Jak założyć podmiot gospodarki społecznej? - PDF\nJak założyć podmiot gospodarki społecznej?\nDownload "Jak założyć podmiot gospodarki społecznej?"\n1 Jak założyć podmiot gospodarki społecznej? Wybrane przykłady. Małgorzata Ołdak Andrzej Trzeciecki\n2 Spis treści: Strona Wprowadzenie I. Spółdzielnia socjalna II. III. IV. 1. Podstawa prawna 2. Cel 3. Założyciele i członkowie spółdzielni socjalnej 3.1. Założyciele spółdzielni socjalnej 3.2. Członkowie spółdzielni socjalnej 4. Rejestracja 5. Główne zasady funkcjonowania 5.1. Zatrudnienie w spółdzielni socjalnej 5.2. Ulga podatkowa 5.3. Uproszczona rachunkowość Centrum Integracji Społecznej 1. Podstawa prawna 2. Cel funkcjonowania Centrum Integracji Społecznej 3. Tworzenie Centrum Integracji Społecznej 4. Kadra Centrum Integracji Społecznej 5. Uczestnictwo w Centrum Integracji Społecznej 5.1. Zasady kierowania do Centrum Integracji Społecznej 5.2. Indywidualny Program Zatrudnienia Socjalnego 6. Standardy usług Centrum Integracji Społecznej Klub Integracji Społecznej 1. Podstawa prawna 2. Warianty organizacyjne Klubu Integracji Społecznej 2.1. Autonomiczny model organizacji 2.2. Partnerski model organizacji 2.3. Uzupełniający model organizacji 3. Uczestnicy Klubu Integracji Społecznej 4. Przykładowa kalkulacja rocznych kosztów działalności Klubu Integracji Społecznej Warsztat Terapii Zajęciowej 1. Podstawa prawna 2. Zadania i zasady organizacji 3. Rejestracja 4. Indywidualny Program Rehabilitacji 5. Uczestnicy\n3 V. Zakład Aktywności Zawodowej 1. Podstawa prawna 2. Cel 3. Założyciele 4. Rejestracja 5. Odbiorcy 6. Główne zasady funkcjonowania VI. Aneksy: 1. Wzór wniosku o nadanie statusu CIS 2. Wzór Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego 3. Najważniejsze akty prawne 4. Warto przeczytać 5. Warto zobaczyć 6. Polecane strony\n4 I. Spółdzielnia socjalna 1. PODSTAWA PRAWNA Ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. Nr 94, poz. 651 z późn. zm.) Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. 2003, Nr 188, poz z późn. zm.) 2. CEL Możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w formule spółdzielni socjalnej została wprowadzona do polskiego prawa po raz pierwszy w 2003 r. wraz z ustawą o zatrudnieniu socjalnym, jako nowy sposób aktywizacji osób bezrobotnych i zagrożonych wykluczeniem społecznym. Ustawa szczegółowo regulująca zasady funkcjonowania spółdzielni socjalnych, po kilku latach starań, została ostatecznie przyjęta 27 kwietnia 2006 r. Zgodnie z zawartymi tam przepisami każda spółdzielnia socjalna oprócz prowadzenia działalności gospodarczej zobowiązana jest do podejmowania działań na rzecz: społecznej reintegracji jej członków, przez co należy rozumieć działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu; zawodowej reintegracji jej członków, przez co należy rozumieć działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracya działania te nie są wykonywane w ramach prowadzonej przez spółdzielnię socjalną działalności gospodarczej. Ponadto zgodnie z zapisami ustawy może ona prowadzić działalność społeczną i oświatowokulturalną na rzecz swoich członków oraz ich środowiska lokalnego oraz działalność społecznie użyteczną w sferze zadań publicznych określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.\n5 3. ZAŁOŻYCIELE I CZŁONKOWIE SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ 3.1. ZAŁOŻYCIELE SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ Założycielami spółdzielni socjalnych mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne. Jeżeli założycielami spółdzielni socjalnej są osoby fizyczne, ich liczba nie może być mniejsza niż 5 i większa niż 50. Jedynym wyjątkiem są spółdzielnie socjalne powstałe w wyniku przekształcenia się spółdzielni inwalidów lub spółdzielni niewidomych. W ustawowym katalogu osób fizycznych uprawnionych do tworzenia spółdzielni socjalnej znajdują się przede wszystkim: osoby bezrobotne, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osoby, o których mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym, czyli: osoby uzależnione o alkoholu lub narkotyków oraz innych środków odurzających po zakończeniu leczenia, bezdomni, którzy realizują indywidualny program wychodzenia z bezdomności, byli więźniowie, mających trudności w integracji ze środowiskiem; osoby chore psychicznie, uchodźcy mający problemy z integracją, niepełnosprawni, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, inne osoby, pod warunkiem, że ich liczba nie przekracza 50% ogólnej liczby założycieli. Spółdzielnię socjalną mogą również założyć co najmniej dwie spośród następujących osób prawnych: organizacje pozarządowe w rozumieniu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; jednostki samorządu terytorialnego; kościelne osoby prawne.\n6 Osoby prawne po założeniu spółdzielni socjalnej zobowiązane są do zatrudnienia w niej co najmniej 5 osób spośród tych wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach socjalnych w terminie 6 miesięcy od zarejestrowania spółdzielni w Krajowym Rejestrze Sądowym CZŁONKOWIE SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ Członkostwo w spółdzielni socjalnej mogą nabyć: osoby fizyczne uprawnione do założenia spółdzielni socjalnej wymienione w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach socjalnych), które posiadają ograniczoną zdolność do czynności prawnych; inne osoby, pod warunkiem, że ich praca na rzecz spółdzielni socjalnej wymaga szczególnych kwalifikacji, których nie posiadają pozostali członkowie spółdzielni i ich liczba nie przekracza 50% ogólnej liczby członków spółdzielni; organizacje pozarządowe w rozumieniu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; kościelne osoby prawne; jednostki samorządu terytorialnego; osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach socjalnych zatrudnione nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy w spółdzielni socjalnej, której założycielami były osoby prawne. 4. REJESTRACJA Punktem wyjścia do założenia spółdzielni socjalnej powinien być przemyślany pomysł na działalność gospodarczą, który to będzie podstawą biznesplanu planowanej działalności. Biznesplan powinien powstać w oparciu o kilka podstawowych wyznaczników, tj.: rozpoznane umiejętności przyszłych członków spółdzielni socjalnej oraz analizę zapotrzebowania na nasze produkty i usługi na lokalnym rynku. Już na tym etapie warto poszukać wsparcia w instytucjach i organizacjach, które na przykład prowadzą ośrodki, czy inkubatory gospodarki społecznej 1 w ramach projektów współfinansowanych ze środków europejskich lub też organizacji, które na co dzień statutowo zajmują się tą tematyką. 1 Na terenie woj. opolskiego funkcjonuje m.in. Byczyński Inkubator Gospodarki Społecznej (więcej informacji: Bezpłatne doradztwo świadczone jest również w ramach projektu Wsparcie dla opolskiego modelu ekonomii społecznej, realizowanego przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Opolu.\n7 Warto też nawiązać kontakt z Powiatowym Urzędem Pracy, który może przyznać przyszłym członkom spółdzielni socjalnej dotację ze środków Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności w wysokości nie przekraczającej 4-krotności przeciętnego wynagrodzenia na każdego członka założyciela. Obecnie kwota ta może maksymalnie wynieść do ,92 zł. na jednego bezrobotnego, co w sumie w przypadku pięcioosobowej spółdzielni może dać nam łączny kapitał w wysokości do ,6 zł. Natomiast w sytuacji, gdy osoba bezrobotna chce przystąpić do już istniejącej spółdzielni socjalnej, może ona otrzymać dotację w wysokości nie wyższej niż trzykrotne przeciętne wynagrodzenie, co obecnie stanowi kwotę do 9 244,44 zł na osobę 2. Z kolei osoba niepełnosprawna, zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy, może otrzymać dotację w wysokości nie przekraczającej piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia, czyli nie więcej niż ,2 zł. We wniosku o przyznanie środków na rozpoczęcie działalności w formie spółdzielni socjalnej należy m.in. określić: 1) wnioskowaną kwotę; 2) planowany rodzaj działalności gospodarczej; 3) kalkulację kosztów związanych z podjęciem działalności; 4) źródła ich finansowania; 5) działania, które dotychczas zostały podjęte w celu rozpoczęcia działalności, np. pozyskanie lokalu, uzyskanie niezbędnych pozwoleń czy ukończenie szkoleń; 6) szczegółową specyfikację wydatków w ramach wnioskowanych środków; 7)przewidywane efekty ekonomiczne prowadzenia działalności gospodarczej; 8) proponowaną formę zabezpieczenia 3 zwrotu środków. Jednocześnie należy przystąpić do opracowania statutu spółdzielni socjalnej, czyli podstawowego dokumentu, który będzie określał zasady jej funkcjonowania. Bardzo ważne jest, by wszyscy przyszli członkowie spółdzielni znali i rozumieli wszystkie zawarte w nim zapisy. Statut spółdzielni socjalnej musi zawierać niezbędne elementy, którymi są: nazwa spółdzielni zawierająca oznaczenie Spółdzielnia Socjalna, 2 Osoba, która otrzymała środki z Funduszu Pracy na założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej, zobowiązana jest do bycia członkiem takiej spółdzielni przez okres co najmniej 12 miesięcy, w przeciwnym razie zobowiązana będzie do zwrotu otrzymanej dotacji wraz z odsetkami. 3 Zabezpieczeniem może być: poręcznie, weksel z poręczeniem bankowym, gwarancja bankowa, zastaw na prawach lub rzeczach, blokada rachunku bankowego, akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika.\n8 przedmiot działalności spółdzielni, tj. działania wykonywane w ramach działalności gospodarczej wymienione zgodnie z kategoriami opisanymi w Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) oraz informacja, że spółdzielnia działa na rzecz reintegracji społecznej i zawodowej, teren działania, czas trwania, o ile spółdzielnia została założona na czas określony, prawa, obowiązki oraz zasady przyjmowania, odwoływania, wykreślania czy wykluczania członków spółdzielni socjalnej, zasady wyboru, odwoływania oraz kompetencje władz spółdzielni socjalnej, w tym: Zarządu, walnego zgromadzenia członków oraz rady nadzorczej (organ kontroli wewnętrznej wybierany, jeśli liczba członków jest większa niż 15 osób), zasady wprowadzania zmian w statucie, sposób podziału, połączenia się, a także likwidacji spółdzielni socjalnej, zasady podziału nadwyżki bilansowej oraz pokrywania strat, wysokość wpisowego, wysokość i ilość udziałów, które członek obowiązany jest zadeklarować, terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziału w terminie, możliwość wnoszenia wkładów. Po przygotowaniu statutu możemy przystąpić do organizacji zebrania założycielskiego, w trakcie którego powołujemy spółdzielnię socjalną, która jednak do momentu wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego nie posiada jeszcze osobowości prawnej. Wykaz niezbędnych dokumentów z zebrania założycielskiego: Lista obecności Lista członków założycieli z pełnymi danymi osób Statut Spółdzielni Socjalnej Protokół z Zebrania Założycielskiego Protokół Komisji Uchwał i Wniosków Protokół Komisji Mandatowo-Skrutacyjnej Uchwała o powołaniu Spółdzielni Socjalnej Uchwała o przyjęciu Statutu Uchwała o powołaniu Zarządu Spółdzielni Deklaracja członkowska Oświadczenie członkowskie w sprawie wpisowego i udziałów Regulamin Walnego Zgromadzenia W celu rejestracji spółdzielni socjalnej w Krajowym Rejestrze Sądowym musimy wypełnić następujące druki: KRS-W5 (zgłoszenie, rejestracja podmiotu), KRS-WK (załącznik służący do zgłaszania organów podmiotu), KRS-WM (załącznik służący do zgłaszania zakresy działalności podmiotu) oraz wzory podpisów nowo wybranych członków Zarządu. Co ważne, spółdzielnie socjalne są zwolnione z opłat o wpis spółdzielni do Krajowego Rejestru\n9 Sądowego oraz nie uiszczają opłat za ogłoszenie tego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym 4. Członkowie założyciele, w zależności od swojej sytuacji, powinni uzyskać odpowiednie zaświadczenie potwierdzające, że każdy z nich należy do jednej z grup uprawnionych do założenia spółdzielni socjalnej, np. zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy potwierdzające, że osoba zamierzająca założyć spółdzielnię socjalną jest osobą bezrobotną. Proces rejestracji spółdzielni socjalnej kończy się wraz z nabyciem przez nią osobowości prawnej. Spółdzielnia nabywa osobowość prawną i rozpoczyna działalność gospodarczą w momencie jej zarejestrowania. Jeżeli spółdzielnia chce rozpocząć działalność w terminie późniejszym niż moment rejestracji jej członkowie powinni przyjąć stosowną uchwałę. Jest to dość istotne, gdyż moment rozpoczęcia działalności gospodarczej jest również datą rozpoczęcia rozliczeń z Urzędem Skarbowym. By móc rozpocząć działalność spółdzielnia socjalna, jak każde przedsiębiorstwo, musi uzyskać numer REGON. W tym celu trzeba wypełnić druk RG-1, który wraz załącznikiem i instrukcją dostępny jest na stronie Głównego Urzędu Statystycznego (www.stat.gov.pl) i przesłać go lub złożyć osobiście we właściwym ze względu na miejsce działalności Wojewódzkim Urzędzie Statystycznym, Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP) z właściwego Urzędu Skarbowego oraz otworzyć rachunek bankowy. Rozpoczynający działalność spółdzielcy socjalni muszą również pamiętać, że są zobowiązani do zgłoszenia w ciągu 7 dni od dnia zatrudnienia pracowników, odpowiednich informacji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, poprzez wypełnienie odpowiednich druków, np. ZUS ZUA, ZUS ZZA. O powstaniu nowej spółdzielni socjalnej powinna również zostać poinformowana Krajowa Rada Spółdzielcza, która jako naczelny organ samorządu spółdzielczego w Polsce prowadzi rejestr wszystkich działających spółdzielni. 