Ardeny | rumble garage\nSiedem dróg do piekła – Bastogne\nPo zimnej i mglistej nocy nastaje równie nieprzyjemny poranek. Zmęczenie powoli daje się we znaki. Do tego dochodzi jeszcze przejmujący chłód. Mimo całkiem ciepłej odzieży zimne igły wbijają się pod ubranie. Szczególnie daje się to odczuć od pasa w dół oraz na twarzy, ponieważ z powodu ciągle parującej szybki muszę jechać w częściowo otwartym kasku. Prędkość podróżna starego motocykla nie jest może zbyt imponująca, jednak zimne powietrze w połączeniu z wielogodzinnym wystawieniem się na jego działanie robią swoje. Nogi powoli zaczynają drętwieć. Wyjazd w pierwszych dniach marca, bądź co bądź, w góry to jednak był dość szalony pomysł a wrażenie ciepła iluzoryczne. Obiecuję sobie zrobić dłuższą przerwę w Belgii, w pierwszej większej napotkanej miejscowości. No dobrze, nie musi być „większa”. Aby tylko miała stację paliw. A w niej włączone ogrzewanie i gorącą kawę, bo moja, mimo iż w termosie, dawno zdążyła już wystygnąć. A może nawet i zamarzła? Przejeżdżając obok jakiejś małej miejscowości widzę kierowców z zacięciem czyszczących ze szronu szyby swoich samochodów. A więc temperatura jest ujemna. A patrząc, ile mają roboty, dochodzę do wniosku że jest nawet całkiem sporo na minusie.\nNa razie, póki co, elegancka, równa, czysta i zadbana luxemburska autostrada prowadzi mnie na północ. Teren jest górzysty. Podjazdy nie są strome, jednak ciągną się całymi kilometrami. Niby nic strasznego. Ale dla starego silnika o mocy niecałych 30 KM są odczuwalne. Dobrze że jadę w pojedynkę i z minimalistycznym bagażem. Jazda w dwie osoby z pełnym obciążeniem stanowiłaby już pewien problem. Na szczęście jednak obywa się bez redukcji biegu i motocykl, chociaż z pewnym wysiłkiem, wspina się na wzniesienia na ostatnim przełożeniu. Krajobrazy, wcześniej także urzekające, robią się coraz piękniejsze. W końcu to już Ardeny.\nJednak, czym dalej od Luxemburga, tym wzniesienia robią się bardziej strome. Cieszyłem się zbyt wcześnie. Na czwartym biegu silnik nie daje już rady utrzymać przepisowych 3 000 obrotów na minutę; wskazówka obrotomierza niechętnie, z ociąganiem, ale jednak powoli i nieubłaganie zaczyna wędrówkę w dół skali, wskazując coraz niższe wartości. 2 800 RPM, 2 600 RPM, 2 400 RPM… Dość. Redukcja do trójki. Wskazówka obrotomierza wystrzeliwuje w górę i zatrzymuje się w okolicy 4 000 RPM. Odpowiada to prędkości około 70 km/h. Jasne, nie jest to nic imponującego, ale dzięki temu i tak wspinam się szybciej niż ciężarówki i autobusy, które nie mogą w tych warunkach osiągnąć nawet „sześćdziesiątki”. Stanowią tu one przytłaczającą większość pojazdów na autostradzie.\nOprócz stromych podjazdów drogowcy przygotowali całą masę tuneli. Nie dość że ostro pod górę, to jeszcze pod ziemią (a w zasadzie pod skałami). W jednym z nich, o nazwie „Mordorf” (prawda że ładnie?) doganiam cały konwój ciężarówek. Na całej jego półtorakilometrowej długości „pruję” te swoje 70 km/h lewym pasem, wyprzedzając ciężarówki – dostojnie, jedna, druga, trzecia, czwarta… Wrażenia bezcenne.\nPóźniej oczywiście, już na spadku, wyprzedzone niedawno z takim wysiłkiem ciężarówki śmigają obok mnie z głośnym wyciem lewym pasem i za chwilę znikają za kolejnym zakrętem…\nI znów pod górę. I znów redukcja do trójki. Nie da rady inaczej. Teraz każde wzniesienie oznacza automatycznie jeden bieg w dół. W sumie to nie ma co narzekać. W zeszłym roku we Francji kilka razy zdarzyło się redukować biegi do jedynki, bo na wyższych w ogóle nie dało się jechać. Ale tam nachylenie dochodziło do 20%.\nPo kolejnych kilkudziesięciu kilometrach na horyzoncie z mgły wyłaniają się jakieś oflagowane budynki. Nad autostradą pojawiają się ograniczenia prędkości do 70 km/h. Jednocześnie nawigacja ostrzega o możliwej obecności fotoradaru. To już przejście graniczne z Belgią. Posłusznie zwalniam do przepisowej siedemdziesiątki. W przeciwieństwie do poprzednich przejść granicznych, pokonanych dzisiaj, tutaj zabudowania pozostawiono. Oczywiście żadna kontrola podróżnych się tu nie odbywa. Jednak te ciemne budynki robią nieco przygnębiające wrażenie.\nPierwszy postój na ziemi belgijskiej. Od ciągłego piłowania pod górę na „trójce” i związanych z tym wibracji poluzowała się śruba mocująca lewy tylny kierunkowskaz (wcześniej próbowało odkręcić się także prawe lusterko). Jednak po rozmowie dyscyplinującej oraz dociągnięciu nakrętek specjalistycznymi narzędziami biomechanicznymi (palcami), problemy nie powtórzyły się więcej. Pocieszające jest, że wielokrotnie droższe maszyny niektórych uznanych producentów także potrafią się same rozkręcić – i to często z „lepszym” skutkiem, bo elementów, które wybrały wolność nie udało mi się już odnaleźć.\nZmienia się także autostrada. Z asfaltowej luxemburskiej przechodzi w betonową belgijską. Wygląda na solidniejszą, jednak wrażenie to pryska po wjeździe na nią. O ile w Luxemburgu jechało się jak po stole a zawieszenie motocykla praktycznie nie miało nic do roboty, o tyle tutaj już nie będzie tak lekko. Nawierzchnia jest dość mocno pofalowana, na dodatek od czasu do czasu połatana. Wiekowe amortyzatory będą miały tu sporo roboty.\nNawierzchnia robi wrażenie starej, nawet bardzo starej. Ogólnie, Belgia robi na pierwszy rzut oka wrażenie nieco zaniedbanej. Mijane od czasu do czasu zabudowania często nie były remontowane od lat i spod spękanych tynków straszą gołe cegły lub kamienie – powszechnie stosowany tutaj materiał budowlany.\nW pewnym momencie przejeżdżam pod hotelem. Dosłownie. Autostrada przecina na dwie części spore wzgórze. Na wzgórzu tym wybudowano właśnie wspomniany wyżej hotel. Zakotwiczony został na obu fragmentach przepołowionej góry a jego duża środkowa część wisi nad autostradą na przęsłach – jak wiadukt. Wrażenie niesamowite.\nJednak sam hotel, podobnie jak i inne napotkane zabudowania, jest także nieco zaniedbany. Białe pierwotnie ściany wymagają przynajmniej gruntownego czyszczenia.\nNie ma jednak co narzekać. Może to ja jestem przewrażliwiony? Po schludnych Niemczech i niemal sterylnym Luxemburgu te belgijskie zaniedbania mogą wydawać mi się większe niż są w rzeczywistości. Przynajmniej za autostradę nie trzeba płacić ekstra, jak to się dzieje u nas.\nNie jestem jednak przewrażliwiony. Drogowskazy i nawigacja każą mi zjechać z autostrady na belgijską „krajową”. Czasem ma ona dwie jezdnie betonowe, czasem, na większych wzniesieniach jedną, asfaltową. Niezależnie jednak od tego, czy jezdnia jest jedna czy dwie, czy z asfaltu czy z betonu, na całym swoim przebiegu ma setki łat i co jakiś czas ławice dziur w nawierzchni. Nie są one na szczęście duże; średnio mają wielkość pięści. Za to są dość głębokie. I na dodatek występują w dużych stadach na odcinkach kilkunastu – kilkudziesięciu metrów. Trzeba uważać. Po kilku kilometrach takiej jazdy dochodzę do wniosku, że chyba obejdzie się bez kawy. A po „zaliczeniu” kilku dziur w jezdni zrobiło mi się nawet dość ciepło.\nPo pewnym czasie dojeżdżam do swojej wymarzonej miejscowości ze stacją benzynową. Z wrażenia oczy mam jak monety 2€ (pieniążek technicznie wykonany jak nasza pięciozłotówka, tylko większy). Po lewej stronie, normalnie, rząd kilkudziesięciu domów, czyli mała wioska. Po prawej – rząd stacji benzynowych!!! W sumie ponad dwadzieścia stacji paliwowych w jednej malutkiej wiosce! Swoje przedstawicielstwa mają tu chyba prawie wszystkie koncerny paliwowe świata.\nBenzyna 95 oktanowa (czyli akurat dla mojego motocykla) kosztuje tu około 1,40 € za litr, mniej więcej tyle samo co w Luxemburgu. Ale za to jest ona tańsza o około 0,20 € niż w Niemczech. Czyli że można spokojnie tankować.\nPierwszy raz w tej podróży muszę porozumiewać się na migi. Pani obsługująca stację, niestety, nie mówi ani po niemiecku, ani po angielsku. Za to mówi biegle po francusku i pewnie po niderlandzku, jak mniemam. Po francusku z kolei to ja potrafię się przywitać, podziękować – i zakląć, czyli jednak nieco za mało aby podtrzymać konwersację. Tym niemniej transakcji typu „benzyna i kawa za Euro” udaje nam się pomyślnie dokonać.\nKilkanaście kilometrów dalej stary, londyński „double decker” dogorywa przy szosie, kończąc swoje pracowite mechaniczne życie jako reklama…\nPo kolejnych kilkudziesięciu kilometrach docieram na przedmieścia Bastogne.\nSamo miasto ma bardzo długą historię. Pierwsze dokumenty wymieniające tą nazwę datowane są już na 634 rok. W średniowieczu Bastogne miało duże znaczenie, np. w XIII wieku wybijano tu monety. W 1332 roku uzyskało prawa miejskie oraz mury obronne. Największy okres świetności to XIX wiek, miasto stało się ważnym węzłem komunikacyjnym. Kres świetności nadszedł wraz z pierwszą wojną światową.\nSamo miasteczko jest urocze. Pogoda, jak to w Ardenach, zmienna jest. Po południu mgły się rozwiały i ukazało się wreszcie słońce. Zrobiło się nawet nieco cieplej.\nKościół Saint Pierre z XII – XIV wieku.\nPorte de Trêves, czyli pozostałość po dawnych murach obronnych z XIV wieku:\nUlica La Grand Rue.\nFontanna Bobasów Pierwsza:\nFontanna Bobasów Druga:\nSą one ciekawostką, jednak nigdzie nie udało mi się znaleźć na ich temat żadnych informacji…\nKlimatyczne uliczki Bastogne:\nPlakat wypatrzony na ulicy Bastogne. Samochód na nim przedstawiony wygląda dziwnie znajomo:\nTen szyld jestem w stanie zrozumieć:\nBastogne najbardziej znane jest jednak z ostatnich aktów drugiej wojny światowej. To leżące na skrzyżowaniu siedmiu ważnych szlaków komunikacyjnych miasto, zostało w zimie 1944/45 roku ochrzczone przez żołnierzy mianem „Siedmiu dróg do piekła”.\nRok 1944 nie był dla III Rzeszy pomyślny. Na wschodzie Wehrmacht doznawał porażki za porażką. Na zachodzie, po lądowaniu Aliantów w Normandii utworzył się drugi front, na którym Niemcom wiodło się równie źle. Walka na dwa fronty była beznadziejna, z czego nawet Hitler zdawał sobie sprawę. Rozwiązaniem, według niego, miałoby być zlikwidowanie jednego z nich, a wtedy, w jego mniemaniu, na jednym tylko froncie można będzie się jeszcze długo bronić. Ba, łatwo powiedzieć, tylko jak tego dokonać?\nNa wschodzie, wobec przygniatającej przewagi sowietów raczej niewiele można było zdziałać. Stalin dysponował takimi siłami, że nawet okrążenie i rozbicie kilku armii radzieckich nie przyniosło by Wehrmachtowi żadnego sukcesu taktycznego. Zasoby ludzkie i sprzętowe komunistycznego potwora zdawały się być niewyczerpane.