Kategoria:Historia – IBR wiki\nWersja Kaczmarekr (dyskusja | edycje) z dnia 14:34, 15 lis 2014\nGórny Śląsk Pojęcie i granice w ujęciu historiograficznym\nGórny Śląsk to pojęcie, które ciągle zmieniało swoje znaczenie, zarówno w sensie geograficznym jak i historycznym. Silesia Superior, łacińskie określenie Górnego Śląska, to nazwa wywodząca się wprawdzie ze średniowiecza, ale w momencie tworzenia się państw słowiańskich na przełomie IX i X wieku jeszcze przecież nie występująca. Dzielnicami historycznymi, odpowiadającymi wcześniejszym plemiennym podziałom, w momencie tworzenia państwa czeskiego pod panowaniem dynastii Przemyślidów i państwa polskiego pod władzą Piastów, były Śląsk i Małopolska. Pierwsze odrębne ujęcia historii Śląska, traktowanego jako zwarty terytorialnie obszar, odnajdujemy w kronikach średniowiecznych: „Chronica Polonorum”, powstałej w latach 80-tych XIII wieku w cysterskim klasztorze w Lubiążu, oraz w „Chronica principum Polonie” opracowanej u schyłku XIV wieku w Brzegu. Pierwszym całościowym ujęciem opisującym granice Śląska było zapewne, utracone niestety, dzieło proboszcza kościoła pw. Św. Ducha we Wrocławiu, Benedykta z Poznania – „Cronica ducum Silesie corrogata” i „Cronica Silesiae abbreviata”, obejmujące okres lat 1241-1342 . W tych też opracowaniach konsekwentnie, obok nazw księstw występuje już samodzielnie pojęcie Śląska jako odrębnej krainy historycznej. Sam termin Górny Śląsk (Horní Slezsko, Silesia Superior, Oberschlesien), używany dla określenia politycznej odrębności wschodniej części Śląska, pojawia się dopiero w XV wieku.\nKształtowanie się pojęcia Górny Śląsk We współczesnych syntezach historii Śląska sprawa kształtowania się nazwy Górny Śląsk nie jest zagadnieniem, któremu autorzy poświęcaliby większą uwagę. Wszystkie interpretacje ograniczają się do zreferowania starego sporu historiograficznego związanego z nazwą całej dzielnicy, raczej skłaniając się obecnie do indoeuropejskiej genezy tego pojęcia. Wg dość już odległego w czasie opracowania Kazimierza Popiołka nie znamy genezy nazwy Śląsk. Dla autora najbardziej przekonywująca jest teza, że nie pochodzi ona, tak jak chcieliby tego XIX-wieczni historycy niemieccy, od wandalskich Silingów, którzy przybyli na ten obszar ok. II w ne., lecz, jak wywiódł to wg Popiołka Władysław Semkowicz, od rzeki Ślęza (ewentualnie góry Ślęż/Sobótka etymologicznie pochodzącej od słowiańskiego ślęg/śląg – wilgoć, mokrość, będącej prastarym miejscem kultowym). Uwagi Popiołka nie zaprzątała kwestia skąd pochodziła nazwa Górny Śląsk. Posługuje się nią sporadycznie od momentu, kiedy zaczyna omawiać okres schyłku XII wieku, ale nie traktuje tego obszaru jako zwartej całości o jasno określonych granicach, a tylko jako geograficzne uściślenie. Polityczną odrębność gornośląską postrzegał dopiero od Wiosny Ludów . Podobną interpretację odnajdziemy także w niedokończonej polskiej wielotomowej wrocławskiej syntezie historii Śląska. W najnowszych syntezach historii Śląska, które ukazały się już w naszym stuleciu, w zasadzie niewiele zmieniło się w tej interpretacji. Jest ona tylko bardziej wyważona i precyzyjna, a także nie tak jednoznacznie utożsamiana z polskim obszarem etnicznym. Rościsław Żerelik, odwołuje się do tezy Jana Bandtkego, wskazując przy tym słusznie, iż Semkowicz był tylko kontynuatorem propozycji krakowskiego historyka i prawnika, i przywołując całą polsko-niemiecką dyskusję naukową toczącą się na ten temat od XIX wieku, skłania się również do pochodzenia nazwy Śląsk od rzeki, dopływu Odry. Akceptuje zresztą ustalenia Semkowicza i Mikołaja Rudnickiego, którzy w oparciu o badania lingwistyczne, odrzucające etymologię od germańskiego Sil, a przyjmując za bardziej prawdopodobną etymologię od słowiańskiego ślęz wyprowadzonego od słowiańskiego ślęg (słota, wilgoć), powrócili do twierdzenia o słowiańskim rodowodzie nazwy Śląsk, odrzucając tezy Johanna Gottloba Worbsa i Ignaza Imsiega o pochodzeniu nazwy od Silingów. R. Żerelik przywołuje przy tej okazji wyniki najnowszych badań językoznawczych (Jürgena Udolpha), dowodzące jeszcze głębszej historii nazwy Śląsk. Ta interpretacja nawiązuje do pierwotnego języka indoeuropejskiego, gdzie przedrostek Sil- (oznaczające morze, jezioro, spokojną wodę) oznaczałoby kraj bogaty w wodę, a kocówka –ęza pochodziłaby od indoeuropejskiego –ing, często przechodzącego w –ąg, -ąża . Również R. Żerelik nie poświęca, niestety, zbyt wiele uwagi genezie pojęcia Górny Śląsk/Silesia Superior. Konstatuje tylko dla epoki średniowiecza, że rozróżnienie na Dolny Śląsk i Opolszczyznę (wówczas dux Opoliensis) pojawia się już w XIII wieku i rozumie się wówczas pod tym terminem te, które leżały na wschód od Przesieki międzyśląskiej. Rozróżnienie to wg niego zaczęło zanikać w XV wieku, chociaż w nazwach dalej używano pojęć Silesia Inferior, Silesia Superior, a kiedy chciano zaznaczyć, że chodzi o cały Śląsk, to pisano Utraque Silesiae . Również w drugiej współczesnej syntezie historii Śląska Stanisław Rosik, podobnie jak R. Żerelik, najpierw omawia przebieg całej dyskusji toczącej się prawie przez dwa stulecia nad nazwą Śląsk. Jednak dodaje także nowy jej aspekt, wskazujący, iż trudno obecnie bronić tezy o tym, że cały obszar Śląska był jednym wielkim mokradłem po cofającym się lądolodzie, co miałoby się odbijać w nazewnictwie. Trzeźwo zauważa, że chodzi przecież o okres znacznie późniejszy, a więc w najlepszym przypadku można tylko mówić o lokalnym zawilgoceniu, które wynikało z mikroklimatu wokół Ślęży oraz z bogactwa cieków wodnych w tej okolicy z rzeką Ślężą na czele. Terytorium dla którego posługiwano się tą nazwą wówczas obejmowała prawdopodobnie więc tylko Ślężan, a nie całego obszaru późniejszej dzielnicy znanej pod tą nazwą . Również i w tej monografii nie znajdziemy, oprócz rozgraniczenia, analizy genezy nazwy Górny Śląsk. Marek L. Wójcik omawia tylko konsekwencje wydarzeń z 1202 roku i poprzedzających ich zmian, związanych z aspiracjami synów i wnuków Władysława Wygnańca. Pierwsza linia Piastów śląskich – wrocławska - konsekwentnie używała od tej pory tytułu książąt śląskich (duces Slezie lub duces Zlezie), a druga linia - książąt opolskich – tytułu książąt opolskich (duces Opoliensis lub duces de Opol) .\nWe współczesnej syntezie niemieckiej Norberta Conradsa, autor poza przywołaniem jako ciekawostki historiograficznej używanej niekiedy w okresie nowożytnym etymologii od staroniemieckiego die Schlesie, rozumianej jako „godny umiłowania”, również opisuje cały historyczny spór o nazwę Śląska, nie starając się jednak go rozstrzygać, chociaż wydaje się skłaniać do interpretacji od nazwy pochodzącej od góry Ślęża. Wg Conradsa wszystko wskazuje na to, że nazwa pochodzi od dawnej nazwy tej właśnie góry (Zobten), skąd przeniosła się na cały Śląsk, że względu na to że rzeczownik „Zlenz” należy wymawiać miękko, jako słowiańską głoskę „s”. Etymologię tego słowiańskiego słowa wyprowadza albo ze słowiańskiego selo – mieszkanie, albo ślęgnąć – wilgotny. Nie wyklucza zresztą też pochodzenia nazwy od łacińskiej nazwy Ślęży - mons Silencii, która w ten sposób mogła nadać najpierw nazwę okolicy, a potem jego mieszkańcom. Wg Conradsa dopiero z tej pierwotnej słowiańskiej nazwy, tej etymologii nie neguje, notowanej już w IX wieku w źródłach (chodzi mu tutaj o zapis Geografa Bawarskiego) przejęły ją wszystkie współczesne języki (polski, czeski i niemiecki). Przywołuje jednak i drugą interpretację, która w niemieckiej historiografii wg niego pojawiło się już w okresie baroku, w ramach poszukiwania niemieckiej nazwy dla całego kraju, a od pierwszej połowy XIX wieku zdominowała naukę niemiecką. Nazwa góry Ślęża pochodziłaby wówczas od Silingów. Takiego zdania byli za Imsiegiem zarówno Gustaw Stenzel jak i Karl Mühlenhoff. Jak jednak wyraźnie Conrads zaznacza, osłabiając obecną wiarygodność tej interpretacji, przyjęto ją bez podstaw źródłowych .\nWg Conradsa ukształtowanie się odrębności Górnego Śląska i jego pierwotnych granic wiąże przede wszystkim z aspiracjami politycznymi młodszej linii Piastów śląskich. Za najważniejszy z tego punktu widzenia uznaje rok 1202, który znosił do tej pory jednolite prawo dziedziczenia w jednej linii piastowskiej, dając prawo do dziedziczenia oddzielnie w liniach wrocławskiej i raciborsko-opolskiej. Wprowadza przy tym jeszcze jedną nazwę. W miejsce używanej do tej pory jednolitej nazwy Śląsk (Schlesien), która pozostaje tylko dla części północnej dzielnicy, na południu kształtuje się odrębność tzw. Opolszczyzny (Oppelner Land). Również i Conrads podkreśla jednak, że zmiana ta nie była trwała. Objęcie przez państwo czeskie całego Śląska przywróciło jednolitą nazwę – Śląsk dla całego dawnego wielkiego księstwa śląskiego . Brak zainteresowania współczesnych historyków kształtowaniem się pojęcia Górny Śląsk da się wytłumaczyć przede wszystkim znacznie późniejszym pojawieniem się tej nazwy, a więc rzeczywiście wtórnym znaczeniem tego problemu w stosunku do etymologii nazwy całej dzielnicy. Nazwa Górny Śląsk (nie traktowana jednak tylko prawno-politycznie jako Księstwo Opolskie) ma bowiem genezę znacznie młodszą. Pierwszą poświadczoną źródłową wzmianką o „dwóch Śląskach” odnajdujemy w zapisach kancelaryjnych z 1427 roku . Stałe używanie tego pojęcia, traktowanego już wówczas w kategoriach administracyjnych, nastąpiło dopiero u schyłku XV wieku i jest przypisywane panowaniu na Śląsku Macieja Korwina. W 1481 roku wyznaczył on osobnych zarządców dla Dolnego Śląska (Georg von Stein) i Górnego Śląska (Johann Bielik von Kornitz). Podziały księstw śląskich za panowania Macieja Korwina nie skutkowały jednak jeszcze utrwaleniem się używania nazw Śląsk Górny i Dolny. Zmiana, która dotychczasowym podziałom administracyjnym nadała również charakter jakościowy, nastąpiła dopiero po wydaniu w 1498 roku przez Władysława Jagiellończyka przywileju generalnego dla stanów śląskich oraz w konsekwencji znacznie większego wpływu cesarskich urzędników, jaki dało się zaobserwować na księstwach górnośląskich w XVI wieku, przy pozostawieniu pełnych praw książęcych w księstwach dolnośląskich. Umacniał ponadto ten proces różnicowania nierównomierny rozwój reformacji w obu częściach Śląska . Niebagatelnym czynnikiem katalizującym to zjawisko były również coraz bardziej widoczne w XVI wieku różnice w stosunkach etnicznych po obu stronach dawnej Przesieki międzyśląskiej. W XVI wieku pochodzący z Brzegu humanista i topograf Barthel Stein, właśnie ze względu na różnice językowe pomiędzy Śląskiem Dolnym i Górnym, dla tego drugiego ukuł nawet nazwę Polonica Silesia (użył tego pojęcia w pochodzącym z 1512 roku rękopisie: Descripcio tocius Silesie et civitatis regie Vratislaviensis). Stała się ona na tyle popularna, że używano jej jeszcze w wieku XVIII . W XVI wieku nastąpiło w kręgu wykształconych humanistów trwałe upowszechnienie nazwy Silesia Superior i Oberschlesien. Było to przede wszystkim zasługą wydania w 1571 roku przez głogowskiego lekarza i humanistę Joachima Cureusa dzieła poświęconego cesarzowi Maksymilianowi II Habsburgowi - Gentis Silesiae annales. Dość spora popularność tego druku, który stał się głównym źródłem zdobywania informacji o Śląsku dla ówczesnej Europy, wynikała z szybko opracowanej wersji niemieckojęzycznej oraz opublikowania go w 1625 roku ponownie w nowej, skorygowanej wersji pod tytułem Neu vermehrte schlesische Chronica und Landesbeschreibung, co doprowadziło do spopularyzowania powszechnego od tej pory używania obu nazw Śląska . W drugim etapie panowania Habsburgów, przede wszystkim od czasu pojawienia się dążeń centralizacyjnych, a potem nasilającej się kontrreformacji nastąpił jednak pod względem administracyjnym odwrót od tej tendencji różnicowania obydwu części Śląska, mimo różnic etnicznych i religijnych podkreślano jedność całej dzielnicy, woli stanów górnośląskich okazywania swojej odrębności, czy nawet dążeń do separacji . Nazwa Górny Śląsk przyjęła nowe znaczenie w czasach pruskich. Część górnośląska Prowincji Śląskiej (Provinz Schlesien) aż do 1815 roku nie stanowiła odrębnej jednostki administracyjnej na pruskim Śląsku (wchodziła w skład departamentu wrocławskiego). Nie zmieniły tej sytuacji krótkotrwałe jak się okazało zmiany wynikające z zaangażowania Prus w rozbiory Polski. Wykreowały one jednak nową nazwę – Nowy Śląsk (Neu Schlesien). W latach 1795-1807 w skład Śląska wchodziły bowiem dwa dawne powiaty małopolskie: pilicki i siewierski, uzyskane przez Prusy w III rozbiorze Polski, które uzyskały tę właśnie nazwę (Neu Schlesien). Wraz z podziałami administracyjnymi Prowincji Śląskiej na rejencje z 1815 coraz częściej w użyciu pojawia się także obok Dolnego Śląska (Niederschlesien) i Górnego Śląska (Oberschlesien) jeszcze trzecia nazwa – Śląsk Środkowy (Mittelschlesien). Podział Śląska, który nastąpił w wyniku pokoju wrocławskiego, a potem pokoju w Hubertsburgu, skłaniał geografów i historyków pruskich do zawężania tego pojęcia tylko do części znajdującej sie w granicach państwa pruskiego. W swoim opisie Śląska znany geograf lipski Joseph Partsch pisał wprost, że Górny Śląsk znajduje się tylko w granicach pruskiej monarchii. Spośród terenów włączonych przez Fryderyka II jako właściwy Górny Śląsk traktował: Księstwo Raciborskie z Rybnikiem Żorami i Rudami (1002 km2); podzieloną już przed wiekami na wiele części pozostałą resztę historycznego Księstwa Raciborskiego (3010 km2): północną część Mniejszego Państwa Stanowego Bohumińskiego (39 km2), Wolne Mniejsze Państwo Stanowe Wodzisławskie (208 km2), Wolne Państwo Stanowe Pszczyńskie razem z Mysłowicami (1118 km2); Wolne Państwo Stanowe Bytomskie (605 km2); okręg Imielin z Chełmem i Kosztowami (37 km2). Nie nazywał już Górnym Śląskiem dawnego Księstwa Opawskiego i Księstwa Cieszyńskiego. W stosunku do tego pierwszego konsekwentnie używa już nazwy Kraju Opawski/Opawszczyzna (Oppaland), z której obszaru 1072 km2 północna część przypadła Prusom. Traktował jednak ten region razem z leżącymi już za granicą Karniowem i Opawą jako bardziej ciążacy w stronę Moraw niż Śląska, mimo nawet tego, że jego północna część znalazła się w państwie Hohenzollernów. Na potwierdzenie tego faktu przytaczał podziały administracyjne z 1817 roku. Wówczas to mniejszą część Opawszczyzny przyłączono do powiatu raciborskiego (wcześniej był to jednolity powiat głubczycki), ale przynależność kościelna pozostała przy diecezji ołomunieckiej, co wskazywało według niego na ciążenie właśnie w stronę Moraw. Partsch konkludował, iż „W kadym razie zaleca się by z pewnych kulturalno-geograficznych względów oddzielać Kraj Opawski (Oppaland) od zasadniczej części Górnego Śląska (Oberschlesien), ponieważ na części opawskiej również pod innymi względami widać wyraźnie odrębne stosunki tam panujące“ . Partsch mimo administracyjnych granic pruskiej rejencji opolskiej (Regierungsbezirk Oppeln) utożsamianej z Górnym Śląskiem od momentu jej utworzenia, „zdecydowanie“ nie zaliczał do Górnego Śląska, chociaż je wymienia w tej właśnie części, powiatów: powstałch z biskupiego Księstwa Nyskiego oraz powiatu kluczborskiego utworzonego z niewielkich części Księstwa Brzeskiego i Księstwa Oleśnickiego. Górny Śląsk w rozumieniu pruskiego geografa zawierał się więc w spuściźnie pierwotnych księstw opolskiego i raciborskiego, bez charakteryzujących się według niego zarówno geograficzną jak i polityczno kulturową odmiennością Opawszczyzny i Nyskiego, a tym, bardziej Oleśnickiego . Dla Partscha użycie odrębnego pojęcia Górny Śląsk nie wynikało wyłącznie z przyczyn geograficznych, ale wskazuje on także na niemniej istotne przyczyny kulturowe: odrębność językową, chociaż polemizuje ze stwierdzeniem, że slawizacja dotyczy całej rejencji, wymieniając jego zdaniem czysto niemieckie powiaty zachodnie rejencji opolskiej, a przede wszystkim podkreśla odmienność właściwego Górnego Śląska, wynikającą z industrializacji od schyłku XVIII wieku . Ciekawe jest również u lipskiego geografa zainteresowanie nazewnictwem. Przymiotnik „Górny“ przy nazwie Śląsk wywodził nie tylko z ogólnie akceptowanej konstatacji o podziale wynikającym z górnego i dolnego biegu Odry, ale także wyprowadzał go z wyżynnego charakteru regionu. Pisał bowiem, że: „Na najbardziej na wschód leżącym skraju naszej Prowincji Śląskiej, w górnym biegu Odry, jest region na jej lewym brzegu stopniowo wznoszący się na wysokość średnio 250-300 m nad poziom morza, i temu górskiemu charakterowi razem w związku z jego [odrębnymi-RK] stosunkami glebowymi, a także klimatem nadano mu nazwę Górny Śląsk [Oberschlesien]“ . Po stronie austriackiej (czeskiej) podział 1742 roku dla nazewnictwa nie miał tak zasadniczego charakteru. Nadal używano konsekwentnie bądź nazw księstw (Cieszyńskiego, Opawskiego, Karniowskiego, Nyskiego, Państwa Stanowego Bielskiego), tworzących Śląsk Austriacki (Österreichisch Schlesien/Rakouské Slezsko). W XVIII wieku był jednak używany również i inny termin, operujący pojęciem odwołującym się do dawnej przynależności do Korony św. Wacława – Czeski Śląsk (Böhmisch Schlesien/České Slezsko) . Obok jednak występują terminy oznaczające albo całe księstwa, ale niekiedy po prostu obszar wokół konkretnych miast: Kraj Opawski/Opawszczyzna (Troppauer Land/Opavsko), Kraj Cieszyński/Cieszyńskie (Teschener Land/Tešinsko), Kraik Bruntalski (Freudenthaler Ländchen/Bruntálsko), Obszar Karniowski (Jägerndorfer Gebiet/Krnovsko). Do tego dochodziły coraz częściej używane nazwy etnograficzne używane dla terenów na pograniczu morawsko-śląskim. Stolicą obszaru Kravařsko (Kuhländchen) leżąego na pograniczu był morawski Nový Jičin (Neutitschein). Niemcy z kolei na zachodnią część Księstwa Opawskiego i części Północnych Moraw w tym okresie, zdominowanych przez ludność niemiecka używali propagandowego terminu „Stara Ojczyzna“ (Altvaterland) po I wojnie światowej wypartego przez Kraj Sudety (Sudetenland). Jeszcze jedną nową nazwą stał się Kraik Hulczyński (Hultschiner Ländchen/Hlučinsko), rozumiany jako teren leżący na lewym brzegu Opawy, albo zamieszkany przez tzw. Morawców . W polskich dyskusjach politycznych XIX wieku od Wiosny Ludów utrwalało się odmienne traktowanie Gónego Śląska, nie w jego granicach administracyjnych, ale z punktu widzenia etnograficznego. Było to efektem zwycięstwa polskiej myśli narodowej, która tak właśnie definiowała problem ze wzglęu na potrzebę wykreślenia granic nie tylko w oparciu o granice zaborowe, ale równocześnie odrodzoną Polskę widziano w jej nowych granicach etnicznych, a więc z wszystkimi ziemiami etnicznie polskimi, do których zaliczano, ale wymieniając je osobno, Górny Śląsk (pruski), niewielką część Dolnego Śląska oraz Księtwo Cieszyńskie . Takie podejście reprezentował również polski ruch socjalistyczny, gdzie akceptowano poglądy Bolesława Limanowskiego, uznając konieczność „unarodowienia“ Górnoślązaków. Odrębnoś etniczna tej grupy wykreślałaby wobec tego granice Górnego Śląska . Te propozycje polskie znalazły odzwierciedlenie na Konferencji Paryskiej w 1919 roku. W pierwszych postulatach terytorialnych, które Arturowi Balfourowi przedstawił Roman Dmowski w marcu i lipcu 1917 roku, wymieniono bowiem osobno, oprócz ziem polskich w granicach sprzed 1772 roku, także: Śląsk Górny, południowy pas Prus Wschodnich oraz Śląsk Cieszyński. Te ostatnie nazywano „ziemiami zagarniętymi po 1772 roku przez Austrię i Niemcy“ . Śląsk Górny we wspomnianej nocie definiowano tylko zasadniczo jako rejencję opolską. Administracyjnie pod tym pojęciem strona polska rozumiała znacznie szerszy obszar aniżeli tylko pruski Górny Ślask: „Śląsk Górny jest najznaczniejszym z krajów, które nie wchodziły do Państwa Polskiego w 1772 roku, a którego przyłączenia teraz Polska żąda. Śląsk należał do Polski od początku jej istnienia do XIV wieku, w którym jego książęta z polskiego domu Piastów uznali zwierzchnictwo króla czeskiego, a później cesarstwa niemieckiego. Od XIV wieku Śląsk ulegał stopniowej germanizacji, której oprzeć się potrafiły tylko Księstwo Cieszyńskie, Śląsk Górny (Regencja Opolska) i kilka powiatów Śląska Średniego (Regencja Wrocławska). [...] Część Śląska Pruskiego, którą Polska rewindykuje, zawiera Regencję Opolską, z wyjątkiem powiatów Nisskiego-Grotkowskiego, części Niemodlińskiego, Prudnickiego, dalej powiaty Namysłowski i Sycowski, oraz część powiatu Milickiego regencji Wrocławskiej. Terytorium to obejmuje 12000 km2 i 2100000 mieszkańców (1910), z których według oficjalnej statystyki pruskiej 67% stanowią Polacy. W rzeczywistości procent Polaków jest o wiele większy; w części środkowej i wschodniej tego terytorium dosięga 90%” . Śląsk Cieszyński we wspomnianej nocie traktowano odrębnie, nie uznając jej za część Górnego Śląska. Pod pojęciem Śląsk Cieszyński rozumiano wyłącznie część Księstwa Cieszyńskiego. Polskie aspiracje w tej mierze nie obejmowały „ze względu na stosunki narodowościowe“ powiatu frydeckiego należącego do tego Księstwa: „W ogólnych zarysach granica, której żąda Polska na terytorium Cieszyńskim, idzie od byłej granicy węgierskiej (Łomna Góra) wzdłuż granicy powiatu frydeckiego, aż do Gruszowa, gdzie wkracza na terytorium państwa pruskiego“ . Konsekwencje podziału arbitralnego Śląska Cieszyńskiego oraz powstań i plebiscytu na pruskim Górnym Śląsku doprowadziły do ukształtowania się nowych nazw dla określenia Górnego Śląska. Po stronie polskiej (administracyjnie w województwie śląskim, nie używano w ogóle nazwy Górny Śląsk) pojawiły się dwa żywe, popularne w okresie dwudziestolecia międzywojennego pojęcia: Zaolzie i Śląsk Opolski. To pierwsze było używane na określenie tego fragmentu Śląska Cieszyńskiego, który nie został włączony do Polski w 1920 roku (stało się tylko tak na krótko w latach 1938-1939). Inaczej nowe pojęcie Zaolzia i Śląska Cieszyńskiego rozumieli i do dzisiaj rozumieją Czesi. Podkreślali oni, że termin Cieszyńskie (Teschener Land/Tešinsko) nie może być ani synonimem Zaolzia, ani oznaczać całości terenów za Olzą, ponieważ z jednej strony rozciąga się także w takim rozumieniu na powiat frydecki będący poza aspiracjami polskimi, a z drugiej strony nie obejmuje całego Księstwa Cieszyńskiego utożsamianego ze Śląskiem Cieszyńskim (Teschner Schlesien) . Drugim nowym pojęciem używanym w polskich Katowicach był termin Śląsk Opolski, odnoszący się do historycznej nazwy piastowskiego Księstwa Opolskiego, a mający oznaczać nową niemiecką Prowincję Górnośląską (Provinz Oberschlesien). Z rzadka, ale pojawia się już wówczas również powszechnie używany po II wojnie światowej termin „Opolszczyzna”. Po stronie niemieckiej, konsekwentnie traktującej podział Górnego Śląska jako niesprawiedliwy dyktat, określenie Górny Śląsk znalazło bowiem swoje administracyjne odniesienie. Ustawa pruska w 1919 roku tworzyła nową jednostkę administracyjną – Prowincję Górnośląską, którą prezentowano jako najmłodszą prowincję pruską. Pomysły takie w rządzie Rzeszy były już rozpatrywane w 1917 roku, ale zrealizowano je dopiero w toku rozpoczynajacej sie kampanii plebiscytowej, traktując jako jeden z ważnych argumentów mających przyciągnąć Górnoślązaków do opcji proniemieckiej, ponieważ spełniał ich aspiracje regionalne . Przetrwała ona do 1938 roku jako osobna jednostka terytorialna, potem została włączona z powrotem do Prowincji Śląskiej (w praktyce zarządzana była z Wrocławia już od 1934 roku, kiedy funkcje nadprezydenta i gauleitera na terenie całego Śląska przejął dolnonoślaski przywódca NSDAP). Bardziej skomplikowana sytuacja dotyczyła tej części rejencji opolskiej, która znalazła się po 1922 roku po stronie niemieckiej. Robert Kurpiun użył w 1922 roku propagandowego określenia oderwanego kraju (Entrissenes Land) . Otoworzyło to drogę do wspierania wizerunku „krwawiącej granicy“, dzielącej rozerwany Górny Śląsk. W publicystyce i wypowiedziach polityków niemieckich w okresie dwudziestolecia międzywojennego rzadko używano nazwy oficjalnej „Województwo śląskie – Woiwodschaft Schlesien“, najczęściej jest to Wschodni Górny Śląsk (Ost-Oberschlesien), ewentualnie Polski Wschodni Górny Śląsk (Polnisches Ost-Oberschlesien). W czasie II wojny światowej niewiele zmieniło się w nazewnictwie. Niemcy próbowali stopniowo powracać do nazw sprzed 1919 roku. Część Górnego Śląska znajdująca się w granicach Republiki Czesko-Słowackiej została bądź wcielona do Trzeciej Rzeszy, bądź znalazła się w granicach Protektoratu Czech i Moraw jeszcze przed wybuchem II wojny światowej. Do już istniejącej pruskiej Prowincji Śląskiej przyłączono nowoutworzoną rejencję katowicką (Regierungsbezirk Kattowitz) oraz powiększono o nowe powiaty rejencję opolską. W dwa lata później z rejencji katowickiej i opolskiej, utworzono ponownie odrębną Prowincję Górnośląską z siedzibą jej władz w Katowicach . Tradycję zacierania historycznych podziałów zapoczątkowaną przez nazistów pogłębiły i rozwinęły powojenne władze komunistyczne. W Czechosłowacji, która odzyskała granice sprzed 1938 roku, po 1948 roku zamazano pojęcie Śląsk Czechosłowacki, włączając ten obszar do województwa zwanego „północnomorawskim”. W Polsce jeszcze w latach 1945-1950 utrzymało się formalnie województwo śląskie (zwane śląsko-dąbrowskim), w skład którego wchodziło przedwojenne: polskie województwo śląskie i niemiecka rejencja opolska (zwana Śląskiem Opolskim), a także część terenów nie śląskich (przede wszystkim obszar Zagłębia Dąbrowskiego). Następne reformy administracyjne w Polsce z 1950 i 1975 roku całkowicie zerwały z historyczną tradycją nazewniczą Górnego Śląska odwołując się w nazwach województw do miast – siedzib władz administracyjnych. Górny Śląsk pozostał od tej pory tylko nazwą historyczną.