W Bydgoszczy ratusz funduje termometry - Drugie Życie Elektrośmieci\nTermometry rtęciowe znikają z aptek w związku z dostosowaniem polskiego prawa do przepisów Unii Europejskiej. Dalej będzie można używać ich w domu, ale Urząd Miasta zachęca do wymiany. - Kupiliśmy termometry elektroniczne i damy je osobom, które przyniosą do apteki te z rtęcią - mówi Janusz Bordewicz, zastępca dyrektora w wydziale gospodarki komunalnej i ochrony środowiska bydgoskiego ratusza.\nZa kilka dni na stronach urzędu będzie można znaleźć listę aptek, które ustawią specjalne pojemniki na termometry rtęciowe. - Nie wiem, jaką popularnością będzie cieszyła się wymiana, ale jeśli dużo osób zechce to zrobić, postaramy się dokupić więcej urządzeń elektronicznych - zapowiada Bordewicz.\nW aptekach właściwie już teraz nie ma termometrów rtęciowych. - Od dwóch miesięcy są niedostępne w hurtowniach. Mam za to całą gamę elektronicznych. Kosztują od 10 do 38 złotych - mówi Jolanta Majchrzak, farmaceuta z apteki Pod Łabędziem.\nTermometry rtęciowe są bezpieczne, dopóki się nie zbiją lub ktoś nie wyrzuci ich na śmietnik. Rtęć jest bowiem toksyczna dla ludzi i środowiska. Renata Zborowska-Dobosz z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej ostrzega, że szczególnie groźne są jej opary. - Ich wdychanie może doprowadzić do zatrucia. Dlatego, jeśli termometr się zbije, zebranej rtęci nie należy wyrzucać do zlewu, bo zbiera się w rurach i dalej paruje - dodaje rzeczniczka sanepidu.\n- Najlepiej zebrać ją odkurzaczem. Szczelnie zapakować w worek foliowy i dostarczyć do wydziału zarządzania kryzysowego. My ją zutylizujemy - mówi Robert Dobrosielski, zastępca dyrektora w wydziale zarządzania kryzysowego bydgoskiego ratusza.


Final Fantasy IX HELP!\nAutor Wątek: Final Fantasy IX HELP! (Przeczytany 18372 razy)\nOdp: Final Fantasy IX HELP!\n« Odpowiedź #40 dnia: Maj 29, 2006, 04:16:31 pm »\nchodzi o to ze cos chyba w tej ramce ma sie pojawic a mi sie nic nie pojwia ;f\nsprawdalem przez ie i jest to samo <.< tyle ze przycisk downloadu jest tu szary a w ff byl czarny (mimo ze sie nie dalo kliknac nań)\n« Ostatnia zmiana: Maj 29, 2006, 04:53:37 pm wysłana przez MarvelliX »\n« Odpowiedź #41 dnia: Maj 30, 2006, 06:01:45 pm »\nehhhhh... z tego źródła od Gipsiego nie chce mi sie wogóle sciągać.... to mam prośbe - Marv albo Heti zobaczcie co sięda załatwić\n« Odpowiedź #42 dnia: Wrzesień 30, 2006, 06:15:16 pm »\nMam taki problem, nie mogę znaleźć Chocobo Air Garden. Udaję się w te pięć miejsc, w którym powinien być, ale nigdzie nie widzę okrągłego cienia.\n« Odpowiedź #43 dnia: Wrzesień 30, 2006, 06:35:26 pm »\nNie pamiętam wszystkich miejsc, ale jeśli nie ma tam, gdzie wiesz że jest, to wejdź do jakieś lokacji, a następnie ją opuść. Cień powinien zmienić miejsc, a jak nie to sprubuj ponownie. Oczywiście musisz mieć złotego Chocobo i Dead Pepper,\n« Odpowiedź #44 dnia: Wrzesień 30, 2006, 06:59:32 pm »\nWłaśnie problem polega na tym, że mam wszystko, wchodzę do różnych lokacji, a cienia jak nie było tak nie ma. Nie wiem, może to wina emulatora lub coś.\n« Odpowiedź #45 dnia: Grudzień 21, 2006, 11:15:56 am »\nPytanie: Gdy chce wybrać New Game nie da się, można wybrać tylko continue. Strzałki w padzie nie działają działają tylko X, O itd. . Czemu? Potrzeba jakiś program?? HELP!\n« Odpowiedź #46 dnia: Grudzień 21, 2006, 02:02:23 pm »\nEeee? Raczej potrzebny jest nowy pad. Ale weź może odpowiedź trochę więcej o swoim problemie, dobra? Czy pad zachowuje się tak w innych grach? Jak długo jest używany, czy był już naprawiany? Grasz na PSX'ie, PS2, czy może na emulatorze?\n« Odpowiedź #47 dnia: Grudzień 21, 2006, 02:32:30 pm »\nPad ma rok nigdy nie był popsuty. Nie zachowuje się tak na innych grach i gram na emulatorze 1.5.2 .\n« Odpowiedź #48 dnia: Grudzień 21, 2006, 02:40:45 pm »\nMoze cos z konfiguracjami...\nA jak grasz na emulatorze to strzalkami na klawiaturze mozesz napisy w opcjach (zeby zmienic z coninue na new game)? Bo jesli mozesz ruszac strzalkami na klawiaturze a na padzie nie to znaczy ze ewnie emulator ma jakies problemy z padem czy cus...\n« Odpowiedź #49 dnia: Grudzień 21, 2006, 02:53:49 pm »\nNa klawiaturze też nie działa...\n« Odpowiedź #50 dnia: Grudzień 21, 2006, 03:35:14 pm »\nSkaszaniony ROM z grą, coś nie tak w konfiguracji emulatora (np. zły BIOS).. wiele rzeczy może być nie tak, ale to raczej nie wina pada. Zacznij od zmienienia Plug-in'ów Joypada na któreś z serii Pete's. Jak to nie pomoże, to spróbuj ściągnąć emulator PSXeven, wersje najnowszą, i za jego pomocą odpal gre.\n« Odpowiedź #51 dnia: Kwiecień 12, 2007, 04:00:26 pm »\nOd niedawna mam finala IX i daleko nie zlaszlem ale to poniewaz kiedy gralem na epsxe 1.6.0 to sie ciagle zacina filmik jak wylatuje z Dali.. jest jakis sposob zeby to naprawic zeby takie cos sie juz nie powtarzalo czy grac na wersji epsxe 1.5.2 bo u kolegi chodzi normalnie na tej wersji..\n« Odpowiedź #52 dnia: Kwiecień 12, 2007, 04:04:19 pm »\nCytat: LOLECZeX w Kwiecień 12, 2007, 04:00:26 pm\nTak, 1.60 jest najbardziej zabugowaną wersją i sporo gier na niej nie działa. Graj na 1.5.2.\n« Odpowiedź #53 dnia: Kwiecień 14, 2007, 04:26:24 pm »\nMam jeszcze takie pytanko bo w Lindblum da sie kupic jakies staff dla viviego bo juz to jest wrerwiajace z 1 staffem lazic?? a pszeszukiwalem juz miasto wzdluz i wszez i czy w Lindblum mozna te staffy kupic ;p\n« Odpowiedź #54 dnia: Kwiecień 14, 2007, 06:45:38 pm »\nnie wiem, czy jakieś Staffy można kupić, ale jak nie ma nic do kupienia w Bussisnes District, to nie ma. I modyfikuj posty.\n« Odpowiedź #55 dnia: Maj 04, 2007, 01:44:54 pm »\nNo wiec ja mam co do tej gry problem z kartami. zalozylem juz na ten temat temat ale nikt nie odpisuje. chodzi o to ze niewiem gdzie zdobyc te najlepsze karty co wypadaja nie z potworow nie bossow lub od zdobycia jakiegos summona. niektore karty mozna znalesc w jakihs kryjownkach skrytkach itp. wiec jak mozesz to wypisz mi albo daj link do takich informacji. z gory dzieki.\n« Odpowiedź #56 dnia: Czerwiec 03, 2007, 06:57:13 pm »\nwidze że od mieśąca nikt ci nie odpowiada\nmoże zajżyj na moją stronkę\nwejdź tam do działu final fantasy/final fantasy 9/tetra master/Karty\nklikasz na kartę której nie posiadasz a pojawi ci się stronka z opisem sposobów zdobycia danej karty, starałem się opisać wszystkie możliwe sposoby zdobycia kart o ile pozwolił mi na to wolny czas.\nzwróć szczególną uwagę na kartę Nr.98 - Namingway , można ją łatwo przegapić\n« Odpowiedź #57 dnia: Sierpień 26, 2007, 10:25:30 am »\nmam problem w przejściem wirów w "Cleyra's Trunk". w krypcie FF znalazłem taką podpowiedź :\n"Dotrzesz do pomieszczenia z wirami. W skrzynkach znajdziesz Hi Potion i 900 Gil. Przebrnij przez wiry i idź dalej.\nW końcu dotrzesz do drabiny, za którą jest skrzynia z Gysahl Greens. Wejdź po drabinie - w końcu jesteś w Cleyra."\nNie jest to takie proste bo wyjście z pomieszczenia jest zablokowane? jednym z wirów. Nie mam pojęcia również co ma oznaczać podpowiedź przyduszania przycisku "X" (z pad'a) kiedy wpadnie się do owego wiru. W niczym to nie pomaga. Tak samo jak niektóre poradniki pisane dość pobieżnie bez rozwinięcia kłopotliwych wątków.\nObejście czy też próba przejścia bliżej ściany pomieszczenia jest niemożliwe.\n« Odpowiedź #58 dnia: Sierpień 26, 2007, 11:56:03 am »\nNie jest to takie proste bo wyjście z pomieszczenia jest zablokowane? jednym z wirów. Nie mam pojęcia również co ma oznaczać podpowiedź przyduszania przycisku "X" (z pad'a) kiedy wpadnie się do owego wiru. W niczym to nie pomaga.\nNie dusić "X", ale go jak najszybciej naciskać. Wtedy Zidane będzie się próbował uwolnić z wiru. Jak z niego wyskoczy, to akurat tam, gdzie jest przejście dalej. Pierwszy raz się spotkałem z tym, żeby ktoś miał problem w tym momencie gry heh...\nPS. Chyba nie jesteś tak pozbawiony wyobraźni, żeby faktycznie korzystać z klawisza oznaczonego jako "X" na klawiaturze, co? Pod "X" rozumiemy klawisz, który masz ustawiony w konfiguracji emulatora jako odpowiedzialny za krzyżyk na padzie.\n« Odpowiedź #59 dnia: Sierpień 27, 2007, 02:42:48 pm »\nHmm, to już nie stanowi problemu dzięki za pomoc.\nLool, nie przeszedłbym takiego kawałka gry nie sprawdzając tego. Jako właściciel PSX'a i PC'ta od co najmniej 10 lat sprawy techniczne nie stanowią problemów. Wypraszam sobie ale tak głupie kojarzenie faktów to nie do mnie xD xD xD\nNiedawno miałem jeszcze inny problem ale się z nim uporałem =)\n« Ostatnia zmiana: Sierpień 27, 2007, 05:32:14 pm wysłana przez Assariah »


Chwilówki - sposobem na szybką gotówkę? | LoanCompare\nChwilówki – sposobem na szybką gotówkę?\nNie bez znaczenia chwilówki są nadal tak bardzo popularne. Widzą to nie tylko osoby, które z nich korzystają. Dostrzec możemy, że na rynku pojawia się więcej firm, które je oferują. Faktem jest, że nie każdy z nas może udokumentować swoje zarobki i otrzymać szybką pożyczkę w banku. Rozwiązaniem ma być chwilówka. Czy faktycznie jest ona sposobem na szybką gotówkę?\nHasła reklamowe to już pierwszy trop, na który powinniśmy zwrócić uwagę. Możemy z niego wywnioskować, że pieniądze z chwilówki otrzymamy nawet w 15 minut! Jest to możliwe o ile staramy się o nią w godzinach pracy danej firmy i posiada ona konto bankowe w tym samym banku co my. Jeśli tak jest to faktycznie pieniądze możemy mieć do dyspozycji w przeciągu kilkunastu minut. A co jeśli mamy konto w innym banku? Najczęściej gotówka jest przelana maksymalnie do dnia następnego. I to praktycznie najdłuższy okres oczekiwania na pieniądze. Stąd możemy z czystym sumieniem powiedzieć, że chwilówka to sposób na szybką gotówkę. Wszystkie formalności możemy załatwić dosłownie w kilkanaście minut, stąd nie musimy tak długo czekać na odpowiedź.\nPoprzedni wpisCo zrobić, jeśli nie stać nas na remont mieszkania?\nNastępny wpisJak pozyskać pieniądze na pilne wydatki?