\nZa to na zachodzie, z punktu widzenia Hitlera, sprawy wyglądały nader interesująco. Na początku października 1944 roku ofensywa sprzymierzonych, wobec problemów z zaopatrzeniem dla walczących wojsk została tymczasowo wstrzymana (mniej więcej w tym samym czasie, z tych samych powodów zatrzymała się ofensywa radziecka w froncie wschodnim).\nDało to Niemcom czas na przygotowanie planu kontruderzenia. W zamyśle, miało ono doprowadzić do:\n– rozdzielenia armii brytyjskiej od amerykańskiej,\n-zajęcia Antwerpii i odcięcia tym samym zaopatrzenia wojskom alianckim,\n– kłótni między amerykanami a Brytyjczykami, mającej utrudnić albo nawet uniemożliwić ich współpracę (nawet dowództwo Wehrmachtu wiedziało, że Patton i Montgomery nie darzą się wzajemnie sympatią),\n– wymuszenie rozejmu; liczono na to, że społeczeństwo amerykańskie, mając już dosyć wojny, będzie wywoływało naciski na podpisanie rozejmu między USA a III Rzeszą (nie doceniano potencjału USA),\n– ewentualnym skłóceniu USA i Wielkiej Brytanii z ZSRR; stosunki pomiędzy nimi były już napięte a przedłużająca się wojna w Europie mogła je jeszcze pogorszyć.\nJako miejsce ataku wybrano właśnie górzyste tereny Ardenów. Co prawda, utrudniało to i spowalniało atak, ale liczono na zaskoczenie przeciwnika oraz przyspieszenie natarcie po wyjściu na bardziej płaski teren. Operacja, w celu zmylenia przeciwnika, dostała kryptonim „Wacht Am Rhein” (Straż nad Renem). W kręgu sztabowców funkcjonowała też nazwa „Herbstnebel” (Jesienna Mgła).\nDo przeprowadzenia akcji wyznaczono cztery armie:\n– 6 Armia Pancerna SS (elitarna, miała stanowić trzon ataku i zdobyć Antwerpię),\n– 5 Armia Pancerna (miała zdobyć Brukselę),\n– 7 Armia (ochrona lewego skrzydła)\n-15 Armia (zabezpieczenie przed kontratakiem Amerykanów).\nPlaniści wyznaczyli trzy warunki konieczne do zakończenia operacji sukcesem:\n– całkowite zaskoczenie przeciwnika,\n– złe warunki pogodowe, uniemożliwiające wykorzystanie lotnictwa przez aliantów (Luftwaffe została w tym czasie już praktycznie wyeliminowana z walki),\n– szybki atak; w przeciągu czterech dni planowano dotrzeć do rejonu rzeki Mozy.\nOprócz tego zaplanowano także dwie akcje na tyłach wojsk USA z udziałem spadochroniarzy. Mieli oni siać zamieszanie oraz uchwycić ważniejsze skrzyżowania i mosty.\nPlanowanie planowaniem, jednak z powodu braku żołnierzy i ekwipunku armie 7 i 15 musiały atakować w niepełnym składzie. Do tego doszły problemy z paliwem. W efekcie, zamiast w połowie października, atak rozpoczął się dopiero 16 grudnia. Zapasów do tego czasu nie udało się uzupełnić w wystarczającym stopniu, wobec czego założono, że atakujące armie same zdobędą sobie potrzebne paliwo. Bardzo optymistyczne podejście.\n16 grudnia 1944 roku o godzinie 5.30 pociski z 2 000 dział spadły na słabo obsadzone amerykańskie pozycje w Ardenach. O godzinie 8.00 trzy armie niemieckie ruszyły do ataku: 6 Armia w kierunku Liege, 5 w kierunku Bastogne, zdobycie którego miało duże znaczenie dla powodzenia niemieckiego natarcia. 7 Armia ruszyła w kierunku Luxemburga.\nPoczątkowo wszystko szło zgodnie z planem. Część oddziałów amerykańskich, zaskoczona atakiem, skapitulowała. Pozostałe jednak bardzo szybko doszły do siebie, ku zaskoczeniu Niemców stawiając zaciekły opór. Szybki atak stał się fikcją. Dodatkowo, zła pogoda, na którą tak liczyło dowództwo Wehrmachtu, okazała się dużo gorsza niż zakładano. Obfite opady śniegu spowodowały, że wiele dróg stało się nieprzejezdnych. Niemiecka ofensywa straciła impet.\nHitler zakładał, że amerykanie nie zorientują się zbyt szybko, że jest to akcja na wielką skalę a nie lokalny kontratak. Pomylił się jednak. Amerykanie od razu zrozumieli, co się dzieje.\nAlianci błyskawicznie przerzucili w rejon Bastogne 101 Dywizję Powietrzno – Desantową oraz część oddziałów 10 Dywizji Pancernej. Dołączyły do nich później resztki 110 Dywizji Piechoty, oddziały 9 Dywizji Pancernej oraz bardzo potrzebny, 705 Batalion Niszczycieli Czołgów.\nSiły te miały stawić czoła oddziałom niemieckiej 5 Armii Pancernej.\nGenerał McAuliffe, dowódca 101 DPD, otrzymał od swoich przełożonych bardzo prosty rozkaz:\n„ Utrzymaj Bastogne”.\nCiężkie walki rozpoczęły się już w nocy 19 grudnia na północ i wschód od miasta i trwały przez następny dzień.\nKolejne dni to seria ataków wojsk niemieckich na pozycje amerykańskie wokół Bastogne. Dzięki temu, że nie zdecydowali się na jeden, frontalny atak, tylko „macali” słabsze ich zdaniem, odcinki frontu, McAuliffe, przerzucając żołnierzy z jednego odcinka frontu na drugi, utrzymał miasto.\nDodatkowo, żołnierze obu stron narażeni byli na przeraźliwe zimno. Grudzień 1944 roku był najzimniejszym miesiącem w całej historii notowania danych meteorologicznych.\n21 grudnia Niemcy ostatecznie zamknęli pierścień okrążenia wokół Bastogne.\n22 grudnia rano do linii obrońców podeszło 4 żołnierzy niemieckich z białą flagą, żądając kapitulacji Bastogne.\nGenerał McAuliffe odpowiedział krótko: „Nuts!” (słowo to można przetłumaczyć jako „bzdury”). Frontowa legenda mówi także, że w pisemnej, składającej się z kilku słów odpowiedzi na dokument z żądaniem kapitulacji, znalazło się, oprócz „Nuts”, na zupełnym końcu także słowo „Gówno!”.\n23 grudnia pogoda poprawiła się na tyle, że umożliwiła start alianckich samolotów i zrzut 1446 pojemników z zaopatrzeniem dla obrońców Bastogne. Jednak temperatura powietrza spadła jeszcze bardziej. Zamarzały pojazdy, karabiny. W części niszczycieli czołgów przymarzły wieżyczki tak, że nie można ich było obracać.\n24 grudnia to kolejny dzień ciężkich walk. Niemiecka 5 dywizja pancerna była już tylko 5 mil od Bastogne. O północy w kościele St. Pierre odprawiono pasterkę dla żołnierzy, którzy nie pełnili akurat w tym momencie służby. Wzięli w niej udział również cywile. Wysłuchano także najdziwniejszego chyba kazania bożonarodzeniowego, w którym przede wszystkim zachęcano do walki a jakoś mało mówiono o narodzeniu Chrystusa.\n25 grudnia upłynął znów na walkach oraz, w krótkich przerwach pomiędzy kolejnymi niemieckimi natarciami, śpiewaniu kolęd.\n26 grudnia o godzinie 17.00 cztery amerykańskie czołgi z 37 Batalionu podpułkownika Creightona Abramsa (późniejszego generała) z 3 Armii generała Pattona przebiły się przez niemieckie okrążenie i dotarły do linii obrońców. Tym samym skończyło się oblężenie Bastogne. Jednak walki w tym rejonie trwały nadal i zakończyły się dopiero 15 stycznia 1945 roku.\nDokładnych strat walczących stron nie sposób określić. Śmierć zebrała tu tragiczne żniwo. Straty amerykańskie szacuje się na 70 000 – 81 000 zabitych i zaginionych żołnierzy. Brytyjczycy stracili tu około 1 400 żołnierzy. Straty niemieckie to około 60 000 – 120 000 żołnierzy zabitych i zaginionych. Doliczyć trzeba jeszcze wysoką liczbę ofiar wśród ludności cywilnej.\nOfensywa w Ardenach była ostatnią wielką akcją sił zbrojnych III Rzeszy na froncie zachodnim. W praktyce nie miała ona żadnych szans powodzenia. Straty w ludziach i sprzęcie były już dla Niemców nie do odrobienia. Wielu oficerów Wehrmachtu a także szeregowych żołnierzy straciło już jakąkolwiek nadzieję na zwycięstwo i motywację do walki, widząc, że ostateczna klęska jest już tylko kwestią czasu a opór bezcelowy. Ułatwiło to późniejszą ofensywę aliantów i ostateczne zwycięstwo.\nMiasto pełne jest pamiątek po tym okresie.\nPrzez całą drogę towarzyszyły mi słupki milowe, pokazujące szlak bojowy 3 Armii generała Pattona idącej na odsiecz obrońcom Bastogne. Ostatni z nich znajduje się na placu w centrum miasta:\nGdy 19 grudnia 1944 roku zaczynała się bitwa o Bastogne, w bunkrze w Verdun na naradzie spotkali się alianccy dowódcy. Wśród zebranych jedynie generałowie Eisenhower i Patton zdawali sobie sprawę z okazji, jaka się nadarza. Otóż niemieckie natarcie dało im wspaniałą sposobność do odcięcia i zniszczenia dużych sił wroga.\nPatton ujął to bardzo malowniczo: „Niemcy włożyli swoją głowę do maszynki do mięsa, ale tym razem to ja trzymam rączkę”. Ostatnia część wypowiedzi odnosiła się do bitwy pod Falaise, kiedy to Niemcom udało się uciec z okrążenia – w dużej części dzięki niezdecydowaniu generała Bradleya.\nOznajmił przy tym, że zaatakuje nieprzyjaciela w ciągu 48 godzin, wzbudzając niedowierzanie wśród innych generałów. 3 Armia znajdowała się wszak w południowo – centralnej Francji i atakowała w kierunku wschodnim, a nie północnym!\nOkazało się, że Patton nie tylko przybył na konferencję z gotowym planem działania. Przed konferencją zdążył już zmienić kierunek natarcia swojej armii i jego żołnierze byli już w drodze pod Bastogne, podczas gdy inni generałowie dopiero zastanawiali się, co robić.\nCentralny plac miasta nosi dziś imię generała Anthony’ego McAuliffe, dowódcy 101 DPD i jednocześnie głównodowodzącego obroną Bastogne. Jest on tu traktowany niemal jak bohater narodowy.\nPomnik generała McAuliffe na placu jego imienia:\nJego odpowiedź na niemiecką propozycję kapitulacji przeszła już do historii. Przypomina o niej nawet tablica rejestracyjna na starym Mustangu:\nSherman M4, stojący dziś na placu generała McAuliffe, został dwukrotnie trafiony 30 grudnia 1944 roku podczas walk o Bastogne. Dziś jest on pomnikiem – hołdem dla wszystkich obrońców miasta.\nNa przedmieściach miasta znajduje się pomnik poświęcony żołnierzom amerykańskim, ofiarom walk pod Bastogne. Na zdjęciu – amerykański niszczyciel czołgów M 10 Achilles (pełna nazwa: 17pdr SP M10 „Achilles” )„zaparkowany” niedaleko Mardasson Memorial .\nSam Mardasson Memorial. Jest to ogromna budowla w kształcie pięcioramiennej gwiazdy – symbol amerykańskich sił zbrojnych. Wypisane są na nim nazwy wszystkich formacji biorących udział w walakch pod Bastogne. Z jego szczytu rozciąga się piękny widok na Ardeny.\nKrzyczący Orzeł, Pomnik 101 DPD:\nObok znajduje się Bastogne Historical Centre, niestety, w remoncie i przez to niedostępny dla zwiedzających. Można w nim podziwiać kolekcję pojazdów, broni, umundurowania… Szkoda. Będzie pretekst aby przyjechać tu ponownie.\nPamiątek po obronie miasta jest tu więcej. Przestrzelona wieża Shermana w wersji M4A2E8:\nPoza Bastogne można je znaleźć także w wielu miejscowościach tego regionu.\nO innych wydarzeniach związanych z miastem, tym razem już jak najbardziej pokojowych, przypomina inny pomnik na jednym z rond:\nBastogne jest jednym z etapów wyścigu kolarskiego Liége – Bastogne – Liége, którego początki sięgają XIX wieku.