\nGranice Górnego Śląska w ujęciu historycznym Sprawie kształtowania się granic Górnego Śląska wszyscy historycy poświęcają już znacznie więcej uwagi niż kształtowaniu się nazwy. Dzieje się tak z oczywistych względów – rozstrzygającego w wielu przypadkach tego właśnie procesu dla dziejów politycznych całej dzielnicy. Wszyscy autorzy są zgodni co do tego, iż w okresie wczesnopiastowskim brak, oprócz podziałów plemiennych wzdłuż Przesieki międzyśląskiej, podstaw do wprowadzenia jakichkolwiek rozgraniczeń. Wszyscy też wskazują zgodnie na kluczowy dla ukształtowania się granicy politycznej między Dolnym i Górnym Śląskiem okres lat 1178-1202, aczkolwiek różnie kładą w tym względzie akcenty. R. Żerelik uważa, że jeżeli w epoce średniowiecza używać pojęcia Górny Śląsk, to należy go po prostu utożsamiać od XIII wieku z Księstwem Opolskim i jego genezą. Za zupełnie odrębne uznaje dzieje Opawszczyzny, która odpadła już w 1038 roku po najeździe Brzetysłwa i w konsekwencji została przyłączona do biskupstwa ołomunieckiego. Późniejsze przypisywanie tego księstwa do Górnego Śląska brało się ze znacznie późniejszego zacieśnienia kontaktów Przemyślidów opawskich z całym Śląskiem (sami siebie nazywali wówczas książętami śląskimi) . Problem Opawszczyzny i jej przynależności w tym wczesnym okresie do Górnego Śląska zawsze interesował również autorów czeskich od czasu odrodzenia narodowego w XIX wieku . František Palacký, idąc śladem Jana Długosza, nazywał ten kraj Holešicko, dopiero potem zaproponowano nazwę Holasovsko, pochodzącą od grodu Holasowice . Późniejszą nazwę Opawszczyzna (Opavsko) proponowano używać od najazdów tatarskich i późniejszych licznych lokacji w XIII wieku . Autorzy czescy również konsekwentnie zaznaczali przy tym zasadniczą odrębność Opawszczyzny od Górnego Śląska, traktując późniejsze księstwo jako część całego Śląska, ukształtowaną jeszcze przed ostatecznym podziałem całej dzielnicy R. Żerelik, współautor najnowszej polskiej syntezy historii Śląska, wskazuje również na ciągłą od XII/XIII wieku labilność nie tylko południowej granicy Górnego Śląska, ale także wschodniej. Ukształtowała się ona w 1178 roku, kiedy Kazimierz Sprawiedliwy odstąpił Mieszkowi Plątonogiemu kasztelanie: bytomską, siewierską i oświęcimską, a następcy Mieszka przesunęli tę granicę nawet bardziej na wschód, opierając ją o linię rzek: Biała, Wisła, Przemsza i Liswarta. Nie okazała się ona jednak w tym kształcie trwała . Z kolei M.L. Wójcik w historii Dolnego Śląska zauważa, że co prawda niewątpliwie podział ukształtował się wzdłuż wspomnianej Przesieki, ale dla części zachodniej, rozciągającej się miedzy pasmem Sudetów na południu, Nysą Łużycką na zachodzie, Nysą Kłodzką na wschodzie i Baryczą na północy używano wyłącznie terminu Śląsk . Te pierwotnie ukształtowane wzdłuż podziałów księstw granice Górnego Śląska okazały się bardzo niestabilne. Odbudowanie spójności Królestwa Polskiego pod władzą dwóch ostatnich Piastów i przejęcie korony przez Jagiellonów, przy jednoczesnym osłabieniu Korony czeskiej umożliwiło zmiany na granicy wschodniej. W 1442/43 biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki kupił Księstwo Siewierskie (jako państwo biskupie dotrwało do 1790 roku, kiedy to posłowie Sejmu Wielkiego dokonali jego inkorporacji do Królestwa Polskiego), w 1454 roku król Kazimierz Jagiellończyk nabył Księstwo Oświęcimskie, a w 1494 roku Jan Olbracht Księstwo Zatorskie. Ustaliła się wówczas wschodnia granica Górnego Śląska na biegu rzek: Biała-Wisła-Przemsza-Brynica. Była to jednocześnie granica polityczna rozdzielająca Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego (którego Śląsk stał się formalnie częścią składową od 1348 roku) od Rzeczypospolitej. Granica diecezji nadal przebiegała jednak inaczej. Do 1821 roku ziemie wcielone w XII w. do władztwa Mieszka Plątonogiego tworzyły integralną część diecezji krakowskiej. Wtedy też pojawiają się na przełomie XV i XVI wieku pierwsze mapy Europy, na których znalazło się określenie Śląsk i odznaczone zostały wyraźnie dzielone politycznie dwie części dzielnicy: Dolny i Górny Śląsk. Ten pierwszy w okresie habsburskim XVI-XVII wieku obejmował pięć księstw i dwa tzw. wolne państwa stanowe . Wspomniane już tutaj zmiany administracyjne w okresie pruskim: podział na powiaty (w 1742 roku) i rejencje (w 1815 roku) stworzył podstawę do ścisłego rozgraniczenia granic Górnego Śląska, nazywanego tylko tak dla jego części znajdującej sie w granicach pruskiej monarchii (późniejszej rejencji opolskiej). U Felixa Triesta znajdziemy podział tego Górnego Śląska na 3 odcinki: „polskie“ powiaty graniczne (Kluczbork, Olesno, Lubliniec i Bytom); „austriackie“ powiaty graniczne (Nysa, Prudnik, Głubczyce, Racibórz, Rybnik i Pszczyna); „region wewnętrzny“, do którego zaliczał pozostałe powiaty rejencji opolskiej . Królewski asesor Felix Triest opisuje także dokładnie granice polityczne Górnego Śląska w pierwszej części swojego dzieła. Różnicuje przy tym granice historyczne od tych, które ukształtowały się w XIX wieku. Genezę Górnego Śląska widzi tradycyjnie w kształtowaniu się Księstw Opolskiego i Raciborskiego, ale nazwa historyczna Górny Śląsk (Oberschlesien) w żadnym razie, jego zdaniem, nie pokrywa się już z rozumieniem granic mu współczesnych. Obszary rejencji opolskiej na prawym brzegu Odry, przede wszystkikm Kluczborskie i część Oleskiego, a także leżące na lewym brzegu Odry Grodkowskie należały przecież historycznie także i jego zdaniem do Śląska Dolnego . Podobnie uważał także Partsch, który mimo administracyjnych granic rejencji opolskiej „zdecydowanie“ nie zaliczał do Górnego Śląska, chociaż je wymienia w tej właśnie części, następujących powiatów: powstałch z biskupiego Księstwa Nyskiego oraz powstałego z niewielkich części Księstwa Brzeskiego i Księstwa Oleśnickiego powiatu kluczborskiego. Górny Śląsk w rozumieniu pruskiego geografa zawierał się więc w spuściźnie pierwotnych Księstw Opolskiego i Raciborskiego, bez charakteryzującej się według niego zarówno geograficzną, jak i polityczno kulturową odmiennością Opawszczyzny . Dla Triesta linia graniczna ma przede wszystkim uzasadnienie polityczno-administracyjne – nie historyczne bądź geograficzne: „Granice Górnego Śląska opierają się w wiekszości o terytoria obce a w części [tylko – RK] o niemieckie. Tylko na południowym zachodzie rozciągają się wzdłuż granic naturalnych. Granica biegnie stąd bezpośrednio wzdłuż Biskupiej Kopy (najwyższy szczyt Altvatergebirge), która w ten sposób mocno rozdziela obszar austriacki i pruski. Tam gdzie schodząw dół do Altvatergebirge i Wyżyny Morawskiej granica biegnie dalej wzdłuż [rzeki – RK] Opawa. Przedmieścia Opawy i miedza graniczna Karniowa są jedynymi częściami austriackimi, które przekraczają tę rzeczną granicę. Potem krótkimi odcinkami granica ciągnie się wzdłuż Odry i Olzy. Tam gdzie wkracza w Przedgórze Karpackie biegnie dalej po krótkim odcinku suchej granicy, [dalej-RK] wzdłuż Wisły, a potem po ostrym skręcie na wschód w kierunku obszaru polskiego w pobliżu Oswięcimia, dalej wzdłuż jej dopływów: Przemszy i Brynicy. Potem jest odcinek przebiegający lasami i łąkami, uzyskując trwalsze oparcie dopiero znowu w dorzeczu Warty wzdłuż rzek: Liswarta i Prosna. Pruska strona linii granicznej (wewnętrzna granica rejencji Poznań, Wrocław i Opole) jest tylko potwierdzona na krótkich odcinkach linią Nysy“ . Josef Partsch, bardzo precyzyjnie wydzielił jednak już nie tylko znacznie prostsze do zdefiniowania granice polityczne, ale także postarał się o uzasadnienie tego nowego od XVIII wieku podziału w oparciu o granice geograficzne. Bez trudu wytycza granice naturalne na południu - pasmo Sudetów wschodnich i Beskidów i na wschodzie - Jura Krakowsko-Częstochowska. Wyraźnie ma problemy z ustaleniem naturalnej granicy geograficznej na zachodzie. W tym przypadku odwołuje się ponownie do historycznej Przesieki, która w XV wieku miała być podstawą do ukształtowania odrębności tego regionu. Rekonstruuje ją w pasie lasów, które jego zdaniem odcinają region opolski (używa takiego właśnie terminu - Oppelner Gebiet) od Śląska Średniego, ciągnąc się wzdłuż prawego brzegu Nysy Kłodzkiej, a potem lewego brzegu Stobrawy. Olbrzymie problemy występują też dla niego w definiowaniu geograficznej granicy północnej Górnego Śląska, którą postrzega w dolinie rozciągającej się pomiędzy górnym biegiem Widawy i rzeką Prosną. Tak zarysowane granice nazywa Partsch szerokim rozumieniem pojęcia Górny Śląsk, który w tym sensie obejmuje wg niego 18 tys. km2 . Los pozostałej części księstw śląskich (niekiedy używano w połowie XVIII wieku pojęcia Restschlesien), których nie zajęły w 1742 roku Prusy, ale pozostały one w Cesarstwie Austriackim, potoczył się inaczej. Obszar ten obejmował 5147 km2, w tym: Księstwo Cieszyńskie, Mniejsze Wolne Państwa Stanowe: Bielsko, Frýdek, Fryštat, Némecká Lutynĕ, Petrovice, Rychvald; południową część Księstwa Opawskiego i Księstwa Karniowskiego (w tym: Mniejsze Państwa Stanowe Albrechtice i Bruntal); Mniejsze Państwo Stanowe Bohumin (część dawnego Księstwa Raciborskiego) i południową część Księstwa Nyskiego. Razem tworzyły od tej pory Księstwo Śląskie (potem Księstwo Górnego i Dolnego Śląska/Kronland Ober und Nieder-Schlesien) . W 1782 roku wcielono je do Moraw, likwidując wielusetletnią, administracyjną odrębność czeskiego Górnego Śląska. Na powrót samodzielną częścią wielonarodowościowej monarchii Habsburgów Śląsk Austriacki stał się dopiero po Wiośnie Ludów, a pełne uprawnienia autonomicznego kraju monarchii uzyskał po reformach z 1861 roku, kiedy stał się jednym z krajów koronnych (były to okręgi cieszyński i opawski, zwane coraz częściej od tej pory Śląskiem Opawskim oraz Śląskiem Cieszyńskim). Reforma administracyjna z 1867 roku i utworzenie dualistycznej monarchii było z kolei asumptem do wprowadzenia ograniczonej samodzielności tych krajów Korony . Również i w tym przypadku rozgraniczenie budziło wątpliwości. Szczególnie dotyczyło to Opawszczyzny. Jej granice polityczne w XIX wieku czeski historyk wyznaczał następująco „I tak granica ciągnie się od Głubczyc, które należały do biskupstwa wrocławskiego wzdłuż prawego brzegu rzeki Prudnik aż do tego miejsca gdzie Prudnika zlewa się z rzeką Osobłogą. Potem granica biegnie wzdłuz prawego brzegu potoku Stradunia, aż do tego miejsca gdzie wlewa się do niego potok Milicz. Potok podąża lewym brzegiem Milicza w kierunku południowo wschodnim aż do rzeki Psina, która od Bavorova i Rakova aż po Benkovice (na południe od Raciborza), prawym swym brzegiem otacza Opawszczyznę. Od Benkovic w kierunku południowowschodnim granica wiedzie do Bohumina. Od Bohumina dalej Odrą a potem Ostrawicą aż do samej granicy węgierskiej, naturalnymi granicami między byłym Opolskim (obecnie Cieszyńskim) a Morawami. Na południu nasz kraj graniczył z Krajem Prerovskim i Krajem Ołomunieckim. I wydaje się, że duża część handlowa, łącząca Mistek, Pribor i Jicin, naeżała już do Kraju Prerovskiego bowiem wsie Skorotin koło Pribora, Jesenice i Polom koło Hranic zaliczały się już do Kraju Prerovskiego. Linia poprowadzona od Mistka do Odry w przybliżeniu rozgranicza Opawszczyznę od Priborovskiego. Dalej w kierunku północno-zachodnim jest najpierw rozgraniczeniem rzeka Odra a potem jej dopływ Budišovka, dalej od wsi Kružberka po kolei aż do swojego źródła na Śnieżce rzeka Morawa, która rozdziela Opawszczyznę od Ołomunieckiego“ Dalsza dezintegracja historycznych granic Górnego Śląska, ukształtowanych w średniowieczu, a zmienionych po wojnach śląskich zaczęła szybko postępować w rezultacie I wojnie światowej. Najpierw na skutek walki o przynależność tej dzielnicy stoczonej przez Niemcy, Polskę i Czechosłowację w latach 1918-1921 do Polski przyłączono wschodnie fragmenty pruskiej rejencji opolskiej i byłego austriackiego Śląska Cieszyńskiego, które zostały połączone w jedno województwo śląskie wolą polskiego Sejmu Ustawodawczego z lipca 1920 roku. Na jego obszarze powstała w 1925 roku nowa diecezja nazwana również śląską. Do Republiki Czechosłowackiej inkorporowano były Śląsk Austriacki, bez wschodniej części Śląska Cieszyńskiego (czyli według nomenklatury polskiej Zaolzie), a ponadto tzw. Kraik Hulczyński z pruskiej rejencji opolskiej, które złożyły się na kraj (województwo) Śląsk Czechosłowacki (Československé Slezsko). Jednak tylko do 1928 roku, kiedy został on włączony do województwa śląsko-morawskiego (Zemĕ moravskoslezska). Pozostała przy państwie niemieckim większa część rejencji opolskiej w latach 1919-1938 tworzyła formalnie samodzielną Prowincję Górnośląską (Provinz Oberschlesien), jako część Kraju Prusy (Land Preussen), składowej części Rzeszy Niemieckiej. W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli w 1941 roku Prowincję Górnośąską (Provinz Oberschlesien), która po raz pierwszy od średniowiecza na powrót objęła całość historycznego Górnego Śląska (poza Opawszczyzną). Część Górnego Śląska znajdująca się w granicach Republiki Czesko-Słowackiej została bądź wcielona do Trzeciej Rzeszy, bądź znalazła się w granicach Protektoratu Czech i Moraw jeszcze przed wybuchem II wojny światowej. Najpierw 25 listopada 1938 roku Kraik Hulczyński do niemieckiego powiatu raciborskiego rejencji opolskiej wchodzącej w skład jeszcze istniejącej Prowincji Śląskiej (Provinz Schlesien). Jednocześnie ziemie Czechosłowackiego Śląska (Bílovec, Bruntál, Frývaldov, Krnov –razem 15 powiatów) znalazły się w obwodzie Opawa (obvod Opava), który wszedł w skład Okręgu Rzeszy Sudety (Reichsgau Sudeten), utworzonego na mocy decyzji z 14 kwietnia 1939 roku z siedzibą władz tego okręgu w Libercu. Z dawnego Czechosłowackiego Śląska w 1938 roku tylko powiat frydecki pozostał w granicach republiki czechosłowackiej, dzieląc jej los po zajęciu 14 sierpnia przez wojska niemieckie. Wszedł wówczas w skład Protektoratu Czech i Moraw. Zachodnie tereny okupowane przez III Rzeszę po kampanii wrześniowej dekretem z 8 października 1939 roku wcielono do Niemiec (zajmowały one prawie połowę przedwojennego obszaru Polski). Do już istniejącej pruskiej Prowincji Śląskiej przyłączono nowoutworzoną rejencję katowicką (Regierungsbezirk Kattowitz) oraz powiększono o nowe powiaty rejencję opolską (Regierungsbezirk Oppeln). W nowych jednostkach administracyjnych znalazły się jednak oprócz powiatów z byłego województwa śląskiego (w tym anektowane kosztem Czechosłowacji powiaty frysztacki i czeskocieszyński) także powiaty z byłego tzw. Królestwa Kongresowego (województwa kieleckiego), można by było w tym przypadku mówić nawet o powrocie do epizodu związanego z istnieniem pruskiego Nowego Śląska z lat 1795-1806, i Galicji (województwa krakowskiego). W dwa lata później z rejencji katowickiej i opolskiej, utworzono na powrót odrębną Prowincję Górnośląską (Provinz Oberschlesien) z siedzibą jej władz w Katowicach . To połączenie ziem górnośląskich w latach 1941-1945 okazało się tylko epizodem, chociaż w latach 1945-1950 po stronie polskiej zaakceptowano istnienie województwa zwanego śląskim (śląsko-dąbrowskim). Oprócz powiatów byłego polskiego województwa śląskiego (siedem powiatów: katowicki, tarnogórski, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, bielski i cieszyński) na zachodzie na mocy decyzji zwycięskich mocarstw powiększono je o historyczny obszar byłego niemieckiego Górnego Śląska/rejencję opolską (powiaty: na prawym brzegu Odry: bytomski, gliwicki, kluczborski, oleski, opolski i strzelecki, miasta Bytom, Gliwice, Opole i Zabrze oraz na lewym brzegu Odry, w tym w części dolnośląskie powiaty: głubczycki, grodkowski, kozielski, niemodliński, nyski, prudnicki i raciborski), co pozwalało nowym władzom posługiwać się nośnym propagandowo argumentem o przezwyciężeniu sztucznego podziału, będącego rezultatem plebiscytu z 1921 roku. Na wschodzie przyłączono obszar Zagłębia Dąbrowskiego (powiaty: będziński, zawierciański oraz Sosnowiec), które już w czasie II wojny światowej do rejencji katowickiej wcielili Niemcy, a zaakceptowanie tego faktu w 1945 roku przez władze komunistyczne nastąpiło ze względów ideologicznych. Na południu w granicach nowego województwa nie znalazło się już zajęte w 1938 roku Zaolzie, które powróciło w granice państwa czechosłowackiego. W ten sposób nowa jednostka administracyjna tylko w niewielkim stopniu odpowiadała granicom województwa śląskiego sprzed 1939 roku, ale obejmowała większość historycznego Górnego Śląska. Powierzchnia tego nowego powojennego województwo śląskiego była trzykrotnie większa niż obszar przedwojennego, łącznie 15 369 km2 powierzchni, a więc aż 5% terytorium powojennej Polski . W latach 1950-1975 obszary górnośląskie wchodziły w skład dwóch województw: katowickiego (9,5 tys. km2) i opolskiego (9,5 tys. km2), które łącznie w 1965 roku zamieszkiwało 4,5 mln. mieszkańców (katowickie 3,5 mln, opolskie – 1 mln). To pierwsze obejmowało 14 powiatów – z tego 2 z województwa dolnośląskiego (brzeski i namysłowski) i 12 z dawnego województwa śląskiego (głubczycki, grodkowski, kluczborski, kozielski, krapkowicki, niemodliński, nyski, oleski, opolski, prudnicki, raciborski i strzelecki oraz cztery miasta wydzielone: Opole, Brzeg, Nysa i Racibórz). Województwo katowickie składało się z 14 powiatów (będziński, bielsko-bialski, cieszyński, częstochowski, gliwicki, kłobucki, lubliniecki, myszkowski, pszczyński, rybnicki, tarnogórski, tyski, wodzisławski i zawierciański i 19 miast wydzielonych: Katowice, Będzin, Bielsko-Biała, Bytom, Chorzów, Cieszyn, Czeladź, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Mysłowice, Ruda Śląska, Rybnik, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tychy, Zabrze i Zawiercie). Do województwa katowickiego przyłączono nie mieszczące się w historycznych granicach Górnego Śląska powiaty z byłego zaboru rosyjskiego myszkowski, kłobucki i częstochowski . Kolejna reforma administracyjna z 1975 roku (obowiązująca do 1997 roku) doprowadziła do jeszcze większego poszatkowania historycznej, górnośląskiej dzielnicy. Utworzono wówczas aż 4 województwa: bielskie (3,7 tys. km2) z 830 tys. mieszkańców, katowickie (6,7 tys. km2) z 3,7 mln mieszkańców, opolskie (8,5 tys. km2) z 975 tys. mieszkańców oraz w części województwa częstochowskiego (powiat oleski). Obecnie historyczny Górny Śląsk w Polsce mieści się w dwóch województwach: śląskim, które według danych z 2004 roku zamieszkuje 4742874 mieszkańców oraz w opolskim, gdzie liczba mieszkańców sięga 1065043 osób. W Czechosłowacji po II wojnie światowej wszystkie powiaty przedwojennego Śląska Czechosłowackiego w latach 1945-1948 należały do Regionu Morawskoostrawskiego (Moravskoostravska Expozitura Zemského národniho výboru) ze stolica w Brnie. Liczba mieszkańców czechosłowackiego Śląska sięgała wówczas 876 tys. W latach 1949-1960 nastąpił podział „śląskich powiatów” w Czechosłowacji pomiędzy Kraj Ołomuński (Olomucký Kraj), gdzie znalazły się tylko dwa z nich (Bruntál, Jesenik), oraz Kraj Ostrawski (Ostravský Kraj) gdzie pozostała większość pozostałych). Po kolejnej reformie w 1960 roku na powrót, tak jak miało to miejsce juz przed wojną, cały dawny Śląsk Czechosłowacki znalazł się w granicach nowego Kraju Północnomorawskiego (Severomoravský Kraj), w którym jednak całkowicie zakłócono historyczne granice śląskich powiatów. Współcześnie, po zmianach jakie nastąpiły w latach 90-tych ubiegłego wieku dawny Śląsk Czechosłowacki tworzy większość odrębnego Kraju Morawsko-śląskiego (Moravskoslezský Kraj), który wg ostatniego spisu z 2001 roku liczy sobie 1269467 mieszkańców .\nMieszkańcy Górnego Śląska – problem nazewnictwa Wszyscy autorzy podkreślali zawsze, iż dla ukształtowania się odrębności Górnego Śląska, obok obiektywnych czynników, takich jak: granice naturalne i względna trwałość ukształtowanych w średniowieczu granic polityczno-administracyjnych należały także subiektywne czynniki o charakterze społeczno-kulturowym, których podstawą była z jednej strony samoświadomość Górnoślązaków jako osobnej grupy etnicznej, a z drugiej takie właśnie ich odbieranie przez otoczenie zewnętrzne. Wg Joachima Bahlckego początek kształtowania się takiej odrębności da się dostrzec juz w okresie nowożytnym, ze względu zarówno na coraz bardziej widoczną odrębność etniczną, jak i konfesyjną Górnoślązaków, która różniła ich od pozostałej części mieszkańców Śląska. Księstwa górnośląskie, jako że należały w części oprócz diecezji wrocławskiej zarówno do biskupstwa krakowskiego jak i w części do ołomunieckiego, ciążyły do Małopolski i Moraw, a nie tylko do Wrocławia. Do tego doszła szybka slawizacja i dominacja poza częścią miast górnośląskich języka polskiego. Stało się to podstawą do tworzenia odrębności górnośląskiej . Większość jednak autorów jest jednak zgodna, że pojęcie Górnoślązak/Oberschlesier pojawia się jako kategoria etniczna dopiero w XIX wieku, oznaczając wówczas mieszkańców wschodniej części Śląska, różniących się językowo od pozostałej części Ślązaków na zachodzie. Odmienność ta wynikać miała ze stosunków etnicznych, wyznaniowych oraz coraz to bardziej widocznej nowej odmienności - ekonomicznej - związanej z burzliwą industrializacją. Nazwa Górnoślązak/Oberschlesier coraz częściej używana była w XIX wieku nie tyle dla odrębnej językowo grupy polskojęzycznych Górnoślązaków, ale wszystkich mieszkańców Górnego Śląska, a więc także i Niemców, mieszkających na tym obszarze. Wg Conradsa sami Górnoślązacy podkreślali tę różnicę (określając się jako Oberschlesier) przede wszystkim dla odróżnienia regionalnego od Dolnoślązaków (Niederschlesier), którzy z kolei zawsze używali w stosunku do siebie tylko terminu Ślązak (Schlesier) Nie miało to jednak zdaniem Conradsa jeszcze przed 1914 rokiem odniesień narodowościowych. Podkreśla on przy tym zadziwiające zjawisko, że jeszcze po 1945 roku pozostało to swoiste rozdwojenie w nazewnictwie po wypędzeniu wśród organizacji ziomkowskich, co świadczy o głębokości już tych podziałów w XX wieku . Inaczej wyglądało odbieranie odrębności Górnoślązaków poza ich małą ojczyzną. Istotne dla kształtowania się identyfikacji narodowościowej Górnoślązaków znaczenie miały XIX wieczne reformy pruskie, tworzące społeczeństwo obywatelskie. W ten sposób coraz bardziej angażowano szersze warstwy społeczeństwa w życie państwa. Znikał dawny feudalny termin poddany, pojawił się nowy, odwołujący się do liberalnych haseł demokratycznych termin obywatel (Bürger) i wywodzące się z niego pojęcie społeczeństwa obywatelskiego, którego funkcjonowanie oparte zostało na regułach działania państwa prawnego. Miejsce dotychczasowego podziału stanowego zajął podział klasowy i warstwowy, typowy dla społeczeństwa kapitalistycznego. Upowszechnienie obowiązkowego nauczania, powszechna dostępność do prasy, łatwość przemieszczania się dzięki nowym środkom komunikacji oraz nadzwyczajna społeczna mobilność w tym okresie, przyspieszały tylko narastanie tego gwałtownego procesu demokratyzacji społeczeństwa na Śląsku na przełomie XIX i XX wieku. Towarzyszy temu jednak powszechne już w XIX wieku traktowanie Górnoślązaków w kształtującym się niemieckim państwie narodowym jako obywateli różniących się od innych Niemców, co widać w opisach pochodzących z głębi Rzeszy, upowszechnionych szczególnie w okresie Ostfluchtu. W statystykach z Zagłębia Ruhry określano Górnoślązaków jednoznacznie jako Polaków. Na zachodzie to oni budowali więc obraz Górnoślązaka jako kogoś innego niż Niemiec z innych regionów i landów. Odmienność Polaków-Górnoślązaków w Rzeszy Niemieckiej przed 1914 rokiem wówczas była więc postrzegana przede wszystkim przez zewnętrznych obserwatorów i dotyczyła sfery kulturowo-cywilizacyjnej. Nie miała jeszcze wówczas odniesienia do poczucia odrębności samych Górnoślązaków. Ten proces nastąpił dopiero w wyniku industrializacji i kulturkampfu . Na Austriackim Śląsku takie zmiany były późniejsze i nie do końca konsekwentne. Początek likwidacji feudalizmu związany był z reformami Marii Teresy i Józefa II, ale proces ten w monarchii Habsburgów toczył się jednak z o wiele większym mozołem niż w części pruskiej. Patentem z 1771 roku zapoczątkowano tylko zniesienie poddaństwa i uwłaszczenie. Zniesienie feudalnych zależności nastąpiło dopiero edyktem cesarskim z 1848 roku. Również reforma miejska z 1789 roku została odwołana ze względu na wybuch rewolucji we Francji i niezdecydowanie cesarza Józefa II, ale zapowiadała ona zmiany i przekształcenia społeczne następnego stulecia w Austrii, zakończone ostatecznie przyjęciem oktrojowanej przez Franciszka Józefa I konstytucji. W okresie międzywojennym walka o „duszę Górnoślązaka” stała się celem propagandowym. W interesującym nas kontekście postrzegania pojęcia Górnoślązak istotne jest przypisywanie wówczas po wszystkich stronach konfliktu temu pojęciu konotacji narodowościowej. Najbardziej konsekwentni była tutaj strona polska, uznającą Górnoślązaków po prostu za Polaków. Znacznie bardziej skomplikowany był ten proces po stronie niemieckiej. Opierając się na argumentach etnicznych (oddzielenia dialektu górnośląskiego od słowiańszczyzny przed ukształtowaniem się literackiego języka polskiego – stąd tzw. wasserpolnisch) oraz historycznych (pruski i niemiecki lojalizm państwowy Górnoślązaków) budowano obraz Górnoślązaków jako grupy etnicznej stanowiącej część narodu niemieckiego o nieskrystalizowanej jeszcze świadomości narodowej . Po stronie polskiej z kolei posługiwano się z kolei wspomnianym już tutaj podobnym motywem „odrodzenia narodowego: i rozpoczęcia „procesu unarodowienia” Górnoślązaków. Również w okresie międzywojennym starano się uwiarygodnić tezę, że Górnoślązacy są grupą niemiecką, tym razem odwołując się do ideologii rasowej. W ten sposób jeszcze przed wybuchem wojny pojawiła się koncepcja włączenia do niemieckiej wspólnoty narodowościowej (Volksgemeinschaft) tzw. Ślązaków – Schlonsaken (nie posługiwano się kategorią Schlesier). Była ona efektem uznania, że zamieszkujący obszar polskiego Górnego Śląska Górnoślązacy są członkami spolonizowanej grupy Ślązaków o pochodzeniu niemieckim. By ich odróżnić od pozostałej części Ślązaków w Rzeszy – Schlesier – zaczęto ich określać tym nowym terminem – Schlonsaken. Pisał o tym 25 sierpnia 1939 roku Karl Schodrock w sposób następujący: „[...] wobec ludności Polski planuje się, by w stosunku do spolonizowanych Ślązaków [Schlesier] na obszarze pogranicza śląskiego, mianowicie na Śląsku Cieszyńskim i na wschodnim Górnym Śląsku, używać wspólnej nazwy >>Schlonsaken<<” . Walter Kuhn dokładnie sprecyzował skąd wg niego wzięła się ta nowa kategoria, odwołująca się w swojej nazwie do separatystycznych źródeł ruchu kożdoniowców: „Do określenia >>Schlonsaken<<. Pod względem historycznym, pochodzenia, cech rasowych, form kulturowych i dialektu Ślązacy czescy i Górnoślązacy są identyczni, tak samo jeżeli chodzi o rozwój polityczny do 1740 roku. Różnią się pod względem wyznania religijnego (w Cieszynie w większości protestanci, na Górnym Śląsku w przeważającej większości katolicy), a ich rozwój polityczno-narodowy po 1740 roku w rzeczywistości nastąpił dopiero od połowy ubiegłego stulecia. Te różnice nie są wystarczająco duże, żeby to wzbraniało rozciągnięcie pojęcia >>Schlonsaken<< także na Górny Śląsk. Jedyna wątpliwość polega na tym, że to pojęcie dzisiaj bez wątpienia nie jest używane na Górnym Śląsku. Jego użycie na mapie ma sens tylko wtedy, jeżeli będzie krokiem do powszechnego wprowadzenia tego określenia i naturalnie można je tylko wprowadzić w porozumieniu z placówkami na Górnym Śląsku. Uważałbym również za bardzo politycznie korzystne, jeżeli przez wspólną nazwę charakter i los obydwu tych grup, a z tym także odpowiedzialność Górnoślązaków za cieszyńskich >>Schlonsaken<< będzie podkreślona. To posłuży zarówno dzisiejszemu porządkowi politycznemu jak i możliwemu, przyszłemu. Głupie określenie >>Wasserpolak<< było znane także wcześniej na Śląsku Cieszyńskim i dopiero przed wojną zostało zastąpione jako polityczne określenie nazwą „Schlonsak<<. Dlaczego nie miało by to być możliwe i na Górnym Śląsku? Wątpliwe wydało mi się [...] mocne podkreślenie pośredniej pozycji zajmowanej przez >>Schlonsaken<<. Nie to jest dla nas rozstrzygające, ale to że chodzi o grupę, która wprawdzie pod względem pochodzenia i dialektu jest polska, ale pod względem kultury i sposobu zachowania jest niemiecka i że na wschodzie w strefach mieszanych właśnie przekonania są jedynie rozstrzygające” . Rozważania te stały się podstawą opracowania w sierpniu 1939 roku przez Volksdeutsche Mittelstelle wytycznych dla niemieckiej polityki wobec uznanych za niemieckie kilku grup etnicznych w Polsce (Ślązaków, Górnoślązaków, Mazurów i Kaszubów). Dzisiaj rodzimi mieszkańcy Górnego Śląska stanowią mniejszość na obszarze historycznego Górnego Śląska, chociaż bardzo żywotną pod względem kulturowym. Na Śląsku czeskim w ostatnich spisach powszechnych grupa Górnoślązaków (Ślązaków/Slezan) występuje jako odrębna: w 1991 roku było to 41 tys. mieszkańców (około 4,5%), ale jednak już następny spis wykazał prawie czterokrotny spadek liczebności tej grupy (do 10,9 tys. mieszkańców). Także w polskim spisie powszechnym z 2001 roku po raz pierwszy przebadano identyfikację tej grupy, która sięgnęła ponad 170 tys. mieszkańców deklarujących narodowość śląską (niespełna 3% mieszkańców górnośląskich województw śląskiego i opolskiego). Można byłoby stwierdzić, że trwałe ukształtowanie się dwóch państw narodowych na przełomie XIX i XX wieku, w których władza należała do narodów państwowych spowodowało na Górnym Śląsku przyspieszenie procesów integracyjnych. Górnoślązacy nie należąc ani do narodów historycznych ani państwowych, nie doświadczyli w procesie narodowotwórczym pełnej fazy językowej typowej dla Europy Środkowo-Wschodniej. Specyfika rozwoju procesu narodowościowego na Górnym Śląsku skutkowała: brakiem górnośląskich elit, Górnoślązacy pozostali grupą plebejską z etniczną odrębnością, bezkompromisowym, instrumentalnym wykorzystywaniem politycznym ich tendencji separatystycznych przez narody historyczne, zaprzepaszczeniem możliwości ukształtowania narodu górnośląskiego na przełomie XIX i XX wieku na skutek wyprzedzenia modelowej zmiany mieszczącej się w triadzie: rozwój cywilizacyjny-narodowość-naród, a więc ostatecznie ukształtowaniem po II wojnie światowej kategorii: Górnoślązak-Polak, Górnoślązak-Niemiec z licznymi socjologicznymi odmianami w tej typologizacji. W dalszym ciągu jednak, mimo braku dzisiaj granic polityczno-administracyjnych oddzielających historyczny Górny Śląsk oraz mniejszościowego charakteru jaki stanowią Górnoślązacy na dawnym historycznym obszarze tej dzielnicy, można zauważyć zadziwiające trwanie ciągłości kulturowej tego regionu. Nie zanika ani funkcjonowanie nazwy, mimo wspomnianego braku jej użycia w oficjalnym nazewnictwie od wielu lat, ani rozpoznawanie, co najmniej w zasadniczej części, granic tego regionu. Najbardziej trwałym zaś elementem jest zachowanie odrębności kulturowej samych Górnoślązaków, mimo już wielokrotnie zapowiadanego końca istnienia tej grupy i jej pełnej integracji w organizmie któregoś z trzech państw narodowych.\nPoniżej wyświetlono 133 spośród wszystkich 133 stron tej kategorii.\nDziedzictwo kulturowe w województwie śląskim\nIndustrializacja Górnego Śląska w latach 1922-1939\nKopalnie węgla w województwie śląskim\nKultura teatralna Cieszyna (i Czeskiego Cieszyna)\nLiteratura na przełomie wieków XIX i XX na Śląsku\nOrdynacja Ziemska księstwa opolsko-raciborskiego\nProwincja śląska 1742-1815\nSztuka protestancka na Górnym Śląsku\nTeatry tańca w województwie śląskim\nWojewództwo katowickie w Polsce Ludowej\nWojewództwo kieleckie 1950-1990\nWojewództwo krakowskie w Polsce Ludowej\nWojewództwo śląskie 1945-1950\nWojewództwo Śląskie w III RP − jednostka administracyjna\nZagłębie Dąbrowskie (historia)\nZiemia Częstochowska (region)\nŚląscy laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie chemii\nŻycie literackie ziemi częstochowskiej – okres międzywojenny