5. GŁÓWNE ZASADY FUNKCJONOWANIA Najważniejszym organem każdej spółdzielni jest walne zgromadzenie. Członkowie spółdzielni socjalnych biorą udział w walnym zgromadzeniu osobiście, natomiast osoby prawne poprzez ustanowionego w tym celu pełnomocnika. Co ważne każdemu z nich przysługuje jeden głos bez względu na ilość posiadanych udziałów. Organem odpowiedzialnym za bieżące kierowanie działalnością spółdzielni socjalnej, w tym za podejmowanie decyzji 4 Opłaty te wynoszą obecnie: 1) wpis do rejestru KRS: ok ,00 zł, 2) ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym: ok. 500,00 zł, 3) zmiana wpisu KRS: ok. 400,00 zł, 4) ogłoszenie zmiany wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym: ok. 250,00 zł.\n10 niezastrzeżonych dla innych organów oraz reprezentowanie jej na zewnątrz jest zarząd spółdzielni. Liczbę członków Zarządu oraz sposób ich wybierania określa Statut spółdzielni. W spółdzielniach liczących więcej niż 15 członków 5 nadzór nad działalnością spółdzielni socjalnej sprawuje rada nadzorcza, która składa się z co najmniej trzech członków spółdzielni socjalnej. Jedynie w przypadku, gdy członkiem spółdzielni jest osoba prawna dopuszcza się wybór osoby nie będącej członkiem spółdzielni, wskazanej przez osobę prawną. Struktura organizacyjna spółdzielni socjalnej 5.1. ZATRUDNIENIE W SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ Zgodnie z ustawą Prawo Spółdzielcze spółdzielnia socjalna, podobnie jak inne spółdzielnie, ma obowiązek równomiernie rozdzielać pracę pomiędzy swoich członków, przy uwzględnieniu ich kwalifikacji. Stosunek pracy pomiędzy spółdzielnią socjalną a jej członkiem nawiązuje się przede wszystkim na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. Jednak jeżeli jest to uzasadnione rodzajem działalności spółdzielni możliwe jest zatrudnienie wszystkich lub niektórych członków spółdzielni na podstawie: umowy o pracę nakładczą, umowy zlecenia lub umowy o dzieło. W razie gospodarczej konieczności walne zgromadzenie, w celu zapewnienia pracy wszystkim członkom, może skrócić równomiernie czas pracy i zmniejszyć odpowiednio wynagrodzenie członków bez wypowiadania spółdzielczej umowy o pracę lub jej warunków. Spółdzielnia socjalna ma możliwość ubiegania się o sfinansowanie ze środków Funduszu Pracy składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe od kwoty minimalnego wynagrodzenia osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach 5 W takim przypadku kompetencje rady nadzorczej wykonuje walne zgromadzenie.\n11 socjalnych, w pełnej wysokości przez okres 24 miesięcy od dnia zatrudnienia oraz w połowie wysokości przez kolejne 12 miesięcy ULGA PODATKOWA W trakcie działalności spółdzielni socjalnej, dochody wydatkowane w roku podatkowym na: społeczną reintegrację członków spółdzielni, zawodową reintegrację członków spółdzielni, na zasadach określonych w tej ustawie, w części nie zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów wolne są od podatku dochodowego od osób prawnych UPROSZCZONA RACHUNKOWOŚĆ Generalnie spółdzielnie socjalne mogą stosować uproszczone zasady rachunkowości, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej ,00 euro. Obowiązek prowadzenia pełnej księgowości może jednak wynikać z innych przepisów, szczególnie w sytuacji, gdy korzystają one ze środków publicznych KILKA PRZYKŁADÓW Do chwili obecnej zarejestrowano w Polsce 216 spółdzielni socjalnych 7, w tym 3 spółdzielnie socjalne osób prawnych 8. Zróżnicowanie oferty już działających spółdzielni socjalnych świadczy o tym, że w tej formule organizacyjnej można zrealizować niemal wszystkie pomysły na prowadzenie działalności gospodarczej. 6 Na jednego pracownika możemy więc otrzymać wsparcie w wysokości ok. 4,5 tys. zł rocznie. 7 Katalog spółdzielni socjalnych Ogólnopolskiego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Socjalnych. Stan na r., 8 Są to: Spółdzielnia Socjalna OPOKA z Kluczy, Spółdzielnia Socjalna GRÓD z Byczyny i Spółdzielnia Socjalna DIVERTIMENTO z Poznania.\n12 Kilka przykładów: Źródło: Opracowanie własne.\n13 II. Centrum Integracji Społecznej 1. PODSTAWA PRAWNA ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. 2003, Nr 122, poz z późn. zm.). 2. CEL FUNKCJONOWANIA CIS Misją każdego CIS jest dostarczanie takich usług dla osób skierowanych do zajęć, które ze względu na swoją sytuację życiową nie są w stanie własnym staraniem zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych i znajdują się w sytuacji powodującej ubóstwo lub ograniczającej uczestnictwo w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym, co grozi im pozostawaniem w sferze wykluczenia społecznego, a jednocześnie gotowe są poddać się procesowi pomocy zwanym indywidualnym programem zatrudnienia socjalnego. Wykonanie misji polega na zrealizowaniu przez CIS szeregu zadań w sposób kompatybilny z potrzebami indywidualnych uczestników zajęć w okresie minimum 12 miesięcy. Efektem działań prowadzonych przez CIS powinno być: usamodzielnienie osób dotkniętych dysfunkcjami, zagrożonych lub podlegających wykluczeniu społecznemu przez edukację zawodową i społeczną, w sposób maksymalnie trwały, stworzenie lokalnie instytucjonalnych mechanizmów, umożliwiających zatrudnienie i związaną z tym readaptację zawodową i integrację społeczną dla tych osób, które pozytywnie ukończą zajęcia. Na tym tle podstawowe funkcje CIS sprowadzają się do: funkcji społeczno wychowawczej rozumiane jako aktywność w sferze reintegracji społecznej, resocjalizacji i socjalizacji; funkcji ochronnej rozumiane jako zapewnienie odpowiednich warunków pracy, czasu pracy, wyżywienia oraz ekwiwalentu wynagrodzenia (świadczenia integracyjnego);\n14 funkcji ekonomicznej rozumiane jako statutowa działalność o charakterze produkcyjnym, handlowym lub usługowym; funkcji edukacyjnej rozumiane jako praktyka działania w zakresie szeroko rozumianej reorientacji zawodowej oraz doskonalenia zawodowego; funkcji terapeutycznej rozumiane jako eliminowanie źródeł, objawów i skutków psychologiczno społecznych dysfunkcji. Spełnienie funkcji CIS następuje poprzez realizację naczelnych zadań, takich jak: reintegracja zawodowa, czyli odbudowanie i podtrzymanie u osoby uczestniczącej w zajęciach zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy, reintegracja społeczna, czyli odbudowanie i podtrzymanie u osoby uczestniczącej w zajęciach umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu, umożliwienie zatrudnienia wspieranego, czyli udzielenie pomocy osobie uczestniczącej w zajęciach w podjęciu pracy na podstawie stosunku pracy lub w podjęciu działalności gospodarczej, w tym założenia lub przystąpienia do spółdzielni socjalnej. 3. TWORZENIE CENTRUM INTEGRACJI SPOŁECZNEJ Inicjatywa utworzenia centrum integracji społecznej musi być poparta: a) w przypadku samorządu terytorialnego uchwałą rady gminy lub miasta upoważniającą do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do opracowywania wniosku o nadanie statusu centrum i rozpoczęcia procesu ubiegania o ten status, a także ewentualnym wyasygnowaniem środków finansowych, b) w przypadku organizacji pozarządowej uchwałą zarządu, upoważniającą wyznaczonych członków organizacji do przygotowania wniosku o nadanie statusu centrum, a także niezbędnej dokumentacji do wyodrębnienia organizacyjnoksięgowego w strukturach organizacji.\n15 Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2010 r. Propozycje po 2010 r. wg projektu nowelizacji ustawy o zatrudnieniu socjalnym 9 Instytucja tworząca wójt, burmistrz, prezydent Instytucja tworząca Jednostka samorządu miasta terytorialnego: gmina, powiat lub województwo organizacja pozarządowa organizacja pozarządowa Forma organizacyjna: Forma organizacyjna Samorządowy CIS gospodarstwo pomocnicze Samorządowy CIS 1. Jednostka budżetowa 2. Samorządowy zakład budżetowy, 3. Przekształcenie dotychczasowej formy na jedną z dwóch wymienionych w pkt1. i 2 Pozarządowy CIS Pozarządowy CIS 4. Przekazanie zadań CIS do NGO wyodrębniona jednostka w wyodrębniona jednostka w strukturze NGO strukturze NGO Status CIS nadaje wojewoda na 5 lat na Status CIS nadaje wojewoda na 5 lat na wniosek instytucji tworzącej wniosek instytucji tworzącej nowy CIS utrzymanie statusu po przekształceniu w nową formę organizacyjną likwidowanego CIS w formule gospodarstwa pomocniczego. Zakres merytoryczny wniosku o nadanie statusu Centrum art. 4 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu socjalnym wszystkie instytucje planujące tworzenie CIS zobowiązane są do przygotowania dokumentacji wnioskowej zgodnie z przepisem art. 4 ustawy o zatrudnieniu socjalnym Miejsce złożenia wniosku o nadanie statusu Centrum art. 4 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu socjalnym wszystkie instytucje planujące tworzenie CIS zobowiązane są do złożenia wniosku o nadanie statusu Centrum do wojewody właściwego ze względu na siedzibę Centrum Źródło: Opracowanie własne 9 Projekt nowelizacji ustawy o zatrudnieniu socjalnym przygotowany w marcu 2010 r. przez grupę posłów Sejmu RP pod przewodnictwem T. Tomaszewskiego, Przewodniczącego sejmowej Podkomisji Stałej ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi.\n16 4. KADRA CENTRUM INTEGRACJI SPOŁECZNEJ Pracownikami Centrum mogą być osoby posiadające co najmniej wykształcenie średnie, pożądane wyższe kierunkowe z odpowiednimi uprawnieniami (np. pedagogicznymi, w zakresie księgowości budżetowej, prowadzenia psychoterapii itp.). Osoby zatrudnione na stanowiskach pracy w Centrum są zobowiązane do przestrzegania zasady: (a) jednoosobowego kierownictwa, (b) poszanowania godności ludzkiej, (c) odpowiedzialności, (d) kompetencji, (e) zachowania tajemnicy służbowej, (f) zaufania, (g) współdziałania, (i) zabezpieczenia dobra klienta. Liczbę pracowników etatowych CIS oraz nieetatowych specjalistów zatrudnionych do realizacji zadań CIS określa się w zależności od zakresu realizowanej reintegracji zawodowej i społecznej oraz możliwości finansowych. Każdy z pracowników powinien spełniać ściśle określone kompetencje, przez, które należy rozumieć: wiedzę jej zakres i poziom, kwalifikacje i umiejętności, postawę zakres i poziom komunikacji werbalnej i niewerbalnej, doświadczenie życiowe i zawodowe. Na pełnym etacie w Centrum winni być zatrudnieni następujący pracownicy (przykładowo): kierownik CIS, główna(y) księgowa(y), specjalista ds. kadr i administracji, specjalista ds. zaopatrzenia i obrotu ekonomicznego oraz pracownik socjalny. W przypadku szczupłych możliwości finansowych można rozważyć ewentualność innej formy zatrudnienia wszystkich specjalistów, z wyjątkiem kierownika centrum. Pozostali pracownicy mogą być zatrudnieni na części etatu, na umowę o dzieło lub zlecenie. Ponadto można zawrzeć umowę z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą o świadczenie specjalistycznych usług, np. psychologicznych.