\nCircuit des Ardennes to inny wyścig kolarski, którego trasa wiodła przez to miasto. Warto wiedzieć, że przed Pierwszą Wojną Światową był to 600 – kilometrowy wyścig samochodowy, który przyciągał wielu pasjonatów, takich jak cesarz niemiecki Wilhelm II. Później został on przeniesiony na Circuit de Spa-Francorchamps, a obecnie znamy go jako Grand Prix Belgii.\nI to wszystko w malutkim, ledwie 14 000 miasteczku! Nigdy bym nie uwierzył, że jest tu tyle interesujących rzeczy!\nPodczas całego dotychczasowego pobytu w Belgii jeszcze nie skorzystałem z toalety. Dlatego, widząc hipermarket, postanawiam zajrzeć do niego i połączyć wizytę w przybytku zadumy z uzupełnieniem zapasów żywności. Jednak przed zakupami – obowiązkowo toaleta, bo „pęcherz nie sługa, a podróż długa” – jak mawiał poeta.\nI tu pierwsza niespodzianka. Przed wejściem do WC urzęduje… babcia klozetowa. Siedzi sobie za niedużym, kwadratowym stolikiem, przykrytym białym, nie pierwszej już świeżości obrusem. Na stoliku stoi wyszczerbiony, porcelanowy talerzyk z wypisaną ceną za usługę – 0,40 €. Obrazek rodem z PRL-u! W Belgii! Tu zdziwiłem się po raz pierwszy.\nJak się chwilę później okazało, nie ostatni.\nPrzebierając nogami i usiłując znaleźć wśród drobnym w portfelu wymagane 40 centów za wjazd, przeoczyłem jeden ważny szczegół.\nKibel, jak kibel. Wygląda prawie normalnie. Po lewej stronie rząd kabin, na wprost, na ścianie dwa pisuary i umywalka. Trochę dziwnie, bo wszystko to jest blisko obok siebie. W porządku, nie będę nad tym szczegółem za wiele rozmyślał. Do pisuaru!\nStoję, załatwiając potrzebę i rozmyślam nad wszelkimi problemami świata tego. Z tej zadumy wyrywa mnie stuk damskich szpilek o kafelki. Zagubiła się dziewczyna, czy jak?\nPani się nie zgubiła, tylko zajmuje miejsce obok przy umywalce i uśmiecha się widząc moje bezgraniczne zdumienie. Próbowała nawet nawiązać rozmowę, lecz niestety, nie władała ani językiem germańskim ani jankeskim w stopniu umożliwiającym konwersację.\nOkazuje się, że toaleta jest koedukacyjna, damsko – męska, na co ja, szukając w pośpiechu drobnych nie zwróciłem uwagi.\nWyjeżdżając z Bastogne nieco pobłądziłem. Nawigacja nie operowała najnowszą mapą a na dodatek i tego miasteczka nie ominął sezon remontów. Chcąc nie chcąc musiałem zacząć analizować drogowskazy. Z podpytywaniem miejscowych jest jeden problem. Bariera językowa. Chyba naprawdę zacznę uczyć się francuskiego.\nZ drogowskazów niewiele udaje mi się wywnioskować. To znaczy – da się je odczytać, problem jest tylko taki, że nie bardzo potrafię sobie wyobrazić, gdzie dalej prowadzi droga na „La Roche”.\nDlatego postanawiam wspomóc się niemieckim Samochodowym Atlasem Europy, spoczywającym jako ostatnia deska ratunku na dnie tankbaga. Widząc zatoczkę i stojącego w niej Drag Stara, zatrzymuję się i studiuję rzeczoną księgę.\nNa odgłos motocykla – a może i na jego widok – z pobliskiego sklepu wybiega jakiś człowiek i biegnie do mnie. Jest chudy, wysoki, cały w skórach. Klamra pasa, kamizelka, naszywki na kurtce i spodniach – wszystko w krzyżach żelaznych. Ma na sobie tego tyle, że wygląda jakby właśnie przed chwilą obdarł z odznaczeń całą dywizję Wehrmachtu.\nJego motocykl również. Lusterka, tylna lampa – wszystko w krzyżach.\nWiększość osób uważa, że krzyże którymi część motocyklistów zdobi swoje maszyny to krzyże maltańskie. Prawda jest niestety nieco inna. Są to niemieckie krzyże żelazne, które jeszcze od czasów cesarskich były oficjalnym odznaczeniem za odwagę i męstwo. Krzyż maltański ma charakterystyczne wcięcia na ramionach, których właśnie krzyż żelazny nie posiada.\nŻołnierze amerykańscy zabierali je poległym i wziętym do niewoli żołnierzom niemieckim jako pamiątki, podobnie zresztą jak i charakterystyczne hełmy. Po wojnie armia amerykańska stanęła przed problemem zbyt dużej ilości sprzętu w magazynach. Między innymi chodziło o dużą liczbę motocykli Harley – Davidson WLA. Padła propozycja, aby w promocyjnej cenie odsprzedać je odchodzącym z wojska żołnierzom. Cena – 25 $ za sztukę to prawie jak za darmo.\nWeterani, jeżdżąc na zdemobilizowanych Harleyach, eksponowali swoje trofea wojenne – krzyże żelazne, niemieckie hełmy. Poświadczały one status ich właściciela – weterana, starego, frontowego wyjadacza. Innymi słowy oznaczały one – „to twardy gość”.\nZ czasem stały się one po prostu modne i symboliki tej zaczęli używać ich także ci, którzy z wojaczką nie mieli nic wspólnego. Dziś już mało kto pamięta, skąd się one wzięły i co pierwotnie oznaczały.\nFacet oczywiście, widząc stary, zakurzony od drogi motocykl, podbiegł go obejrzeć i podpytać o to i owo. Na szczęście dogadaliśmy się. Znał trochę angielskiego, trochę niemieckiego i jakoś to poszło. Skąd, dokąd, jaka pojemność, jak stary? Standardowe pytania zachodniego motocyklisty. Przy okazji dowiedziałem się, jak stąd wyjechać oraz że mój motocykl nazywa się „Dżawa”.\nJadąc trasą zaproponowaną przez mojego nowego, belgijskiego znajomego, wjeżdżam na ulicę pełną salonów samochodowych. To już ostatnie przedmieścia Bastogne. To, że teraz jadę z podniesioną przyłbicą, powoli, wypatrując tablic z nazwami ulic zamiast tępo patrzeć się w ekran nawigacji zapunktowało. Jeden z salonów, wygląda jak w remoncie. Nie ma na nim żadnego szyldu, nie stoją także przed nim nowe auta na sprzedaż. Jedynie kilka przyczep. Ale przez szybę mignęło mi coś bardzo interesującego. Zawracam. Niby nie bardzo wolno tu wykonać taki manewr, ale jak mawiał klasyk: „jak trzeba, to wolno”. W tym wypadku na pewno trzeba!\nJakieś 100 fotografii i dwie kawy później Jawa znów, piłując pod górę na trzecim biegu, pokonuje lesiste stoki Ardenów. Szosa wiedzie wąwozami, których ściany straszą gołymi, dzikimi skałami. W wielu miejscach sączy się z nich woda. Chwilę później jadę znów wiaduktem albo mostkiem, mając przepiękne widoki na góry.\nGdzieś w Ardenach:\nOpuszczona fabryczka nie-wiadomo-czego:\nBo któż to wie, co czeka na nas za kolejnym zakrętem?\nPosted in podróże and tagged Ardeny, Bastogne, Jawa 350, Jawa 634, podróże motocyklem on 9 listopada, 2014 by horstsobota2. Dodaj komentarz


##### Jak mam dać mężowi loda – Czy któraś z was robiąc loda facetowi połyka jego nasienie.\nMam pytanie dlaczego dziewczyna przed stosunkiem sama się schyla i. Czy któraś z was robiąc loda facetowi połyka jego nasienie?? I mam do powiedzenia tyle – możliwe, mak coś jak mam dać mężowi loda tym jest, że facet z pełnym. Co sądzicie o samej fantazji,wspólnym robieniu loda z przyjaciółką/koleżanką/obcą. Jak mąż kocha swoją żonę, a żona kocha swojego męża, to nic na sobie nie. Podnieciło mnie gdy robiła mężowi loda a no zlał się jej do buzi.\nMusisz dać mu do zrozumienia, że zaraz mu obciągniesz, ale nie zaczynaj. Jeśli kogoś kocham dlaczego mam amm brzydzić hak ciała? Nie wiem jak mam sie jej pozbyc, zawsze przychodzi z nim do mnie. Kasia musi dać mu jednak nowy numer, żeby byli w kontakcie. Która chciała jak mam dać mężowi loda pomamlać mojego fajfuska dodam źe mam małego takiego akurat do dzioba.\nDziewczyny nie miejcie oporów jeżeli chcecie www hentai seks film com mężczyznie niepowterzalne wrażenie!!!\nCzasami chyba jednak lepiej nie dać się do końca jak mam dać mężowi loda, brać. Jak tam u was wygląda robienie loda mężowi z połykiem czy archiwalne filmy orgii Długo się zastanawiała czy dać mu jakąś swoją dziewczynę.\nKumplowi żona odmawiała zrobienia loda z finiszem w ustach, od pięciu lat są małżeństwem porno beeg analny nie mógł jej doprosić dlatego. Witam wszystkich mam 29 lat żona 26 lat znamy się od 10 lat a po. Wrocław. dziś przed pracą jak mam dać mężowi loda mężowi loda z połykiem, widziałam że był bardzo. Mam pytanie może troche nietypowe może troche tabu chociaż w dzisiejszych. Jednak trochę mam obawy odnośnie jego (męża) zachowania w czasie.\nWiększość kobiet nie wie co robić z fiutem, gdy ma olda w ustach.\nHaha jakaś tępa dzida błaga mojego męża żeby się rozwiódł. Gdy zagroziłam że nie zrobię mu loda jak nie będzie minety zrobił wielkie. On trochę zaskoczony, ale zapewne z przekonaniem, że znowu mam TEN dzień.\nTakie ciche, co to loda nie zrobią, sex niby tylko po bożemu i w ciemnym pokoju. Jeśli zamierzasz robić loda w kiblu na imprezie, to możesz tu nie znaleźć. Pani sklepowa też, ale ona chyba ma męża, więc też nie jest ze mną w. Hellena ma soki. Tak, tak - wszystkie. Jeśli kobieta nie ma ochoty na współżycie z mężem, to uwzględniając jego. To ma jeszcze dodatkowy plus – mniejsze będzie ryzyko ugryzienia.\nZona nie lubi nawet lobic loda i czasem to zrobi z przymusu, Po prostu zdradzam, bo moja zona mi nie jest w stanie dac tego. Chciałbym opisać Wam moją sytuację, bo to wszystko przerasta mnie już w środku, czuję ogromny ból.. Bo zamiast seksu normalnego i dodatku w postaci oralu, mam sam oral. Mezowi nie robie bo ma niesmaczna sperme, a kochankowi od tego momentu. Zilkaaaa. Nie wiem czy bym dała radę spokojnie patrzeć aby nie dać jej w mmmmmm.\nJesli chodzi o lodzik z polykiem, to nie odmawiam mezowi tej przyjemnosci. Mój też jest gejem ale ma kolegę który daje mu dupy mąż wyrucha go w odbyt zleje tam się. Boisz się przełamać, myślisz sobie że nie potrafisz? Ja wam powiem ze od pierwszego razu gdy zaczelam robic loda pzwolilam. Mając jego członek w ustach mam odruch wymiotny, u dentysty też go mam. Od kiedy jestem w związku z mężem ( 3 lata) już kilka razy zdazyło mi się.\njak mam dać mężowi loda7\nNie jest esbekiem, nie ma złych intencji, ale na jego zdjęciu twarz Anny Walentynowicz schowana jest za. Chyba zaraz dam jej mojego ptaka do buzi, niech dziewczyna ma przyjemność od rana! Nie mam z tego przyjemności. Tata zamówił lody czekoladowe, mama waniliowe. Dajecie???? Dac to ja moge w pysk komus. KONSTRUKTYWNA KRYTYKA ma na celu dać do myślenia. Okazuje się, że dla facetów to, że chcemy im zrobić loda (i go.\nMam mętlik w głowie bo mnie podnieca to ze ona komuś to robi ale z drugiej strony. Z mężem od 24 lat, był sex oralny ale z finiszem w ustach to może kilka razy i. Kto dostanie pensję żony lub męża na swoje konto?\nMoja jxk niestety. W ogóle tzw. Chcialabym w koncu dac mu przyjemnosc,ale tak ciezko mi sie. Prowadzę jeszcze małą działalność na pomoc też nie mam co liczyć. Wczoraj pierwszy raz robiłam facetowi loda i.\nNiesamowite hebanowe porno rację, lepiej nie jak mam dać mężowi loda a już na pewno gdy ma się te 40+ hi hi hi. To, że to uwielbiam, nie oznacza, że mam ochotę robić loda przy każdym.