Sprawnie.com: Sprzedawcy T-Mobile nie znają praw konsumenta\nJestem abonentem T-Mobile Polska S.A. od co najmniej 10 lat... od czasów kiedy jeszcze istniała ERA GSM. Nie powiem, żebym był zadowolony z tej sieci, ale jakoś nam się układa. Trochę jak w starym małżeństwie - nauczyłem się żyć z ich wadami i jakoś tak leci. Gdy ostatnim razem przedłużyłem umowę abonamentową wziąłem telefon Sony Xperia J. Po krótkim czasie telefon okazał się kiepskim wyborem.\nMniej więcej po pierwszym miesiącu używania telefonu musiałem go zareklamować, ponieważ wysiadł mi głośnik, telefon się często resetował , zawieszał i inne takie. Jako konsument świadomy swoich praw złożyłem reklamację w oparciu o obowiązującą jeszcze wtedy Ustawę o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Podkreślam to i wszystkim polecam wybór reklamacji w oparciu o ustawę - teraz to będzie Kodeks cywilny, ponieważ ww. Ustawa utraciła moc. Sprzedawcy przyjmując reklamację z automatu zakładają jako jej podstawę gwarancję producenta, co daje im swobodę w uwzględnianiu żądań konsumenta, a proces reklamacyjny jest nieprzejrzysty i długi. Reklamując na podstawie Kodeksu cywilnego, sprzedawca jest obwarowany terminami i żądaniem konsumenta.\nTelefon z powodu swoich wad nie został naprawiony, ale wymieniony na nowy. Jednakże po jakimś czasie nowy model znowu się popsuł, znowu go zareklamowałem, ale tym razem został naprawiony, a ja na pocieszenie otrzymałem nawet nową baterię. I teraz przejdę do sedna sprawy... otóż naprawiony telefon po paru miesiącach zaczął się psuć - wieszał się, nie działały aplikacje ze sklepu Play, resetował się, przeglądarka Internetu się wyłączała, nagrzewał się... więc po raz kolejny udałem się do salonu T-Mobile w łódzkiej Manufakturze celem złożenia reklamacji z żądaniem zwrotu ceny.\nKiedy pani na stanowisku specjalisty do spraw sprzedaży(!) popatrzyła dokładnie w swój komputer i przejrzała moją historię abonencką z wielkim bólem, ale i lekką satysfakcją, stwierdziła że nie może przyjąć reklamacji, ponieważ moja gwarancja wygasła... Szczerze mówiąc, byłem przygotowany na taką ewentualność, więc wyłożyłem specjalistce pokrótce mój punkt widzenia, zaznaczając że nie korzystam z gwarancji, a termin jest zachowany. Otóż na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy przepis stanowił wprost, że w przypadku wymiany towaru na nowy termin 2 lat odpowiedzialności sprzedawcy za wady towaru biegnie na nowo od dnia wymiany. Specjalistka jednak stwierdziła, że to nie tak i że w przypadku wymiany towaru na nowy termin wynosi 90 dni. Zachęcałem panią do sprawdzenia w ustawie przepisu, powiedziałem nawet którego, jednak specjalistka odwołała się do wiedzy innej specjalistki, która swoim autorytetem orzekła, że termin wynosi 90 dni. Panie chciały przywołać jeszcze kierownika salonu, który miał dokonać ostatecznego rozstrzygnięcia, jednak ten był zajęty obsługiwaniem innego klienta, więc ja postanowiłem wycofać się i jeszcze tego samego dnia napisałem do Miejskiego Rzecznika Praw Konsumentów, aby dokonał analizy mojego rozumowania przepisów i wstawił się za mną przed T-Mobile.\nW krótki czasie Miejski Rzecznik skontaktował się ze mną i przyznał mi racę, a niedługo później otrzymałem pismo z centrali T-Mobile, że rzeczywiście termin na reklamację jest zachowany i jestem zapraszany do salonu celem złożenia reklamacji, gdzie pracownicy już mnie oczekują. Pismo załączam poniżej, a jutro udam się do salonu realizować swoje prawa :-).\nT-Mobile przyznało mi rację, chociaż nawet nie wiedzą jak mam na imię\nEtykiety: gwarancja, prawa konsumenta, reklamacja, rekojmia, t-mobile\nAnonimowy 27.11.2015, 14:13\nNiestety takie "zgniłe jabłka" zdarzają się wszędzie, pracowałem za młodu w kilku miejscach gdzie były osoby własnie w taki sposób leczące swoje kompleksy. Ja całe szczęście mam dobre doświadczenia jeżeli chodzi o uznawanie gwarancji własnie w t-mobile i oby tak zastało:) Pozdrawiam i gratuluję zimnej krwi!\nMagdalena Wasilewska 9.12.2015, 14:06\nGratuluję świadomości swoich praw i konsekwencji w dążeniu do celu.\nMarta Krajewska 3.08.2016, 11:31\nTakich ludzi powinno być więcej, odważnych i dążących do celu. Ja również gratuluję i życzę powodzenia.\nfranik-kopec.pl 21.08.2016, 19:24\nAż miło czytać. To piękne, że w tych czasach są jeszcze tacy ludzie. Wielka duma i ogromne gratulacje.\nEtuistudio 27.02.2020, 09:08\nRożnie z tym bywa jak widać. Trzeba mieć niestety cierpliwość\nRealme 7 Pro 20.12.2021, 18:27\nZazdroszczę motywacji, ja to taki nie jestem. Tacy ludzie są jak najbardziej potrzebni - tak trzymać :)


