędzy nie\nda rady. W celu zdobycia dotacji\nnależy uczestniczyć w konkursach. Decydujący o ich rozstrzygnięciu czasami działają w myśl\nprzysłowia „łaska pańska na\npstrym koniu jedzie”. Wygrywają\nbardziej ulegli, idący na układy.\nBywało już tak, że organizacje\npozarządowe uzyskiwały prawo\nwglądu do protokołów zespołów\ndecydujących o losie niepełnosprawnych – co gwarantują przepisy – po procesie sądowym.\nZ tego co powyżej napisałem\nwidać, że chmur zebrało się nad\nnami wiele. Pozostajemy jednak\noptymistami i wierzymy w to, że\nwkrótce i nad niepełnosprawnymi również zaświeci słońce.\nKarkonoskiego Sejmiku Osób\n„Dodać życia do lat, które zostały dodane do życia”\ncych bezpośredni wpływ na\nStatystyczna długość życia znacznie się wydłuża. Obecich warunki bytowe, a także\nnie na całym świecie seniorzy stanowią ponad 500-milionopowinny dzielić się swoją\nwą grupę. Szacuje się, że ok. roku 2020 liczba ich wzrośnie\ndo miliarda. Są jedną z największych i coraz bardziej liz\nczących się globalnych grup społecznych. Przemianom ulega także wizerunek seniora. Z niedomagającego, żyjącego 8. Osoby starsze powinny mieć\nsprawami dzieci i wnuków, czekającego na śmierć staruszi korzystania z form służby\nka – w osobę dojrzałą, doświadczoną, która chce jak najna rzecz swoich społecznodłużej zachować kondycję fizyczną i intelektualną.\nści oraz możliwość pracy\nPoniżej publikujemy osiemnaście zasad takiego dziajako woluntariusze na stałania na rzecz osób starszych, aby zapewnić im prawo do\nnowiskach zgodnych z ich\npełnego uczestnictwa w życiu społecznym przygotowanych\nzainteresowaniami i możliwościami.\nprzez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjedno9.\nOsoby starsze powinny mieć\nczonych, a zawartych w dokumencie pod nazwą: „Dodać\nmożliwość zakładania rużycia do lat, które zostały dodane do życia”. Do ich wdrachów lub stowarzyszeń osób\nżania zachęcane są rządy i organizacje pozarządowe w postarszych.\nedukacyjnych i szkolenioOpieka\n1. Osoby starsze powinny mieć 5. Osoby starsze powinny mieć 10. Osobom starszym należy\nmożliwość życia w warundostęp do odpowiednich\nsię opieka ze strony rodzin\nktóre zapewniają bezzasobów żywności i wody,\ni społeczności oraz ochrona\npieczeństwo i które można\nschronienia, odzieży i opieki\nzgodna z systemem kulturodostosować do indywiduallekarskiej poprzez zabezpiewych wartości poszczególnych preferencji i zmienneczenie dochodów, wsparcie\ngo poziomu psychofizycznej\nze strony rodziny i społecz11.\nności oraz formy samopodostęp do opieki medycznej\n6. Osoby starsze powinny mieć\nsłużącej utrzymaniu lub odmożliwość zamieszkiwania\n2. Osoby starsze powinny mieć\nzyskaniu optymalnego pow domu tak długo, jak jest\nmożliwość znalezienia zaziomu fizycznej, umysłowej\ntrudnienia lub innych form\ni emocjonalnej aktywności\njak również zapobieganiu\n3. Osoby starsze powinny mieć\nchorobom lub opóźnianiu\nw decydowaniu o terminie 7. Osoby starsze powinny 12. Osoby starsze powinny mieć\ni tempie rezygnacji z pracy.\ndostęp do usług socjalnych i\nutrzymywać więzi ze spo4. Osoby starsze powinny\nprawnych dla wzmocnienia\nłeczeństwem, brać aktywmieć możliwość korzystania\nny udział w formułowaniu\nz właściwych programów\nochrony i opieki.\ni realizacji programów mają6 TU i TERAZ\n13. Osoby starsze powinny\nne poszanowanie ich god- Godność\nności, przekonań, potrzeb\nmieć możliwość korzystania\ni prywatności, a także prawa 17. Osoby starsze powinny mieć\nz właściwych form opieki\ndo decydowania o formie\ninstytucjonalnej zapewniamożliwość życia godnego,\nopieki i jakości życia.\njącej ochronę, rehabilitację\nbezpiecznego i wolnego od\noraz społeczną i umysłową\nwyzysku oraz fizycznej lub\naktywizację w humanitarumysłowej przemocy.\nnym i bezpiecznym środo- Samorealizacja\n18. Osoby starsze powinny być\ntraktowane godnie niezależ14. Osoby starsze powinny 15. Osoby starsze powinny mieć\nnie od wieku, płci, rasowego\nwarunki, by w pełni rozwimieć możliwość korzystania\nlub etnicznego pochodzenia,\njać swój potencjał.\nz praw człowieka i podstaułomności lub innej cechy\nwowych swobód w trakcie 16. Osoby starsze powinny mieć\ni powinny być szanowane\ndostęp do edukacyjnych,\nprzebywania w instytucjach\nbez względu na ich ekonokulturalnych, duchowych\nzapewniających schroniemiczną przydatność.\ni rekreacyjnych zasobów\nnie, opiekę lub pomoc meOpracował ag\ndyczną, włączając w to pełCoraz częściej, także i na terenie Ziemi Jeleniogórskiej, zgłaszane są przykłady wykluczenia ludzi\nz uwagi na ich wiek. Przykładem jest nieudzielanie kredytów seniorom oraz niechęć do dodatkowego\ni dobrowolnego ubezpieczania ich. Poza tym, część specjalistycznych usług medycznych jest niedostępna dla tej grupy ludzi. Również środki PFRON przeznaczone są w zasadzie dla osób w wieku\nW wielu listach do nas, a także w licznych interwencjach u Społecznego Rzecznika Osób Niepełnosprawnych, seniorzy mówią o tym z ogromnym rozgoryczeniem.\nObiecujemy tej sprawie poświęcić obszerny materiał, natomiast przedstawicielom władzy polecamy ku rozwadze lekturę powyżej przedstawionych zasad.\nNIKT NIE DOSTAŁ ZDROWIA I MŁODOŚCI NA ZAWSZE. POMAGAJĄC SENIOROM,\nINWESTUJEMY WE WŁASNĄ PRZYSZŁOŚĆ!!!\nW sprawach tych piszcie Państwo do nas: [email protected]\nWinda w wieży\nWieża Krzywoustego jest\ndoskonałym miejscem widokowym na Jelenią Górę. Rusza\nrealizacja programu rewitalizacji dużych części naszego miasta, w związku z tym na Wieży\nKrzywoustego trwają intensywne prace remontowe. Aby wejść\nna szczyt wieży należy pokonać\nblisko 400 spiralnych stopni. Dla\nmłodych, zdrowych ludzi, wejście tam jest atrakcją i przyjemnością. Dostosowuje się również\ndo potrzeb niepełnosprawnych\nszlaki i obiekty w górach. Niedawno udostępniono około 900\nmetrów dobrze utwardzonego\nszlaku na Równi pod Śnieżką,\ngdzie niepełnosprawni o różnych\nbez przeszkód pokonali odcinek od górnej stacji wyciągu do\nDomu Śląskiego. Ja również tam\nMyślę, że okolice Wieży\nKrzywoustego oraz sama wieża,\npowinny się spodobać niepełnosprawnym i starszym. Dlatego\nteż pojawił się pomysł o windzie.\nWiem jednak, że koszt instalacji\noraz jej utrzymania jest wysoki, ale można pobierać opłatę za zwiedzanie. Przed wojną\nw pobliżu wieży funkcjonowała\nrestauracja. Może warto do tego\npowrócić i stworzyć szeroko pojętemu biznesowi sprzyjające warunki do zainwestowania w tego\ntypu działalność. Tym bardziej,\nże na drodze tej, która prowadzi\ndo Perły Zachodu, w pogodne dni\njest spory ruch. Myślę, że każdy\nturysta, który się tam pojawi,\na szczególnie ten niepełnosprawny i starszy, zwiedzi Wieżę Krzywoustego.\nZrobiło się głośno w internecie\n(onet.pl; PCLab.pl, 18.11.2009)\nza sprawą gdyńskiej firmy IVO\nSoftware i angielskiej organizacji charytatywnej Royal National Institute of Blind People\n(Królewski Narodowy Instytut\nNiewidomych, RNIB). Wprowadzają one na rynek brytyjski\npolską technologię syntezatora\nmowy IVONA. Jest to program\nkomputerowy, który pozwala\nodczytywać teksty zapisane w\nformie cyfrowej, czyli – upraszczając - przekształca tekst w\ndźwięk. Już w 2006 roku polski\nsyntezator mowy został uznany\nza najlepszy na świecie; wygrał\nbowiem międzynarodowy konkurs Blizzard Chalange (gazeta.\npl, 25.09.2006). Anglicy z RNIB\nzamierzają w tej technologii dostarczać swoje produkty i usługi\ndo ponad dwóch milionów osób\nTo cieszy, ale jeszcze większą\nradość sprawia to, że w Polsce\njest dostępny spory zestaw produktów opartych na syntezatorze mowy IVONA i to nie tylko\ndla osób niepełnosprawnych. Na\nszczególną uwagę zasługują te,\nktóre ułatwiają komunikację dla\nDo swobodnego korzystania\nze stron www, e-maila oraz z komunikatorów internetowych (np.\nSkype) służy IVONA Reader.