Anja Rubik zapewnia: Nie mam anoreksji! - Plotki - Rozrywka - seriale, plotki, hity internetu, programy tv - Dziennik.pl - Dziennik.pl\n3 lis 2014 aktualizacja 25 lis 2019, 20:15\nO nadmiernie wychudzonej zdaniem wielu osób sylwetce Anji Rubik, zrobiło się ostatnio głośno za sprawą jej sesji dla magazynu "Vogue". Zdjęcia, na których ubrana w za duże swetry modelka wygląda jeszcze szczuplej niż zwykle, w opinii wielu osób przyczyniają się do promowania niezdrowego trybu życia.\nCzytaj więcej: Awantura wokół sesji Anji Rubik. Modelka porównana do ofiar Holocaustu\nW magazynie "Flesz" ukazał się wywiad z Anją, w którym zarówno ona sama, jak i jej menadżerka zapewniają, że modelka nie ma problemów ze zdrowiem:\nNie mam anoreksji! Gdybym chorowała, nie byłabym w stanie pracować w tej branży przez 15 lat. Gdybym nie jadła prawidłowo to nie dałabym rady tak intensywnie podróżować - przekonuje Rubik.\nSłowa Anji potwierdza Lucyna Szymańska z agencji D'Vision:\nKtoś, kto mówi o anoreksji, powinien zapoznać się dobrze z tematyką tej choroby, zanim po raz kolejny oskarży bez sensu Anję czy inny modelki. Opublikowana w jednym z pism wypowiedź dietetyka, że Anja przy tym wzroście powinna ważyć 13 kilo więcej, nie ma sensu. Waga i wzrost to indywidualna rzecz. Nie musimy podawać jadłospisu Rubik bądź udowadniać, że ma ona dobre wyniki badań. Nie promuje niezdrowego stylu życia, nie mówi nikomu, co ten ma jeść i jak wyglądać. Każdy ma swój rozum i prawo wyboru. - przekonuje menadżerka.\nAnja jest modelką i musi mieć taką figurę. Tego oczekują od niej projektanci, bo szyją w takim, a nie innym rozmiarze ubrania w kolekcji. Jeśli dyrektor artystyczny magazynu, stylista, fotograf czy projektant ma wizję pokazania modelki w konkretny sposób, to ona wykonuje po prostu swoją pracę. - przekonuje Szymańska.\nsesja modelka moda Lucyna Szymańska Anja Rubik anoreksja figura\nFrancja wydaje wojnę anoreksji. Będą karać agencje za zbyt chude modelki\nZ coraz większym niesmakiem patrzy się na tę kobietę. Przestańcie Ją pokazywać.Jak tak wychudzona istota może być modelką?\nSwoje,przysłowiowe 5 minut,ta Pani JUŻ MA ZA SOBĄ.Czas na natychmiastową zmianę.\nA CZEGO JESZCZE NIE MA ?\nPaskudny patyk. Do tego popiera zboczeńców\nAnoreksja tej pani interesuje mnie tyle co zeszłoroczny snieg


Pabianice Koronawirus. Gala wolontariatu odbędzie się online. Jurek Owsiak będzie gościem | Pabianice Nasze Miasto\nAnna Janiszewska 3 grudnia 2020, 8:01\n3 grudnia (środa) w godz. 16 - 17.30 w Miejskim Ośrodku Kultury w Pabianicach odbędzie się uroczysta XV Gala Wolontariatu organizowana w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Wolontariusza . W tym roku bez publiczności - transmisję będzie można obejrzeć online na Facebooku Grupy Wolontarystycznej Agrafka.\n- Rok 2020 przyniósł nam wszystkim wiele niespodzianek. Dla każdego z nas był to okres wielu wyzwań i nowych doświadczeń. Pabianiccy wolontariusze i społecznicy musieli odnaleźć się w całkowicie nowej przestrzeni. Jest jednak taki jeden dzień w roku, kiedy my wolontariusze i Wy nasi partnerzy, przyjaciele i osoby o wielkich sercach spotykamy się w jednym celu - świętować Międzynarodowy Dzień Wolontariusza. Pragniemy, aby w tym jednym dniu w roku została pokazana praca społeczników, którzy bez wynagrodzenia każdego dnia niosą serce w swoich dłoniach. Bo każdy z nas może stać się bohaterem... - mówi Agnieszka Jaksa, szefowa Agrafki.\nJurek Owsiak podczas gali\nPodczas transmisji online z gali słowa przekaże również Jurek Owsiak, który specjalnie dla pabianickich wolontariuszy przygotował nagranie.\nW programie gali znajdą się: przedstawienia artystyczne, spotkania z ciekawymi ludźmi, życzenia od znanych gości (Tomasz Schimscheiner, Teresa Dzielska, Jakub Wieczorek, Wojciech Solarz, zespół Normalsi i Kasia Popowska).\n- Docenimy koordynatorów wolontariatu, zostaną wręczone Złote Serca osobom wspierającym ideę wolontariatu w Pabianicach. Prezydent i Starosta Pabianicki wręczą listy gratulacyjne dla 15 najbardziej zaangażowanych wolontariuszy w tym roku. Dodatkowo Starosta Pabianicki wręczy statuetki - mówi Aleksandra Wilczyńska, koordynator Gali Wolontariatu\nHasło tegorocznej gali to: Jestem WOLONTARIUSZEM, a jaka jest Twoja SUPERMOC?\nDni wolontariusza rozpoczęły się w listopadzie. Wszystkie akcje i szkolenia odbyły się za pośrednictwem internetu.


Popularność i znaczenie Krynicy jako Perły Polskich Uzdrowisk zbudowane jest przede wszystkim na tutejszych wodach mineralnych. Rejon doliny Popradu oraz niedalekie pogranicze Beskidu Sądeckiego i Niskiego to regiony Polski, w których występuje najwięcej źródeł mineralnych. Przyjeżdżający od XIX wieku do Krynicy kuracjusze wieżą w leczniczą moc tutejszych wód. A są to przede wszystkim szczawy wodorowęglanowe bogate w składniki mineralne i wspomagające leczenie wielu chorób.\nOd początku istnienia uzdrowiska w Krynicy ważnym punktem na trasie każdego przyjeżdżającego się tu leczyć były ujęcia wód i pijalnie. Do dziś są one jednymi z najczęściej odwiedzanych w mieście obiektów.\nPrzy krynickim deptaku, na wprost Starego Domu Zdrojowego znajduje się pijalnie Główna. Została ona zbudowana w 1971 roku i wyraźnie odcina się stylem od pozostałych budynków w centrum uzdrowiska. Stoi na miejscu starej pijalni rozebranej w 1969 roku po 100 latach funkcjonowania. Obecny budynek z betonu i szkła mieści w sobie oprócz punktów czerpania wód mineralnych – Jana, Słotwinki, Zubera, Tadeusza i wody pochodzącej ze Zdroju Głównego także ogród zimowy oraz salę koncertową. Pijalnia Główna jest miejscem odbywania się licznych koncertów, spotkań i kongresów. Kuracjusze mogą korzystać z krynickich wód rozkoszując się jednocześnie przebywaniem wśród tropikalnej roślinności niezleżenie od pory roku.\nZ kolei u podnóża Góry Parkowej, niedaleko dolnej stacji kolejki znajduje się Pijalnia Jana. Jest to jeden z najbardziej urokliwych budynków w całej Krynicy. Drewniany, niewielki pawilon z ażurowym frontem, nakryty jest spadzistym dachem z charakterystyczną wieżyczką na kalenicy. Nazwa źródła pochodzi ponoć od imienia kąpielowego, który tę właśnie wodę przynosił kuracjuszom pobierającym zabiegi borowinowe.\nW Parku Słotwińskim znajduje się najstarsza z krynickich pijalni – zbudowana w 1808 roku pijalnia Słotwinka. Ten okrągły, niewielki pawilon był świadkiem rozwoju krynickiego uzdrowiska od początków jego istnienia. Pijalnia czynna jest tylko w sezonie letnim. Woda „Słotwinka” dostępna jest także w Pijalni Głównej przy Deptaku.\nDo niedawna w Starym Domu Zdrojowym funkcjonowała pijalnia wody „Mieczysław”. Jednak w 2007 roku została ona, zamknięta, wyremontowana i obecnie funkcjonuje jako pijalnia czekolady.\nKuracjusze przybywający do Krynicy korzystają z tutejszych zdrojów, które pomagają w leczeniu wielu chorób i wspomagają powrót do zdrowia.


Odsłuchy wzmacniacza słuchawkowego DIVALDI AMP 01 w gdańskim salonie Premium Sound\n05 września 2014 Promocje i prezentacje\nSalon Premium Sound z Gdańska zaprasza na odsłuchy wzmacniacza DIVALDI AMP 01. Można zabrać swoje słuchawki lub skorzystać z tych, jakie są w ofercie sklepu.\nDIVALDI AMP 01 to wzmacniacz słuchawkowy. Oprócz klasycznego wejścia RCA ma też wejście gramofonowe z korekcją RIAA. Jest pięknie wykonany z aluminium i co szczególnie warte podkreślenia, jak zapewnia Premium Sound, świetnie gra (np. z HiFiMAN HE-560) i jest w 100% wykonany w Polsce, przez polskich konstruktorów.\nZa DIVALDI stoi firma Mediam - dystrybutor marek jak Audion, Nottingham Analogue, Ortofon i Living Voice.\nInformacje ze strony producenta: wzmacniacz słuchawkowy jest urządzeniem przeznaczonym do odsłuchu sygnałów muzycznych za pomocą słuchawek Hi-Fi najwyższej klasy, wyposażonych we wtyk Jack 6,3 mm. Pracuje w klasie A, wykonano go jako dwa oddzielne i odseparowane kanały mono, osobno dla lewego i prawego kanału.\nDIVALDI AMP 01 ma dwa niezależne zasilacze dla lewego i prawego kanału. Montaż elementów elektronicznych jest wykonywany ręcznie w technologii przewlekanej. Wszystkie elementy elektroniczne dobrano i parowano ręcznie. Wzmacniacz nie zawiera elementów miniaturowych SMD. Obudowa DIVALDI AMP 01 została zaprojektowana i wykonana z jednolitej, wysokiej, jakości bryły aluminium. Zasilanie urządzenia jest realizowane za pomocą dołączanego zasilacza z napięciem bezpiecznym 16 V AC zapewniającym odpowiedni zapas mocy.\n- Moc wyjściowa : 800 mW (Clasa A), 3,5W max.\n- Obciążenie wyjścia: min. 30 Ohm\n- Dynamika: 80dB\n- Pasmo przenoszenia: 20Hz-20kHz / -0,5dB\n- Zniekształcenia: 0,2% dla 1kHz\n- Wejście: gniazdo RCA stereo 1x liniowe, RCA stereo 1x gramofonowe\n- Wyjście: gniazdo jack stereo 6,3 mm - Zasilanie: 16 V AC pobór prądu: 1A max. - Pobór mocy: 15 W max. - Obciążalność wyjść: Max. 0,5A / kanał - Wymiary: Szerokość 115 mm Wysokość 53 mm Głębokość 102 mm\nPrzenośny dysk z filmami w prezencie przy zakupie telewizora LG