\n17 Schemat 1 PRZYKŁADOWY SCHEMAT STRUKTURY ORGANIZACYJNEJ CIS ZARZĄD CIS Pracownik Socjalny Kierownik CIS Gł. Księgowy PION ADMINISTRACYJNY Pracownik ds. zaopatrzenia oraz obrotu ekonomicznego (wytwórczość, handel i usługi) Pracownik ds. bhp Pracownik ds. kadr i zatrudnienia wspieranego PION STANDARDÓW USŁUG CIS Doradca zawodowy Psycholog - terapeuta Instruktorzy zawodu Przykładowy wykaz informacji potrzebnych do doboru kadry CIS przedstawiono poniżej: Stanowisko Kierownik Centrum Główny księgowy Pracownik ds. kadr i zatrudnienia wspieranego Wymogi wykształcenie wyższe, co najmniej 5-letni staż pracy na stanowiskach kierowniczych, odpowiadać za: planowanie, koordynowanie, współdziałanie, nadzorowanie i wytyczanie kierunków działania CIS, dysponowanie środkami finansowymi oraz prowadzenie polityki kadrowej; posiadać wiedzę z zakresu: organizacji i zarządzania, przepisów pomocy społecznej, prawa, ekonomii i biznesu. wykształcenie wyższe ekonomiczne, co najmniej 5-letni staż pracy na stanowiskach kierowniczych w służbach finansowo - księgowych, odpowiadać za: planowanie dochodów i wydatków oraz ewidencjonowanie operacji gospodarczych, przestrzeganie przepisów ustawy o finansach publicznych; posiadać wiedzę z zakresu: finansów i rachunkowości, zasad prowadzenia ewidencji finansowo-księgowej. wykształcenie średnie pożądane wyższe, co najmniej 3-letni staż\n18 pracy; odpowiadać za: prowadzenie spraw kadrowych, prawidłowe gospodarowanie i zarządzanie zasobami rzeczowymi i środkami ruchomymi CIS; posiadać wiedzę z zakresu: zasad prowadzenia dokumentacji kadrowej, rynku pracy, prac administracyjno biurowych. Pracownik ds. zaopatrzenia i obrotu ekonomicznego Instruktor zawodu Psycholog terapeuta Doradca zawodowy Pracownik socjalny wykształcenie średnie pożądane wyższe, co najmniej 5-letni staż pracy w działach zaopatrzenia, sprzedaży i marketingu; odpowiadać za: zaopatrzenie CIS w materiały związane z działalnością CIS, marketing działalności CIS oraz pozyskiwanie potencjalnych nabywców produktów działalności gospodarczej prowadzonej metod i technik negocjacji, sprzedaży i marketingu. Pracownik ten powinien cechować się komunikatywnością, dobrą pamięcią, pomysłowością i kreatywnością. wykształcenie średnie zawodowe pożądane wyższe zawodowe, posiadać uprawnienia pedagogiczne, co najmniej 5-letni staż pracy na podobnym stanowisku, odpowiadać za: zgodne z programem prowadzenie zajęć reintegracji zawodowej, właściwe przygotowanie uczestników do egzaminu uprawniającego do wykonywania zawodu; posiadać wiedzę z zakresu: praktycznej nauki zawodu w danej specjalności, pedagogiki oraz podstaw psychologii i socjologii, rynku pracy itp. wykształcenie wyższe psychologiczne, posiadać uprawnienia do prowadzenia psychoterapii, co najmniej 5-letni staż pracy w zawodzie; odpowiadać za: zgodne z programem prowadzenie zajęć w ramach reintegracji społecznej, stałą współpracę z pracownikiem socjalnym, doradcą zawodowym i instruktorem zawodu; posiadać wiedzę z zakresu: metod i technik psychoterapii, rozwiązywania problemów społecznych z zakresu uzależnień; wykształcenie wyższe, preferowane wyższe kierunkowe: doradztwo zawodowe, psychologia, socjologia, pedagogika, co najmniej 3-letni staż pracy w zawodzie doradcy; odpowiadać za: określenie predyspozycji zawodowych, określenie ścieżki rozwoju zawodowego i kariery zawodowej; posiadać wiedzę z zakresu: psychologii, socjologii i pedagogiki, zawodoznawstwa, rynku pracy; wykształcenie średnie z dyplomem uzyskania tytułu zawodowego w zawodzie pracownika socjalnego pożądane wyższe kierunkowe, co najmniej 5-letni staż pracy w ośrodkach pomocy społecznej; odpowiadać za: opracowanie wspólnie z psychologiem-terapeutą, doradcą zawodowym i instruktorem zawodu oraz prawidłową realizację Indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego, wnioskowanie w sprawie przedłużenia, zakończenia okresu uczestnictwa w zajęciach lub skierowania do zatrudnienia wspieranego; opracowanie indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego posiadać wiedzę z zakresu: psychologii, socjologii i pedagogiki, elementów prawa, elementów medycyny. Zadania dla poszczególnych stanowisk pracy w Centrum winny być ujęte w Regulaminie Organizacyjnym CIS. Oto kilka przykładów: 1) Kompetencje Kierownika CIS: przedkładanie (zgodnie z art. 5 ust. 4 Ustawy) sprawozdania wojewodzie, wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, szefowi organizacji pozarządowej,\n19 zawierającego rozliczenie dotacji za rok poprzedni oraz sprawozdania z działalności i efektów reintegracji zawodowej i społecznej, a także preliminarz wydatków i przychodów na dany rok; przedkładanie opracowań (analiz, wniosków, sprawozdań itp.) oraz podpisywanie wszelkiej korespondencji CIS kierowanej do Rady Gminy, Miasta i Gminy, Miasta, wójta, burmistrza, prezydenta, szefa organizacji pozarządowej, Komisji Rady Gminy, Miasta i Gminy, Miasta, organów statutowych organizacji pozarządowej i innych instytucji, zgodnie z otrzymanym pełnomocnictwem; występowanie z inicjatywą podjęcia uchwał przez Radę Gminy, Miasta i Gminy, Miasta, organy statutowe organizacji pozarządowej i zarządzeń wójta, burmistrza, prezydenta miasta, szefa organizacji pozarządowej; informowanie Wojewody o każdej zmianie danych zawartych we wniosku o utworzenie CIS; sprawowanie bezpośredniego nadzoru nad uczestnikami CIS; wydawanie zarządzeń wewnętrznych, zaleceń pokontrolnych i poleceń służbowych; opracowywanie i przedstawianie projektu budżetu CIS; inne sprawy indywidualne, zastrzeżone przez Kierownika do swojej ostatecznej akceptacji. 2) Kompetencje Głównego Księgowego CIS: prowadzenie rachunkowości CIS zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami, polegające zwłaszcza na: zorganizowaniu sporządzania, przyjmowania, obiegu, archiwizowaniu i kontroli dokumentów; bieżącym i prawidłowym prowadzeniu księgowości oraz sporządzaniu kalkulacji wynikowej kosztów wykonawczych zadań i sprawozdawczości finansowej; prowadzenie gospodarki finansowej CIS zgodnie z obowiązującymi zasadami, polegające zwłaszcza na: wykonywaniu dyspozycji środkami pieniężnymi zgodnie z przepisami dotyczącymi zasad wykonywania budżetu, gospodarki środkami pozabudżetowymi i innymi będącymi w dyspozycji CIS, zapewnieniu pod względem finansowym prawidłowości umów zawieranych przez CIS, oraz przestrzeganiu zasad rozliczeń pieniężnych i ochrony wartości pieniężnych,\n20 prowadzenie analizy wykorzystania środków przydzielonych z budżetu lub środków pozabudżetowych i innych będących w dyspozycji CIS, dokonywanie kontroli wewnętrznej, szczególnie w zakresie finansowej gospodarki CIS, sporządzaniu sprawozdań finansowych CIS, nadzorowaniu prac komisji inwentaryzacyjnych oraz kasy CIS informowanie kierownika CIS o aktualnej sytuacji finansowej. 3) Kompetencje specjalisty ds. kadrowych i zatrudnia wspieranego: prowadzenie spraw pracowniczych związanych ze stosunkiem pracy osób zatrudnionych w CIS, a także ewidencji indywidualnych upoważnień i pełnomocnictw wydanych przez Kierownika CIS, sprawowanie nadzoru i kontroli dyscypliny pracy oraz przestrzegania przepisów regulaminu pracy i kodeksu pracy, kontrola realizacji zaleceń organów kontroli zewnętrznej, oraz prowadzenie spraw związanych z rozpatrywaniem skarg, wniosków i zażaleń, sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem terminowości wykonywania badań okresowych pracowników i prowadzenie stosownej ewidencji, sporządzanie i naliczanie list płac pracowników, kart wynagrodzeń, rozliczeń z ZUS, Urzędem Skarbowym oraz Powiatowym Urzędem Pracy, prowadzenie spraw związanych z ubezpieczeniami indywidualnymi i grupowymi pracowników Centrum, prowadzenie rejestrów wykorzystanych urlopów, prowadzenie archiwum zakładowego, oraz tworzenie baz informacyjnych o uczestnikach CIS poszukujących zatrudnienia, o działalności usługowej, wytwórczej i handlowej CIS, o spółdzielniach socjalnych, w kontekście osób planujących rozpoczęcie działalności gospodarczej. 4) Kompetencje instruktora zawodu: opracowywanie programu szkolenia dla uczestników CIS, prowadzenie zajęć integracji zawodowej, ocenianie zdobytych przez uczestników umiejętności w czasie zajęć reintegracji zawodowej,\n21 wnioskowanie o skierowanie uczestnika CIS do egzaminu zawodowego, uprawniającego do wykonywania zawodu, stała współpraca z pracownikiem socjalnym, doradcą zawodowym i psychologiemterapeutą CIS w zakresie realizacji Indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego uczestników. 5) Kompetencje doradcy zawodowego: gromadzenie, opracowywanie i upowszechnianie lokalnej informacji o zawodach, możliwościach kształcenia i szkolenia zawodowego, prowadzenie indywidualnego i grupowego poradnictwa zawodowego oraz informacji zawodowej, współuczestniczyć w zajęciach warsztatów terapeutycznych, diagnozowanie i określanie predyspozycji zawodowych oraz ścieżki rozwoju zawodowego, okresowe sporządzanie bilansów kompetencji uczestników CIS, stała współpraca z pracownikiem socjalnym, psychologiem-terapeutą oraz instruktorem zawodu, także dotycząca nadzoru nad działaniem grup edukacyjnych, prowadzenie zajęć reintegracji zawodowej dotyczących zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej przez uczestników CIS. 6) Kompetencje pracownika socjalnego: opracowywanie Indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego dla uczestników CIS przy stałej współpracy z psychologiem-terapeutą, doradcą zawodowym i instruktorem zawodu uwzględniając zakres integracji zawodowej i społecznej oraz rodzaje sprawności psychofizycznych niezbędnych do podjęcia pracy i metody ich ćwiczenia, nadzór na realizacją zadań zawartych w Indywidualnym programie zatrudnienia socjalnego uczestników przez cały okres jego trwania, opiniowanie wniosków o przedłużenie okresu uczestnictwa w zajęciach Centrum przedkładanych Kierownikowi CIS, wnioskowanie o wcześniejsze zakończenie programu i skierowanie do zatrudnienia wspieranego,\n22 stała współpraca z pracownikami socjalnymi ośrodków pomocy społecznej oraz z pracownikami innych instytucji, nadzorowanie działania grup wsparcia i grup samopomocowych, współuczestniczyć w prowadzeniu zajęć warsztatów terapeutycznych, ewaluacja przebiegu realizacji programu uczestników CIS. 5. UCZESTNICTWO W CIS 5.1. ZASADY KIEROWANIA DO CENTRUM INTEGRACJI SPOŁECZNEJ Skierowanie do uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez CIS odbywa się na podstawie: własnego wniosku osoby zainteresowanej lub wniosku przedstawiciela ustawowego, wniosku zakładu lecznictwa odwykowego, powiatowego centrum pomocy rodzinie, powiatowego urzędu pracy, ośrodka pomocy społecznej, organizacji pozarządowej lub klubu integracji społecznej, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Na podstawie powyższego wniosku właściwy dla miejsca zamieszkania lub pobytu osoby ośrodek pomocy społecznej kieruje taką osobę do uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez CIS. Kierownik CIS przyjmuje osobę skierowaną do CIS po podpisaniu z nią Indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego, w uzgodnieniu z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu tej osoby. Działania z zakresu reintegracji zawodowej i społecznej stosuje się zgodnie z art. 1 ust.2 ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Jeżeli jednak osoby te, zgodnie z art.1 ust.3 Ustawy, mają prawo do: zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, renty socjalnej, renty strukturalnej, renty z tytułu niezdolności do pracy, emerytury,\n23 to nie mogą być objęte działaniami z zakresu reintegracji zawodowej i społecznej INDYWIDUALNY PROGRAM ZATRUDNIENIA SOCJALNEGO Osobom skierowanym do uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez CIS po