Nowa rzeczywistość, trudne relacje - Puls Biznesu - pb.pl\nopublikowano: 21-05-2020, 11:46\nCzwartek przynosi odwrócenie ról na rynku walut – szeroko odbija tracący w ostatnich dniach dolar. Na drugim biegunie są waluty Antypodów (AUD i NZD), ale i też korony skandynawskie (NOK i SEK), oraz funt i dolar kanadyjski.\nNa razie ruchy są bardziej korekcyjne (najsłabszy AUD traci wobec dolara 0,50 proc.), zobaczymy jak dalej rozwinie się sytuacja. Spadek apetytu na ryzyko (korygujący też rynki akcji) to wynik pogorszenia się relacji pomiędzy USA, a Chinami. W mniejszym stopniu jest to wynik kolejnych ostrych wypowiedzi Donalda Trumpa (rynki zdążyły się do tego przyzwyczaić), a bardziej wpływ mają doniesienia nt. zaostrzenia nadzoru nad chińskimi spółkami notowanymi w USA, które uchwalił Senat (teraz dodatkowo będą musiały one też udowodnić, że nie są kontrolowane przez rząd). Co dalej? Ważne będzie to, jak na ostatnie posunięcia USA (Huawei, a teraz to) zareagują Chińczycy – do tej pory zdaje się, że nie chcieli eskalować konfliktu, chociaż w chińskich mediach (Global Times) pojawiały się spekulacje nt. stworzenia „ listy niewiarygodnych spółek” itd.\nW temacie danych makro wczorajsze zapiski z posiedzenia FED nie miały większego znaczenia. Dzisiaj mamy dzień z usługowymi PMI, a także ISM (w USA) za kwiecień. Doniesienia nie wyglądają źle, ale szału nie ma. Niemniej interpretacja odczytów PMI stała się ostatnio trudna, co jednocześnie zmniejszyło znaczenie tych odczytów.\nTeoretycznie wątki, jakie pojawiły się w ostatnich godzinach w temacie relacji amerykańsko-chińskich, nie wnoszą wiele nowego. Ostra retoryka Trumpa i jego otoczenia wobec Chin ma miejsce od pewnego czasu, a przyjęcie przez Senat ustawy utrudniającej chińskim firmom funkcjonowanie na amerykańskich giełdach, bo poprzedzone wcześniejszymi spekulacjami i działaniami – giełda Nasdaq wprowadziła chociażby surowsze kryteria wobec nowych emisji dokonywanych przez chińskie spółki. Kluczowe pytanie brzmi, zatem: czy te pogarszające się relacje będą nową rzeczywistością, którą rynek się nie przejmie, czy też Chiny powiedzą twardo dość i zaczną wprowadzać działania odwetowe? Od pewnego czasu plotkuje się o wprowadzeniu listy niewiarygodnych spółek, czy konieczności renegocjacji umowy handlowej z USA, jaka została podpisana w styczniu. Pierwsze uderzyłoby w największe amerykańskie koncerny prowadzące działalność w Chinach, drugie przywróciłoby rzeczywistość wojny handlowej, jaka miała miejsce w zeszłym roku. W obu przypadkach zwiastowałoby to rynkowy kataklizm, stąd też inwestorzy cały czas wierzą w to, że politycy będą kierować się rozsądkiem i zimna wojna w dyplomacji, nie zamrozi relacji gospodarczych. Ale czy zupełnie wyklucza to tzw. chwile strachu, które mogą pojawić się w wyniku „nieodpowiedzialnych wypowiedzi”?\nTrump „przygląda się” chińskim spółkom notowanym w USA\nPrezydent Donald Trump kolejny raz zasugerował, że Chiny są odpowiedzialne za pandemię koronawirusa. Kolejną salwę skierował w stronę chińskich spółek notowanych w USA.\nInne / Nowa rzeczywistość, trudne relacje


Moja matka, czarownica - Wikisource\nMoja matka, czarownica\nTytuł Moja matka, czarownica\nMoja matka, czarownica.\n[ 138 ]Skan zawiera grafikę.\nNa Łysiej Górze zlatują się one\nŚciernie są żółte, żniwo zielone\nTam się odbywa czarownic tan\nNa górze siedzi pan Uryan.\nDoktór Kasper Krazykat napisał do swego brata w te słowa:\n„Kochany bracie! Dziękuję Ci za Twój list — pierwszy od ośmiu lat, może nawet od dziesięciu lub dwunastu. A z pewnością jeszcze więcej czasu upłynęło, od kiedy ja do Ciebie pisałem. Było tak zapewne dobrze: ponieważ słyszeliśmy o sobie zawsze tylko za pośrednictwem matki naszej, patrzymy na siebie właściwie tylko jej oczyma; panowała wskutek tego między nami zawsze czysta harmonja i zgoda, czuliśmy dla siebie tylko miłość i przyjaźń. Owe nieliczne chwile, w których spotykaliśmy się przy sposobności gdzieś na szerokim świecie, były zawsze zbyt krótkie, by mogły rzucić chociażby najlżejszy cień na idealny ten stosunek.\nJeśli więc nagle na list Twój odpowiadam — i jeśli piszę tak obszernie i dokładnie, jak to czynić [ 139 ]muszę, zrozumiesz, że mam ku temu bardzo ważne przyczyny.\nPiszesz do mnie, kochany bracie, w wielkiej radości i natchnieniu. Będziesz miał wkrótce lat pięćdziesiąt, poznałeś — tak samo jak ja — kobiety we wszystkich pięciu częściach świata, możesz sobie więc pozwolić na sąd o nich. Zaręczyłeś się, za parę tygodni chcesz się ożenić. Młoda panna pochodzi z najlepszej rodziny, jest bardzo bogata, bardzo piękna, o kwitnącem zdrowiu, w dodatku inteligentna. Ubóstwiasz ją — ona Ciebie jeszcze bardziej — czego można jeszcze żądać? Na dziesięciu gęsto zapisanych stronach marzysz o wielkiem szczęściu swem — chcę wierzyć w każde Twe słowo, nie chcę przypuszczać, że jest w nich najmniejsza przesada. Z drugiej strony zaś wysoka pozycja Twa, dochody Twe, żelazna siła, męska piękność Twa — przepraszam za komplimenta, lecz za każdym razem, gdy odwiedzam matkę, muszę podziwiać najnowsze podobizny Twe i słuchać hymny pochwalne o Tobie! Jest słusznie dumna z Ciebie, i przyznać muszę — i ja nim jestem niemniej od niej. Zatem: wybrana Twa może być bardzo rada, że Cię dostanie — a różnica wieku nie ma przytem żadnego znaczenia. Koniec końców: niema najmniejszej chmurki na błękitnem niebie szczęścia Twego — powinienem się cieszyć [ 140 ]z Tobą i przesłać Ci gorące życzenia, by tylko zawsze tak zostało!\nJa zaś przeciwnie: zaklinam Cię na wszystko, błagam Cię: zerwij natychmiast z narzeczoną swą — nie żeń się!\nTy, kochany bracie, jesteś zdrów jak ryba, tak samo jak ja; z kobietą równie zdrową mógłbyś mieć z pewnością silne i zdrowe dzieci. O ile Ci wiadomo — i o ile mnie do tej pory wiadomem było — nie istnieje w naszej rodzinie — zarówno po stronie ojca, jak i po stronie matki — ani jeden wypadek, któryby dał powód do jakiejkolwiek obawy. Ojciec nasz doczekał się dość późnego wieku i przez całe życie swe był zdrów i silny, matka nasza ma przeszło osiemdziesiąt lat, a zdumiewająca fizyczna i umysłowa rzeźkość i ruchliwość jej znane są w całem mieście. A jednak: właśnie ze względu na nią muszę Cię przestrzedz, kochany bracie. Wiesz, że skłonność do pewnych chorób, szczególna nienormalność jakaś, dość często nie z rodziców na dzieci przechodzi, lecz jedno pokolenie przeskakuje: obawiam się tedy, że szczególna skłonność matki naszej mogłaby przejść na potomstwo Twe. Ja sam, kochany bracie, znajdowałem się trzy lub cztery razy w zupełnie tej samej sytuacji, w której Ty obecnie jesteś. Wówczas nie wiedziałem jeszcze tego, co teraz wiem, nie [ 141 ]wiedziałem nic o zdumiewającej naturze kobiety, która jest naszą matką. Był to chyba ukryty instynkt, który mnie za każdym razem chronił szczęśliwie od kroku, do którego Ty, zdaje się, obecnie jesteś zdecydowany: od żenienia się. Za każdym razem postępowanie me wydawało się wszystkim znajomym i przyjaciołom mym zupełnie bezsensowem, nawet omal że nie szalonem. Zaprowadziłoby to za daleko, gdybym ci opisał wszystkie wypadki moich zaręczyn i nagłych rozręczyn. O jednem tylko chciałbym Ci kilka słów powiedzieć — jestto charakterystycznem także i dla innych. Wówczas miałem się żenić nazajutrz z dziewczyną, o której mógłbym dziś jeszcze to wszystko powiedzieć, co piszesz w liście to swym o własnej narzeczonej. Miałem atoli wtedy jeszcze o wiele ważniejsze powody do żenienia się, które w Twoim wypadku wcale nie istnieją. Byłem bez żadnych środków, żyłem już przeszło rok tylko z długów — zdaje mi się nawet, że i Ciebie wówczas naciągnąłem. Nerwy me były zupełnie zniszczone, od miesięcy, żyłem poprostu cudem wszelkich możliwych środków. Właściwie tylko kobieta ta, w którą wierzyłem i którą kochałem, trzymała mnie przy życiu. Gdym się w przeddzień ślubu kładł wieczorem do łóżka, miałem pewne uczucie: nareszcie [ 142 ]wylazłeś z całego tego błota. Skręciłem światło w miłem przekonaniu, że uczynię nazajutrz pierwszy raz coś niezmiernie mądrego. Sypiamy zazwyczaj doskonale, Ty i ja; może to nas tak dobrze konserwuje. Dwie minuty po nakryciu się kołdrą — zasypiam mocno — dziś tak samo jak było zawsze. Ta noc była jedną z nielicznych w mem życiu, w której nie mogłem spać. Nie, żebym myślał nad czemśkolwiek. Lecz we mnie coś myślało. Było, jak gdyby coś obcego we mnie pracowało, by z ukrytej jakiejś głębi wydobyć uśpioną myśl. „Ja“, t. j. świadomość ma, przypatrywała się temu — miałem uczucie dziwnej ciekawości, czy owa myśl, która mi zresztą była zupełnie obojętną, wydobędzie się na jaw, czy nie. Szło to tak przez chwilę, potem próbowałem oderwać się od tego i wyobrazić sobie świadomie coś innego. Najbliższym dla mnie przedmiotem była naturalnie ma narzeczona. Wyobrażałem sobie tedy, jak wyglądać będzie w welonie ślubnym i z kwieciem pomarańczowem. W tej samej chwili atoli czułem, że owa utajona myśl, błąkająca się w podświadomości mej musi być właśnie w jakimś związku z mą narzeczoną — z narzeczoną w welonie i z wieńcem ślubnym. A za chwileczkę myśl ta wyskoczyła na jaw — i wbiła szpony swe w mózg mój, [ 143 ]utwierdziła się w nim: „nie idź z nią do urzędu! Nie prowadź jej do kościoła! Nie żeń się z nią!“\nPrzez chwileczkę byłem przerażony. Potem zaś myśl ta wydawała mi się taką komiczną, że wybuchłem głośnym śmiechem. Wyobrażałem sobie, jak bezgranicznie głupiem, jak bezsensowem, jak okrutnem i nikczemnem by to było! Tę, którą kochałem, i która mnie bardziej może jeszcze kochała, unieszczęśliwiłbym na życie całe, a nawet może popchnąłbym w rozdrażnieniu do samobójstwa. I niemniej siebie samego — gdyż istotnie w ówczesnem położeniu mem niedużo miałem wyboru! Wobec stanu rzeczy było to całkowitem szaleństwem wahać się choćby przez chwilkę.\nA jednak — myśl utkwiła, kamienna, nieruchoma: „Nie żeń się!“\nStarałem się więc odkryć powód jakiś, dlaczego się właściwie z nią żenić nie miałem. Lecz nie znalazłem żadnego. Cokolwiek mi na myśl przychodziło — było to zawsze wielką podporą dla decyzji żenienia się. — Ale zerwanie migotało jak ognik błędny, tu i tam, zawsze nieuchwytne.\nStarałem się na wszystkie sposoby usnąć. Nie szło. Wstałem, odkręciłem światło, nałożyłem kimono i biegłem tak po pokoju. Próbowałem czytać, paliłem jeden papieros po drugim. Chodziłem [ 144 ]z jednego pokoju do drugiego, gapiłem się na każdy i na każdy mebel, otworzyłem okno, wyglądałem — starałem się wszelkiemi sposobami oderwać się od tej myśli.\nLecz ta mnie nie odbiegała. Trzymała mnie: „Nie czyń tego!“\nWreszcie siedziałem przy biurku. Pisałem długi list do jakiejś kobiety, z którą łączył mnie niegdyś stosunek, opowiadałem jej, że się żenię, żegnałem się. Był to list bardzo nienaturalny — zupełnie zbyteczny, gdyż od długiego czasu już nie miałem z tą kobietą nic wspólnego. Miałem świadomość tego od pierwszej chwili. Jednak pisałem list ten. Wyobrażałem sobie potem, coby była powiedziała, gdyby go otrzymała. I coby znowu powiedziała, gdybym przyszedł sam kilka godzin później, by oświadczyć jej, że jednak się nie ożeniłem.\nNaturalnie, że podarłem list.\nPotem wziąłem świeży arkusz — przysięgam Ci, że nie „ja“ pisałem, aczkolwiek ręka ma prowadziła pióro po papierze. Pióro pisało do narzeczonej mej: „Nie ma sposobu. Nie mogę się żenić. Nie wiem, z jakiego powodu — lecz nie mogę.“\nList ten ręka ma włożyła do koperty, napisała adres i nalepiła marki: Nogi me zniosły go na dół, [ 145 ]po schodach, na ulicę — tak dostał się do skrzynki pocztowej.\nWróciłem na górę, położyłem się do łóżka, zasnąłem natychmiast.\nNazajutrz zrana przypomniałem sobie całkiem dokładnie, co uczyniłem. Miałem tylko jedno uczucie — pragnąłem uniknąć oświadczeń i rozpraw. Spakowałem kuferek ręczny, pojechałem na dworzec, kupiłem bilet — dokądkolwiek — i odjechałem.\nOd tego czasu dużo lat już upłynęło. Często i bardzo głęboko nad tem się zastanawiałem; musiałem sobie zawsze powtarzać, że postąpiłem wprost sprzecznie z rozsądkiem, że zburzyłem własne szczęście i szczęście innych w sposób bezsensowy, dziecinny i okrutny. A jednak równocześnie nie mogłem pozbyć się uczucia, że była to — z tem wszystkiem — jedyna rzecz słuszna i możliwa, aczkolwiek nie mogłem odkryć ani cienia powodu.\nZupełnie podobnie, chociaż nawet w przybliżeniu nie tak jaskrawo, postąpiłem i w innych wypadkach. Zawsze byłem najpierw silnie zdecydowany do żenienia się, czem bardziej atoli ten dzień się zbliżał, tem przykrzejszych doznawałem uczuć, tak że ostatecznie uwolniłem się odmową. Naturalnie, że szukałem zawsze nieświadomie powodu jakiegoś [ 146 ]— i znajdowałem go też. Wmawiałem w siebie wtedy zawsze, że jest to powód bardzo słuszny; dziś, zastanawiając się nad tem, widzę, że wszystkie me uzasadnienia były zupełnie niedostateczne. Raz napisałem arcysentymentalny list odmowny, kulminujący w zdaniu, że nie mogę poświęcić wolności swej i dać się zamknąć w złotej klatce.