Oddłużanie Janowiec Wielkopolski\nKompleksowa i profesjonalna pomoc dla zadłużonych z Janowca Wielkopolskiego. Oddłużanie Janowiec Wielkopolski – obsługa w zakresie zadłużeń bankowych, skarbowych, prywatnych jak i gospodarczych.Oferta dla dłużników oraz osób tymczasowo zadłużonych. Pomoc w oddłużaniu w Janowcu Wielkopolskim, czyszczenie rejestrów dłużników. Pomoc w oddłużaniu osób prywatnych jak i firm. Sprawdzone metody, czyszczenie BIK oraz innych rejestrów dłużników. Efektywne i skuteczne oddłużanie firm i osób prywatnych w Janowcu Wielkopolskim.\nCo oznacza termin oddłużanie i czy jest to konieczność na naszym rynku? Często nawet nie zdajemy sobie sprawy z faktu jak dużo firm i osób prywatnych jest posiada długi, ile z nich jest już na czarnych listach w Biurze Informacji Kredytowej. Każda z tego typu osób, która odnotowana została w BIK nie oddała należytego zobowiązania oraz otrzymała status dłużnika, ściganego chociażby przez firmy które zajmują się windykacją. Oddłużanie Janowiec Wielkopolski polega przede wszystkim na odzyskaniu zadłużeń w krótkim okresie, od wykonania pierwszej rozmowy z dłużnikiem. Oczywiście zdarza się także i tak, że odzyskanie długów, nie jest tak proste, a sprawę utrudnia ta osoba, jaka dłużna jest pieniądze bądź rzeczy materialne wynajęte, lub pożyczone na okres czasu, jakiego termin dawno już minął. Firmy a także osoby prywatne pokrzywdzone przez dłużników, nie potrafią wyprosić zwrotu długów, a dopiero w sytuacji interwencji profesjonalnych firm windykacyjnych staje się to możliwe. Jeśli firma windykacyjna nie będzie umiała poradzić sobie z dłużnikiem, jego sprawa trafia do sądu.\nOchrona dłużnika przed wierzycielem i komornikiem w Janowcu Wielkopolskim\nNa czym polega ochrona dłużników oraz, w których przypadkach może ona nastąpić? Na naszym rynku jest bardzo wiele firm windykacyjnych, jakie starają się na polecenie własnych klientów odzyskać różnego rodzaju zaległości. Podobnie komornicy, czy również wydane wezwania do sądu, mają zmusić ich do oddania należności. Ochrona dłużnika przed wierzycielem i komornikiem polega przede wszystkim na ochronie prawnej, której udzieli radca prawny. Radca prawny może dokonać wszelkich starań, żeby jego klient (dłużnik) miał umorzony dług, odroczony termin spłacenia zadłużenia, rozłożenia długu na raty. Taka osoba jest prawą ręka dłużnika, a więc też ma prawo go reprezentować przed wierzycielami, ma prawo prowadzić z nimi rozmowy i negocjacje, oraz ma prawo również reprezentować swego klienta w sądzie. Anty windykacja jest teraz bardzo popularną formą obrony dłużników przed firmami windykacyjnymi, komornikami. Prawnicy dokonują wszelkich starań, żeby kwestie umowne, po przeprowadzonych rozmowach i rozprawach były jak najkorzystniejsze dla które posiadają zadłużenie.\nPomoc w oddłużaniu – dla dłużników i osób chwilowo zadłużonych – Janowiec Wielkopolski\nJedną z możliwych pomocy oddłużania, jest zwrócenie się do radców prawnych, którzy mają prawo reprezentowania własnych klientów, czyli osób posiadających zadłużenia w takich miejscach, gdzie powinien odpowiadać dłużnik. Poza tym oddłużanie może również wystąpić poprzez skorzystanie z ofert pożyczkodawców, jacy rozłożą zobowiązania, na długi czas, na dobrych warunkach umownych. Pomoc w oddłużaniu – dla dłużników i osób tymczasowo zadłużonych – Janowiec Wielkopolski jest bardzo dobrym rozwiązaniem w chwili, kiedy osoby będące dłużnikami nie mają wyjścia i muszą szukać pomocy, w innych miejscach niż w bankach czy w instytucjach finansowych. Wiedzmy, że nie zawsze osoba posiadająca zadłużenia może otrzymać następne zadłużenie, jak jest niewiarygodna, szczególnie dla banku i odnotowana jest na czarnej liście w BIK, do jakiej ma prawo wglądu każdy bank, który działa na naszym rynku. Bardzo dużo danych na ten temat odszukamy w sieci. Znajdziemy tam nie tylko oferty, jak i porady prawne, fora, blogi o tematyce prawnej, jak również aktualne informacje na temat ofert świadczonych usług prawnych w tym zakresie.\nSkuteczne oddłużanie – Janowiec Wielkopolski\nEfektywne oddłużanie będzie przede wszystkim polegać na tym, że długi zostają uregulowane w taki bądź inny sposób, natomiast osoby, które są pożyczkodawcami otrzymują znowu płynność finansową. Często dochodzą nas słuchy, że dany producent, sklep, lub firma dała na tak zwaną krechę produkty, asortyment, czy też pożyczyła pieniądze jakiejś firmie, która nie oddała długu we wskazanym wcześniej czasie spłaty. W tego typu przypadkach właściciele po pierwsze samodzielnie ponaglają do zwrotu zobowiązania, po drugie jeżeli taki rodzaj działania staje się niepowadzeniem, zawierają umowę z firmą windykacyjną, a w ostateczności wnoszą sprawę do sądu i zwróceniem długów początkowo zajmuje się też komornik. Osoby które są dłużnikami mogą zostać powołane do sądu w celu rozpatrzenia sprawy i uzyskania wyjaśnień, a także w rezultacie obarczeni odpowiedzialnością za długi. Skuteczne oddłużanie – Janowiec Wielkopolski jest więc jak widzimy bardzo efektywną firmą, wykorzystywaną na rynku polskim wśród dłużników. Konkretne dane możemy uzyskać np. w kancelariach prawnych, czy też w firmach windykacyjnych.\nkujawsko-pomorskieOddłużanie Janowiec Wielkopolski


Złombol - Prom do Helsinek Kto o ktorej ? - Strona 4 - Złombol\nProm do Helsinek Kto o ktorej ?\n2013/08/04 10:57 #13393 przez MariackaEU\nMariackaEU odpowiedział w temacie: Prom do Helsinek Kto o ktorej ?\na o ktorej ten 0 22:30 przyplywa do HKI ? Nie przypadkiem 00:30 ?\nEcero line napewnoe plynie cala noc.\n2013/08/04 12:19 #13394 przez PREVENT\nPREVENT odpowiedział w temacie: Prom do Helsinek Kto o ktorej ?\nMariackaEU napisał: Moj kolega wraca, niedawno z urlopu z Czech do Finlandi autem, nie bookowal promu, dojechal w niedziele i w talinie mu powiedzieli owszem jest miejsce ale bez auta, tak wiec musial zostawic auto w Tallinie na 3 dni. Oby wam taki zonk sie nie zdarzyl\nCo do promu to juz mamy. Ecero 12.08 00:30 152 Euro (4 Osoby + Poldek + Kabina)\nSpimy na promie znajzd z promu o 07:45 EET\nNo teraz to mi namieszałeś... Nie chciałbym stać 3 dni i czekać na prom!\n2013/08/04 15:59 #13395 przez outsiders_pilot\noutsiders_pilot odpowiedział w temacie: Prom do Helsinek Kto o ktorej ?\nBilety warto kupować bezpośrednio na stronie przewoźnika. Przykładowa kalkulacja polonez+3os. 12.08 8:00\ncena aferry.pl lub aferry.com (viking line) 148e\ncena vikingline.com 115e\nPodziękowali: POGANIACZE BYDŁA\n2013/08/04 19:28 #13399 przez fiacior team\nfiacior team odpowiedział w temacie: Prom do Helsinek Kto o ktorej ?\nNa www.directferries.pl/ za 2 os + auto + prowizja 390zł 12.08 o 8:00\n2013/08/04 19:36 #13401 przez PREVENT\n2013/08/04 19:48 #13402 przez Czerwony Team\nCzerwony Team odpowiedział w temacie: Prom do Helsinek Kto o ktorej ?\nPrevent widzimy się w porcie....???\n2013/08/04 21:06 #13403 przez PREVENT\nMyślę, że nawet na pokładzie jak wszystko dobrze pójdzie...\n2013/08/04 22:52 #13413 przez ladaTeamTATAandSYN\nladaTeamTATAandSYN odpowiedział w temacie: Prom do Helsinek Kto o ktorej ?\nMam chyba ostatnią rezerwacje z całej paki 12.08. Viking Line o 18.00\nJak ktoś płynie tym promem to niech da cynk,będziemy potem ostro gonić resztę ekip.\n2013/08/05 11:36 #13429 przez RAFAKOTEAM\nRAFAKOTEAM odpowiedział w temacie: Prom do Helsinek Kto o ktorej ?\nNie kumam jak to jest, że my płyniemy o 7:30 i na miejscu jesteśmy po ok 2h (płacimy 313E)natomiast inne ekipy potrzebują, aż noclegu na promie ??\n2013/08/05 19:37 #13438 przez Arendi\nArendi odpowiedział w temacie: Prom do Helsinek Kto o ktorej ?\nRAFAKOTEAM napisał: Nie kumam jak to jest, że my płyniemy o 7:30 i na miejscu jesteśmy po ok 2h (płacimy 313E)natomiast inne ekipy potrzebują, aż noclegu na promie ??\nNie "potrzebują aż noclegu na promie" tylko jak mi się wydaje korzystają z okazji gdzie jednocześnie płyną oraz śpią oszczędzając w ten sposób koszt jednego noclegu na lądzie.\nMy jakby co płyniemy o 10.00.


domianiuk napisał w dniu 16.02.2009 o godzinie 23:08:34 :\nWklejam link do nowej zmiany kpk wchodzi w życie 14 marca 2009.\nI od razu proszę o wasze zdanie na temat\nczy na doprowadzenia skazanego do sądu zawsze będzie potrzebna zgoda sędziego penitencjarnego?? Albo ja to źle rozumiem, albo to jakiś absurd.\nromanoza napisał w dniu 16.02.2009 o godzinie 23:33:40 :\nMoim zdaniem źle rozumiesz. Według mnie nie chodzi tutaj o zgodę na doprowadzenie, ale o zgodę na umieszczenie w innym miejscu, niż ZK czy AŚ. Przykładowo orzekasz w sądzie w miejscowości, w której nie ma ZK. Chcesz zacząć sprawę o 9, ale skazany siedzi w ZK odległym. Wydajesz dyspozycję, żeby przetransportować skazanego dzień wcześniej do PIZ w swojej miejscowości i zamierzasz przeprowadzać czynności dajmy na to przez 3 dni po kolei. I na to musisz mieć zgodę właściwego sędziego penitencjarnego, na osadzenie w innym miejscu niż ZK czy AŚ. Zasada jest przecież taka, że skazany powinien przebywać w ZK, osadzenie w innym miejscu wiąże się z ograniczeniem jego praw. Dajmy na to siedzi w ZK typu otwartego i takiego luksusu w PIZ raczej nie da mu się zagwarantować.\ndomianiuk napisał w dniu 16.02.2009 o godzinie 23:46:14 :\nLogicznie rzecz biorąc pewnie o to chodzi. Tylko zauważ, że art.223b paragraf 3 jest trochę niezrozumiały. Może chodzić nawet o zarządzenie umieszczenia w takiej izbie zatrzymań choćby na godzinę, bo np. w sądzie nie ma warunków do czasowego osadzenia.\n[ Dodano: Pon Lut 16, 2009 11:48 pm ]\nW małych sądach niestety bywają takie problemy i przy formalistycznym podejściu policji mogą być problemy.