\nDzięki niemu można odsłuchać\ntreść dowolnej strony w internecie, którą wyszukamy na Firefox\nlub Internet Explorer, odsłuchać\ntreść wiadomości e-maila i zapisać je do formatu mp3. Ten\nsam program pozwala odsłuchać\ntreść książki, którą możemy zaimportować z internetowej biblioteki; działa we wszystkich\n(pdf, doc, rtf, sxw, odt, html, eml\nAby ułatwić osobom niewidomym i niedowidzącym aktywne korzystanie z komputera i internetu stworzono Pakiet\nRehabilitacyjny. Jest on zarejestrowany jako środek medyczny oraz zalecany przez Ministerstwo Edukacji jako pomoc\nnaukowa. Pakiet ten zawiera\naż 8 głosów, w tym 4 polskie,\ndwa głosy amerykańskie angielskie i dwa brytyjskie angielskie.\nW skład pakietu wchodzi też\nprogram wspierający słuchanie,\na także samodzielne tworzenie\nksiążek mówionych wraz z bogatą kolekcją książek. Aplikacja\njest przeznaczona zarówno do\nużytku indywidualnego, jak i dla\nośrodków edukacyjnych. Pakiet\nten jest dofinansowywany przez\nw ramach programu „Komputer dla Homera 2009”. Zapewne\nw następnych latach PFRON będzie również finansował podobne programy.\nPowyższe aplikacje mają aktywne głosy tylko przez 30 dni.\nPo tym okresie głosy przestają\ndziałać. Do dalszego funkcjonowania głosów konieczne jest\nwprowadzenie klucza aktywacyjnego, który otrzymuje się po\nnabyciu głosu lub pakietu głosów w aplikacji IVONA Reader.\nJeśli mamy już własną stronę\ninternetową to Aplikacja IVONA\nWebReader pozwala ją udźwiękowić. Odwiedzający ją użytkownicy będą mogli odsłuchać\ntreść naszego serwisu. To jest\nelementarny przejaw profesjonalnego zastosowania syntezatora mowy. Wysoce profesjonalne\nrozwiązania służą do udźwiękowienia urządzeń mobilnych\ni elektronicznych, oprogramowania, systemów telekomunikacyjnych, tworzenia prezentacji multimedialnych, instrukcji\nMiejmy nadzieję, że łatwość\ndostępu do syntezytora mowy,\njego funkcjonalność w komunikowaniu się z osobami niewidzącymi jest wystarczającą\nzaletą aby firmy, urzędy, banki,\ninstytucje i organizacje społeczne powszechnie go wykorzystywały do kontaktów nie tylko\nPełną informację o opisanym\nnarzędziu ułatwiającym życie\nosobom niewidzącym i niedowidzącym czytelnik znajdzie na\nPoznane narzędzie przekształcania tekstu w głos pozwala mi\npomarzyć o aplikacji przekształcającej głosy w tekst. Jest to\njednak bardziej złożony proces,\nponieważ głosów są miliardy\na teksty, choć w wielu językach,\nsą ujęte w rygory alfabetów, gramatyki i pisowni. Są jednak pasjonaci, którzy nad tym pracują,\nDializowani to osoby, które\nbez teoretycznie codziennego zabiegu oczyszczania krwi nie mogłyby normalnie funkcjonować.\nSzacuje się, że na terenie Ziemi\nJeleniogórskiej takich osób jest\nokoło 100. Zabiegi wykonywane są w stacjach dializ w Jeleniej\nGórze i Lubaniu. Choroba jest\nniewidoczna, bowiem po dializowanych nie widać, że są chorzy.\nDo roku 2005 funkcjonowało takie stowarzyszenie w Sejmiku,\nktóre zaprzestało swej działalności. Dzisiaj jest szansa na jego reaktywowanie. Tego dzieła podjął\nsię Pan Eugeniusz Szczepaniak,\npacjent lubańskiej stacji dializ,\nktóry opowiada nam o stowarzyszeniu i jego działaniach.\nPostępujące niszczenie środowiska naturalnego, coraz większe\nzatruwanie żywności przez różnego rodzaju chemiczne substytuty\ni konserwanty naturalną koleją\nrzeczy powoduje nasilenie występowania wszelkich chorób cywilizacyjnych – mówi pan Eugeniusz.\nNiezwykle groźną chorobą jest\nBez regularnych zabiegów dializacyjnych jest to choroba śmier-\ntelna. Na szczęście, obecnie\nw Polsce wszystkie ujawnione\nprzypadki wymagające dializy\nmogą być poddawane temu zabiegowi. Jest to jednak zabieg\nniezwykle stresujący dla większości ludzi, szczególnie starszych i\ncierpiących dodatkowo na inne\nchoroby. Krótko mówiąc chorzy\ndializowani czują się źle przed\ndializą, nie najlepiej w czasie\ndializy i często jeszcze gorzej –\npo niej. Są więc grupą osób, która szczególnie potrzebuje uwagi swoich najbliższych, a także\nzrozumienia w otaczającym ich\nświecie. Chęć szeroko rozumianej\npomocy osobom dializowanym\nstała się podstawą do utworzenia\nStowarzyszenia Osób Dializowanych i Ich Rodzin. Stowarzyszenie to powstaje przy Międzynarodowej Stacji Dializ w Lubaniu\nŚląskim. Jego członkami mogą\nbyć osoby dializowane, osoby po\nprzeszczepie nerki, a także ich\nrodziny oraz osoby wspierające.\nStowarzyszenie będzie miało charakter otwarty, ponieważ będzie\ndziałać jako grupa wsparcia dla\nchorych i ich rodzin. Pacjenci,\nszczególnie w podeszłym wieku\nnie potrafią sobie poradzić psychicznie ze wszystkimi problemami związanymi z chorobą i leczeniem. Ich życie jest bierne – trwa\nod dializy do dializy. Tymczasem\ntak nie musi być. Wszystkie zadania i problemy Stowarzyszenia zostaną omówione wkrótce\nna Walnym Zgromadzeniu. W tej\nchwili jednak można już śmiało powiedzieć, że oprócz bardzo\nprzychylnej opinii Ordynatora\nMiędzynarodowej Stacji Dializ\nw Lubaniu – dr Jerzego Boguckiego, lekarzy tam pracujących i\ncałego personelu Stacji, tworzące się Stowarzyszenie ma silnego\ni oddanego sojusznika w postaci\nNiepełnosprawnych, którego będzie też członkiem.\nulicy Grabowskiego 7\nw Karkonoskim Sejmiku\ntel.: 75 75 24 254\nPEŁNOMOCNIK PREZYDENTA MIASTA JELENIA GÓRA\nul. Jana Pawła II 7, 58-500 Jelenia Góra, p. 217 MOPS (II piętro)\nponiedziałek – środa w godz. 9.00-16.00, tel.: 075 64 80 567\nczwartek – piątek w godz.9.00-16.00, tel.: 0 601 160 997\nInteresanci – poniedziałek w godz. od 9.00 – 11.00\nKarkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych rozpoczyna program pilotażowy telepracy wykonywanej w domu przez osoby\nniepełnosprawne. W związku z tym poszukujemy osób z dobrą i bardzo dobrą znajomością obsługi komputera oraz internetu.\nPrzed skierowaniem do pracy gwarantujemy\nbezpłatne szkolenie i przekazanie wszelkich informacji dotyczących wykonywania telepracy.\nWarunkiem przyjęcia do pracy jest:\n− posiadanie sprawnego komputera ze stałym\nłączem internetowym o szybkości minimum\n− znaczne lub umiarkowane orzeczenie o niepełnosprawności,\n− pozytywny wynik rozmowy kwalifikacyjnej,\n− ukończenie szkolenia.\nOsoby spełniające te warunki zapraszamy na\nrozmowę kwalifikacyjną do siedziby Karkonoskiego Sejmiku Osób Niepełnosprawnych w Jeleniej Górze przy ulicy Grabowskiego 7.\nPozostałych szczegółowych informacji\nudziela Punkt Informacyjny,\ntelefon: 75 75 23 183.\nw organizacji orzecznictwa\nZ dniem 1 stycznia 2010 roku nastąpi zmiana organizacyjna związana z funkcjonowaniem komisji lekarskich. Z tym dniem zgodnie z decyzją Prezesa ZUS zostają\nzniesione komisje lekarskie w oddziałach, których siedziba nie mieści się w mieście\nwojewódzkim. Dla ubezpieczonych z terenu działania wałbrzyskiego Oddziału ZUS siedziba komisji lekarskich będzie się mieścić we Wrocławiu.\nUbezpieczeni nie odczują negatywnych skutków tych zmian. Zmiany dotyczą tych\nosób, które w ciągu dwóch tygodni od badania przez lekarza orzecznika złożą odwołanie do komisji lekarskiej. Po 1 stycznia 2010 roku o terminie badania przez\nkomisje lekarskie we Wrocławiu powiadomi osoby zainteresowane Oddział ZUS\nW każdym przypadku odwołującym się, zostaną zwrócone koszty dojazdu\nna badania z miejsca zamieszkania do Wrocławia.\nZe względu na częstotliwość funkcjonowania komunikacji międzymiastowej łatwiejszy dojazd do nowej siedziby komisji lekarskich będą mieli m.in. mieszkańcy Dzierżoniowa, Ząbkowic Śląskich, Kłodzka, Bystrzycy Kłodzkiej.\nWałbrzych, 2.12.2009 r.\nPrzy wszystkich samorządach, marszałkach, prezydentach, burmistrzach, starostach\ni wójtach funkcjonują Społeczne\nRady Do Spraw Osób Niepełnosprawnych. W skład ich wchodzą\nprzedstawiciele inwalidzkich organizacji pozarządowych samorządowcy, niekiedy pracownicy\nurzędów. Będziemy się starać\nprezentować na łamach Biuletynu TiT, czym zajmują się te rady,\nspełniając rolę opiniodawczą,\nale i inspiracyjną w zakresie rozwiązywania problemów naszego\nśrodowiska. Społeczna Rada Do\nSpraw Osób Niepełnosprawnych przy Prezydencie Jeleniej\nGóry liczy 5 osób, a w skład ich\n1. Marian Bojarski, Prezes Spółdzielni SIMET SA\nPawlukiewiczRehlis, długoletnia działaczka, etatowy pracownik Koła\nPZN w Jeleniej Górze, radna\n3. Lucyna Szpak, Kierownik\nWarsztatów Terapii zajęciowej TWK w Jeleniej Górze\n4. Kazimierz Małko, Prezes\nPolskiego Stowarzyszenia na\nUmysłowym Koło w Jeleniej\n5. Ewa Kasińska, Naczelnik\nWydziału Zdrowia i Polityki\nSpołecznej Urzędu Miasta.