poradnik dla przedsiębiorców przetwórstwo tworzyw sztucznych\nPORADNIK DLA PRZEDSIÊBIORCÓW\nURZ¥D KOMITETU INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ\nwe wspó³pracy z Regionalnym Centrum Informacji Europejskiej\nprzy Wy¿szej Szkole Informatyki i Zarz¹dzania w Rzeszowie\nProjekt graficzny serii wydawniczej\n21 DRZEWO, agencja interaktywna\nGagarina 86/7, 87-100 Toruñ\nWydanie pierwsze - grudzieñ 2003\n© Urz¹d Komitetu Integracji Europejskiej\nOgólne zasady zak³adania przedsiêbiorstw\nw krajach cz³onkowskich UE i krajach\nJedn¹ z podstawowych zasad funkcjonowania rynku wewnêtrznego w Unii Europejskiej jest swoboda przedsiêbiorczoci, przejawiaj¹ca siê w mo¿liwoci prowadzenia\ndzia³alnoci gospodarczej przez obywateli pañstw cz³onkowskich w dowolnym kraju\nna terenie UE. Dzia³alnoæ gospodarcza na obszarze innego pañstwa cz³onkowskiego\nmo¿e polegaæ na zak³adaniu przedsiêbiorstw g³ównych, a tak¿e na zak³adaniu przedsiêbiorstw podleg³ych (filii, agencji, oddzia³ów oraz spó³ek - córek). Swoboda przedsiêbiorczoci  w zakresie wynikaj¹cym z Traktatu ustanawiaj¹cego Wspólnotê Europejsk¹ (TWE) - dotyczy zarówno osób fizycznych (koniecznym warunkiem korzystania\nz tej swobody jest obywatelstwo UE, czyli obywatelstwo pañstwa cz³onkowskiego\nUE), jak i osób prawnych (zarejestrowanych lub posiadaj¹cych siedzibê w UE). Ze\nswobody przedsiêbiorczoci korzysta³y tak¿e osoby fizyczne z pañstw stowarzyszonych z UE (w tym z Polski), które mog³y podj¹æ tzw. samozatrudnienie (tj. prowadzenie zarejestrowanej dzia³alnoci przez dan¹ osobê w jednym z pañstw cz³onkowskich UE), bez mo¿liwoci poszukiwania zatrudnienia na lokalnym rynku pracy.\nNa podstawie Uk³adu Europejskiego polscy przedsiêbiorcy mogli tak¿e tworzyæ jednostki zale¿ne w pañstwach cz³onkowskich UE. Nie by³o jednak mo¿liwoci zatrudniania innych pracowników z pañstwa pochodzenia (wyj¹tek stanowi³ tylko tzw.\npersonel kluczowy firmy, tj. osoby pe³ni¹ce funkcje kierownicze oraz specjalici).\nRównie¿ po 1 maja 2004 r. nie bêdzie w tym zakresie istotnej zmiany: pañstwa\ncz³onkowskie UE mog¹ wprowadziæ bowiem okresy przejciowe na zatrudnianie\nobywateli z nowych pañstw cz³onkowskich - tam gdzie bêd¹ utrzymywane restrykcje dotycz¹ce zatrudniania obcokrajowców, polski przedsiêbiorca, legalnie dzia³aj¹cy w innym pañstwie cz³onkowskim, nie bêdzie móg³ zatrudniaæ obywateli polskich. Utrzymywanie okresów przejciowych oznacza, ¿e podjêcie pracy w pañstwie cz³onkowskim UE bêdzie nadal wymagaæ uzyskania zezwolenia na pracê. Okresy\nprzejciowe zwi¹zane z zatrudnieniem mog¹ obowi¹zywaæ maksymalnie 7 lat, wed³ug formu³y 2+3+2 lata (oznacza to, ¿e pañstwa cz³onkowskie nie mog¹ wprowadziæ jednolitego siedmioletniego okresu przejciowego, ale obowi¹zywanie ograniczeñ w zatrudnieniu obywateli z innych pañstw cz³onkowskich musi byæ weryfikowane po up³ywie dwóch, a nastêpnie  trzech lat). Decyzjê o stosowaniu okresów przejciowych podejmuj¹ samodzielnie poszczególne pañstwa cz³onkowskie: utrzymywanie ograniczeñ w zatrudnieniu obywateli nowych pañstw cz³onkowskich UE zadeklarowa³y Niemcy i Austria, natomiast z dniem 1 maja 2004 roku swoje rynki pracy otworz¹\nprawdopodobnie Dania, Holandia, Irlandia, Szwecja, Wielka Brytania.\nSwoboda przedsiêbiorczoci obejmuje jednak nie tylko podejmowanie dzia³alnoci gospodarczej, ale tak¿e inne czynnoci zwi¹zane z funkcjonowaniem przedsiêbiorstwa: nabywanie ruchomoci i nieruchomoci, zawieranie umów (np. umów\no dzie³o, umów najmu, umów o pracê), uczestnictwo w przetargach (tak¿e tych\norganizowanych przez w³adze publiczne), pozyskiwanie koncesji i zezwoleñ.\nOgraniczenia swobody przedsiêbiorczoci mog¹ byæ uzasadnione: wykonywaniem w³adzy publicznej (art. 45 TWE), wzglêdami porz¹dku, bezpieczeñstwa\ni zdrowia publicznego (art. 46 ust. 1 TWE).\nSwoboda przep³ywu us³ug. Traktat ustanawiaj¹cy Wspólnotê Europejsk¹ gwarantuje swobodê przep³ywu us³ug. Czynna swoboda przep³ywu us³ug polega na tym, ¿e\nus³ugodawca udaje siê do innego pañstwa cz³onkowskiego w celu wiadczenia us³ug.\nJest to istotna alternatywa dla podejmowania dzia³alnoci gospodarczej w innych\npañstwach cz³onkowskich (wiadczenie us³ug za granic¹, o ile odbywa siê na zasadzie incydentalnej (czasowej) i nie ma charakteru sta³ego, nie wymaga zak³adania\ndzia³alnoci gospodarczej w innym pañstwie). Traktat Akcesyjny nie przewiduje\nokresów przejciowych ograniczaj¹cych przep³yw us³ug (w przypadku us³ugodawców z nowych pañstw kandyduj¹cych), ewentualnie restrykcje mog¹ byæ wprowadzone przez pañstwa cz³onkowskie  po uprzednim zawiadomieniu Komisji Europejskiej  tylko w przypadku powa¿nych zak³óceñ lub zagro¿eñ rynku pracy, powsta³ych w okrelonych regionach w wyniku transgranicznego wiadczenia us³ug.\nZasada niedyskryminacji. Swoboda przedsiêbiorczoci opiera siê na zasadzie\nniedyskryminacji, oznaczaj¹cej, ¿e w odniesieniu do regu³ dzia³alnoci gospodarczej obywatele innych pañstw cz³onkowskich traktowani s¹ tak samo jak\nobywatele kraju przyjmuj¹cego (tzw. klauzula narodowa lub klauzula traktowania narodowego). Nie oznacza to jednak, ¿e dzia³alnoæ gospodarcza we wszystkich pañstwach cz³onkowskich prowadzona jest na takich samych warunkach.\nKwestie takie jak formy dzia³alnoci gospodarczej, wymogi formalne i kapita³owe\ndla rozpoczêcia dzia³alnoci czy wreszcie jej opodatkowanie regulowane s¹ przez\nprawo krajowe, a nie prawo wspólnotowe. W praktyce oznacza to, ¿e otwarcie\nfirmy w wybranym pañstwie cz³onkowskim UE wymaga dostosowania siê do przepisów prawnych tego kraju.\nPrawo pobytu. Wolnoæ zak³adania przedsiêbiorstw jest cile zwi¹zana z prawem\nwjazdu i sta³ego pobytu na obszarze innego pañstwa cz³onkowskiego, przyznanym,\nna podstawie dyrektywy nr 73/148/EWG, osobom podejmuj¹cym dzia³alnoæ gospodarcz¹. Prawo pozostania w pañstwie cz³onkowskim, w którym wykonywana\nby³a dzia³alnoæ na zasadzie samozatrudnienia, przys³uguje tak¿e po zakoñczeniu\naktywnoci gospodarczej (dyrektywy nr 75/34/EWG oraz 90/365/EWG).\nUbezpieczenia spo³eczne. Osoby prowadz¹ce dzia³alnoæ gospodarcz¹ w innym kraju cz³onkowskim, a tak¿e cz³onkowie ich rodzin podlegaj¹ zasadom koordynacji systemów ubezpieczeñ spo³ecznych (rozporz¹dzenie Rady nr 1408/71,\nzmienione rozporz¹dzeniem nr 1390/81). System ten opiera siê na kilku zasadach: (1) z punktu widzenia uprawnieñ i obowi¹zków ubezpieczeniowych cudzoziemcy traktowani s¹ tak jak obywatele danego pañstwa cz³onkowskiego,\n(2) sk³adki ubezpieczenia spo³ecznego (emerytalnego, zdrowotnego) p³aci siê\ntylko w jednym pañstwie (zazwyczaj tam, gdzie wykonywana jest praca lub\nprowadzona dzia³alnoæ), (3) prawa do wiadczeñ z tytu³u ubezpieczenia spo³ecznego nabyte w zwi¹zku z op³acaniem sk³adek w jednym pañstwie cz³on\nkowskim nie przepadaj¹, jeli uprawniony przenosi siê do innego kraju. Zasady przyznawania wiadczeñ ubezpieczenia spo³ecznego (np. wiek emerytalny)\noraz ich wysokoæ okrelaj¹ jednak przepisy prawa krajowego.\nOznacza to, ¿e jeli przedsiêbiorca polski najpierw dzia³a tylko w Polsce (i tu\nop³aca sk³adki ubezpieczeniowe), a nastêpnie podejmie dzia³alnoæ np. w Szwecji, gdzie równie¿ bêdzie p³aci³ sk³adki na ubezpieczenie spo³eczne, dla celów\nostatecznego obliczenia wiadczenia emerytalnego uwzglêdniane bêd¹ lata sk³adkowe zarówno w Polsce, jak i w Szwecji. Ubiegaj¹c siê o emeryturê w Polsce,\nprzedsiêbiorca bêdzie musia³ jednak spe³niæ wymogi przewidziane prawem polskim (dla uzyskania uprawnieñ emerytalnych w Polsce nie bêdzie mia³ znaczenia\nfakt, i¿ przedsiêbiorca spe³nia odpowiednie wymogi wed³ug prawa szwedzkiego).\nRegulacje celne. Wspólnota Europejska jest jednolitym obszarem celnym (z wy³¹czeniem Grenlandii i Wysp Owczych (Dania), Ceuty, Mellili (Hiszpania), terytoriów zamorskich Francji oraz kilku gmin w³oskich le¿¹cych na pograniczu ze\nSzwajcari¹), na którego zewnêtrznych granicach obowi¹zuj¹ takie same stawki\ncelne. Z chwil¹ przyst¹pienia do Unii Europejskiej w Polsce stosowane bêd¹\ntaryfy celne wspólne dla wszystkich pañstw cz³onkowskich UE. Podstawowe\nregulacje celne Wspólnoty Europejskiej zawarte s¹ w Kodeksie celnym UE (rozporz¹dzenie Rady (EWG) nr 2913/92, wielokrotnie zmieniane) oraz tzw. Kodeksie celnym wykonawczym UE (rozporz¹dzenie Rady (EWG) nr 2454/93). Te akty\nprawne zawieraj¹ wzory wszystkich dokumentów obowi¹zuj¹cych w obrocie\ncelnym UE (wzory stanowi¹ za³¹czniki do rozporz¹dzeñ, w sumie jest ich 113).