przeprowadzeniu indywidualnych rozmów diagnostycznych opracowuje się indywidualne programy zatrudnienia socjalnego (IPZS). Indywidualny Program Zatrudnienia Socjalnego jest opracowywany przez pracownika socjalnego CIS przy stałej współpracy z psychologiem (terapeutą) CIS, doradcą zawodowym i instruktorem zawodu. Indywidualne rozmowy diagnostyczne przeprowadzają kolejno: psycholog, pracownik socjalny, doradca zawodowy i instruktor zawodu CIS. Rozmowy z osobami chorymi psychicznie odbywają się z udziałem lekarza psychiatry lub pielęgniarki psychiatrycznej. Psycholog przeprowadza rozmowę diagnostyczną oraz badanie psychologiczne posługując się metodami psychometrycznymi. Z przeprowadzonej rozmowy i badań psycholog sporządza opinię. Opinia ta stanowi załącznik do Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego. Pracownik socjalny przeprowadza rozmowę diagnostyczną w celu ustalenia sytuacji socjalnej uczestnika oraz współpracuje z psychologiem i instruktorem zawodu CIS przy ustalaniu propozycji dotyczących indywidualnego programu socjalnego. Doradca zawodowy we współpracy z instruktorem zawodu przeprowadzają rozmowę diagnostyczną w celu określenia zakresu i form szkolenia zawodowego. Na tej podstawie sporządzają opinię, w której kwalifikują uczestnika do określonego szkolenia w CIS, biorąc pod uwagę zakres programowy oferowanych w CIS szkoleń zawodowych. Opinia ta stanowi załącznik do Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego. Kierownik Centrum Integracji Społecznej przyjmuje osobę skierowaną do Centrum po podpisaniu z nią Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego. 6. STANDARDY USŁUG CENTRUM INTEGRACJI SPOŁECZNEJ Świadczenie usług z zakresu reintegracji społecznej i zawodowej wobec uczestników CIS wymaga również opracowania zestawu wskaźników, które pozwolą na bieżąco monitorować ich jakość i efektywność. Należy jednak podkreślić, iż formułowane wskaźniki nie powinny być wykorzystywane do oceny pracownika, lecz stanowić element jego warsztatu pracy, który dostarcza wskazówek do ewentualnej autokorekty działań oraz rozwoju zawodowego. Zamieszczone poniżej wskaźniki i metody badania jakości mają charakter przykładowy.\n24 Tabela 1 Przykładowe wskaźniki i metody badania efektywności CIS Lp. Nazwa wskaźnika Wzór Opis 1. Wskaźnik ponownego zatrudnienia (Wz) Uz Wz = Uoz Gdzie: Wz - % wskaźnik ponownego zatrudnienia, Uz liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej, którzy po jego zakończeniu podjęli zatrudnienie 2. Wskaźnik samozatrudnienia (Wsz) Usz Wsz = Uoz Uoz liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej ogółem. Gdzie: Wsz - % wskaźnik samozatrudnienia, Usz liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej, którzy po jego zakończeniu podjęli samozatrudnienie Uoz liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej ogółem. 3. Wskaźnik ponownego wykluczenia społecznego (Wws) Uws Wws = Uoz Oczekiwany rezultat realizacji programu reintegracji zawodowej i społecznej wskaźnika Wz powinien wynieść minimum 20%. Gdzie: Wws - % wskaźnik osób, które po zakończeniu reintegracji zawodowej i społecznej uległy ponownemu wykluczeniu społecznemu Uws liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej, ponownie wykluczonych społecznie po jego zakończeniu 4. Wskaźnik aktywności zawodowej i społecznej (Wa) Us Wa = Uoz Uoz liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej ogółem. Gdzie: Wa - % wskaźnik aktywności zawodowej i społecznej,\n25 Us liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej, którzy usamodzielnili się pod względem zawodowym i społecznym po jego zakończeniu, 5. Wskaźnik kosztu jednostkowego reintegracji - (Wk) Ko Wk = Us Uoz liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej ogółem. Gdzie: Wk - % wskaźnik kosztu jednostkowego reintegracji, Ko koszty działania CIS ogółem w danym okresie sprawozdawczym 6. Wskaźnik finansowania zewnętrznego CIS (Wf) Wf = Fz ` Fo Us liczba uczestników programu reintegracji zawodowej i społecznej, którzy usamodzielnili się pod względem zawodowym i społecznym po jego zakończeniu, Gdzie: Wf - % wskaźnik finansowania zewnętrznego CIS, określający udział środków finansowych pozyskanych do finansowania działalności CIS w stosunku do środków ogółem Fz wielkość funduszu środków pozyskanych z zewnątrz na działalność CIS, np. z EFS, dotacji itp. Fo wielkość funduszu środków ogółem CIS Źródło: Opracowanie własne\n26 III. Klub Integracji Społecznej Art PODSTAWA PRAWNA Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. Nr 122, poz z późn. zm.) 1. Gmina lub organizacja pozarządowa prowadzące reintegrację zawodową i społeczną dla osób, o których mowa w art. 1, mogą prowadzić klub integracji społecznej. 2. W klubach integracji społecznej można organizować w szczególności: 1) działania mające na celu pomoc w znalezieniu pracy na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy u pracodawców, wykonywania usług na podstawie umów cywilnoprawnych oraz przygotowanie do podjęcia zatrudnienia; 2) prace społecznie użyteczne; 3) roboty publiczne; 4) poradnictwo prawne; 5) działalność samopomocową w zakresie zatrudnienia, spraw mieszkaniowych i socjalnych. 3. Uczestnictwo w klubach integracji społecznej jest dobrowolne. 4. Warunkiem uczestnictwa w klubie integracji społecznej jest realizacja kontraktu socjalnego, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej. 5. Okres uczestnictwa w klubie integracji społecznej jest ustalany indywidualnie z każdym z uczestników. 6. Utworzenie i działalność klubów integracji społecznej może być finansowana w szczególności: 1) ze środków z Unii Europejskiej; 2) z dotacji pochodzących z dochodów własnych gminy. 2. WARIANTY ORGANIZACYJNE KLUBU INTEGRACJI SPOŁECZNEJ (KIS) Instytucje tworzące klub gmina lub organizacja pozarządowa podjęcie decyzji o utworzeniu Klubu Integracji Społecznej winny poprzedzić analizą i wyborem wariantu organizacyjnego, uwzględniając takie czynniki jak: szacowany koszt roczny działalności klubu, wielkość środków finansowych jakie mogą być przeznaczone na tą działalność, ich źródła pochodzenia, rodzaj przyszłych usług, szacunkową liczbę uczestników, a także dobór ewentualnych partnerów współpracujących z taką jednostką zatrudnienia socjalnego.\n27 W katalogu modeli organizacyjnych do dyspozycji są trzy podstawowe propozycje: autonomiczny model organizacji KIS - gminny lub pozarządowy model organizacji KIS; partnerski model organizacyjny KIS; uzupełniający model organizacji KIS AUTONOMICZNY MODEL ORGANIZACJI Gminny Model Organizacji KIS odrębna jednostka organizacyjna w gminie lub komórka organizacyjna wewnątrz istniejącej jednostki pomocy społecznej. Wykorzystując możliwość prawną - art. 9 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, który stanowi, iż w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi, można zdecydować się na utworzenie odrębnej jednostki organizacyjnej w gminie, zwanej Klubem Integracji Społecznej. Procedura ta z uwagi na rolę klubu integracji społecznej jest bardziej skomplikowana niż utworzenie takiego klubu przez już istniejąca gminną jednostkę organizacyjna. Powstanie takiego klubu można porównać do powoływania np. Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, Gminnej Biblioteki lub Gminnego Przedszkola. Kwestią zasadniczą jest określenie statutowej funkcji czy jest to jednostka z osobowością prawną czy też nie posiadająca osobowości prawnej. Ze względu na specyfikę działalności klubów integracji społecznej i na regulacje ustawy o zatrudnieniu socjalnym najlepszym rozwiązaniem jest prowadzenie klubu przez istniejącą już jednostkę organizacyjną gminy zajmującą się pomocą społeczną. W tym celu, opierając się o art. 15 pkt. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wskazujący iż pomocą społeczną jest rozwijanie nowych form pomocy społecznej w ramach zidentyfikowanych potrzeb, władze gminy mogą powierzyć zadanie utworzenia klubu ośrodkowi pomocy społecznej. Ośrodek pomocy społecznej może prowadzić klub jako jedną ze swoich sekcji w dziale pomocy środowiskowej. Uzasadnienie takiej decyzji tkwi w fakcie, że taki dział dysponuje potencjałem kwalifikacji swoich pracowników. To proponowane ostatnie rozwiązanie proceduralne jest najwłaściwsze bowiem nie wyodrębnia klubu integracji społecznej od organu prowadzącego (OPS), nie wymaga nadawania decyzji o statusie, jak ma to miejsce w przypadku tworzonych przez gminę jednostek organizacyjnych ani nadanego statusu, jak w przypadku centrum integracji społecznej. Naturalnie, klub powstały w ramach struktury organizacyjnej nie posiada osobowości prawnej. Zmiana struktury organizacyjnej jednostki chcącej\n28 prowadzić klub wymaga jedynie uchwały organu stanowiącego gminy (Rady Gminy/ Rady Miejskiej). Pozarządowy Model Organizacji KIS odrębna jednostka organizacyjna w strukturze organizacji pozarządowej Organizacja pozarządowa, która statutowo zajmuje się działalnością w obszarze pomocy społecznej, w tym reintegracją społeczną osób o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt. 2-3 ustawy o zatrudnieniu socjalnym, może podjąć własną decyzję o utworzeniu w swej strukturze klubu. Podjęcie decyzji o utworzeniu KIS musi zostać poprzedzone podjęciem stosowanej uchwały w zakresie zmian w statucie, celem stworzenia możliwości wyodrębnienia w strukturze takiej organizacji nowej jednostki organizacyjnej. Ta decyzja musi zostać poparta zmianami w KRS PARTNERSKI MODEL ORGANIZACJI Model ten wymaga procedur negocjacyjnych pomiędzy kilkoma instytucjami, którymi mogą być sąsiadujące gminy, lub organizacje pozarządowe działające na obszarze jednej gminy lub kilku. W tym modelu trudnością jest jednak pokonanie bariery przynależnościowej, wyrażanej sposobem zarządzania przede wszystkim środkami finansowymi. Ta bariera powoduje, że klub jaki mógłby powstać w oparciu o reguły partnerskiej współpracy będzie możliwy do zorganizowania w jednorodnej strukturze instytucji tworzących, np.: administracja samorządowa lub organizacje pozarządowe. W tym modelu koniecznym jest ustalenie ról, obowiązków i wzajemnych zobowiązań potwierdzonych porozumieniem (umową partnerską). W porozumieniu należy określić: (a) podział ról, (b) zaznaczyć wkład wnoszony w to przedsięwzięcie (lokal, środki finansowe, kadrę itp.). W takiej umowie niezbędnym jest również wskazanie lidera partnerstwa, jako reprezentanta przez organami administracyjnymi, np. przed powiatowymi urzędami pracy. Ten warunek jest nieodzowny zwłaszcza w przypadku przystąpienia do programów rynku pracy, inicjowanych dla uczestników zajęć w klubie UZUPEŁNIAJĄCY MODEL ORGANIZACJI Wariant ten przewiduje możliwość poszerzenia dotychczasowej działalności placówki, na przykład Klubu Pracy, lub Gminnego Centrum Informacji, poprzez uwzględnienie zajęć z zakresu reintegracji społecznej. Wariant taki zależny jest od woli instytucji, która już dysponuje funkcjonującą strukturą, a także częściowo kadrą. W tym modelu instytucjami dysponującymi takimi możliwościami są zarówno samorząd gminny jak i powiatowy oraz organizacje pozarządowe.\n29 Schemat 2 SCHEMAT PROCEDURY POSTĘPOWANIA W CELU UTWORZENIA KLUBU INTEGRACJI SPOŁECZEJ Etapy proceduralne Źródło: Opracowanie własne.\n30 3. UCZESTNICY KLUBU INTEGRACJI SPOŁECZNEJ Katalog grup kwalifikujących się do uczestnictwa nie jest enumeratywny, co oznacza, że na początku może być to jednorodna grupa osób (np. osoby bezrobotne), a z czasem może następować rozszerzenie o inne kategorie np. matki samotnie wychowujące dzieci. Klub nie musi skupiać wszystkich grup określonych ustawą, jednakże w miarę ustabilizowania swojej działalności dobrze jest kiedy uczestniczą w jego zajęciach grupy zróżnicowane pod względem swoich dysfunkcji. Łączenie kilku grup zróżnicowanych pod względem wieku, płci, poziomu wykształcenia, sytuacji osobistej będącej przyczyną wykluczenia jest wskazane ze względu na animowanie procesu reintegracji u każdej z osób uczestniczących w klubie, co w konsekwencji pozytywnie wpływa na przełamanie izolacji społecznej dotykającej uczestników. Nie istnieje uniwersalna recepta na plan zajęć. Wskazanym jest jednak skorzystanie z czterech podstawowych wskazówek:\n31 Budowa planów usług świadczonych przez KIS-y winna również uwzględniać takie reguły jak: grupy uczestników na konkretne zajęcia maksymalnie do 15 osób; moduły czasowe na 1 uczestnika np.: początkowa nauka języka obcego (60 godz.), nauka obsługi komputera (30 godz.), porady prawne (ok. 80 godz.), trening psychologiczny (175 godz.), diagnoza osobowościowa (75 godz.) oraz badania preferencji zawodowych (140 godz.). 