“\nInnym razem —\nLecz nie chciałbym nudzić cię temi wspomnieniami. Wystarcza, jeśli Ci zapewnię, że zawsze sam siebie okłamywałem, wmawiając w siebie, że z tego czy innego powodu cofam się przed małżeństwem. Widzę dziś, że wszystkie wybiegi me były czystym nonsensem — nie trafiały też nigdy do przekonania drugiej strony. Dziś zaś wiem, z jakiego źródła płynął ów opór instynktowny, który za każdym razem wstrzymywał mnie od takiego stanowczego kroku.\nOd trzech miesięcy przeszło bawię teraz u matki naszej; po wielu latach widziałem ją znowu poraz pierwszy; mam mało do czynienia; spędzam z nią tedy codziennie wiele godzin sam na sam. Tak od niechcenia, nie mając właściwie wcale zamiaru, obserwowałem ją w ciągu tych tygodni bardzo dokładnie. Miałem znowu raz owe nieświadome uczucie, że powinienem czegoś szukać.\nSzukałem tedy. I znalazłem — [ 147 ] Oto rezultat: Ty i ja, my obaj nie powinniśmy się nigdy żenić. A to dlatego, że zachodzi wielka możliwość, że z przeskoczeniem jednego pokolenia, jedno lub drugie z dzieci naszych mogłoby oddziedzieczyć naturę matki naszej. Mogłoby zostać tem, czem ona jest — czarownicą.\nZapewne w tem miejscu śmiać się będziesz. Może potem po chwili, spoważniejesz, potrząśniesz głową i zaczniesz z lekka wątpić o poczytalności mej. Niech i tak będzie. I mnie samemu — gdy odkrycie me poraz pierwszy jasno stanęło przed oczyma memi, owe słowo tak bezsensowe, śmieszne, niewinne i dziecinne zarazem w naszych czasach — „czarownica“ — wydawało się nie mniej absurdem. Sam zwątpiłem w swój rozum — zupełnie tak jak Ty to uczynisz. Lecz czytaj tylko dalej; jeżeli po tem, co się dowiesz, będziesz jeszcze mógł wątpić, gdyby mi się nie udało przekonać Cię o prawdzie opowiadania mego — w takim razie uczyń z lekkiem sercem to, co ja zowię zbrodnią wobec ludzkości: ożeń się! Płodź dzieci, obdarzaj świat — czarownicami!\nZnasz naturalnie, podobnie jak ja, ów czar zdumiewający, właściwy matce naszej — czar, któremu nie tak łatwo ktoś się oprzeć może. Każde dziecko zna ją w mieście tak samo, jak każdy dorosły. Jeśli [ 148 ]zrana wychodzi z laską swą, to napewne na każdym rogu stoi jakaś istota żeńska lub męska, która przeprowadzi ją na drugą stronę ulicy i uważa na to, by ani auto ani rower ani tramwaj zbytnio się do niej nie zbliżyły. Skoro poczyniła zakupy, napewne przystąpi do niej jakieś dziecko na ulicę z prośbą, by wolno mu było nosić jej pakieciki. W tramwaju, w omnibusie, na statkach reńskich nie powstaje jeden tylko pan, siedzący właśnie przed nią, by zaofiarować jej miejsce swe, nie, wszyscy panowie i wszystkie panie współzawodniczą w tem, by odstąpić jej miejsce. Uprzejmość personalu w operze, w teatrze i w salach koncertowych, podobnie jak w sklepach i restauracjach, w których czasem jadamy kolację, jest zdumiewającą, zawstydzającą wprost — rzekłbyś, że ci ludzie ubiegają się o to, by módz okazać jej jakąś grzeczność. Co wieczór, gdy się z nią wybieram na przechadzkę, dziwię się na nowo. Znajomi, panowie i panie, a nawet dzieci, mające właśnie kwiaty w ręku, zbliżają się, by jej te kwiaty wręczyć; przytem nie ma dnia, w którym by jej nie przysłano do domu kwiatów w wazach lub doniczkach. Mnie przypada co rana obowiązek podlewania tych kwiatów; trwa to jakie minut czterdzieści. Nie wiem, czy pisała Ci kiedykolwiek o „imieninach“ swych. Parę lat temu przyszło jej na myśl, że jeden jedyny dzień urodzin [ 149 ]nie wystarcza na cały długi rok, postanowiła tedy święcić też swe „imieniny“. By stwierdzić ich datę, zaglądnęła do kalendarza — nazywa się, jak wiesz: Janina Nepomucena Hubertyna Marja. Huberta mamy raz tylko, w listopadzie, Jana Nepomuka również raz. Lecz wszystkie inne dnie — poświęcone św. Janowi i Marji Pannie — tych jest moc cała — to prawdziwa rozkosz! Oświadczyła tedy, że nie może się zdecydować do tego właśnie czy owego dnia — obchodzi je więc wszystkie! To się rozgadało a od tego czasu krewni, znajomi i sąsiedzi posyłają kwiaty i podarunki na wszystkie te imieniny — jest ich parę tuzinów. Balkon jej, wychodzący na ogrody klasztorne, jest istotnym koszem kwiatów; o porze herbacianej przesiaduje na nim w gronie młodych ludzi, malarzy, rzeźbiarzy, muzyków, śpiewaków, aktorów — panów i pań. Bywają i inni ludzie — lecz sztuka góruje zawsze. I zawsze: młodzież — nie lubi starych ludzi. Ty i ja — my już dla niej właściwie zbyt starzy, tylko że w nas, jako w dzieciach swych, widzi zawsze jeszcze małych chłopaków. A to pewna, że stara matka nasza między wszystkimi zawsze jest najmłodszą — taka żywa, taka wesoła, taka pełna tryskającego dowcipu. Ludzie zawsze mówią, że musi być w posiadaniu jakiegoś [ 150 ]tajemniczego, odmładzającego płynu — wówczas się uśmiecha.\nNaturalnie że ona panuje; nie znosi innej woli w domu. Co do mnie, ciągle jeszcze mnie „wychowuje“ i dyktuje mi codziennie kary. Pięć marek za to, że się spóźniłem na śniadanie, dwadzieścia marek za ironiczny uśmiech, trzydzieści za to, że nie chwaliłem kawy tak jak zwykle, dziesięć za zachmurzoną minę i t. d. Oblicza wszystko bardzo tanio, jak widzisz, lecz płacę jednak conajmniej pięćdziesiąt marek kary dziennie. Matka zaś bardzo zadowolona, że odkryła to nowe źródło dochodów. Niema najmniejszego zmysłu dla wartości pieniędzy; pomaga każdemu, który znajduje się w potrzebie i zadłuża się naturalnie jak student. I podobnie bez frasunku zbiera rachunki i wręcza je dla wyrównania mnie lub Tobie, kochany bracie, kto z nas właśnie u niej bawi.\nZapewne, że wszystko to jest zachwycające; podobnie jak każdy inny, tak i ja oczarowany jestem wdziękiem starej damy, którą wolno nam nazywać matką. Wszystko w niej jest harmonijne; a niektóre małe wady służą tylko do tego, by całość uczynić bardziej jeszcze pociągającą. A jednak kobieta ta jest — [ 151 ] Zazwyczaj nie długo po jedenastej udaje się na spoczynek. Odprowadzam ją wówczas do sypialni, życzę jej dobrej nocy i idę do swego pokoju. Przed niedawnym czasem zapomniałem był jakąś książkę; zeszedłem tedy ponownie, by ją poszukać. W przedsionku zapukałem ostrożnie do drzwi jej pokoju. Nie ma odpowiedzi. Ponieważ nie mogła jeszcze usnąć, zapukałem ponownie, wreszcie otworzyłem ostrożnie drzwi. Pokój był nawpół oświetlony, łóżko nienaruszone. Poszedłem przez jadalnię do jej buduaru; tam spostrzegłem ją, siedzącą na fotelu. Była zupełnie ubrana, łokcie oparte na stole, głowę trzymała w rękach. Oczy jej były szeroko rozwarte — i patrzały w próżnię. Wszedłem, zrazu cicho; potem spowodowałem umyślnie lekki szmer — zdawało się, że mnie nie słyszy. Przestraszyłem się — czy może jej się coś przydarzyło? Lecz już drugie spojrzenie uspokoiło mnie — żyła i oddychała. Usiadłem więc, nieco oddalony od niej, na kanapie i obserwowałem ją.\nNie ruszała się. Rysy jej były nieruchome, lecz nie zdrętwiałe, oko widocznie żyło. Chwilami zdawało się, że dreszcz jakiś nią wstrząsa — lecz być może, że się mylę, co do tego: Nie było światła w pokoju, tylko pełnia księżycowa sierpniowej nocy wpadała przez okno szeroko rozwarte — siedziała w tem [ 152 ]świetle srebrzystem. Siedziałem tak cicho jak ona; czekałem, czekałem, aż się stanie cośkolwiek. Lecz nic się nie stało. Słyszałem, jak bił zegar na schodach; było właśnie pół do dwunastej.\nCzułem, i byłem tego zupełnie pewny, że znajdowałem się tu wobec rzadkiej tajemnicy; lecz nie mogłem sobie jeszcze niczego skombinować. Nie działo się nic, zgoła nic. Nareszcie snać obudziła się z tego tranzu, westchnęła lekko raz lub dwa razy, potem uśmiechnęła się. Wstała, uśmiechnęła się ponownie, uczyniła parę niepewnych kroków w kierunku do okna. Była obecnie bezprzecznie zupełnie przytomna; widziałem, jak zerwała kilka zwiędłych liści geranjum i wyrzuciła je oknem. Następnie wróciła, nie zauważywszy mnie wcale w kącie mym, i pewnymi krokami udała się do sypialni.\nZakradłem się pod drzwi, nadsłuchiwałem. Słyszałem, jak się myła, rozbierała, jak się położyła do łóżka. Potem, po bardzo krótkim czasie spokojny oddech śpiącej. Cichutko wyszedłem z pokoju; na zegarze nie było jeszcze pół do pierwszej. Stan odrętwienia jej trwał tedy conajwięcej czterdzieści minut.\nW następnych wieczorach kontynuowałem obserwację; wchodziłem cicho do buduaru jej, gdy się już cofnęła do sypialni i czekałem w kącie swym. [ 153 ]Czekałem wiele godzin z rzędu — nie zjawiała się atoli. Dopiero czwartej nocy weszła ponownie. Nie o tej samej godzinie, jak za pierwszym razem — lecz nieco później. Widocznie świadomie lub nieświadomie czekała na całkowite wejście pełni. Wstąpiła cicho do pokoju i usiadła na fotelu — nie na tym, na którym siedziała ostatnim razem, lecz znowu w pełnem świetle księżycowem. I pozycja jej nie była tą samą. Tym razem ręce jej opierały się na poręczach i tak patrzała nieruchomo w dal. Mogłem dokładnie zbadać czas — siedziała trzydzieścisześć minut bez ruchu. Potem znowu cicho się cofnęła.\nW następnych nocach i tygodniach nic. Zrozumiałem, że musi to być w jakimś związku z pełnią księżycową — czekałem tedy aż do września. Wówczas znowu się zjawiła; w ogólności było to to same zjawisko, co poprzednio. Tej nocy zaszło atoli coś, co mnie zbliżyło nieco do rozwiązania zagadki. Podczas gdy matka kąpała się w promieniach księżycowych — wygodnie tym razem niebieskawo-srebrzyste pukle jej rozpuszczone były — uczyniłem jakiś ruch niezręczny, wywróciłem mały stolik, na którym stały dwie wazy z kwiatami. Lecz mimo nader głośnego uderzenia, matka się nie ruszyła; widocznie nic nie słyszała. Ciało jej siedziało tu przedemną [ 154 ]w świetle księżycowem — lecz dech jej oddalony był o setki mil. Potem, gdy wróciła do sypialni swej, znowu podsłuchiwałem pod drzwiami — wówczas usłyszałem nagle, że się zbliża ku drzwiom. Zrobiłem rychło światło, podeszłem do stołu, jak gdybym czegoś szukał. Matka otworzyła drzwi. „Czy zapomniałeś coś?“, zapytała. Głos jej brzmiał spokojnie jak zawsze; nic nie przypominało stanu somnambulicznego, w którym się znajdowała przed kilkoma jeszcze minutami.\nOdpowiedziałem, że szukam kieszonkowego pióra swego; śmiała się i powiedziała, że zostawiła zegarek swój. Ucałowałem ją jeszcze raz na dobranoc, ona zaś znowu przypominała, bym tylko nie przyszedł za późno na śniadanie.\nByło tedy pewnem, że albo zupełnie sobie nie przypomniała transu swego, lub też, że tak już była przyzwyczajona do tego stanu, iż wcale już nań nie zwracała uwagi i po kilku minutach zupełnie o nim zapominała. Równocześnie zaś sen ten somnambuliczny był tak silnym, że nawet hałas tak wielki, jak wywrócenie stolika z wazami nie zdołał jej obudzić. I pewnem też było, że w tych godzinach zachwytu świadomość jej — duch jej, czy dusza, nazwij to jak chcesz — opuszczała ciało jej i znajdowała się gdzieindziej. [ 155 ] Lecz gdzie? Oto co należało wytropić.\nZestawiłem cały szereg drobnych szczegółów, które zawiodły mnie na trop, coprawda bardzo zwolna tylko. Niektóre z nich obserwowałem obecnie dopiero. Po nawiększej części zaś znałem je już od długich lat; jeno że nie przypisywałem im dawniej żadnego znaczenia. Wiesz, kochany bracie, że mamy w ogrodzie naszym wiele żab i ropuch. Pięknych, wielkich ropuch z zielono i żółto-złocistemi oczyma — wyznaję, że podzielam całkowicie zamiłowanie matki dla tych zwierząt. Czy przypominasz sobie, jak w latach chłopięcych nastawialiśmy dla nich garnuszeczki z mlekiem? Prawdopodobnie pędraki i dżdżowniki byłyby bardziej pożądane. Wiesz też, że matka czasem schodzi do ogrodu, że się cieszy, skoro ropucha jakaś biegnie przez ścieżkę, że czasami mówi też do tych zwierząt. Lecz nowem będzie dla Ciebie coś, co zauważyłem przed paru tygodniami. Szukałem około zmierzchu matki, by wyjść z nią na przechadzkę, usłyszałem potem cichy jej głos w ogrodzie. Zeszedłem — szła zwolna po ścieżkach i trzymała na jedwabnej wstążeczce olbrzymią brązową ropuchę, którą prowadziła jak pieska. Mówiła do niej. Gdym przystąpił, śmiała się, powiedziała, że ,Lisa‘ dziś bardzo niegrzeczna i że nie ma ochoty iść z nią; opowiadała mi potem, że już [ 156 ]jako mała dziewczynka bawiła się z ropuchami, prowadząc je na sznurku. Następnie odwiązała zwierzę i posadziła je między muchomory, rosnące obok wielkich paproci: i to jest takim małym znakiem — te grzyby! W jakim przyzwoitym ogrodzie toleruje się jadowite grzyby? Matka nasza zaś rok w rok walczyła z ogrodnikiem, by pod żadnym warunkiem nie ruszył tych grzybów. Otóż, w parę dni później, gdy przyszedł ogrodnik, by urządzić grządki, zapytałem, jakie rodzaje grzybów właściwie mamy w ogrodzie. Obok muchomorów rosną tam: pantery, grzyby djabelskie — wszystko to jadowite jak grzech. Ale nie znajdziesz ani jednego grzybu nieszkodliwego w naszym ogrodzie.