Uturbianie , Kompresor, Nitro i inne mody w 2 gen (koszta) - Strona 11 - Ford Probe Klub Polska\nPost autor: Romas » 2016-01-16 18:20\nw sumie Pajda to masz racje bo te silniki teraz już są odprężone przez powycierane pierścienie\nPost autor: Pajda16v » 2016-01-16 20:46\nJak prawie każda V\nPost autor: wuka » 2016-01-16 20:57\nMoże się mylę ale odprężenie to chyba nie to samo co brak kompresji ??\nPost autor: Romas » 2016-01-16 22:31\nWuka pewnie ze nie, ale odprężenie właśnie obniża kompresję, a nominalna kompresja w silniku 2.0 FS to ok14 bar, im mniej tym bardziej pierścienie wyjechane\nPost autor: Pajda16v » 2016-01-16 23:16\nZakres prawidłowych ciśnień to:\n- dla 2.0: 119 – 171 psi,\nPost autor: Romas » 2016-01-17 00:21\npajda , te info są błędne, wiem bo robiłem te silniki i po kapitalce każdy ma od 14 do 14.5 bara\nPost autor: Pajda16v » 2016-01-17 11:09\nTo tyle oleju żarły po twoich kapitalkach ze je tak uszczelniało ?? heh\nPost autor: Romas » 2016-01-17 11:50\nOj Pajda,ty to masz bujną wyobraźnie\nPost autor: Pajda16v » 2016-01-17 11:59\nciekawe ile kris miał po generalce\nPost autor: pawlacz » 2016-03-20 13:55\nZna ktoś kogoś godnego polecenia odnośnie montażu kompresorów/turbo w południowe Polsce?\nPost autor: wuka » 2016-04-13 11:39\nCoś dla mających nadzieję, że montaż kompresora to koszt tylko kompresora i kilku kształtek.\n(10.27 KiB) Pobrany 78 razy\nDodam, że moja zabawa jest mocno po kosztach, wszystko praktycznie we własnym zakresie, wielu elementów zapewne jeszcze nie ująłem, zawsze coś po drodze wyskoczy. Jak skończę wszystko robić to wrzucę finalny kosztorys. Na tym momencie jestem w jednej czwartej wydatków.\nPost autor: sawmaster » 2016-04-16 15:21\nPost autor: LukaszProbe » 2016-04-16 18:19\nsawmaster pisze: wg mnie nie warto bawić się w podnoszenie mocy w przednionapędówce, ja już z tego się wyleczyłem\nPost autor: sawmaster » 2016-04-16 18:41\nPost autor: wuka » 2016-04-16 22:00\nW przednionapędówce 250km to maks co można przenieść na asfalt. Ale moje przeróbki to tylko przystanek na drodze do 4x4 więc myślę, że wszystko przede mną. Jak by były jakieś konstruktywne uwagi to czekam na odpowiedź. (nie rozpisuję się o planie 4x4 na forum bo by mnie wszyscy zaraz zjechali, ale taki mam plan)\nPost autor: pawlacz » 2016-04-16 22:00\nNowy civic ma 300km i sobie radzi\nPost autor: wuka » 2016-04-16 22:13\nBardziej myslałem że ludzie odpisz że mniej kasy wystarczy a tu miłe zaskoczenie. Jak by były jakieś uwagi czego nie trzeba robić albo co jest nie potrzebne to piszcie.\nPost autor: Lukasz » 2016-07-03 00:57\nmusisz to powiedzieć na jakimś forum hondy męczy już mnie to na naszym forum że czegoś się nie opłaca,nie da się albo coś tam jak się ma fantacje i monete to wysztko się opłaca\nPost autor: pawlacz » 2017-08-18 17:39\nJakie korbowody pasują do KL-DE a są wytrzymalsze? Okazało się, że ja mam pokrzywione korbowody. Tłoki będą nowe, ale takie same, nie chce się pchać w kuciznę z względu na fundusze.\nWiem że od jakiejś mazdy pasowały, ale trzeba było przerabiać chyba sworznie, mimo wszystko chyba wyniosłoby to mniej niż kucizna.\nOprócz tego ktoś kto robił remont silnika u mnie założył dwa tłoki lewe, a cztery prawe, ciekawostka.\nPost autor: KrecioPL » 2017-08-21 11:47\nPawlacz - korby pasują od Millenii ale koszt tych korb + tulejowanie wychodzi niewiele taniej niż komplet dedykowanych korb od PRISM-a\nPost autor: pawlacz » 2017-08-21 13:22\nWłaśnie patrzyłem, oczywiście chodzi o millenie 2.3? Są tylko dwa silniki takie w obecnej chwili na allegro, korbowody same nie do dostania. Zastanawiam się nad tymi PRISMami, ale opinie też mają różne. W każdym razie czy korby kute, czy od milleni, trzeba doliczyć wyważanie wału.\nPost autor: pawlacz » 2017-08-22 15:08\nFirma która wykonuje remont, Dziak, raczej odradza prismy, bo to chińczyki i prawdopodobnie trzeba będzie je jeszcze obrabiac; przynajmniej takie mają doświadczenia...\nPost autor: Romas » 2017-08-22 17:53\nOdkowki robi praktyczne e jedna firma a pism i inne firmy dostępne u nas na rynku dają swoje logo i tyle. Jeśli chodzi o pism to ja polecam, znam naprawdę grube projekty które na tym latają.\nPatrząc na wojaże i następstwa, ja na twoim miejscu zmienił być na wstępie tunera...\nOstatnio zmieniony 2017-08-22 17:59 przez Romas, łącznie zmieniany 1 raz.\nPost autor: KrecioPL » 2017-08-23 14:33\nRomas pisze: Patrząc na wojaże i następstwa, ja na twoim miejscu zmienił być na wstępie tunera...\nPoza tym Pawlacz - ostrzegałem Cię przy tym projekcie, że wkładanie kompresora i liczenie, że "jakoś będzie" nie jest dobrym pomysłem.\nŁaduj PRISMy i po problemie - chłopaki na Mazdaspeedzie latają na takich i nic się nie dzieje.\nPost autor: pawlacz » 2017-09-02 12:04\nFirma która składa silnik dostała korbowody PRISM-a, okazało się, że nie są idealne:\n1. 56,03 luz 0.08mm oś ok\n2. 56,02 luz 0,07 oś ok\n3. 56,02 luz 0,07 oś 0.02mm\n4. 56,01 luz 0.06 oś 0.05mm\n5. 56,01 luz 0.06 oś ok\n6. 56,02 luz 0.07 oś 0.05mm\nŻeby korbowody były idealne trzeba zacisnąć stopki do wymiaru 56,00mm\nwtedy uzyskamy 0.05mm luzu na panewkach. Oś należy wyprowadzić poprzez\nCzekam na odpowiedź od sklepu, firma składająca może je przerobić tak by było ok (obniżenie stopek+nowe tulejki), ale czemu do cholery ja mam za to płacić...\nOstatnio zmieniony 2017-09-02 12:04 przez pawlacz, łącznie zmieniany 1 raz.


Pogotowie Rodzinne - co to takiego?: --- Maroko\nKilkanaście ostatnich dni spędziliśmy na wakacjach w Maroku. Fascynujący kraj, fascynujący ludzie. Razem z Majką nie za bardzo przepadamy za zwiedzaniem cudów architektury. Również historia ma dla nas znaczenie tylko w sensie epizodycznym, kiedy to pojedyncze osoby lub sytuacje, w sposób diametralny zmieniają jej bieg. Bardziej pociąga nas przyroda i klimat tworzony przez taką czy inną społeczność. Tak było i tym razem. Wybraliśmy się do muzułmańskiego kraju i byliśmy niezmiernie ciekawi czym on nas zaskoczy. Majka sporo czytała przed wyjazdem, jednak temat, który nas interesował był traktowany marginalnie.\nNas interesowało to, jak żyje przeciętna rodzina. Kim jest statystyczna mama, czy tata … no i dziecko. Naszym celem było poznanie zupełnie innej kultury. Niektórzy odbierają ją jako kulturę strachu. Zastanawialiśmy się, czy będziemy w stanie ją chociaż częściowo zrozumieć.\nZanim przejdę do opisywania życia mieszkańców Maroka, muszę zrobić krótki, ale bardzo istotny wstęp. Maroko jest krajem muzułmańskim, ale nie jest krajem arabskim. Prawie 70% mieszkańców stanowią Berberowie (a tylko niecałe trzydzieści – Arabowie). Nawet wśród Berberów występują ogromne różnice związane z kulturą, językiem, wyglądem, czy stylem życia. Jedyne, co łączy tych wszystkich ludzi, to religia. Mieszkają w tym kraju również chrześcijanie i Żydzi, ale są to ułamki procenta.\nOd 1999 roku, kiedy królem został Mohamed VI, wiele się w tym kraju zmieniło. Do tej pory rządził jego ojciec Hassan II, który był zwykłym dyktatorem, likwidującym swoich przeciwników wszelkimi dostępnymi środkami. Po jego śmierci, Mohamed VI zaczął od zmiany prawa. Przede wszystkim zrezygnowano z prawa szariatu. Kobiety uzyskały równe prawa jak mężczyźni we wszelkich sferach życia. Mogą więc zakładać własne firmy, brać udział w życiu politycznym, otrzymują identyczne wynagrodzenie co mężczyźni (na tym samym stanowisku), mają prawo do rozwodów, alimentów, mogą … bardzo wiele mogą, chociaż nie zawsze chcą.\nJedną z kluczowych zasad, które zostały wprowadzone bodajże w 2005 roku, była monogamia. Był to szok. Rozpoczęły się protesty … kobiet. Prawdopodobnie było to związane z faktem, że w Maroku jest dużo mniej mężczyzn niż kobiet, dla których małżeństwo jest priorytetem.\nAby wilk był syty i owca cała, wprowadzono ustawę, wedle której mężczyzna może poślubić kolejną żonę, ale tylko w przypadku, gdy wykaże, że jest w stanie ją utrzymać, oraz każda z dotychczasowych żon, wyrazi na to zgodę.\nW Maroku w pełni legalne są środki antykoncepcyjne i tabletki wczesnoporonne. Do niedawna była dozwolona aborcja w przypadku konieczności ratowania życia matki. W tej chwili rozszerzono ją o przypadki, gdy do poczęcia dojdzie podczas gwałtu, oraz gdy matka zdecyduje się na aborcję z powodu trudnej sytuacji materialnej.\nNiewątpliwie kobieta w Maroku jest bardzo mocno wspierana przepisami prawa. Nie oznacza to jednak, że z tego prawa korzysta, a nawet że che korzystać. Maroko jest krajem ogromnych skrajności we wszelkich aspektach. Są ludzie bardzo bogaci i bardzo biedni, wykształceni i analfabeci, żyjący po europejsku i w średniowieczu.\nMottem tego kraju jest „Bóg, Ojczyzna, Król”. Jako osoba, która zetknęła się z tą kulturą w sposób nagły (bez większego przygotowania merytorycznego), powiedziałbym że powinni to hasło zmienić na „Bogactwo, Rodzina, Honor”.\nBardzo rzadko dochodzi tutaj do zawierania małżeństw z miłości. Wprawdzie aktualny król twierdzi, że w jego przypadku tak właśnie było, to jednak większość zgodnie uważa, że albo udaje, albo miał farta, dostając dwa w jednym. W Maroku funkcjonuje pojęcie małżeństwa kontraktowego. Zostaje spisywana umowa pomiędzy rodzinami małżonków, która niewiele różni się od umowy biznesowej. Ponieważ najważniejsze jest bogacenie się w ramach rodów, często dochodzi do małżeństw wśród bliższego lub dalszego kuzynostwa.\nW ostatnim czasie zauważa się też swego rodzaju europeizację rodziny. Rodzi się coraz mniej dzieci oraz coraz bardziej akceptowalną formą jest bycie singlem.\nTak jednak jest na północy, która jest synonimem wszelkiego rodzaju dóbr. Zupełnie inaczej jest na biednym południu. Tutaj nadal podstawową wartością jest wyjście za mąż i posiadanie gromadki dzieci. W tych regionach, wielokrotnie nikt nigdy nie słyszał, że coś się zmieniło już prawie 20 lat temu. Często zawierane są małżeństwa z dziewczynkami,(chociaż prawo już wyraźnie mówi o pełnoletności małżonków). No ale nikt nie chodzi do urzędów. Wszystko odbywa się według znanych od wieków obrzędów i rytuałów. Tak samo łatwo jest pojąć dziewczynę za żonę, jak też się z nią rozwieść (wypowiadając trzy razy słowo „talak”, czyli „rozwodzę się z tobą”).\nNa południu istnieje zasada, że im więcej dzieci w rodzinie, tym lepiej. Z jednej strony dzieci są polisą ubezpieczeniową na starość, a z drugiej pomagają utrzymać rodzinę … bo jeden pójdzie paść kozy, drugi uzbiera chrust na opał, trzeci zorganizuje wodę, czwarty coś sprzeda na targu, piąty zaopiekuje się młodszym rodzeństwem i tak dalej.\nWładze w Maroku zaczynają przywiązywać coraz większą wagę do wykształcenia. Robią więc co mogą aby zachęcić rodziców, by ci posyłali dzieci do szkół. Teoretycznie istnieje obowiązek szkolny w zakresie sześciu klas szkoły podstawowej. Jest to jednak tylko teoria, ponieważ trudno w praktyce wyegzekwować przymus kształcenia dzieci w szkole. Stosuje się więc szereg zachęt i ułatwień. Wszystkie podręczniki są darmowe oraz co kwartał przysługuje zasiłek na przybory szkolne. Można więc powiedzieć, że nie istnieje bariera finansowa, która uniemożliwiałaby podstawową edukację.