4. PRZYKŁADOWA KALKULACJA ROCZNYCH KOSZTÓW DZIAŁALNOŚCI KLUBU INTEGRACJI SPOŁECZNEJ Przedstawiona poniżej kalkulacja kosztowa został oszacowana dla pozarządowego modelu organizacji KIS przy następujących założeniach, które przyjęto jako górne limity (tzw. maksymalne) dla tego typu inicjatywy: kadra klubu: 6 osób, przy czym przyjęto 2 pełne etaty dla 3 osób, 1 staż oraz 2 wolontariuszy; uczestnicy: maksymalnie 30 osób; okres organizowania i funkcjonowania klubu: 12 miesięcy. Tabela 2 Przykładowa roczna kalkulacja kosztów funkcjonowania KIS Lp. Rodzaj kosztów i sposób ich kalkulacji (koszt jednostkowy) Koszt jednostkowymiesięczny ( w zł) Koszt całkowity roczny (w zł) Dotacja (w zł) Z tego: Własne (w zł) I. Koszty bezpośrednie związane z reintegracją społeczną i zawodową: Z tego: 1. Koszty organizacji spotkań klubowych : 1) Promocja; Działania propagujące KIS plakaty (usługa obca), ulotki, broszury 2) Prasa, wydawnictwa, gry planszowe, itp. 3) Środki czystości i higieny osobistej 4) Bilety MPK dojazd na zajęcia dla niektórych uczestników KIS (2,00 zł/1 os x 10 osób) 5) Art. spożywcze (herbata, kawa, napoje itp.). (ok. 5 zł /osobę) x x Reintegracja społeczna : x x\n32 1) Spotkania plenerowe, wycieczki - kwartalne 2) Imprezy kulturalne kino, teatr, konferencje 3) Imprezy okolicznościowe dla klubowiczów (np. z okazji świąt, rocznic państwowych np. 4 razy do roku) 3. Reintegracja zawodowa dla grupy 6-10 osób: 1) Nauka języków obcych 2) Indywidualne dokształcanie zawodowe -kurs 3) Nauka obsługi komputera, urządzeń kopiujących, kas fiskalnych lub cateringu, itp. X X x x II Koszty administracyjno- biurowe : x Koszt utrzymania lokali zgodnie np. z umową użyczenia np.2 pomieszczenia Użytkowanie wyposażenia (komputer, fax., ksero, itp) Telefon stacjonarny, Internet, , Zakupy materiałów biurowych Obsługa bankowa Koszty podróży służbowych delegacje Inne administracyjne konserwacje urządzeń III Koszty personalne lider klubu-1 etat, psycholog- 0,7 etatu, stażystka PUP, obsługa księg.-finansowa 1/3 etatu, z tego: 2 etaty po ca 1800 zł/1 os + staż z PUP (wielkości według szacunku Zamość) IV Ogółem (poz. I + II + III) Źródło: Opracowanie własne IV. Warsztat Terapii Zajęciowej 1. Podstawa prawna Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). 2. Zadania i zasady organizacji Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych określa, że do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w Warsztatach Terapii Zajęciowej (WTZ). Ustawa definiuje ten podmiot jako wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo placówkę stwarzającą osobom niepełnosprawnym niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia.\n33 Głównym celem WTZ poza rehabilitacją społeczną jest aktywizacja zawodowa w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia przez osoby niepełnosprawne. Realizacja powyższych celów zmierza do usamodzielnienia uczestników, poprzez wyposażenie ich w umiejętności wykonywania czynności życia codziennego oraz zaradności osobistej, a także rozwijania psychofizycznych sprawności oraz podstawowych i specjalistycznych umiejętności zawodowych, umożliwiających uczestnictwo w szkoleniu zawodowym albo podjęcie pracy. 3. Założyciele Warsztaty mogą być organizowane przez trzy grupy podmiotów: organizacje pozarządowe (fundacje, stowarzyszenia), jednostki samorządu terytorialnego oraz rynek pracy. Warsztat nie posiada osobowości prawnej ani zdolności do czynności prawnych, stanowi część struktury organizacyjnej jednostki, która go utworzyła. 4. Rejestracja Jednostka zamierzająca utworzyć warsztat składa do właściwego, ze względu na siedzibę warsztatu powiatowego centrum pomocy rodzinie - wniosek o dofinansowanie kosztów utworzenia i działalności warsztatu ze środków PFRON. Do wniosku należy dołączyć projekt utworzenia warsztatu. Projekt ten zawiera m.in. nazwę jednostki zamierzającej utworzyć WTZ oraz jej statut, zgłoszenie co najmniej 20 kandydatów na uczestników warsztatu, z określeniem stopni i rodzajów ich niepełnosprawności, plan działalności warsztatu określający metody pracy z uczestnikami warsztatu w zakresie rehabilitacji społecznej i zawodowej, zobowiązanie do opracowania indywidualnych programów rehabilitacji uczestników warsztatu, propozycje dotyczące obsady etatowej warsztatu, z wyszczególnieniem liczby stanowisk i wymaganych kwalifikacji pracowników oraz preliminarz kosztów utworzenia warsztatu i preliminarz rocznych kosztów działalności warsztatu. Wniosek podlega merytorycznej i formalnej ocenie dokonywanej przez zespół utworzony przez starostę w powiatowym centrum pomocy rodzinie. W oparciu o ocenę zespołu, powiat zawiera z jednostką zamierzającą utworzyć warsztat umowę, określającą warunki i wysokość dofinansowania kosztów utworzenia i działalności warsztatu ze środków Funduszu. Ponadto od 2004 r. istnieje możliwość utworzenia warsztatu przez powiat, na terenie którego nie ma\n34 jeszcze WTZ, w ramach programu celowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych pn. Program wyrównywania różnic między regionami. 5. Indywidualny Program Rehabilitacji Proces rehabilitacji osób niepełnosprawnych odbywa się poprzez zastosowanie różnorodnych technik terapii zajęciowej, prowadzonych w poszczególnych pracowniach terapeutycznych. Skuteczność terapii zapewnia przygotowanie odpowiednio indywidualnego programu rehabilitacji, w którym określa się formy i zakres rehabilitacji oraz metodę i naukę umiejętności wykonywania czynności życia codziennego oraz zaradności osobistej, umiejętności zawodowych, umożliwiających uczestnictwo w szkoleniu zawodowym albo podjęcie pracy. W realizacji tego programu niezwykle ważna jest współpraca z rodziną lub opiekunami uczestników warsztatu. Indywidualny program rehabilitacji uczestnika zawiera informacje dotyczące osoby niepełnosprawnej, planowanych działań wobec uczestnika i spodziewanych efektów tych działań. Podczas rehabilitacji uczestnika dąży się do uzyskania optymalnych, zaplanowanych w tym programie efektów, poprzez działania terapeutyczne dostosowane do indywidualnych jego potrzeb. Indywidualny program odgrywa istotną rolę w kontekście określania przyszłości społeczno - zawodowej uczestnika, ponieważ w warsztacie działa rada programowa, w skład której wchodzi: kierownik warsztatu, specjaliści do spraw rehabilitacji, instruktorzy terapii zajęciowej, psycholog, doradca zawodowy lub instruktor zawodu. Rada dokonuje okresowej, nie rzadziej niż co 3 lata, kompleksowej oceny realizacji indywidualnego programu rehabilitacji uczestnika warsztatu. Jeśli rada stwierdzi, że osoba niepełnosprawna nabyła umiejętności zawodowe, wnioskuje o zatrudnienie jej i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej lub na przystosowanym stanowisku pracy. W przypadku braku nabycia przez osobę niepełnosprawną umiejętności społecznozawodowych oraz niepomyślnych rokowań, co do możliwości osiągnięcia postępów uzasadniających podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej lub na rynku pracy rada wnioskuje o skierowanie osoby niepełnosprawnej do ośrodka wsparcia pomocy społecznej. Rada programowa ma możliwość przedłużenia uczestnictwa w terapii ze względu na pozytywne rokowania, co do przyszłych postępów w rehabilitacji, umożliwiających podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej lub na rynku pracy, albo okresowy brak możliwości podjęcia zatrudnienia, albo okresowy brak możliwości skierowania osoby niepełnosprawnej do ośrodka wsparcia.\n35 6. Uczestnicy WTZ Uczestnikami warsztatów mogą być osoby posiadające prawnie potwierdzony status niepełnosprawności, niezdolne do podjęcia pracy. Osoby niepełnosprawne, przyjmowane do warsztatu po 1 stycznia 1998 r., muszą posiadać w swoim orzeczeniu wskazanie do uczestnictwa w terapii zajęciowej. Zgłoszenia osób niepełnosprawnych, które chcą uczestniczyć w warsztacie przyjmuje i zatwierdza, w uzgodnieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie, jednostka zamierzająca utworzyć warsztat lub jednostka prowadząca warsztat. 7. Statystyka i finanse WTZ Samorządy powiatowe składają PFRON-owi do 15 dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału, sprawozdania rzeczowo finansowe z realizacji zadań z zakresu rehabilitacji i zatrudniania osób niepełnosprawnych. Według wykazanego w ww. sprawozdaniach stanu na dzień r., w kraju działały ogółem 660 warsztaty, z czego 152 było prowadzonych przez jednostki sektora finansów publicznych i 508 przez organizatorów spoza sektora finansów publicznych (głównie organizacje pozarządowe). W 2009 r. utworzono 8 nowych warsztatów terapii zajęciowej dla 209 uczestników. Z zajęć w warsztacie skorzystało ogółem osób niepełnosprawnych. Kwota środków PFRON przeznaczona na koszty działalności WTZ wyniosła ,00 zł. Koszty utworzenia, działalności i wynikające ze zwiększenia liczby uczestników warsztatu są współfinansowane ze środków PFRON, ze środków samorządu terytorialnego lub z innych źródeł. Zasada współfinansowania określona w art. 10b ustawy - oznacza solidarne ponoszenie kosztów tworzenia i działania warsztatów przez jednostki samorządu terytorialnego szczebla powiatowego i PFRON. Maksymalne dofinansowanie ze środków PFRON, od 2009 r., rocznego kosztu pobytu uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej wynosi ,00 zł. Zgodnie z art. 68c ustawy maksymalne dofinansowanie ze środków Funduszu kosztów działalności warsztatów terapii zajęciowej, w tym wynikających ze zwiększonej liczby uczestników warsztatu, wynosiło do 2006 r. 100% tych kosztów, w roku 2007 r. 95% tych kosztów, w 2008 r. i w latach następnych 90% tych kosztów. Maksymalne dofinansowanie ze środków Funduszu tworzenia warsztatu terapii zajęciowej wynosi 70% tych kosztów.\n36 Zasada współfinansowania kosztów działalności warsztatów terapii zajęciowej, wyrażona w art. 10b ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowi, że koszty utworzenia, działalności i wynikające ze zwiększenia liczby uczestników warsztatu są współfinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ze środków samorządu terytorialnego lub z innych źródeł. Powiaty powinny zatem zabezpieczyć w swoim budżecie pulę środków na dofinansowanie kosztów działalności warsztatu terapii zajęciowej w wysokości wynikającej ze złożonych preliminarzy. Podstawę przekazania środków z budżetu powiatu stanowi umowa zawarta pomiędzy powiatem a jednostką prowadzącą warsztat. Jest to odrębna umowa od umowy zawieranej przez starostę w sprawie przekazania środków z PFRON. Zgodnie art. 10b ust. 6 ustawy o rehabilitacji (...) powiat, którego mieszkańcy są uczestnikami rehabilitacji w warsztacie działającym na terenie innego powiatu, jest obowiązany do pokrywania kosztów rehabilitacji w odniesieniu do swoich mieszkańców, w części nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu, w wysokości i na zasadach określonych w porozumieniu zawartym z powiatem, na terenie którego działa warsztat. Zasada obniżania dofinansowania ze środków Funduszu - kosztów uczestnictwa w warsztacie osób niepełnosprawnych przebywających w jednostkach organizacyjnych obowiązanych do zapewnienia terapii zajęciowej, na podstawie odrębnych przepisów - stanowi, że dofinansowanie obniżane jest w zależności od procentowego wskaźnika udziału tych osób, w ogólnej liczbie uczestników warsztatu. Zasada powyższa odnosi się w szczególności do uczestników WTZ, którzy są jednocześnie mieszkańcami domów pomocy społecznej. Ze względu na wprowadzenie zasady współfinansowania oraz w celu prawidłowego działania WTZ, zobowiązano powiatowe centra pomocy rodzinie do przeprowadzania, co najmniej raz w roku, kontroli w warsztatach.