\nInformacje o obowi¹zuj¹cych stawkach celnych mo¿na znaleæ w bazie TARIC,\ndostêpnej w Internecie pod adresem http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/dds/en/tarhome.htm. U³atwieniem dla przedsiêbiorców jest tak¿e system tzw. wi¹¿¹cej informacji taryfowej (EBTI - European Binding Tariff Information), udzielanej zainteresowanym nieodp³atnie przez administracjê celn¹\npañstw cz³onkowskich (dostêp do bazy: http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/dds/en/ebticau.htm). Informacje taryfowe udzielane s¹ na wniosek zainteresowanych w formie decyzji i s¹ wi¹¿¹ce (w zakresie klasyfikacji\ntaryfowej, a nie stawki taryfowej) dla przedsiêbiorcy oraz organu celnego przez\n6 lat od dnia wydania (w wyj¹tkowych przypadkach, po spe³nieniu pewnych\nwarunków, istnieje mo¿liwoæ uniewa¿nienia tej decyzji).\nPrawo kontraktów. Prawo wspólnotowe nie stworzy³o dot¹d w³asnego kodeksu\ncywilnego, który regulowa³by zasady zawierania umów na rynku wewnêtrznym.\nKooperuj¹cy przedsiêbiorcy z ró¿nych pañstw cz³onkowskich  zgodnie z zasadami prawa miêdzynarodowego prywatnego  mog¹ sami dokonaæ wyboru porz¹dku prawnego, któremu poddaj¹ swój kontrakt (mo¿e to byæ np. prawo francuskie czy niemieckie). Poruszanie siê w obcym prawodawstwie stwarza przedsiêbiorcom istotne problemy, zwi¹zane np. z egzekucj¹ roszczeñ. Obecnie  z inicjatywy Komisji Europejskiej - trwaj¹ prace nad stworzeniem ram prawnych\nu³atwiaj¹cych obrót gospodarczy miêdzy podmiotami z ró¿nych pañstw cz³on\nkowskich. Przepisy wspólnotowe reguluj¹ natomiast umowy miêdzy przedsiêbiorcami a konsumentami w sposób, który tym ostatnim ma zapewniæ w³aciwy\npoziom ochrony. Do najwa¿niejszych regulacji konsumenckich nale¿¹: dyrektywa o ogólnym bezpieczeñstwie produktów, zawieraniu umów poza lokalem przedsiêbiorstwa i na odleg³oæ, o niedozwolonych klauzulach umownych.\nFormy prowadzenia dzia³alnoci\ngospodarczej w krajach UE\nNa poziomie wspólnotowym w zakresie organizacji dzia³alnoci gospodarczej i funkcjonowania przedsiêbiorstw istniej¹ jedynie regulacje harmonizuj¹ce zasady dzia³ania spó³ek kapita³owych (przepisy te w³aciwie nie dotycz¹ wiêc ma³ych i rednich przedsiêbiorstw) oraz regulacje powiêcone ogólnowspólnotowym formom\nprowadzenia dzia³alnoci. Jak dot¹d wypracowano tylko dwie takie formy: europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych (jest to raczej forma kooperacji przedsiêbiorstw  celem EZIG jest u³atwianie i rozwijanie dzia³alnoci gospodarczej uczestników pochodz¹cych z ró¿nych pañstw cz³onkowskich; uczestnicy dzia³aj¹ w oparciu o przepisy pañstw cz³onkowskich) oraz spó³kê europejsk¹ (uczestnicy z ró¿nych\npañstw cz³onkowskich, kapita³ co najmniej 120 tys. euro). Spó³ka europejska jest\nw³aciwa dla przedsiêwziêæ gospodarczych w wiêkszym rozmiarze, a zdecydowana\nliczba europejskich przedsiêbiorstw prowadzi dzia³alnoæ w formach przewidzianych prawem poszczególnych pañstw cz³onkowskich. Ka¿de pañstwo cz³onkowskie\nUE samodzielnie wyznacza zasady zak³adania firm na w³asnym terytorium. Poni¿ej\nprezentowane s¹ przyk³adowe rozwi¹zania w wybranych krajach UE.\nHolandia: Na rynku holenderskim firma mo¿e dzia³aæ w formie: (1) spó³ki z ograniczon¹ odpowiedzialnoci¹ (minimalny kapita³ 18 151 euro; konieczne uzyskanie\n(odp³atnie) deklaracji Ministerstwa Sprawiedliwoci o braku przeciwwskazañ prawnych), (2) spó³ki akcyjnej (minimalny kapita³ 45 378 euro), (3) oddzia³u firmy (nie ma\nosobowoci prawnej, podlega rejestracji w Izbie Handlowej; w celu rejestracji konieczne jest przedstawienie wyci¹gu z rejestru firmy-matki, notarialnie powiadczony i przet³umaczony statut, notarialnie powiadczona decyzja zarz¹du o utworzeniu\noddzia³u, pe³nomocnictwo dla dyrektora oddzia³u). Firma zatrudniaj¹ca pracowników spoza Holandii mo¿e wyp³acaæ im 30% nieoprocentowany dodatek roz³¹kowy.\nNiemcy: Niemieckie prawo przewiduje, ¿e dzia³alnoæ gospodarcz¹ mo¿na prowadziæ w formie: (1) spó³ki z ograniczon¹ odpowiedzialnoci¹ (tak¿e jednoosobowej,\nkapita³ minimalny wniesiony przy rejestracji musi wynieæ co najmniej 13 tys. euro),\n(2) spó³ki akcyjnej (minimalna wysokoæ kapita³u to 51 tys. euro), (3) przedstawicielstwa (biuro lub oddzia³ przedsiêbiorstwa obcego). We wszystkich wymienionych przypadkach konieczna jest s¹dowa rejestracja dzia³alnoci. Zarejestrowane\nprzedsiêbiorstwa staj¹ siê obligatoryjnie cz³onkami izb przemys³owo-handlowych\nlub rzemielniczych. Minimalne stawki godzinowe dla pracowników okrelane s¹\ndla poszczególnych bran¿ na podstawie uk³adów ze zwi¹zkami zawodowymi.\nWielka Brytania: Dzia³alnoæ gospodarcza mo¿e byæ prowadzona w formie: (1) spó³ki partnerskiej (do 20 wspólników; nie posiada osobowoci prawnej (za wyj¹tkiem Szkocji)), (2) spó³ki zwyk³ej z ograniczon¹ odpowiedzialnoci¹ czêci wspólników, a tak¿e (3) spó³ek korporacyjnych: spó³ki z ograniczon¹ odpowiedzialnoci¹\n(min. suma kapita³u: 50 tys. funtów), spó³ki bez ograniczenia odpowiedzialnoci.\nMo¿liwe jest tak¿e utworzenie oddzia³u (jeli firma prowadzi bezporedni¹ dzia³alnoæ handlow¹ na rynku brytyjskim) lub utworzenie joint venture z partnerem\nbrytyjskim. Rejestracj¹ spó³ek i oddzia³ów zajmuje siê Companies House. Podatki\ndochodowe uiszczane s¹ przez firmy w ci¹gu 9 miesiêcy od zakoñczenia roku obrachunkowego. Firmy obce mog¹ nabywaæ nieruchomoci (dla prowadzenia dzia³alnoci gospodarczej musz¹ one byæ wyposa¿one w certyfikaty o zabezpieczeniach\nprzeciwpo¿arowych). Obowi¹zek rejestracji VAT powstaje przy obrotach przekraczaj¹cych 51 tys. funtów. Minimalna stawka wynagrodzenia za pracê wynosi\n(w zale¿noci od kategorii pracowników) od 3,60 do 4,20 funta za godzinê.\nDzia³alnoæ gospodarcza prowadzona w poszczególnych pañstwach cz³onkowskich wymaga dostosowania siê nie tylko do przepisów dotycz¹cych bezporednio warunków podejmowania dzia³alnoci, ale tak¿e do regulacji podatkowych,\nubezpieczeniowych, z zakresu zamówieñ publicznych, ochrony konsumentów, bezpieczeñstwa produktów (mimo harmonizacji na szczeblu wspólnotowym, w przepisach krajowych mog¹ wystêpowaæ ró¿nice). Nale¿y podkreliæ, ¿e wiêkszoæ\nprzepisów dotycz¹cych ró¿nych aspektów dzia³alnoci gospodarczej przyjmuje\nw UE formê dyrektyw, które dopiero po wdro¿eniu do ustawodawstwa krajowego zaczynaj¹ bezporednio obowi¹zywaæ przedsiêbiorców. Skoro znaczna czêæ\npolskiego prawodawstwa zosta³a zharmonizowana z dyrektywami UE, przedsiêbiorcy dzia³aj¹cy zgodnie z normami krajowymi zachowuj¹ jednoczenie zgodnoæ z przepisami europejskimi.\nPodatki i ubezpieczenie spo³eczne\nw krajach cz³onkowskich UE\nPañstwa UE nie maj¹ jednolitego systemu podatkowego, ka¿de pañstwo autonomicznie kszta³tuje politykê fiskaln¹, ustalaj¹c zasady i skalê opodatkowania\n(w zakresie podatków dochodowych). Podejmowane dot¹d próby wprowadzenia\nto¿samych stawek podatków dochodowych we wszystkich pañstwach cz³onkowskich nie przynios³y efektów. Równie¿ wielkoæ obci¹¿eñ z tytu³u ubezpieczenia\nspo³ecznego jest zró¿nicowana w poszczególnych pañstwach cz³onkowskich.\n]DOH QR FLRG\nQDGZ\_ N ,UODQGLD\nGRGDWNyZ ZL WHF]Q\_FKLXUORSRZ\_FK\nZ]DOH QR FLRGZ\_VRNR FL\nSU]\_SUDF\_Z]DOH QR FLRGURG]DMXSUDF\_VNãDGND\nSRQL HM'..PLHVL F]QLH²SãDFRQHF] FLRZR\nSU]H]SUDFRGDZF LF] FLRZRSU]H]SUDFRZQLND\nGODRVyESURZDG] F\_FKG]LDãDOQR HXUR\nND GDILUPDRERZL ]NRZRSãDFL\nREFL H ZW\_PXEH]SLHF]HQLD\nSUDZQ\_FKPRJ VL JQ SUDFRGDZFD\nRVRE\_VDPRG]LHOQLHSURZDG] FHG]LDãDOQR PRJ ILUP\_PDM FHVLHG]LE SR]D\nZ\_EUD V\_VWHP ZLDGF]H SRGVWDZRZ\_FKOXE\nSUDFRGDZFDMH OLW\_JRGQLRZH]DURENLPL G]\_\nopracowania: Warunki zak³adania i prowadzenia dzia³alnoci gospodarczej w krajach Unii Europejskiej (red. M. CisekBabiarz, M. Drath), PARP, Warszawa 2001 oraz informacje z serwisu public-services.eu (Information on cross-border public\nservices in Europe  http://europa.eu.int/public-services/european_union/enterprises/topics/topics_en.htm).\nHarmonizacja (ale nie ujednolicenie) na poziomie wspólnotowym objê³a tylko\npodatek VAT (regulowany tzw. VI Dyrektyw¹) oraz czêciowo podatki akcyzowe.\nW przypadku transakcji pomiêdzy podatnikami z ró¿nych krajów UE towary dostarczane pomiêdzy podatnikami opodatkowane s¹ stawk¹ zerow¹ w kraju ich\nwysy³ki (rozpoczêcia transportu) jako wewn¹trzwspólnotowa dostawa, za podatek nale¿ny op³acany jest przez nabywcê towarów w kraju, do którego przybywaj¹ towary (zakoñczenia transportu) wg stawki w³aciwej dla kraju, do którego\nprzywo¿one s¹ towary. Wysokoæ stawki podstawowej (standardowej) w pañstwach\ncz³onkowskich UE nie mo¿e byæ ni¿sza ni¿ 15%, a stawki zredukowanej (mo¿na\nstosowaæ jedn¹ lub dwie stawki obni¿one) nie mo¿e byæ ni¿sza ni¿ 5%.