\nTo mi nasunęło myśl, przyglądnąć się raz bliżej kwiatom i roślinom, które trzymała w pokoju. Jest tam naturalnie wielka ilość całkowicie nieszkodliwych; wobec tego, że cały świat przynosi kwiaty matce naszej, jest to zupełnie naturalnem. Przy sposobności tak pokierowałem rozmową, by sama powiedzieć musiała, jakie rośliny i kwiaty szczególnie ceni. Większą część lubieńców jej znałem już od lat wielu. Czy przypominasz sobie, kochany bracie, że już na Boże Narodzenie posyłano nas do ogrodu klasztornego lub do parku, by szukać tam pod śniegiem białych ciernierników? Róża zimowa była [ 157 ]zawsze pierwszym kwiatem w roku, który matka chciała mieć za wszelką cenę — tak jak zimokwit był ostatnim. A jak Ci wiadomo, oba te kwiaty są bardzo jadowite. Olbrzymie bukiety złocienia rosną na wiosnę w wazach jej później naparstnice i lisie róże. Na jesień i zimą porozstawiane są wszędzie wielkie donice fjołków alpejskich, bardzo prędko miewa potem małe anemony i rozmaryny. Otóż dobrze — wszystkie te kwiaty są arcyjadowite. Odpowiesz mi, kochany bracie, że niemniej przeto są bardzo piękne i że matka miewa wszak obok tych kwiatów jadowitych także wielką ilość nieszkodliwych. Zgadzam się — a nawet daruję Ci jeszcze jej psiankę i cykutę, chociaż zapewne w niewielu domach je znajdziesz. Lecz w czem polega piękność mleczka i djablego oczka? A te rosną u nas w ogrodzie i w doniczkach. Najdziwniejszą rzeczą jednak są wazony z tym obrzydliwym szalejem. Musisz przyznać, kochany bracie, że trzebaby długo szukać, zanimby można znaleść to w innym domu.\nDziwnem zaś jest, że właśnie te rośliny najbardziej ceni. Lubi róże — zapewne, lecz pełna gałązka żółtych kwieci złocienia jest jej znacznie milszą. A dziwna ta predylekcja jest zupełnie instynktowną: nie kocha tych kwiatów bynajmniej dlatego, że są jadowitemi. O niektórych wie to bez wątpienia, nie [ 158 ]wyciągając atoli żadnych dalszych konsekwencji z tego faktu. Z drugiej strony zaś stwierdziłem w sposób najpewniejszy, że o jadowitości niektórych roślin i kwiatów swych nie ma pojęcia. Była niezmiernie zdziwioną, gdy jej powiedziałem, że ciemierniki i anemony są jadowite — a że i fjołki alpejskie niemi są, wprost mi wierzyć nie chciała. Nie może wcale być inaczej: owóż samo tajemne uczucie, które czyni jej tak sympatycznemi żaby i ropuchy, budzi w niej też zamiłowanie do jadowitych grzybów i roślin.\nZresztą z całą tą kwitnącą trucizną niczego właściwie nie poczyna. Czasem ją głaska, czasem też całuje szczególnie piękny kwiat — lecz czyni to także z najniewinniejszemi kwiatami brzoskwiniowemi, z fuksjami i zwyżlinami. Jedyna z roślin jadowitych, którą się czasami zajmuje, jest zarazem najbrzydsza z wszystkich — szalej. Co ona z nią czyni, nie mogłem nigdy stwierdzić, lecz widziałem, że zabiera czasami jedną z doniczek — ma ich cztery — do sypialni swej.\nMuszę przerwać, kochany bracie — matka woła.\nMatka wołała — tym razem musiałem pójść z nią do ogrodu zoologicznego. Chodzi tam często — i powiadam Ci, kochany bracie, zwierzęta są dla niej [ 159 ]zupełnie takie same, jak ludzie; każde z nich przylatuje, pcha się do kraty, gdy ona przychodzi. Co prawda, bierze z sobą zawsze kilka wielkich walizek ręcznych pełne żeru. Tym razem musiałem aż wlec z sobą mały worek — kasztany dojrzały i wysłano mnie najpierw do ogrodu, by zebrać wszystkie, które spadły z drzew. Że słonie i wielbłądy, niedźwiedzie i małpy, sarny i jelenie, a nawet króliki i świnki morskie poznają kogoś, co im zawsze coś przynosi, nie jest ostatecznie dziwnem, ani to, że się przyzwoicie zachowują, skoro raz zasoby już rozdane i jedno lub drugie z zwierząt nic nie otrzymuje. Lecz skąd pochodzi sympatja u owych zwierząt, których żywić nie wolno — lub których żeru — surowego mięsa lub ryb — istotnie przynosić z sobą nie można?\nPojmuję, że niedźwiadek skacze z radości, skoro sędziwa niewiasta zbliża się do klatki jego, by dać mu kawałek cukru i że płacze prawie jak człowiek, gdy się z nim żegna. Lecz nie rozumiem zupełnie, dlaczego stary marabu, który zresztą cały dzień stoi na jednej nodze wśród łąki i bardzo pogardliwie spogląda na ludzką hołotę, nagle, skoro matka się zbliża, przypomina sobie, że ma jeszcze drugą nogę. Że przybiega natychmiast, by wykonać zwarjowany jakiś taniec fakirów, który akompanjuje, klekocząc melodję jakąś starym swoim dziobem! Dlaczego [ 160 ]podnosi się tygrys z ciemnego swego kąta, zbliża się, przesuwa się przed kratami i wydaje z siebie dziwne tony. Dlaczego lwy morskie płyną przez wodę, wyłażą na brzeg i okazują najwidoczniej radość swą. Wszak wiedzą doskonale, że matka nie przynosi dla nich ryb, podobne jak dzikie zwierzęta wiedzą, że nie ma dla nich surowego mięsa!\nJedyne w ogrodzie zwierzę, które nie podziela tego nastroju radosnego, jest zarazem owem, które matka obdarza szczególną swą łaską. Należy do rasy dzikich, andaluzyjskich kóz górskich z Sierry Newady, jest to olbrzymi, szarawo-biały kozioł. Drab ten stoi gdzieś z tyłu na skale i ani myśli zejść, podczas gdy kozy doń należące spierają o łakocie, które matka im podaje. Starego musi wołać, prawie prosić, by zeszedł. Wreszcie decyduje się, schodzi bardzo majestatycznie, zbliża się zwolna, miarowym krokiem, ku kratom. Bierze wprawdzie cukier: ale bierze go tak jak gdyby sprawiał tem wielką łaskę. Ma wspaniałą brodę, wielki, krzywy nos i parę szarych oczu. Krótkie rogi sterczą nad kudłatemi uszyma — rzeczywiście stary drab wygląda zupełnie po ludzku, jakby sam wielki bożek Pan. Czuć go, to prawda, i matka chętnie wyciąga flaszeczkę z wodą kolońską, by go nieco pokropić. [ 161 ] Zresztą popularność jej u rodu zwierzęcego nie ogranicza się bynajmniej na ogród zoologiczny. Każdy pies i każdy kot w tej chwili zawiera z nią przyjaźń, taksamo, jak to czyni każdy koń, stojący przed wozem na ulicy. W dzikiem winie i bluszczu, który obrasta dom nasz po stronie ogrodu, są tuziny ptasich gniazd, taksamo, jak w krzakach i na drzewach ogrodu. Szpaki i kosy są zawsze gośćmi naszymi, skoro siedzimy przy śniadaniu na balkonie. Mała, czerwona wiewiórka, klasztornym, mieszkająca gdzieś w ogrodzie, przychodzi codziennie z samego rana do sypialni matki i zabiera sobie orzechy, które matka kładzie na swój stolik. — Latem do każdego domu wlatuje przez otwarte okno motyl jakiś; korzysta potem z najbliższej sposobności, by wydostać się znowu na wolność. Lecz myśmy tego lata zawsze mieli motyle w domu. Niektóre z nich zostawały po dwa, inne po trzy lub cztery dni; jeden, piękny pawik, bawił przeszło tydzień w buduarze matki. Od pewnego czasu zaś mamy nawet świerszcza w pokoju. Nie przyszedł sam z siebie jak motyle. Na jednym z wieczornych naszych spacerów przechodziliśmy obok piekarni, gdzie ćwierkał piosenkę swą. Matka weszła bezzwłocznie do sklepu, żądając od piekarza świerszcza. Ten uśmiechnął się i odpowiedział, że z pewnością [ 162 ]chętnieby go jej dał, gdyby tylko mógł go schwytać. Lecz jest to niesłychanie trudnem — świerszcz ten już od tygodni jest w piekarni, lecz nikt go jeszcze nie widział. Matka weszła tedy do samej piekarni — powiadam Ci, kochany bracie — małe, czarne zwierzątko to było pierwszem, cośmy zobaczyli na podłodze. Dało się spokojnie schwytać przez matkę i zanieść do domu w pudełku od zapałek.\n„Przypadek!“, zawołasz, kochany bracie. „Wszystko to przypadek!“ Nie powiadam wcale, że to coś innego! Każdy z osobna z faktów, o których dotychczas Ci doniosłem, i o których jeszcze Ci napiszę, może być przypadkiem. Lecz potem zbierz wszystko razem — i powiedz mi, czy może być ciągle jeszcze mowa o „przypadku?“\nTaki jest stosunek matki do ludzi, zwierząt i roślin. Zobaczysz zaraz, jak się odnosi do innych rzeczy.\nDo klejnotów nie przywiązuje najmniejszej wartości. Nosi ciągle jeszcze małą, czarną broszkę emaljową z Twoim — czy moim? — pierwszym ząbkiem. Klejnoty swe dawno już rozdarowała, niektóre leżą może jeszcze zapomniane w szafie. Dzieła sztuki wiszące i stojące w domu są Ci znane. Owe nieliczne z nich, które matka sama zebrała w ciągu życia, to wyłącznie niemal zwierzęta i potwory. [ 163 ]Wszędzie ropuchy, z bronzu i porcelany, potem ślimaki, szarańcze, jaszczurki i inne zwierzęta. Pozatem zaś wszelkie możliwe istoty bajeczne. Ma wielką, bardzo piękną boginię „Bast“, to jest owa egipska pani, wiesz, z kocią głową. Matka twierdzi, że figura ta umie fruczeć jak żywa: trzeba tylko zamknąć oczy. Lampy na biurku jej, obok łóżka i na innych miejscach są kopjami bronzowemi smoczych głów, wypluwających wodę z Notre-Dame. — Powiadam Ci, kochany bracie, że matka nasza zaprzyjaźniona jest z najdzikszemi wytworami fantazji gotyckiej. Ma zdecydowaną predylekcję dla istot potwornych wszelkiego rodzaju, dla dziwacznych mięszanin z ludzi i zwierząt, wszystko jedno, czy są pochodzenia egipskiego, czy asyryjskiego, chińskiego, czy indyjskiego. Lecz wszystko co gotyckie, snać jednak najbardziej odpowiada jej smakowi. Posiada całe mapy z reprodukcjami, drzeworytami, drukami, fotografjami i t. p., które przegląda chwilami i chętnie pokazuje; cieszy się bardzo, gdy jej ktoś przyniesie nowy karton. Sądzę nawet, że kolekcja „Tentacji św. Antoniego“ jest prawie kompletną. Znamiennem przytem jest, że żadna książka nie jest milszą, aniżeli utwór Flauberta, traktujący o tym przedmiocie — a przyznasz, że nie zalicza on się bynajmniej do lekkiej lektury. Jest to szczególnem, że matka nie [ 164 ]pamięta nazw wszystkich tych dzikich, djabelskich sekt, gnostyków i manichejczyków, ofitów, markończyków, pryscyljan i t. d., podobnie jak zapomniała imiona proroków ich i czarowników Ireneusza, Szymona Magusa, Apollonjusza, Walentyniana, Markusa, Montanusa i innych. Ale: kult ich zna bardzo dokładnie i opowiada go słowami Flauberta.\nWszystko to wcale nie jest dziwnem. Dlaczego nie miałaby się interesować tem tak samo jak czemkolwiek innem? Ale czy można powiedzieć to samo, gdy idzie o — miotły? W ciemnym, wąskim korytarzu, wiodącym z innych pokoi do sypialni jej, ustawiła matka nie mniej aniżeli czterdzieścitrzy miotły, nowe i stare — zdaje mi się, że w domu naszym nigdy jeszcze nie wyrzucono wysłużonej miotły. Pensjonuje się je, jak urzędników państwowych, wiszą rzędami po obu stronach wąskiego korytarza. Nie widzi się ich, gdyż ze strony schodów zasłona zakrywa korytarz — jest to jednak pewnem, że możnaby w domu znaleść o wiele odpowiedniejsze miejsca dla tej kolekcji mioteł. Ogromny spichlerz jest prawie zupełnie pustym, a obok kuchni, koło ogrodu również jest dużo miejsca — możnaby tam wygodnie pomieścić setki mioteł. Ale nie, stłacza je gęsto wszystkie razem w małym, wąskim korytarzyku obok sypialni swej! [ 165 ] Co więcej — jedna lub dwie wielkie miotły stoją w samej sypialni jej, za małą zasłoną w kącie, tam gdzie stoi tualetka jej.\nWiesz, że kilku bardzo tęgich lekarzy bywa u matki, nie zawodowo, lecz w charakterze przyjaciół. Mówi im wprawdzie zawsze, że nie mają o niczem pojęcia, jednak radzi ich się przy każdej drobnostce i spełnia przepisy ich sumiennie. Nie ma najmniejszej słabości dla szarlatanów i olejkarzy — jednak sama fuszeruje bezustannie. Nie leczy samej siebie — ale całe sąsiedztwo i to zawsze z zadumiewającym skutkiem. Zakres jej, co prawda, jest dość ciasnym. Usuwa ona tylko nagniotki, jęczmienie, brodawki i piegi. Na nagniotki używa brązowej maści, którą sama preparuje; nacierając nią nogę, trzeba trzy razy zmówić „Ojcze nasz“. Przeciw jęczmieniom „Ojcze nasz“ widocznie nie pomaga; kuracja jest nieco bardziej skomplikowana, a najskuteczniejszem przytem środkiem pomocniczym jest „Ave Maria“. Naciera jęczmień ślubnym swym pierścionkiem, najchętniej przy świetle księżycowem — trwa to trzy „Ave Maria“. Traktowanie brodawek trwa nieco dłużej. Istota obrośnięta brodawkami musi przez dwa tygodnie przychodzić co drugi dzień i dostaje trochę zielonej maści. Podczas gdy ta się suszy — najlepiej na słońcu — trzeba modlić się [ 166 ]„De profundis“. Że ta kuracja skutkuje, nie podlega wątpliwości; widziałem na własne oczy, jak pół tuzina silnych brodawek powoli znikło. Jeszcze ciekawszem jest leczenie piegów; procedurę tę przeprowadza się tylko na wiosnę. W ostatnich trzech tygodniach kwietnia, młode dziewczęta — nie słyszałem jeszcze o chłopcu, któryby był przebył tę kurację — zrana i wieczorem nacierać sobie muszą twarz maścią, w tym wypadku niebieskawą, i zmawiać przytem parę „Salve Regina“. Zważywszy, że matka zalicza do pacjentek swych nietylko pobożne katoliczki, lecz również córki protestantów, żydów i wolnomyślicieli, wymaga, by przedtem modlitwy tej wyuczyły się dobrze na pamięć, podobnie jak „Ave“ i „Ojcze nasz“.\nPierwszego maja dziewczyna musi wstać bardzo wcześnie, i nie wypowiedziawszy przedtem słowa, wybiedz do ogrodu. Tam musi się rzucić na trawę i wycierać nią twarz swą, kąpać ją porządnie w rosie pierwszego dnia majowego. Następnie znowu przez trzy tygodnie nacierać się maścią i zmawiać „Salve Regina“ — wówczas piegi znikają! A mówię Ci, kochany bracie, że znikają istotnie — zupełnie tak samo jak jęczmienie i brodawki i nagniotki. Mała Szarlotka, córeczka doktora, wierzy w matkę i twierdzi, że rozumie o wiele więcej od ojca jej, który nie umiał poradzić jej na piegi — a jeżeli twierdzi, że [ 167 ]jest tylko lekarzem na nerwy, a nie od nagniotek, to jest to czczą wymówką! A i doktór sam jest bardzo zadowolony z gładkiej twarzyczki Szarlotki swej i oświadcza, że chętnie się zgadza na tę konkurencję, a nawet przyjmuje chętnie „Salve Regina“ i cały hokus pokus. Matka posiada też całą skrzynię pełną zasuszonych koników morskich — te bowiem, zaszyte do spodni lub spódnic, są znakomitym środkiem na hemeroidy. Zdaje się jednak, że w mieście naszem cierpienie to jest mniej rozpowszechnionem. W każdym razie nie znam nikogo, coby używał konika morskiego, wyjąwszy pewną starą praczkę. Ta, co prawda, twierdzi, że jest to znakomity środek.