Selecta to system dozujący (głowica) reprezentujący najwyższy technologiczny poziom firmy Dromont. System funkcjonuje w ponad 200 fabrykach na świecie, gdzie ciągłość procesu produkcyjnego, niezawodność i dokładność dozowania to kluczowe czynniki.\nopatentowana konstrukcja pozwala na elastyczne dozowanie do różnych rodzajów pojemników i kadzi - od 1kg do 3000kg;\ndostępny w trzech wariantach: 100, 64 i 48 zaworów, rozmiary zaworów: 1” i 2”;\nwysoka precyzyjność dozowania - do 0,05g dla małych puszek;\nwydajność : 9000l/godz dla zaworów 2”, 3000l/godz dla zaworów 1”;\nsystem pozycjonuje zbiorniki blisko dysz dozujących, co eliminuje chlapanie i redukuje opary;\nautomatyczne konfekcjonowanie – przenośniki taśmowe, rozładunek, etykietowanie, zamykanie, paletowanie;\nwysoce użyteczny w produkcji zindywidualizowanych kolorów w połączeniu z systemem Micro Lab.


Za pomocą pakietu Office dla komputerów Mac narzędzi odwołań można przetłumaczyć nawet 400 słów jednocześnie. Jeśli chcesz przetłumaczyć więcej niż których lub cały dokument, można użyć Bing Translator. Obsługiwane przez program Microsoft Translator, witryna zawiera bezpłatne tłumaczenia do i z 50 + języków. Aby uzyskać więcej informacji, zobacz Translating tekstu za pomocą Minitłumacza.\nUwaga: Odwołanie dostępnych narzędzi pakietu Office 2011 dla komputerów Mac tylko.\nUwaga: Aby rozwinąć okno, przeciągnij uchwyt zmiany rozmiaru pod oknem Tłumaczenie.