\nNa wrześniowym posiedzeniu z dnia 21, Rada rozpatrywała wnioski złożone przez Organizacje Niepełnosprawnych.\nW posiedzeniu tym brała udział\nPełnomocnik Do Spraw Osób\nNiepełnosprawnych przy Prezy-\ndencie Jeleniej Góry, Mirosława\nGruda Cichocka. Rozpatrywano\nkandydatury zgłoszone do ogólnopolskiego konkursu „Człowiek bez barier”. Konkurs ten\nogłoszony został przez magazyn\n„Integracja”, a jego popularyzacją na naszym terenie zajęła się\nwłaśnie pani Pełnomocnik Cichocka. Wszystkie organizacje\ninwalidów otrzymały pełną informację o kryteriach konkursu\ni granicznym terminie złożenia\nodpowiednich wniosków personalnych.\n− formalnie kandydata do konkursu może zgłosić każda\nosoba fizyczna i prawna, instytucja, organizacja, organy\n− tytuł przyznawany jest osobie\nz niepełnosprawnością, która\npomimo swej niepełnosprawności odnosi sukcesy w różnych dziedzinach życia społecznego,\n− osoba ta może być np. artystą, liderem społeczności\nlokalnej, odnosić sukcesy\nw biznesie, działalności pedagogicznej, działalności w organizacji pozarządowej, odnosić sukcesy sportowe\n− kandydat do tytułu jest zwykle osobą przedsiębiorczą\nwszechstronną, potrafi brać\nlos w swoje ręce i przezwyciężając bariery, staje się\nwzorem postępowania dla\njak i pełnosprawnych członków społeczeństwa.\nDo konkursu zgłoszono następujące kandydatury:\n1. Bożena Danielska z Koła\nPrzyjaciół Harcerstwa, dyrektor Muzeum Miejskiego\n„Dom Gerharta Hauptmanna” w Szklarskiej Porębie\n2. Danuta Żmijowska z Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz\nOsób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Jeleniej Górze, kierownik Warsztatów\nTerapii Zajęciowej, członek\nSpołecznej Rady Do Spraw\nprzy Staroście Powiatowym\n3. Jerzy Wojtaszek, prezes Zakładu Pracy Chronionej „Wirex”\n4. Lech Karbowski, przewodniczący Koła TWK w Jeleniej\nGórze, członek Społecznej\nRady Do Spraw Osób Niepełnosprawnych przy Staroście Powiatowym\n5. Ligia Jamer, prezes Towarzystwa Chorych na Stwardnienie Rozsiane, przewodnicząca Społecznej Rady Do\nSpraw Osób Niepełnosprawnych przy Staroście Powiatowym\nPawlukiewiczRehlis, pracownik PZN, radna Rady Miasta, wiceprzewodnicząca Społecznej Rady\nDo Spraw Osób Niepełnosprawnych przy Prezydencie\nRada postanowiła zarekomendować do konkursu Danutę\nŻmijowską i Lecha Karbowskiego.\nStowarzyszenie Laryngektomowanych w Jeleniej Górze ma\njuż 2 lata i skupia około 40 osób z\nterenu subregionu, choć większa\nczęść to Jeleniogórzanie. Spoty-\nlaryngofon, czyli sztuczną krtań.\nWłaściwie pacjenci po laryngektomii winni się uczyć mówić\nod nowa, dlatego tak ważny jest\nkontakt z logopedą.\nnym w Sarbinowie organizowanym przez Polskie Towarzystwo\nLaryngektomowanych w Bydgoszczy. Było tam ponad sto\nosób z całej Polski. Z niektórymi\nmamy kontakty do dzisiaj.\nPomimo, że mnie i mojego\nmałżonka dzieliło 780 km od\nmiejsca zamieszkania, to jednak\nmiłość i choroba nas połączyły. Przyjęcie ślubne odbyło się\ni jak jej zapobiegać?\nWedług nas choroba powstaje\nz palenia papierosów, picia alkoholu, ze spalin samochodowych\ni innych bakterii służących powstawaniu raka, jest więc typową chorobą cywilizacyjną.\nJeden z naszych kolegów Lesław Klepek chciał realizować\nMiał on opowiadać o genezie\nNa zdjęciu Państwo Barbara i Zbigniew Czarneccy. Fot. KOT\nswojej choroby i jej skutkach.\nPomysł założenia stowarzy- Trudno o lepszą przestrogę.\nkają się w Sejmiku raz w miesiązawdzięczacu zapraszając rehabilitantów, szenia\nFot. J. Krzanowski\nlogopedów, laryngologów oraz my państwu Barbarze\nproducentów i Zbigniewowi Czarsprzętu rehabilitacyjnego. Cie- neckim z Jeleniej\nszą się każdą chwilą spędzoną Góry, których połąze sobą. Łatwiej jest wspólnie czyła nie tylko choropokonać problemy, których jest ba, ale i uczucie. Przed\nsporo. Po usunięciu krtani (naj- dwoma laty wstąpili\nczęściej jest to spowodowane w związek małżeński.\nchorobą nowotworową) prakGdzie się Państwo\ntycznie tracą głos. Mało kto jest\nw stanie zrozumieć chrapliwy poznaliście?\nPoznaliśmy się na\ngłos wzmacniany nieraz przez\nspecjalne urządzenie o nazwie turnusie rehabilitacyj12 TU i TERAZ\nCzy posługujecie się\nNie, ale chcielibyśmy się nauczyć tego\nNiestety zginął w wypadku 11\nsierpnia 2009 roku. Pomysł ten\njest nadal aktualny, dlatego dołożymy wszelkich starań, aby\nw przyszłości go zrealizować.\nCzy bierzecie Państwo\nudział w imprezach organizowanych przez Sejmik? Czy\nuczestniczyliście w otwieraniu\ngór na Równi pod Śnieżką?\nTak, było nas 10 osób laryngektomowanych. Byliśmy\nszczęśliwi, bo pogoda dopisała i wspaniale spędziliśmy\nczas. Zdobyliśmy medale za\ntrud wspinania się po górskich\nszlakach. Ogólnie rzecz biorąc,\nchętnie bierzemy udział w spotkaniach organizowanych przez\nSamorząd oraz Sejmik.\nCzy czujecie się wykluczeni? Jeśli tak, to dlaczego?\nMamy problem z nawiązaniem kontaktu z osobami zdrowymi, szczególnie podczas zakupów. Poza tym nie czujemy\nsię wykluczeni, mamy przyjaciół\nw Sejmiku. Cieszymy się z tego\ni wiele zawdzięczamy Sejmikowi, który pomógł nam założyć\nu nas osoby, które w ogóle nie\nmówią. Sami doskonale wiemy,\nco to znaczy i chcielibyśmy im\npomóc. Marzy nam się również\nzorganizowanie turnusu rehabilitacyjnego w przyszłym roku.\nCzym chcielibyście Może nam się uda...\nsię zajmować i jakie\nZarówno miłość jak i choNasze aspiracje nie roba zbliża ludzi do siebie. Nie\nsą zbyt wygórowane, pozwólmy, aby nieszczęście\nbowiem zależy nam drugiego człowieka oddaliło go\nna tym, aby bardziej od nas. Właśnie wtedy najbaruaktywnić grupę laryn- dziej nas potrzebuje. Nas, czyli\ngektomowanych oraz bliskich, przyjaciół, sąsiadów.\norganizować turnusy Każdy może mieć lepszy lub gorz nauką mowy.\nszy dzień, jednak mimo wszystko starajmy się być dla siebie\nCzego Wam życzyć w nadżyczliwi, pomocni. Pani Basia\nchodzącym Nowym Roku?\ni pan Zbyszek odnaleźli szczęście\nNaszym skromnym życzew nieszczęściu, bowiem MAJĄ\nniem jest to, abyśmy byli doceniani przez innych ludzi. Za- SIEBIE. Bierzmy przykład z dobiegamy również o przyznanie brych ludzi i po prostu bądźmy\nnam pomocy finansowej. Środ- dla nich, żyjmy dla nich i pamięki chcielibyśmy przeznaczyć tajmy, że hen ponad nami jest\nna finansowanie stałej pracy ktoś WIELKI i MĄDRY, który\nlogopedy, który prowadziłby nasze uczynki rozliczy. Warto\nw Sejmiku zajęcia z naszą grupą o tym pamiętać, szczególnie, że\n(np. 2 razy w tygodniu). Wielu zbliżają się Święta Bożego Naroz nas laryngektomowanych bar- dzenia...\ndzo tego potrzebuje. Są bowiem\nCzłonkowie Stowarzyszenia Laryngektomowanych\npodczas „otwierania gór”\nROZMOWA Z WOLONTARIUSZKĄ KSON, PANIĄ KAZIĄ\nniepełnosprawnych funkcjonuje w Sejmiku od 2001 roku.\nNa czym polega praca w punkcie?\nTo bardzo trudna i wyczerpująca psychicznie praca. Ludzie\nniepełnosprawni, starsi i samotni dzwonią często po to, aby po\nTo swoista „ściana płaczu”?\nNie tylko, ale i taka „ściana”\njest potrzebna, ponieważ jest to\ntakże telefon zaufania, z którego\nmiesięcznie korzysta nawet do\nkonkretnych sytuacji życiowych\noraz prawnych, stosunków rodzinnych, spraw spadkowych,\nskutków wypadku i nieszczęśliwych wydarzeń, które spowodowały inwalidztwo.\nTo musicie być omnipotentnii?\nMamy do dyspozycji odpowiedni program komputerowy\nz informacjami, ale problemy,\no które pytają ludzie są bardzo\nosobiste i często nietypowe.\nTe przypadki, które wymagają\nwiedzy prawnej, konsultujemy\nz naszymi prawnikami. Punkt\nwolontaryjny obsługują prawnicy Marek Socha-Nałęcz oraz\nNie jest to łatwa praca,\na przede wszystkim wymaga\nsporego zaangażowania osób\npracujących w Punkcie Informacyjnym. Czy osoby obsługujące dostają wynagrodzenie?\nNiestety nie. Jest to działalność wolontaryjna. Tym bardziej\nprzykry jest fakt, iż w ostatnim\nczasie zdarzają się prowokacyjne pytania jak np.:\n− jaki jest wymiar koperty parkingowej?\n− ile jest zakładów pracy chronionej i nazwiska prezesów?