\nTo wszystko jest nieszkodliwą zabawką. Lecz wiele mniej niewinnem jest coś innego. Matka nie wróży nigdy, nigdy nie czyta z ręki, z kart ani z innych rzeczy. Gdy mowa o tem, oświadcza zawsze, że to wszystko głupstwa. Natomiast — życzy. Nie czyni tego często, tylko parę razy do roku. Lecz zawsze z skutkiem zdumiewającym. Jest to wprost niesłychanem, co ludzie o tem opowiadają. Skoro ktoś, co był dla niej uprzejmym, czuje się bardzo nieszczęśliwym, to życzy mu ,czegoś dobrego‘. Nigdy nic określonego, zawsze tylko: czegośkolwiek. Pewien młody rzeźbiarz bywał w domu jej przez długie lata; przypadkiem dowiedziała się, że literalnie [ 168 ]umierał z głodu i że od długiego czasu nie zarobił ani feniga. Przy następnej wizycie jego, zaprowadziła go samego do ogrodu i powiedziała mu, że w przyszłych tygodniach będzie miał dużo szczęścia. Pytał się naturalnie o szczegóły, ale nie chciała mu ich zdradzić. Tylko: że będzie miał szczęście, że będzie mu tego ,życzyć‘. W ciągu miesiąca artysta sprzedał pięć rzeczy na wystawie, pozatem dostał zamówienie na bardzo duży nagrobek i na trzy biusty. Słyszałem tę historję od niego samego; matka nigdy nie mówi o podobnych rzeczach. Dodał, że w owej chwili, gdy matka mówiła do niego w ogrodzie, nabrał niezłomnego przekonania, że jest istotnie w stanie ,życzyć szczęścia‘. Co prawda stwierdziłem, że w tym wypadku przynajmniej, matka skorygowała nieco szczęście: dwie z rzeczy na wystawie kupiono wskutek jej interwencji; jedną nabył dyrektor muzeum, drugą bankier jej. Lecz inne? — Przypadek! Tak, zapewne, wszystko jest tylko przypadkiem!\nZnasz chyba anegdotkę o uczniu, któremu pan profesor wytłumaczyć chce pojęcie ,cudu?‘ ,Wyobrażcie sobie‘, powiada do klasy swej, ,że idę na wysoką wieżę tumu kolońskiego. Dostawszy się na górę, czuję nagle zawrót głowy i staczam się na dół. Lecz chociaż uderzam o twardy bruk, nic mi się nie [ 169 ]staje — wszystko jest zdrowe i cale, niema nawet najmniejszego zadraśnięcia. Co to jest?‘ A mały Moryc, z sceptycznego rodu, odpowiada: ,Przypadek, panie profesorze!‘ — ,Dobrze‘, mówi profesor, ,może być, że to przypadek! Lecz na drugi dzień znowu idę na wieżę, znowu dostaję zawrotu głowy, znowu spadam — i znowu nic mi się nie staje. Jakbyś to teraz nazwał?‘ — ,Szczęście!‘, odpowiada niewierny Moryc. Ale cierpliwy nauczyciel nie traci kontenansu. ,Przypuśćmy‘, ciągnie dalej, ,nazwij to szczęściem. Lecz wyobraź sobie teraz, że w następne dnie znowu idę na wieżę, znowu dostaję zawrotu i za każdym razem znowu spadam. Poraź trzeci, czwarty, piąty! Łagodnie unoszą mnie wietrzyki i dobijam do kamieni w głębi, nie tracąc ani włoska. Powiedz mi, Moryc, jakbyś to teraz nazwał?‘ — ,No teraz to już wprawa!‘, odpowiada niepoprawny Moryc.\nIstotnie, kochany bracie, u matki to już także jest więcej niż czysty przypadek! Musi to być conajmniej, wprawa!‘\nNiestety matka nasza nie poprzestaje na życzeniu ,dobrego‘. Zapewne, że musiał ją już ktoś głęboko urazić, zanim się zdecyduje, życzyć mu ,złego‘. Chętniebym z nią był raz o tem pomówił, lecz odmawia wprost pogadanki na ten temat. To, co tu podaję, słyszałem tylko od innych, gdyż sam nie [ 170 ]miałem jeszcze sposobności, obserwować. Ci „inni“ zaś są ludźmi wszelkich stanów i zawodów. Zadałem sobie trudu wypytywania się niemal każdego, który przychodził do nas, począwszy od rzemieślników i dzieci z sąsiedztwa, a skończywszy na artystach, profesorach, lekarzach, i bankierach. Stosownie do wykształcenia swego adwokatach i do kierunku swego umysłu, każdy to w inny sposób interpretował. Jeden, ruszając ramionami, mówi o przypadku, drugi, z pewnym dreszczem o tajemnej jakiejś władzy. Lecz — faktu samego nikt nie zaprzecza. Oto przykład: służąca, której matka dużo uczyniła dobrego, uciekła pewnego dnia, okradła ją w sposób najnikczemniejszy. Ochłonąwszy z pierwszego strachu i stwierdziwszy jako tako rozmiary kradzieży, oświadczyła, że Kasi — tak było na imię dziewczynie — niebawem przydarzy się wielkie nieszczęście. Nie minęło dziesięć dni, a wyciągnięto z Renu trupa służącej. Płynęła łódką wraz z innymi i utonęła, gdy łódka przewróciła się w falach parowca, podczas gdy wszystkich innych ocalono. Kiedyindziej kuzynka, prowadząca matce książki, stwierdziła, że w pewnym interesie, w którym od lat kupowała, systematycznie ją oszukiwano. Matka bardzo tem się gryzła, nie dla straconych pieniędzy, a jedynie dlatego, że miano ją za tak głupią, że [ 171 ]można ją okradać. W trzy tygodnie później włamano się do owego interesu, wypróżniono kasę i skradziono mnóstwo cennych rzeczy. Schwytano wprawdzie później złodziei, lecz dopiero gdy już wszystko przehulali.\nChłopak z sąsiedztwa, któremu pozwoliła bawić się w naszym ogrodzie, pewnego dnia z czystej swawoli ściął młodą brzozę, drzewko, które matka sama zasadziła i bardzo kochała. W parę dni potem dostał równocześnie szkarlatyny i dyfterji. Gdy był między życiem a śmiercią, rodzice jego w najwyższem rozdrażnieniu przyszli do matki — słyszeli, że matka chłopakowi, „życzyła czegoś złego“. Wiedzieli, co dziecko ich nabroiło i byli o tyle rozsądni, że nie czynili matce nawet najlżejszego zarzutu. Powiedzieli tylko, że to ich jedyne dziecko i prosili matkę, by mu przebaczyła i by się nad niem zlitowała. Naturalnie, że matce odrazu żal się zrobiło i że płakała wraz z rodzicami. Odesłała ich potem, zapewniwszy ich, że dziecko znowu wyzdrowieje. Kuzynka nasza Berta, która była obecną przy tej rozmowie, opowiadała mi, że rodzice odeszli pełni radości i z widoczną wiarą w prawdę tych słów. Gdy się oddalili, matka oparła głowę o ręce i siedziała bez ruchu przez jakie pięć minut. Potem mówiła z kuzynką o czemś całkiem innem, jak gdyby nic nie było zaszło. W rzeczy samej [ 172 ]choroba jeszcze w ten sam dzień inny wzięła obrót; w krótkim czasie chłopak wyzdrowiał. Kuzynka Berta należy zresztą do tych, którzy przekonani są o szczególnym tym darze matki — miała też własne doświadczenia w tym względzie. Pewnego wieczora powinna była po nią przyjść, by pójść z nią na koncert, skutkiem jakiejś przeszkody atoli spóźniła się — co matkę snać nieco rozgniewało. Matka nasza gniewać się długo nie umie. Gniew pokonuje współczucie. W drodze do domu powiedziała do niej: „Zachorujesz niebawem, lecz nie będzie to nic niebezpiecznego!“ Po tygodniu kuzynka Berta bez wszelkiej uchwytnej przyczyny strasznie się przeziębiła; powiedziała mi, że dostała takiego kataru, iż wprost nic widzieć nie mogła. „Jestem zadowoloną“, dodała, „że na tem się skończyło“.\nPodobnymi przykładami, kochany bracie, mógłbym zapełnić wiele jeszcze stron. Nieszczęście w interesach, wypadki, choroby fizyczne i psychiczne w najrozmaitszych warjacjach. I to aż do śmierci „przeklętego“ — wypadek, jaki chwała Bogu w nielicznych tylko wypadkach mogłem stwierdzić. Czy to wszystko zawsze jeszcze jest tylko „przypadkiem“, kochany bracie? Lub czy nie myślisz, [ 173 ]że jest w tem też choćby cokolwiek „wprawy“, jak to zowie mały Moryc?\nOna zaś, matka, zdaje się być zupełnie zabezpieczoną od wszelkiego nieszczęścia. O wypadku swym automobilowym zapewnie Ci pisała, ale niezawodnie tak na swój sposób, traktując go jako bagatelkę i żartując sobie zeń. Oto jak się ta historja odbyła. Na rogu ulicy Św. Marji i Św. Krzyża matka przechodziła przez trakt uliczny, przyczem dziesięcioletnia dziewczynka ją prowadziła. Obie były już prawie po drugiej stronie; dziecko stało już na trotuarze, podczas gdy matka właśnie nań wstąpić miała. W tej chwili nadjechało z poza rogu auto w najszybszem tempie, tuż obok brzegu ulicy, by wyminąć wóz ciężarowy, zbliżający się z drugiej strony. Woźnica spostrzegł matkę, zahamował bezzwłocznie i pokierował na lewo, zwracając maszynę przeciw wozowi ciężarowemu. Za późno! Przednie koło uchwyciło matkę i rzuciło ją na trotuar; tam leżała w omdleniu obok dziecka, którego ręki nie wypuściła. Dziecko podniosło się i zaczęło krzyczeć; ludzie zanieśli bezzwłocznie zemdloną, sędziwą damę do sklepu narożnego. Znano ją tam bardzo dobrze; zatelefowano w tej chwili po lekarzy i powóz dla transportu chorych. Tymczasem dano jej nieco czerwonego wina. Lecz po kilku minutach matka wróciła [ 174 ]do przytomności. Pierwszą jej troską było obmyć sobie ręce i wyszczotkować ubranie. Potem po prosiła, by odwołano lekarza i powóz, kupiła tuzin jaj i najspokojniej, jak gdyby nic nie było zaszło, wróciła do domu z małą towarzyszką swą. Spotkałem ją właśnie przed bramą. Dziecko drżało jeszcze wskutek strachu przebytego i ledwo było w stanie wypowiedzieć słowo. Matka wzięła je na górę i darowała mu książeczkę z bajkami i czekolady — o zdarzeniu dowiedziałem się dopiero nazajutrz. Automobil zaś był zupełnie rozbity; szofer zraniony śmiertelnie. Jest teraz na drodze polepszenia i zdaniem lekarzy wyzdrowieje zupełnie. Matka odwiedziła go w szpitalu. On sam sądzi, że zawdzięcza to nadspodziewanie szczęśliwe i rychłe wyleczenie się o wiele bardziej naszej matce, aniżeli lekarzom.\nCzasami, o zmroku, matka siedzi w ogrodzie i opowiada dzieciom z sąsiedztwa bajki. Te siedzą naokoło niej i gapią się na nią dużemi oczyma i rozwartemi ustami. Zajmowało mnie, czy opowiada im o „Sneewittchen“, czy o „Ruebezahlu“, o „Wytrwałym żołnierzu cynkowym“, czy o „Dziewczynce z czerwoną czapeczką“. Usiadłem więc pewnego wieczora w pobliżu i zakryłem się gazetą. Nie [ 175 ]opowiadała żadnej z tych bajek. Żadnej bajki Grimma lub Bechsteina lub Musaeusa, które nam opowiadała, gdyśmy jeszcze byli dziećmi. Żadnej bajki Andersena, Wildego lub Dumasa ojca. Nie są to wogóle bajki, to co im opowiada. Dzieci tylko tak je zowią, gdyż brak im innego wyrazu. Są to raczej krótkie, liryczne wylewy lub obrazki nastrojowe, jeśli tak rzec można. Lecz wrażenie, jakie wywołują, jest zdumiewające: gdy matka zamilkła, dzieci długo jeszcze siedziały, patrzały w powietrze jakby zhypnotyzowane i widziały dziwny obrazek nocny, namalowany głosem starej kobiety. Za gazetą swą zanotowałem sobie parę z nich. Oto jeden:\n„Siedziało ich dwanaścioro w kupie, czarownice i czarodzieje. Jedli zupę piwną. A jako łyżka służyła każdemu z nich przednia kość ręki szkieletu.\n„Węgle w kominie żarzyły się czerwone, świece dymiły się, a z talerzy wiał zapach świeżych grobów.\n„Skoro Maribas się śmiał, lub skoro płakał, brzmiało to, jak gdyby stary smyczek jęczał na trzech strunach połamanych skrzypiec.\n„Najstarszy z czarowników zaś otworzył księgę czarów przy świetle świecy. Biegła po niej mucha, której skrzydła były spalone.\n„Mucha brzęczała; przylazł wielki pająk, żółty pająk o grubym włosistym brzuchu. [ 176 ] „Ale czarodzieje jeździli na miotłach i na cęgach — Maribas był na czele ich.“\nCzasem matka pokazuje dzieciom grę palcową. „Oto jest kciuk, który strząsa śliwki —“, czy przypominasz sobie, bracie? Lecz nie, dzieci słyszą dziś pod starą gruszą coś innego.\n„Kciuk — to gruby gospodarz z tam nad Renem, tłusty i wesół, pali sobie i siedzi przed drzwiami oberży swej i pije dobre piwo.\n„Palec wskazujący — to jego żona, cienka i chuda jak śledź, krzyczy i zrzędzi cały dzień.\n„Palec środkowy — to syn, taki olbrzymi chłop; ten chciałby chętnie zostać żołnierzem, gdyby nie był pomocnikiem w browarze.\n„Palec pierścieniowy — to zręczna córka Kasia; handluje cebulami.\n„Ale ten maleńki, Benjaminek, trwożliwy i płaczliwy, ryczy cały dzień jak małe dziecko, wiszące w zębach wilkołaka.“\nKażdy nauczyciel i każda nauczycielka bez kwestji powie, że rzeczy podobne są zupełnie niemożliwe dla dzieci. I zapewne, byłyby one „zupełnie niewłaściwemi“, gdyby ktoś inny je opowiadał. Lecz skoro matka je opowiada, to z drobnych tych rzeczy [ 177 ]wykwita czarodziejski świat romantyki. Dzieci widzą grubego gospodarza, widzą żonę jego chudą jak śledź. Śmieją się głośno z syna, długiego draba, i zręcznej córki, handlującej cebulami i płaczą z małym, rozpieszczonym chłopakiem, którego pożreć ma wilkołak. Założyłbym się, że jeszcze po trzydziestu latach, skoro jedno z nich ujrzy brzuchatego gospodarza, nazwie go „kciukiem“.