\nStawki podatku VAT w pañstwach cz³onkowskich UE\nród³o: VAT rates applied in the Member States of the\nEuropean Community (situation on 1st May 2003),\nKomisja Europejska  DG ds. Podatków i Ce³\nród³a informacji o UE\nInstytucje wiadcz¹ce pomoc przedsiêbiorcom\nw UE i Polsce\nDyrekcja Generalna ds. Przedsiêbiorstw\nEuropean Commission  Enterprise DG\nDocumentation Centre Office: SC15 00/51\nFax: +32 (0)2 296.99.30\nPl. Trzech Krzy¿y 3/5, 00-507 Warszawa\ntel.: (22) 693 50 00\nPolska Agencja Rozwoju Przedsiêbiorczoci\ntel.: (22) 699 70 44/45\nfax: (22) 699 70 46/56\nPrawo Unii Europejskiej. Prawo materialne i polityki (red.\nJ. Barcz), Wyd. Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2003.\nUnia Europejska. Przygotowania\nPolski do cz³onkostwa (red. naukowa i koordynacja E. Kawecka-Wyrzykowska, E. Synowiec),\nInstytut Koniunktur i Cen Handlu\nZagranicznego, Warszawa 2001\nWarunki zak³adania i prowadzenia dzia³alnoci gospodarczej\nw krajach Unii Europejskiej (red.\nM. Cisek-Babiarz, M. Drath),\nPARP, Warszawa 2001\nVAT rates applied in the Member\nStates of the European Community (situation on 1st May 2003),\nKomisja Europejska - DD ds Podatków i Ce³ (DOC 2908/2003)\nsieæ orodków informacyjnych aktywna w 42 pañstwach\n(w Polsce 12 orodków, pe³na lista na stronie www)\nEuro Info Centre PL-405 przy Funduszu Wspó³pracy,\nul. Górnol¹ska 4a, 00-444 Warszawa\ntel.: (22) 450 99 39, 622 84 05 Fax: 0-22 622 03 78,\nPortal informacyjny Serio.pl\nDialog z europejskim biznesem (Dialogue with Business)\nInformacje nt. transgranicznych us³ug publicznych w Europie\nKwartalnik Enterprise Europe (wydawany przez DG ds. Przedsiêbiorstw)\n(dystrybucja nieodp³atna w formie elektronicznej lub papierowej\n(drog¹ pocztow¹) po uprzednim zg³oszeniu: [email protected] )\nInformacje ogólne o bran¿y przetwórstwa\n1. Zakres dzia³alnoci\nZakres dzia³alnoci bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych mo¿na najlepiej okreliæ poprzez wskazanie najwa¿niejszych jej produktów. Wa¿ne jest\nokrelenie zastosowania i zapotrzebowania na poszczególne wyroby na rynku\npolskim i jednolitym rynku Unii Europejskiej. Zagadnieniem niezwykle istotnym dla gospodarki i ka¿dego konsumenta jest ochrona rodowiska przed zagro¿eniami wynikaj¹cymi z przetwórstwa tworzyw sztucznych.\nTworzywa sztuczne, zwane tak¿e plastomerami, powstaj¹ na bazie polimerów\nsyntetycznych, otrzymywanych w wyniku polireakcji z produktów chemicznej\nprzeróbki wêgla, ropy naftowej i gazu ziemnego lub polimerów naturalnych,\nuzyskiwanych przez chemiczn¹ modyfikacjê produktów pochodzenia naturalnego (celuloza, kauczuk, bia³ko).\nPolskie ustawodawstwo okrela tworzywa sztuczne jako materia³y, których\nistotnym sk³adnikiem s¹ polimery syntetyczne lub naturalne modyfikowane\no w³aciwociach mechanicznych zmieniaj¹cych siê w zale¿noci od rodzaju\npodstawowego polimeru i iloci rodków pomocniczych. Rozró¿nia siê dwa\npodstawowe rodzaje tworzyw: termoplastyczne (tworzywa zdolne do wielokrotnego przechodzenia w stan plastyczny pod wp³ywem ogrzania) oraz termoutwardzalne (tworzywa, które pod wp³ywem ogrzania lub dzia³ania innych\nczynników przekszta³caj¹ siê lub s¹ przekszta³cone w produkt usieciowiony,\nnierozpuszczalny i nietopliwy; w zale¿noci od sposobu utwardzania rozró¿nia siê tworzywa termoutwardzalne i chemoutwardzalne).\nNajczêciej spotykanymi tworzywami sztucznymi polimerowymi w bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych s¹ polietylen (PE) (w tym polietylen ma³ej gêstoci (LDPE), liniowy niskiej gêstoci (LLDPE), redniej gêstoci (MDPE), wysokiej gêstoci (HDPE)) polipropylen (PP), polistyren (PS), do spieniania (EPS,\nin. styropian), kopolimer akrylonitrylu, butadienu i styrenu (ABS), kopolimery\nstyrenu z akrylonitrylem (SAN), politereftalan etylenu (PET), polichlorek winylu (PCW), polioksymetylen (POM), poliwêglan (PC), poliamidy (PA). Ponadto\ndo tworzyw sztucznych mo¿na zaliczyæ równie¿ ¿ywice epoksydowe (EP), silikon (SL), azotan celulozy (AC), poliestry nienasycone (PN), poliuretan (PU)\ni inne. Na tworzywa sztuczne obok sk³adników podstawowych sk³adaj¹ siê\nrównie¿ okrelone dodatki lub rodki pomocnicze, np. wype³niacze, noniki,\nstabilizatory, zmiêkczacze, pigmenty i barwniki.\nZa przetwórstwo tworzyw sztucznych nale¿y uznaæ produkcjê wyrobów z tworzyw sztucznych (mog¹ byæ produktami samodzielnymi lub mieszanymi) oraz\nodzysk i recykling odpadów tworzyw sztucznych. Przetwarzanie tworzyw sztucznych opiera siê na formowaniu, tj. procesie nadawania kszta³tu tworzywom\nsztucznym w pó³wyrób lub wyrób koñcowy, dowoln¹ metod¹ przetwórcz¹ przy\nu¿yciu odpowiedniej formy. Powszechnie stosowane metody przetwórcze to\nformowanie wtryskowe, prasowanie przet³oczne, wyt³aczanie z rozdmuchiwaniem, kalandrowanie, obróbka skrawaniem oraz klejenie i zgrzewanie.\n2. Perspektywy rozwoju i stan obecny\nW krajach Unii Europejskiej z ka¿dym kolejnym rokiem wzrasta wielkoæ zapotrzebowania na produkty wykonane z tworzyw sztucznych. Jednoczenie\nUE stawia przed krajami cz³onkowskimi coraz wy¿sze wymagania co do odzysku i recyklingu odpadów. Wi¹¿e siê to z obowi¹zkami dla cz³onków UE wprowadzenia odpowiednich regulacji do wewnêtrznego ustawodawstwa, które\npozwala³oby na zachowanie równowagi pomiêdzy celami stawianymi przez\nprzetwórców tworzyw sztucznych a warunkami ochrony rodowiska na terytorium ca³ej Unii. Polska pod wzglêdem perspektyw rozwoju bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych jest na dobrej pozycji. Potwierdzaj¹ to dane pochodz¹ce z Raportu Stowarzyszenia Przetwórców Tworzyw Sztucznych w Europie\nAPME (Association of Plastics Manufacturers in Europe) za rok 2001 i 2002\n(Analiza konsumpcji i odzysku tworzyw sztucznych w latach 2001 i 2002).\nPoni¿sze tabele prezentuj¹ dane liczbowe dotycz¹ce zu¿ycia tworzyw sztucznych w UE oraz krajach kandyduj¹cych.\nTab. 1. Zu¿ycie tworzyw sztucznych w krajach Unii Europejskiej\noraz Norwegii i Szwajcarii w milionach ton\nWHUPRXWZDUG]DOQ\_FKã F]QLH]SURGXNFM ZãyNLHQ\nIDUELODNLHUyZRUD]LQQ\_FK]DVWRVRZD =X \_FLHWZRU]\_ZV]WXF]Q\_FKSROLPHURZ\_FK\nród³o: Analiza konsumpcji i odzysku tworzyw sztucznych w latach 2001\ni 2002, Raport APME 2003\nTab. 2. Zu¿ycie tworzyw sztucznych wg bran¿ w krajach Unii Europejskiej\noraz Norwegii i Szwajcarii w procentach\nAnaliza konsumpcji i odzysku tworzyw sztucznych w latach 2001\nTab. 3. Zu¿ycie tworzyw sztucznych w krajach UE i krajach kandyduj¹cych\nProwadzenie dzia³alnoci gospodarczej\nw bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych\nNajwa¿niejsze przepisy prawne reguluj¹ce wykonywanie dzia³alnoci w bran¿y\nprzetwórstwa tworzyw sztucznych znajdziemy w dyrektywach i decyzjach wydawanych przez instytucje Unii Europejskiej, które zwi¹zane s¹ z wyrobami,\nbezpieczeñstwem i higien¹ pracy oraz ochron¹ rodowiska.\n1. Bezpieczeñstwo i higiena pracy\nW prawie UE w zakresie ogólnego BHP podstawowymi ród³ami s¹ art. 138 Traktatu ustanawiaj¹cego Wspólnotê Europejsk¹ oraz dyrektywa 89/391/EWG w sprawie wprowadzenia rodków sprzyjaj¹cych poprawie bezpieczeñstwa i higieny pracy\n(tzw. dyrektywa ramowa). Na jej podstawie wydano ³¹cznie ponad 30 dyrektyw\nreguluj¹cych kwestiê ochrony zdrowia i ¿ycia pracownika przed zagro¿eniami\nrodowiska pracy. Sporód nich kilka ma podstawowe znaczenie dla bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych, m.in.:\ndyrektywa 89/654/EWG w sprawie minimalnych wymagañ bezpieczeñstwa i higieny w miejscu pracy;\ndyrektywa 80/1107/EWG (znowelizowana dyrektyw¹ 88/642/EWG)\nw sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem zwi¹zanym z nara¿eniem na dzia³anie czynników chemicznych, fizycznych, biologicznych;\ndyrektywa 88/364/EWG w sprawie zakazu stosowania okrelonych szkodliwych czynników i/lub procesów produkcyjnych;\ndyrektywa 78/610/EWG w sprawie ochrony zdrowia pracowników nara¿onych na dzia³anie monomeru chlorku winylu;\ndyrektywa 90/394/EWG w sprawie ochrony pracowników przed\nzagro¿eniem dotycz¹cym nara¿enia na dzia³anie czynników rakotwórczych podczas pracy (zmieniona przez dyrektywy 97/42/WE\ni 99/38/WE)  dotyczy przede wszystkim przetwórców PWC.\nPrzedsiêbiorca bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych ma obecnie na gruncie\nprawa polskiego bardzo jasno okrelone zasady w zakresie bezpieczeñstwa i higieny pracy. Przyczyni³o siê do tego wydanie rozporz¹dzenia ministra gospodarki\nw sprawie bezpieczeñstwa i higieny pracy przy przetwórstwie tworzyw sztucznych (Dz. U. z 2002r. Nr 81 poz. 735), które szczegó³owo i wyczerpuj¹co reguluje\nobowi¹zki pracodawcy przetwarzaj¹cego tworzywa sztuczne. Brak jest tak szczegó³owej regulacji w prawie UE, natomiast jest to zgodne z ogóln¹ polityk¹ Wspólnot dotycz¹c¹ maksymalizowania rodków stosowanych w celu ochrony rodowiska oraz miejsca pracy pracowników.