\n− lub bardziej szczegółowe dotyczące problemów zatrudnienia osób niepełnosprawnych.\nCi rozmówcy domagają się\nnatychmiastowej odpowiedzi na\npytania. Gdy zaś odmawiamy\nz oczywistych względów i obiecujemy, że oddzwonimy, nie\nchcą podać nazwiska, numeru\ntelefonu, a na koniec padają obraźliwe i przykre słowa, że my\nSfera niepełnosprawności, to\nprzeogromna ilość przepisów,\nktórych nie sposób znać na pamięć. Uczymy się tego na co\ndzień , także poznając problemy\nŚrednio co dwa lata zmienia\nZatem taki Punkt Informacyjny jest drogim przedsię- się zespół osób obsługujących\nwzięciem z uwagi na obciąże- Punkt Informacyjny, ponieważ\nnie finansowe rozmów telefo- nikt nie jest w stanie wytrzymać\nSzkoda, że tak mało ludzi\nTak, to są koszty, które na\ndzień dzisiejszy ponosi KSON. z Urzędu Miasta potrafi to doceNiestety w tym roku Urząd Mia- nić...\nsta tej działalności nie dofinanJustyna Bytnar\nW innych sprawach postępujemy w sposób następujący:\ndane o rozmówcy (z wyjątkiem\ntelefonów anonimowych) zamieszczamy w specjalnym rejestrze. Po wysłuchaniu problemu,\no ile nie ma prostej odpowiedzi,\ninformujemy, że w sprawie tej\noddzwonimy. W międzyczasie\nzbieramy wszelkie potrzebne\ninformacje, aby móc udzielić\nw pełni satysfakcjonującej, pewnej, pomocnej i przede wszystkim kompletnej odpowiedzi.\nW tym celu dzwonimy do określonego urzędu lub instytucji\nzadając konkretne pytanie i z reguły otrzymujemy konkretną odpowiedź. W sprawach skomplikowanych lub rodzących skutki\nprawne, domagamy się interpretacji pisemnej. Często trzeba\nna nią dłużej poczekać. Inflacja\npraw i przepisów regulujących tę\nsferę życia powoduje, że udzielanie informacji bezpośredniej\nrodzi niebezpieczeństwo dezinformacji. Osoba, która przyjmuje telefon, jest zobowiązana\nzałatwić sprawę do końca, tzn.\ndo momentu odpowiedzi zainteresowanemu.\nInicjatywa Środkowoeuropejska jest faktem\nR E PO R TAŻ Z C I E S ZYNA\nuczestniczyli w dniach 9-11.\ngrudnia 2009 roku w międzynarodowej konferencji Inicjatywy Środkowoeuropejskiej, do\nktórej przystąpiły Czechy, Polska, Słowacja, Szwecja i Turcja.\nO szczegółach tego przedsięwzięcia, które dotyczy zespolenia sił i środków w dostępie osób\nniepełnosprawnych do różnych\ndziedzin życia społecznego, infrastruktury technicznej, dóbr\ni usług turystycznych, pisać będziemy w następnych numerach\nposłowie Jan Filip Libicki i Marek Plura a także sekretarz stanu\nds.społecznych Paweł Wypych.\nPolscy parlamentarzyści są zorientowani w potrzebach środowiska, ponieważ sami się z niego\nwywodzą – poruszają się na wózkach. Ze strony czeskiej obecny\nby Vàclav Kràsa przewodniczący\nNarodowej Rady Osób Niepełnosprawnych (NRZP ČR), również\nSilną reprezentację stanowili\nTRIANON z Czech, Słowacji\ni Polski. Dopisali również lokalni samorządowcy ze Starostą\nCieszyńskim Prezydentem Cieszyna na czele.\nw trzech miejscach. W Jastrzębiu Zdroju, gdzie w domu zdrojowym zaprezentowano sprzęt\nrehabilitacyjny wraz z ofertą\nwózków elektrycznych, w które\nmożna byłoby wyposażyć markety (wózki pozostałyby na ich\nwyposażeniu). To dobry motyw\ndo wychodzenia osób niepełnosprawnych z domu i samodzielnego dokonywania zakupów.\nW Trzyńcu, po stronie czeskiej, zaprezentowano dobre\npraktyki – otwieranie szlaków\nturystycznych kolarskich i pieszych w Beskidach. Zostały one\nszczegółowo opisane i opatrzone piktogramami ze wskazaniem\nmiejsc odpoczynku i informacją\no hotelach i gościńcach przystosowanych do przyjęcia osób\nKSON zaprezentowała projekt\nwraz z dwoma filmami o wyprawach niepełnosprawnych w Karkonosze. Obecni zadawali wiele\npytań dotyczących sposobu przygotowania tras, zasad finansowania i metod upowszechniania ich\nw środowisku. Ta część konferencji odbyła się w największym\nw mieście hotelu „Stell”, jedno\nz pięter którego przygotowywane jest dla niepełnosprawnych\nW trzecim dniu konferencji\npodsumowano w Starostwie Powiatowym w Cieszynie dorobek\nspotkania. Głos zabrali przedstawiciele władz uczestniczących\nw nich państw życząc sukcesów\nw tym trudnym dziele wyrównywania szans. Bardzo ciekawa,\nbyła prezentacja projektu wspólnej inicjatywy wybudowania\nośrodka integracyjnego dla 650\nniepełnosprawnych dzieci z różnych państw w Alanyi w Turcji.\nW przedsięwzięciu uczestniczą\nCzechy, Słowacja, Szwecja, Turcja i Polska. Ośrodek zlokalizowany zostanie na wzgórzu a kolejka gondolowa ułatwi dotarcie do niego niepełnosprawnym\ndzieciom. Sygnatariusze Inicjatywy Środkowoeuropejskiej za\npośrednictwem swoich europarlamentarzystów zabiegać będą\no przyznanie niezbędnych środków na realizację tego przedsięwzięcia. I my – tu w KARKONOSZACH trzymamy kciuki za\nrealizację tego pięknego i efektywnego modelu współpracy\ncieszył się również nasz Biuletyn, który zdaniem wielu rozmówców mógłby stać się czasopismem informującym o rozwoju i – miejmy nadzieję sukcesach\nTekst i foto Marek Dębski\nNaukowcy z Uniwersytetu Stanu Ohio prowadzili badania na 24 myszach, z których połowa\nprzez 16 godzin na dobę przebywała w świetle,\na przez kolejne 8 w ciemności. Druga była wystawiona na działanie światła non-stop. W każdej\nz tych grup połowa zwierząt miała w klatkach rury\npozwalające schronić się przed światłem.\nPo trzech tygodniach poddano je testom pozwalającym ocenić poziom depresji i lęku. Myszy\nnieustannie wystawione na działanie światła, bez\nmożliwości ucieczki, wykazywały więcej objawów depresji niż hodowane w normalnym dobowym cyklu. Te, które mogły się schować przed\nświatłem kiedy chciały, miały znacznie mniej\nsymptomów tej choroby.\nBadania potwierdzają coraz popularniejszą teorię, że zaburzenia zegara biologicznego są jednym\nz najważniejszych czynników odpowiedzialnych\nza rozwój depresji. W tej sytuacji zdziwienie może\nbudzić fakt, że większość oddziałów intensywnej\nterapii jest jasno oświetlona przez całą noc. Może\nto tylko potęgować problemy zdrowotne pacjentów.\nLiraglutyd to nowy lek stosowany w terapii cukrzycy typu 2, która jest związana głównie z otyłością i towarzyszącą jej odpornością tkanek na\ninsulinę. Działa u cukrzyków wielokierunkowo\n– nie tylko reguluje poziom glukozy we krwi, ale\nteż jako jeden z nielicznych medykamentów nie\npowoduje tycia, a wręcz sprzyja odchudzaniu.\nJego skuteczność przez 20 tygodni badali\nduńscy naukowcy wśród 564 otyłych pacjentów\nw wieku 18-65 lat. Podzielono ich na trzy grupy.\nJedna zażywała liraglutyd, druga wiodący obecnie\nlek na otyłość – orlistat (działa poprzez zmniejszanie wchłaniania tłuszczów), a trzecia placebo.\nWszyscy przeszli też na dietę odchudzającą o bardzo ograniczonej kaloryczności i regularnie ćwiczyli. Okazało się, że pacjenci otrzymujący liraglutyd mieli niemal dwukrotnie większe szanse na\nschudnięcie niż leczeni orlistatem.\nSpecjaliści zastrzegają, że należy jeszcze ustalić czy zastosowanie tego leku w terapii otyłości\nbędzie możliwe do przyjęcia dla pacjentów. Musi\nbyć wstrzykiwany codziennie, bo jest rozkładany\nw jelicie, a poza tym nie jest tani – koszt półrocznej\nterapii wynosi 4 tys. złotych. Trzeba też przeprowadzić więcej badań nad możliwością wykorzystania liraglutydu u otyłych osób bez cukrzycy.\nStarsi ludzie, pomagający niedomagającemu\nmałżonkowi, żyli dłużej w porównaniu z osobami,\nktóre tego nie robiły – wynika z badań naukowców\nz University of Michigan w USA. Analizowali oni\nkwestionariusze obejmujące 1688 amerykańskich\nstarszych małżeństw od wieku 70 lat wzwyż. Na\npoczątku badań w 1993 roku, informowali jak\ndużą pomoc otrzymują od partnera (jedzenie, kąpiel, przygotowywanie posiłków, zajmowanie się\nbudżetem domowym, branie leków, itp.).\nOgromna większość, 81% stwierdziła, że nie\notrzymuje żadnego wsparcia od współmałżonka.\n9% oceniło, że nie zabiera ono partnerowi mniej\nniż 14 godzin w tygodniu. W trakcie trwania badań umarło 909 osób. Po uwzględnieniu takich\nczynników, jak stan zdrowia, wiek, rasa, płeć czy\nwykształcenie, naukowcy doszli do wniosku, że\no dłuższym życiu decydowało to, że małżonkowie\nopiekowali się bliską osobą ponad 14 godzin tygodniowo.