\nLecz wszystkie strachy nocy budzą się, skoro matka rozpoczyna: „Siedziało ich dwanaścioro w kupie, czarownice i czarodzieje. Jedli zupę piwną —“ Żadne z dzieci nie jadło jeszcze w życiu zupy piwnej, która wszak zupełnie wyszła z mody. Lecz każde może sobie dobrze wyobrazić, co to jest, jak to smakuje. Czarownice i czarodzieje są tematem wszystkich bajek, lecz mieszkają gdzieś daleko w jakimś kraju księżycowym. Czarownice zaś, które jadają piwną zupę, mieszkają nad dolnym Renem i w Holandji i w Flamandji — można się z niemi spotkać co nocy. Te dzieci pod gruszą spamiętają sobie historje o zaczarowanej królewnej i o „Sneewittchen“ i o dziewczynce z czerwoną czapeczką dlatego tylko, że widzą je w teatrze. Piękne bajki Dickensa i Hauffa i Wildego zaś zapomną tak dalece, że nie będą nawet w stanie opowiedzieć ich dzieciom [ 178 ]swym. Lecz obraz, jak czarownice jedzą zupę piwną i jak po księdze czarów pająk w najbliższym czasie łazi za muchą o spalonych skrzydłach, tego obrazu nigdy nie zapomnę.\nPozwól mi, kochany bracie, bym raz jeszcze zestawił wszystkie fakta, o których Ci doniosłem. Skoro łatwo sam się przekonać możesz, że niczego nie przesadziłem, że raczej osłabiałem wszystko, gdyż starałem się patrzeć na te rzeczy jaknajtrzeźwiej.\nMatka cieszy się nadzwyczajną popularnością u wszystkich, którzy ją znają, u ludzi każdego wieku i każdej płci. Podobne dziwne przywiązanie okazują jej wszystkie zwierzęta. Zdaje się prawie, że nawet rośliny podzielają to uczucie: kwitną pięknie i trzymają się o wiele dłużej u niej niż, o ile obserwować mogłem, w jakimkolwiek innym domu. Z zwierząt koty, ropuchy i kozły są jej ulubieńcami; z roślin wszystkie możliwe grzyby jadowite i jadowite rośliny. Matka usuwa z nieomylnem powodzeniem brodawki, jęczmienie, piegi i inne złe rzeczy i używa do tego procedury bądźcobądź dość niezwykłej. Sama, mimo podeszłego wieku swego jest nader czerstwą i zdrową i tak zdumiewająco świeżą cieleśnie i duchowo, że ludzie zawsze na nowo się [ 179 ]dopytują o jej „eliksyr życiowy“. Podczas gdy sama zdaje się być zabezpieczoną przeciw wszelkim wypadkom — na innych ludzi sprowadzić może w oka mgnieniu choroby i „życzyć“ im innych dolegliwości. Podobnie z drugiej strony może im życzyć „szczęścia“. Dalej matka ma szczególne zamiłowanie do dziwacznych istot bajkowych. Preparuje szczególne jakieś maście i posiada dziwny zbiór starych mioteł. Podczas pewnych godzin w czasie pełni księżycowej wpada w stan ekstatyczny i wówczas duch jej daleko od ziemi odlatuje.\nDziesiąta część tego wszystkiego byłaby naturanie przed niewielu wiekami wystarczyła, by ją stracono na stosie jako czarownicę. Tymczasem nabraliśmy tak nieskończonej mądrości, tak zdumiewającego wykształcenia, że tylko z uśmiechem politowania myśleć jeszcze możemy o ciemnych czasach „wierzenia w czarownice.“\nMamy co prawda i dziś w wszystkich miastach Europy i Ameryki setki tysięcy czarownic i czarowników, którzy doskonale się utrzymują z tego rzemiosła: w wielkich miastach nie ma ulicy, na którejby nie mieszkali znawcy horoskopów, kobiety, czytające z kart, przepowiadaczy przyszłości i wróżbiarki wszelkiego rodzaju. Sekty teozoficzne i mistyczne wyrastają wszędzie jak grzyby, [ 180 ]wyrastają czasem na wielkie organizacje religijne. Niedawno temu byłem obecny na zebraniu teozoficznem, na którem po wykładzie przewodniczącego przeszło sto osób należących do klas wykształconych — a jakże! — z całą powagą dyskutowało o różnicach t. zw. magji białej i czarnej — przyczem surowo tę ostatnią potępiano. Ani jeden z wszystkich tych ludzi nie miał najmniejszego pojęcia o tem, że cała ta sławetna różnica opiera się jedynie na śmiesznym błędzie drukarskim: oto słowo „nekromancja“ w średnich wiekach przekręcono na „nigromancję.“ Lekarzy — cudotwórców za naszych czasów jest o wiele więcej niż kiedykolwiek dawniej, a wszyscy robią doskonałe interesy. Parę dni temu dopiero „Jezus z nad dolnego Renu“, który za dwadzieścia marek drogą karty pocztowej „przyłączał“ pacjentów do świętego swego ciała, zwinął „interes“ swój i przeniósł się do Szwajcarji. Poczciwiec ten praktykował w mieście naszem zaledwie rok jeden i zarobił w tym czasie parę miljonów. Do wszystkich tych oszustów biegnie tłumnie ta sama publiczność, która czułaby się bardzo obrażoną, gdyby ją podejrzywano o wiarę w czarownice. Nader chętnie święci czasów naszych obwieszają się płaszczykiem indyjskim, nie mając najmniejszego zrozumienia jak głęboko różni się nauka indyjska od istoty [ 181 ]naszego zachodu. A że owe ziarenko prawdy, które leży na dnie wszystkich szarlatanerji, pochodzi właśnie z średnich wieków, o tem nie mają najmniejszego wyobrażenia. Nie mówiąc już o tem, że wieki średnie skorumpowaną mądrość swą na rozmaitych krętych drogach czerpały z „gnozis“, a że ta pochodzi od chaldejczyków i babilończyków, którzy z swej strony czerpali u akadów. —\nLecz gotyka stała się modną tylko w sztukach pięknych, zresztą jest dziś pogardzaną. Dlatego wskazówki, zebrane przezemnie, będą dla Ciebie tak mało przekonywujące, jak dla innych dzieci czasów naszych. Jednak ciekaw jestem, kochany bracie, jakie będzie zdanie Twe o następującem zdarzeniu:\nSiedzieliśmy onegdaj po kolacji u matki dokoła stołu z jakich osiem panów i pań. Mówiono o sztukach kuglarzy indyjskich, a jeden z panów zademonstrował znaną rzecz z szpilkami: wbił sobie długie szpilki od kapeluszy do policzków i z muskułów dolnej części ręki swej uczynił piękną poduszeczkę na szpilki. Indyjscy fakirzy pokazują te rzeczy z prawdziwą doskonałością i są pozornie zupełnie niewrażliwi na znacznie gorsze uszkodzenia spowodowane gwoździami, rozżarzonemi węglami i t. d. Sztuczka, którą często widziałem, i której sam spróbowałem, jest wcale prostą: niema w niej nic, [ 182 ]aniżeli trochę wprawy i siły woli. Drobne uszkodzenie wierzchnej skóry wprawdzie zawsze trochę boli, ale ból ten łatwo można znieść. Wybiera się naturalnie takie miejsca ciała, w których wykluczonem jest uszkodzenie jakiegoś organu szlachetniejszego, najlepiej mięśnie, opycha się igłami, gwoździami, szydłami szewskiemi i do tego się uśmiecha — działa to zawsze frapująco. Jedynem niebezpieczeństwem jest zatrucie krwi; najlepiej więc zdezinfekcjonować wprzód dziecinne te narzędzia torturowe. Lecz skoro jednego z tych nieczułych zupełnie kuglarzy znienacka ukłuje się igłą, można założyć się o to, że uczuję ukłucie i przestraszy się. To mi nasunęło myśl zrobienia małej próby z matką. Jest nadzwyczajnie wrażliwą na najmniejszy nawet ból. Skoro przy szyciu ukłuje się w palec, napewno wyda głośny okrzyk. Otóż ma ona na szyji małe, blade znamię. Gdym ją całował na dobranoc i obie ręce kładłem około jej szyji, ukłułem ją w to znamię małą szpilką. Nie czuła nic. Udawałem tedy szczególnie czułego, nie wypuszczałem jej, całowałem ją raz po raz — i przy tej sposobności wbiłem jej szpilkę aż po główkę w ową plamkę. Nie zauważyła tego z goła. Wiesz, że oprawca przed każdą torturą rozbierał czarownice i szukał szpilkami tak zwanych znamion guślarskich [ 183 ]miejsc zupełnie nie czułych — o matce naszej on i sędziowie byliby sobie wytworzyli sąd bardzo rychło. Tegoż wieczora mogłem znowu obserwować matkę naszą w pełni księżyca. Siedziałem ukryty na kanapie narożnej, widziałem jak otworzyła drzwi sypialni swej i weszła. Usiadła na fotel w samem świetle księżycowem, przygładziła sobie srebne włosy pod czarną koronkową chusteczką i spoglądała przez otwarte okno — matka nasza wyglądała cudownie. Siedziała nieruchoma; ulica pogłębiona była w ciszy całkowitej, w pokoju panował spokój najzupełniejszy. W tej chwili odezwał się świerszcz matki. Cieniutko i delikatnie, o wiele ciszej niż zazwyczaj ćwierczy. Lecz zdawało się, że zwierzątko się obawiało przerwać tę świętą ciszę. Rychło znowu śpiew jego ustał. Oko me szukało świerszcza po pokoju. W chwili, gdy znowu spojrzałem na matkę, widziałem, jak coś zeskoczyło z niej? — Obok niej? Nad nią? — Nie wiem. Ale nie świerszcz, o nie, coś wielkiego, szarego. Spadło na dywan, lecz nie słyszałem najmniejszego szmeru. Potem wskoczyło na mały szezlong przed otwartem oknem, leżało przez chwilę na żółtem futrze guanaka, wówczas zauważyłem, że był to wielki kot. W następnej chwili szare zwierzę siedziało na oknie — potem wyskoczyło. Mimowoli przeląkłem się. Lecz [ 184 ]i teraz nie słyszałem najlżejszego szmeru. Pospieszyłem bezzwłocznie do okna — zastanowiłem się przez chwilę, gdyż w wysokości ucha mego usłyszałem wyraźnie mruczenie jakieś. Odwróciłem się — tuż obok mnie stała Bast, kocia głowa bogini, o której matka twierdzi, że umie fruczeć. Nie słyszałem nic więcej, była to może tylko jakaś chwilowa halucynacja. Poszedłem dalej do okna, wyglądnąłem. Tuż pod oknem siedział szary kot, który potem zwolna powstał i spokojnie szedł dalej. Widocznie skok z pierwszego piętra na kamienie wcale mu nie zaszkodził. Nie mając świadomości właściwej przyczyny postępowania mego, zbiegłem po schodach, otworzyłem bramę i wyszedłem na ulicę; widziałem, jak kot o parę kroków dalej przekroczył trakt uliczny. Szedłem za nim w pewnem oddaleniu. Szedł przez ulicę, jak gdyby miał jakiś cel określony. Nie zakradał się kocim sposobem wzdłuż domów, lecz spokojny i dumny szedł środkiem bezludnych zupełnie ulic.\nZastanawiałem się nad tem, w jaki sposób mógł się był dostać do domu naszego. Bo aczkolwiek matka bardzo lubi wszystkie koty, jednak nigdy żadnego w domu nie miała. Zrozumiałem nareszcie, dokąd zwierzę zmierzało. Szło wprost na cmentarz —— może chce tam kłusować, myślałem. Tuż przed [ 185 ]cmentarzem usłyszałem parę pijanych głosów męskich, widziałem potem, jak dwóch panów szczuło pięknego brązowego jamnika na kota, który atoli wcale nie przerywał spokojnego swego chodu. Zuchwały, mały jamnik od razu skoczył nań; w jasnem świetle księżycowem widziałem wyraźnie, jak go zębami uchwycił za lewe ucho. Lecz kot otrząsł go, skoczył na bok i sam teraz go zaatakował. W momencie siedział na karku psa i wbił weń pazury swe; biedak tak się przeląkł, że uciekał tak szybko jak tylko mógł. Tak tedy kot na krzywonogim koniku zajechał na cmentarz. Za krzakami słyszano rozpaczliwe skowyczenie i skomlenie, potem jamnik, krwawiący na całem ciele, wrócił z schowanym ogonem i bardzo zawstydzony wskutek haniebnej swej porażki. Wyglądał tak śmiesznie, że musiałem się śmiać razem z panami, którzy dobrodusznie go pocieszali. Potem szedłem dalej, ku grobom. Lecz kot znikł; zatem zwolna wróciłem do domu.\nGdym wszedł do buduaru matki, siedziała zawsze jeszcze w tej samej nieruchomej pozycji. Przystąpiłem do niej, ucałowałem ją w czoło, wtedy zauważyłem — że całkiem u góry, na brzegu lewe ucho jej krwawiło się.\nNa tem właśnie miejscu jamnik uchwycił był ucho szarego kota. — [ 186 ] Cóż znowu? Cóż znowu — ?\nMatka siedziała tu, tu na tem samem miejscu, nie ruszała się stąd przez cały czas, ani dziś, ani w innych nocach. Ciało jej nie ruszało się, ciało nie! Ale — duch jej?\nI stąd — z tego miejsca — szary kot —\nPotem matka — nasza matka —\nSkombinuj sobie to, bracie, jeśli potrafisz! Szary kot łaził po grobach...\nGdym schodził nazajutrz zrana na śniadanie, serce lekko mi biło. Ach może to wszystko tylko mi się śniło.\nMatka siedziała spokojnie i piła herbatę. Na lewem uchu, całkiem u góry, z brzegu, miała mały, czarny plasterek.\n„Co masz na uchu?“ zapytałem.\n„Nie wiem“, odpowiedziała zupełnie spokojnie. „Zapewne się skaleczyłam, ale nie wiem w jaki sposób. Poduszka ma była dziś zrana zupełnie zakrwawioną.“\nBrzmiało to zupełnie niewinnie, zupełnie szczerze — nie, nie mogła tego udawać!\n— Tak już jest: matka jest wilkołakiem i nie wie o tem!\nTego wieczora siedziałem sam z matką. Gawędziliśmy długo i bardzo serdecznie, piliśmy przy tem jak zazwyczaj wino mozelskie. Nie spostrzegłem tego wcale, że odkorkowałem już drugą i trzecia flaszkę. Matka śmiała się. „Zapijasz się dziś!“ rzekła. „Czy rzeczywiście?“ odpowiedziałem, „Bóg świadkiem, że wcale tego nie zauważyłem!“ — „Pij tylko,“ — kiwnęła głową — „cieszę się, jeżeli wino ci smakuje!“\nZazwyczaj nic pijam więcej niż matka, dwie, najwięcej trzy małe szklaneczki — tego wieczora bez żadnego powodu wypiłem cztery flaszki. A potem uczyniłem coś, co mi się jeszcze nigdy w życiu nie przydarzyło: piłem sam. Gdym poszedł na górę do pokojów swych, dostałem nagle gust na „highball.” Przyniosłem sobie whisky i parę flaszek sodowej wody.\nMusiałem czekać parę godzin aż weszedł księżyc. Siedziałem w pokoju swym, palilem i piłem jedną szklankę whisky po drugiej. Jednak, gdym znowu zeszeł na mą pozycję obserwacyjną, czułem się zupełnie świeżym — było mi nawet tak, jak gdybym tej nocy o wiele jaśniej mógł widzieć i myśleć.\nNiebawem nadeszła matka. Siedziała znowu w fotelu swym, tak jak wczorajszej nocy. Z czarną [ 188 ]chusteczką koronkową na srebrnych włosach — w pełnem świetle księżycvwem. Siedziała bez ruchu.\nPotem ujrzałem nagle starą miotłę opartą o fotel. Nie mogłem pojąć, skąd się tam dostała — ale była tam. Przetarłem ręką oczy — potem wstałem, poszedłem do niej, uchwyciłem miotłę obiema rękoma, by się całkowicie przekonać. Przed nią na stole zauważyłem małą okrągłą puszkę; otworzyłem ją: była w niej zielona maść. Powoli wróciłem na swe miejsce.