\n2. Ochrona rodowiska\nKierunki, priorytety i zakres polityki ekologicznej UE przedstawiane s¹ w tzw. programach dzia³añ na rzecz ochrony rodowiska. Pierwszy program przyjêto w listopadzie 1973 roku, kolejne w latach: 1978, 82, 87 i 92. Ostatni, przyjêty w 2001\nroku VI program dzia³añ wyznacza zadania polityki ekologicznej UE na lata 20012010. Ponadto ogóln¹ politykê ochrony rodowiska w kontekcie dzia³alnoci przedsiêbiorców zawiera rozporz¹dzenie nr 761/2001/EC w sprawie dobrowolnego uczestnictwa firm przemys³owych w programie eko-zarz¹dzania i audytowania (EMAS).\nW celu skutecznej realizacji polityki ochrony rodowiska Unia Europejska stosuje ni¿ej wymienione zasady.\nZanieczyszczaj¹cy p³aci - oznacza ona pe³n¹ odpowiedzialnoæ\nsprawcy zanieczyszczeñ za dzia³ania wywo³uj¹ce zmiany w rodowisku.\nZasada zapobiegania - stanowi¹ca, ¿e zapobieganie zanieczyszczeniom jest lepsze ni¿ redukowanie ich skutków. Wynika z niej\nrównie¿, ¿e nale¿y upewniæ siê o nieszkodliwoci planowanej inwestycji przed wydaniem zgody na jej prowadzenie.\nZasada efektywnoci ekonomicznej - nakazuj¹ca osi¹ganie celów ochrony rodowiska po najni¿szych kosztach dla gospodarki.\nZasada zachowywania zasobów przyrody - nakazuj¹ca utrzymywanie odpowiedniej iloci zasobów naturalnych pozwalaj¹cej\nna ich samoodtwarzanie.\nZasada naprawiania szkody dla rodowiska u ród³a.\nPodstawowymi aktami prawnymi UE, które maj¹ zwi¹zek z bran¿¹ przetwórstwa tworzyw sztucznych i znalaz³y ju¿ swoje odzwierciedlenie w polskich regulacjach prawnych dotycz¹cych ochrony rodowiska, s¹:\ndyrektywa 2003/4/WE w sprawie ocen oddzia³ywania na rodowisko,\ndyrektywa 96/61/WE dotycz¹ca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i kontroli (IPPC),\ndyrektywa 75/442/EWG w sprawie odpadów (zm. dyrektyw¹ 91/\ndyrektywa 94/62/WE w sprawie opakowañ i odpadów opakowaniowych.\nPrzedsiêbiorca zwi¹zany z bran¿¹ przetwórstwa tworzyw sztucznych zobowi¹zany jest do przestrzegania standardów emisji zanieczyszczeñ do powietrza,\nwód, postêpowania z odpadami, zachowania dopuszczalnego poziomu ha³asu\nitp. w sposób bezporedni, wynikaj¹cy z przepisów. W przypadku niektórych\nprzedsiêbiorstw zgodnie z wymaganiami dyrektywy IPPC wprowadzono obowi¹zek uzyskiwania tzw. pozwoleñ zintegrowanych i ustalania norm emisyjnych na\npodstawie tzw. najlepszej dostêpnej techniki (ang. BAT - Best Available Technique). Na gruncie polskiego prawa przepisy dotycz¹ce pozwoleñ zintegrowanych\nznajduj¹ siê w ustawie prawo ochrony rodowiska (Dz. U. z 2001r. Nr 62 poz.\n627 z pón. zm.) oraz w aktach wykonawczych do tej ustawy.\nW celu dostosowania niektórych dziedzin gospodarki do wymagañ ochrony\nrodowiska obowi¹zuj¹cych w UE Polska uzyska³a tzw. okresy przejciowe pozwalaj¹ce na roz³o¿enie w czasie koniecznych inwestycji i zmian organizacyjnych. W zakresie bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych najistotniejsze\nznaczenie maj¹ okresy przejciowe przewidziane dla gospodarki odpadami.\nPolska w tym zakresie uzyska³a:\n5-letni okres przejciowy (do 31.12.2007 r.) w odniesieniu do dyrektywy 94/62/WE w sprawie opakowañ i odpadów opakowaniowych;\n10-letni okres przejciowy (do 01.07.2012 r.) w odniesieniu do\ndyrektywy 99/31/WE w sprawie sk³adowania odpadów;\n5-letni okres przejciowy (do 31.12.2007 r.) w odniesieniu do rozporz¹dzenia 259/93/EWG w sprawie nadzoru i kontroli przesy³ania odpadów w obrêbie do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej\nobszar - dla niektórych grup odpadów.\n2.1. System zarz¹dzania ochron¹ rodowiska (norma ISO 14000)\nPrzedsiêbiorcy bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych musz¹ d¹¿yæ do minimalizowania negatywnego wp³ywu ich dzia³alnoci na rodowisko naturalne. Jednym z narzêdzi, jakim dysponuj¹ s¹ systemy zarz¹dzania wg norm ISO. W dziedzinie ochrony rodowiska system taki tworz¹ normy ISO serii 14000.\nCelem opracowania w roku 1996 norm ISO serii 14000 by³o zdefiniowanie podstawowych wymagañ w odniesieniu do systemu zarz¹dzania rodowiskowego. Normy\nte stanowiæ maj¹ instrument wspomagaj¹cy oddzia³ywanie ekologiczne przedsiêbiorstwa na rodowisko. Wdra¿anie systemu zarz¹dzania rodowiskowego w zgodnoci z wymaganiami tych norm pozwala oceniaæ wp³yw dzia³alnoci przedsiêbiorstwa na rodowisko, podejmowaæ dzia³ania minimalizuj¹ce negatywne oddzia³ywanie na rodowisko oraz kontrolowaæ efekty dzia³alnoci ca³ego systemu.\nDo g³ównych pozycji rodziny norm ISO 14000 nale¿¹:\nNorma ISO 14001 - okrelaj¹ca wymagania umo¿liwiaj¹ce sformu³owanie polityki i celów z uwzglêdnieniem wymogów prawnych i informacji o aspektach rodowiskowych;\nNorma ISO 14004  zawieraj¹ca informacje przydatne w procesie\nNormy ISO 14010, 14011 i 14012  zawieraj¹ce wymagania dotycz¹ce zasad postêpowania przy audytowaniu systemu zarz¹dzania rodowiskowego.\nNorma ISO 14001 odgrywa w zarz¹dzaniu rodowiskowym podobn¹ rolê jak\nnormy serii ISO 9000 w zarz¹dzaniu jakoci¹. Podstawowe wymagania okrelone w tej normie dotycz¹ rozwoju polityki rodowiskowej oraz opracowania odpowiednich wymagañ prawnych. Maj¹ na celu rozwój i utrzymanie realizacji\nzadañ rodowiskowych, prowadzenie rodowiskowego audytu wewnêtrznego oraz\nprzegl¹dów zarz¹dzania systemem zapewniaj¹cych efektywne dzia³anie.\nW Europie norma ISO 14001 zosta³a opublikowana przez CEN jako norma ENISO-14001, a w Polsce znana jest jako PN-EN ISO 14001.\nNormy ISO serii 14000, podobnie jak normy ISO serii 9000, s¹ instrumentami\nnieobowi¹zkowymi. Wprowadzenie systemu zarz¹dzania rodowiskowego przynosi firmie ró¿norodne korzyci, do których nale¿¹ m.in. redukcja kosztów energii, surowców, usuwania odpadów, mo¿liwoæ wprowadzania dzia³añ zapobiegawczych przed wyst¹pieniem szkodliwych efektów rodowiskowych, polepszenie\nwizerunku firmy w oczach klientów, spe³nienie wymogów inwestorów i polepszenie dostêpu do kapita³u, u³atwienia w otrzymywaniu np. zezwoleñ.\nKilkaset polskich przedsiêbiorstw wdro¿y³o i uzyska³o certyfikat systemu zarz¹dzania rodowiskowego zgodny z norm¹ ISO 14001. Certyfikaty te mog¹ nadawaæ\nakredytowane jednostki certyfikuj¹ce, np. Polskie Centrum Badañ i Certyfikacji.\nKoszty certyfikacji zale¿¹ od wielkoci przedsiêbiorstwa, liczby audytorów uczestnicz¹cych w procesie certyfikacji, czasu trwania audytu i nie obejmuj¹ kosztów\nszkoleñ oraz prac w³asnych firmy, takich jak przygotowanie dokumentacji rodowiskowej, audyty wewnêtrzne itp. Koszty certyfikacji kszta³tuj¹ siê na poziomie\nod kilkunastu do kilkudziesiêciu tysiêcy z³otych. Mo¿liwe jest uzyskanie dofinansowania na certyfikat poprzez fundusze strukturalne UE, np. fundusz PHARE.\nIstotne zagadnienia dotycz¹ce ochrony rodowiska w bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych reguluje dyrektywa 94/62/WE w sprawie opakowañ i odpadów\nopakowaniowych. Zgodnie z ni¹ gospodarka opakowaniami i odpadami z opakowañ powinna uwzglêdniaæ wymagania ekologiczne stawiane przed krajami\ncz³onkowskimi. Z drugiej strony nie mo¿e stwarzaæ przeszkód we wzajemnej\nwymianie handlowej miêdzy krajami UE. W dyrektywie 94/62/WE za³o¿ono\nodzysk opakowañ na poziomie 50-65% (wagowo) opakowañ oraz recykling 5065% (wagowo) tej iloci. Minimalny poziom dla ka¿dego materia³u okrelono\nna 15% (wagowo), choæ dla Grecji, Irlandii i Portugalii, ze wzglêdu na ich\nspecyficzne po³o¿enie geograficzne (wyspy), uczyniono wyj¹tek i przyjêto\nni¿sze poziomy odzysku.\nDyrektywa 94/62/WE wprowadzi³a jednolity europejski system identyfikacji materia³u opakowaniowego. Kodowanie u³atwiæ ma zbiórkê, ponowne u¿ycie i odzysk, w tym recykling. Znaki te mo¿na umieszczaæ na opakowaniu lub etykiecie.\nPowinny byæ dobrze widoczne i czytelne (nawet po otwarciu opakowania), naniesione w sposób trwa³y. Dla opakowañ z tworzyw sztucznych zarezerwowano liczby 1-19. Nale¿y tu zaznaczyæ, ¿e w wietle dyrektywy 94/62/WE obecnie oznaczanie opakowañ poprzez umieszczanie stosownych znaków jest nieobowi¹zkowe; wymóg taki zosta³ zawieszony Decyzj¹ Komisji Europejskiej 97/129/WE.\nSystem identyfikacji (Resin Identyfication Code - RIC) pochodz¹cy z USA przyj¹³\nsiê powszechnie w Europie i zosta³ zaaprobowany przez Stowarzyszenia Europejskich Przetwórców Tworzyw Sztucznych APME jako dobrowolny sposób iden-\ntyfikacji tworzyw sztucznych. Znak identyfikacyjny sk³ada siê z cyfry kodowej\nokrelonego tworzywa sztucznego wpisanej w trójk¹t utworzony ze strza³ek\noraz symbolu literowego tego tworzywa.\nZnak identyfikacyjny okrela rodzaj zastosowanego polimeru, ale nie jest symbolem przydatnoci do ponownego przetwórstwa (recyklingu). Jest stosowany\njako rodek pomocniczy przy sortowaniu odpadów tworzyw sztucznych w celu\nusprawnienia odzysku surowców wtórnych. Najczêciej jest nanoszony na opakowaniach sztywnych o pojemnoci powy¿ej 200 cm3 i masie powy¿ej 50g.