Wrocław: Palił się olbrzymi magazyn z odpadami - Remiza.pl - Polski Serwis PożarniczyRemiza.pl – Polski Serwis Pożarniczy Wrocław: Palił się olbrzymi magazyn z odpadami - Remiza.pl - Polski Serwis Pożarniczy\nWrocław: Palił się olbrzymi magazyn z odpadami\nW dniu 1 maja 2011 roku, około godziny 11 wrocławska obsada Miejskiego Stanowiska Kierowania PSP we Wrocławiu odebrała informację o pożarze magazynów w obszarze chronionym JRG 7 (ul. Północna). Na miejsce zadysponowano zastępy PSP z Wrocławia oraz OSP z powiatu.\nOgniem objęty został opuszczony budynek magazynowy o pokaźnych rozmiarach. W jego wnętrzu znajdowały się śmieci, m.in. duże ilości makulatury. W trakcie dojazdu na miejsce pierwszego zastępu (307[D]21) dowodzący poprosił o zadysponowanie na miejsce zdarzenia dużą ilość ciężkich wozów gaśniczych. Działania utrudniał dodatkowo fakt, iż strażacy nie mogli skorzystaćw z cysterny stacjonującej w czwórce (jest wycofana z podziału bojowego). W celu wsparcia jednostek działających przy pożarze do Wrocławia zadysponowano cztery jednostki z powiatu wrocławskiego – OSP Długołęka, OSP Szczodre, OSP Św. Katarzyna, OSP Siechnice oraz trzy ciężkie „giecki” z PSP spoza powiatu, które jednak zawrócono z drogi. Na miejscu podawano kilkanaście prądów wody za pomocą odcinków oraz działek bojowych. Zasilenie wodne realizowano m.in. metodą dowozu z hydrantu zlokalizowanego około 200 metrów od miejsca pożaru. Działania mające na celu dogaszenie pogorzeliska będą trawy jeszcze kilka godzin. Przyczyny pożaru ustali policja.\nWedług naszych obserwacji na miejscu pożaru działało ponad dwadzieścia zastępów straży pożarnej. Oto lista tych, które udało nam się ustalić pracując na miejscu pożaru (wykaz wszystkich zastępów oraz pozostałe szczegółowe informacje zostaną uzupełnione w najbliższych dniach, po konsultacjach z kpt. Remigiuszem Adamańczykiem – rzecznikiem prasowym KM PSP Wrocław):\n307[D]22 – GBA 2,5/20 – Mercedes Benz Atego 1326\n307[D]90 – SOp – Ford Focus\n302[D]21 – GBA 2,5/20 – Merecedes Benz Atego 1325F\n302[D]51 – SD-30 – Magirus Deutz\n304[D]21 – GBA 2,5/20 – Merecedes Benz Atego 1325F\n339[D]31 – GBA 2,5/20 – Mercedes Benz Atego 1325F – OSP Siechnice\n339[D]32 – SRt – Lublin II – OSP Siechnice\n339[D]41 – GCBA 6/32 – Jelcz 004 – OSP Św. Katarzyna\nZabezpieczenie miasta Wrocław na czas prowadzenia działań:\n330[D]22 – (w zastępstwie 303[D]23 – GBA 2,5/24 – Renault Midlum) – JRG 4 Wrocław\nZdjęcia – Radosław Kisiel