\nPotem widziałem, jak matka podniosła obie ręce, jak zdjęła z głowy chustkę koronkową. Jak wyciągnęła szpilki z włosów, jedną po drugiej; jak włosy w nieładzie spadły. Uchwyciła miotłę, otworzyła małą puszkę — i zieloną maścią nasmarowała miotłę. Nie wiem, jak się to stało — ale teraz na niem siedziała, jeździła, uniosła się w górę, wyleciała otwartem oknem.\nSłyszałem głos jej wołający:\n„Dalejże, dalej! Hallo, pod górę, nie stawać nigdzie!“\nI widziałem, jak jeździła przez powietrze.\nByły tam inne, jeździły na miotłach i cęgach — lecz były też chmury i obłoki, tak, że nie mogłem ich rozpoznać dokładnie. [ 189 ] Był tani pagórek, stały na nim krótkie pnie olszowe. Kozioł na środku, wielki kozioł — och, ów andaluzyjski ze Sierry Newady! Krótkie rogi jego świeciły nad zebraniem. —\nA czarownice tańczyły w koło, odwracając twarze na zewnątrz. „Hasaj, hasaj!“, wołały. „Djable, djable! Skacz tam, skacz tu! Hasaj tam, hasaj tu! Graj tam, graj tu!“\nLecz widziałem to jak przez mgliste zasłony, gdzieś daleko nad łąkami olszowemi. —\n— A jednak siedziała przedemną, matka nasza, nieruchoma na fotelu swym, w promieniach księżyca.\nNie wiem, kiedy usnąłem tej nocy. Obudziłem się wczesnym rankiem, lecz było już jasno. Wytarłem sobie sen z oczu, spostrzegłem, że siedzę skulony, zmarznięty w kącie kanapy.\nWstałem; matka dawno wyszła.\nLecz obok miejsca jej stała stara miotła, na stole puszka z zieloną maścią.\nZdawało mi się, że się ze mnie śmieją.\nPowoli kroczyłem przez pokoje, poszedłem na górę. Rozebrałem się, umyłem się, położyłem się do łóżka. Spałem tego dnia aż do południa.\nOto wszystko, kochany bracie. Nie wiem, czy Cię przekonało. Cokolwiek uczynisz, rozważ dobrze.\nPo trzech tygodniach doktor Kasper Krazykat otrzymał następującą odpowiedź:\n„Jak Pan wiesz, kochany szwagrze, jesteśmy od wczoraj zaślubieni. Mąż mój dał mi długi list Pański zaraz po jego nadejściu. Przeczytaliśmy go razem. Z początku śmieliśmy się i zapatrywaliśmy na to wszystko bardzo sceptycznie. Lecz muszę przyznać, że czem bardziejśmy się zagłębiali w treść listu, tem poważniej rzecz nam się przedstawiała. Rozważyliśmy bardzo dokładnie wszystko, co Pan nam o matce napisał i kilkakrotnie jeszcze czytaliśmy list Pański. Mówiąc krótko, kochany szwagrze, osiągnąłeś Pan zupełnie to, co Panu szło: przekonałeś Pan zarówmo brata swego jak i mnie.\nTylko, kochany szwagrze, żeśmy z tego inny wyciągnęli wniosek.\nPobraliśmy się i mam nadzieję, że obdarzę męża mego potomstwem. Być może, że będą tam i dziewczątka jakieś — w takim razie nie miałabym gorętszego życzenia ponadto, by wszystkie zostały takiemi miłemi, słodkiemi czarownicami jak matka.“\nDoktor Kasper Krazykat czytał te słowa w głębokiej, tajemnej zadumie.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Moja_matka,_czarownica&oldid=498579"


Kto jest samcem alfa w stadzie wyszukiwarek? | Kultura 2.0\nEdwin Bendyk napisał ciekawy tekst o nowościach ze świata wyszukiwarek – największą z nich jest uruchomienie przez Stephena Wolframa serwisu Wolfram Alpha. Jest to „knowledge engine”, czyli nie wyszukiwarka, tylko wiedzowiarka. Alpha odpowiada na pytania, i to nie poprzez wskazanie źródeł – tylko podanie samych danych.\nEdwin pisze przy okazji o równie ciekawej inicjatywie Lwa Manovicha, dotyczącej ilościowej analizy kultury (Mirek pisał o tym już kiedyś u nas). Nie wspomina o nowej wyszukiwarce Microsoftu o nazwie Bing (w Googlu wyskakuje na pozycji piątej, po Bingu Crosby…). Jednym słowem dużo się w wyszukiwaniu dzieje.\nPodstawowe pytanie brzmi – czy wpłynie to na monopol Google? Edwin zauważa, że firma niedługo uruchomi konkurencję dla projektu Wolframa o nazwie Google Squared. Alpha nie radzi sobie w ogóle z informacjami o osobach – podejrzewam, że brak ich w publicznych zasobach wiedzy. Tymczasem Google mógłby podpiąć mechanizm „wiedzowiarki” pod swoją przepastną bazę wiedzy o intencjach nas wszystkich. Wygląda więc na to, że ma naturalną przewagę w tej dziedzinie.\nCiekawe, czy nie przyjdzie nam niedługo uznać, że obieg informacji trzeba regulować tak samo jak rynki telekomunikacyjne – i powstaną Urzędy Regulacji Informacji osłabiające na siłę pozycję wyszukiwarki zasiedziałej?\nAlternatywą jest otwarta wyszukiwarka – tak przynajmniej twierdzi Cory Doctorow w tekście dla Guardiana. Pisze, że jest to równie nieprawdopodobne, jak stworzenie przez wolontariuszy największej encyklopedii lub wymyślenie przez dwóch studentów najpopularniejszej wyszukiwarki…\nPolecam też tekst Pameli Samuelson, prawniczki z Uniwersytetu Berkeley, na temat ugody Google z wydawcami i autorami książek (która w wyjątkowo przystępny sposób tłumaczy kontekst, stawki i założenia tej ugody). Samuelson twierdzi, że ugoda stworzy kolejny monopol – dotyczący obiegu książek (szczególnie tych znajdujących się już poza komercyjnym obiegiem), a wypracowane mechanizmy finansowe będą dla wielu autorów niekorzystne. Innymi słowy, ugoda może doprowadzić do powstania jeszcze jednego niewydajnego i niesprawiedliwego systemu zbiorowego zarządu. Samuelson przypomina, że alternatywą było wywalczenie przez Google decyzji sądowej uznającej działania firmy za podpadające pod fair use, amerykańską wersję dozwolonego użytku – co byłoby dużym zwycięstwem z punktu widzenia liberalizacji systemu prawa autorskiego.\nNa blogu CC PL piszemy o nowym projekcie Ridley’a Scotta – serialu sieciowym opartym na „Łowcy androidów”, tworzonym wraz z widzami, i dostępny na licencji CC. (!!!) / Piotr Toczyski z biura badań Gazety.pl pisze o ciekawych wynikach badań korzystania z internetu przez dzieci w wieku 7-14 lat. / Pojawił się wywiad z Tomaszem Sarneckim, autorem plakatu wyborczego z 1989, o którym wczoraj pisałem. Zaskakuje podejście „nikt nie powinien Sarneckiem zrobić tego, co Sarnecki zrobił Cooperowi”.\nWszystko wskazuje na to, że w Warszawie zostanie przyjęty plan zagospodarowania terenów Pól Mokotowskich, nazywanych „warszawskim Central Parkiem” – co pozwoli uniknąć zabudowania części parku przez kompleks wieżowców. Jeżdżę przez park codziennie, więc bardzo się cieszę. Jestem przekonany, że parki to miejski odpowiednik wolnej kultury. W całej historii przykra jest rola sławnych sportowców, którzy lobbują na rzecz partykularnego interesu swojej branży. Myślę, że jest dużo innych miejsc w Warszawie na stadion lekkoatletyczny – a na polach ważniejszy jest sport uprawiany przez ludzi, którzy masowo jeżdżą tam na wrotkach, grają we freesbee, biegają z psami, itd. Do tego ciekaw jestem, czy ci sportowcy są jakoś powiązani z deweloperami, którzy również lobbują na rzecz partykularnych, budowlanych interesów.\n5 czerwca o godz. 13:17\t41899\nNawet najbardziej rewolucyjna (i rewelacyjna) wyszukiwarka musi mieć u podstaw porządną bazę zweryfikowanych danych. Wolfram Alpha jej nie ma, przynajmniej obecnie. Dwa tygodnie temu popełniłem tekst Wolfram Alpha nosi pieluchy. Pokazałem w nim kilka (wciąż działających) przykładów zapytań historycznych, które kompromitują wyszukiwarkę. Przy czym nie pytałem o rzeczy związane z Polską, ale z historią współczesną. W praktyce część odpowiedzi dostajemy tylko wtedy, gdy doskonale je znamy i bardzo precyzyjnie o nie pytamy. Oczywiście nie ma to większego sensu…\nSytuacja zmienia się, gdy zadajemy pytania z nauk ścisłych. Sposób prezentacji wzorów matematycznych czy chemicznych jest świetny. Tutaj Wolfram Alpha jest dość dopracowana i już zdobyła sobie grono wielbicieli. Gdybym musiał znaleźć tego typu dane, rzeczywiście jest numerem jeden. Co więcej, wyniki są podane w znacznie ciekawszy i przydatny sposób, niż w Google Squared. Proponuję zapytać obie wyszukiwarki o pentachlorophenol.\nWolfram Alpha nie jest wyszukiwarką mogącą konkurować z całym Google. Nawet po uzupełnieniu bazy danych i jej weryfikacji będzie tylko uzupełnieniem Google. Nawiązuje jednak równorzędną walkę z Google Squared i może być doskonałym narzędziem dla specjalistów z nauk ścisłych.\n6 czerwca o godz. 15:10\t41901\nGoogle ma przewagę kilku długości nad konkurencją w kilku dziedzinach, o tym, czemu nie wierzę w rychłe powstanie semantycznego „killera” Google pisałem jakiś czas temu: http://my.opera.com/Jurgi/blog/2009/01/05/kto-googla-pod-latarnia ostatnio zaś jedno ciekawe spostrzeżenie, na temat jak działa Google: http://my.opera.com/Jurgi/blog/2009/06/04/ile-rozumie-google-wyszukiwanie-semantyczne\nJa na WolframAlpha mówię „odpowiadajka”. 🙂


Remont Radom - 994 wykonawców - Cena, Opinie\nRemont w Radomiu\nWykonawcy usługi Remont w Radomiu\nW Radomiu mamy 994 wykonawców w kategorii Remont, ocenianych średnio na 4.8 (na podstawie 880 opinii)\nRemont: ostatnie zapytania w Radomiu\nRadom, ul. Kierzkowska - Warszawa, ul. Czumy\nUsługa tylko w sobotę 1 września ok. godz 12.00 z Radomia. Do przewozu szafki kuchenne (w sumie ok. 16 stojących i wiszących oraz blaty - najdłuższy 3,30 m). Potrzebne 2 osoby do załadunku w Radomiu i wyładunku w Warszawie. Parter w obu miejscach.\nStruga 51 p. I na Żeromskiego 86 p III z Żeromskiego 86 p. III do Struga 51\nElementy do przeniesienia: 1.\t30 zestawów komputerowych (odpowiednio zabezpieczyć, najlepiej monitory folią bąbelkową) przewóz ze Struga 51 p. I na Żeromskiego 86 p III (jest winda) 2.\t30 zestawów komputerowych (odpowiednio zabezpieczyć, najlepiej monitory folią bąbelkową) przewóz z Żeromskiego 86 p. III do Struga 51 Komputery będą odłączone, istotne jednak żeby zostały ustawione na swoich miejscach przez Państwa, podłączanie jest po Naszej stronie. 3.\tPrzewóz z Struga na Żeromskiego (lodówka, Mikrofala, Szafka (2mx 60 cm), xero (50 cmx50 cm), wieszak na ubrania, pojemnik (40 cmx 80cm), 2 x stół (180cm x 80-100 cm), ok. 10 krzeseł, flipchart, szafka (80cm x 100 cm), 3x szafka ruchoma (80 cm x60 cm), dystrybutor wody, 8 baniek wody 18l, tablica korkowa (150 cmx 100cm), tablica korkowa (100cm x 100cm) Przeprowadzkę chcemy rozpocząć 23.03.2019 (sobota) o godz. 09:00 przy ul Struga 51.\nOtwock do Lipienice Górne powiat Szydłowiec\nTypowa przeprowadzka: meble, sprzęt AGD, wyposażenie, ksiązki ubrania. Przeprowadzka z jednego miejsca w Otwocku (z ul. Zamenhofa) parter do drugiego miejsca w Otwocku (ul. Karczewska) 2 piętro bez windy a reszta mebli przewież do Lipienic powiat szydłowiec do domku 1-rodzinnego\nPotrzebuje duzego auta 7.5 ton do przeprowadzki z Radomia do Szczecina koniec czerwca poczatek lipca do przewiezienia jest pralka lodowka lozka regal biurko krzeslo rowery 2 szt zmywarka oraz kartony z ubraniami i wyposazenie kuchni takerze szkla i garnki\nDo przewiezienia: 2 kanapy, polka na ksiazki, 3 stoliki, 2 krzesla, dywan, biurko, mala komoda, szafka, kilka kartonow z ksiazkani kilka drobnych rzeczy. Prosze o wycene z Cena maksymalna i wyniesieniem(2 pietro) i wniesieniem(4 pietro) oraz czy istnieje mozliwosc abym jechala do Polski jako pasazer:)\nPrzeprowadzka w Radomiu z ul. Kościuszki (blok z windą) na ul. Długojowską. Do przewiezienia pralka, 2 wersalki, 2 komody, 1 duża szafa ok 2,7 m wysokości, 4 krzesła, stół, 4 nieduże regały\nPoszukuję transportu mebli oraz rzeczy w kartonach (w tym szklane rzeczy) z Radomia (Mazowieckie) do Witkowa (Wielkopolskie) w marcu 2021r. Transport z wyniesieniem mebli i rzeczy z 3 piętra i wniesieniem ich na parter.\nTransport z: Warszawa, ul żytnia. Piętro 1 z windą. Transport do: Radom, Osiedlowa. Piętro 10 z windą (uwagi przy lodówce) Kiedy? Koniec Lipca/początek sierpnia +/- 2 dni Do przewiezienia i przeniesienia są takie rzeczy jak: - Krzesło biurowe - Materac na łóżko - 200x140x25cm - TV 65" w kartonie - ok 160x100x30cm - Lodówka - 190x71x74 cm, ok 82kg (UWAGA! lodówka nie wchodzi do windy w miejscu odbioru, więc jest do zniesienia z 1 piętra. W miejscu dostarczenia winda ma 73cm szerokości, są 2 cm zapasu, więc powinna wejść. Jeśli jednak nie wejdzie i trzeba ją wnieść. - Kartony z rzeczami - 80x50x30cm, około 14-18 szt (dokładną liczbę mogę podać bliżej terminu przeprowadzki.) Na potrzeby przeprowadzki mam wózek transportowy NEO 84-402, który w razie potrzeby udostępniam. Najlepiej byłoby, gdyby lodówka mogła zostać przetransportowana w pionie. Jeśli jednak nie ma takiej opcji, proszę o informacje.\nDzień dobry, chciałabym przetransportować 2 szafy PAX z IKEI z Radomia do Wrocławia. Wymiary to: dł. 200 cm (2x100 cm, wys. 236 cm). Usługa obejmowałaby wszystko: złożenie i zapakowanie szafy w Radomiu, zniesienie z 2-giego piętra do samochodu transportowego, dostarczenie mebla do Wrocławia na Klecinę, wypakowanie szafy i wniesienie do mieszkania na parterze (jest winda w razie czego). Załączam zdjęcia szafy z zewnątrz + wnętrze, które również będzie trzeba zdemontować i bezpiecznie spakować.\nIle kosztują usługi ekipy remontowej w Radomiu?\nChciałbyś poznać cenę usługi w Radomiu? Dodając zapytanie, poproś ekipę remontową o cennik lub podanie wstępnej wyceny. Dzięki temu dowiesz się, jaki jest szacowany koszt realizacji tej usługi. Pamiętaj, że przygotowanie dokładnego kosztorysu najczęściej wymaga bezpośredniego spotkania z ekipą remontową.