\nNie są znane dokładnie przyczyny tego zjawiska. Być może pomaganie drugiemu, przede\nwszystkim komuś kogo się kocha, łagodzi stres\nwywołany uczestniczeniem w jego cierpieniu.\nNaukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego uważają, że dotychczas zbyt dużo uwagi poświęcano\nanalizie wpływu matek na zdrowie psychiczne\ndzieci, a w niedostatecznym stopniu koncentrowano się na ojcach. Tymczasem ojcowie mają o wiele\nwiększy wpływ na rozwój dzieci niż wydawało się\nwcześniej. Kiedyś ich wychowaniem zajmowały\nsię głównie matki. Depresja ojców nie odbijała się\nwięc na zdrowiu psychicznym potomka. Obecnie\nudział w procesie wychowawczym obojga rodziców się zrównuje.\nProblemy psychiczne dopadają mężczyzn akurat w wieku, gdy prawdopodobieństwo zostania\nojcem jest największe, czyli między 18. a 35. rokiem życia. Z badań wynika, że jeżeli ojciec przechodzi depresję, gdy dziecko ma około dwóch\nmiesięcy, ryzyko wystąpienia u niego w przyszłości problemów natury psychicznej wzrasta od 10\ndo 20%. Na ich dziedziczenie narażeni są szczególnie chłopcy, a najczęściej jest to depresja i alkoholizm.\nWIŚNIE SĄ NIE TYLKO SMACZNE\nBadania specjalistów z Michigan wykazały, że\ndorośli, którzy jedli półtorej filiżanki mrożonych\nwiśni dziennie, mieli zwiększony poziom 5 różnych naturalnych przeciwutleniaczy nadających\nwiśniom ich głęboko czerwony kolor. Te zaś chronią organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników – cząsteczek lub jonów uszkadzających komórki i przyczyniających się do wielu\nWcześniejsze badania prowadzone na zwierzętach wykazały, że wiśnie i ich składniki pomagają\nobniżyć ryzyko zapaleń i schorzeń układu krążenia, a poza tym obniżają o ok. 14% masę ciała.\nBrytyjscy naukowcy w ciągu trzech lat zebrali\ndane dotyczące wzrostu i masy ciała dzieci oraz\nich rodziców. Przebadali 226 rodzin. 41% ośmioletnich dziewczynek, których mamy były otyłe,\nrównież cierpiało na otyłość, podczas gdy wśród\ncórek pań o prawidłowej masie ciała odsetek ten\nwynosił 4%, czyli otyłe matki 10 razy częściej\nmiały otyłe córki. Nie zauważono podobnego\nzwiązku w odniesieniu do synów.\nW przypadku płci męskiej 18% synów otyłych\nmężczyzn również było otyłych; natomiast w grupie chłopców, których ojcowie mieli prawidłową\nwagę odsetek ten wynosił 3%. Nie odnotowano\nzwiązku między masą ciała ojca, a otyłością córek.\nZdaniem autorów badań, zaobserwowany\nzwiązek wynika raczej z wzorców zachowań, niż\nz predyspozycji genetycznych, bo jest mało prawdopodobne, by geny wpływały tylko na dzieci\nz tej samej linii płciowej. Chodzi prawdopodobnie\no to, że naśladują one styl życia i zachowanie rodzica tej samej płci.\nOznacza to, że należy zmienić taktykę walki z epidemią otyłości. Dotychczas prowadzone\nw Wielkiej Brytanii kampanie, mające jej przeciwdziałać, były nakierowane głównie na grupy młodsze wiekowo, zgodnie z założeniem, że\notyłe dzieci wyrastają na otyłych dorosłych. Nie\nuwzględniano jednak faktu, że 8 na 10 otyłych dorosłych nie miało poważnej nadwagi w dzieciństwie oraz tego, że to otyli dorośli są przyczyną\notyłości swoich dzieci. Należy więc docierać do\nZabieg cesarskiego cięcia może zmienić strukturę DNA dziecka – ogłosili szwedzcy naukowcy.\nDlatego dzieci urodzone przez cesarkę częściej\nzapadają na choroby immunologiczne, takie jak\ncukrzyca, rak, czy astma. Lekarze odkryli, że białe\nkrwinki mają inną strukturę u dzieci urodzonych\nprzez planowane cesarskie cięcie, niż u tych, które\nprzyszły na świat siłami natury.\nCzynnik, który powoduje zmiany w kodzie genetycznym, to najprawdopodobniej poziom stresu\nprzy narodzinach. W czasie porodu siłami natury\nstres nasila się stopniowo i jest wyraźnie ukierunkowany na cel, podczas gdy cesarka to olbrzymi\nszok i zaskoczenie dla dziecka. Naukowcy sądzą,\nże DNA zostaje wówczas „przeprogramowane”,\njednak dokładny mechanizm nie jest jeszcze znany i wymaga dalszych badań.\nKARTKA DO SZPITALA\nBrytyjscy eksperci z Królewskiego Kolegium\nPsychiatrów uważają, że nawet tak prosty gest jak\nwysłanie kartki bądź upominku może pomóc choremu poczuć się mniej wyizolowanym i bardziej\nwartościowym. Uświadamia mu on, że komuś z\nzewnątrz na nim zależy. Jednak dostępne na rynku\nkartki często mają nieodpowiednie obrazki lub napisy i nie zawsze nadają się do wysłania choremu.\nDlatego też Kolegium zamierza wyprodukować\nwłasne z napisami typu „Myślę teraz o tobie. Mam\nnadzieję, że wkrótce wyzdrowiejesz”.\nORZECZENIA O SPOSOBIE\nI TRYBIE NAUKI\nCzęsto po wypadku lub na skutek choroby\ndziecko nie może przez jakiś czas uczęszczać do\nszkoły. Inne mogą wymagać kształcenia specjalnego, albo mają specyficzne trudności w uczeniu się\n(dysleksja, dysgrafia, itp.). Należy wtedy uzyskać\norzeczenie, w zależności od sytuacji, o potrzebie:\n– kształcenia specjalnego (dla dzieci i młodzieży\nniepełnosprawnej oraz niedostosowanej społecznie – z zastosowaniem specjalnej organizacji nauki i metod pracy),\n– indywidualnego obowiązkowego rocznego\nprzygotowania przedszkolnego lub indywidualnego nauczania (stan zdrowia uniemożliwia\nlub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola lub szkoły),\n– zajęć rewalidacyjno-wychowawczych (dla\ndzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w\nstopniu głębokim – udział w takich zajęciach\njest uznawany za spełnienie obowiązku szkolnego).\nOrzeczenia wydają zespoły działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Określając potrzebę kształcenia specjalnego nie muszą koniecznie wskazywać, że zalecaną formą jest szkoła specjalna. Zespół może przykładowo stwierdzić, że niepełnosprawne dziecko\npowinno uczęszczać do szkoły integracyjnej albo\nogólnodostępnej. W każdym przypadku, gdy rodzice nie zgadzają się z treścią orzeczenia, powinni wnieść odwołanie.\nW poradniach wydawane są także opinie,\n• o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju\ndziecka (w celu pobudzania psychoruchowego\ni społecznego rozwoju, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole),\n• w sprawie dostosowania wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb ucznia, u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się,\nuniemożliwiające sprostanie tym wymaganiom\n(np. zwolnienie ucznia z głęboką dysleksją rozwojową z nauki drugiego języka obcego).\nZespoły wydają orzeczenia dla uczniów szkół\nNatomiast o potrzebie kształcenia specjalnego dla\ndzieci przed rozpoczęciem obowiązku szkolnego,\nindywidualnego przygotowania przedszkolnego\noraz o zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych\n– decyduja zespoły działające w poradniach właściwych ze względu na miejsce zamieszkania\nOrzeczenia wydawane są na wniosek rodziców\nlub prawnych opiekunów dziecka, podobnie jak\nopinie. Jeżeli wniosek zostanie złożony do zespołu niewłaściwego do jego rozpatrzenia, dyrektor\nporadni niezwłocznie przekaże go do poradni,\nw której działa zespół właściwy i zawiadomi\n• imię i nazwisko dziecka, datę i miejsce jego\nurodzenia oraz miejsce zamieszkania, a w przypadku ucznia – również nazwę i adres szkoły\noraz oznaczenie klasy, do której uczęszcza,\n• imiona i nazwiska rodziców (prawnych opiekunów) i miejsce ich zamieszkania,\n• określenie celu i przyczyny, dla której niezbędne jest uzyskanie orzeczenia,\n• podpis wnioskodawcy.