2014-05-26 11:26:51 | Janina Kosiedowska, prezes Oddziału ZKP\nW imieniu Zarządu Oddziału ZKP w Chojnicach informuję, że w czwartek 29 maja br. o godz. 17.00 w czytelni Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. Wysoka 3 odbędzie się zebranie członków. Gościem spotkania będzie p. Maria Ollick, prezes działającego w Tucholi Borowiackiego Towarzystwa Kultury.\nPani Maria zajmuje się szerzeniem wiedzy i utrwalaniem kultury duchowej i materialnej regionu, w szczególnosci Borów Tucholskich, jest autorką wielu publikacji z tej dziedziny. Ponadto jednym z punktów zebrania będzie organizacja wycieczki po Kaszubach.\nWycieczka ma odbyć się w sobotę 28 czerwca. Program jest następujący: Chojnice- Sierakowice (ołtarz papieski) - Strysza Buda (park miniatur) - Sianowo (sanktuarium Królowej Kaszub) - Garcz (obiad w restauracji Krzëwi Róg) - Chmielno (Muzeum Ceramiki Kaszubskiej Neclów) - Złota Góra (punkt widokowy) - Chojnice; na całej trasie przepiękne widoki!\nZebranie sprawozdawczo-wyborcze ZKP\nZebranie oddziału ZKP Chojnice\nZKP zaprasza na promocję książki\nZebranie SMO nr 10


jaki jest program prywatny i jak go używać\nProgram PrivaZer: co to za program i jak go używać\nZ czasem tak zwane śmieci informacji gromadzą się w każdym komputerze: pamięć podręczna, pozostałości plików programu, duplikaty, zapomniane obrazy, dokumenty, archiwa i tak dalej. Wypełnia pamięć komputera i wpływa na szybkość: system zaczyna zwalniać, popełniać błędy. Użytkownicy nie zawsze pamiętają, że muszą usuwać poufne dane i pozostawić je w komputerze - w ten sposób mogą przejąć obcych. Aby rozwiązać te problemy, istnieje program PrivaZer: analizuje wszystkie elementy przechowywane na komputerze i pokazuje, że możesz usunąć ilość dostępnego miejsca, które zdjęcia i dokumenty są duplikowane. Wystarczy poprosić o sprzątanie, a cały nadmiar zniknie. Poniżej znajduje się szczegółowy opis korzystania z oprogramowania.\nPracuj z programem PrivaZer.\nPrivaZer można pobrać z oficjalnej strony dewelopera, ważne jest, aby był bezpłatny, właściciele programu nie proszą o prawa.\nNajpierw wybierz wersję aplikacji, która odpowiada Twojemu systemowi Windows i bitowi. Istnieje modyfikacja zapewniająca pełną instalację i przenośność.\nRozpakuj i uruchom dystrybucję, wybierz, co chcesz zrobić: zainstaluj lub natychmiast otwórz program.\nOkreśl odpowiedni język.\nZgadzam się na warunki umowy licencyjnej.\nWybierz ścieżkę do przechowywania plików oprogramowania.\nSam program utworzy skrót na pulpicie.\nPo uruchomieniu programu natychmiast pojawi się okno z sugestią, aby go dostosować, aby było dla Ciebie wygodne. Jeśli oznaczysz siebie jako zwykłego użytkownika, oprogramowanie będzie bardziej zautomatyzowane i delikatne: wybierze tylko te pliki, które można dokładnie usunąć bez zastanowienia. Dla zaawansowanych użytkowników dostępne są dodatkowe ulepszenia: możesz wybrać, które pliki cookie, dokumenty Microsoft Office, zdjęcia, pamięć podręczną do zapisania i które pliki usunąć. Możesz usunąć całe pakiety: na przykład „Ostatnio zaimportowane do komputera”, „Rzadko używane” itp. Program oferuje również wyczyszczenie historii przeglądarki - nie powinieneś się zgadzać, jeśli nie chcesz stracić dostępu do wyświetlanej treści. To samo dotyczy rozliczania przedmiotów „Formularze autouzupełniania”, które powodują konieczność ponownego wprowadzania haseł z witryn i sieci społecznościowych. Jest to dobre ze względów bezpieczeństwa, ale niezbyt wygodne. Jeśli ukryjesz miniatury witryn, zgub zakładki w panelu przeglądarki, co pozwala szybko przejść do żądanego zasobu.\nNastępnie program zapyta, czy chcesz usunąć historię rozgrywki w standardowych aplikacjach rozrywkowych systemu Windows: mahjong, solitaire, Saper, szachy itp. Oczywiście, z pozytywną odpowiedzią, rekordy wszystkich gier zostaną utracone. Jeśli nadal masz folder Windows.old, który został utworzony podczas instalacji nowego systemu na starym, PrivaZer zaoferuje również jego usunięcie. Lepiej zgódź się - zwolnisz kilka gigabajtów pamięci bez utraty czegokolwiek. Ta sekcja jest bezużyteczną podstawą, nadal nie możesz używać jej zawartości. Teraz program zapyta, czy chcesz pozbyć się niepotrzebnych pakietów aktualizacji systemu. Możesz także zgodzić się i zaoszczędzić dużo wolnego miejsca na dysku twardym. Ostatnie ustawienie dotyczy trybu uśpienia: wyłączenie go znacznie zwalnia pamięć, ale wtedy warto zastanowić się, czy będzie to dla Ciebie wygodne.\nOptymalizacja wydajności komputera za pomocą PrivaZera\nTeraz, gdy program jest skonfigurowany, możesz go użyć: wystarczy kliknąć przycisk „Rozpocznij analizę” i określić dodatkowe warunki skanowania:\nczy tworzyć kopie zapasowe wpisów rejestru;\njaki rodzaj czyszczenia należy wykonać: „Smart”, „Deep” lub „Fast”;\nktóre magazyny należy rozważyć, a które zachować (na przykład można zignorować „Kosz” lub historię przeglądarki ”).\nPo analizie PrivaZer oczyści. Może być również trójwarstwowy: szybki, turbo lub normalny. Ten ostatni jest najdłuższy, ale metodyczny. Pierwsze dwa należy wybrać, jeśli się spieszysz, ale pilnie musisz zwolnić trochę pasywnej pamięci i rozładować pamięć RAM. Po zakończeniu procedury na ekranie pojawi się podsumowanie: ile plików zostało usuniętych i ile miejsca udało się zwolnić. Głębokie czyszczenie można wykonywać rzadko - raz na 3-4 tygodnie, a reszta czasu jest dość szybka.\nNa wszelki wypadek lepiej jest utworzyć punkt kontrolny przed wprowadzeniem zmian, aby przywrócić system Windows do poprzedniego stanu i wykonać kopie zapasowe wpisów rejestru. Jeśli masz problemy, możesz zwrócić wszystko tak, jak było.


Urosept jest preparatem stosowanym w dziedzinie urlogii - oddziałuje na układ moczowo-płciowy i hormony płciowe. Jest dostępny w postaci tabletek bez recepty. Urosept przyjmują pacjenci chorzy na zakażenia układu moczowego - ma działanie moczopędne.\nWskazania do stosowania preparatu Urosept\nUrosept a przeciwwskazania\nUrosept, Producent: Herbapol Poznań\ntabletki drażowane; 1 tabl. zawiera: 86,2 mg wyciągu gęstego złożonego z liści brzozy, korzenia pietruszki, naowocni fasoli, 8 mg wyciągu suchego z ziela rumianku, 26 mg wyciągu suchego z liści borówki brusznicy, 78 mg naowocni fasoli sproszkowanej, 19 mg cytrynianu potasu, 16 mg cytrynianu sodu; 30 sztuk, 60 sztuk lek dostępny bez recepty preparat ziołowy\nUrosept jest lekiem ziołowym, stosowanym w leczeniu objawowym kamicy nerkowej i zakażeń układu i dróg moczowych. Preparat działa moczopędnie, udrażniając pęcherz i powodując przerwanie zalegania moczu. Urosept należy przyjmować doustnie, popijając kapsułki wodą.\nDawkowanie: dwie tabletki trzy razy na dobę.\nPrzeciwwskazaniem do stosowania preparatu Urosept jest nadwrażliwość na którykolwiek jego składnik lub na rośliny z rodziny złożonych (Asteraceae, Compositae).\nProstenal to lek stosowany wspomagająco w celu utrzymania prawidłowego stanu gruczołu krokowego. Lek uzupełnia dietę korzystnymi substancjami odpowiedzialnymi za...


Historia stowarzyszenia - PSONI Krosno | Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Krośnie | psonikrosno.org.pl\nHistoria stowarzyszenia ›\nElektorem Koła od 1991 roku jest Pani Joanna Janocha.\nI kadencja: 1991-1995\nPrzewodniczący - Andrzej Janocha\nWiceprzewodnicząca - Stanisława Kobak\nSekretarz - Waldemar Stahl\nSkarbnik - Barbara Folta\nCzłonkowie - R. Myszkal, M. Peszko, K. Ziemiańska, M. Zwierzyna\nKomisja Rewizyjna: A. Anczakowski, M. Bosowski, A. Leńska\nII kadencja: 1995-1999\nPrzewodnicząca - Barbara Famielec\nWiceprzewodnicząca - Bożena Gromek\nSekretarz - Anna Kwilosz-Kosecka\nSkarbnik - Krystyna Zima\nCzłonkowie - B. Gorczyczewska, S. Reczkowski, A. Turek\nKomisja Rewizyjna: B. Wojnar, W. Michna, I. Klara\nW Krośnie przełomem były lata 1980/1981, kiedy przemiany społeczne zachodzące w Polsce zmieniły postawy oraz uświadomiły rodzicom możliwość dochodzenia praw dla swoich dzieci. Tak powstało Koło Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski przy Zarządzie Wojewódzkim Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Krośnie.\nPoczątkowe działania rodziców wspierane były przez pracowników ZW TPD. Koło Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski zaczęło zbierać fundusze, organizować zabawy dla dzieci i spotkania rodziców. Niewymierną pomoc i serce oddawała przez całe trudne lata 80-te Pani Bożena Gromek. Koło Organizacyjnie było podporządkowane TPD, ale merytorycznie czerpało wiedzę z istniejącego od 1963 roku ruchu rodziców, zapoczątkowanego w Warszawie.\nKoło Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski w Krośnie obejmowało swym zasięgiem całe województwo krośnieńskie, a nawet pojedyncze sąsiadujące gminy z województwa przemyskiego i rzeszowskiego. Koło się rozwijało, zdobywało fundusze. Uformowała się grupa liderów - powstawały zalążki prawdziwej organizacji pozarządowej. Wśród najbardziej aktywnych rodziców należy wyróżnić Stanisławę Kobak, Krystynę Zimę, Andrzeja Janochę i Kazimierę Ziemiańską. Koło organizowało wówczas corocznie turnusy rehabilitacyjno-rodzinne, z profesjonalną terapią rehabilitacyjną, psychologiczną i pedagogiczną, co przyczyniało się do rozwoju niepełnosprawnych dzieci i integracji ich rodziców (kierownikiem tych turnusów był dr Leszek Niziankiewicz). Powstał punkt rehabilitacyjny (przy ośrodku zdrowia PKS), oddział przedszkola integracyjnego (na ul. Krakowskiej i Mickiewicza).\nPierwsze, nieformalne spotkania rodzin dzieci z głębszą niepełnosprawnością intelektualną odbywały się na przełomie lat 1962 i 1963. W tamtym czasie, dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, nie było żadnych propozycji. Nie pozostawały w zainteresowaniu nauki, w związku z czym ani lekarze, ani pedagodzy, psycholodzy, ani inni specjaliści nie znali metod pracy i ich wspierania. Szkoły specjalne przeznaczone były dla dzieci z lekkim „niedorozwojem umysłowym” – jak wtedy mówiono. Osobom z większymi problemami oferowano wyłącznie miejsca w zamkniętych zakładach opieki. Była też doktrynalna przyczyna tej izolacji, ponieważ władza ludowa nie chciała publicznie potwierdzać istnienia czegoś, co uznawała za patologię wstydliwą dla ustroju, w którym nie było równorzędnego miejsca dla osób zdrowych i niepełnosprawnych intelektualnie. Z braku jakichkolwiek informacji, działań czy form pomocy osobom z głębszą niepełnosprawnością intelektualną, jednocześnie w kilku miastach Polski rodziny zaczęły się spotykać, wymieniać informacje, formułować potrzeby. W pierwszej kolejności - dotyczące edukacji i zatrudnienia, ale przede wszystkim - uznania miejsca w społeczeństwie ich dzieci. Państwu Ewie i Romanowi Garlickim z Warszawy, rodzicom dorosłej Joanny z zespołem Downa, udało się przenieść te dyskusje na forum publiczne. W styczniu 1963 roku, znany pisarz Marian Brandys, opierając się na relacjach rodziców opisał sytuację w tygodniku „Świat”. Artykuł ten spowodował reakcję innych rodziców dotkniętych tym samym, bądź podobnym problemem w wielu miastach Polski. Pomimo ustroju jaki wówczas panował, rodzice osób z niepełnosprawnością intelektualną, jak i inne wspierające ich osoby utworzyli ogólnopolski ruch reprezentujący prawa obywateli, którzy w wyniku niepełnosprawności zostali pozbawiani przez przepisy prawa, jak i warunki społeczne jakichkolwiek szans i egzystowali na marginesie życia społecznego. Władze nie wyraziły jednak zgody na rejestrację samodzielnej organizacji.


