Postacie czwartek, 27 luty 2014 21:06 |\nSzraj Józef (ur. 23 III 1880 Racibórz – zm. 6 XII 1956 Wodzisław) – właściciel ziemski w Jastrzębiu Górnym.\nDzieciństwo i młodość spędził w rodzinnym Raciborzu. Choć wychował się w mieście, to interesował się gospodarką rolną. Karierę zawodową rozpoczął od pracy w jednym z raciborskich banków. Wraz z żoną Wiktorią posiadał tamże również sklep wielobranżowy. Tuż po plebiscycie wraz z przyjacielem Teofilem Pardygołem wziął w dzierżawę majątek Dwór Zamkowy (Schlosshof) w Jastrzębiu Górnym. Obaj z powodzeniem przeprowadzili modernizację podupadłego majątku. Szraj zainteresował się wówczas sąsiednim Dworem Wyżnim (Oberhof), który początkowo wynajął, a potem wykupił od barona von Suchen-Poszukinskiego. Około 1927 r. rodzina Szrajów przeprowadziła się na stałe do Jastrzębia i spolszczyła swoje nazwisko (dotychczas używała formy Schrey).\nZ uwagi na jego antynazistowskie poglądy w okresie okupacji hitlerowskiej został wydany na niego nakaz aresztowania. Udało mu się go uniknąć dzięki wsparciu przyjaciół, którzy ukrywali go do końca wojny w okolicach Raciborza. Późną wiosną 1945 r. powrócił do zrujnowanego majątku w Jastrzębiu Górnym. Od razu podjął się jego odbudowy. Już wkrótce został uznany za „kułaka” i „wroga klasy robotniczej”. Uniknął jednak aresztowania.\nBył żonaty z Wiktorią Łukoszek (ur. 1 IX 1882 w Raciborzu – zm. 12 XII 1956 Racibórz-Brzezie). Miał z nią 3 synów i 3 córki. Dzieci były czynnie zaangażowane w działalność gospodarczą jastrzębskiego majątku.\nwspomnienia Heinricha Schreya z 2010 r.; w zbiorach Galerii Historii Miasta.\n„Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 17 i 18 z września i grudnia 2010 r.\nM. Boratyn, Na zamku u Szrajów, „Jastrząb” nr 9 (594) z IX 2010 r.\nOstatnio zmieniany czwartek, 24 wrzesień 2020 13:17


SZPITALNE PRZEPROWADZKI s. 2, PODLASKA MARKA ROKU DLA UMB s ZŁOTY MEDAL ZA INNOWACJE s PDF\nSZPITALNE PRZEPROWADZKI s. 2, PODLASKA MARKA ROKU DLA UMB s ZŁOTY MEDAL ZA INNOWACJE s. 7-8\nDownload "SZPITALNE PRZEPROWADZKI s. 2, 8-10. PODLASKA MARKA ROKU DLA UMB s. 5-6. ZŁOTY MEDAL ZA INNOWACJE s. 7-8"\n1 NR (134) (89-92) MAJ 2015 BIAŁYSTOK, czerwiec-wrzesień 2010 ISSN ISSN SZPITALNE PRZEPROWADZKI s. 2, 8-10 PODLASKA MARKA ROKU DLA UMB s. 5-6 ZŁOTY MEDAL ZA INNOWACJE s. 7-8 NOWE ZASADY EKSPERYMENTÓW NA ZWIERZĘTACH s\n2 SOR na nowym miejscu Wraz z początkiem czerwca w nowe miejsce przeprowadzi się Szpitalny Oddział Ratunkowy szpitala klinicznego. To niejako serce całej instytucji. Tym samym zaczyna na dobre funkcjonować nowe wejście do szpitala od strony ul. Waszyngtona, obok szpitala dziecięcego (jest też tam podjazd dla karetek). Przeprowadzki nie oznaczają końca modernizacji szpitala. Teraz do opuszczonych pomieszczeń wchodzą budowlańcy i zaczyna się kompleksowy remont starej części szpitala. W efekcie tych prac nie przybędzie żadnego nowego łóżka dla pacjentów. Znikną za to sale wieloosobowe. Te nowe to jedynki, dwójki i trójki. Każdy pokój z oddzielną łazienką. Do tego pojawi się ogromna ilość nowoczesnego sprzętu medycznego. Sala zabiegowa w nowym SOR bdc Oddział Intensywnej Terapii Automat kolejkowy będzie pilnował porządku w kolejce do lekarza Komora hiperbaryczna z zewnątrz i w środku\n3 spis treści od redaktora Oddemonizowanie padaczki 5 Święta choroba Dostojewskiego 7 4 Świętowanie urodzin UMB rozpoczęte Zakłady PAN na UMB 9 spis treści D 5 Już Podlaska bez adrenaliny Marka dla UMB 10 7 Choroby Karola złoty przyzębia medal i nie tylko 12 Oddemonizowanie padaczki 5 8 Problem Jak w Leśnej społeczny Święta Górze choroba Dostojewskiego 11 czy PET, temat współpraca, Zakłady zastępczy? Turku PAN na UMB Widziałam Półmetek doktorantów Już wiele bez adrenaliny z KNOW OSWOIĆ HIV Choroby przyzębia i nie tylko Nagradzają najlepszych Pierwsza pomoc Problem w społeczny nagłych 14 Biblioteka i białoruskie malarstwo zachorowaniach czy temat zastępczy? Pielęgniarki Widziałam walczą o wiele byt 15 Jak to z defibrylatorem było Pałac Branickich OSWOIĆ nocą HIV zdobyty 17 Noc Muzeów u medyków Burzliwe Restrykcyjne Pierwsza życie badania pomoc Profesora na zwierzętach w nagłych 22 zachorowaniach Jubileusz W skrócie 2 24 Jak to z defibrylatorem było Praktyka Polskie dzieci czyni Noc zbyt Muzeów mistrza szybko u medyków tyją Pisane Telemedycyna piórem Burzliwe w alergologii żółci życie maczanym Profesora i kardiologii Lekarze Balonem białostoccy w Jubileusz miażdżycę 2 w okresach: 24 międzywojennym Praktyka czyni i powojennym mistrza Opieka nad pacjentami Tyle w przewlekłym na razie Pisane stanie piórem wegetatywnym w żółci maczanym Powrót do Lekarze świetności białostoccy w okresach: 24 Trzy jubileusze nauk o zdrowiu międzywojennym i powojennym Ogrodu Uczą się Branickich 30 na Tyle błędach na razie 29 Elżbieta zwaną Izabelą Różne aspekty Powrót wykluczenia do świetności społecznego Medyka. Isabelle, mon amour! Houston, mamy Ogrodu problem Branickich 30 Rozkosze aże Elżbieta do rana zwaną Izabelą Lotnisko w ogrodach Branickich Pic Isabelle, mon amour! Profesor dziadek Chodynicki Miasto w mieście Rozkosze aże do rana Na Wspomnienie krańcu Pic świata Prof. dr hab. Jan Prokopowicz No, cóż!.nie udało się Panu Bogu elegancko zaprogramować zika zwierzyna przenosi erotyki się do człowieka. Po tym stwierdzeniu od mój miasta. starszy, redaktora Na doświadczony kolega zaczął nego w sypać środku dowodami. miasta, pojawiają małej działeczce wokół mojego domu zlokalizowa- - się No, zwierzęta, bo niech które pan popatrzy, do niedawna jak można strywializowany było No, spotkać wyłącznie jest cóż!.nie akt w poczęcia lesie. udało Zaglądają się nowej pięknie istoty ubarwione ludzkiej. Panu sójki. Bogu Nierzadko Para elegancko gołębi odbywa grzywaczy zaczęła się po pijanemu, po solidnej libacji, zaprogramować wić gniazdo na ogrodowej może nawet erotyki w krzakach, w nieświadomości, dla zaspokojenia prymitywnych rządz. I w dodatku sośnie. Jednak człowieka. grasujące Po w okolicy tym stwierdzeniu mój wyraziło starszy, swoje doświadczo- weto i do- stado srok skutecznie ta stojne niefortunna ny grzywacze kolega lokalizacja zaczął nie dokończyły sypać anatomicznych dowodami. budowy. Wyniosły rekwizytów się w bardziej potrzebnycpieczne - No, miejsce. do bo poczęcia! niech Kosy, pan szpaki, W popatrzy, tym sikorki, momencie jak a nawet przypomniałem tajemnicze jerzyki, nie bez- mojemu mówiąc strywializowany koledze o kolczastych stwierdzenie jest jeżach akt - poczęcia to śp. codzienni prof. Aleksandra goście w moim Krawczuka, ogródku. nowej który Niecodziennym istoty podczas ludzkiej. wykładów gościem Nierzadko był z położnictwa lisek, odbywa który się swego po mówił pijanemu, czasu do przysiadł skromnym nas - trawniku studentów: po solidnej i, zanim poczęcie libacji, czmychnął może i narodziny nawet do sąsiada w krzakach, człowieka przez dość w odbywają nieświadomości, zainteresowaniem moczem dla zaspokojenia i kałem... przyglądał prymitywnych Dosadnie się przez powiedziane. duże rządz. przeszklone I w dodatku Nic drzwi od wysokie ogrodzenie, między z się dodać, tarasu, ta nic naszemu niefortunna ująć. Dawno, domowemu lokalizacja dawno życiu. anatomicznych temu, jeszcze rekwizytów jako młody potrzebnych masowo Zwierzęta chłopiec, przysłuchiwałem do poczęcia! przenoszą się W dyskusji tym się do momencie miast i ludzkich pań i panów przypomniałem osiedli, bo mają z tzw. tu prawdopodobnie mojemu koledze nie stwierdzenie tylko dostęp do śp. obfitego prof. Aleksandra pokarmu, Krawczuka, który względnego podczas bezpieczeństwa. wykładów z położnictwa Obserwuje się mówił zjawisko do coraz ale także znajdują poczucie towarzystwa siedzących przy suto zakrapianym stole. Jedna z nich większej snuła refleksje i próbowała bezskutecznie dociekać nas ludzkiej - studentów: empatii poczęcie w stosunku i narodziny do zwierząt. człowieka Przypuszczam, odbywają że święty Franciszek, się dlaczego narządy między nazywający moczem rozrodcze i zwierzęta kałem... człowieka naszymi Dosadnie umiejscowione braćmi powiedziane. mniejszymi, są Nic w patrzy tak na niefortunnym to dodać, z góry z nic wielką ująć. miejscu? aprobatą. Dawno, A dawno przecież temu, mogłyby jeszcze być jako zlokalizowane Empatia chłopiec, np. na do przysłuchiwałem piersiach! zwierząt przekłada I gdzie się się w dyskusji tej również prozie pań na życia wprowadzone i panów szukać z tzw. ostatnio młody liryki, prawne tchnienia towarzystwa regulacje ducha, dotyczące siedzących niebiańskich postępowania przy suto uniesień, zakrapianym ze zwierzętami złączenia stole. laboratoryjnymi. Piszemy itp.? z nich Czyżby snuła o tym refleksje rzeczywiście nowym i prawie próbowała nie w udało artykule bezskutecznie się Restrykcyjne Stwórcy dociekać dobrze badania na Jedna ciał i dusz zaprogramować zwierzętach. dlaczego Na narządy tej szczęście sfery rozrodcze życia? jesteśmy, człowieka jako uczelnia, umiejscowione doskonale przygotowani są w do Gdyby respektowania tak niefortunnym było tak wchodzących źle, miejscu? to skąd w się A życie przecież biorą przepisów. te wulkany mogłyby Chociaż być namiętności, mające lizowane ograniczeń, zloka- wnoszą one wiele swój np. co upust na niewątpliwie piersiach! w miłosnej I gdzie utrudni literaturze, w tej życie prozie eksperymentatorom, piosenkach, życia szukać to dzięki sztukach liryki, doskonale teatralnych, tchnienia zorganizowanej ducha, filmach, niebiańskich i funkcjonującej malarstwie, uniesień, uniesieniach złączenia placówce ciał medycyny i eksperymentalnej i dusz itp.? Czyżby działającej rzeczywiście na uczelni, nie udało nie będziemy się Stwórcy odcięci dobrze od możliwości dramatach? Od zarania dziejów, odkąd tylko zachowały się zaprogramować prowadzenia doświadczeń tej sfery życia? na zwierzętach. Oczywiście w warunkach ślady godnych, ludzkiej humanitarnych, twórczości, uczucia między dwojgiem ludzi Gdyby było tak źle, z przestrzeganiem to skąd się biorą obowiązujących te wulkany namiętności, przepisów wiodący od czerwca odgrywały twardych mające swój prawnych. motyw. upust w Od miłosnej Dodam, Pieśni literaturze, że nad naukowy pieśniami, piosenkach, zespół, po który podejmuje sztukach eksperyment jakże teatralnych, bogatą na zwierzętach, filmach, twórczość malarstwie, musi miłosną. odbyć uniesieniach cykl Prokreacja szkoleń i dla osób współczesną, to odpowiedzialnych jedna dramatach? z najpotężniejszych Od za zarania planowanie dziejów, sił i przyrody. wykonywanie odkąd tylko Jej procedur siła zachowały jest doświadczalnych oraz ślady i nieobliczalna, uśmiercających ludzkiej twórczości, jak zwierzęta. energia uczucia atomu, Piszemy między ognia, o tym dwojgiem czy w bieżącym wody ludzi w wydaniu tak się wielka rzekach. odgrywały Może przejawiać, wiodący motyw. jak każda Od Pieśni siła przyrody, nad pieśniami, zarówno działanie Wśród współczesną, wielu dobroczynne, naukowców jakże bogatą jak nowe i twórczość niszczycielskie. prawo dotyczące miłosną. Zapewnia badań Prokreacja na zwierzę- po ciągłość tach budzi to pokoleń, jedna zrozumiały z najpotężniejszych chociaż sprzeciw. jej działaniem Większość sił przyrody. ośrodków nierzadko Jej siła naukowych kieruje jest tak nie jest ślepy, bowiem czasami wielka przygotowana i nieobliczalna, wręcz okrutny, i sprosta jak energia los. tak Okrutny wyśrubowanym atomu, ognia, dla jednostki, czy wymogom. wody w Posypią ale nie się rzekach. dla zapewne Może gatunku. upomnienia przejawiać, Tkwi w i kary jak prokreacji pieniężne każda siła niepojęta (do przyrody, 50 tys. tajemnica. Dlatego jest często trywializowana, jest obiektem kpin zł), zarówno narzucenie działanie na dobroczynne, niektóre ośrodki jak i zakazu niszczycielskie. prowadzenia Zapewnia eksperymentu a - co za tym idzie - na zwierzętach. ciągłość pokoleń, Jednak gdy chociaż przypomnę jej działaniem sobie, w nierzadko jakich warunkach kieruje prowadzono ślepy, eksperymenty czasami wręcz kilkanaście, okrutny, kilkadziesiąt los. Okrutny lat temu, dla jednostki, to przyznam się, i żartów. Jak każde zjawisko, które nie jesteśmy w stanie w pełni że mam pojąć ale poczucie nie rozumem, dla gatunku. wstydu. a które Tak Tkwi - chcemy poczucie w prokreacji w wstydu! ten niepojęta sposób Swego niejako tajemnica. Dlatego jest często a więc trywializowana, nieobce mi są standardy, jest obiektem a raczej kpin ich brak, czasu sam dużo obłaskawić. A co do, moim zdaniem jedynie pozornej, niefortunnej stosowane i topografii żartów. w poprzednich Jak anatomicznej każde zjawisko, latach. organów Zwierzęta które nie rozrodczych, (szczury, jesteśmy myszy), w stanie to też z braku w od- 30 Wydarzenia Memento dla Miasto i Białegostoku aktualności w mieście 42 38eksperymentowałem, Na krańcu świata nie 41powiednich zgadzam pełni pojąć możliwości, się z rozumem, moim kupowano kolegą. a które Częścią chcemy z co najmniej centralną w ten podejrzanych sposób systemu niejako hodowli. rozrodczego obłaskawić. jest jednak A co do, mózg, moim uważany zdaniem jedynie powszechnie, pozornej, obok niefortunnej za najszlachetniejszy topografii Sam jeździłem anatomicznej z swoim narządów organów samochodem człowieka. rozrodczych, po zwierzęta Jestem to też do jed- Materiały do numeru Wydarzenia przyjmujemy i aktualności do dn. 10 każdego miesiąca. 