\nDyrektywa 94/62/WE okrela ogólnie obowi¹zki poszczególnych uczestników ³añcucha opakowaniowego, tj.: producenta, importera i eksportera opakowañ, producenta, importera i eksportera produktów w opakowaniach, sprzedawcy i u¿ytkownika produktów w opakowaniach, jak równie¿ obowi¹zki organów administracji pañstwowej. Wskazuje tak¿e, ¿e opakowania powinny byæ wykonane\nw sposób umo¿liwiaj¹cy ich wielokrotny u¿ytek i póniejszy recykling, a jeli\nnie jest to mo¿liwe - przynajmniej recykling lub inn¹ formê odzysku. Okrela\nrównie¿ poziom stê¿enia metali ciê¿kich w opakowaniach.\nProducent i importer opakowañ ma obowi¹zek zapobiegania powstawaniu odpadów, ograniczania ich iloci oraz przeciwdzia³ania negatywnemu wp³ywowi\nna rodowisko substancji i materia³ów stosowanych do produkcji opakowañ\npoprzez ich w³aciwe projektowanie i wytwarzanie. Na³o¿ono na producentów,\nimporterów i eksporterów opakowañ, jak równie¿ na poszczególne pañstwa cz³onkowskie obowi¹zek wprowadzenia systemu informacyjnego pozwalaj¹cego na\nokrelenie wielkoci, w³aciwoci i sposobu przep³ywów opakowañ i odpadów\nopakowaniowych (w tym informacji na temat toksycznoci lub zagro¿enia ze strony\nmateria³ów opakowaniowych lub sk³adników stosowanych do ich produkcji).\nOdpowiednie regulacje dyrektywy 94/62/WE zosta³y przeniesione na grunt prawa polskiego. W za³¹czniku 4 do ustawy o obowi¹zkach przedsiêbiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op³acie produktowej i op³acie\ndepozytowej (Dz. U. z 2001r. Nr 69 poz. 719) okrelono docelowe (tj. dla roku\n2007) procentowe poziomy odzysku i recyklingu dla odpadów opakowaniowych\nw stosunku do masy wprowadzonych na rynek, w drodze sprzeda¿y lub importu,\nopakowañ. Dla ogó³u opakowañ wynosz¹ one odpowiednio 50% dla odzysku i 25%\ndla recyklingu. Dodatkowo w rozporz¹dzeniu Rady Ministrów w sprawie rocznych\npoziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i pou¿ytkowych (Dz. U.\nz 2001r. Nr 69 poz. 719) okrelono procentowe poziomy odzysku i recyklingu dla\nodpadów opakowaniowych na poszczególne lata.\nTab. 4. Za³o¿one roczne poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych\nród³o: Rozporz¹dzenie Rady Ministrów w sprawie rocznych poziomów\nodzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i pou¿ytkowych\n(Dz. U. z 2001r. Nr 69 poz. 719)\nDla porównania poni¿sza tabela prezentuje wyniki osi¹gniêtego poziomu recyklingu w 2002r.\nTab. 5. Uzyskane poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych w roku 2002\nW wiêkszoci pañstw UE, zgodnie z dyrektyw¹ nr 94/62/WE, sposób organizacji\nsystemu zagospodarowania odpadów z opakowañ jest podobny i opiera siê na:\nwnoszenie op³aty za udzia³ w systemie, w wysokoci uzale¿nionej\nod wprowadzanego na rynek opakowania,\ndofinansowaniu kosztów zbiórki, segregacji, transportu oraz recyklingu odpadów z opakowañ.\nodbiorze zu¿ytych opakowañ przez pakuj¹cego lub importera na\nw³asny koszt (poprzez punkty handlowe lub specjalne miejsca\nW niektórych krajach wprowadzono dodatkowe obowi¹zki dla producentów i nape³niaj¹cych opakowania. Np. w Austrii wprowadzono zakaz wprowadzania na\nrynek opakowañ jednorazowych dla wody mineralnej, piwa oraz napojów gazowanych. Belgia z kolei wprowadzi³a podatek na opakowania jednorazowego u¿ytku,\nnak³adany, jeli producent nie osi¹gnie poziomów zbiórki i recyklingu w wysokoci 70 - 80%, oraz podatek na opakowania wykonane z PCW. Duñczycy zakazali wprowadzania na rynek krajowy napojów i piwa w puszkach oraz opakowa19\nniach jednorazowego u¿ytku i wprowadzili obowi¹zek zmniejszenia stosowania opakowañ z PCW o 83%, pocz¹wszy od 2000 roku. W Finlandii wprowadzono podatek na opakowania jednorazowego u¿ytku dla napojów, za w Niemczech wymagany poziom opakowañ zwrotnych w stosunku do jednorazowych\nwynosi 72% dla napojów oraz 20% dla mleka. Niemcy dodatkowo nak³adaj¹\nop³aty depozytowe na wprowadzane na rynek opakowania, jeli nie uczestnicz¹ w zarejestrowanym systemie recyklingu opakowañ. W Portugalii natomiast wymagana proporcja opakowañ zwrotnych do napojów w stosunku do\njednorazowych wynosi od 10 do 80%.\nW Polsce, zgodnie z ustaw¹ o obowi¹zkach przedsiêbiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op³acie produktowej i op³acie depozytowej, firmy maj¹ obowi¹zek realizacji ustalonych poziomów odzysku odpadów. Przedsiêbiorcy, którzy nie odzyskaj¹ wymaganej iloci odpadów, zostan¹\nobci¹¿eni op³at¹ produktow¹. Jej wysokoæ zale¿eæ bêdzie od ró¿nicy miêdzy\nza³o¿onym poziomem odzysku a faktycznie zrealizowanym. Obecnie dla opakowañ z tworzyw sztucznych wynosi 3,13 z³ za 1 kg. Stawka ta bêdzie rosn¹æ\nco roku o stopieñ inflacji przyjêty w ustawie bud¿etowej za rok poprzedni.\nOp³aty obejmuj¹ce m.in. opakowania oraz odpady powsta³e z opakowañ bêd¹\nwykorzystane na stworzenie systemu zbiórki produktów zu¿ytych i ich unieszkodliwiania bezpiecznego dla rodowiska. Zgodnie z art. 29 ustawy wp³ywy\nz tytu³u op³aty produktowej od sprzeda¿y produktów w opakowaniach s¹ gromadzone na odrêbnym rachunku bankowym Narodowego Funduszu Ochrony\nrodowiska i Gospodarki Wodnej. Narodowy Fundusz przekazuje 70% tych rodków wojewódzkim funduszom. Wojewódzkie fundusze, w terminie do 31 maja,\nprzekazuj¹ rodki gminom (zwi¹zkom gmin), proporcjonalnie do iloci odpadów opakowaniowych przekazanych do odzysku lub recyklingu. S³u¿¹ one finansowaniu dzia³añ w zakresie:\nedukacji ekologicznej dotycz¹cej selektywnej zbiórki i recyklingu odpadów opakowaniowych.\nPozosta³e 30% rodków jest wykorzystywanych przez Narodowy Fundusz na finansowanie podobnych dzia³añ.\nOdzysk tworzyw sztucznych mo¿na prowadziæ samodzielnie lub za porednictwem\nspecjalnej organizacji, która mo¿e byæ prowadzona tylko w formie spó³ki akcyjnej. Kapita³ zak³adowy spó³ki powinien wynosiæ co najmniej 1 mln z³. W swojej\nnazwie musi posiadaæ sformu³owanie organizacja odzysku. Jest to dogodna\nforma dzia³alnoci dla du¿ych przedsiêbiorstw bran¿y przetwórstwa tworzyw\nsztucznych. Wiêkszoæ producentów opakowañ i produktów w opakowaniach\ntakim organizacjom odzysku powierzy realizacjê odpowiedniego poziomu\nodzysku i recyklingu swoich produktów, co przyczyni siê do ich rozwoju.\nG³ównymi ród³ami finansowania przedsiêwziêæ w ramach ochrony rodowiska s¹\nrodki w³asne przedsiêbiorstw, fundusze ochrony rodowiska oraz bud¿ety jednostek samorz¹du terytorialnego. Koszty dostosowania do wymagañ dyrektyw unijnych w znacznym stopniu zostan¹ poniesione jednak przez przedsiêbiorców. W\nkontekcie zadañ zwi¹zanych z dostosowaniem do prawa wspólnotowego zak³ada\nsiê, ¿e w okresie najbli¿szych lat (do 2010 r.) zostanie zachowana zbli¿ona struktura róde³ finansowania, za po 2010 roku dominuj¹c¹ rolê odgrywaæ bêd¹ rodki w³asne przedsiêbiorstw, bud¿ety samorz¹dów terytorialnych i kredyty bankowe. Do czasu przyst¹pienia do Unii Europejskiej Polska bêdzie korzystaæ ze rodków przedakcesyjnych (PHARE, ISPA), a po przyst¹pieniu - równie¿ ze rodków\nfunduszy strukturalnych i Funduszu Spójnoci przeznaczonych na ochronê rodowiska. £¹cznie udzia³ pomocy zagranicznej (w tym funduszy przedakcesyjnych, a\nnastêpnie strukturalnych i spójnoci oraz pomocy bilateralnej, itp.) w strukturze\nrodków inwestycyjnych przeznaczanych w Polsce na wdro¿enie prawa wspólnotowego w ochronie rodowiska nie przekroczy zapewne 10% (ród³o: Integracja z\nUni¹ Europejsk¹; poradnik dla przedsiêbiorców, Ministerstwo Gospodarki).\nWarto zaznaczyæ, ¿e w ostatnich latach dokona³ siê znacz¹cy postêp w dziedzinie\nprodukcji biodegradalnych tworzyw sztucznych nowej generacji. W pañstwach\nUnii Europejskiej wytwarzane s¹ ju¿ polimery biodegradowalne nowej generacji,\nktóre wykorzystuje siê do produkcji opakowañ i nie tylko. UE w 2000 roku wyda³a\nnormê EN 13432, która wprowadzi³a wymagania dla opakowañ biodegradowalnych. Norma ta, zgodnie z Decyzj¹ Komisji Europejskiej 2001/524/WE zosta³a\nuznana za zharmonizowan¹ z dyrektyw¹ 94/62/WE. Norma wprowadza kryteria\noceny i procedury dotycz¹ce przydatnoci do kompostowania oraz obróbki beztlenowej (recykling organiczny) biodegradowalnych tworzyw sztucznych.\n3. Podatek od towarów i us³ug (VAT) oraz c³o\nKraje cz³onkowskie UE uzgodni³y, ¿e wysokoæ stawki podstawowej VAT (standardowej) nie mo¿e byæ ni¿sza ni¿ 15%, a stawki zredukowanej (mo¿na stosowaæ jedn¹ lub dwie stawki obni¿one) nie mo¿e byæ ni¿sza ni¿ 5% (nie ma stawki\n0% jako ogólnej zasady).