\n37 V. Zakład Aktywności Zawodowej 1. PODSTAWA PRAWNA Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). 2. CEL Głównym celem funkcjonowania Zakładów Aktywności Zawodowej jest przygotowanie osób niepełnosprawnych do podjęcia zatrudnienia. Z założenia są one swego rodzaju pomostem dla osób niepełnosprawnych pomiędzy Warsztatem Terapii Zajęciowej a otwartym rynkiem pracy. 3. ZAŁOŻYCIELE Zakład Aktywności Zawodowej może być założony przez: gminę; powiat; fundację, stowarzyszenie lub inną organizację społeczną, której statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych, które składają we właściwej jednostce organizacyjnej samorządu województwa wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON kosztów utworzenia i działania jednostki. 4. REJESTRACJA Punktem wyjścia do utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej jest złożenie wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON kosztów utworzenia i działania zakładu w samorządzie województwa. Wniosek o dofinansowanie kosztów utworzenia ZAZ powinien zawierać: 1) nazwę i siedzibę organizatora; 2) status prawny i podstawę działania organizatora; 3) statut organizatora; 4) adres i dokument potwierdzający tytuł prawny do obiektu lub lokalu przeznaczonego na ZAZ;\n38 5) proponowaną liczbę osób niepełnosprawnych pracowników wraz z określeniem stopnia i rodzaju ich niepełnosprawności; 6) plan i rodzaj działalności gospodarczej ora zakres planowanej rehabilitacji zawodowej i społecznej; 7) proponowaną wysokość podstawowego wynagrodzenia osób niepełnosprawnych zaliczonych do: a) znacznego stopnia niepełnosprawności, b) umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, u których stwierdzono autyzm, upośledzenie umysłowe lub chorobę psychiczną, jako wskaźnik procentowy minimalnego wynagrodzenia za pracę; 8) proponowaną obsadę etatową zakładu z wyszczególnieniem liczby stanowisk i wymaganych stanowisk i wymaganych kwalifikacji pracowników zatrudnionych w ramach działalności obsługowo- rehabilitacyjnej; 9) preliminarz kosztów utworzenia zakładu, z uwzględnieniem podziału na poszczególne rodzaje kosztów, tj. a) przystosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych pomieszczeń produkcyjnych lub pomieszczeń służących świadczeniu usług oraz pomieszczeń socjalnych i przeznaczonych na rehabilitację, b) zakup sprzętu rehabilitacyjnego, c) wyposażenie pomieszczeń, w tym zakup maszyn, narzędzi i urządzeń niezbędnych do prowadzenia produkcji lub świadczenia usług, d) zakup surowców i materiałów potrzebnych do rozpoczęcia działalności gospodarczej, e) zakup lub wynajem środków transportu wraz z ich kalkulacją lub innym uzasadnieniem; 10) preliminarz kosztów działalności obsługowo- rehabilitacyjnej zakładu z podziałem na poszczególne rodzaje kosztów, tj. a) wynagrodzenia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, do wysokości 100% minimalnego wynagrodzenia, proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, b) wynagrodzenia pracowników zatrudnionych przy działalności obsługowo- rehabilitacyjnej, c) dodatkowe wynagrodzenia roczne, odprawy emerytalne i pośmiertne oraz nagrody jubileuszowe, d) składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, e) materiały, energia, usługi materialne i niematerialne, f) transport i dowóz osób niepełnosprawnych, g) szklenia osób niepełnosprawnych związane z przygotowaniem ich do zatrudnienia na otwartym rynku pracy lub z prowadzoną działalnością gospodarczą, h) odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, wypłaty świadczeń urlopowych, i) wymiana zamortyzowanych maszyn, urządzeń i wyposażenia niezbędnych do prowadzenia produkcji, świadczenia usług lub w związku ze zmianą profilu działalności, j) inne niezbędne do realizacji rehabilitacji, obsługi i prowadzenia działalności gospodarczej wraz z ich kalkulacją lub innym uzasadnieniem; 11) plan pomieszczeń zakładu oraz projekt dostosowania obiektów i lokali do potrzeb prowadzonej produkcji z uwzględnieniem dostosowania ich do potrzeb osób niepełnosprawnych; 12) projekt regulaminu zakładu oraz regulamin zakładowego funduszu aktywności. Następnie wniosek ten przekazywany jest do właściwego starosty z prośbą o zaopiniowanie. W ciągu 30 dni od otrzymania pozytywnej opinii starosty samorząd województwa powiadamia organizatora ZAZ o sposobie rozpatrzenia wniosku oraz rozpoczyna negocjacje dotyczące warunków umowy oraz wysokości dofinansowania ze środków PFRON. Zakończeniem tego etapu jest podpisanie umowy o dofinansowanie. Następnie podmiot tworzący ZAZ zobowiązany jest do złożenia do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) wniosku o stwierdzenie czy obiekty i pomieszczenia, w których prowadzona będzie działalność spełniają warunki określone w przepisach dotyczących zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz czy we właściwy sposób uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higienicznosanitarnych i ciągów komunikacyjnych. Po otrzymaniu pozytywnej opinii PIP organizator może już wystąpić do właściwego wojewody z wnioskiem o przyznanie statusu Zakładu\n39 Aktywności Zawodowej. Po jego otrzymaniu zobowiązany jest on jeszcze do przekazania kopii decyzji wojewody wraz z wnioskiem o uruchomienie środków, zgodnie z zawartą umową do samorządu województwa. 5. ODBIORCY By móc uzyskać status Zakładu Aktywności Zawodowej wśród zatrudnionych musi znaleźć się: co najmniej 70% osób niepełnosprawnych, w szczególności skierowanych do pracy przez powiatowe urzędy pracy, przy czym wskaźnik zatrudnienia osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może być wyższy niż 35% ogółu zatrudnionych. 6. GŁÓWNE ZASADY FUNKCJONOWANIA Zgodnie z ustawą koszty utworzenia i działania ZAZ są finansowane ze środków PFRON, samorządu terytorialnego (co najmniej 10% kosztów działania i co najmniej 25% kosztów utworzenia) oraz innych źródeł 10. Procentowy udział samorządu województwa w kosztach funkcjonowania ZAZ może być zmniejszany, pod warunkiem, że pozyskane zostaną inne źródła finansowania jego działalności. Podmiot prowadzący ZAZ zobowiązany jest do prowadzenie odrębnej księgowości, zgodnie z planem kont określonym w umowie. Ponadto powinien on w okresach kwartalnych przekazywać do samorządu województwa informacje o wydatkowanych środkach PFRON oraz składać pełne rozliczenie roczne wykorzystania tych środków wraz z merytorycznym uzasadnieniem do dnia 15 marca następnego roku. Każdy Zakład Aktywności Zawodowej zobowiązany jest również do utworzenia zakładowego funduszu aktywności, z którego mogą być finansowane wydatki związane z: usprawnieniem i dodatkowym wyposażeniem stanowisk pracy, wspomagającym samodzielne funkcjonowanie osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, poprawą warunków pracy 11, zakupem sprzętu i wyposażenia wspomagającego osoby niepełnosprawne w samodzielnym życiu i uczestnictwie w życiu społecznym w lokalnym środowisku, pomocą w przygotowaniu osób niepełnosprawnych do 10 Zakłady Aktywności Zawodowej, podobnie jak Centra Integracji Społecznej, nie mogą prowadzić działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 1,5% oraz wyrobów z metali szlachetnych, wyrobów z udziałem metali szlachetnych lub handlu tymi wyrobami. 11 Wydatki zakładowego funduszu aktywności przeznaczone na poprawę warunków pracy nie mogą przekraczać 30% jego rocznych wpływów.\n40 pracy poza ZAZ i wyrównaniem ich szans w nowym miejscu pracy, dokształcaniem 12, przekwalifikowaniem i szkoleniem osób niepełnosprawnych, pomocą w przygotowaniu, budowie, remoncie i wyposażeniu indywidualnych i zbiorowych form mieszkalnictwa chronionego dla osób niepełnosprawnych, rekreacją i uczestnictwem osób niepełnosprawnych w życiu kulturalnym oraz pomocą w zaspokajaniu innych potrzeb socjalnych i związanych z rehabilitacją społeczną osób niepełnosprawnych. Kierownik ZAZ zobowiązany jest także do utworzenia zespołu programowego, w skład którego wchodzą pracownicy zatrudnionych do prowadzenia działalności rehabilitacyjnoobsługowej. Jednym z głównych zadań zespołu jest opracowywanie indywidualnych programów rehabilitacji zawodowej i społecznej (IPRZS) dla zatrudnionych osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. Celem IPRZS jest osiągnięcie optymalnego poziomu uczestnictwa tych osób w życiu społecznym i zawodowym. Określa on w szczególności: poziom i zakres sprawności niezbędnych w pracy oraz metody ich osiągnięcia, zakres dostosowania technologii z określeniem rodzajów czynności i oprzyrządowania stanowiska pracy przystosowanego o indywidualnych możliwości osoby niepełnosprawnej oraz przewidywane efekty działań służących poprawie sprawności psychofizycznych, zaradności osobistej i funkcjonowania społecznego. Ocena efektów rehabilitacji, w tym sprawności zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych dokonywana jest przez zespół programowy okresowo, nie rzadziej jednak niż raz do roku. W przypadku, gdy osoby niepełnosprawne osiągną odpowiedni poziom sprawności społecznej i zawodowej, kierownik zakładu przy wsparciu zespołu programowego oraz udziale osoby niepełnosprawnej opracowuje plan zatrudnienia jej u innego pracodawcy. Na jego podstawie kierownik ZAZ, we współpracy z powiatowym urzędem pracy, podejmuje działania na rzecz wsparcia zatrudnionej osoby niepełnosprawnej w poszukiwaniu odpowiedniego miejsca zatrudnienia. Wymiar czasu pracy osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ZAZ, które zostały zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności powinien wynosić co najmniej 0,55 wymiaru czasu pracy określonego w art. 15 ust. Ustawy, tj. 7 godz. na dobę i 35 godz. tygodniowo. Ponadto osoby niepełnosprawne zatrudnione w ZAZ mają prawo do codziennych zajęć rehabilitacyjnych, które nie mogą być krótsze niż 60 min dziennie. Czas ich trwania 12 Pomoc związana z podwyższaniem kwalifikacji oraz poprawą sytuacji mieszkaniowej zatrudnionych w ZAZ osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności może być udzielona w formie pomocy bezzwrotnej, zakupów bezpośrednich lub w formie nieoprocentowanej pożyczki. Na wniosek osoby niepełnosprawnej pożyczka może być umorzona, pod warunkiem jednak, że zostanie wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.\n41 może zostać przedłużony do 120 min dziennie na wniosek osób odpowiedzialnych za rehabilitację. Pod koniec 2008 r. w Polsce funkcjonowało 53 Zakłady Aktywności Zawodowej, które łącznie zatrudniały 1903 beneficjentów, z czego 85,6% stanowiły osoby ze znacznym, a 14,4% osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Większość funkcjonujących ZAZów prowadziła działalność wytwórczo- usługową (67,9%), niemal ¼ wyłącznie działalność usługową, zaś 7,5% wyłącznie działalność wytwórczą Zakłady Aktywności Zawodowej. Raport z badania, TNS OBOP dla PFRON, Warszawa 2009, s. 9, 13.


Okryj wyjątkowe szlafroki waffle - WAPSL\nHome » Pieniądze » Handel » Okryj wyjątkowe szlafroki waffle\nSzlafroki waffle to produkty, które są nie tylko miłe w dotyku, ale także są wyjątkowo ciepłe, ponieważ zostały wykonane z wysokogatunkowego materiału, jakim to jest bawełna, do której to został dodany również poliester. Stąd też wspomniane wyżej produkty bardzo chętnie wykorzystywane są na basenach bądź też w SPA i mogą być one stosowane zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety. Poza tym szlafroki waffle są lekkimi, przewiewnymi, bardzo chłonnymi i szybkoschnącymi produktami, które charakteryzują się wysoką wytrzymałością. Prezentowane rodzaje szlafroków zostały tak naprawdę zaprojektowane w stylu kimono i zostały także w większości przypadków wyposażone w kieszenie, które nie posiadają żadnych lamówek. Poza tym są one produktami bardzo uniwersalnymi, dostępnymi zazwyczaj w kolorze białym, które są łatwe w konserwowaniu. Dlatego też od wielu lat są one bardzo chętnie wykorzystywane również w takich obiektach, jak np. hotele. Ponadto szlafroki wafle dostępne są w ofercie firmy Tekstyliowo w różnych rozmiarach i w wielu atrakcyjnych cenach.