42Pamiętam, jak szukałem szczurów, które by były wolne od infekcji układu serca, oddechowego. Skład redakcji: także nej z przekonany, tzw. nie zgadzam sprawdzonych że się anatomiczne z moim hodowli, kolegą. usytuowanie żeby Częścią wykluczyć centralną aktu możliwość poczęcia systemu infekcji Redaktor Skład redakcji: naczelny: rozrodczego jest jednak mózg, uważany powszechnie, obok Materiały Lech Chyczewski do numeru Zastępca przyjmujemy redaktora do naczelnego dn. 10 każdego i kronikarz: miesiąca. i narodzin podczas transportu. człowieka, Niestety, tak dosadnie mimo tych określone starań, przez udało śp. prof. mi się uzyskać Krzysztof Redaktor naczelny: Worowski Lech Sekretarz Chyczewski redakcji: Zastępca redaktora Katarzyna naczelnego Malinowska-Olczyk i kronikarz: Krzysztof Redakcja: serca, najszlachetniejszy z narządów człowieka. Jestem Krawczuka, niezainfekowanych też da szczurów. się wytłumaczyć. Króliki kupowało Wszak się topografia z przydomowych ta amatorskich Tomasz Worowski Dawidziuk, Sekretarz Magdalena redakcji: Danuta Grassmann, Ślósarska Adam Redakcja Hermanowicz, stylistyczna Wojciech i korekta: Więcko także przekonany, że anatomiczne usytuowanie aktu poczęcia Beata Jarmuszewska Skład Członkowie: redakcji: Magdalena Grassmann, Adam Hermanowicz, Alina Midro, stwarza i narodzin pewną hodowli. naturalną Psy przeznaczone człowieka, barierę. tak dosadnie Bariery do eksperymentu określone są niezwykle od przypadkowych przez śp. potrzebne Współpracownicy: prof. Wojciech Sobaniec, Anna Redaktor Alina Worowska naczelny: Midro, Jan Lech Pietruski, Współpracownicy: Chyczewski Wojciech Zastępca Wojciech redaktora Sobaniec, Dębek, naczelnego Anna Worowska Jan Pietruski i kronikarz: Krzysztof ludzi, którzy Krawczuka, w tym, - chcąc co też biologia uzyskać da się określa, pieniądze wytłumaczyć. jako - przyprowadzali dobór Wszak naturalny. je prawdopodobnie z ulicznej łapanki. Nic też dziwnego, że w latach 80. na murach topografia ta Redakcja stylistyczna Worowski i korekta: Sekretarz Ewa redakcji: Krzemińska Danuta Ślósarska Skład komputerowy: Redakcja stylistyczna GALAKTUS i korekta: Skład komputerowy: INSATSU Michał Żelezniakowicz Druk: PRO100 Projekt strony A teraz wytłumaczę się, skąd na mnie, chłopca nie Beata Jarmuszewska Członkowie: Magdalena Grassmann, Adam Hermanowicz, Alina Midro, stwarza pewną naturalną barierę. Bariery są niezwykle potrzebne już młodości, w tym, co któremu biologia określa, już nie w jako głowie dobór prokreacja, naturalny. - internetowej: Agencja Marketingowa Monika Fiedorowicz Mateusz Szukajt Zarządzanie Druk: stroną: Orthdruk medyk.umwb.edu.pl: Sp. z o. o. Projekt Beata strony parku pałacowego wypisywano protestacyjne hasła skierowane przeciwko Wojciech Sobaniec, Anna Worowska Współpracownicy: Wojciech Dębek, Jan Pietruski pierwszej internetowej: Jarmuszewska. Monika Fiedorowicz Projekt okładki: Jerzy Czykwin tak prowadzonym eksperymentom. Sam sposób i warunki, w jakich przeprowadzano doświadczenia, nierzadko urągały podstawowym zasadom Białystok, ul. Kilińskiego 1, cego Medyka. pierwszej Wakacyjny już młodości, numer któremu jest już nabrzmiały nie w głowie nie prokreacja, tylko Skład komputerowy: INSATSU Michał Żelezniakowicz Druk: PRO100 Projekt strony naszły kosmate A teraz myśli. wytłumaczę Nastroiła się, mnie skąd do na tego mnie, treść chłopca bieżą- nie Adres redakcji: internetowej: Monika Fiedorowicz Zarządzanie stroną: medyk.umwb.edu.pl: Beata Biblioteka Główna Jarmuszewska. Uniwersytetu Medycznego, Białystok, ul. Kilińskiego 1, (Danuta Adres redakcji: Ślósarska), e - mail: erotyką, naszły ale także kosmate jej konsekwencjami. myśli. Nastroiła mnie Życzę do tego przyjemnego treść bieżącego Medyka. tel. (085) nie zastanawiać się nad tym, bo niejeden doktorat i niejedna habilitacja e - mail: Biblioteka Główna Uniwersytetu Medycznego, Białystok, ul. Kilińskiego 1, wypoczynku, koniecznie Wakacyjny z Medykiem. numer jest nabrzmiały nie tylko tel. (085) musiałyby być negatywnie zweryfikowane. Cierpienie zwierząt pominę (Danuta Ślósarska), e - mail: erotyką, ale także jej konsekwencjami. Życzę przyjemnego milczeniem. Redakcja zastrzega e sobie - mail: prawo skracania i opracowania tekstów oraz zmiany ich tytułów wypoczynku, koniecznie z Medykiem. 3 Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i opracowania tekstów oraz zmiany ich tytułów. Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i opracowania tekstów oraz zmiany ich tytułów. /Medyk Białostocki Medyk /Medyk Białostocki Białostocki nr czerwiec-wrzesień Medyk Białostocki nr czerwiec-wrzesień 2010 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 sanitarnym. Ile warte były rezultaty takich eksperymentów? Może lepiej 3\n4 Świętowanie urodzin UMB rozpoczęte Wielka scena przed Pałacem Branickich, najważniejsi ludzie z uczelni i regionu na estradzie, w kulisach przygotowujący się artyści Rozpoczęcie obchodów 65 jubileuszu naszej uczelni wypadło bardzo okazale Urodzinowe uroczystości będą trwały jeszcze kilka miesięcy. Jej pierwszym akordem były Medykalia (8 maja). Na pałacowym dziedzińcu ustawiono dużą sceną koncertową. Gwiazdą wieczoru był zespół Cochise, białostocka kapela grająca mieszankę rocka, metalu i grunge u, której wokalistą jest popularny aktor Paweł Małaszyński. Ten koncert odbył się jednak wieczorem. Wcześniej uczestnicy imprezy zrobili sobie pamiątkowe zdjęcie (aby wszyscy zmieścili się w kadrze, potrzebny był strażacki wysięgnik), wystąpił uczelniany chór, prezentowały się kapele wybrane w Przeglądzie Kapel Studenckich, były konkursy i wiele innych miłych dla ducha oraz ciała atrakcji. Jubileuszowe uroczystości rozpoczął rektor prof. Jacek Nikliński. Na scenie za nim ustawiły się najważniejsze osoby na uczelni, ale też w regionie - z wojewodą Andrzejem Meyerem i szefem sejmiku prof. Marianem Szamatowiczem. Z estrady padło wiele ciepłych słów i życzeń powodzenia dla uniwersytetu. Choć prof. Szamatowicz zauważył, że życzenia, by uczelnia rozwijała się tak jak do tej pory, nie są na miejscu. Jego zdaniem to by oznaczało stagnację, a przecież tego on nie życzy. Jak dodał, żałuje że w przeszłości nie udało mu się dostać Prof. Marian Szamatowicz, jeden z najsławniejszych naukowców UMB, nie jest jej absolwentem. Nie dostał się do niej, czego żałuje do dziś do - wtedy - białostockiej akademii medycznej. Skończył tę w Warszawie. Historia mu to jednak wynagrodziła. To właśnie w Białymstoku zyskał sławę jako szef zespołu, który dokonał pierwszego zapłodnienia metodą in vitro w Polsce. Najwięcej uroczystości związanych z 65-leciem odbędzie się jednak w październiku. Najważniejsza z nich to centralna inauguracja nowego roku akademickiego. Z racji rangi, ale też liczby spodziewanych gości, oficjalne uroczystości odbędą się w nowej Operze Podlaskiej w Białymstoku. Kilka dni wcześniej rozpocznie się V zjazd Absolwentów i Przyjaciół UMB/AMB w Ameryce Północnej. To pierwszy taki zjazd odbywający się w Polsce, wszystkie poprzednie organizowano w USA. Spodziewana jest spora grupa gości nie tylko zza oceanu. Poza tym w październiku UMB będzie gospodarzem dwudniowej Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych. Celem takich spotkań jest nie tylko umocnienie współpracy między uniwersytetami medycznymi oraz Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego, ale też reprezentowanie wspólnych interesów i podejmowanie działań prowadzących do efektywnej współpracy stowarzyszonych uczelni medycznych. bdc 4 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015\n5 Podlaska Marka dla UMB Profesorowie Anna i Krzysztof Bielawscy z Wydziału Farmaceutycznego zostali wyróżnieni Podlaską Marką Roku. W ten sposób doceniono ich odkrycie, którym jest związek chemiczny mogący w przyszłości być lekiem na raka piersi. Podlaska Marka Roku to najważniejsza nagroda w regionie. Przyznaje ją specjalna kapituła, która obraduje pod auspicjami Podlaskiego Urzędu Marszałkowskiego. Wyróżnia się te produkty, miejsca czy wydarzenia, które najbardziej sławią nasz region. W szranki stają ze sobą festiwale, produkty spożywcze, czy odkrycia naukowe. Nagrody wręczono w końcu kwietnia podczas uroczystej gali finałowej w Operze i Filharmonii Podlaskiej. Prócz naszych naukowców wyróżniono także białostockie rowery miejskie BiKeR, łazika marsjańskiego Hyperion 2, kampus Uniwersytetu w Białymstoku i Międzynarodowe Centrum Dialogu w Krasnogrudzie. Monastyr w Supraślu zwyciężył w głosowaniu internautów. Nagrodzony związek był pierwszym patentem profesorów Bielawskich. Teraz na koncie mają już sześć patentów, jedno zgłoszenie patentowe w Urzędzie Patentowym i kilka wniosków patentowych w przygotowaniu. Wojciech Więcko: Jak wrażenia po uroczystej gali? Posadzono Państwa w pierwszym rzędzie na widowni, mieli Państwo przeczucie, że otrzymają nagrodę? Krzysztof Bielawski: - Nie, to było bardzo miłe zaskoczenie. W zasadzie to nasza pierwsza nagroda przyznana poza uczelnią. To też potwierdzenie ważności pewnych zagadnień. Choroby nowotworowe to stałe zagrożenie dla ludzi, więc i te badania skupiają się na problemach żywotnych dla ludzi. Anna Bielawska: Trzeba pamiętać, że choć wyróżnienie odebraliśmy my, to jest to sukces całego naszego Wydziału Farmaceutycznego i naszych partnerów spoza uczelni. My nie pracujemy sami, oderwani od całości, tylko jako zespół. Dzięki tej nagrodzie łatwiej też tłumaczyć naszemu społeczeństwu, że podatki, które płaci na uczelnie, to nie tylko dydaktyka i studenci, ale również praca naukowa. MAJ 2015 fot. Wojciech Oksztol/U.Marszałkowski Profesorowie Anna i Krzysztof Bielawscy Kto bardziej docenia naukowców, nasz rektor czy marszałek? (wraz ze statuetką przekazano czek na 15 tys. zł - red.) Anna Bielawska: - Ta nagroda była nie dla nas, a dla naszego Uniwersytetu i wpłynęła na konto uczelni. Projekt badawczy, za który dostaliśmy nagrodę, był realizowany w uczelnianych laboratoriach i finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki oraz naszego uniwersytetu. Nagrodzony związek jest opatentowany, mówi się, że w przyszłości może być lekiem na raka. Co się z nim dzieje teraz? Krzysztof Bielawski: - Były pewne rozmowy o sprzedaży patentu szwajcarsko- -amerykańskiemu konsorcjum. Firma ta powiedziała, że przychylniej by na niego spojrzała, gdyby były dodatkowe badania na zwierzętach. I tutaj jest patowa sytuacja. W projekcie badawczym dostaliśmy pieniądze na dalsze badania nad tą klasą związków, ale nie uwzględniono w nich badań na zwierzętach. A jak coś się wpisze do projektu, do wykonania, to nie można tego zmienić. Taka pułapka. Trzeba napisać nowy projekt. A od złożenia wniosku do przyznania środków mija nawet rok. Zresztą w naszym przypadku od zgłoszenia patentowego do otrzymania patentu minęło kilka lat. Trudno więc było już do tego projektu podciągnąć badania na zwierzętach. U nas pieniądze na naukę są dzielone zbyt urzędniczo. Mamy wyznaczone etapy, co mamy zrobić