\nNajwiêkszy wzrost stawki VAT bêdzie dotyczy³ przedsiêbiorców bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych, których dzia³alnoæ jest zwi¹zana z:\nprodukcj¹ artyku³ów dla dzieci,\nprodukcj¹ niektórych wyrobów zwi¹zanych z ochron¹ zdrowia.\nNp. w polskiej ustawie o VAT na materia³y budowlane wykonane z tworzyw sztucznych obowi¹zuje stawka 7%. Po wejciu do Unii VAT na te wyroby bêdzie wynosi³ 22%.\nDla bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych podstawowym zagadnieniem\njest wysokoæ ce³ na surowiec pierwotny i wtórny (odpadowy). Potentatami\nw zakresie tych surowców, ze wzglêdu na wielkoæ i koszt wytwarzania, staj¹\nsiê kraje Dalekiego Wschodu np. Indie, Chiny. Taryfa celna UE dla tworzyw\nsztucznych (TARIC Sekcja VII Rozdzia³ 39) jest zale¿na od rodzaju importowanego tworzywa oraz tego, czy wobec kraju s¹ stosowane stawki preferencyjne ze wzglêdu na przynale¿noæ do okrelonej grupy krajów. W 2003 roku dla\nprzyk³adu stawka celna podstawowa na import PE jako surowca pierwotnego\nwynosi dla Chin i Indii  7,1% (jednak taryfa jest obni¿ona do 3,6% ze wzglêdu na\nprzynale¿noæ do grupy SPGL), podobnie dla USA, ale bez preferencji, natomiast dla Polski wynosi 0%. W przypadku importu surowca odpadowego dla ww.\nkrajów stawka wynosi 0% z wyj¹tkiem USA, dla których stawka wynosi 7,1%.\nW polskiej taryfie celnej w 2003 roku stawka celna podstawowa dla PE jako\nsurowca pierwotnego wynosi dla Chin i Indii 9% (stawka obni¿ona do 7,2% ze\nwzglêdu na przynale¿noci do grupy pañstw DEV). W przypadku surowca odpadowego stawki s¹ identyczne.\nUE prowadzi równie¿ postêpowania antydumpingowe oraz antysubwencyjne, które\nmaj¹ chroniæ rynek wewnêtrzny Unii przed niekorzystnymi skutkami znoszenia\nbarier celnych. Jako rodek ochrony Unia mo¿e wprowadziæ c³o antydumpingowe\nna okres 5 lat, z mo¿liwoci¹ przed³u¿enia tego okresu na nastêpne 5 lat w wyniku postêpowania rewizyjnego. Wysokoæ nak³adanego c³a zale¿y od marginesu\ndumpingu, tj. ró¿nicy pomiêdzy cen¹ dumpingow¹ i normaln¹. W odniesieniu do\nimportu z Polski UE stosuje rodki antydumpingowe w 7 przypadkach, w tym do\njednego produktu bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych  sznurka polipropylenowego strona internetowa http://clo.mg.gov.pl/html/antydumpingpl.html\n1. Certyfikacja i ocena zgodnoci\nProdukt wprowadzony na rynek jednego z krajów UE, zgodnie z zasad¹ wzajemnego uznawania, mo¿e byæ umieszczany na rynku ka¿dego innego kraju cz³onkowskiego. Pañstwo cz³onkowskie mo¿e wprowadziæ przepisy ograniczaj¹ce tê\nzasadê w celu ochrony wa¿nego interesu publicznego, np. zdrowia i bezpieczeñstwa obywateli. W celu unikniêcia tego typu ograniczeñ nastêpuje ujednolicenie obowi¹zuj¹cych w ca³ej Unii Europejskiej przepisów dotycz¹cych wytwarzania i obrotu wyrobami. Pocz¹tkowo Unia tworzy³a nowe przepisy dla poszczególnych sektorów rynku. Po 1985 roku przyjêto tzw. Nowe Podejcie (ang.\nNew Approach) do harmonizacji przepisów technicznych w Unii Europejskiej,\numo¿liwiaj¹c wiêksz¹ elastycznoæ ca³ego systemu harmonizacji. Jego istota\nsprowadza siê do kilku podstawowych regu³:\nprzedmiotem harmonizacji s¹ wy³¹cznie przepisy zwi¹zane z bezpieczeñstwem, zdrowiem i ochron¹ rodowiska;\ndyrektywy Nowego Podejcia zawieraj¹ tylko zasadnicze wymagania, natomiast szczegó³y techniczne zawarte s¹ w odpowiednich, zharmonizowanych normach europejskich EN, których stosowanie jest dobrowolne;\nwyrób, który spe³nia wymagania dyrektyw i oznaczony jest znakiem CE ma prawo byæ wprowadzony na rynek dowolnego pañstwa cz³onkowskiego Unii Europejskiej.\nNowe Podejcie zosta³o w 1989 roku uzupe³nione przez tzw. Globalne Podejcie\ndo badañ i certyfikacji. Okrela ono obowi¹zuj¹ce w Unii Europejskiej zasady\noceny zgodnoci wyrobów z przepisami i normami. W ramach Globalnego Podejcia wyodrêbniono osiem podstawowych modu³ów, na których mog¹ byæ oparte procedury oceny zgodnoci zastosowane w poszczególnych dyrektywach, ustalono kryteria doboru tych modu³ów, a tak¿e zasady stosowania oznaczenia CE.\nKa¿da z dyrektyw Nowego Podejcia definiuje dok³adnie zakres wyrobów, które\njej podlegaj¹. Definicja ta mo¿e byæ oparta na cechach wyrobu lub rodzaju\nryzyka, które wyrób stwarza. Obowi¹zek oceny, czy dany wyrób podlega której\nz dyrektyw, ci¹¿y na jego producencie.\nDyrektywy Nowego Podejcia dotycz¹ wyrobów, które s¹ wprowadzane na rynek Unii Europejskiej po raz pierwszy, tj. nowych wyrobów wyprodukowanych\nw pañstwach cz³onkowskich UE oraz nowych i u¿ywanych wyrobów, które s¹\nimportowane na rynek europejski z pañstw trzecich.\nDla bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych istotne znaczenie maj¹ dyrektywy\nNowego Podejcia dotycz¹ce takich grup produktów, jak zabawki (dyrektywa 88/\n378/EWG zm. przez 93/68/EWG), wyroby budowlane (dyrektywa 89/106/EWG zm.\nprzez 93/68/EWG), opakowania i odpady opakowaniowe (dyrektywa 94/62/WE).\nOznaczenie CE symbolizuje zgodnoæ wyrobu z regulacjami Unii Europejskiej,\nktóre maj¹ zastosowanie do tego wyrobu. Umieszczenie oznaczenia CE na produkcie stanowi deklaracjê, ¿e zosta³y spe³nione odpowiednie procedury oceny\nzgodnoci. Jeli wyrób podlega jednoczenie kilku dyrektywom Nowego Podejcia, oznaczenie CE stanowi deklaracjê, ¿e spe³nia on wymagania wszystkich tych\ndyrektyw. Pañstwa cz³onkowskie Unii Europejskiej nie mog¹ zakazaæ wprowadzenia na swój rynek wyrobu, który posiada oznaczenia CE, chyba ¿e s¹ dowody na\nto, i¿ wyrób ten nie spe³nia odpowiednich wymagañ i mo¿e stanowiæ zagro¿enie.\nNale¿y zaznaczyæ, ¿e czêæ dyrektyw Nowego Podejcia wymaga znakowania\nwyrobów znakiem CE, a czêæ takiego obowi¹zku nie przewiduje. Np. znaku CE\nnie mo¿na umieszczaæ na jednym z najpopularniejszych produktów bran¿y, jakim s¹ opakowania. Natomiast znak CE bêdzie musia³ siê znaleæ na wyrobach\nbudowlanych wyprodukowanych z tworzyw sztucznych.\nIstotnym aktem prawnym dla wyrobów wykonanych przez przetwórców tworzyw sztucznych jest dyrektywa 92/59/EWG o ogólnym bezpieczeñstwie produktu. Jej celem jest zapewnienie, ¿e produkty znajduj¹ce siê na wspólnym\nrynku UE s¹ bezpieczne. Dyrektywa nak³ada szereg obowi¹zków na producentów\ni sprzedawców towarów, jak równie¿ na pañstwa cz³onkowskie. Zgodnie z postanowieniami dyrektywy producenci (równie¿ przedstawiciele handlowi i importerzy) zobowi¹zani s¹ do umieszczania na rynku wspólnotowym wy³¹cznie produktów bezpiecznych. Produkt powinien spe³niaæ wymagania wynikaj¹ce z odpowiednich przepisów prawa wspólnotowego, a w ich braku z w³aciwych przepisów pañstwa cz³onkowskiego, na którego rynek jest wprowadzany.\nDyrektywa 92/59/EWG mianem produktu bezpiecznego okrela taki produkt,\nktóry w normalnych lub przewidywalnych rozs¹dnie warunkach nie powoduje\nryzyka dla konsumenta. Ponadto bêdzie nim tak¿e produkt, który powoduje\nryzyko minimalne, mo¿liwe jednak¿e do zaakceptowania ze wzglêdu na wysoki stopieñ ochrony bezpieczeñstwa i zdrowia u¿ytkowników. Przy dokonywaniu oceny bezpieczeñstwa produktu nale¿y braæ pod uwagê takie elementy, jak m.in. sk³ad produktu, opakowanie, instrukcjê obs³ugi, potencjalne\noddzia³ywanie na inne produkty w przypadku kontaktu z nimi, osobê ewentualnego odbiorcy produktu. Zakresem dyrektywy objête s¹ zarówno produkty nowe, jak i produkty u¿ywane. Odzwierciedleniem dyrektywy 92/59/EWG\nw prawie polskim jest ustawa o ogólnym bezpieczeñstwie produktów (Dz. U.\nz 2000 r. Nr 15 poz.179).\nNiezwykle istotnym zagadnieniem s¹ uregulowania dotycz¹ce kontaktu produktów wykonanych z tworzyw sztucznych z ¿ywnoci¹. W UE zagadnienie to jest\nregulowane przez dyrektywê 89/109/EWG w sprawie materia³ów i wyrobów\nprzeznaczonych do kontaktu ze rodkami spo¿ywczymi, a tak¿e przez dyrektywê 2002/72/WE w sprawie materia³ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze rodkami spo¿ywczymi.\nDyrektywa 89/109/EWG ma zastosowanie do materia³ów i wyrobów, które w ich\nkoñcowej formie s¹ przeznaczone do kontaktu z ¿ywnoci¹ lub wchodz¹ z ni¹\nw kontakt. Ma równie¿ zastosowanie do wyrobów, które wchodz¹ w kontakt\nz wod¹ przeznaczon¹ do spo¿ycia przez ludzi. Podstawowa zasada zawarta\nw dyrektywie 89/109/EWG to koniecznoæ wytwarzania wyrobów i materia³ów tak, aby w normalnych lub przewidywalnych warunkach u¿ytkowania\nich sk³adniki nie przenika³y do ¿ywnoci w ilociach, które mog³yby zagra¿aæ\nzdrowiu ludzkiemu i powodowaæ zbyt du¿e zmiany w sk³adzie rodka spo¿ywczego lub pogorszenie jego cech.