\nWnioskodawca powinien dołączyć dokumentację uzasadniającą wniosek, a w szczególności\noraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych,\npedagogicznych oraz lekarskich. Jeżeli dotyczy on\nwydania orzeczenia o potrzebie indywidualnego\nprzygotowania przedszkolnego albo indywidualnego nauczania, to należy także dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka, w którym lekarz\n• okres – nie krótszy jednak niż 30 dni – w którym stan zdrowia dziecka uniemożliwia lub\nznacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola\n• rozpoznanie choroby lub innej przyczyny powodującej, że stan zdrowia dziecka uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do\nprzedszkola lub szkoły,\n• zakres w jakim dziecko, któremu stan zdrowia\nznacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola,\nmoże brać udział w zajęciach, w których realizowana jest podstawa programowa wychowania przedszkolnego, organizowanych z grupą\nwychowawczą lub indywidualnie w odrębnym\npomieszczeniu w przedszkolu,\n• zakres w jakim uczeń może brać udział\nw obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, organizowanych z oddziałem lub indywidualnie\nW celu uzyskania informacji o problemach\ndydaktycznych i wychowawczych ucznia, zespół\nmoże zasięgnąć opinii nauczycieli, informując\no tym wnioskodawcę. Jest on powiadamiany także\no terminie posiedzenia zespołu. Ma prawo wziąć\nw nim udział i przedstawić swoje stanowisko.\nOrzeczenie należy doręczyć wnioskodawcy\nw terminie 14 dni od dnia posiedzenia zespołu.\nMoże on wnieść odwołanie do kuratora oświaty,\nza pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Jeżeli zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości\nna uwzględnienie, to uchyla zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe. Również od niego przysługuje\nNa wniosek rodziców (prawnych opiekunów)\ndziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie\nkształcenia specjalnego, gmina lub starosta (w za-\nleżności od zalecanej formy kształcenia) zapewni\nmu odpowiednią formę kształcenia specjalnego.\nNatomiast indywidualne przygotowanie przedszkolne lub indywidualne nauczanie organizuje\ndyrektor przedszkola lub szkoły.\nZakład Ubezpieczeń Społecznych zaprzestanie\nwydawania i potwierdzania papierowych legitymacji ubezpieczeniowych z końcem grudnia 2009\nroku. Prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej\nwynikać będzie z innych dokumentów określonych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w szczególności potwierdzających opłacanie składek. Dla\npacjentów nie powinno to mieć żadnego wpływu\nna możliwość korzystania z opieki zdrowotnej na\nSzczegółowe informacje o zasadach potwierdzania prawa do świadczeń z ubezpieczenia\nzdrowotnego można znaleźć na stronie internetowej NFZ – www.nfz.gov.pl\ni czwartki w godz. 13.00-15.00\nRedakcja Niepełnosprawni „Tu i Teraz”\nprzyjmuje bezpłatnie ogłoszenia\ndotyczące spraw istotnych dla osób niepełnosprawnych\n(sprzęt rehabilitacyjny, zamiana mieszkań, poszukiwanie opiekunów, itp)\nKontakt: Biuro Sejmiku\nW dniach 3 i 4.grudnia 2009\nroku w Bibliotece Narodowej\nw Warszawie odbyła się VII\nedycja konferencji REHA FOR\nTHE BLIND® IN POLAND,\nzorganizowana przez Fundację\nSzansa dla Niewidomych. Obok\nsesji „Nowoczesna rehabilitacja\ndrogą do aktywizacji inwalidów\nwzroku” odbyła się prezentacja\nnajnowszych osiągnięć technicznych i rehabilitacyjnych\nprzeznaczonych dla tej grupy\nużytkowników. Na wystawie\nsprzętu rehabilitacyjnego i oprogramowania pod hasłem „Producenci z całej Europy i Ameryki Północnej osiągnęli kolejny\netap na drodze wyrównywania\nżyciowych szans niewidomych\ni słabowidzących” przedstawiono dokonania 39 wystawców,\nwśród nich mówiące urządzenia życia codziennego, mobilne\ntechnologie informatyczne, sterowane głosem kserokopiarki,\nmonitory i drukarki brajlowskie.\nZwiedzający mieli możliwość\nwytypowania w konkursie IDOL\n2009 najlepszego ich zdaniem\nprzedstawionego produktu i firmy. Największe, potwierdzone\nw głosowaniu uznanie zwiedzających uzyskały:\n• OBR (Optical Braille\nRecognition) – oprogramowanie\ndziałające pod systemem Windows, pozwalające odczytywać\nFot. J. Turakiewicz\ndokumenty zapisane brajlem po\njednej stronie lub po obu stronach kartki przy użyciu skanera,\ndzięki któremu rozpoznana treść\njest prezentowana jako tekst,\nktóry może być użyty w różnych\n• Dolphin Computer Access Ltd. – firma, przez ponad\n20 lat będąca pionierem w dostarczaniu technologii dla osób\nz dysfunkcją wzroku, kluczowymi produktami której są\nprogramy Supernova (powiększająco-udźwiękawiający), Hal\n(powiększający z częściowym\nudźwiękowieniem), Easyconverter oraz Easyreader (do formatowania) oraz Guide (połączenie\nz programem powiększającym\nekran w jedną aplikację, która\numożliwia użytkownikom łatwe\ni przyjemne korzystanie z komputera).\nW obu kategoriach wyróżniony został STEP-HEAR™ – służący do udźwiękowienia otoczenia systemem informacyjny, nawigacyjny i alarmowy, znajdujący zastosowanie w miejscach\npublicznych takich jak urzędy,\nśrodki komunikacji zbiorowej,\nszpitale, banki, pasaże handlowe, hotele.\nW części konkursu IDOL\n2009, celem której było wskazanie osoby godnej naśladowania, zasługującej na wyróżnienie przez swoją pracę\nna rzecz osób niewidomych\ni słabowidzących, uczestnicy\nkonferencji wskazali ośmiu\nWśród wydarzeń towarzyszących, takich jak pokaz „Co\npotrafi pies przewodnik?”,\n„Gabinet dotyku” i „Gabinet\nświatła”, szczególne miejsce zajął „Salon Ludwika Braille’a”\n– wystawa poświęcona historii\nnajprostszego systemu zapisu,\nzorganizowana w 200. rocznicę\nurodzin jego twórcy. Zgromadzono na niej m.in. publikacje\nbrajlowskie, w tym 45-tomową\n„Trylogię” Henryka Sienkiewicza, globusy i atlasy, drukarki\ni monitory graficzne. Znalazł się\nwśród nich także PAC Mate –\nbrajlowski notatnik elektroniczny najnowszej generacji. Wśród\nzauważyliśmy także elektroniczną wersję „TU I TERAZ”.\nWystawa czynna będzie do\nz konferencji i wystawy, w tym\nwydawnictwa w alfabecie Braille’a i CD, m.in. prezentujące\nmożliwości studiów dla osób niepełnosprawnych na Uniwersytecie Warszawskim i Politechnice\nŁódzkiej, dostępne są dla zainteresowanych w Biurze KSON.\nIntegracja od małego\njest miejscem, cieszącym się\nogromnym powodzeniem wśród\nPrzedszkole mieści się przy\nulicy Junaków 2 i przyjmuje\ndzieci w wieku od 2,5 do 6 lat.\nW godzinach między 6:00\na 17:00 można odwiedzić placówkę, która (jak informuje\nstrona internetowa przedszkola)\n− prowadzenie grup integracyjnych, do których należą\nwspólnie dzieci niepełnosprawne z rówieśnikami,\n− wszechstronne przygotowanie do nauki szkolnej,\n− udział dzieci w spektaklach\nmuzycznych, teatralnych na\nterenie placówki i poza nią,\ndziecięcego w ramach wczesnego wspomagania rozwoju,\nwedług propozycji dzieci\nDzieci objęte wczesnym\nwspomaganiem rozwoju i z\nniepełnosprawności mogą przebywać\nw placówce do 10 roku życia.\n− bogato wyposażoną placówkę w zabawki i pomoce dydaktyczne,\n− dostosowanie wyżywienia\nzgodnie z potrzebami dzieci\n(diety bezglutenowe, alergie),\n− fachowe przygotowanie nauczycielek, które zapewnią\ndzieciom serdeczną i ciepłą\n− prowadzenie poszerzonych\nzajęć plastycznych i muzycznych we współpracy ze specjalistami z tych dziedzin,\n− organizację zajęć dodatkowych -np. języki obce według\npropozycji rodziców, zajęcia\nterapeutyczne, logopedyczne, muzykoterapię.\n− uczestniczenie dzieci w zajęciach: „Wspomaganiu rozwoju twórczego myślenia”,\n− prowadzenie zajęć specjalistycznych z udziałem logopedy, psychologa i pedagoga\nJak widać przedszkole zapewnia komfort psychiczny\noraz szczęście i wszelką pomoc\ndzieciom, a także ich rodzicom.\nMiejmy nadzieję, że nie tylko\nna naszym terenie, ale i w całym\nkraju, tego typu placówki będą\npowstawać i prężnie się rozwijać. Dzieci już od małego uczą\nsię tolerancji do niepełnosprawnych rówieśników, dzięki temu\nw przyszłości możemy wykształcić społeczeństwo, które\nbędzie się otwierać na niepełnosprawnych oraz im pomagać.\nŻycie w takim świecie byłoby piękniejsze i łatwiejsze...\nCzemu Polski Związek Niewidomych\nW wielu listach, telefonach,\nale i w czasie osobistych wizyt\nw siedzibie Sejmiku, członkowie Koła Polskiego Związku\nNiewidomych pytają o powód\nwyprowadzenia się Koła PZN\nz ulicy Grabowskiego na ulicę\nJana Pawła II 7. Sejmik zabiegał\no to, aby PZN podobnie jak inne\norganizacje funkcjonowały nadal\nDEKALOG NIE WSZEDŁ\nw Sejmiku. Nie tylko z uwagi na\ndostępność komunikacyjną, ale\nmożliwość wspólnego rozwiązywania problemów. Ze strony\nZarządu PZN słyszeliśmy, że ta\ndecyzja była wymuszona przez\nDementujemy tę informację\npodkreślając, że w licznych roz-\nmowach, ale i korespondencji\nzabiegaliśmy, by PZN został razem z nami.