i jak, a gdy rodzi się konieczność rozwinięcia czegoś szerzej, bo coś się ciekawego pojawiło, to nie można tego zrobić. Największym problemem naukowców w Polsce, jest wycena wartości ich odkryć? Czy w tym przypadku padła kwota? MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 5\n6 Anna Bielawska: - Doszliśmy już do etapu wyceny. Tę część wziął na siebie nasz partner, PAN z Warszawy. Oni mają w tym względzie ogromne doświadczenie, mają na swoim koncie mnóstwo patentów, które z powodzeniem sprzedają. Koniec końców nie udało się doprowadzić do transakcji. Krzysztof Bielawski: - Zainteresowanie naszym związkiem zgłaszał też jeden z bogatszych polskich inwestorów z branży zielonej chemii. Temat się jednak szybko skończył. Anna Bielawska: - Teraz mamy kontakt z jednym trzech najbogatszych Polaków. Jest on zainteresowany problematyką przeciwnowotworową, choć zaznacza, że to dla niego nowa działalność. Zastanawia się, czy nie zainwestować w tego typu badania. To wstępne rozmowy, bardzo ogólne. On jest zainspirowany samym faktem, że takie leki można u nas stworzyć. Wygląda na to, że może z tego wyjść komercyjne przedsięwzięcie? Krzysztof Bielawski: - Trzeba mieć trochę szczęścia, tak jak w nauce. Przecież jest wiele zespołów badawczych, które zajmują się tą tematyką, a udaje się tylko nielicznym. Kiedy nie udało się nam sprzedać naszego patentu, potraktowaliśmy go jako bazę do dalszych prac nad nowymi związkami. Pracujemy z tym typem związków od dwóch lat i na nic ciekawego nie trafiliśmy. A naprawdę sprawdziliśmy tych związków bardzo dużo. Dopiero ostatnio coś ciekawego się pojawiło. Anna Bielawska: - Mówi się, że na 10 tysięcy syntetyzowanych związków, jeden jest aktywny. Trzeba mieć szczęście, żeby od razu trafić. Choć trudno powiedzieć, jak jest w naszym przypadku, bo my takimi badaniami zajmujemy się 30 lat i dodatkowo mamy dobrych kooperantów. Krzysztof Bielawski: - Dużo rzeczy rozbija się też o pieniądze. By dostać środki na badania, trzeba mieć osiągnięcia. A żeby mieć osiągnięcia, to trzeba mieć pieniądze na badania. I tak w koło. Rada dla początkujących: warto startować w ośrodku, który ma już jakiś dorobek. Odkrycia naukowe to w ogóle bardzo ryzykowny temat. Można dużo zarobić, ale też dużo stracić. Mówi się, że na pięć już fot. Wojciech Oksztol/ U.Marszałkowski Podlaska Marka Roku to nie tylko symboliczna statuetka, to też nagroda finansowa. Stosowny czek wręcza marszałek Mieczysław Baszko wyselekcjonowanych odkryć, na czterech się straci. Za to na piątym zarobi tyle, że pokryje koszty pozostałych. Potrzebny jest duży kapitał, żeby móc szeroko inwestować. Z naszej perspektywy ważnym okresem były ostatnie lata na uczelni, kiedy to nasz uniwersytet dużo inwestował w sprzęt. A skoro mamy już bazę, oswoiliśmy się z nią, to teraz potrzebne są pomysły, jak ją wykorzystać. Nagrodzony związek to już niejako przeszłość w Państwa pracy, a jaka jest przyszłość? Anna Bielawska: - Nawiązaliśmy współpracę z mikrobiologami z naszej uczelni, z zespołu docent Katarzyny Leszczyńskiej. Poznaliśmy ją przy okazji udzielania wywiadu w telewizji, w którym opowiadaliśmy o naszym odkryciu [w podobnym okresie zespół doc. Leszczyńskiej odkrył pełny genom bakterii E.albertii, a dziennikarze też zainteresowali się tym tematem - red.]. Okazało się, że związki, które były nieaktywne przeciwnowotworowo, są bardzo aktywne przeciw drobnoustrojom. To niedługo zaowocuje wspólnym patentem. Odkrycie ma wielki potencjał do wykorzystania w praktyce. Ciekawie rozwija się też współpraca ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym. Oni przysyłają nam do badania wiele aktywnych substancji. Z tego też powinien wyjść patent na leki przeciwnowotworowe na bazie związków naturalnych. Na gali Podlaskiej Marki Roku poznaliśmy panią, która produkuje olej lniany tłoczony na zimno. Produkt ten zdobył nominację do nagrody, a firma Olejowy Raj jest w Wasilkowie. Poczytałam potem różne publikacje o tych olejach i okazuje się, że te związki są niezwykle ciekawe, mają właściwości np. chemoprewencyjne, można je też wykorzystać w kosmetologii. Z tego urodził się już projekt badawczy, który realizują dwie studentki. Tak więc gdyby nie Podlaska Marka Roku pewnie nigdy w życiu bym nie spotkała tej pani, a ten projekt by nie powstał. Mam wrażenie, że Państwo na swoją naukę i odkrycia patrzą inaczej niż wcześniej. Przykładają Państwo dużą wagę do praktyczności tych osiągnięć, czy potencjału komercyjnego. Anna Bielawska: - To całe zamieszanie medialne, dyskusje o patentowaniu, czy sprzedaży patentu, to wszystko bardzo rozwija. Na początku uważałam, że to strata czasu, że lepiej poczytać książkę. Teraz widzę, że to daje efekt, rozwija człowieka i otwiera mu oczy na wiele innych spraw. Krzysztof Bielawski: - My, jako naukowcy, jeszcze uczymy się zarabiania na naszych osiągnięciach. Na początku myśleliśmy, że to prosta sprawa sprzedać patent. Potem, jak wgłębialiśmy się w temat, to tych różnych progów było coraz więcej. Dochodzi cały aspekt prawny, różne umowy, zabezpieczenia. Robi się dużo trudniej. Pewnie, że na początku mieliśmy jakieś tam swoje kompleksy. Nabijaliśmy te Impact Factory, publikacje w czasopismach. Teraz patrzymy na to wszystko trochę inaczej, widzimy, jak to się przekłada na rzeczywistość, czy użyteczność. Rozmawiał: Wojciech Więcko 6 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015\n7 Karola złoty medal Dwa lata temu skończył na UMB analitykę medyczną. Teraz robi doktorat, ma sześć zespołowych wniosków patentowych, złoty medal za odkrycie w medycynie, szczęście do ludzi, a badania naukowe to dla niego fun z odkrywania nieznanego. Karol Charkiewicz. Złoty medal za innowacje w medycynie ze specjalnym wyróżnieniem jury Karol Charkiewicz dostał w końcu kwietnia na najstarszej w Europie (43 edycja) Międzynarodowej Wystawie Wynalazczości w Genewie. Nagrodzono wyniki badań Wykorzystanie panelu 14 autoprzeciwciał, jako klasyfikatora w nieinwazyjnej diagnostyce prenatalnej aberracji chromosomowej zespołu Downa oparte o analizę we krwi. Projekt zrealizowany został pod nadzorem dr hab. Piotra Laudańskiego, we współpracy z mgr inż. Joanną Gościk, statystykiem- bioinformatykiem, która opracowała podstawę matematyczną koncepcji klasyfikatora. Nazwa skomplikowana, ale jest to nieinwazyjny test pozwalający w okresie ciąży sprawdzić, czy płód w łonie matki ma, czy nie ma, cechy zespołu Downa. Obecnie, by to zrobić, nakłuwa się brzuch kobiety i pobiera próbkę wód płodowych, które się następnie sprawdza przy użyciu technik kariotypowania komórek płodu. Ryzyko powikłań, poronienia, czy uszkodzenia płodu wynosi 1 na 100 przypadków. Dużo. Odkrycie polega na tym, że bada się tylko krew ciężarnej, bez nakłuwania brzucha. Wcześniej Karol Charkiewicz ze swoim odkryciem wygrał krajowy konkurs Student wynalazca organizowany przez Politechnikę Świętokrzyską we współpracy z Ministerstwem Nauki. Nagrodą był właśnie wyjazd na wystawę do Genewy. MAJ 2015 Szwajcaria fot. Wojciech Więcko - Kiedyś w loterii amerykańskiej wygrałem dolara, którego i tak po tem przegrałem. Mam za to szczęście do ludzi - mówi Karol Charkiewicz. - We wcześniejszych naszych badaniach profilowaliśmy czynniki zapalne w krwiobiegu matki i pomyśleliśmy sobie, że skoro np. zespół Downa powoduje, iż w organizmie matki zaczynają się wytwarzać pewne czynniki stanu zapalnego, to zdrowy organizm przypuszczalnie powinien odpowiedzieć w jakiś sposób poprzez układ immunologiczny i wytworzyć przeciwciała skierowane przeciwko tym czynnikom zapalnym. Nikt wcześniej tego nie badał - opowiada. Z wystawy w Genewie - prócz złotego medalu i pliku wizytówek od przedstawicieli firm zainteresowanych odkryciem - przywiózł też sporo cennych informacji, jak dalej rozwijać swoje badania. - Bardzo mi się podobało, że tam nie tylko oglądano wynalazki, ale też dyskutowano o nich. Odwiedzający, przedstawiciele koncernów medycznych czy naukowcy, bardzo chętnie dzielili się swoją wiedzą, czy doświadczeniami. Ocenili pomysł badań jako świetny, ale zasugerowali też rozszerzenie grupy badawczej i jego walidację. Za jakiś czas z tego odkrycia może powstać produkt handlowy w postaci testu. Kiedy? Trudno jeszcze powiedzieć. Podobne testy, oparte o rozpuszczalne DNA płodowe, na rynku kosztują ok. tysiąca dolarów i są przede wszystkim dostępne w USA. Niedługo test bazujący na analizie DNA krwi mają wprowadzić na rynek europejski naukowcy z Cypru. Cena - ok. 300 euro. IV rok Naukowym przełomem Karola Charkiewicza - jak sam mówi - był IV rok studiów. Trafił wtedy pod skrzydła dr hab. Agnieszki Błachnio-Zabielskiej. Ta akurat wróciła z USA, gdzie pracowała w prestiżowym Mayo Clinic. W Białymstoku otrzymała grant z Fundacji Nauki Polskiej na badania dotyczące insulinooporności. - To mi bardzo dużo dało. Pani docent pracuje według amerykańskich wzorców, nie boi się stawiać na młodych ludzi, a ja dostałem wiatru w żagle - opowiada. Z wyników badań powstała praca magisterska, która została bardzo wysoko oceniona. Pozostały też kontakty, bo współpraca naukowa trwa nadal. Na V roku studiów Karol Charkiewicz trafił do koła naukowego przy Klinice Perinatologii i Położnictwa do dr. hab. Piotra Laudańskiego. Ten stawiał na mocny rozwój części laboratoryjnej kliniki. - Docent chciał wdrożyć całą procedurę macierzy białkowych. U nas to novum. Wtedy kupiliśmy sprzęt i wykonaliśmy pierwsze badania w porodzie przedwczesnym. Takie moje być, MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 7\n8 albo nie być, bo mogło się przecież nie udać. To były kosztowne badania, dużo stresu to mnie kosztowało. Wszystko się udało i dostałem propozycję zrobienia doktoratu - mówi dalej. Co ciekawe, niewielu jest zainteresowanych, by samodzielnie zajmować się takimi badaniami. Najczęściej gotowe próbki wysyła się do specjalistycznych ośrodków, a potem dostaje tylko gotowe wyniki. Karol Charkiewicz uczył się wykonywania badania na mikromacierzach białkowych w Bochum, na Uniwersytecie Zagłębia Ruhry (Niemcy). Docent Laudański narzuca dość duże tempo pracy swojemu zespołowi. Na podstawie wcześniejszych badań i swojego doświadczenia wybiera takie obszary nauki, które są jeszcze nie odkryte. Duże ryzyko, ale i spora szansa na sukces. Dlatego wyznaczanych zadań jest dużo, ale i tyle samo osiągnięć. Charkiewicz na drugim roku studiów doktorskich jest już współautorem sześciu wniosków patentowych, współautorem 4 publikacji naukowych o łącznym IF 11.5, a ostatnio został pierwszym autorem artykułu opublikowanego w czasopiśmie Plos One (IF-4,2). - Kiedyś w loterii amerykańskiej wygrałem dolara, którego i tak potem przegrałem. Mam za to szczęście do ludzi. Trafiłem na świetnego promotora i współpracowników. Muszę ciężko pracować, ciągle się rozwijać i uczyć, ale mam ogromną satysfakcję naukową, że robimy wspólnie rzeczy, których nikt na świecie jeszcze nie robił. I na dodatek robimy to tu, w Białymstoku. Poza tym mnie to naprawdę fascynuje, mam z tego fun - kończy. Najbliższa przyszłość to dużo pracy. Wyróżniony projekt trzeba rozwijać, więc jest konieczność zdobycia środków na badania. Do tego inne bieżące badania dotyczące porodu przedwczesnego, w tym autorski projekt badania jednocześnie 60 czynników angiogennych w preeklampsji za pomocą macierzy białkowych. W tak szerokim spektrum tego nikt jeszcze na świecie nie sprawdzał. Poza tym sporo czasu zabiera uczestnictwo w różnych konferencjach naukowych, czy szkoleniach. Wojciech Więcko Do nowej części szpitala przeniosły się już prawie wszystkie kliniki. Na doskonałe warunki: sale separatki oraz dwui trzy-osobowe, wszystkie z łazienkami, mogą liczyć m.in. pacjenci obu klinik chirurgii ogólnej, kliniki chirurgii klatki piersiowej, chirurgii naczyń, a także alergologii, otolaryngologii czy endokrynologii. W nowym miejscu są też Zakłady: Radiologii, Medycyny Nuklearnej oraz diagnostyka obrazowa: rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa. W klinikach XXI wiek - Warunki socjalne i bytowe diametralnie się zmieniły - nie ukrywa prof. Bogusław Kędra, kierownik II Kliniki Chirurgii Ogólnej i