\nTworzywa sztuczne zosta³y potraktowane jako substancje wymagaj¹ce szczególnej regulacji w zakresie ich samodzielnego lub po³¹czonego z innymi mate-\nria³ami u¿ycia do produkcji materia³ów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu\nz ¿ywnoci¹. Regulacjê szczegó³ow¹ wprowadza dyrektywa 2002/72/WE. Postanowienia dyrektywy 2002/72/WE dotycz¹ przede wszystkim materia³ów i wyrobów, które wykonane s¹ z tworzywa sztucznego (pojedynczego lub kilku jego\nwarstw) i migracji ich sk³adników do rodków spo¿ywczych. Zgodnie z jej\npostanowieniami migracja sk³adników tworzyw sztucznych nie mo¿e zasadniczo\nprzekraczaæ 10 miligramów na decymetr kwadratowy powierzchni (mg/dm2).\nJednak limit ten zosta³ podwy¿szony do 60 miligramów na kilogram rodków\nspo¿ywczych (mg/kg) dla:\npojemników lub innych wyrobów, które mog¹ byæ nape³niane,\no pojemnoci nie mniejszej ni¿ 500 ml i nie wiêkszej ni¿ 10 l;\nwyrobów, które mog¹ byæ nape³niane i dla których nie jest mo¿liwe oszacowanie powierzchni maj¹cej kontakt z ¿ywnoci¹;\npokrywek, uszczelek, zatyczek lub podobnych wyrobów do zamykania.\nDyrektywa 2002/72/WE ma ponadto za³¹czniki, które zawieraj¹ m.in. listê\ntworzyw sztucznych mo¿liwych do wykorzystania w kontakcie z ¿ywnoci¹,\nlistê (otwart¹) dodatków, które mog¹ byæ stosowane w produkcji wyrobów\ni materia³ów, oraz wykaz limitów migracji dla poszczególnych rodzajów tworzyw sztucznych.\nPostanowienia dyrektyw 89/109/EWG i 2002/72/WE zosta³y przeniesione do\npolskiego prawa w ustawie o materia³ach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z ¿ywnoci¹ (Dz. U. z 2001 r. Nr 128 poz. 1408) oraz rozporz¹dzeniu ministra zdrowia w sprawie wykazu substancji, których stosowanie jest dozwolone\nw procesie wytwarzania lub przetwarzania materia³ów i wyrobów z tworzyw\nsztucznych, a tak¿e sposobu sprawdzania zgodnoci tych materia³ów i wyrobów\nz ustalonymi limitami (Dz. U. z 2003 r. Nr 158 poz. 1535).\nPo przyst¹pieniu Polski do Unii Europejskiej przedsiêbiorcy bran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych powinni byæ odpowiednio przygotowani do dzia³alnoci na wspólnym rynku. Na pewno przyczyni siê do tego odpowiednie przeniesienie norm prawa wspólnotowego na grunt prawa polskiego. Ponadto wa¿nym\nczynnikiem bêdzie bogata oferta specjalistycznych produktów polskich przetwórców oraz ³atwiejszy dostêp do rynku wspólnotowego.\nPrzedsiêbiorcy, w kontekcie regulacji prawnych UE, powinni w swojej dzia³alnoci zwróciæ szczególn¹ uwagê na przepisy dotycz¹ce:\nsystemu certyfikacji i oceny zgodnoci (znak CE);\nbezpieczeñstwa i higieny pracy;\nopodatkowania wyrobów z tworzyw sztucznych podatkiem VAT;\nproduktów z tworzyw sztucznych (np. opakowañ, pojemników\nprzeznaczonych do kontaktu z ¿ywnoci¹ itp.).\nPozwoli to na bezpieczne, stabilne i konkurencyjne prowadzenie dzia³alnoci\nna równi z przedsiêbiorcami UE.\nAdresy europejskich organizacji\nStowarzyszenie Przetwórców Tworzyw Sztucznych w Europie (APME)\n(Association of Plastics Manufacturers in Europe)\ntel: 32/2/ 676 17 32 (APME Info Point)\nfax: 32/2/ 675 39 35\nEuropejskie Stowarzyszenie Przetwórców Tworzyw Sztucznych (EuPC)\n(European Plastics Converters)\nP.O. Box 4 - 1000 Brussels\nTel.: /32/2/ 732 41 24\nFax: /32/2/ 732 42 18\nEuropejskie Stowarzyszenie Producentów Plastyfikatorów i Wyrobów Porednich\n(European Council for Plasticisers and Intermediates)\nAvenue E. Van Nieuwenhuyse 4, Box 1\nTel: 32/2/ 676-7260\nFax: 32/2/ 676 7392\nEuropejski Komitet Producentów Maszyn dla Przemys³u Tworzyw Sztucznych i\n(European Committee of Machinery Manufacturers for the Plastics and Rubber Industries)\nTel.: 49/69/ 6603-1831/1832,\nFax: 49/69/ 6603-1840,\nEuropejska Rada Przemys³u Chemicznego (CEFIC)\nTel: 32/2/ 676 72 11\nFax: 32/2/ 676 73 00\nEuropejskie Stowarzyszenie Producentów PCW (ECVM)\n(European Council of Vinyl Manufacturers)\nAvenue E Van Nieuwenhuyse 4 Box 4\nTel. 32/2/ 676-7441\nFax 32/2/ 676-7447\nNiemiecki Instytut Tworzyw Sztucznych (DKI)\nOMNEXUS  Platforma B2B bran¿y tworzyw sztucznych\ntel: 41/1/ 782 8804\nfax: 41/1/ 782 8812\nAnaliza konsumpcji i odzysku tworzyw sztucznych w latach 2001 i 2002, Raport APME\nGrochala-W³odek E., Jak przygotowaæ firmê do Unii Europejskiej, Gazeta Prawna - Dodatek Specjalny Nr 39 z 25.02.2003\nHutyra A. Oznaczenie CE warunkiem eksportu wyrobów przemys³owych do Unii Europejskiej Biblioteczka Przedsiêbiorcy, UKIE 2001\nIntegracja z Uni¹ Europejsk¹ - poradnik dla przedsiêbiorców, Ministerstwo Gospodarki,\nWarszawa 2003 (dostêpne pod adresem: http://web.mg.gov.pl/portalout/index.jsp\nTkaczyk S. Opakowania a rodowisko - w przeddzieñ akcesji Tworzywa Sztuczne i Chemia nr 5/2003\nTworzywa sztuczne: nowe osi¹gniêcia dla przysz³ych pokoleñ, Raport APME 2003 (dostêpny: http://www.apme.org)\nRynek Chemiczny + dodatek Rynek Tworzyw (miesiêcznik techniczno  ekonomiczny)\nTworzywa Sztuczne i Chemia (dwumiesiêcznik techniczno  informacyjny)\nKorzystano tak¿e ze róde³ internetowych (pkt 3)\n2. Wykaz podstawowych aktów prawnych\nobowi¹zuj¹cych w UE i Polsce\nBezpieczeñstwo i higiena pracy:\nDyrektywa 89/391/EWG w sprawie wprowadzenia rodków w celu poprawy bezpieczeñstwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy\nDyrektywa 89/654/EWG w sprawie minimalnych wymagañ bezpieczeñstwa i higieny w miejscu pracy\nDyrektywa 86/188/EWG dotycz¹ca ochrony pracowników przed zagro¿eniami zwi¹zanymi\nDyrektywa 90/394/EWG w sprawie ochrony pracowników przed zagro¿eniem dotycz¹cym\nnara¿enia na dzia³anie czynników rakotwórczych podczas pracy (zmieniona dyrektyw¹\n97/42/WE i 99/38/WE)\nDyrektywa 78/610/EWG w sprawie ochrony zdrowia pracowników nara¿onych na dzia³anie monomeru chlorku winylu\nDyrektywa 80/1107/EWG w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem zwi¹zanym\nz nara¿eniem na czynniki chemiczne, fizyczne i biologiczne w pracy (zmieniona dyrektyw¹ 88/642/EWG)\nDyrektywa 88/364/EWG w sprawie ochrony pracowników w pracy przez wprowadzenie\nzakazów u¿ywania pewnych okrelonych czynników oraz niektórych czynnoci\nRozporz¹dzenie z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwy¿szych dopuszczalnych stê¿eñ i natê¿eñ czynników szkodliwych dla zdrowia w rodowisku pracy (Dz. U. z 2002 r.\nNr 217 poz. 1833)\nRozporz¹dzenie Ministra Gospodarki z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeñstwa\ni higieny pracy przy przetwórstwie tworzyw sztucznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 81, poz. 735)\nRozporz¹dzenie Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2002 r. w sprawie wymagañ zasadniczych dla rodków ochrony indywidualnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 4 poz. 37 z pón. zm.)\nRozporz¹dzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzenia 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeñstwa i higieny pracy (Dz. U. z 1997 r. Nr 129 poz. 844\nz pón. zm., tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 169 poz. 1650)\nRozporz¹dzenie 761/2001/WE w sprawie dobrowolnego uczestnictwa firm przemys³owych\nw Programie Eko-zarz¹dzania i Audytowania (EMAS)\nRozporz¹dzenie 259/93/EWG w sprawie nadzoru i kontroli przesy³ania odpadów w obrêbie do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar - dla niektórych grup odpadów\nDyrektywa 2003/4/WE w sprawie ocen oddzia³ywania na rodowisko\nDyrektywa 96/61/WE dotycz¹ca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i kontroli (IPPC)\nDyrektywa 75/442/EWG w sprawie odpadów (zmieniona dyrektyw¹ 91/156/EWG)\nDyrektywa 94/62/WE w sprawie opakowañ i odpadów opakowaniowych\nDyrektywa Rady 1999/31/WE w sprawie sk³adowania odpadów\nDecyzja Komisji 97/129/WE z dnia 28 stycznia 1997 r. ustanawiaj¹ca system identyfikacji materia³ów opakowaniowych zgodnie z dyrektyw¹ Parlamentu Europejskiego i Rady\n94/62/WE w sprawie opakowañ i odpadów opakowaniowych\nDecyzja 2001/524/WE odnosz¹ca sie do opublikowania odniesieñ do norm EN 13428:2000,\nEN 13429:2000, EN 13430:2000, EN 13431:2000 i EN 13432:2000 w Dzienniku Urzêdowym\nWspólnot Europejskich, w zwi¹zku z dyrektyw¹ 94/62/WE w sprawie opakowañ i odpadów opakowaniowych\nUstawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony rodowiska (Dz. U. z dnia 20 czerwca\n2001 r. Nr 62 poz. 627 z pón. zm.)\nUstawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z dnia 20 czerwca 2001 r. Nr 62\npoz. 628 z pón. zm.)\nUstawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowi¹zkach przedsiêbiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op³acie produktowej i op³acie depozytowej (Dz. U.\nz dnia 22 czerwca 2001 r Nr 63 poz. 639 z pón. zm.)\nUstawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. z dnia\n22 czerwca 2001 r. Nr 63 poz. 638 z pón. zm.)\nRozporz¹dzenie Rady ministrów z dnia 30 czerwca 2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i pou¿ytkowych (Dz. U. z 2001r.