To nie jest najgłupsza mina Justina Biebera - Kozaczek.pl\nKozaczek.pl » Justin Bieber » To nie jest najgłupsza mina Justina Biebera\nTo nie jest najgłupsza mina Justina Biebera\nczytany: 22319 razy\njustin bieber kryminalne zagadki csi\nNa planie Kryminalnych zagadek CSI wypadł jeszcze gorzej.\nJak na pewno wiecie, Justin Bieber trafił ostatnio na plan serialu Kryminalne zagadki CSI.\nPiosenkarz zamieścił na Twitterze swoje zdjęcie z planu filmowego. Ale to nie ono tak nas poruszyło. Naszą uwagę zwróciła inna fotka, która dołącza do grupy "najgłupszych zdjęć Justina Biebera".\nUjęcie pokazuje gwiazdor stojącego nad zwłokami. Chłopak jest najwyraźniej przerażony. Jednak jego mimika zamiast współczucia czy strachu wywołuje mieszane uczucia...\nKhloe Kardashian znowu schudła (FOTO)\nKaty Perry w transie mówi językami\nTaylor Momsen promuje kolekcję Madonny (FOTO)\nJessica Alba na zakupach z córeczką (FOTO)\nczytano: 14132 razy\nczytano: 18025 razy\nczytano: 12769 razy\nJessica Simpson przytyła, ale i zmądrzała (FOTO)\nMówi banały, ale przynajmniej z sensem. Jessica Simpson długi czas była postrzegana jako piękna, ale głupiutka blondynka, która nie wie, co to tuńczyk (anegdota oparta na faktach!). Teraz przytyła i choć udało jej się zrzucić ... czytaj więcej


Architektura i budownictwo: Silka w Muzeum Historii Żydów Polskich\nSilka w Muzeum Historii Żydów Polskich\nMonumentalna konstrukcja odznacza się ponadprzeciętną subtelnością. Takie właśnie ma być Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie, budynek będący żywą pamiątką i podróżą po kwitnącej u nas kulturze judaistycznej od średniowiecza do czasów współczesnych.\nHistoria wzajemnych relacji Polaków i Żydów zawsze była tematem bardzo trudnym i pełnym najróżniejszych emocji. Budynek Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie symbolizuje i upamiętnia historię narodu, który spotkał się zarówno z czasem religijnej tolerancji ze strony państwa polskiego, z przyjazną koniunkturą dla polskiej wspólnoty żydowskiej, ale również z niemal kompletną eksterminacją, dokonaną w okupowanej Polsce przez niemieckich nazistów.\nNic więc dziwnego, że wyłoniony w drodze międzynarodowego konkursu architektonicznego projekt budynku Muzeum zwraca uwagę swoją oryginalnością. Sąd konkursowy spośród 250 zgłoszeń zaprosił do przedstawienia 11 projektów architektów i biur architektonicznych z całego świata. Ostatecznie zwyciężyła śmiała, zwracająca an siebie uwagę koncepcja biura Lahdelma & Mahlamaki, a wyróżnienia za swoje projekty Muzeum Historii Żydów Polskich otrzymali Daniel Libeskind, Kengo Kuma oraz Zvi Hecker.\nNa pierwszy rzut oka budynek projektu fińskiego architekta Rainera Mahlamäkiego wydaję się niezwykle prosty. Jednak zwartą, szklaną bryłę przecina wielkie, nieregularne pęknięcie, symbolizujące przejście Żydów przez Morze Czerwone. Pęknięcie przykuwa uwagę i wprowadza do wnętrza, które wykonane zostało z najwyższą precyzją, przy użyciu takich materiałów budowlanych, jak bloki Silka.\nMuzeum Historii Żydów Polskich Rainer Mahlamäki zaprojektował na planie kwadratu w postaci sześcianu ze szklanymi ścianami. Zewnętrzna ściana wzniesiona jest ze szklanych paneli i miedzianej siatki.\nBloki Silka zostały wykorzystane do odpowiedniego skomponowania sal wystawowych. Doskonale uzupełniają się z innymi użytymi do wzniesienia budynku materiałami budowlanymi. Odpowiednio reagują na wzajemne ściskanie się bloków, mają też niezbędną dla konstrukcji budynku wytrzymałość i nośność.\nBloki Silka są odpowiednie do stosowania w budynkach muzealnych ze względu na ich odpowiednią akustyczność i wywierają przyjemny wpływ na klimat pomieszczenia, które mogą odwiedzać ogromne ilości zwiedzających.\nMuzeum Historii Żydów Polskich realizowany według projektu Rainera Mahlamäkiego, ma 12,8 tys. m² powierzchni użytkowej. Biuro architektoniczne Lahdelma & Mahlamäki Ltd. Założyli w Helskinkach w 1997 prof. arch. Ilmari Lahdelma i prof. arch. Rainer Mahlamäki, członkowie SAFA (Fińskiego Stowarzyszenia Architektów). Pracownia architektoniczna Lahdelma & Mahlamäki Ltd. posiada bogate doświadczenie i ogromną renomę o czym świadczy wygranych do tej pory 35 pierwszych nagród otrzymanych w najróżniejszych konkursach architektonicznych.\nAutor: FreeArch o 18:09\nEtykiety: architekci, architekt, architektura, budynek, finlandia, historia, konkurs, muzeum żydów, Rainer Mahlamäki, silka, warszawa\nMiasta pełne pszczół


Globalne wyniki za pierwszy kwartał 2013 | Dla mediów | Unilever Polska\nGlobalne wyniki za pierwszy kwartał 2013\nPoprzednie - 7500 osób wzięło udział w akcji „Drzewa Miłości Carte d’Or”\nNastępne - Zrównoważony rozwój 2012\nUnilever ogłosił globalne sprawozdanie finansowe za pierwsze półrocze 2013 r. Wdrożenie innowacyjnych rozwiązań technologicznych oraz skoncentrowanie na zrównoważonym rozwoju pozytywnie wpłynęły na wyniki firmy.\nI półrocze 2013 – kluczowe globalne dane:\nBazowy wzrost sprzedaży o 5,0% (10,3% w przypadku rynków wschodzących).\nBazowy wzrost wolumenu sprzedaży o 2,6% oraz cen o 2,3%.\nWzrost obrotu handlowego o 0,4% do €25,5 mld w tym efekt spowodowany walutą (3,2%) oraz z tytułu zbyć (1,1%).\nWzrost podstawowej marży operacyjnej o 40 punktów bazowych do 14,0% (napędzanej wzrostem marży brutto o 120 punktów bazowych).\nWzrost wskaźnika podstawowego zysku operacyjnego w przeliczeniu na jedną akcję o 4% do €0,76; wolne środki pieniężne w wysokości €1,3 mld.\n- Powyższe dane jasno pokazują, że przekształcenie firmy Unilever w organizację opartą na zrównoważonym rozwoju przynosi oczekiwane rezultaty. Lista naszych innowacyjnych produktów jest imponująca. Efekty zaczyna także przynosić koncentracja na wzroście marży brutto – wprowadzamy coraz bardziej opłacalne innowacje, udoskonalamy portfolio oraz bacznie przyglądamy się kosztom i oszczędnościom związanym z łańcuchem dostaw. Obecnie skupiamy się na zamknięciu kolejnego roku z wzrostem wolumenu sprzedaży, stałym podwyższaniu podstawowej marży operacyjnej i utrzymaniu dodatnich przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej – mówi Paul Polman, Prezes firmy Unilever.\n- To oczywiste, że sytuacja w sektorze FMCG jest trudniejsza niż jeszcze kilka lat temu. Rynki z pewnością rosły szybciej w przeszłości, ale najważniejsze jest to, że pozytywny trend cały czas się utrzymuje. Ostatnie lata pokazały, że konsumenci coraz rozsądniej podchodzą do swoich wydatków i ostrożniej podejmują decyzje zakupowe. Mimo to warto podkreślić, że obroty w handlu detalicznym w czerwcu, wzrosły kolejny miesiąc z rzędu.\nAby utrzymać dobre wyniki musimy uważnie obserwować rynek i na bieżąco dostosowywać się do jego nieustannie zmieniających się realiów. Osobiście jestem wciąż bardzo optymistycznie nastawiony co do perspektyw rozwoju naszego biznesu w Polsce - mówi Harm Goossens, prezes Unilever w Polsce.


Onyx Plus skutecznym sposobem walki z niedoborem wapnia – Zdrowie Publiczne\nBrak zbilansowanej diety może odbić się na naszym zdrowiu. I zapewne będzie miało to miejsce prędzej czy później. Dlatego jeśli jesteśmy w stanie temu zapobiec, trzeba zrobić to jak najszybciej jesteśmy w stanie.\nWarto zauważyć, że jeśli dieta ta nie jest odpowiednio zrównoważona, to nasz organizm nie zostanie we właściwy sposób wzbogacony w niezbędne mu do prawidłowego funkcjonowania minerały oraz pierwiastki śladowe. Natomiast niedobór tych składników niejednokrotnie jest powodem dużej ilości dolegliwości i chorób spowodowanych ich niedoborami. Jednym z najczęściej brakujących organizmowi pierwiastków jest wapń, bez którego ani rusz w kierunku prawidłowej pracy i rozwoju człowieka. Z pomocą na pewno może przyjść preparat Onyx Plus, który prócz wielu innych minerałów w składzie, dostarcza właśnie tego tak często brakującego pierwiastka.\nKażdy z nas kojarzy mniej więcej jaka jest rola wapnia w organizmie człowieka. Jest on przede wszystkim składnikiem kości i zębów, pomaga w ich prawidłowym rozwoju i funkcjonowaniu. Jest niezbędny nie tylko dla układu kostnego, ale także do krzepnięcia krwi i regulacji ciśnienia. Dodatkowo pomaga wchłaniać witaminę B12, która z kolei wspomaga pracę układu nerwowego. I takich powiązań jest naprawdę wiele.\nNiedobór wapnia zwany jest z medycznego punktu widzenia hipokalcemią. Uznawany jest za poważne zaburzenie, które prowadzić może do wielu przykrych konsekwencji. Głównym objawem niedoboru jest pogorszenie stanu kości – stają się one osłabione i bardziej podatne na złamania. Zęby stają się bardzo wrażliwe przy jedzeniu, czy szczotkowaniu. Niedobór wapnia ma także wpływ na nieprawidłowe działanie mięśni oraz ich kurczenie się; drętwienie w kończynach, mrowienie, ból mięśni oraz stawów.\nJak Onyx Plus wpływa na niedobór wapnia?\nONYX Plus to suplement diety regulujący właśnie poziom wapnia w naszym organizmie oraz wspomagający utrzymanie go na odpowiednim poziomie. Regularne stosowanie zapewnia pozbycie się przykrych doświadczeń związanych z brakiem wapnia, a to wszystko dzięki wyjątkowo opracowanemu składowi preparatu. Właściwa dieta zawierający produkty takie jak nabiał, fasola, ryby, migdały, mleko, sery, zielone warzywa w połączeniu z preparatem to gwarancja zdrowia i zwalczenie niedoboru.\nOnyx Plus to preparat bogaty w różne niezbędne minerały i pierwiastki śladowe. Wśród nich wysoko stoi wapń. W buteleczce o pojemności 480 ml wapń zajmuje aż 100 mg. Liczby nie pozostają obojętne. Taka zawartość pierwiastka pomaga zwalczać wszystkie konsekwencje płynące z niedoboru wapnia w organizmie człowieka. Oprócz obecności wapnia w składzie, preparat pomaga także przyswoić i wchłaniać tą cenną dla zdrowia substancję z innych produktów lub pożywienia, zatem współpracuje z działaniami człowieka, które mają na celu uzupełnianie potrzebnych minerałów. Nie pozwala jednak przekroczyć dozwolonej granicy i utrzymuje jego ilość na odpowiednim poziomie (prawidłowy poziom wapnia we krwi to 2,1–2,6 mmol/l) gdyż jak wiadomo – nadmiar może być równie groźny jak niedobór.\nDzięki zawartości wapnia w składzie produktu kanadyjska firma Akuna pozwala na wspomaganie organizmu w pracy na rzecz krzepliwości krwi oraz na szybsze gojenie się ran. Korzyści odpowiedniego poziomu wapnia jest o wiele więcej, dlatego w w przypadku problemów warto sięgnąć po Onyx Plus – kiedy wapń utrzymuje się na właściwym poziomie, mamy mocne kości zdrowe zęby. Odpowiednie stężenie tego pierwiastka to również sprawne mięśnie, odprężone nerwy, zdrowy sen, pogodny nastrój, a nawet poczucie szczęścia.\nArtykuł został opracowany w oparciu o współpracę z http://akuna.shop.pl


Opatrywanie ran dziecku jest dużym wyzwaniem. Nie dość, że dziecko jest niecierpliwe to z powodu bólu, który towarzyszy skaleczeniu nie chce dać dotknąć bolącej i krwawiącej rany. Oto kilka wskazówek jak szybko, sprawnie i poprawnie opatrywać rany małemu dziecku.\nJak robić opatrunki małemu dziecku?\nJeśli chcesz, by plasterek, który przylepisz dziecku nie odkleił się zadbaj o to by, przylepić go na czystą i osuszoną skórę. Wówczas będziesz mieć pewność, że plasterek przez długi czas pozostanie na swoim miejscu.\nPamiętaj, aby na rany przyklejać bądź przykładać tylko i wyłącznie wyjałowione opatrunki z gazy. Pamiętaj, by przygotowując opatrunki dziecku mieć zawsze czyste ręce i sterylnych opatrunków nie dotykać palcami.\nCzasami zdarza się tak, że plastry z których przygotowuje się opatrunek przyklejają się do rany. Aby tego uniknąć do opatrywania ran stosuj opatrunki nie przywierające oraz maści antybakteryjne. W momencie gdy plaster się przyklei do rany, nie odrywaj go na siłę tylko nasącz ciepłą wodą a potem odklej.\nNależy również unikać robienia zbyt ciasnych opatrunków, chyba że jest to wskazane. Opatrując palce dziecka powinnaś zwrócić szczególną uwagę czy opatrunek nie jest zbyt ciasny i czy nie blokuje krążenia.\nNależy pamiętać, by opatrunki robione dziecku zmieniać codziennie. Dzięki temu będziesz mogła kontrolować proces gojenia. Z opatrunku należy zrezygnować w momencie gdy na ranie powstanie strup. Jeśli jednak dziecko chce, by przykleić plaster zrób to. Dzięki temu zabezpieczysz strup przed zdrapaniem.


[quote=miśka10][quote=presja]Zdradzisz jakiej firmy ostrzałki używacie? Szukam czegoś dla dziadka, czegoś sprawdzonego i niezawodnego :)[/quote] ostrzałka diamentowa Taidea w dodatku jest to elektryczna ostrzałka więc nic tylko brać :p [quote=presja]Paski od pacsafe? Czyli taki normalny pasek z jakimiś elektonicznymi gadżetami zabezpieczającymi ? czy jak ? Pokażesz jak to wygląda?[/quote] nie nie :p po prsotu od strony wewnętrznej jes ukryta kieszeń i tam można schować np pieniądze ale to dopiero po odpięcia paska więc w sumie mało prkatycne [quote=presja]Ja tam zdecydowanie bardziej od walizek preferuję plecaki. Wszędzie można bez problemu wejść, i wygodnie się je nosi a nie ciągnie i ciągnie.. Mam swojego texara assault i nie wymieniłabym go na nic innnego ![/quote] texar to czasem nie ma drogich tych plecaków ?[/quote]