\nKolejka po zasiłek na przybory szkolne\nNiestety prawda jest taka, że dzieci najczęściej muszą pracować od najmłodszych lat. A szkoła? Praktycznie dzieci uczą się do godziny osiemnastej (z przerwą między jedenastą a trzynastą). Potem trzeba wrócić do domu, wielokrotnie kilka kilometrów piechotą. Wielu rodzin nie stać na taki luksus. Bywa więc, że dzieci opuszczają szkołę o jedenastej i już nie wracają, bo trzeba iść do pracy. Bywa, że są gośćmi w szkole, a niektóre nawet nie są zapisywane na zajęcia. Oficjalne dane mówią, że 85% dzieci uczęszcza do szkoły. Jednak ta liczba jest podobno mocno zawyżona. Drugą stroną medalu jest to, że większość osób (zarówno dzieci, jak też ich rodziców) uważa czas spędzony w szkole za zmarnowany. Najczęściej jest tak, że dziecko jest przyuczane do zawodu swoich rodziców i gdy dorasta przejmuje rodzinny biznes. Skoro więc ojciec jest fryzjerem, nigdy nie chodził do szkoły i nie potrafi czytać, to po co dziecku znajomość matematyki, historii, literatury, skoro z góry wiadomo, że też zostanie fryzjerem.\nSzkoła średnia jest już dla wybranych. Przede wszystkim dlatego, że jest płatna. Do matury podchodzi około 10% młodzieży z danego rocznika. Do tego jest ona niezmiernie trudna. Należy zaliczyć egzamin z 16 przedmiotów. Nauki ścisłe są zdawane w języku francuskim, a humanistyczne w arabskim. Przed osobą, która zda wszystkie egzaminy, otworem stoją wszelkie uczelnie świata, ponieważ matura ma status międzynarodowy.\nTrudno nie chylić czoła przed takim abiturientem. Już sam fakt biegłego posługiwania się trzema, a nawet czterema językami, skłania do refleksji, że szkoła średnia w Maroku, z pewnością nie jest dla każdego. Ciekawe jest jednak to, że wielu młodych ludzi nie traktuje szkoły średniej jako drogi do zdobycia dobrego zawodu i dobrej pracy. Również wśród bardzo bogatych rodzin, jak też rodzącej się klasy średniej, działa dokładnie taki sam mechanizm, jak w przypadku wspomnianego wcześniej fryzjera. Co z tego, że dziewczyna, czy chłopak skończą medycynę, czy też historię sztuki? Skoro wywodzą się z rodziny bankierów, to w znacznej większości zostaną bankierami. Jeżeli sprzedają samochody, to z dużym prawdopodobieństwem będą to robić do śmierci. Rodzinny biznes jest świętością i trzeba o niego dbać. Skoro można mu poświęcić małżeństwo, to tym bardziej karierę zawodową.\nTradycja i wychowanie, są dla Marokańczyków jak narkotyk, do którego wracają, gdy tylko go poczują. Nie ma znaczenia, że ktoś wyjedzie do Europy na studia. Nie ma znaczenia, że potrafi się tam bawić po europejsku … pić (chociaż islam tego zabrania), imprezować, ubierać się u najlepszych projektantów mody, jeździć najdroższymi samochodami. Wraca do rodzinnego domu i staje się takim, jakim był przed wyjazdem. Wraca wiara w czary, dżiny, rzucanie uroków. Na szczęście w Maroku nie ma tradycji związanych ze skrajnym islamem (rozumianym jako polityka a nie religia), ponieważ korzenie, czy też tożsamość są jednym z podstawowych filarów życia tych ludzi. Pozwoliło mi to zrozumieć, dlaczego (niestety) muzułmanie mieszkający w Europie od kilkunastu lat, a nawet będący potomkami imigrantów z Afryki, nagle zaczynają przejawiać zachowania, które zupełnie do nich nie pasują. W tym przypadku oni nie wracają do ojczyzny, ale to ona zaczyna przyjeżdżać do nich.\nWracając do czarów … Wydawać by się mogło, że mają one niewiele wspólnego z medycyną. A jednak w Maroku mają. Dzieci szkolne mają dostęp do bezpłatnej opieki medycznej. Co więcej, istnieje coś takiego jak karta rodziny, w której między innymi są wpisywane wszelkiego rodzaju szczepienia. Jeżeli dziecko nie ma koniecznych wpisów, rodzic nie załatwi nic w żadnym urzędzie, dopóki nie uzupełni zaległości. Mając na względzie coraz silniejszy ruch antyszczepionkowy w naszym kraju, można by stwierdzić, że Maroko to państwo represyjne. Może tak, może nie. W każdym razie Afryka to nie to samo co Europa (biorąc pod uwagę higienę, dostęp do służby zdrowia i zjadliwość rozmaitych paskudztw, które w naszych warunkach klimatycznych nie mają szans na przeżycie).\nMożliwość darmowego leczenia dziecka nie do końca jest doceniana przez rodziców. Z jednej strony, często występuje problem dowiezienia dziecka do lekarza oddalonego o wiele kilometrów, a drugą sprawą jest brak wiary w skuteczność leczenia. Marokańczycy (podobnie jak my) uważają, że konieczne jest leczenie przyczynowe, a nie objawowe. A co jest przyczyną choroby? Oczywiście to, że ktoś rzucił urok. Trzeba więc przede wszystkim znaleźć tę osobę. Jeżeli się uda, to jest szereg sposobów, aby chory szybko wyzdrowiał. Wystarczy chociażby niepostrzeżenie coś jej ukraść i to spalić. Gorzej, gdy nie wiadomo kto rzucił urok. Wówczas w sukurs przychodzą rozmaici szamani ze swoimi odwiecznymi praktykami. Wielokrotnie jest to tańsze niż dowiezienie chorego do lekarza i … co ciekawe, podobno często przynosi skutek. Jako Europejczyk, powiedziałbym, siła autosugestii. Nasza przewodniczka na wycieczce też jest Europejką (i to pełną gębą, bo z Wrocławia). Po kilkunastu latach przebywania w krajach afrykańskich, patrzy na to już zupełnie inaczej niż ja, chociaż barbarzyńskie sposoby odczyniania czarów też nie do końca jej pasują. Istnieje bowiem pewna metoda na uzdrowienie człowieka, na którego rzucono urok, gdy nie wiadomo kto jest sprawcą. Trzeba rozpalić w beczce ognisko, odszukać kameleona i żywcem wrzucić go do tego ogniska. Jeżeli eksploduje, to czar pryska. Jeżeli się zwęgli, to … trzeba szukać kolejnego kameleona, a najlepiej udać się do szamana.\nCzy mieszkańcy bogatej i światłej północy kraju są mniej przesądni? Do lekarzy pewnie chodzą dużo częściej. Jednak gdy taki młodzieniec umówi się ze swoją dziewczyną i podjedzie po nią swoim porsche, to z pewnością do jej domu nie wejdzie. Nie dlatego, że nie wypada, albo jest nieśmiały i obawia się jej rodziców. Problem polega na tym, że istnieje mnóstwo sposobów, aby rzucić czar na wybranka i sprawić, aby zakochał się wbrew swojej woli. A takiego ryzyka żaden chłopak się nie podejmie.\nCzas więc coś napisać o zawieraniu małżeństw. Jak wcześniej wspomniałem, w Maroku mamy do czynienia z małżeństwami kontraktowymi. Oczywiście dotyczy to głównie sytuacji, gdy przyszli małżonkowie mają jakiś majątek. Gdy są biedni jak mysz kościelna, to rzadziej sporządza się jakieś umowy przedślubne. Nie oznacza to, że są to małżeństwa zawierane z miłości. Marzeniem takiej biednej dziewczyny jest wyjść za mąż. Jak najwcześniej i nieważne kim będzie wybranek. W zasadzie im starszy tym lepszy, bo pewnie ma więcej kóz, a być może nawet jakiegoś wielbłąda.\nZwyczajów zawierania małżeństw jest pewnie tyle samo co rozmaitych dialektów języka berberyjskiego (ponad 120). Zresztą z tymi dialektami jest tak, że potrafią się one różnić tak bardzo, że osoby z różnych plemion (a jest ich chyba 56, albo coś koło tego), zwyczajnie nie potrafią się porozumieć. Dlatego też powszechne nauczanie, w którym dzieci uczą się zarówno języka arabskiego jak i francuskiego, jest z punktu widzenia państwa tak ważne.\nJednak można wyciągnąć pewnego rodzaju medianę rytuałów zaślubin. Cała ceremonia trwa trzy dni. Po dokonaniu różnego rodzaju zwyczajowych obrzędów, które mnie akurat za bardzo nie interesowały, dochodzi do nocy poślubnej. Panna młoda jest ubrana przez swoją mamę w szereg rozmaitych warstw. Twarz najczęściej jest zakryta. Również każdy palec z osobna ma swoją ozdobę, którą pan młody musi rozsupłać zanim wreszcie odda się rozkoszy szczęśliwego małżonka. Tradycja ta wynika z tego, że dawniej pan młody nie miał zielonego pojęcia, jak wygląda jego (wybrana przez rodzinę) wybranka. Tak więc stopniowe rozdziewanie jej ze wszystkich szatek, miało na celu powolne oswajanie się z jej wyglądem (aby przypadkiem nie dostał zawału serca). W obecnych czasach, po spisaniu umowy małżeńskiej, istnieje coś w rodzaju okresu narzeczeństwa. W związku z tym, młoda para doskonale wie jak wygląda, ale zwyczaj „rozbierania cebulki” pozostał. Trudno powiedzieć, jak dalece się znają w sensie fizycznym, ponieważ cnota wcale nie jest atrybutem Marokańczyków (przynajmniej jak na standardy kraju muzułmańskiego). W dniu ślubu mniej więcej jedna trzecia mężczyzn nie jest już prawiczkami i jedna szósta kobiet nie jest dziewicami. Podobno istnieje cały szereg sposobów na udawanie dziewictwa. W każdym razie, pani młoda ma przed sobą dwa wyzwania. Najpierw musi przekonać poślubianego chłopaka (czasami pięćdziesięcioletniego), a potem wszystkich gości. Jak to robi … nie wiem, zwłaszcza że nawet będąc dziewicą, nie jest to proste. Tak czy inaczej, przez kolejne dwa dni musi chodzić w sukience upapranej krwią.\nTen czas spędza w towarzystwie damskiej części gości weselnych, a pan młody przebywa w otoczeniu innych mężczyzn oraz swojej mamusi, która robi mu masaż pleców.\nCóż, taki zwyczaj. Chociaż gdyby bliżej przyjrzeć się naszym zabawom weselnym, a w szczególności gościom zalegającym pod stołami i w innych dziwnych miejscach, to można dojść do wniosku, że ich wesele bardziej przypomina nasze imieniny u babci Stasi – pełna kultura.\nWspomniałem o pewnych rytuałach, symbolach które mają na coś wskazywać. Tego rodzaju zachowań jest dużo więcej i przeciętny Europejczyk może się w tym zagubić, a nawet wrócić do domu z wielbłądem zamiast swojej żony. Podstawowa zasada … jak nie rozumiesz, to zawsze kiwaj głową, że nie. Podobno jedno uściśnięcie dłoni (lub przedramienia) oznacza zaproszenie do rozmowy, ale już dwa uściski – są zachętą do seksu. Dwa uściski ramienia mówią: „ubierz się ździro, masz za krótką spódniczkę”. Nasza przewodniczka uprzedzała dziewczyny z grupy, że lepiej ubierać się nie za bardzo „kuso”. Marokańscy panowie spotykają się w kawiarniach, ale nie siadają przy stołach. Bardziej przypomina to kino lub teatr. Krzesła ustawiane są w rzędach, a sceną jest główne wejście. Gapią się i komentują.\nNasz przewodnik chciał nas rozweselić.\nMajka któregoś dnia pożałowała, że założyła bardzo krótkie spodenki. Stanął taki jeden jakieś półtora metra przed nią i zaczął gapić się na jej nogi. Spojrzała na niego, po czym szybko odwróciła wzrok. Po kilku minutach chciała sprawdzić, czy nadal stoi w tym samym miejscu. Ponownie spojrzała mu w twarz. Niestety (jak się później dowiedzieliśmy), drugie spojrzenie oznacza zaproszenie (niekoniecznie do rozmowy). Facet zaczął do niej cmokać, robić jakieś dziwne miny. Musiałem wstać i wziąć ją za rękę, aby mu pokazać, że to jest „moja kobieta”. Akurat w Maroku, kobieta będąca w towarzystwie mężczyzny, jest zupełnie bezpieczna.\nA ja chciałem dotrzymać mu towarzystwa.\nZa to mieliśmy w grupie propozycję kupna jednej z naszych dziewczyn. Pewnie gdybym był na miejscu jej męża, albo gdybym to ja otrzymał propozycję kupna Majki, to też bym spanikował i szybko zamknął temat. Jednak rozważając czysto hipotetycznie, chętnie zadałbym pytanie (które doskonale rozumieją): „How much?”. Marokańczycy mają opanowane liczby w każdym języku, nawet polskim.\nOne camel, two camels ... myślę, że za Majkę zbyt dużo wielbłądów bym nie dostał, bo jak na standardy marokańskie jest zbyt wychudzona.\nOdszedłem trochę od tematu rodziny... no to wracam. Co robią Marokańczycy w dorosłym życiu?\nWszystko, aby zarobić. Mają jednak swój honor - nie żebrzą. O wiele więcej żebraków jest na naszych ulicach. Nie kradną. Nie zabierają tego co do nich nie należy. Któregoś dnia zapomniałem zabrać z restauracji aparat fotograficzny. Już prawie wsiadałem do busa, gdy przybiegł kelner pytając, kto go zostawił. Często dzielą się z innymi tym co mają, zwłaszcza z Syryjczykami, którzy również tam szukają schronienia. I nie są to tylko puste słowa (wynikające z zapisów Koranu). Nie oddają tego co im zbywa, ale to, co stanowi dla nich realną wartość.