Gastroenterologicznej. - Leczeni w mojej klinice pacjenci są często po trudnych, wielogodzinnych zabiegach, także onkologicznych. Do tej pory musieli leżeć na salach wieloosobowych, łazienka była jedna wspólna na korytarzu. Warunki były trudne. Teraz jest tak, jak być po- winno w XXI wieku. Na przenosiny nadal czeka Klinika Urologii. W miejscu, gdzie ma się znaleźć w przyszłości, póki co wciąż jest klinika kardiologii inwazyjnej. Klinika ta została przeniesiona na jakiś czas, gdyż w miejscu, gdzie do tej pory leczeni byli zawałowcy, prowadzone są prace modernizacyjne (prowadzona jest m.in. nadbudowa dwóch nowych pięter). Kiedy prace zostaną dokończone, klinika kardiologii wróci na stare miejsce, a wówczas klinika urologii znajdzie się na I piętrze nowego szpitala. Podobnie będzie z Kliniką Hematologii. Na kilka miesięcy została przeniesiona do pomieszczeń, gdzie do tej pory była Klinika Rehabilitacji. Ta ostatnia z kolei znalazła się już w miejscu docelowym - na poziomie 0 i -1 w nowej części szpitala. Kiedy Klinika Hematologii wróci do starej części szpitala (na II piętro), w tym Jak w Wiele pozytywnych zmian Większość klinik zabiegowych jest już w nowej części, działa miejscu powstanie łóżkowy oddział rehabilitacyjny. Obecnie w skrzydle C (od strony ul. Wołodyjowskiego), gdzie do tej pory mieściła się większość klinik zabiegowych, sale i korytarze są przystosowywane na przyjęcie klinik internistycznych, które zostały w skrzydle A (od strony ul. Waszyngtona). Chodzi tu m.in. o klinikę kardiologii, reumatologii czy gastroenterologii. Po planowanej za kilka tygodni ich przeprowadzce całe skrzydło od strony ul. Waszyngtona zostanie wyłączone z użytkowania i rozpocznie się jej generalny remont. Po przebudowie wszystkie kliniki przeniosą się z kolei do skrzydła od ulicy Waszyngtona, a wtedy przebudowane zostanie skrzydło C. Jedynie cztery kliniki w starej części szpitala zostaną bez zmian, gdyż kilka lat temu zostały wyremontowane. Są to kliniki: ginekologii, chirurgii szczękowo-twarzowej, ortopedii i neurochirurgii. SOR - 4 razy większy Od kilku dni w USK działa również nowy Szpitalny Oddział Ratunkowy. Do tej pory pacjenci zgłaszający się na planowane leczenie lub w stanach zagrożenia życia (np. z urazami) korzystali z SOR-u, który mieścił się w starej części szpitala (przy wejściu od strony ul. Skłodowskiej). Zbudowany kilka lat temu nie spełniał on jednak oczekiwań pacjentów: był po prostu za mały. Nowy Szpitalny Oddział Ratunkowy mieści się tuż obok drugiego wejścia do szpitala - od strony ul. Waszyngtona, a dokładnie od strony sąsiedniego szpitala - dziecięcego. - Nowy SOR jest mniej więcej cztery razy większy od starego - mówi dr n. med. Bogusław Poniatowski, dyrektor USK. - Również możliwości diagnostycznolecznicze są na najwyższym poziomie w kraju. Dysponujemy warsztatem, który opiera się o sprzęt najwyższej klasy, jaki jest dostępny na rynku. 8 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015\n9 Leśnej Górze czeka pacjentów w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku. nowy SOR, oddział intensywnej terapii, a lada moment pierwsi pacjenci trafią do komory hiperbarycznej. Poczynając od łóżek z materacami przeciwodleżynowymi, przez respiratory, aparaty do monitorowania po aparaty do znieczuleń. Mam nadzieję, że spełnimy oczekiwania pacjentów. Przeciętnie na SOR w szpitalu klinicznym zgłasza się około 230 pacjentów na dobę, ale bywają też takie dni, że chorych jest w ciągu doby (w 2014 na SOR-ze zarejestrowano ponad 82 tys. pacjentów). Z tego 2/3 nie wymagało leczenia, a jedynie pomocy ambulatoryjnej. Nowy SOR składa się z dwóch oddzielnych części: tzw. czerwonej i zielonej. Na czerwoną będą trafiać pacjenci przywożeni przez pogotowie karetkami lub transportowani śmigłowcem. Do części zielonej - tzw. Izby Przyjęć Szpitalnego Oddziału Ratunkowego - będą trafiać ci, którzy przyjdą sami. Nowością będzie tam automat kolejkowy (podobny, jaki jest np. w urzędzie miasta czy w niektórych bankach). Pacjent będzie mógł pobrać odpowiedni numerek (będzie podział w zależności od tego, czy jest to planowe przyjęcie czy pilne) i siedząc w poczekalni będzie oczekiwać na przyjęcie. Jak liczą pracownicy USK system ten usprawni system rejestracji pacjentów. Na pacjentów w tej części SOR-u czeka 10 nowocześnie wyposażonych gabinetów lekarskich, a także nowoczesne wózki do transportu chorych. Równolegle z SOR-em działalność w nowej części szpitala rozpoczął Oddział Intensywnej Terapii. Na nowym OIT jest trzy razy więcej łóżek. Wszystkie są najnowszej generacji, wyposażone w materace przeciwodleżynowe. W najbliższym czasie w nowej części szpitala ma zacząć działać nowy blok operacyjny i nowoczesny oddział pooperacyjny. Jak statek kosmiczny Gotowa na przyjęcie pacjentów jest również komora hiperbaryczna. NFZ ogłosił konkurs na świadczenie tych MAJ 2015 fot. Wojciech Więcko fot. Wojciech Więcko fot. Wojciech Więcko Prof. Bogusław Kędra symbolicznie otwiera nową siedzibę II Kliniki Chirurgii Ogólnej. To pierwsza klinika w szpitalu, która przeprowadziła się do nowej części szpitala Nowe wejście do szpitala od strony ul. Waszyngtona Nowy, przestronny SOR MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 9\n10 fot. Wojciech Więcko Nowoczesny Oddział Intensywnej Terapii Nowy wielopoziomowy parking w budowie usług. Po podpisaniu umowy będą mogli być przyjęci pierwsi chorzy. Jest to pierwsza komora hiperbaryczna na wschód od Wisły. - Najbliższa do tej pory była w Warszawie - mówi dr n. med. Marzena Wojewódzka-Żelazniakowicz, kierownik Ośrodka Terapii Hiperbarycznej w USK. - Ale tam działa w trybie ambulatoryjnym, poza szpitalem. Co oznacza, że nie mogą być tam przyjmowani na przykład pacjenci wymagający intensywnej terapii. Nasza komora jest najnowocześniejsza, bo najnowsza w Polsce i będziemy mogli przyjąć także pacjentów w stanie zagrożenia życia. Na leczenie do komory hiperbarycznej będą trafiać pacjenci np. zatruci tlenkiem węgla (w tym przypadku konieczne przeprowadzenie od jednego do kilku zabiegów), ale także z wszelkimi trudno gojącymi się ranami i zapaleniami kości. W zależności od choroby różna będzie liczba sesji w komorze. - W przebiegu stopy cukrzycowej czy owrzodzeń żylakowych potrzebnych będzie około 30 zabiegów, ale już w przypadku leczenia zapalenia kości, które jest bardzo trudnym procesem, przewidujemy około 60 zabiegów - tłumaczy dr Wojewódzka-Żelazniakowicz. Leczenie przy wykorzystaniu komory hiperbarycznej polega na dostarczaniu do organizmu znacznej ilości tlenu w warunkach podwyższonego ciśnienia (ciśnienie w zależności od procesu terapeutycznego może być od 1,5 do ponad 3 razy wyższe od ciśnienia atmosferycznego). Pacjenci podczas zabiegów (sprężeń) oddychają 100-proc. tlenem. Metoda ta jest jedną z najbardziej efektywnych metod dostarczania tlenu do wszystkich komórek ciała. Tlen może przenikać tam, gdzie w normalnej sytuacji nie ma szans się przedostać - czyli do obszarów źle ukrwionych, np. ran. Polecana jest przy trudno gojących się ranach (m.in. stopach cukrzycowych), zapaleniach kości opornych na leczenie, oparzeniach, ale także przy zatruciach tlenkiem węgla, chorobie kesonowej, urazach czy też nagłym niedosłuchu. Prof. Bogusław Kędra, kierownik II Kliniki Chirurgii Ogólnej i Gastroenterologicznej: - Warunki socjalne i bytowe diametralnie się zmieniły. Teraz jest tak jak być powinno w XXI wieku. Pacjenci zakwalifikowani na zabieg, będą do komory wchodzić w specjalnych, bawełnianych uniformach (bez kieszeni, żeby nawet przypadkowo nikt nie wniósł niczego niebezpiecznego, np. zapalniczki, bo to może spowodować wybuch). Dostają również wodę do picia, która ma pomagać wyrównać ciśnienie podczas kompresji i dekompresji, i specjalne maski. Będą mogli zabierać ze sobą gazety, przez cały czas będzie też włączone radio. Dla bezpieczeństwa w komorze cały czas będzie przebywać pielęgniarka. W czasie sprężenia pacjenci będą oddychać czystym tlenem (normalnie w powietrzu jest 21 proc. tlenu i 78 proc. azotu). Tym sposobem dostarczą do organizmu 15 razy więcej tlenu, niż oddychając normalnie. Plany Po zakończeniu modernizacji największą powierzchnię ze wszystkich będzie miała Klinika Hematologii z pododdziałem transplantacji szpiku. Na parterze w miejscu dotychczasowego SOR-u ma powstać stacja dializ. Na V piętrze ulokowana zostanie administracja szpitala. Równocześnie tuż obok szpitala (w miejscu dotychczasowego lądowiska dla helikopterów) trwa budowa wielopoziomowego parkingu. Powinien być gotowy w październiku i ma pomieścić 220 samochodów. Po modernizacji i przebudowie USK będzie miał dwukrotnie większą powierzchnię. Nie zwiększy się liczba łóżek, zdecydowanie poprawią się jednak warunki leczenia, dydaktyki i pracy naukowej. Wszystkie sale będą jedno- i dwuosobowe z łazienkami. Znacznie zwiększy się także liczba sal seminaryjnych dla studentów, których teraz szczególnie brakuje. Cała inwestycja ma kosztować ponad 500 mln zł i w całości jest finansowana z budżetu państwa. Zakończenie inwestycji planowane jest na 2017 rok. Katarzyna Malinowska-Olczyk 10 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015\n11 PET, współpraca, Turku Uniwersytet w Turku to jedna z najlepszych uczelni wyższych. W 2014 roku został sklasyfikowany na 208 pozycji w światowym rankingu uniwersytetów. W medycynie szczególnie cenione są osiągnięcia Uniwersytetu w Turku w dziedzinie biologii molekularnej, endokrynologii, endokrynologii rozrodu, andrologii, badaniach układu sercowo naczyniowego i zaburzeń metabolicznych Wdniach maja 2015 delegacja Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku w składzie: rektor prof. Jacek Nikliński, prorektor ds. nauki i współpracy międzynarodowej prof. Adam Krętowski, dziekan Wydziału Lekarskiego prof. Irina Kowalska, prodziekan Wydziału Farmacji prof. Jerzy Pałka oraz prof. Sławomir Wołczyński, złożyła wizytę na Uniwersytecie w Turku Finlandia. Głównym inicjatorem wizyty był prof. Nafis Rahman (Finlandia). To z Jego inicjatywy rozpoczęliśmy przed kilku laty współpracę, mamy wspólne granty i doktoranci z naszej uczelni już szkolili się i prowadzili badania na Uniwersytecie w Turku. Wizyta zaowocowała podpisaniem przez rektora Uniwersytetu w Turku prof Kalervo Vaananena i rektora Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku umowy o wzajemnej współpracy między uniwersytetami. W najbliższym czasie będzie też podpisana umowa o wymianie studentów w ramach programu Erasmus. Nasza delegacja odwiedzała Zakład Fizjologii kierowany przez prof. Jorma Toppari, w którym pracuje prof. Nafis Rahman. Zakład Fizjologii to liczne, dobrze wyposażone pracownie, w których można prowadzić badania z użyciem wszystkich dostępnych metod biologii komórki i metod molekularnych. Tematyka badawcza zakładu dotyczy mechanizmów działania hormonów, zagadnień andrologii, wpływu ksenobiotyków na funkcję jądra, zaburzeń gospodarki węglowodanowej, zaburzeń funkcji tarczycy, udziału mechanizmów endokrynnych w procesach nowotoworowych i możliwości opracowania nowych strategii leczenia nowotworów hor- monozależnych. Strategia leczenia nowotworów hormonozależnych MAJ 2015 fot. Wikipedia fot. archiwum UMB Siedziba Uniwersytetu w Turku Podpisanie umowy międzyuczelnianej o współpracy (od lewej: rektor Uniwersytetu w Turku prof. Kalervo Väänänen, rektor UMB prof. Jacek Nikliński) była tematem rozmowy o współpracy z dyrektor Instytutu Biomedycyny prof. Pirkko Harkonen. Dotyczyła głównie badań nad rakiem prostaty, które od roku również prowadzimy z prof. Nafisem Rahmanem. Wizyta w Turku PET Centre zrobiła bardzo duże wrażenie. Turku PET Centre jest Fińskim Narodowym Instytutem Badawczym stosującym radiofarmaceutyki znakowane izotopami o krótkim czasie półtrwania, emitującymi pozytony. Dziś zespól liczy 150 osób, z czego 85 to pracownicy naukowo - medyczni. W skład centrum wchodzą laboratorium ak- MEDYK BIAŁOSTOCKI NR\n12 fot. archiwum UMB Zwiedzanie nowego szpitala klinicznego w Turku (od lewej - prorektor prof. Adam Krętowski, rektor prof. Jacek Nikliński, dziekan Wydziału Lekarskiego prof. Irina Kowalska, kierownik