\ni nie ma w tym naszego udziału,\na decyzja o wyprowadzeniu\nKoła PZN z Sejmiku szkodzi integracji środowiska.\nUMYSŁOWYM KOŁO W JELENIEJ GÓRZE ul. Waryńskiego 14, 58-500 Jelenia Góra, tel./fax: 075 75 259 61, 075\n76 478 18\nAdres: ul. Grabowskiego 7 • 58 500 Jelenia Góra\ntel.: 075 75 242 54\n• JELENIOGÓRSKIE STOWARZYSZENIE\nRODZIN I PRZYJACIÓŁ DZIECI Z ZESPOŁEM DOWNA ul. Rataja 18/31,\n58-500 Jelenia Góra, tel.: 075 75 51\n705, 0 607 587 103, e-mail: [email protected], www.jgora.darzycia.org\n• STOWARZYSZENIE LARYNGEKTOMOWANYCH ul. Grabowskiego 7, 58-500\nJelenia Góra, tel.: 075 75 242 54 lub\n075 64 38 595\nKlub Nauczyciela, ul. Bankowa 15, 58500 Jelenia Góra, tel.: 075 755 44 12\nul. Grabowskiego 7, 58-500 Jelenia\nGóra, tel.: 075 75 327 36, 0 609 892\n• KOŁO POLSKIEGO ZWIĄZKU NIEWIDOMYCH ul. Jana Pawła II 7, 58-500\nJelenia Góra, tel.: 075 752 49 31\nSTWARDNIENIE ROZSIANE ul. Jana\nPawła II 7, 58-500 Jelenia Góra, tel.:\n075 75 410 79\n• STOWARZYSZENIE OSÓB DIALIZOWANYCH W ORGANIZACJI\nGóra, tel.: 075 75 242 54\n• ODDZIAŁ TERENOWY POLSKIEGO TOWARZYSTWA WALKI Z KALECTWEM\nul. Jana Pawła II, 58-500 Jelenia Góra,\ntel.: 607 604 587\n• KOŁO MIEJSKIE POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DIABETYKÓW\n• POLSKI ZWIĄZEK EMERYTÓW, RENCISTÓW I INWALIDÓW, ul. Wojska Polskiego 25, 58-500 Jelenia Góra, tel.:\n075 75 221 61\n• POLSKI ZWIĄZEK GŁUCHYCH ul. Grabowskiego 7, 58-500 Jelenia Góra, tel.:\n075 75 258-01\nPUNKT INFORMACJI – TELEFON ZAUFANIA\nKSON Jelenia Góra 075 75 231 83\nObsługa: Kazimiera Gronostaj, Monika Żak, Agnieszka Patrys\n• STOWARZYSZENIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH SŁUCHOWO ul. Grabowskiego 7, 58-500 Jelenia Góra, tel.:\n075 75 242 54\n• JELENIOGÓRSKI KLUB SPORTOWOREHABILITACYJNY ul. Kiepury 17/31,\n58-500 Jelenia Góra, tel.: 075 76 43\n571, 0 601 952 560\n• ZWIĄZEK INWALIDÓW WZROKU ul.\nGrabowskiego 7, 58-500 Jelenia Góra,\n• STOWARZYSZENIE KLUB LUDZI CIEKAWEGO ŻYCIA ul. Grabowskiego 7,\n58-500 Jelenia Góra, tel.: 075 75 242\n• GRUPA WSPARCIA „PRZYJACIELE”\nSPOŁECZNO-KULTURALNE ul. Grabowskiego 7, 58-500 Jelenia Góra, tel.:\n• Podpowiadamy jak eliminować bariery architektoniczne.\n• Osoby zgłaszające się do punktu kontaktujemy ze specjalistami z różnych\nPunkt Informacji współpracuje z Zespołem Doradców i Specjalistów, w skład\nktórego wchodzą: Szef Zespołu Andrzej Broniszewski – specjalista do spraw\nrehabilitacji leczniczej (środa w godzinach 13.00-15.00)\nEwa Knychas – psycholog\nMaria Kawwa Geringer – psycholog, doradca zawodowy\nEwa Kisiel – lekarz okulista\nMarek Nałęcz Socha – radca prawny\nBartosz Nowak – radca prawny\nZdzisław Wojtas – doradca w sprawach wypadków komunikacyjnych\nKs. Henryk Bujok – wsparcie duchowe\nKs. Marian Matuła – wsparcie duchowe\nTerminy z wymienionymi specjalistami do uzgodnienia w Punkcie.\nWspółpracujemy również z doradcami z innych dziedzin i umożliwiamy konsultacje po wcześniejszym zgłoszeniu.\nUWAGA!! Konsultacje członków zespołu są bezpłatne!!\nCzekamy od poniedziałku do piątku w godzinach od 10:00-15:00!\ntel. (0 33) 851 04 44;\nfax (0 33) 851 07 75\nul. Srebrna 2, 43-400 Cieszyn,\ntel. (033) 479 48 70;\ntel. kom. 508 063 224\nul. Rynek 6 , 43-400 Cieszyn,\ntel. (033) 858 35 87;\ntel. kom. 510 092 524\nul. Towarowa 6, 43-400 Cieszyn,\ntel. (033) 852 01 55;\ntel. kom. 510 092 528\nSzanownym Czytelnikom Biuletynu Tu i Teraz, wraz z życzeniami wszelkich łask i błogosławieństw bożych na nadchodzące\nŚwięta, zamieszczamy poniżej kilka wierszy naszych jeleniogórskich poetów.\nKolęda na 12 XII\nKs. Mariuszowi Witczakowi\n– w Borowicach\nŚwierkiem pachnie wszędzie\nSerca nasze biją jeden rytm\nMiłości w kolędzie\ndzięki tobie jeszcze piękniej\ndziś chwalimy Pana.\nNiech się znów narodzi\nkolędę w podzięce.\nPieśń o Maleńkim Darze\nNiech tysiąc spraw\nTej nocy się wydarzy\nKiedy Gwiazdka Betlejemska\nwzejdzie w blasku swoim,\nobdarz Boże Dziecię, ludzi\ndobrem i pokojem.\nprzy którym wszystkie bledną\n– dzień w którym miłość\nprzyjmuje bezwarunkową postać.\ni win darowania.\nw którym obecność Boga\njest wręcz namacalna.\nI kiedy dusza\nwibruje w zachwycie\nnad tym co najwspanialsze\n- nad rodzącym się życiem!\nktórą ujrzy świat\nzasiądźmy do wieczerzy\n– i na gwiazdy znak,\na Bogu zaśpiewajmy\nPodaj rękę temu, co już wiesz\nBy gniew odszedł gdzieś daleko\nMiłość była wkoło\nKażda chwila w życiu ma swój\nKażdej człowiek czeka\nNajpiękniejszą chwilą jednak jest\nZa oknem śnieg maluje drzewa\nW kufajkę okutany mróz tupie\nJuż kometa rozpala ognistym\nnad maleńkim Bogiem.\nJuż anioły się schodzą, już pasterze\nPo górach dolinach się niesie\nDemony w las się kryją burą\ngdy Dzieciątku kolędę nuci Święta\nWół i osieł oddechem ogrzewają\nŚwięty Józef u żłóbka pochyla się\nA z krain dalekich, ufając komecie,\nmędrcy jadą, by oddać chwałę\nA mały Jezus płacze, zbyrkają\nAnielskie chóry grają, pasterze się\nGwiazd korowody tańczą ponad\nHej kolęda, kolęda – do Betlejem\nKultura • Kultura • Kultura\nStowarzyszenie Lipy Czarnoleskiej zorganizowało kilka dni\ntemu spotkanie opłatkowe dla\npoetów w Jagniątkowie. Zaproszeni goście wspólnie ucztowali,\nbowiem stół był syto zastawiony\nprzeróżnymi pysznymi przekąskami i słodyczami. Można też\nbyło podziwiać obrazy autor-\nstwa pani Oliwkowskiej. Chwilę\npóźniej na spotkanie dotarł ks.\ndr Józef Stec – proboszcz Parafii Matki Bożej Miłosierdzia\nw Cieplicach. Interesująco opowiadał o zwyczajach wigilijnych\nw polskich domach i o opłatku,\nzachęcał do wspólnej\nmodlitwy, która jest\ntak ważna szczególnie, gdy odmawiamy\nją wspólnie z całą\nrodziną. Po ciepłych\ndzielenie się śnieżnobiałym opłatkiem.\nZaraz potem odbył\nsię uroczysty koncert\ni deklamacja wierszy\npoetek należących zarówno do\nchóru, jak i do Stowarzyszenia.\nWspólne kolędowanie wprowadziło nas w radosny czas oczekiwania na Boże Narodzenie,\nktóre już niebawem...\n– Poproszę wibrator! – mówi\n90-letnia staruszka w sex-shopie.\n– Lepiej by babcia do kościółka\nposzła, pomodlić się...\n– Ale ja chodzę, chodzę, synku!\nTylko już nie mam się z czego spowiadać!\nDziadek narzeka na wzrost kosztów utrzymania:\n– Kiedy byłem młody mama mi\ndawała 5 złotych na zakupy, a wracałem do domu z pełną reklamówką\n– wędliny, mleko, chleb, ser, masło,\nkonfitury. A teraz co?! Wszędzie te\nlustra, te kamery!\nDo lekarza wpada pacjent z niezapowiedzianą wizytą.\n– Panie doktorze, musi mi pan\npomóc. Za każdym razem kiedy\nuprawiam seks z moją żoną mam\nzaczerwienione oczy, nogi jak\nz waty i nie mogę złapać tchu...\n– Takie dolegliwości czasem się\npojawiają, szczególnie w pana wieku. Przypomnę, że ma pan 86 lat.\nProszę mi powiedzieć kiedy zauważył pan te objawy?\n– Trzy razy ostatniej nocy i dwa\nrazy dziś rano!\nNa ławce w parku siedzi staruszek i strasznie płacze. Podchodzi\ndo niego przechodzień:\n– Synu, mam 88 lat, dwa tygodnie temu ożeniłem się z najseksowniejszą laską w okolicy. Ma 22\nlata, wymiary 90/60/90, świetnie\ngotuje, kochamy się kiedy chcę,\n– Nie pamiętam, gdzie mieszkam!\nNoc poślubna. Pan młody stanął\nw oknie i wzdycha.\n– Co się dzieje? – pyta żona.\n– Mówią, że noc poślubna jest\ntaka piękna, a tu leje i leje...\nMłodzi leżą w łóżku.\n– Czy miałaś przede mną jakiegoś mężczyznę? – pyta mąż.\n– Ależ co ty, kochanie, żadnego!\n– Słyszałem, że nauczyłeś swoją\n– To był znakomity pomysł!\nWczoraj wygrałem od niej połowę\n– Dlaczego się smucisz?\n– Bo będę ojcem...\n– Ale to jest powód do radości!\n– Niby tak, ale nie wiem jak powiedzieć o tym żonie.\npotwierdził zakładane możliwości manewrowe.\no wysokiej rozdzielczości jest często niemożliwa Lubelski Uniwersytet Marii Curie-Skłodow- ze względu na niską transmisję danych. W opraskiej, gdzie jest 484 niepełnosprawnych studen- cowanym przez...