Infokiosk na radomskim cmentarzu - Społeczeństwo informacyjne\nInfokiosk na radomskim cmentarzu\nPAP • 30 października 2012 - 09:03\nOdwiedzający groby na zabytkowym Cmentarzu Rzymskokatolickim przy ul. Limanowskiego w Radomiu mogą skorzystać z tzw. infokiosku.\nDzięki urządzeniu można łatwo sprawdzić, gdzie znajduje się konkretny grób. Infokiosk zainstalowano niedługo przed Dniem Wszystkich Świętych, by mogli z niego korzystać zwłaszcza przyjezdni, którzy w tym czasie najczęściej odwiedzają groby bliskich i znajomych.\nInfokiosk znajduje się w pobliżu cmentarnej kancelarii. Jest to urządzenie z dotykowym ekranem. „Wpisując na ekranie imię i nazwisko zmarłego, możemy znaleźć lokalizację jego grobu i szybko trafić na miejsce” – wyjaśnił dyrektor cmentarza ks. Piotr Zamaria.\nNa ekranie pojawia się mapa cmentarza wraz z zaznaczonym grobem, informacja o numerze kwatery i grobowca. Można też zobaczyć zdjęcie nagrobka. Aby łatwiej było trafić, na mapę naniesiono też charakterystyczne obiekty: drzewa i budowle.\nUruchomienie infokiosku było możliwe dzięki długotrwałej inwentaryzacji cmentarza. Każdy nagrobek otrzymał numer, został sfotografowany i umieszczony na mapie. Informację o lokalizacji danego grobu można znaleźć także w internecie, poprzez wyszukiwarkę zamieszczoną na stronie parafii Św. Wacława w Radomiu.\nCmentarz Rzymskokatolicki przy dawnym Trakcie Starokrakowskim, obecnie ul. Limanowskiego w Radomiu obchodzi w tym roku 200-lecie istnienia; powstał w 1812 r. Wcześniej pochówki były organizowane przy parafiach. Do lat 70. XX w.., kiedy powstał cmentarz komunalny na Firleju, była to jedyna nekropolia w mieście, na której odbywały się pochówki mieszkańców Radomia wyznania rzymskokatolickiego.\nWedług parafialnej inwentaryzacji na cmentarzu jest 28,5 tys. grobów. Tutaj pochowany jest m.in. malarz batalista Józef Brandt, doktor Ludwik Przybyłko uznawany za twórcę polskiej szkoły kardiochirurgii oraz rodzeństwo dramaturga Witolda Gombrowicza: Jerzy Szymkowicz Gombrowicz i Irena Gombrowicz. Podobał się artykuł? Podziel się!


Pogoda na tydzień Irszansk ⇒ Pogoda w Irszansk na 7 i 10 dni <Ukraina>• Pogoda na najbliższy tydzień - METEOPROG.PL\nPogoda w Irszansk\nPrognoza pogody w Irszansk na 14 04 - 18 04\nPrognoza pogody w Irszansk na tydzień\nPogoda w Irszansk: Bez istotnych opadów - 0, 0-0, 3 mm/12 h. Pochmurnie - 7-10 stopni piętra niskiego.\nPogoda w Irszansk: Niewielki deszcz - 0, 0-3 mm/12 h. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\nPogoda w Irszansk: Bez istotnych opadów - 0, 0-0, 3 mm/12 h. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\nPogoda w Irszansk: Bez opadów - opady nie są oczekiwane. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.


Modna sukienka w kwiaty - procesrozwoju.pl\nLato to okres w roku, w którym bez wątpienia warto postawić na kolor oraz zwiewne fasony. Świetną opcją są niezwykle dziewczęce, a ponadto wygodne sukienki. Doskonale prezentują się zarówno do pracy, na kolację z przyjaciółmi, jak i romantyczną randkę. Można zestawić je z wysokimi szpilkami, niskimi sandałkami bądź koturnami.\nDziewczęce sukienki w kwiaty\nW sklepach stacjonarnych i internetowych można znaleźć naprawdę piękne sukienki na każdą okazję. Do wyboru mamy zarówno droższe, jak i tańsze modele. Doskonałym rozwiązaniem na upalne, letnie dni jest sukienka w kwiaty. Jest ona dedykowana kobietom w każdym wieku i o różnym typie sylwetki. Jej wersja maxi znakomicie będzie prezentowała się podczas wakacyjnych spacerów brzegiem morza, a ta mini – sprawdzi się na imprezy czy też muzyczne festiwale. Wybierając dla siebie sukienkę, należy również zwrócić uwagę na jej fason: obcisły lub rozkloszowany. W ostatnim czasie dużym zainteresowaniem cieszą się zwiewne, wygodne modele, które są niezwykle kobiece, a w dodatku znakomicie kamuflują wszelkie mankamenty figury. Kwieciste sukienki stanowią także stylowe rozwiązanie na przyjęcia weselne. W tym przypadku można postawić na modele subtelnie odkrywające ramiona, czyli tzw. hiszpanki. Jeżeli chodzi o ich kolor, to jego wybór leży już po stronie Pań, bowiem każda z nas ma swój ulubiony odcień, w którym zarówno czuje się, jak i wygląda najlepiej.\nDziewczęce, a zarazem zwiewne sukienki w kwiaty stanowią doskonały wybór dla każdej kobiety, bowiem print kwiatowy znakomicie prezentuje się na każdej sylwetce. To uniwersalne rozwiązanie, które sprawdzi się na wiele rozmaitych okazji zarówno tych eleganckich, jak i typowo codziennych (do pracy, szkoły czy też na zakupy). Warto mieć w szafie chociaż jedną ich sztukę!


2175 - Legendy polskie – stwórzmy własną książkę - budżet obywatelski w Warszawie\nLegendy polskie – stwórzmy własną książkę\nCykl 9 warsztatów (1 raz w miesiącu, w soboty) na których czytamy wybrane legendy polskie i do których tworzymy ilustracje.\nSP nr 70 z Oddziałami Integracyjnymi znajduje się na Starym Mokotowie, przy stacji metra Pole Mokotowskie, w bezpośrednim sąsiedztwie Pola Mokotowskiego. Atrakcyjność lokalizacji i dostępność szkoły powoduje, że z pomieszczeń szkoły, poza zajęciami lekcyjnymi, korzystają okoliczni mieszkańcy i podmioty prywatne organizujące zajęcia dla dzieci i mieszkańców.\nCelem projektu jest zorganizowanie cyklu spotkań z legendami polskimi. Projekt zakłada zorganizowanie 9 spotkań raz w miesiącu (sobota), prezentując legendy polskie następnie z ilustratorem stworzenia ilustracji do własnej książki, z pominięciem okresu (czerwiec-lipiec-sierpień).\nNa warsztatach poznamy rożne style i techniki. Poznamy podstawy tworzenia własnych opowiadań i technik ilustracyjnych. Na ostatnich zajęciach dzieci nauczą się zszywać książeczki z własnymi ilustracjami! Połączymy wtedy w całość, wszystkie elementy, które zrobiły dzieci w cyklu warsztatów: ilustracje na papierze, ilustracje przestrzenne oraz grafiki, strony tytułowe i strony z tekstem. Dzieci ponadto będą przyklejały zakładki z tasiemki. Obłożą książkę i okleją ją obwolutą, wkleją wyklejkę. Na końcu dodadzą do książki sekretne miejsca, np. koperty do której będą mogły chować swoje tajemnice, zrobią dodatkowe strony niespodzianki, np. w postaci otwierającego się okienka, tak aby oglądający mógł za każdym razem odkrywać w książce coś nowego.\nW czasie tych warsztatów dzieci umieszczą w książce fragmenty tekstów opowiadania. Niektóre fragmenty tekstu będziemy umieszczać na doklejanych do stron harmonijkach z papieru, lub innych „nadprogramowych” elementach, aby dodać element zaskoczenia przy oglądaniu książki.\nZałożeniem projektu jest odkrywać nowe hobby, a także zintegrować lokalną społeczność oraz pomóc w nawiązywaniu znajomości i przyjaźni.\nProjekt ma charakter dzielnicowy, mający na celu rozwijanie wśród dzieci i młodzieży wrażliwości, budzenia ciekawości, kreatywności i pobudzania wyobraźni. Ilustrator postara się odpowiedzieć na każde pytanie dzieci, może podpowie rozwiązanie, zachęci, wyjaśni.\nGłównym celem zajęć jest również upowszechnianie czytelnictwa wśród dzieci, a także m. in.:\n– ukazanie terapeutycznej funkcji wybranych utworów literackich,\n– nabywanie przez dzieci umiejętności pracy w grupie,\n– poszerzenie ich słownictwa,\n– uwrażliwienie na potrzeby innych,\n– rozwijanie logicznego myślenia, spostrzegawczości, kreatywności i sprawności manualnych.\nPodczas każdych zajęć ma miejsce praca z tekstem literackim, dyskusja, wykonanie pracy plastycznej różnymi technikami.\n1.\tWynagrodzenie ilustratora – 9 x 500zł = 4 500 zł\n2.\tMateriały kreatywne - 6000zł\n3.\tKoordynator projektu – 1000 zł


Marność nad marnościami, wszystko marność – Zapiski pariasa\nI powiedział im przypowieść: „Pewnemu zamożnemu człowiekowi dobrze obrodziło pole. I rozważał sam w sobie: ?Co tu począć? Nie mam gdzie pomieścić moich zbiorów?. I rzekł: ?Tak zrobię: zburzę moje spichlerze, a pobuduję większe i tam zgromadzę wszystko zboże i moje dobra. I powiem sobie: Masz wielkie zasoby dóbr, na długie lata złożone; odpoczywaj, jedz, pij i używaj?. Lecz Bóg rzekł do niego: ?Głupcze, jeszcze tej nocy zażądają twojej duszy od ciebie; komu więc przypadnie to, coś przygotował?? Tak dzieje się z każdym, kto skarby gromadzi dla siebie, a nie jest bogaty przed Bogiem”.


Piernikowe Cuda w Kalinowicach 2016 – Życie Zamościa\n21 grudnia 2016 21 grudnia 2016 Życie Zamościa\tBrak komentarzy\n„Piernikowe cuda” w Kalinowicach\nW Zespole Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Kalinowicach zapachniało już świętami. Stało się to za sprawą “piernikowych cudeniek”, które wpłynęły na konkurs rodzinny na “Najpiękniejszy Pierniczek Bożonarodzeniowy”. Celem konkursu jest kultywowanie tradycji świątecznych oraz zacieśnianie więzi rodzinnych podczas wspólnego przygotowywania piernikowych arcydzieł.\nTo już IV edycja konkursu adresowanego do przedszkolaków i uczniów ZSPiP w Kalinowicach oraz ich rodzin. Z roku na rok konkurs cieszy się coraz większym powodzeniem. W tym roku wpłynęły aż 72 prace. Niektóre to prawdziwe dzieła sztuki, których nie powstydziłby się żaden mistrz cukiernictwa. Widać, że nad pracami konkursowymi pracowały całe rodziny. Jury oceniające prace, nie miało łatwego zadania. W tym roku Nagrodę Dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Przedszkola otrzymali Hanna i Jakub Szust oraz Emilia Michałkiewicz. Prace można oglądać na wystawie pokonkursowej w Przedszkolu w Kalinowicach\n( info. organizator i pomysłodawca konkursu Pani Mirosława Mierzwa)\n← Zmiany nazewnictwa ulic\nAnaliza budżetu miasta Zamościa na 2017 r. przez Radnych PIS →\nPoprawki związane z projektem “Zamość miasto UNESCO, Pomnik Historii RP produktem turystycznym polskiej gospodarki”


Małgorzata Socha. Znamy płeć i imię trzeciego dziecka | MamaDu.pl\nSocha dołączyła do wyścigu o najdziwniejsze imię dla dziecka – pozazdrościła Szczęsnemu? •\nMałgorzata Socha spodziewa się trzeciego dziecka\t•\tFot. Instagram\nPisałyśmy już, że Małgorzata Socha pochwaliła się zdjęciami z baby shower i zapowiedziała, że to pierwsza i ostatnia taka impreza w jej życiu.\nFotografiami z przyjęcia pochwaliła się także firma przygotowująca dekoracje. Na profilu Wiewiórki i spółki zamieszczono kilka zdjęć z baby shower. Na jednym z nich widnieje baner z napisem "Konfacel Baby Shower".\nW sieci natychmiast pojawiły się przypuszczenia, że oznacza to, że Małgorzata Socha tym razem doczeka się synka, a na imię będzie miał właśnie Konfacel. Trudno znaleźć to imię w jakiejkolwiek księdze imion czy na liście tych najpopularniejszych.\nZadzwoniłyśmy więc do firmy Wiewórek i zapytałyśmy, skąd na banerze wziął się "Konfacel" i czy to rzeczywiście imię trzeciego dziecka Małgorzaty Sochy. Usłyszałyśmy jednak, że tego nie mogą potwierdzić, a "Konfacel" pojawił się na szarfie, bo "takie było życzenie klientki".\nSama aktorka również nie potwierdziła, czy rzeczywiście na świat ma przyjść mały Konfacel. Niewykluczone, że okaże się to tylko żartem. A jeśli nie, z pewnością będzie to jedno z najbardziej oryginalnych imion, jakie noszą dzieci polskich gwiazd.\nMoże cię zainteresować: Marina i Wojtek Szczęsny zostali rodzicami. Imię dziecka nie wszystkim się spodoba