Kliniki Rozrodczości i Endokrynologii Ginekologicznej prof. Sławomir Wołczyński, kierownik Zakładu Chemii Leków prof. Jerzy Pałka) Turku PET Centre jest Fińskim Narodowym Instytutem Badawczym stosującym radiofarmaceutyki znakowane izotopami o krótkim czasie półtrwania, emitującymi pozytony celeratorowe, laboratorium wytwarzania radiofarmaceutyków, PET do badań przedklinicznych eksperymentalnych i Laboratorium Obrazowania PET. Taka struktura zapewnia, że obok świadczenia usług diagnostycznych, centrum jest także miejscem do prowadzenia badań naukowych, w którym ściśle ze sobą współpracuje przemysł farmaceutyczny z badaniami podstawowymi i stosowanymi. Bardzo nowatorskim obszarem badań, są badania nad nowymi zastosowaniami obrazowania PET, w tym do badań metabolicznych, w chorobach układu sercowo naczyniowego, schorzeniach endokrynologicznych perfuzji, zużycia tlenu, glukozy, kwasów tłuszczowych, neurotransmisji. Otwiera to szczególne pole do współpracy naszego uniwersytetu i Turku PET Centre. Prof. Pirjo Nuutila prowadząca badania naukowe w tej dziedzinie, już wcześniej odwiedziła nasz uniwersytet. Innym ważnym punktem wizyty było spotkanie prof. Jerzego Pałki z prof. Panu Jaakkola, jednym z czołowych badaczy zajmujących się czynnikiem indukowanym przez hipoksję - hypoxia inducible factor (HIF-1). Współpraca zespołu Zakładu Chemii Leków z zespołem prof. Jaakkola s pozwoli znacznie rozszerzyć możliwości badawcze nad udziałem proliny w regulacji ekspresji HIF -1α i mechanizmów apoptozy i autofagii w komórkach prawidłowych i nowotworowych. Prof. Sławomir Wołczyński fot. archiwum UMB Wizyta w Turku PET Centre (od lewej: rektor prof. Jacek Nikliński, prof. Pirjo Nuutila, Turku PET Centre) Uniwersytet w Turku Uniwersytet w Turku to jedna z trzech najlepszych uczelni wyższych w Finlandii. Znajduje się w południowo-zachodniej części kraju. Została założona w 1920 roku. Aktualnie studiuje tu ponad 20 tysięcy studentów oraz pracuje 3,5 tysiąca pracowników. Uniwersytet w Turku podzielony jest na siedem wydziałów, w tym Wydział Humanistyczny, Matematyczno-Przyrodniczy, Lekarski, Prawa, Nauk Społecznych, Edukacji i Wydział Ekonomiczny. W ramach uczelni działa biblioteka, centrum językowe i obserwatorium. Z drugiej strony miasto to jest niezwykle ciekawym turystycznie miejscem. To najstarsze miasto w Finlandii i jego pierwsza stolica. Najbardziej atrakcyjny element panoramy miasta to słynny zamek. Natomiast Katedra w Turku stanowi siedzibę Głowy Kościoła Luterańskiego Finlandii i jest religijną stolica kraju. Turku to również duży port morski nad Bałtykiem. bdc 12 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015\n13 Półmetek doktorantów z KNOW Środowiskowe studia doktoranckie są na półmetku. To jeden z najciekawszych projektów edukacyjnych na naszej uczelni w ostatnich latach. Takich studiów nie realizuje nikt w Polsce. Na UMB się udało, ponieważ uczelnia zdobyła finansowanie w ramach Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW). T ym samym dwa lata temu udało się wystartować z pierwszą edycją interdyscyplinarnych Środowiskowych Studiów Doktoranckich w Języku Angielskim. Ich wyróżnikiem jest to, że znaczna część zajęć jest prowadzona albo za granicą (na przykład w Center for Statistics, Hasselt University w Belgii) albo przez uznanych zagranicznych ekspertów (między innymi z Center for Metabolomics and Bioanalysis, University San Pablo-CEU, Madryt, Hiszpania). Promotorami części doktorantów są wybitni naukowcy z kilku krajów Europy. Absolwent studiów ma być specjalistą, który będzie potrafił stosować najnowocześniejsze techniki badawcze z zakresu biostatystyki i bioinformatyki. Wszystko dlatego, że współczesna medycyna potrafi zbierać już niesamowite ilości danych o pacjencie, które potem trzeba opracować (stosując tzw. techniki wielkoskalowe) i wysnuć wnioski. Takich fachowców na rynku pracy zwyczajnie nie ma, bo nikt ich nie kształci. - Trzeba przyznać, że interdyscyplinarni doktoranci przez pierwsze dwa lata studiów zostali poddani sporej presji edukacyjnej. Faktem jest, że mamy wobec nich naprawdę duże wymagania. W tym okresie odbyły się zajęcia z większości najważniejszych przedmiotów naukowych. To była swoista inwestycja w potencjał tych młodych ludzi, której efekty mamy nadzieję poznać już w nadchodzących miesiącach i latach - mówi dr hab. Marcin Moniuszko, kierownik studiów. Ostatnie dwa lata studiów będą dla doktorantów okresem, kiedy będą mieli trochę więcej czasu na realizację swoich autorskich projektów badawczych. Jak mówi kierownik studiów, to będzie czas zwrotu z naukowej inwestycji. MAJ 2015 fot. Wojciech Więcko Nowoczesna nauka w historycznym dworze szlacheckim. Prof. Adam Krętowski (z lewej) wita uczestników spotkania Znaczna część prac badawczych naszych doktorantów koncentruje się na chorobach cywilizacyjnych, głów nie chorobach nowotworowych, ukła du krążenia i metabolicznych - Znaczna część prac badawczych naszych doktorantów koncentruje się na chorobach cywilizacyjnych, głównie chorobach nowotworowych, układu krążenia i metabolicznych. Na razie znamy tylko wstępne efekty większości badań. Są jeszcze dwa lata na ich dokończenie i wiele wskazuje na to, że możemy spodziewać się naprawdę bardzo wartościowych osiągnięć - dodaje Marcin Moniuszko. Przedsmak tego można było zobaczyć w końcu maja w Kiermusach. Odbyła się tam już druga konferencja naukowa naszych doktorantów i ich kolegów ze stołecznego Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. prof. Mossakowskiego PAN (partner studiów). To właśnie tam młodzi naukowcy przedstawiali efekty swoich prac badawczych. - Nasi doktoranci zaprezentowali się bardzo pozytywnie. Jako ciekawostkę mogę podać fakt bardzo dużego zainteresowania efektami pracy studentów grupy bioinformatycznej. Doktoranci zaprezentowali, jak - tylko przy pomocy osobistego komputera i złożonych modeli informatycznych - można badać strukturę cząsteczek, skuteczność leków czy określonych terapii (tzw. metoda in silico - red.). Takie badania (choć nawet dla niektórych doświadczonych naukowców pozostają nie w pełni zrozumiałe) stanowią elitarny, ale niezwykle prężny kierunek rozwoju medycyny i nauki. Dowodzi to, że inwestycja w takie badania była słuszną decyzją naszej uczelni - dodaje dr hab. Moniuszko. Studia zakończą się w 2017 r. bdc MEDYK BIAŁOSTOCKI NR\n14 Nagradzają najlepszych Już po raz kolejny studenci Wydziału Nauk o Zdrowiu wybrali asystenta roku oraz najsympatyczniejszego studenta roku akademickiego 2014/2015. Gala wręczenia nagród odbyła się w połowie maja podczas Wiosennego Koncertu Charytatywnego w Pałacu Branickich Celem koncertu było wsparcie finansowe działalności statutowej Stowarzyszenia na rzecz Rehabilitacji Psychiatrycznej oraz rozpropagowanie inicjatywy wsparcia osób z zaburzeniami psychicznymi wśród mieszkańców Białegostoku. Koncertowi towarzyszyła licytacja obrazów, rzeźb oraz książek znanych podlaskich artystów. Pieniądze z licytacji przeznaczone zostały dla Stowarzyszenia na rzecz Rehabilitacji Psychiatrycznej. W trakcie koncertu wręczone zostały nagrody dla asystenta roku oraz najsympatyczniejszego studenta. Asystentem roku została dr Marzena Wojewódzka-Żelezniakowicz z Zakładu Medycyny Ratunkowej i Katastrof. Zaledwie o siedem głosów wyprzedziła dr Michalinę Krzyżak z Zakładu Zdrowia Publicznego. Trzecie miejsce zajęła mgr Katarzyna Kaniewska z Kliniki Rehabilitacji. Wśród studentów zdecydowaną większością głosów wygrała Natalia Wasilewska, studentka Ratownictwa Natalia Wasilewska - najsympatyczniejsza studentka WNoZ Medycznego. Pokonała Mateusza Lecha, studenta Ratownictwa Medycznego, który zajął drugie miejsce, oraz Sandrę Tworkowską, studentkę położnictwa. Asy stent roku WNoZ dr Marzena Wo jewódzka-żelezniakowicz km Biblioteka i białoruskie malarstwo Prace białoruskich artystów polskiego pochodzenia można do końca czerwca oglądać w sali multimedialnej Biblioteki Głównej UMB. Pierwsza wystawa została zaprezentowana w maju. W ten sposób swoje 25-lecie twórczości świętował Gienadij Pitsko. Niezwykle ekspresyjny malarz z Grodna, który w bibliotece wystawiał się dwukrotnie. Za pierwszym razem pokazał wielobarwne obrazy aniołów, za drugim obrazy kobiet. Równie barwne i pokazane w zaskakujący sposób. Ciekawostką jest fakt, że Pitsko w swojej twórczości nie używa pędzli. Maluje szpachelkami. To efekt fascynacji postacią Jerzego Dudy-Gracza. Jednak na majowej wystawie artysta znów wszystkich zaskoczył. Przywiózł malowane pędzlem (!) ale też szpachelkami pejzaże. Spokojne w kolorystyce, wręcz stonowane. - Takie były moje początki. Krajobrazy, czy martwą naturę malowałem właśnie kiedy rozpoczynałem tworzyć. Pomyślałem, że z racji jubileuszu ten temat będzie dobry na wystawę mówił podczas wernisażu. Ledwie zakończyła się wystawa Gienadija Pitsko, a swoje obrazy na ścianach wieszali jego koledzy z Towarzystwa Plastyków Polskich, działającego przy Związku Polaków na Białorusi (te można oglądać do końca czerwca). Z racji, że to wystawa zbiorowa, jest bardzo zróżnicowana. Jest dużo grafik, ale są też pejzaże, martwa natura, rzeźba i witraże. W towarzystwie działa około setki artystów. W większości skupionych w Grodnie. bdc 14 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015\n15 Pielęgniarki walczą o byt Określenia niezbędnej liczby pielęgniarek i położnych na poszczególnych oddziałach, a także wzrostu wynagrodzenia domagały się pielęgniarki, które 12 maja przeprowadziły akcję protestacyjną w Uniwersyteckim Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Białymstoku. Termin akcji został wybrany nieprzypadkowo. Tego dnia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki. Pielęgniarki z UDSK w samo południe odeszły od łóżek małych pacjentów, na oddziałach zostały tylko te, które były niezbędne. Ubrane w czarne podkoszulki, z transparentami i trąbkami (około 200 osób), zebrały się przed wejściem głównym do szpitala. - To jest nasz krzyk rozpaczy. Nie miałyśmy podwyżek od 2009 roku, tak być nie może - mówiła Agnieszka Olchin, szefowa związku zawodowego pielęgniarek w UDSK. - Mimo ukończenia studiów, ogromnego stażu pracy, zarabiamy zbyt mało. Pielęgniarki nie mają oszczędności, muszą brać kredyty. Podała też swój przykład. Kiedy zaczynała pracę w szpitalu, jej pensja wynosiła równowartość 10 czynszów za mieszkanie. Teraz tylko czterech. Strajkujące trzymały transparenty: Ciężka praca-godna płaca, Żądamy szacunku i godnej pensji czy Nie marzymy o Meksyku, tylko o Bałtyku. Manifestacja odbyła się tylko w UDSK, bo tylko tam udało się na czas zakończyć przewidzianą przepisami stosowną procedurę. Z kolei pielęgniarki z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w tym dniu normalnie pracowały, jedynie ubrane były na czarno. Pielęgniarki już od wielu miesięcy domagają się określenia niezbędnej liczby sióstr i położnych na oddziałach przy kontraktowaniu świadczeń zdrowotnych z NFZ. Dzięki takiemu rozwiązaniu, ich zdaniem zarówno pacjenci będą mieli zapewnioną optymalną opiekę, ale i one będą mogły czuć się bezpiecznie, wiedząc, że nie stracą pracy. Pielęgniarki i położne domagają się także 20-procentowych podwyżek. Jeżeli ich żądania nie zostaną spełnione, możliwe, że jesienią dojdzie do strajku generalnego. Niskie zarobki, to jeden z powodów, dla którego młodzi ludzie nie MAJ 2015 fot. Wojciech Więcko Około 200 pielęgniarek, ale tez osób które je wspierają, protestowało przed szpitalem dziecięcym chcą się kształcić w tym kierunku, albo tuż po szkole wyjeżdżają za granicę. We wszystkich białostockich szpitalach brakuje personelu medycznego średniego szczebla. Co kilka dni w gazetach pojawiają się ogłoszenia o pracę. W samym USK od razu do pracy mogłoby zostać przyjętych około 25 osób. A będzie jeszcze gorzej. - Pielęgniarek jest coraz mniej, a około 75 procent z nich jest już po czterdziestce. Gdy odejdą na emeryturę, nie będzie miał ich kto zastąpić - mówi Gazecie Współczesnej Cecylia Dolińska, przewodnicząca Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Białymstoku. Coraz mniej osób decyduje się na studia