Transparentne meble i przeszklenia we wnętrzach - co warto wiedzieć?\nWszelkiego rodzaju przezroczystości, czy to w postaci transparentnych mebli, ścianek działowych w formie przeszkleń czy też oszklonej garderoby coraz częściej pojawiają się w nowoczesnych projektach wnętrz. Ogromnym plusem takich rozwiązań jest fakt, że sprawdzają się równie dobrze w małych mieszkaniach, co w dużych. Wszystko za sprawą subtelnej, lekkiej formy, która kompletnie nie zabiera optycznie miejsca, a przy tym za każdym razem spełnia swoją funkcję. O możliwych rozwiązaniach z transparentnym materiałem w roli głównej przeczytacie w tym wpisie. Wszystko jak zwykle okrasimy nietuzinkowymi projektami architektów.\nPrzeszklenie w industrialnym stylu w eleganckim apartamencie\nNa pierwszy ogień pójdą transparentne meble, które wbrew pozorom wcale nie są wynikiem ostatnich eksperymentów designerów. Pierwszy taki meble powstał już w 1968 roku. Tak zwany ,,Bubble Chair” to pierwszy mebel – duch. Jego autorem jest fiński designer – Eero Aarnio. Tym samym stał się prekursorem tego trendu.\nBubble Chair w projekcie Partner Design\nJednakże największą popularność meble wykonane z poliwęglanu zdobyły dzięki twórczości Phillipa Starcka. Jest on autorem całej serii transparentnych mebli (w tym dziecięcych). Najpopularniejsze modele z tej kolekcji to krzesła: Victoria Ghost oraz Louis Ghost. Projektant znany z dość ekscentrycznego podejścia do projektowania, udowodnił, że takie meble potrafią być naprawdę stylowymi i przede wszystkim designerskimi elementami aranżacji.\nKultowe meble wypoczynkowe, cz. II – fotele\nTransparentne krzesło w pokoju nastolatki | proj. Minimoo\nLampa zwieszana Brokis Capsula\nZauważmy, że transparentne meble wykazują się bardzo dobrymi właściwościami: są trwałe i solidne. Z tego względu sprawdzą się w każdym rodzaju pomieszczenia, a także śmiało możemy je wykorzystać do aranżacji tarasu. Ponadto istnieje możliwość wybrania dowolnego koloru przy zachowaniu transparentności. Te kolorowe sprawdzą się najlepiej w pokojach dziecięcych, natomiast do pomieszczeń typu salon, sypialnia czy jadalnia najlepiej wybrać klasyczne modele.\nDużym plusem przezroczystych mebli jest ich lekka forma. Dzięki temu, że są transparentne nie zagracają pomieszczenia i optycznie nie zabierają miejsca.\nTransparentne meble doskonale sprawdzą się przy mniejszym metrażu\nPropozycje Internity Home\nLampa zwieszana Borkis Capsula Różowa\nW każdym stylu wnętrza\nPrzezroczyste meble, nie tylko krzesła z poliwęglanu, ale też na przykład szklane stoliki kawowe, sprawdzą się w każdym stylu wnętrza. Wystarczy czasami trochę pokombinować z łączeniem różnych materiałów, na przykład w stylu klasycznym warto wybrać krzesło z transparentnym siedziskiem na drewnianych nóżkach. W stylu industrialnym przezroczysty materiał warto połączyć z metalem. W skandynawskim połóżmy na krzesło futrzaną poduszkę, albo narzutkę. Transparentne meble dzięki swojej minimalistycznej formie dają ogrom możliwości aranżacyjnych.\nTransparentne krzesła w eklektycznym wnętrzu\nproj. Anna Maria Sokołowska, zdj.: Fotomohito\nBateria umywalkowa Axor Starck V\nPrzeszklenia we wnętrzach\nInnym sposobem na wprowadzenie do wnętrza transparentnego piękna są przeszklenia, które najczęściej pełnią funkcję podziału otwartej przestrzeni (szczególnie przy małym metrażu) w bardzo minimalistyczny, niemalże nierzucający się w oczy sposób.\nPrzeszklenie czasami jest jedynym źródłem naturalnego światła w danym pomieszczeniu (proj. Kształt Rzeczy)\nNajpowszechniejszym sposobem wprowadzenia przeszklonych ścian do wnętrza jest stworzenie z nich swego rodzaju wewnętrznego okna, bądź witrażu wykonanego wyłącznie z jasnego szkła. Do tego celu wykorzystuje się ciemne, stalowe ramy, w których nie trudno stworzyć otwór na drzwi.\nPrzeszklenie w industrialnym klimacie\nInnym sposobem jest zamontowanie jednolitej tafli szkła. Należy jednak pamiętać, że w takim przypadku nie będzie ona mogła być nieskończenie duża. Płaty przeźroczystej szyby bardzo często wykorzystywane są w przestrzeniach intymnych. Służą między innymi do tego, by oddzielić sypialnie od dedykowanej dla niej otwartej łazienki. Przy pomocy przeszklenia, zwłaszcza tego o mlecznym zabarwieniu możemy również stworzyć ścianę klatki schodowej, garderoby lub oranżerii.\nPrzeszklona garderoba w projekcie JT Grupa\nPrzeszklona garderoba w projekcie Anny Marii Sokołowskiej (zdj.: Fotomohito)\nNajmodniejsze, zwłaszcza w projektach w stylu prowansalskim, klasycyzującym i skandynawskim jest tworzenie przeszklonej ściany w przestrzeni łączącej kuchnie z jadalnią lub salonem. Przeszklenia w kuchni, zwłaszcza w tej umiejscowionej w kawalerce lub niewielkim mieszkaniu, bywa zbawienne. Wprowadza światło do ciemnego pomieszczenia i oddziela go od reszty domu.\nproj. Colombe Design\nLampa zwieszana Faro SABA Matt\nAxorbaterie umywalkowebrokisfaroFlosGrokKartellkrzesłalampy biurkowelampy stojąceLampy zwieszanełazienkameblemeble - duchymeble dziecięceoświetleniePhilippe StarckPrzeszklenia we wnętrzutransparentne mebletransparetne krzesła\nŚwietlne dzieło sztuki | Żyrandol 2620 projektu Rona Gilada dla marki Flos


Dzieci chciały zagłodzić ją na śmierć! ! ! - Katastrofy, egzekucje, mutacje, śmiertelne wypadki, perwersje - forum bez tabu - HcFor\n''Co za barbarzyństwo! Zamieszkałą w prowincji Hunan 90-letnią Xiaoming Tsui chciały zagłodzić na śmierć własne dzieci! Syn i córka zamknęli staruszkę w jej sypialni, pozbawiając ją dostępu do jedzenia, picia i toalety.\nJedno jest pewne, schorowana matka nie będzie już dla nich ciężarem. Zwyrodnialcom grozi nawet kara śmierci.''\nPS Szukałam, nic nie znalazłam podobnego na tym forum. Jeżeli jest inaczej, proszę o usunięcie mojego posta.\nWyślij prywatną wiadomość (PM) do użytkownika Winda666\nZnajdź wszystkie posty napisane przez Winda666\nTo mi się podoba. Tam przynajmniej nie obciążają społeczeństwa utrzymywaniem degeneratów. Chwasty trzeba wyrywać, a nie przycinać.\nZnajdź wszystkie posty napisane przez adam66\nDla mnie powinni zrobic to samo dla nich :]\nWyślij prywatną wiadomość (PM) do użytkownika Dead666\nZnajdź wszystkie posty napisane przez Dead666\nNiestety przypadków, gdzie ludzie starzy są traktowani jako zbędny balast widzimy dookoła siebie. Tu chociaż dobra reakcja sąsiadów, wyrazili zainteresowanie, bo gdy sąsiad mojej ciotki napie*dala żone jak szmate, nikt nie zareaguje. Osobiście słyszałem o przypadku,że starszej kobiecie wlano z butelki wode do ust nagniatając ją zeby nie zdążyła łyknąc a nastepnie zatknieto nos,z racji operacji gardla, kobieta udusila się, a jej córka i konkubent upierali się ze kobieta się zachłysnęła pijąc pod ich nieuwagę.. Dostali chyba wyrok w zawieszeniu,żałosne. Choć jedynym nazwijmy to plusem sytuacji bylo to,że umarła w ciągu kilku minut. A tu, tortury trwaly długie dni, lub tygodnie.\nWyślij prywatną wiadomość (PM) do użytkownika Dafemord\nZnajdź wszystkie posty napisane przez Dafemord\n, bo gdy sąsiad mojej ciotki napie*dala żone jak szmate, nikt nie zareaguje. .\nA dlaczego TY nie zaregujesz??\nbo mieszkam 150 km od niej i jestem tam raz na rok? i niestety tam trzeba dorzucić jeszcze dziwne podejście samej kobiety. Gdy ciotka kiedyś dzwoniła na policje,ta z limem pod okiem lub poocieraną twarzą upierała się,że nic się nie stało tylko spadla z krzesła czy cos i funkcjonariusze odjeżdzali. Choć ile można patrzeć na taką patole?\nWiec widocznie lubi dostawac po ryju , jestes na tym forum i wiesz ze nie takie rzeczy ludzie lubia.Dlatego zapewne sasiedzi juz nie reaguja.Jednak dziwnie brzmi kiedy masz pretensje do kogos a sam wiesz o sytuacji i tez nic nie zreobiles.\nNie chce bronic tych ludzi , jednak czesto bywa tak ze opieka nad starszym schorowanym rodzicem jest horrorem.Schorowani ludzie potrafia byc naprawde straszni uciekaja sa agresywni nie poznaja bliskich itd... oczywiscie to usprawiedliwia glodzenia jednak gdyby mili mozliwosc oddac matke do zakladu opieki pewnie by do tego nie doszlo.\nNiekoniecznie można przymykać oko na czyjeś dziwne zamiłowanie gdy w domu są dzieci. Czasami jedna osoba to za mało,żeby coś zmienić\nOstatnio edytowane przez Dafemord : 20-07-2014 - 18:04\nchciały, dzieci, jedzenia, matka, wody, zagłodzić, śmierć