Wieszak biały na krawaty z nadrukiem dla brata | MURRANO\nWieszak biały na krawaty z nadrukiem dla brata\nWIESZAK NA KRAWATY Z NADRUKIEM DLA SUPER BRATA\nSzukasz upominku dla mężczyzny? Uważasz, że masz wspaniałego brata? Nie wiesz, jakie podziękowania ślubne wybrać dla najważniejszych gości weselnych? Spersonalizowany wieszak na krawaty z nadrukiem to absolutny niezbędnik gentlemana dbającego o nienaganny, estetyczny wygląd, a także o porządek w szafie. Posiadanie wieszaka z nadrukiem przyczyni się do zadbania o kolekcję 20 krawatów dopasowanych do okazji. Umieszczenie krawatów na wieszaku stanowi ochronę ich przed zagnieceniami i nieestetycznym poplątaniem. Użyte lakierowane drewno sosnowe w połączeniu z unikatowym napisem tworzy niepowtarzalny prezent dla niego. Wybierz projekt dedykacji lub zaproponuj własną treść, która zostanie umieszczona jako nadruk na wybranym, oryginalnym wieszaku na cenne krawaty eleganta. Stwórz upominek dopasowany do hobby i zawodu bliskiego mężczyzny!\nNr Katalogowy: WIESZAK-WH-014


KONKURS CHOREOGRAFICZNY STUDIA BALETOWEGO OPERY KRAKOWSKIEJ\nPoczątkiem lutego na Scenie Kameralnej Opery Krakowskiej odbył się Konkurs Choreograficzny uczniów Studia Baletowego Opery Krakowskiej.\nW 19 choreografiach zaprezentowało się 21 uczestników w wieku lat 8-19 prezentując kompozycje solowe i duety. Uczestniczyła w nim nasza uczennica Julia Sobczyk, która po raz kolejny zaprezentowała swoją własną choreografię, tym razem przed znakomitymi pedagogami sztuki baletowej: Zofia Rudnicka (była solistka baletu Teatru Wielkiego w Warszawie) oraz Alina Towarnicka-Niedżwiedż i Renata Godek (byłe solistki baletu Opery Krakowskiej).\nJuż niebawem, bo 19 marca na scenie Nowohuckiego Centrum Kultury, Julia weźmie udział w eliminacjach krajowych do Międzynarodowego Konkursu DANCE WORLD CUP 2018.\nWielki Ogólnopolski Maraton Czytelniczy 2017/2018\nW bieżącym roku szkolnym uczniowie naszej szkoły biorą udział w Wielkim Ogólnopolskim Maratonie Czytelniczym, którego celem jest popularyzowanie czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży. W roku szkolnym 2017/2018 hasło konkursu brzmi: „W lustrze książki”. Zadaniem maratończyków jest czytanie wskazanej w każdym miesiącu książki, a następnie rozwiązanie testu dotyczącego problematyki utworu. Po sprawdzeniu uzyskane punkty trafiają na listę rankingową. Zwycięzca edycji zostanie wyłoniony w maju na podstawie wyników testów z ośmiu przeczytanych książek. Lista rankingowa zmienia się co miesiąc, więc zmaganiom towarzyszy wiele emocji. Trzymamy kciuki za wytrwałych czytelników.\nGala finałowa XV Krakowskiego Konkursu Recytatorskiego\n6 lutego 2018 roku odbyła się gala finałowa XV Krakowskiego Konkursu Recytatorskiego.\nW tej imprezie naszą szkołę reprezentowała Dominika Ronij z klasy 2A, która wcześniej zdobyła I miejsce w eliminacjach rejonowych. Ciekawą interpretacją utworu „Mazowsze’’ Krzysztofa Kamila Baczyńskiego oraz fragmentu „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego Dominika zdobyła wyróżnienie w Finale Krakowskim. Serdecznie gratulujemy i liczymy na reprezentację w kolejnych konkursach.\nNa początku listopada 20 naszych uczniów wzięło udział w szczególnym projekcie, jakim jest Małopolskie Dyktando Niepodległościowe „Po polsku o historii”. W konkursie tym rywalizacja w tradycyjnym dyktandzie jest okazją do uczenia się historii i refleksji nad językiem ojczystym. W tekstach do napisania pojawiają się postacie i wydarzenia związane z odzyskiwaniem niepodległości.\nWszyscy uczestnicy świetnie się spisali, a najwyższy wynik – 94% - otrzymała Wiktoria Seweryn z klasy 7A. Idea dyktanda bardzo się spodobała, więc na pewno weźmiemy w nim udział również w przyszłym roku szkolnym. Gratulujemy!\nKonkurs Choreograficzny Uczniów Szkół Baletowych\nW dniach 25-28 stycznia odbył się X Międzynarodowy Konkurs Choreograficzny Uczniów Szkół Baletowych w Bytomiu, w których uczestniczyła nasza uczennica klasy 2 d Julia Sobczyk.\nAby móc zakwalifikować się do w/w konkursu trzeba było przygotować własną choreografię, przedstawić ją oraz zostać wytypowanym przez pedagoga Studia Baletowego Opery Krakowskiej.\nZamysłem organizatorów (Centrum Edukacji Artystycznej, Stowarzyszenie Pro- Arte oraz Opera Śląska) było przedstawienie osobowości artystycznej młodych tancerzy i choreografów.\nDla Julii przede wszystkim była to niewątpliwie wielka przygoda. Była to też możliwość spotkania się, skonfrontowania się z najlepszymi, zdobycia nowych doświadczeń i zupełnie innego spojrzenia na choreografię prezentowaną przez znakomitych tancerzy polskich i zagranicznych.\nNiewątpliwie również cennym doświadczeniem było przedstawienie swej choreografii przed jury składającego się z wybitnych polskich i zagranicznych choreografów i pedagogów baletu.\nSukcesy sportowe Bartka Szczygła\nMijający I semestr roku szkolnego 2017/2018 obfitował w sukcesy na wysokim poziomie sportowym Bartka Szczygła, ucznia klasy 3 a.\n1. Zakwalifikowanie się do udziału w Ogólnopolskim Turnieju Tenisowym WTK PUCHAR FAMILY TENNIS CAMP.\nW rozgrywkach mogło brać udział tylko po 16 zawodników i zawodniczek. Zawody trwały 3 dni odbywały się w Ściegnach k. Karpacza. Każdy uczestnik miał do rozegrania po kilka meczy.\nFinalnie Barek wygrał 4 mecze.\n2. I miejsce w ogólnopolskim turnieju tenisa ziemnego WTK Kadetów.\nZawody odbyły się w Krakowie na kortach krytych 4-5.11.2017.\nW turnieju brało udział wielu bardzo dobrych zawodników.\nBartek rywalizował w grze podwójnej (deblu).\n3. Uczestnictwo w ogólnopolski turniej WTK kadetów (11.11.-12.11.2017), na kortach ziemnych GKS Górnik Łęczna.\nW rozgrywkach uczestniczyli zawodnicy z całej Polski. Każdy z nich rozgrywał po klika meczy, niektóre trwały nawet po 2 godziny!\n4. Udział w ogólnopolskim turnieju tenisa ziemnego WTK, który zorganizowany był w Rudzie Śląskiej w dniach 23.-24.09.2017.\nKażdy z uczestników starał się zagrać jak najlepiej. Turniej rozgrywany był systemem pucharowym.\nBartek po pokonaniu rywali tenisowych, doszedł do półfinału w grze singlowej.


Krzesło ATLANTA, DomArtStyl - Meble - sklep meble.pl\nWybrany wariant: Krzesło ATLANTA\nKrzesło Atlanta utrzymane jest w stylu skandynawskim. Oparcie jest zaokrąglone, dzięki czemu osoba siedząca na nim jest otulona delikatnymi boczkami. Model ten będzie pasował idealnie do wnętrz w stylu nowoczesnym. Jego wyszukana forma zachwyci nawet najbardziej wymagających. Do produkcji tego modelu zastosowano najwyższej jakości materiały.\n- konstrukcja: lite drewno bukowe, mocowanie nóg w kolorze czarnym\nTemat: Krzesło ATLANTA


Recesja: Cisza przed jesienną burzą?\nRedakcja Mensis.pl 10-08-2012 0\nEkonomiści nie mają wątpliwości – skutków kryzysu uniknąć się nie da. Dane są coraz bardziej klarowne, tymczasem wskaźnik WMR obrazujący medialny klimat wokół gospodarki w lipcu odnotował pozytywny ruch w dół. Medialność recesji spadła o 14 proc. – podał „PRESS-SERVICE Monitoring Mediów”.\nWartość wskaźnika w lipcu wyniosła 293 punkty, w kontekście 342 w czerwcu. Liczba publikacji prasowych i internetowych dotyczących recesji wyniosła 2,2 tys. To pierwszy spadek WMR od marca. Wciąż jest jednak na wyższym poziomie aniżeli ubiegłego lata. Wcześniej liczba takich materiałów systematycznie się zwiększała. Przed rokiem lawinowy wzrost o 178 proc. nastąpił w sierpniu, w związku z obniżeniem ratingu USA przez agencję S&P.\nW lipcu 2012 głównym czynnikiem napędzającym zainteresowanie dziennikarzy recesją była sytuacja wewnętrzna. Zaniepokojenie wzbudziły zwłaszcza dane dotyczące wzrostu inflacji w Polsce do 4,3 proc. rok do roku oraz negatywne informacje na temat koniunktury w polskim przemyśle. Media nie szczędziły sformułowań o „hamowaniu” polskiej gospodarki. Tezy takie potwierdzali eksperci, przewidujący konieczność zrewidowania prognozy wzrostu PKB. Najbardziej niepokojące informacje związane były z branżą turystyczną, budowlaną, motoryzacyjną czy farmaceutyczną.\n– Możemy mówić, że jesteśmy zieloną wyspą, ale od tego czerwonego lądu naokoło nie odgradza nas nawet kanał La Manche – mówiła w wywiadzie dla agencji Newseria Henryka Bochniarz. – Jesteśmy z tymi krajami związani i nie ma takiej możliwości, żeby nas to ominęło. Ani z punktu widzenia wpływu na realną gospodarkę, czyli np. zmniejszenia możliwości eksportu z Polski, ani też z punktu widzenia psychologicznego, bo ludzie są bombardowani na okrągło wiadomościami, że z Grecją nie wiadomo, z Włochami nie wiadomo, z Hiszpanią i Portugalią też – dodała.\nFaktycznie doniesienia z zagranicy również stanowiły poważną część tych mówiących o recesji. Przede wszystkim czarnowidztwo napędził niższy od oczekiwania wzrost PKB w Chinach (7,6 proc. rdr). Media zaniepokoiła kolejna obniżka – tym razem aż o dwa stopnie – ratingu włoskich obligacji dokonana przez agencję Moody’s, a także dalsze cięcia oceny wiarygodności wielu włoskich banków. W drugiej połowie miesiąca uwagę przykuła zmiana prognozy – ze stabilnej na negatywną – ratingów kredytowych krajów cieszących się największym zaufaniem inwestorów – Niemiec, Luksemburga i Holandii oraz tej dotyczącej samego EFSF.\nKolejny cykliczny odczyt wskaźnika zaplanowano na czwartek, 6 września 2012.\nTagi:gospodarka, media, recesja, waluty online


Forum Disneymaniaków! • Zobacz wątek - PolCon 2013\nRe: PolCon 2013\nprzez Gal » Cz wrz 26, 2013 5:07 pm\nMyślę, że teraz nie ma co dawać komiksu Dona Rosy. Numer temu to byłoby rozsądne, ale najbliższy ,,Kaczor Donald" wyjdzie tak krótko przed przyjazdem Rosy, że nawet jeśli ktoś przeczyta i mu się spodoba, to nie przyjedzie, bo będzie miał inne sprawy.\nprzez Scarpomaniak » Cz wrz 26, 2013 5:14 pm\nGal napisał(a): ale najbliższy ,,Kaczor Donald" wyjdzie tak krótko przed przyjazdem Rosy, że nawet jeśli ktoś przeczyta i mu się spodoba, to nie przyjedzie, bo będzie miał inne sprawy.\nNastępny numer ukaże się za 2 tygodnie, czyli już PO przyjeździe Rosy.\nprzez Gal » Cz wrz 26, 2013 5:16 pm\nPrzepraszam za pomyłkę. W takim razie tym bardziej nie ma szczególnych powodów by zamieszczać komiksy Rosy.\nprzez kuperkowo » Cz wrz 26, 2013 5:20 pm\nGal napisał(a): Przepraszam za pomyłkę. W takim razie tym bardziej nie ma szczególnych powodów by zamieszczać komiksy Rosy.\nAle przecież komiksy Rosy nie byłyby po to aby zachęcić kogoś do pójścia MFIK tylko dlatego, że jego komiksy są po prostu dobre.\nprzez Gal » Cz wrz 26, 2013 5:24 pm\nTeż uważam komiksy Rosy za bardzo dobre. Swoim postem chciałem przekazać, że teraz danie komiksu Rosy nie będzie lepsze niż danie go kiedy indziej.\nprzez WDCmaniak » So wrz 28, 2013 6:17 pm\ndonald duck665 napisał(a): Egmont najwidoczniej zniósł zakaz (albo redakcja go olała ) bo notatka jest.\nTen "Portret artysty z czasów kaczkości" nieco mnie rozbawił, bo jest to przepisany tekst, który został przez panią red.nacz. zamówiony u redakcji "DiPola".\nPani redaktor nie kontaktowała się z nami w tej sprawie, ale doprawdy dysponujemy umiejętnościami dostosowania tekstu pod przeciętnego 8-latka (z poziomu oryginalnego - pod 12-latka). ;_;\nEgmont nie przestaje zaskakiwać.\nZastanawiające są również pierwsze dwa zdania: "Kochacie komiksy? To musicie tam być?"\nNaprawdę musicie? No jaka szkoda, że musicie. Tak nam przykro?\nStraszny zamęt... Ale chyba z edukacji wczesnoszkolnej nie wypadła jeszcze umiejętność rozróżniania znaków przestankowych i przeciętny czytelnik zorientuje się, że miast drugiego znaku zapytania, powinien być wykrzyknik.\nprzez Gal » Pn wrz 30, 2013 6:51 pm\nTe dwa pierwsze zdania raczej zniechęcają do przybycia na ten konwent. Masz rację, że tekst kiepski.