pielęgniarskie. Jak wynika z danych białostockiej OIPiP, w 2012 roku kierunek ten na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku ukończyło 89 osób, a w roku 2014 już tylko 56. Podobną sytuację obserwuje się w Wyższej Szkole Medycznej w Białymstoku, gdzie w roku 2012 było 37 absolwentów, a w roku 2014 jedynie 20. Część z niech nie odbiera w ogóle dokumentu poświadczającego prawo wykonywania zawodu. - Coraz więcej osób bierze za to dokumenty potrzebne do uznania kwalifikacji zawodowych w Unii Europejskiej i wyjeżdża poza granice kraju - uważa Cecylia Dolińska. Pielęgniarki np. w USK zarabiają od minimalnej krajowej w okresie próbnym do 3000 zł brutto z dodatkami na stałej umowie. Niskie zarobki to główny powód emigracji. OIPiP w Białymstoku w roku 2012 wydała 20 zaświadczeń potrzebnych do pracy poza granicami RP, w , a w roku 2014 już 35. Za sprawy średniego personelu medycznego w Ministerstwie Zdrowia odpowiada pochodzący z Podlasia wiceminister Cezary Cieślukowski. W połowie kwietnia spotkał się w Białymstoku z przedstawicielkami lokalnego środowiska. Obiecał im poprawę ich sytuacji przez wprowadzenie ich do systemu. To ma spowodować wyższą wycenę takich świadczeń, a co za tym idzie zainteresowanie placówek medycznych utrzymaniem lub pozyskaniem pielęgniarek. Te przepisy mają być gotowe do końca roku. Dodatkowo ma nastąpić zwiększenie środków na kształcenie, czy stypendia dla osób studiujących pielęgniarstwo. Pielęgniarki są jak najbardziej za takimi rozwiązaniami. Sęk w tym, że obiecuje się je już od kilku lat. km, bdc MEDYK BIAŁOSTOCKI NR\n16 Pałac Branickich nocą zdobyty Na dziedzińcu liczni żołnierze, gdzieniegdzie pojedynki na szable, co jakiś czas huk armaty, ranni w szpitalu polowym, a wokół masa gapiów i kolejki. Pogoda była łaskawa, więc i tłumy ludzi przybyły na Noc Muzeów do Pałacu Branickich. To już szósty raz UMB brał aktywny udział w tym największym wydarzeniu kulturalnym w kraju. Pałac Branickich z przyległościami został otwarty na oścież. Jako że chętnych do oglądania było naprawdę dużo, największa kolejka ustawiła się przez Muzeum Historii Medycyny i Farmacji. Swoje też trzeba było odstać w ogonku chętnych czekających na możliwość zgłębienia tajemnic ludzkiego ciała w Zakładzie Anatomii Prawidłowej. Jednak nawet w kolejce na pałacowym dziedzińcu trudno było się nudzić. Co jakiś czas hukiem z armaty lub wystrzałami ze strzelb dawała znać o swojej obecności Komputowa Chorągiew Stefana Czarnieckiego. W pobliżu partyzancki szpital polowy rozstawiła Grupa Wschód Stowarzyszenie Pasjonatów Historii Ziemi Podlaskiej oraz Kolekcjonerów Militariów. Były zabytkowe sprzęty medyczne, ale też stara broń. W Pałacu Branickich zorganizowano kilka wystaw, a w Auli Magna odbywały się różne koncerty (od muzyki klasycznej po współczesne brzmienia znane z najlepszych klubów muzycznych). Miłośnicy nauki i eksperymentów mogli w uczelnianych laboratoriach odkryć sekrety biologii czy chemii. Porządku podczas wieczoru doglądał sam hrabia Jan Klemens Branicki (w tej roli dr Andrzej Guzowski). bdc 16 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015\n17 Restrykcyjne badania na zwierzętach W końcu maja weszła w życie nowa ustawa o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych. Nowe regulacje znacząco ograniczają możliwości eksperymentowania na zwierzętach. Już sam tytuł ustawy pokazuje zmianę filozofii w podejściu do dobrostanu zwierząt. Obowiązująca dotychczas ustawa dotyczyła doświadczeń na zwierzętach, zaś nowy przyjęty przez parlament dokument mówi o ich ochronie i dobrostanie. MAJ 2015 Unijne regulacje Autorzy ustawy wiele wzorców czerpali z unijnych przepisów. W Europie bowiem wykonuje się coraz mniej eksperymentów na zwierzętach. Powszechniejsze są bowiem alternatywne metody badań. Ustawa wprowadza również większą kontrolę nad prowadzonymi doświadczeniami minimalizując ilość eksperymentów, ale też ból i stres zwierząt. Narzuca także dużo większy niż do tej pory poziom sprawozdawczości. Udało się osiągnąć jednocześnie dwie bardzo ważne kwestie. Z jednej strony chronimy zwierzęta przed niepotrzebnym cierpieniem, a z drugiej strony rozwój nauki i postęp medycyny nie zostaje zahamowany i będzie dalej się rozwijać komentowała treść ustawy tuż po jej uchwaleniu przez Sejm prof. Lena Kolarska-Bobińska, minister nauki. Zgodnie z przyjętą ustawą zabronione będzie przeprowadzanie procedur związanych z dotkliwym i długotrwałym bólem, którego nie można złagodzić [takie badania można przeprowadzać na ludziach red.]. Badania z wykorzystywaniem zwierząt dzikich i bezdomnych będą z kolei prowadzone tylko w wyjątkowych i uzasadnionych sytuacjach. Nie będzie można przeprowadzać również procedur, które uniemożliwiłyby zwierzętom wydawanie głosu czy inne sposoby okazywania bólu. Eksperymenty z udziałem zwierząt mogą odbywać się tylko wtedy, gdy nie ma innej alternatywy. Ustawa określa, że doświadczenia wykonuje się tylko na żywych zwierzętach. Sam fakt przeprowadzania eksperymentu na martwym zwierzęciu lub pobranie od niego tkanek i późniejsze badania nad nimi, nie są doświadczeniem na zwierzętach w myśl ustawy. Jednakże trzeba będzie maksymalnie wykorzystywać tkanki z zabitych zwierząt, łącznie z ich rozdysponowaniem wśród innych ośrodków badawczych. Ustawa zabrania czekać na śmierć zwierzęcia np. w chorobach onkologicznych. Naukowiec musi określić, kiedy eksperyment jest zakończony, kiedy jest granica bólu i uśmiercić zwierzę. Komisje etyczne Bardzo ważna zmiana zaszła też w systemie kontroli nad tego typu badaniami. Zgodnie z nowym prawem zgód na prowadzenie projektów wymagających doświadczeń na zwierzętach będą udzielały komisje etyczne: 15-osobowa krajowa i 12-osobowe lokalne. W komisjach zasiądą przedstawiciele nauk biologicznych i pokrewnych (6 osób), nauk humanistycznych (prawnicy lub etycy 3 osoby), a także przedstawiciele organizacji związanych z ochroną zwierząt (NGO) i organizacji praw pa- cjentów (w sumie 3 osoby, ale co najmniej jedna z organizacji pacjenckich). Aby zgoda komisji na przeprowadzenie eksperymentu została wydana, musi za nią zagłosować 2/3 jej członków. - Chodzi o to, by wartość naukowa planowanych eksperymentów usprawiedliwiała ich wykonanie również z punktu widzenia humanistów i obrońców zwierząt tłumaczy minister Lena Kolarska-Bobińska. Od decyzji lokalnej komisji można się odwołać do komisji krajowej. Jednocześnie organizacje zajmujące się ochroną zwierząt będą mogły występować w imieniu zwierząt w sądach - np. w sytuacji, kiedy zwierzęta zostaną wykorzystane bez specjalnego zezwolenia albo kiedy użytkownik - wbrew przepisom - narazi je na niepotrzebny ból, cierpienie lub trwałe uszkodzenie organizmu. Więzienie za cierpienie zwierząt Nowa ustawa wymaga, by wszystkie osoby wykonujące do tej pory eksperymenty na zwierzętach uzyskały na nowo stosowne zezwolenia. Koniecznie w tym celu muszą zaliczyć cykl szkoleń (trwają ok. tygodnia). Wyjątkiem są sytuacje, kiedy badania rozpoczęto przed wprowadzeniem ustawy. Jednakże okres przejściowy trwa do tylko 2017 r. Złamanie nowych przepisów oznacza dotkliwe kary, z karą więzienia do 3 lat włącznie. Najniższy poziom kary to mandat. Ten będzie wystawiany imiennie, konkretnej osobie która zawiniła, a nie jednostce. Jednostka badawcza za Szkolenie W związku z wejściem w życie nowej ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych i edukacyjnych (D.U. 26 luty 2015 poz. 266) w dniach odbędzie się cykl szkoleń dla osób odpowiedzialnych za planowanie i wykonywanie procedur doświadczalnych oraz uśmiercających zwierzęta. Zgłoszenia i dodatkowe informacje można uzyskać pod mailem: edu.pl. Termin zapisów na szkolenie do dnia MEDYK BIAŁOSTOCKI NR\n18 zaniedbania będzie mogła być ukarana karą administracyjną w kwocie do 50 tys. zł. W sytuacji recydywy i nieusunięcia wskazanych przez kontrolerów nadużyć, cała jednostka badawcza i cały jej zespół traci wszystkie uprawnienia do eksperymentów na zwierzętach. I to nawet w sytuacji, gdy chodzi tylko np. o jeden zespół badawczy. Naukowcy przeciwni Nowa ustawa wprowadziła ogromne poruszenie w świecie nauki. Badacze zajmujący się takimi rodzajami badań są przekonani, że spowoduje to katastrofalne ograniczenie rozwoju polskich nauk biomedycznych i rolniczych. Wiele niepokoju budzi fakt, że komisje etyczne mają się w połowie składać z osób spoza kręgów naukowych oraz środowisk publicznie podważających zasadność eksperymentów na zwierzętach. Może to oznaczać niemożność osiągnięcia zgody na doświadczenia (wymagane jest 2/3 pozytywnych głosów). Naukowcy protestują też przeciw zapisom ograniczającym wykorzystanie w procedurach badawczych zwierząt dzikich. To może oznaczać uniemożliwienie prowadzenia części badań ekologicznych nad gatunkami zwierząt ważnymi z punktu widzenia poznawczego i aplikacyjnego. - Rozwój współczesnej biomedycyny nie mógłby się dokonać bez badań na zwierzętach. Przykładem najnowszych sukcesów, które stały się dzięki nim możliwe, są dokonania wrocławskich neurochirurgów dające nadzieję na opracowanie skutecznej terapii uszkodzeń rdzenia kręgowego, czy też uratowanie skrajnie wyziębionego dziecka przez zespół lekarzy z Krakowa. W świetle proponowanych rozwiązań ustawowych, dalsze rozwijanie opracowanych przez nich metod leczenia będzie uzależnione od aprobaty osób niemających wiedzy biomedycznej. Osoby te będą również decydować o przyszłości sektorów gospodarki polskiej związanych z naukami biologicznymi i rolniczymi napisali w liście do prezydenta RP prof. Adam Zięcik, wiceprezes PAN oraz prof. Stefan Malepszy, przewodniczący Rady Kuratorów Wydziału Nauk Biologicznych i Rolniczych PAN. bdc W skrócie Sonata 8 dla UMB Dr n. med. Katarzyna Niemirowicz (Samodzielna Pracownia Technik Mikrobiologicznych i Nanobiomedycznych, Wydział Lekarski) została laureatką konkursu SONATA 8 organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki w Krakowie. Dr Niemirowicz będzie realizowała projekt naukowy pt.: Nowe multifunkcjonalne nanocząstki magnetyczne z aktywnością przeciwgrzybiczą i właściwościami teranostycznymi o wartości zł. To już kolejny grant realizowany przez panią doktor w ramach puli NCN. TOP 500 Dr hab. Andrzej Mogielnicki (Zakład Farmakodynamiki) i dr Justyna Moskwa (Zakład Bromatologii oraz Uczelniane Biuro ds. Ochrony Własności Intelektualnej i Transferu Technologii) jako przedstawiciele naszej uczelni wezmą udział w prestiżowym programie szkoleniowym Ministerstwa Nauki Top 500 Innovators. Zakończyła się rekrutacja do ostatniej edycji programu. W sumie zgłosiło się ponad 300 osób z całej Polski. Zakwalifikowano 180 osób. Uczestnicy programu wyjadą 2015 r. na 9-tygodniowe programy stażowo- -szkoleniowe w zakresie współpracy z gospodarką, zarządzania badaniami naukowymi oraz komercjalizacji ich wyników, odbywające się na najlepszych uczelniach świata: Stanford University w USA (2 grupy) i University of Cambridge w Wielkiej Brytanii (2 grupy). Filmowcy i pielęgniarki Film I Ty możesz być pielęgniarką studentów Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku zdobył I miejsce w III Ogólnopolskim Konkursie Filmowym na Najlepszy Film Promujący Zawód Pielęgniarki w Polsce. Twórcy filmu to: Joanna Pruszyńska, Karolina Piekarska, Karolina Kowalska, studentki kierunku pielęgniarstwo na Wydziale Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Film przygotowano pod kierunkiem dr n. med. Beaty Olejnik i dr n. med. Iwony Jarockiej. Obraz nakręcił i zmontował Michał Rutkowski - student kierunku farmacja na Wydziale Farmaceutycznym z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej oraz członek Studenckiej Agencji Fotograficzno-Filmowej UMB. Ekspert ds. suplementów diety Prof. dr hab. Maria H. Borawska (kierownik Zakładu Bromatologii) została powołana w skład zespołu ds. suplementów diety, działającego w ramach Rady Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie. To już trzecia kadencja pani profesor. Nominację wręczył - jako jednemu z sześciu ekspertów - Główny Inspektor Sanitarny. Wyśpiewali trzy nagrody Chór UMB zdobył trzy nagrody podczas międzynarodowego konkursu