Putin: Należy potępić akt Ribbentrop-Mołotow - Polityka i społeczeństwo\nData: 31-08-2009, 09:28\nPremier Rosji Władimir Putin w przededniu wizyty w Polsce w artykule napisanym specjalnie dla "Gazety Wyborczej" pisze o historii II wojny światowej i szuka powodów, dla których różne wizje tej historii dzielą dziś Polaków i Rosjan.\nJak podaje "GW" zdaniem Putina, 1 września jest najbardziej tragiczną datą w historii Europy i świata, jest więc zrozumiałe, że premier bez wahania przyjął zaproszenie polskiego rządu na obchody 70. rocznicy wybuchu wojny. Co Putin mówi Polakom?\n- Układ Ribbentrop-Mołotow bez żadnych wątpliwości można z pełnym uzasadnieniem potępić - pisze Putin w liście opublikowanynym na łamach "GW". Podkreśla jednak, że początków tego najbardziej niszczycielskiego konfliktu w naszej historii nie należy szukać tylko w pakcie Ribbentrop-Mołotow, ale także w umowie monachijskiej w 1938 roku, a nawet w traktacie wersalskim, który poniżył Niemcy i pozostawił wiele - jak pisze Putin - "bomb z opóźnionym zapłonem".\nAutor tekstu w "Gazecie" przypomina też, że jeszcze przed wrześniem 1939 r. rozpoczęły się zmiany granic w Europie - Austria została wchłonięta przez Niemcy, a kilka krajów, w tym Polska, wzięły udział w rozbiorze Czechosłowacji.\n- Polacy pierwsi zagrodzili drogę agresorowi - podkreśla rosyjski premier. Pisząc o bohaterstwie żołnierzy koalicji antyhitlerowskiej - od żołnierzy Armii Czerwonej i aliantów zachodnich po żołnierzy AK, AL, Armii Andersa i Ludowego Wojska Polskiego - Putin zaznacza, że był to punkt zwrotny w historii XX wieku. I twierdzi, że był to początek procesu, który dziś owocuje budową Europy bardziej bezpiecznej i bardziej solidarnej.\nWładymir Putin pisze między innymi, że ''naród rosyjski, którego losy zniekształcił reżim totalitarny, dobrze rozumie uczulenia Polaków związane z Katyniem, gdzie spoczywają tysiące żołnierzy polskich. Powinniśmy wspólnie zachować pamięć o ofiarach tej zbrodni.''\nOraz, że ''zarówno cmentarze pamięci Katyń i Miednoje, jak i tragiczne losy żołnierzy rosyjskich, którzy dostali się do niewoli podczas wojny 1920 r., powinny się stać symbolem wspólnego żalu i wzajemnego przebaczenia''.\nPutin podkreślił pamięć ofiar Katynia, tymczasem jego doradca dał do zrozumienia, że Moskwa nie odtajni akt śledztwa w sprawie mordu NKWD na polskich oficerach w 1940 roku. - Wszystko, co można było, już odtajniono - oświadczył.


Wyborcza niedziela w czterech opolskich gminach. Są nowi rajcy - Radio Opole\n2021-06-14, 12:29 Autor: Mariusz Chałupnik\nCztery opolskie samorządy mają nowych radnych. To trzy gminy miejskie i jedna wiejska. Wybory uzupełniające odbyły się w Oleśnie, Grodkowie, Białej i Pawłowiczkach.\n- W Oleśnie radnym został Tomasz Harciarek, który startował z własnego komitetu wyborczego - informuje Rafał Tkacz, dyrektor opolskiej delegatury Krajowego Biura Wyborczego. - Uzyskał najwyższy wynik. Frekwencja bardzo niska 14,18 proc. Pan Tomasz Harciarek zastąpi w radzie pana Tadeusza Rutko, któremu wygaszono mandat z powodu śmierci.\nNatomiast w Grodkowie na uzupełnienie rady miejskiej czekano blisko rok. Jak informuje Rafał Tkacz, wybory uzupełniające miały się odbyć w grudniu 2020 roku, ale zostały przełożone ze względu na pandemię koronawirusa.\n- Radnym została wybrana pani Agnieszka Gajewska z KWW Siła Grodkowian - mówi Tkacz. - Frekwencja tak samo niska jak w Oleśnie - 14,55 proc. Pani Agnieszka Gajewska w radzie zastąpi pana Tomasza Zemana, który jeszcze w 2020 roku zrzekł się mandatu.\nZ kolei w Białej nowym radnym został Jan Strzoda z KKW Mniejszość Niemiecka, który zastąpi zmarłego Alfreda Krupę. Natomiast w Pawłowiczkach radną została Elżbieta Bartoszek, która startowała z własnego komitetu. W radzie zastąpi Andrzeja Frohsa, który zrzekł się mandatu.\nTagi: Olesno, Grodków, Biała, Pawłowiczki, wybory uzupełniające, rada gminy, Tomasz Harciarek, Rafał Tkacz, Krajowe Biuro Wyborcze, Jan Strzoda, Elżbieta Bartoszek


XIX Dzień Modlitwy i Pomocy Materialnej Kościołowi na Wschodzie – RadioMaryja.pl\nJesteś tutaj: Strona główna / Informacje / Polska / XIX Dzień Modlitwy i Pomocy Materialnej Kościołowi na Wschodzie\n9 grudnia 2018 08:13 /w Informacje, Kościół, Polska\nKościół w Polsce po raz XIX obchodzi dziś Dzień Modlitwy i Pomocy Materialnej Kościołowi na Wschodzie. Konferencja Episkopatu Polski apeluje o modlitwę oraz składanie ofiar do puszek.\nDziś szczególnie modlimy się za Kościół na Wschodzie. Potrzebne jest wsparcie duchowe, ale także materialne. Kościół na Białorusi, Litwie, Łotwie i Estonii, a także państwach Azji Środowej wciąż boryka się z wieloma trudnościami.\nZebrane dziś pieniądze zostaną przekazane na pomoc dla kapłanów, sióstr zakonnych, budowę i renowację kościołów oraz wolontariat. Jednak to tylko niektóre z potrzeb Kościoła na Wschodzie, które udaje się zaspokoić dzięki wsparciu ofiarodawców.\nZbiórka organizowana jest przez Zespół Pomocy Kościołowi na Wschodzie działający przy Konferencji Episkopatu Polski.\n– Rozpoczęło się szkolenie do drugiego naboru na wolontariat syberyjski. Mam nadzieję, że znowu po rocznej formacji wolontariusze wyruszą za wschodnią granicę. Chciałbym też powiedzieć o inicjatywnie, która przeszła nasze oczekiwania – odbyła się zbiórka strojów pierwszokomunijnych i rzeczywiście tych strojów napłynęło do nas bardzo dużo, ciągle jeszcze napływają. Najciekawsze jest to, że te stroje otrzymały już drugie życie i w większości są już za wschodnia granicą – wskazał ks. Leszek Kryża, szef Zespołu.\nW bieżącym roku dzięki hojności wiernych, na cele wsparcia Kościoła na Wschodzie udało się zebrać prawie 2,5 mln zł. Pozwoliło to na realizację ponad 300 inicjatyw.\nPodlaskie: Polskie dzieci z Białorusi przyjechały na świąteczne spotkanie... Puławy: Trwa finałowa gala kolejnej 19. edycji akcji „Polacy – Rodako...


Wywóz gruzu Bydgoszcz - 91 wykonawców - Cena, Opinie\nWykonawca, Bydgoszcz, Wywóz gruzu\nSzybka realizacja i solidne wykonanie. Polecam\nWykonawca, Wapno, Wywóz gruzu\nBłyskawiczne wykonanie usługi wywozu gruzu, możliwość ustalenia dogodnego terminu.\nNa czas, wedle umowy i z pełną kulturą. Życzenie klienta spełnione. Polecam!\nWykonawcy usługi Wywóz gruzu w Bydgoszczy\nCześć! Wykonuję usługi z zakresu Wywóz gruzu i z przyjemnością zrealizuję Twoje zlecenie. Mam dużą wiedzę i rzetelnie podchodzę do każdej pracy. Szukasz sprawdzonego fachowca złóż zapytanie do mnie.\nDzień dobry! Zajmuję się usługami z zakresu Wywóz gruzu i podejmę się realizacji Twojego zlecenia. Mam dużą wiedzę i rzetelnie podchodzę do każdej pracy. Potrzebujesz prawdziwego wykonawcy wyślij zapytanie do mnie.\nCześć! Zajmuję się usługami z zakresu Wywóz gruzu i z przyjemnością zrealizuję Twoje zlecenie. Mam dużą wiedzę i rzetelnie podchodzę do każdej pracy. Szukasz dobrego fachowca złóż zapytanie bezpośrednio na moim profilu.\nDzień dobry! Świadczę usługę Wywóz gruzu i podejmę się realizacji Twojego zlecenia. Zapewniam wysoką jakość usług. Szukasz dobrego wykonawcy wyślij zapytanie bezpośrednio na moim profilu.\nDzień dobry! Zajmuję się usługami z zakresu Wywóz gruzu i podejmę się realizacji Twojego zlecenia. Mam dużą wiedzę i rzetelnie podchodzę do każdej pracy. Szukasz dobrego fachowca wyślij zapytanie do mnie.\nDzień dobry! Wykonuję usługi z zakresu Wywóz gruzu i chętnie podejmę się Twojego zlecenia. Podchodzę bardzo starannie do swojej pracy. Potrzebujesz sprawdzonego specjalisty złóż zapytanie do mnie.\nCześć! Wykonuję usługi z zakresu Wywóz gruzu i z przyjemnością zrealizuję Twoje zlecenie. Mam dużą wiedzę i rzetelnie podchodzę do każdej pracy. Szukasz dobrego wykonawcy wyślij zapytanie bezpośrednio na moim profilu.\nCześć! Wykonuję usługi z zakresu Wywóz gruzu i chętnie podejmę się Twojego zlecenia. Mam dużą wiedzę i rzetelnie podchodzę do każdej pracy. Szukasz wiarygodnego wykonawcy wyślij zapytanie bezpośrednio na moim profilu.\nWitam oferujemy opróżnianie całych mieszkań strychów piwnic garaży altanek z bio galezi mebli złomu agd rtv itp zajmujemy się również transportem przeprowadzkami z ludźmi do pomocy !!!\nDzień dobry! Zajmuję się usługami z zakresu Wywóz gruzu i podejmę się realizacji Twojego zlecenia. Mam dużą wiedzę i rzetelnie podchodzę do każdej pracy. Szukasz sprawdzonego wykonawcy wyślij zapytanie bezpośrednio na moim profilu.\nWywóz gruzu Bydgoszcz: Powiązane usługi\nWywóz gruzu: ostatnie zapytania w Bydgoszczy\nPoszukuje firmy na regularny odbiór gruzu i odpadów poremontowych z mieszkań. Ilość to 4-6 big bagów w miesiącu. Proszę o podanie ceny za big bag lub 1m3.\nPotrzebuje wywieźć z działki śmieci typu: stara lodówka, trampolina, kanapa, meble. Interesuje mnie kompleksowa usługa z załadowaniem i wywozem na wysypisko. Miejsce odbioru okolice Trzemiętowa/Prosperowa\nWitam potrzebuję kontenera lub wywozu gruzu wraz z załadunkiem ze zdjęcia nie wiem ile tego jest dokładnie\nBydgoszcz - 1m3 gruzu poremontowego z łazienki i kuchni - cegły, zaprawa, skute lastriko, fragmenty płyty K-G - zapakowany w worek BIG-BAG, stojący przed domem z bezpośrednim dostępem z jezdni. Proszę o podanie ceny odbioru i kontaktu do siebie. Wywóz w przyszłym tygodniu, lub ewentualnie w kolejnym tygodniu.\nWitam potrzebuję usunąć z posesji stare betony, płyty betonowe jest tego naprawdę niewiele dosłownie kilka problem stanowi ich waga\nWywóz gruzu cegła i beton z podmurówki ogrodzenia myślę że około 3 m3 Lokalizacja Obórznia 3 km od Łabiszyna.\nMam ok 2m3 odpadów budowlanych (głównie gruz / cegły) do załadowania i wywiezienia. Bydgoszcz, ul. Bronikowskiego. Tel. kontaktowy: +48XXXXXXXXX e-mail: mich****@*****\nDzień Dobry, Do wywiezienia mam: 1. czerwone cegły z zaprawą po wyburzeniu domku letniskowego i parę starych bloczków białych (chyba gazobeton) - około 5m3. Dodatkowo: 2. drewniany daszek po szopie 2mx2m, 3. rurki metalowe srednica ok 3 cm, dlugości ok 2 m, w ilości około 12 szt. 4. Dwa skrzydła drzwi drewnianych do szopy i toalety, 5. Gruba (5 mm) plandeka pcv 2mx2m 6. 3 worki po 100 litrów różnych odpadów po budowie domku letniskowego (papa, folia, peszle, puszki po piance, itp). 7. Faliste pokrycie dachowe z włókna szklanego starego typu - około 4m2. 8. Parę starych desek ok 2 m po szopie.\npomoc w segregacji odpadów, transport materiałów w kontenerach, wyniesienie odpadów, inne - opiszę w ostatnim kroku\nWitam, poszukuje firmy do uporządkowania terenu wokół domu po remoncie. Wywiezienie gruzu zmieszanego oraz odpadów po remoncie (folie, wiadra,styropian,papa,gabaryty itp). Dodatkowo wykarczowanie małego ogrodu i wyrównanie terenu. Lokalizacja Bydgoszcz osiedle Jary.\nIle ocen mogę zobaczyć w kategorii Wywóz gruzu w Bydgoszczy\nW kategorii Wywóz gruzu w Bydgoszczy dostępnych jest 118 opinii, które wykonawcy zdobyli od swoich dotychczasowych klientów. Średnia wszystkich ocen w tej kategorii wynosi 4.9.\nIle zapłacę za usługi w kategorii Wywóz gruzu w Bydgoszczy?


Orteza kręgosłupa w przypadku urazów - BDLS\nHome » Zabiegi » Sprzęt Medyczny » Orteza kręgosłupa w przypadku urazów\nKręgosłup stanowi fundament szkieletu człowieka oraz jest odpowiedzialny za wiele istotnych funkcji, w tym za utrzymywanie odpowiednio prostej sylwetki, za poruszanie kończynami dolnymi oraz kończynami górnymi, podobnie jak i szyją, a przy tym odpowiedzialne są za czucie. W przypadku urazów kręgosłupa należy niezwłocznie skontaktować się z doświadczonym lekarzem, który podejmie odpowiednią rehabilitację. Niezbędna jest także orteza kręgosłupa, która pozwoli unieruchomić cały odcinek, dzięki czemu organizm będzie mógł się zregenerować. Orteza kręgosłupa jest wygodna w noszeniu i jest bardzo komfortowa. Warto odwiedzić sklep internetowy firmy, która zajmuje się profesjonalnie tego typu realizacjami i z całą pewnością pomoże nam dobrać odpowiednią ortezę.