\nZa to się targują. Jest to chyba podstawowa umiejętność, ponieważ również dzieci pięcio-sześcioletnie potrafią negocjować ceny (choćby sprzedając daktyle). Ja po tygodniu też się tego nauczyłem. Majka kupiła kilka chust. Przy pierwszej, chłopak wyszedł od ceny 200 dirhamów. Targowaliśmy się, bo wiedzieliśmy, że tak trzeba. Gdy w końcu ją kupiliśmy za 70 dirhamów, wydawało nam się, że zrobiliśmy interes życia. Dwa dni przed wyjazdem, taką samą chustę (tylko w innym kolorze) kupiliśmy za 20 dirhamów.\nMieszkańcy południa nie wezmą pieniędzy za nic. Chłopiec, który był naszym przewodnikiem po pustyni też chciał sprzedać to co sam wyrzeźbił w kamieniu. Wiedzieliśmy, że jego rodzina ma trudną sytuację finansową i każdy z domowników stara się jak może. Kupiliśmy więc za kilkanaście euro wielbłąda, który wygląda jak pies z garbem (oczywiście się targując), mając świadomość, że podobne figurki na straganie można kupić za jedną czwartą tej ceny. Jednak gdybyśmy chcieli mu zwyczajnie dać te pieniądze (za nic), to by ich nie przyjął.\nZupełnie inaczej jest na bogatej północy. Tutaj jest mieszanka bogactwa i ubóstwa, prawość próbuje walczyć z korupcją, standardy europejskie wciskają się tam, gdzie nie są mile widziane.\nNa południu, dzieci które nas mijały uśmiechały się i mówiły do nas „mahlaan” czyli coś w rodzaju „cześć”, albo "salam alejkum" - "pokój z wami". Najwyżej chciały nam sprzedać jakieś daktyle. Na północy się nie uśmiechają, za to wyciągają ręce po pieniądze … i wcale nie dla siebie, ani dla swojej rodziny. Pewne sfery życia opanowała mafia. Czy ją ktoś kontroluje?\nMaroko jest stowarzyszone z Unią Europejską, co powoduje płynięcie szerokiego strumienia środków inwestycyjnych. Jednak przeciętny Marokańczyk (zwłaszcza ten z biednego południa) wcale nie kwapi się do zaciągania kredytów. Tamtejsi ludzie żyją na miarę swoich możliwości.\nXVIII wieczna budowla z gliny.\nMoją uwagę zwróciło mnóstwo (z pozoru) niewykończonych domów. Wybudowana jest jedna kondygnacja, albo dwie, po czym na ostatniej zbudowane są tylko ściany z wystającymi prętami zbrojeniowymi. Taka sytuacja ma miejsce niezależnie od zastosowanej technologii. Istnieją domy budowane z cegły ceramicznej, albo chociaż cementowej. Jednak to jest drogie. Nadal najpopularniejszym sposobem budowy domów jest glina, kamienie i sieczka (wymieszane, tworzą ogromne bloki służące do budowy). Przyczyn niewykończonych domów jest kilka. Przede wszystkim chodzi o pieniądze. Młodą rodzinę stać najwyżej na postawienie jednej kondygnacji. Albo zaczynają od zera, albo dobudowują się na domu swoich rodziców. Nadal pozostawiają wystające pręty z dwóch powodów. Po pierwsze, być może ich dzieci będą chciały dobudować kolejne piętro, a po drugie (co ma chyba większe znaczenie), taki dom, zgodnie z przepisami budowlanymi, nie jest jeszcze ukończony, co w świetle tamtejszego prawa zwalnia od płacenia podatku od nieruchomości. Dochodzi też możliwość korzystania (zwłaszcza w upalne noce) z pokoju „pod gwiazdami”.\nTrudno uwierzyć, że to tylko glina, słoma i trochę kamieni.\nWbrew pozorom, ten dom jest zamieszkany.\nW większych miastach istnieje możliwość uzyskania mieszkania socjalnego (nawet do 140 m2, w zależności o wielkości rodziny). Niestety te lokale nie cieszą się dużą popularnością. Marokańczycy są przyzwyczajeni do wolności, swobody, przestrzeni. Mieszkanie z sąsiadem za ścianą nie jest ich marzeniem … a do tego parkingi są przeznaczone tylko dla samochodów, a osiołka do mieszkania zabrać nie można. Niektóre z plemion Berberów nadal prowadzą koczowniczy tryb życia, co wbrew pozorom wcale nie przeszkadza im w posyłaniu dzieci do szkół.\nNamiot plemion koczowniczych.\nTutaj mieszkają kozy.\nPozostał mi jeszcze do opisania ostatni etap życia człowieka z Maroka. Tym etapem życia jest śmierć. Wyszedł dość specyficzny oksymoron, ale niech tak będzie.\nTutaj jest ona czymś zupełnie naturalnym, na co nie należy zwracać większej uwagi. Zmarłego trzeba przygotować na nową drogę życia, zupełnie tak samo jak kogoś, kto przeprowadza się do innej miejscowości.\nPochówku należy dokonać w ciągu 24 godzin (ze względu na panujące upały) i nikogo nie obchodzi, czy rodzina z dalszych terenów zdąży przyjechać, czy też nie. Nieboszczyka owija się materiałem i wiezie na cmentarz. Jeżeli jest on blisko (kilka kilometrów), to zmarłego kładzie się na czymkolwiek (drzwiach, łóżku) i zanosi. Jeżeli cmentarz jest daleko, to wynajmuje się samochód ciężarowy (rzadziej karetkę pogotowia z pobliskiego szpitala). Zmarłych układa się na prawym boku, twarzą skierowaną w stronę Mekki. Aby się nie przewrócili, wykopuje się bardzo wąski grób (zawsze na szerokość pięciu dłoni). Nasza przewodniczka zadała kiedyś pytanie swoim marokańskim znajomym: „co będzie, gdy nieboszczyk będzie „brzuchaty” i będzie miał ze 130 kilogramów”. Odpowiedź była prosta i chyba wcale nie zaskakująca: „Jak był dobrym człowiekiem, to się zmieści”. W ceremonii pogrzebowej biorą\nudział tylko mężczyźni. Kobiety mogą przyjść na cmentarz dopiero po trzech dniach. Czasami zdarza się, że idą kilkaset metrów za konduktem żałobnym, jednak nigdy nie wchodzą na teren cmentarza. Zmarłym nie stawia się pomników. Czasami odwiedza się to miejsce z okazji jakichś świąt, jednak najczęściej, po kilku latach nie wiadomo już gdzie leży dana osoba. Nie wspomina się też w jakiś szczególny sposób osób zmarłych. Od powyższych zasad są czasami wyjątki, zwłaszcza na europeizującej się północy. Tam wielokrotnie wszystko wygląda tak jak u nas. Wystarczy nawet spojrzeć na sam cmentarz.\nCmentarz na południu Maroka.\nNas Europejczyków, może przerażać świadomość, że w Maroko nie ma jakiegoś kultu zmarłych, że się ich nie wspomina, nie dba o ich groby. Ale być może to logika Marokańczyków jest dużo bardziej racjonalna niż nasza. Przecież osoba zmarła jest już zupełnie gdzie indziej. Według ich wierzeń, do raju wiedzie cienki most, grubości włosa. Jeżeli ktoś był dobrym człowiekiem, to nie ma problemu z przejściem po nim na drugą stronę. Pozostali spadają do krainy, którą możemy nazwać piekłem, czyśćcem, albo jeszcze inaczej. Jednak można ją opuścić i udać się do raju (chociaż nie zapamiętałem co trzeba zrobić, aby tego dostąpić). A tam, można spodziewać się krainy z krystalicznie czystą wodą (która dla Marokańczyków jest symbolem życia), krainy mlekiem i winem płynącej. Każdy mężczyzna będzie miał 72 wiecznie odradzające się dziewice (zwane hurysami), a sam ciągle będzie miał 30 lat (aby mógł się nimi cieszyć). Zaciekawiło mnie, skąd będą brane te dziewice. Otóż sprawa jest całkiem prosta. Będą to zwyczajne kobiety, które żyły kiedyś na ziemi. Niestety im nie dane będzie cieszyć się rajem, bo nadal będą musiały służyć jakiemuś mężczyźnie. Z tego faktu wypływa być może niezbyt duże przywiązanie mężczyzny do swojej żony (bo przecież kiedyś najprawdopodobniej zostanie ona hurysą innego faceta). Za to dużą wagę przykłada się do przyjaźni męsko-męskiej. Bywa, że na ulicy można spotkać parę chłopców (w różnym wieku), trzymających się za rękę. Są to faktycznie przyjaciele (i ta przyjaźń wcale nie jest jakąkolwiek przykrywką innej orientacji seksualnej).\nPrawdę mówiąc, moje wyobrażenie marokańskiego mężczyzny trochę się zmieniło … a nawet bardzo. Krótko mówiąc, maminsynek i pantoflarz, mocny w gębie, pewny siebie w towarzystwie kolegów. A z drugiej strony, bardzo rodzinny, uczynny w stosunku do innych, gościnny.\nWiele o człowieku mówią jego oczy. Ich oczy są radosne, pełne sympatii. Przez cały czas pobytu spotkałem tylko jednego, który patrzył na nas jak na intruzów (chociaż robił wszystko co do niego należało). Nie był to jednak wzrok pogardy … bardziej dumy z tego kim jest. I pewnie gdyby spojrzał mi prosto w oczy, to ja nie byłbym tak dumny jak on. Widok pijanych, przewracających się na lotnisku Polaków (tuż po wyjściu z samolotu), raczej powodował poczucie wstydu (zwłaszcza w kraju, w którym picie alkoholu jest grzechem).\nBardzo interesowało nas, jak w Maroku wygląda system opieki zastępczej i adopcja dzieci.\nNa dobrą sprawę, można powiedzieć, że ten temat praktycznie nie istnieje. Są sądy rodzinne, które w wyjątkowych sytuacjach (gdy nikt z rodziny nie chce się podjąć opieki nad dzieckiem spokrewnionej osoby) odbierają matce prawa rodzicielskie. Zdarza się to jednak stosunkowo rzadko, a dziecko umieszczane jest wówczas w sierocińcu. Takie dziecko można adoptować.\nIstnieją jednak prywatne instytucje, przypominające nasze domy dziecka. Do tych placówek trafiają dzieci zarówno z sierocińców, jak też bezpośrednio z ulicy – dzieci bezdomne, o które nikt się nie upomni. System kontroli takich ośrodków jest niejasny, a do tego wszechobecna korupcja powoduje, że z przebywającymi w nich dziećmi, można zrobić co się chce. Podobno większość z nich wcale nie trafia do rodzin adopcyjnych. Istnieje więc handel ludźmi do różnych celów, o czym wszyscy wiedzą, ale nikogo to nie interesuje i się o tym nie mówi.\nWiele osób pytało mnie po powrocie, jak mi się podobało?\nSam nie wiem. Nie moja bajka i nie chciałbym w niej zamieszkać.\nPracujące dzieci, wszędzie pałętające się koty (również w ekskluzywnych restauracjach), tępione psy (jako nieczyste – zwłaszcza te czarne) poszukujące schronienia z dala od skupisk ludzkich, wychudzone i poranione konie ciągnące bryczki. Góry … nasze ładniejsze (i nie trzeba ich lizać przez papierek), ocean … tylko trochę cieplejszy niż nasz Bałtyk a słońce zachodzi z drugiej strony.\nPustynia … ta akurat robi wrażenie. Turyści… oblegający tylko hotelowe baseny – na plaży nie ma ich rano, nie ma ich w południe, nie ma ich wieczorem.\nPojechałem, zobaczyłem, było inaczej. Nie wiem, czy chciałbym tam kiedyś powrócić.\nWiem jednak, że było warto. Na południu Maroka zobaczyłem szczęśliwych ludzi. Może biednych, ale wolnych. I to nie w jakimś wymiarze politycznym. Tam czułem się dobrze.\nPustynia, która mnie zachwyciła.\nNamioty w oazie na pustyni.\nNawet odrobina zieleni cieszy oko.\nJakby widok z łazika Curiosity.\nPrawie jak nad Bałtykiem, tylko zachodzące słońce z prawej strony.\nNiby pięknie, ale już chciało się wracać.\nMajka w trakcie opalania.\nMajka po opalaniu.\nAutor: Pikuś Incognito o 02:51\nUzupełniłeś moją wiedzę o Maroku o pewne szczegóły.Byliśmy na objazdówce w kwietniu.Mieliśmy tego samego przewodnika w studiu Atlas. Mam nawet taką fotkę cha cha.\ndwa ostatnie zdjęcia Majki i komentarze pod nimi wymiatają :DDD\nAnonimowy 23 września 2017 16:05\nNo a jak z tą nocką na pustyni?\nPikuś Incognito 23 września 2017 22:24\nSpodziewaliśmy się raczej spartańskich warunków. Karimaty, koca i dość niskich temperatur. Zaktualizowałem wpis o zdjęcia z namiotu. W porównaniu do pokoju hotelowego, brakowało tylko telewizora i klimy. Czy u Was też tak było?\nNiestety pustynia nie jest naszym domem. Bywa, że można tam spotkać skorpiona, albo żmiję. Tak więc fantazje Majki nadal czekają na spełnienie.\nByło podobnie, mimo,że wybraliśmy wersję extremalną. Miało nie być wc wody itd. Okazało się że postawili normalny wc, światło w namiotach no i do kolacji podali nam sztućce. Totalna załamka skłafaliśmy "reklamację" do naszej przewodniczki. Ale to był dużo mniejszy obóz niż ten na zdjęciach które dodałeś i wcześniej był właśnie taki bardziej surowy. My nocowaliśmy tam w 8 osób więc i tak było kameralnie. Natomiast sama pustynia też mnie zauroczyła.