w Bratysławie Slovakia Cantat 2015, który odbył się w końcu kwietnia. W kategorii Musica Sacra a capella - złoty dyplom oraz pierwsze miejsce. W kategorii Contemporary Music - złoty dyplom oraz pierwsze miejsce. Ponadto nagrodę specjalną dla najlepszego dyrygenta otrzymała dr Anna Moniuszko. W konkursie wzięły udział Chóry z Czech, Bangkoku, Austrii, Słowacji, Estonii i Polski. bdc 18 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015\n19 Polskie dzieci zbyt szybko tyją Polskie dzieci należą do najszybciej tyjących w całej Europie - alarmuje prof. Mirosław Jarosz z Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie. Z badań instytutu wynika, że już 22,3 proc. uczniów szkół podstawowych i gimnazjów ma nadwagę lub jest otyłych. M apę otyłości polskich dzieci opublikowano z okazji obchodzonego 22 maja Europejskiego Dnia Walki z Otyłością. Opracowano ją w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. - W latach 70. poprzedniego wieku nadmierną masę ciała miało w Polsce mniej niż 10 proc. uczniów, podczas gdy obecnie już co piąte dziecko w wieku szkolnym boryka się z nadwagą lub otyłością twierdzi dyrektor warszawskiego Instytutu Żywności i Żywienia (IŻiŻ) prof. Mirosław Jarosz. Najwięcej uczniów z nadwagą lub otyłych (czyli ze wskaźnikiem BMI 25 i więcej punktów) jest w woj. mazowieckim (32 proc.), łódzkim (29,8 proc.), lubelskim (24,6 proc.), zachodniopomorskim (23,9 proc.) oraz dolnośląskim i opolskim (23,8 proc.). Najmniej dzieci w wieku szkolnym, które mają kłopoty z nadmierną masą ciała jest w woj. śląskim (16,5 proc.), świętokrzyskim (18 proc.), małopolskim (18,3 proc.), pomorskim (19 proc.), wielkopolskim (19,8 proc.), kujawsko-pomorskim (20,3 proc.), podlaskim (20,5 proc.) oraz warmińsko-mazurskim (21,4 proc.). - Jeśli tak dalej będzie, niedługo dogonimy niechlubną czołówkę krajów europejskich, w której są m.in. Grecja, Węgry i Wielka Brytania ostrzega prof. Jadwiga Charzewska z warszawskiego instytutu. Podkreśla, że otyłość nie tylko jest przyczyną innych chorób przewlekłych, lecz sama także jest chorobą. W przypadku osób dorosłych jest jeszcze gorzej twierdzą specjaliści IŻiŻ. Już 64 proc. mężczyzn w naszym kraju ma nadmierną masę ciała. Wśród kobiet odsetek ten sięga 49 proc. Niestety, na tym nie koniec. Według opublikowanych niedawno MAJ 2015 Głównym powodem otyłości dzieci jest zmiana stylu ży cia, w tym ograniczenie aktywności fizycznej i spożywanie zbyt dużej ilości wysokokalorycznych produktów prognoz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) epidemia otyłości będzie w najbliższych dekadach narastać w całej Europie, w tym także w Polsce. Prof. Jarosz twierdzi, że głównym tego powodem jest zmiana stylu życia, w tym szczególnie ograniczenie aktywności fizycznej i spożywanie zbyt dużej ilości wysokokalorycznych produktów. Najwięcej uczniów z nadwagą lub otyłych jest w woj. mazowieckim (32 proc.), łódzkim (29,8 proc.), lubelskim (24,6 proc.). Najmniej dzieci w wieki szkolnym, które mają kłopoty z nadmierną masą ciała jest w woj. śląskim (16,5 proc.), świętokrzyskim (18 proc.), małopolskim (18,3 proc.) - Naprawdę nie ma na co już czekać. Decydenci w organach władzy i administracji, przemyśle spożywczym, sektorze ochrony zdrowia i systemie edukacji muszą podjąć zdecydowane, systemowe i długofalowe działania, aby zahamować rozwój epidemii otyłości, którą należy już nazywać pandemią apeluje dyrektor IŻiŻ. Jego zdaniem nadwaga i otyłość są obecnie największym zagrożeniem dla zdrowia publicznego w Polsce i na świecie. - Wciąż jednak nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę - podkreśla prof. Jarosz. Specjalista dodaje, że otyłość dewastuje nasze zdrowie. Jest główną przyczyną takich chorób przewlekłych, jak cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia (udar mózgu, nadciśnienie tętnicze), nowotwory złośliwe (rak jelita grubego, piersi, gruczołu krokowego), kamica żółciowa, niealkoholowe stłuszczenie wątroby, zaburzenia hormonalne (zespół policyklicznych jajników), zmiany zwyrodnieniowe układu kostnostawowego oraz tzw. nocny bezdech. - Aby zapobiec katastrofie i skrócić kolejki w służbie zdrowia, musimy zrobić w Polsce wszystko, aby zahamować epidemię otyłości, zwłaszcza w przypadku dzieci i młodzieży alarmuje prof. Mirosław Jarosz. opr. bdc, PAP - Nauka w Polsce MEDYK BIAŁOSTOCKI NR\n20 Telemedycyna w alergologii i kardiologii W Polsce rośnie popularność telemedycyny. Narzędzia i aplikacje, jakie muszą obsługiwać pacjenci i lekarze opiekujący się nimi na odległość stają się coraz prostsze w obsłudze, a jednocześnie poprawia się ich funkcjonalność. Urządzenia do wykonywania w warunkach domowych pomiarów i badań nie stanowią barier nawet dla osób starszych, które stereotypowo określa się mianem wykluczonych cyfrowo. Telemedyczną, modułową platformę informatyczną, na którą składają się aplikacje dostępne przez przeglądarki internetowe oraz aplikacje na urządzenia mobilne, tworzy od kilku lat krakowska spółka Silvermedia. Platforma działa online i zapewnia realizację różnych usług telemedycznych dla wielu rodzajów podmiotów i placówek medycznych. Stale rozwijane są kolejne moduły platformy, które obsługują nowe obszary medyczne, poza kardiologią, diabetologią, audiologią to również alergologia i geriatria. - Pracują z nami czołowi kardiolodzy, alergolodzy, geriatrzy, neurolodzy, diabetolodzy - profesorowie, szefowie największych klinik, konsultanci krajowi. Swoim autorytetem gwarantują jakość medyczną naszych rozwiązań. Wspólnie budujemy systemy telemedyczne, które wspierają zdalny kontakt pacjentów z lekarzami lub umożliwiają współpracę lekarzy różnych specjalności na odległość. Staramy się wspierać lekarzy w działalności diagnostycznej, profilaktycznej oraz badawczej tłumaczy dr inż. Jarosław Bułka, wiceprezes spółki. Badania z użyciem nowo powstających systemów są prowadzone we współpracy z Instytutem Kardiologii w Aninie, Warszawskim Uniwersytetem Medycznym i Centrum Zdrowia Dziecka. Z kolei w obszarze badania zmysłów niekwestionowanym liderem jest Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach. W ramach jednego z projektów współfinansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju krakowska Silvermedia rozwija system do badań przesiewowych w kardiologii i alergologii. Projekt związany z tworzeniem rozpoczął się w lipcu 2013 r. i potrwa do czerwca 2015 r. Wszystkie prace warte są ponad 4,6 mln złotych. Na potrzeby badań profilaktycznych w kardiologii powstaje system łączący telemedyczną platformę internetową z miniaturowymi, mobilnymi, działającymi zdalnie urządzeniami diagnostycznymi, np. EKG, ciśnieniomierz, waga, pulsoksymetr. W dziedzinie alergologii firma rozwija narzędzia umożliwiające ocenę ryzyka wystąpienia określonego typu alergii lub astmy. W tle badania ankietowego pracuje zaawansowany algorytm oceniający ryzyko wystąpienia konkretnego schorzenia. - Nasze rozwiązania są projektowane z myślą o zwykłych użytkownikach, nie o specjalistach czy choćby informatykach. Oprogramowanie zapewnia wysoki, codzienny komfort użytkowania, cechuje się prostotą, estetyką interfejsu, a jednocześnie nie stanowi barier dla osób uważanych stereotypowo za wykluczone cyfrowo - wylicza dr inż. Bułka. Pacjent sam wykonuje badania, a następnie przesyła wyniki do centrów diagnostycznych. Tam pomiary są oceniane, a ich wynik wraca do pacjenta lub jego rodziny. Z urządzeń i systemów, jakie powstają w ramach projektu, będą mogli korzystać pacjenci, którzy wezmą udział w programach profilaktycznych. Osoby prowadzące takie badanie docierają z informacją do pacjentów działając według strategii przyjętej przez centrum medyczne lub instytucję, które koordynują dany program. Również samorządy mogą podejmować decyzje o przebadaniu wybranych grup mieszkańców np. seniorów albo dzieci w wieku szkolnym pod kątem profilaktyki w kardiologii, audiologii, czy alergologii. Takie badania przeprowadziła np. Warszawa, gdzie programy medycznie koordynowały Warszawski Uniwersytet Medyczny i Centrum Zdrowia Dziecka. W obszarze badania zmysłów Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach od lat wykorzystuje platformę telemedyczną w badaniach profilaktycznych dzieci szkolnych. Wynikami prac zainteresowane są też korporacje, firmy, które jak komentuje Jarosław Bułka - chcą swoim pracownikom dać coś więcej, niż tylko zwykły abonament medyczny. - W projekcie profilaktycznym prowadzonym w warszawskich szkołach sportowych ta sama grupa dzieci była badana za pomocą naszej platformy równocześnie pod kątem alergii i potencjalnych problemów kardiologicznych. Badanie przeprowadzili przeszkoleni ankieterzy. Osoba z grupy ryzyka powinna udać się do specjalisty, bo nieleczona alergia może prowadzić do powikłań, zaostrzeń czy wprost do astmy. Narzędzie pozwala szybciej zareagować na konkretne objawy, które często są bagatelizowane i w ogóle niekojarzone z alergiami mówi dr inż. Bułka. Podobne przedsięwzięcie prowadzono we współpracy z Instytutem Kardiologii w stołecznym Aninie. Dzieci w szkołach sportowych były badane małymi, przenośnymi elektrokardiografami, które przez sieć komórkową wysyłają dane do centrum monitoringu. Kardiolodzy zaś zdalnie mogli oceniać te wyniki wspomagani przez inteligentne algorytmy analizy danych medycznych autorstwa Silvermedia. opr. bdc, PAP Nauka w Polsce 20 MEDYK BIAŁOSTOCKI NR 134 MAJ 2015


przemyślenia mamy – Strona 2 – bruscy.com\nPo raz drugi, za sprawą Ani ze Strefy Matki mam okazję odpowiedzieć na kilka pytań dot. mnie samej. Zwykle nie biorę udziału w żadnych tego typu łańcuszkach, ale ponieważ lubię czytać podobne wpisy na innych blogach to z przyjemnością zamieszczę odpowiedzi też u siebie. Wcześniejsze pytania znajdziecie TUTAJ. Miłej lektury 🙂 1. Twoje ulubione grzeszki […]\nwww.pixabay.com Ręka do góry, która z nas nie zakładała przed porodem, że jej macierzyństwo będzie idealne? Że będziemy wychowywać dzieci tak, jak sobie zaplanowałyśmy, że dzięki temu wszelkie problemy nas ominą, a dni będą płynęły różową rzeką szczęśliwości? No właśnie… Już widzę ten las rąk. Dzisiaj mogę o sobie powiedzieć, że jestem doświadczoną mamą, z […]\n15 sierpnia 2016 Marta Bruskaprzemyślenia mamy\nWciąż pamiętam, że… najlepiej jest spędzać czas na dworze, na trawie, w piaskownicy, na trzepaku. Że powrót do domu to kara, nieszczęście, koniec wszystkiego. Że można całymi godzinami przesypywać piasek w sitku, przelewać wodę w wiaderku i zabawa wciąż jest przednia. Że można całymi dniami zbierać stonki z ziemniaków czy muszelki na plaży i że […]\n29 lipca 2016 Marta Bruskapowrót do pracy\nCzasami budzą się zupełnie bez humoru, jakby wstali lewą nogą. Czasami tylko jeden wstaje zły na cały świat. Czasami to ja mam kiepski dzień. Czasami rano się spieszymy, a czasami, zanim obydwu dobudzę to sama jestem już po śniadaniu. Ale jednak najczęściej po obudzeniu kokosimy się w łóżku, przytulamy, łaskoczemy. Robimy pierdzioszki w goły brzuch, […]