Spotkanie w sprawie zmiany stałej organizacji ruchu dla osiedla zachodniego\n30 sierpnia 2017r. o godz. 18:00 w sali "SAJNÓWKA" (mała sala) przy ul. 11 Listopada 24 w Mogilnie odbędzie się spotkanie z mieszkańcami w sprawie zmiany stałej organizacji ruchu dla osiedla zachodniego w Mogilnie. Serdecznie zapraszamy zainteresowanych.\nWnioski o ustalenie strat\nInformujemy, że wnioski o ustalenie strat wywołanych przejściem frontu burzowego w nocy z 11 na 12 sierpnia rolnicy mogą składać do 5 września 2017 r. w sekretariacie Urzędu miejskiego w Mogilnie.\nWczoraj, patrol straży miejskiej otrzymał zgłoszenie o bezpańskim psie, który przebywał w Kopczynie.\nW minioną sobotę, 19 sierpnia na deskach amfiteatru letniego w parku ponownie zabrzmiały dźwięki muzyki elektronicznej w ramach "Elektronicznego Weekendu", cyklicznej imprezy organizowanej przez El-Stację wspólnie z Mogileńskim Domem Kultury.\nKoncert Wojciecha Gąsowskiego podczas Dożynek Gminnych w Padniewku\n(aktualizacja: 2017-08-18 16:05:44)\nJuż w najbliższą niedzielę, 20 sierpnia zapraszamy na Dożynki Gminne, które odbędą się na boisku za świetlicą wiejską w Padniewku. Jedną z atrakcji będzie m.in. koncert Wojciecha Gąsowskiego.\n(aktualizacja: 2017-08-18 16:05:33)\nW sobotę, 19 sierpnia zapraszamy na kolejną odsłonę Elektronicznego Weekendu, który odbędzie się w amfiteatrze letnim w parku miejskim w Mogilnie.


Przepis na orzeźwiające Mojito - drink na bazie rumu z miętą\nPrzyjęło się, że miejscem narodzin tego orzeźwiającego drinka na bazie rumu jest Havana na Kubie. Tamtejszy bar La Bodeguita del medio twierdzi, że to w jego murach powstało pierwsze mojito. Szczyci się nawet tym, że sam Ernest Hemmingway chwalił sobie ich wersję tego trunku. Jednak podobnie jak w przypadku innych sławnych koktajli dokładne pochodzenie jest nieznane.\nJedną z najstarszych legend o powstaniu mojito sięga aż 1500 roku, gdy Sir Francis Drake chciał obrabić Havanę z jej bogactw. Jego wyprawa co prawda się nie powiodła, ale wynikło z niej coś dobrego dla nas wszystkich. Po męczącej podróży statkiem wielu jego kompanów cierpiało na szkorbut i czerwonkę. Południowoamerykańscy Indianie będący znani ze swych mikstur leczniczych wyruszyli z częścią załogi na poszukiwanie składników niezbędnych do stworzenia leku. Tak powstało połączenie aguarediente de cana, liści mięty, soku z trzciny cukrowej i limonki. Obecnie wiemy, że jedynym dobroczynnym składnikiem był sok z limonki, ale inne składniki z pewnością uczyniły ten lek łatwiejszy do przełknięcia. Tak, od nazwiska kapitana statku powstał koktajl nazywany „El Draque”, którego skład bardzo przypominał jeden z najpopularniejszych obecnie drinków jakim jest mojito.\n3-4 wedgesy limonki\nWrzuć do szklanki typu long 1/2 limonki pokrojonej w wedgesy (księżyce) i zasyp łyżeczką cukru trzcinowego, a następnie ugnieć przy pomocy muddler’a .\nZerwij łodyżkę mięty (ok. 4 listki), delikatnie ugnieć w jednej dłoni po czym klaśnij w nią drugą dłonią w celu wydobycia głębi aromatu, dodaj do szklanki i dopełnij lodem.\nNa kruszony lód wlej rum, umieść w szklance łyżkę barmańską (lub inną długą łyżkę), przy pomocy drugiej dłoni nakryj wierzch szklanki serwetką i dokładnie, energicznie wymieszaj. Przy czym, ze względu na kruszony lód, należy mieszać wykonując okręgi w pionie (a nie tak jak mieszamy herbatę w poziomie).\nDopełnij szklankę kruszonym lodem oraz wodą gazowaną.\nOpcjonalnie drinka można udekorować kładąc na wierzchu plasterek lub widgesa limonki zwieńczając całość wbitą w kruszony lód łodyżką mięty.\nProdukty z naszego sklepu, które mogą być przydatne prze tej recepturze.\nSyrop barmański MONIN Caribbean rumowy 0,7L\nTagi drinka: cytrusowy, drink z rumem, klasyka, Kuba, limonka, mięta, mojito, orzeźwiający, rum, słodko-kwaśny\nRodzaj szkła: long\nAlkohol bazowy: Rum\nDodany:\t20 maja, 2020\nWitamina C: 15mg


Duszone warzywa pod serową pierzynką - Biokurier.pl - Portal o produktach ekologicznych - przepisy kulinarne\nStrona główna Jedzenie Duszone warzywa pod serową pierzynką\n2 średnie czerwone cebule BIO\n2-3 średnie pomidory bez skórki lub 1 puszka pomidorów BIO bez skórki\n400 g groszku (może być świeży, mrożony lub konserwowy) BIO\nKilkanaście zielonych oliwek BIO\n3 łyżki jogurtu naturalnego BIO\n8 plastrów żółtego sera gouda lub ementaler BIO\nParmezan do posypania BIO\n1-2 łyżki oliwy z oliwek BIO\nPrzyprawy BIO: świeża bazylia, po 1 łyżeczce curry, czosnku granulowanego i pieprzu ziołowego, sól\nPor i cebulę obrać, umyć i pokroić w kostkę. Na patelni rozgrzać oliwę z oliwek i podsmażyć warzywa. Gdy będą miękkie dodać przeciśnięty przez praskę czosnek. Dorzucić groszek (jeżeli używa się konserwowego najpierw należy go odsączyć), oliwki, całe lub posiekane i pokrojone pomidory bez skórki. Całość wymieszać i zagęścić jogurtem naturalnym. Doprawić świeżymi listkami bazylii, curry, czosnkiem granulowanym, pieprzem ziołowym i solą. Gdy farsz jest gotowy należy przygotować cztery małe foremki do tarty. Na spód każdej położyć plaster żółtego sera. Nałożyć warzywny farsz i przykryć kolejnym plastrem sera. Na wierzch wbić po jednym jajku na kadżą porcję. Całość delikatnie oprószyć tartym parmezanem. Gotowe danie wstawić na 15-20 minut do piekarnika nagrzanego do 190 stopni Celsjusza. Jajko powinno się dobrze ściąć, a ser delikatnie przypiec.


Wykorzystanie automatyzacji produkcji do osiągnięcia zdrowego wzrostu\nVlemmix dostarcza przyczepy typu Tiny House, transportery maszyn i przyczepy do przewozu łodzi w konkurencyjnych cenach. Dzięki temu firma z Asten w Brabancji stała się jednym z największych producentów przyczep do transportu łodzi i liderem na rynku europejskim w zakresie przyczep Tiny House. Aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu, Vlemmix zainwestował w ubiegłym roku w automatyzację procesów spawalniczych. Dzięki dużej instalacji, w której przyczepy są w całości spawane przez dwa roboty spawalnicze, producent przyczep mógł znacznie zwiększyć swoją wydajność. „Na początku tego roku wdrożono dwa dodatkowe roboty spawalnicze, dzięki czemu średni czas cyklu spawania przyczepy skrócił się z pięćdziesięciu do dwudziestu minut. Z rocznej produkcji 3.500 sztuk chcemy przejść do produkcji 6.000 sztuk’’, twierdzi Bas Vlemmix, który w rodzinnej firmie jest odpowiedzialny za programowanie robotów spawalniczych.\n„Vlemmix dostarcza przyczepy podłodziowe i przyczepy do Tiny Houses o długości do dziesięciu metrów za pośrednictwem ponad stu punktów sprzedaży w całej Europie. To właśnie tam jest obecnie największy wzrost. Naszym celem jest umożliwienie spawania tego typu przyczep w około dwadzieścia minut, a standardowych przyczep do przewozu łodzi w osiem do piętnastu minut. To ogromna oszczędność czasu, jeśli weźmiemy pod uwagę, że ręczne spawanie naszych przyczep zajmowało sześć do siedmiu godzin. Zanim osiągniemy ten punkt, musimy jeszcze zmodyfikować dużą część programów, ponieważ teraz mamy możliwość spawania za pomocą czterech robotów spawalniczych, a nie dwóch jak to było na początku’’, wyjaśnia Bas Vlemmix.\n„Części płyt i rur do przyczep są ręcznie mocowane w jednym z trzech przyrządów poza instalacją robota spawalniczego. Wszystkie modele przyczep mogą być spawane na zaledwie trzech stanowiskach w instalacji robota spawalniczego. Na stacji roboczej przyrządy są obracane na karuzeli w ciągu pół minuty, tak aby roboty spawalnicze w ciągłym procesie mogły pospawać, zarówno górną jak i dolną część przyczep. Wymiana elementów spawanych w przyrządzie instalacji zrobotyzowanego stanowiska spawalniczego zajmuje jedną minutę. Dzięki krótkim czasom przezbrajania, roboty spawalnicze osiągają wysoką wydajność. W systemie dwuzmianowym spawamy obecnie średnio dwadzieścia przyczep dziennie’’, wyjaśnia Bas Vlemmix.\nPodczas gdy wcześniej ręczne spawanie przyczep wykonywało ponad dziesięć osób, od czasu wprowadzenia robotów spawalniczych w Vlemmix, robią to trzy osoby. Najważniejsze jest to, że byliśmy w stanie zwiększyć produkcję, aby sprostać wysokiemu popytowi. Celem zwiększenia zdolności produkcyjnych jest skrócenie średniego czasu dostawy”.\nVlemmix zleca zarówno obróbkę blach, jak i cięcie rur lokalnym poddostawcom. Ich systemy produkcyjne są do tego optymalnie przygotowane. Mamy duży zapas części, aby być bardziej elastycznym. Wykonujemy montaż i spawanie, po czym przyczepy są cynkowane”. Montaż końcowy odbywa się w sąsiedniej hali.\n„Dzięki automatyzacji nie tylko znacznie zwiększyliśmy wydajność. Roboty spawalnicze zawsze wykonują dokładnie to, co zostało zaprogramowane, dzięki czemu każda spoina jest taka sama i ma taki sam, ładny wygląd, co również przekłada się na znaczną poprawę jakości”, podsumowuje Bas Vlemmix. Kuunders Technoworks zaprojektował i dostarczył konstrukcję karuzeli spawalniczej z przyrządami. Firma Valk Welding zadbała o integrację robotów spawalniczych.\nWielton wprowadza duże zmiany na linii do spawania wywrotek\nRoboty spawalnicze zapewniają wysoką jakość w firmie Rustek