Kilometrówki za listopad rozliczenie :: Prawo Drogowe\nPrzez trzy lata, mimo rosnących cen paliwa, minister infrastruktury nie zmieniał tzw. kilometrówki. Ostatecznie zrobił to w połowie listopada, sprawiając duży kłopot kadrowym i księgowym – informuje “Rzeczpospolita”. W życie weszło rozporządzenie podwyższające stawki za 1 km przebiegu pojazdu. I nie byłoby problemu, gdyby zmienione rozporządzenie zaczęło obowiązywać od 1 listopada bądź od 1 grudnia. Tymczasem weszło w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli 14 listopada 2007 r. Pojawiło się więc pytanie, jak obliczyć ryczałt za używanie w listopadzie prywatnego samochodu dla celów służbowych. Według starych czy nowych przepisów? Trudno o jednoznaczną odpowiedź – komentuje gazeta, bo przepisy nie zawierają żadnej wskazówki, a ponieważ ryczałt jest miesięczny, więc możliwe są aż trzy rozwiązania. 1) Dzielimy przez dni robocze... To rozwiązanie podpowiadają sobie uczestnicy jednego z internetowych forum. Bierzemy pod uwagę, że w listopadzie jest 21 dni roboczych. Od 1 do 13 listopada włącznie (tzn. gdy obowiązywała poprzednia “kilometrówka”) było 8 dni roboczych, a od 14 do 30 listopada –13 dni roboczych. Zakładamy, że przez wszystkie te dni pracownik był obecny w pracy. Dzielimy więc przyznany mu limit kilometrów (300 km, 500 km, lub 700 km) przez 21 dni. Następnie otrzymany wynik mnożymy przez: - 8 dni roboczych i starą “kilometrówkę”, - 13 dni roboczych i nową “kilometrówkę”. Licząc tą metodą, pracownik dostanie za listopad ryczałt w wysokości 571,35 zł. Rozwiązanie to jest proste, ale ma jedną wadę – uwzględnia liczbę dni roboczych w miesiącu. Tymczasem z rozporządzenia ministra infrastruktury wynika, że pracownikowi przysługuje ryczałt w takiej samej kwocie, niezależnie od tego, czy w miesiącu jest 20 dni roboczych (tak było np. w lutym br.), 21 dni (w listopadzie br.), 22 dni (w lipcu br.) czy 23 dni (w październiku br.). Wprawdzie ryczałt ten jest zmniejszany za każdy roboczy dzień nieobecności pracownika, ale – co warto zauważyć – zawsze o 1/22, a więc również bez względu na to, ile dni roboczych jest w danym miesiącu. 2) ...albo dni kalendarzowe. Skoro jedynymi parametrami do wyliczenia ryczałtu, wynikającymi z rozporządzenia ministra infrastruktury, są: stawka za 1 km przebiegu pojazdu i limit kilometrów, to w ogóle nie bierzemy pod uwagę liczby dni roboczych w listopadzie. Przeciwnie, jako że ryczałt jest miesięczny, to zamiast dni roboczych bierzemy pod uwagę liczbę dni w listopadzie. Na tej podstawie ustalamy, przez jaką część miesiąca (ile dni kalendarzowych) obowiązywał ryczałt według starej “kilometrówki”, a przez jaką według nowej. Licząc tą metodą, pracownik dostanie za listopad ryczałt w wysokości 569,64 zł. To rozwiązanie jest pozbawione wad, o których wspomnieliśmy w poprzednim wariancie, ale niestety, licząc tą metodą, pracownik dostanie mniej. 3) Według nowych stawek. W tym wariancie przyjmujemy, że skoro ryczałt jest miesięczny, to ustalając go jednorazowo za cały miesiąc, pracodawca bierze pod uwagę te przepisy, jakie obowiązują w momencie wyliczania ryczałtu. Jeśli więc np. przyznaje pracownikowi ryczałt 25 dnia miesiąca, to w listopadzie weźmie pod uwagę wysokość stawek obowiązującą w tym właśnie dniu. Analogicznie jednak, jeśli pracodawca wypłacił ryczałt na początku listopada, powinien za cały miesiąc przyznać go według stawki obowiązującej do 13 listopada. Każda z tych trzech metod ma swoje uzasadnienie, ale też i wady. Dla pracodawcy jest to o tyle istotne, że jeśli przyzna pracownikowi za niski ryczałt (według wariantu 2), może się narazić na naruszenie art. 775 kodeksu pracy. Natomiast jeśli wypłaci ryczałt za wysoki (według wariantu 1), musi pamiętać o ograniczeniach podatkowo-składkowych. Ryczałty są wprawdzie opodatkowane (niezależnie od tego, jaką kwotę dostanie pracownik, tak czy inaczej pracodawca musi potrącić od niej zaliczkę na podatek), ale są zwolnione od składek ZUS tylko do wysokości wynikającej z rozporządzenia ministra infrastruktury. Tak samo, tylko do wysokości wynikającej z rozporządzenia, pracodawca może wrzucić sobie wypłacony ryczałt w koszty uzyskania przychodu. Problemu nie powinno być, gdy pracodawca zwraca pracownikowi koszty przejazdu prywatnym samochodem w podróży służbowej. Tu ważne jest to, kiedy konkretnie pracownik był w podróży służbowej. Jeśli w dniach 1 – 13 listopada, to dostanie zwrot kosztów wyliczony według starej “kilometrówki”. Jeśli natomiast podróżował między 14 a 30 listopada, wówczas pracodawca zwróci mu koszty podróży według nowej, wyższej stawki za kilometr przebiegu. Choć przeważa opinia, że należy stosować oba limity, rozstrzygające mogłoby być dopiero wyjaśnienie Ministerstwa Finansów. Na razie jednak resort nie zajął stanowiska w tej sprawie – alarmuje “Gazeta Prawna”. I oto jak radzi:\nSłowa kluczowe kilometrówki przebieg pojazdu\nŹródła „Rzeczpospolita” – „Trudno obliczyć kilometrówkę za listopad” Onet.pl – „Ustawodawca zrobił podatnikom niespodziankę „Gazeta Prawna” – „Firmy nie wiedzą, jak wypłacać ryczałt samochodowy za listopad” „Gazeta Prawna” – „Nie wiadomo jak liczyć ryczałt” PRAWO DROGOWE@NEWS – 14.11.2007. Pojazdy prywatne w służbie pracodawcy”\nPiłeś-pohamuj się-nie jedź!


„Kulinarny Talent 2017” za nami! | KUCHARZE.PL\n9. edycja konkursu „Kulinarny Talent” przeszła już do historii!\n„Półfinały wyłoniły najlepszych z najlepszych, którzy zaskoczyli jury swoją wariacją na temat kaczki. Mottem przewodnim dzisiejszego konkursu są: filet ze skreia ze skórą, przyprawy firmy Prymat, mrożone warzywa lub owoce oraz 20% śmietankę kulinarną” – powiedział Robert Sowa. Uczestnicy konkursu mieli jedyne 30 minut na przygotowanie menu degustacyjnego, które powinno wyróżniać się oryginalną kompozycją smakową oraz wysoką estetyką. Presja czasu i wysokie wymagania jury z całą pewnością nie ułatwiały im zadania. Finalny efekt oceniało zarówno jury profesjonalne, jak i degustacyjne. Szefowie kuchni, w tym: Jerzy Pasikowski, Wiesław Bober oraz zwycięzcy polskiej edycji programu „Top Chef” – Tomasz Purol i Patryk Dziamski, w swoich ocenach brali pod uwagę również aspekty związane z techniką wykonania i organizacją pracy. Jury degustacyjne, w którym znaleźli się: Olga Bończyk, Katarzyna Cichopek, Agnieszka Kołodziejska, Marek Sierocki, Tomasz Dedek, Marcin Żewłakow oraz Maciej Jaszczak oceniali przede wszystkim smak serwowanych potraw oraz walory estetyczne. „Jestem pełen podziwu dla tych młodych ludzi, którzy potrafią z niezwykłą odwagą i kreatywnością komponować smaki. Ich odwaga i bezkompromisowość zasługuje na najwyższe uznanie” – przyznał Marek Sierocki, smakosz kuchni hiszpańskiej i miłośnik ryb. Tegoroczna edycja potwierdziła innowacyjność, finezję i pomysłowość finalistów. Niepowtarzalne połączenia smakowe, nowoczesne techniki przygotowania, wyobraźnia plastyczna, to cechy wybitnego szefa kuchni. „Talent, pracowitość i wrażliwość kulinarna zasługuje na wielkie brawa. Okazuje się, że produkty, które były zmorą mojego dzieciństwa, zdefiniowane na nowo, smakują wybornie” – dodała Katarzyna Cichopek. „Doskonałe kompozycje smakowe. Świetnie przyrządzone ryby, genialne sosy skompilowane z ciekawych składników i niesamowita kreatywność. Ptyś z kremem groszkowym, tiul z mąki, czy karmelizowany burak całkowicie mnie uwiodły” – dodała Agnieszka Kołodziejska.\nPo degustacji wszystkich dwunastu propozycji, jury konkursowe udało się liczenie głosów. Zarówno jury profesjonalne, jak i degustacyjne było zgodne w swoich ocenach. Wydawałoby się, że zawód kucharza jest całkowicie zdominowany przez mężczyzn, tymczasem w tegorocznej edycji konkursu wzięło udział wiele kobiet. Sześć z nich dostało się do ścisłego finału, a na podium znalazły się dwie najzdolniejsze. Pierwsze miejsce zajęła Klaudia Kiełkowska z Wodzisławia Śląskiego. „Przygotowałam skreia w towarzystwie czarnej soczewicy, fasolki szparagowej, kawioru z malin i ryżowego tiulu” – zdradziła zwyciężczyni konkursu. II miejsce zajął Maksymilian Smółka, a III miejsce zdobyła Martyna Łukasik.\n„Chciałbym podkreślić, że polskie szkoły gastronomiczne dobrze przygotowują do zawodu i za to należą się brawa dla całej kadry nauczycielskiej. Poświęcają swój nierzadko prywatny czas, uczą i towarzyszą swoim uczniom w ciągłym rozwoju” – dodał na zakończenie Robert Sowa. „Jestem szczęśliwy, że mój konkurs daje możliwość znalezienia prawdziwych talentów i zapraszam za rok, do 10 jubileuszowej edycji „Kulinarnego Talentu”.\n← Nowe technologie w służbie gastronomii na konferencji KRGiC Gotuj po hiszpańsku – ostatnie dni rekrutacji! →


Pojawi się tańsza wersja iPhone X. Zachwyceni? | gsmManiaK.pl\n20.10.2017 , michalw Apple Newsy Telefony\nW sieci pojawiły się plotki na temat przyszłorocznych iPhone’ów. Możliwe, że Apple będzie chciało odbić chiński rynek i przygotowuje tańszą wersję iPhone X. Czy trafi ona do Europy? Poznaliśmy także nazwy kodowe nowych smartfonów.\niPhone X jest drogi. W Polsce będziemy musieli za niego zapłacić co najmniej 5 tysięcy złotych. Okazuje się, że Apple jest świadome tej sytuacji i za rok ujrzymy prawdopodobnie tańszą wersję tego modelu.\nNajnowsze plotki przynosi nam chiński Economic Daily, powołujący się na anonimowe źródła w łańcuchu dostawców. Wskazują one, że Apple chce iść na wojnę cenową i przygotować tańszą wersję iPhone X w 2018 roku. Mowa tutaj szczególnie o rynku chińskim, dlatego nie wiadomo czy smartfon trafiłby tylko tam, czy byłby dostępny również w innych rejonach na świecie.\nNie od dzisiaj wiemy, że Apple w Chinach radzi sobie średnio. Mamy tam wiele podróbek smartfonów koncernu, które sprzedają się dobrze. Mamy wreszcie konkurentów, którzy od kilku lat stosowali podobny design, co Apple i wyprzedzili firmę z Cupertino pod względem udziałów.\nTeraz warto zwrócić uwagę jeszcze na innych producentów, którzy przygotowują rynkowo lepiej zorientowane smartfony. Chiny różnią się pod tym kątem względem np. krajów europejskich, na co uwagę zwraca większość firm wydając różne wersje na oba rynki. Nie zdziwiłbym się więc, gdyby taki sam ruch wreszcie zastosowało Apple.\nCo ciekawe, źródła podają nazwy kodowe dla nowych iPhone’ów w 2018 roku. Mowa o Lisbon i Hangzhou. Jeśli plotka jest prawdziwa to byłby to pierwszy raz, gdy nowe smartfony otrzymałyby nazwy miast. Lisbon byłby droższą wersją, zaś Hangzhou tańszą. Jeszcze przed premierą iPhone 8 padło stwierdzenie, że jego nazwa kodowa to Ferrari. iPhone X ukrywał się pod oznaczeniem D22, zaś „ósemka” pod D20.\nJapoński blog MacOtakara, który często przynosił sprawdzające się plotki o nowych iPhone’ach wierzy z kolei, że przyszłoroczny model powinien być tańszy o 10 tysięcy jenów, czyli około 90 dolarów. Nie wiadomo co w takim razie miałoby się stać z iPhone X, jeśli taka sama technologia pojawiłaby się także w tańszym modelu.\nSzczerze mówiąc w ogóle nie dziwią mnie niniejsze plotki. Właściwie to nawet cieszą. Tegoroczny iPhone X jest brutalnie drogi, więc to bardziej niż pewne, że za rok będzie on tańszy i bardziej dostępny. Apple będzie zależało także na większym dotarciu do ludzi z modelem o nowym designie bez Touch ID. Niższą ceną na pewno ich przekona, ale ciekawe jak taka wersja zostanie okrojona z podzespołów. Zobaczymy zatem za rok, czy plotki się potwierdzą oraz czy tańsza wersja pojawi się chociażby w Polsce.\nŹródło: Economic Daily, MacOtakara\nPodobne: tańszy apple iphone x, cena iphone x, ile będzie kosztował iphone x w 2018 roku, nowa wersja iphone x (2018), nowości apple w 2018 roku, iphone lisbon,\n134 queries. 0,134, 0.134 (0,134) seconds.


Plenerowy koncert Rozrywki na rynku – Chorzowianin.pl portal mieszkańców miasta\nPlenerowy koncert Rozrywki na rynku\nPiosenki musicalowe, muzyka francuska i utwory z lat 20 i 30 XX wieku – Teatr Rozrywki zaprasza na koncert plenerowy „Rozrywka w mieście” na nowym rynku w Chorzowie. Impreza odbędzie się we wtorek 23 września od godziny 18:00.\n– Stęsknieni za publicznością, po kilkumiesięcznej przerwie wracamy do Was z nową energią! We wrześniu rozpoczęliśmy nowy sezon artystyczny 2020/2021, w którym nie zabraknie ulubionych musicali i premierowych tytułów. Będzie jeszcze bardziej muzycznie i rozrywkowo. Ale to dla nas za mało! Chcemy być z Wami także poza teatrem, dlatego wspólnie z miastem Chorzów przygotowaliśmy wyjątkowy koncert plenerowy – zapowiada Teatr Rozrywki.\nW koncercie udział wezmą aktorki i aktorzy znani chorzowskiej publice: Wioletta Białk, Joanna Możdżan, Karolina Sypniewska, Marta Tadla, Piotr Brodziński, Rafał Talarczyk i Tomasz Wojtan. Na rynku pojawi się również zespół muzyczny Teatru Rozrywki w składzie: Ewa Zug, Kamil Kułach, Jędrzej Łaciak i Bartosz Plewka.\nKierownictwo muzyczne nad wydarzeniem objęła Ewa Zug. Wstęp wolny.


Warsztaty pisankarskie / Kalendarz / Samorząd Województwa Mazowieckiego\nMetoda batikowa jest...\nW siedleckim muzeum odbędą się, już po raz trzeci, warsztaty pisankarskie. Uczestnicy poznają i nauczą się tradycyjnego wykonywania pisanek metodą batikową – „pisania” woskiem. Cieszy się ona dużym zainteresowaniem. Na zajęcia uczestnicy przynoszą kilka ugotowanych jajek. Natomiast organizator zapewnia pozostałe materiały. Warsztaty poprowadzi Edyta Sak.