\nNr 69 poz.719)\nRozporz¹dzenie Ministra rodowiska z dnia 4 czerwca 2003 r. w sprawie oznaczania opakowañ (Dz. U. z 2003 r. Nr 105 poz. 994)\nRozporz¹dzenie Ministra rodowiska z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie zawartoci\no³owiu, kadmu, rtêci i chromu szeciowartociowego w opakowaniach (Dz. U. z 2002r.\nNr 241 poz. 2095)\nDyrektywa 92/59/EWG w sprawie ogólnego bezpieczeñstwa produktów\nDyrektywa 89/109/EWG w sprawie materia³ów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu ze\nDyrektywa 2002/72/WE w sprawie materia³ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze rodkami spo¿ywczymi\nUstawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. z dnia 28 czerwca\n1993 r. Nr 55 poz. 250 z pón. zm.)\nUstawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodnoci (Dz. U. z dnia 7 padziernika\n2002 r. Nr 166 poz. 1360 z pón. zm.)\nUstawa z dnia 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeñstwie produktów (Dz. U. z dnia\n7 marca 2000 r. Nr 15 poz. 179 z pón. zm.)\nUstawa z dnia 6 wrzenia 2001 r. o materia³ach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu\nz ¿ywnoci¹ (Dz. U. z dnia 9 listopada 2001 r. Nr 128 poz. 1408)\nRozporz¹dzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 lipca 2003 r. w sprawie wykazu substancji,\nktórych stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materia³ów\ni wyrobów z tworzyw sztucznych, a tak¿e sposobu sprawdzania zgodnoci tych materia³ów\ni wyrobów z ustalonymi limitami (Dz. U. z 2003 r. Nr 158 poz. 1535)\n3. Wykaz stron www przydatnych dla przedsiêbiorców\nbran¿y przetwórstwa tworzyw sztucznych\nStrona internetowa Euro Info Centre serwisu dla MiP w krajach kandyduj¹cych do UE\nStrony internetowe UKIE: http://www.ukie.gov.pl\nInternetowy serwis bran¿owy dla producentów opakowañ: http://www.opakowania.com.pl\nPortal bran¿owy dla przetwórców tworzyw sztucznych: http://www.tworzywa.com.pl/\nSerwis internetowy Ministerstwa Ochrony rodowiska: http://mos.gov.pl\n32/6.$$*(1&-$52=:2-835=('6, %,25&=2 &,\n32/,6+$*(1&< )25 (17(535,6( '(9(/230(17\nPolska Agencja Rozwoju Przedsiêbiorczoci (PARP) jest pañstwow¹ osob¹ prawn¹\npowo³an¹ w 2001 roku. Podlega Ministrowi Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej.\nCelem dzia³ania Agencji jest udzia³ w realizacji programów rozwoju gospodarki,\nw szczególnoci w zakresie wspierania rozwoju ma³ych i rednich przedsiêbiorstw\n(MSP), eksportu, wykorzystania nowych technik i technologii, a tak¿e tworzenia\nnowych miejsc pracy, przeciwdzia³ania bezrobociu i rozwoju zasobów ludzkich.\nCel ten jest realizowany m.in. przez wiadczenie us³ug doradczych i eksperckich dla przedsiêbiorców, osób bezrobotnych, organów administracji rz¹dowej\noraz samorz¹dowej, a tak¿e udzielanie dotacji i po¿yczek przedsiêbiorcom oraz\ndotacji instytucjom wspieraj¹cym przedsiêbiorczoæ. Ponadto PARP u³atwia MSP\ndostêp do wiedzy poprzez organizowanie szkoleñ i otwartych targów, wydawanie poradników oraz prowadzenie punktu informacyjnego w siedzibie Agencji.\nDotacje i inne formy wsparcia MSP\nNajpopularniejsz¹ form¹ wsparcia ma³ych i rednich przedsiêbiorstw przez PARP\ns¹ dotacje. Dotacja jest bezzwrotn¹ pomoc¹ finansow¹. Zazwyczaj jest to refundacja kosztów, które przedsiêbiorca poniós³.\nAby uzyskaæ bezzwrotn¹ pomoc finansow¹ trzeba spe³niæ nastêpuj¹ce warunki:\nbyæ ma³ym lub rednim przedsiêbiorc¹*,\nposiadaæ odpowiednie rodki finansowe zapewniaj¹ce p³ynn¹ i ter-\nmieæ siedzibê na terenie Polski,\nbyæ bezporednio odpowiedzialnym za przygotowanie projektu i za\nnadzór nad jego realizacj¹,\n* W rozumieniu ustawy z dnia\n19 listopada 1999 r. Prawo\n(Dz. U. Nr 101, poz. 1178\nz pón. zm.), a w szczególnoci\nArt. 2 , Art. 54, Art.55.\nminow¹ realizacjê dzia³añ.\nCo zrobiæ, aby dostaæ dotacjê z programów PHARE?\n1. Zg³osiæ siê do jednej z 16 Regionalnych Instytucji Finansuj¹cych lub najbli¿szego Punktu Konsultacyjno - Doradczego, gdzie\notrzymaj¹ Pañstwo bezp³atnie wszystkie niezbêdne informacje\noraz wymagane formularze. Mo¿na te¿ pobraæ dokumenty ze strony\ninternetowej PARP. Na pocz¹tku prosimy zapoznaæ siê z Wytycznymi dla Wnioskodawców.\n2. Wybraæ akredytowanego wykonawcê i podpisaæ z nim umowê, jeli dotacja ma obejmowaæ us³ugi doradczo  szkoleniowe. Lista Wykonawców jest dostêpna na stronie internetowej\nwww.parp.gov.pl lub w siedzibie ka¿dego RIF.\n3. Wype³niæ wniosek i z³o¿yæ go w wymaganym terminie w Regionalnej Instytucji Finansuj¹cej w³aciwej dla danego województwa. Przyznanie dotacji nastêpuje po zaaprobowaniu wniosku przez\nKomisjê. Pomoc finansowa w ramach programów dotacji PHARE\n2000 i PHARE 2001 jest refundacj¹ czêci kosztów, które zostan¹\nponiesione w trakcie realizacji dzia³añ przez przedsiêbiorcê.\nGdzie szukaæ szczegó³owych informacji i pomocy\nw przygotowaniu wniosku?\nRegionalne Instytucje Finansuj¹ce (RIF) lista adresowa na stronie\ninternetowej PARP pod adresem: http://www.parp.gov.pl\nPunkty Konsultacyjno  Doradcze  listê punktów posiada ka¿dy\nRIF oraz jest ona dostêpna na stronie internetowej PARP pod adresem: http://www.parp.gov.pl


Gortat nie ugrillował Pacers, ale przyszłość należy do niego - Koszykówka SPORT4FANS\nSport4fans.pl › Koszykówka › Gortat nie ugrillował Pacers, ale przyszłość należy do niego\nGortat nie ugrillował Pacers, ale przyszłość należy do niego\nKoszykówka | 16 maja 2014 16:13 | Przemysław Drewniak\nfot. Keith Allison/Flickr.com\nTym razem Marcin Gortat musiał dać za wygraną, ale i tak był to najlepszy sezon w jego karierze\nJeszcze kilka miesięcy temu nikt nie przypuszczał, że znajdą się w tym miejscu. W sezonie zasadniczym i playoffs Washington Wizards okazali się lepsi od m.in. Brooklyn Nets i Chicago Bulls, a w pewnym momencie wydawało się, że coraz pewniejszym krokiem zmierzają do Finałów Konferencji. "Czarodzieje" nie dali jednak rady Indianie Pacers, przegrywając szósty mecz rywalizacji przed własną publicznością. Ale to do nich należy przyszłość, a Marcina Gortata śmiało możemy już nazwać jednym z największych wygranych tego sezonu.\nPlayoffs to czas, gdy rola doświadczenia w decydujących, najważniejszych momentach jest nieoceniona. Mimo młodego trzonu drużyny, Wizards zaskoczyli wielu ekspertów, wygrywając w pierwszej rundzie serię z Bulls. Ale gdy stawka wzrosła, a naprzeciwko stanął silniejszy rywal, podopiecznym Randy'ego Wittmana zabrakło już argumentów do zwycięstwa.\nW Game 6 to Pacers byli bardziej zdeterminowani. Od początku narzucili gospodarzom swój styl, spowalniając tempo i nie pozwalając im grać swojej koszykówki. Preferujący szybki, ofensywny basket Wizards w pierwszej połowie meczu nie zdobyli ani jednego punktu z kontrataków! Nie było zresztą z czego ich przeprowadzać, bo Pacers trafiali ze znakomitą skutecznością 59% z gry.\nNa początku czwartej kwarty wydawało się, że Wizards wrócili do meczu. W końcu zaczęła funkcjonować ich obrona, zatrzymując rywali kilka razy z rzędu, dzięki czemu nieco przyspieszyć mogli John Wall i Bradley Beal. Po trójce tego drugiego drużyna ze stolicy wyszła nawet na prowadzenie (seria punktowa 19-4), ale gości przy życiu cały czas utrzymywał David West. Skrzydłowy Pacers zdobył 29 punktów, trafiając 13 z 26 rzutów z gry. To dzięki jego akcjom goście szybko odzyskali prowadzenie, podczas gdy Wizards zaczęli grać zbyt niedokładnie w ataku i przez to ostatecznie przegrali.\nBohater tego meczu oddał aż 26 rzutów. Szkoda, że tylu szans nie miał Marcin Gortat. Po znakomitym Game 5 Polak był w gazie i wydawało się, że partnerzy z zespołu głównie jemu będą dostarczać piłkę. Wprawdzie Frank Vogel wprowadził przed tym spotkaniem kilka usprawnień w defensywie swojego zespołu, co odbiło się głównie na właśnie na Gortacie, ale Wizards i tak zbyt rzadko grali na swojego centra. Wielka szkoda, bo Polski Młot znów czuł się na parkiecie bardzo dobrze - z 19 punktami (7-12 z gry) był najlepiej punktującym swojego zespołu.\nGłówną przyczyną porażki Waszyngtonu była jednak słaba gra ich obwodowego duetu. Wall i Beal trafili w sumie zaledwie 12 na 35 oddanych rzutów i nie potrafili wstrzelić się na dystansie. Obaj zanotowali też łącznie siedem strat i nie potwierdzili, że są już gotowi ciągnąć swoją drużynę w najważniejszych momentach sezonu. Nie ma co się temu widzić, bo Beal ma zaledwie 20 lat, a Wall tylko o trzy więcej. W przyszłym roku wrócą z pewnością silniejsi, a dzięki nim Wizards mają na kim budować silną ekipę.\nZawsze wierzyłem w to, że Marcin Gortat to solidny zadaniowiec, który może się przydać każdej drużynie NBA. Ale to, co zrobił on w tym sezonie, przerosło moje, i chyba nie tylko, najśmielsze oczekiwania. Gortat pokazał, że bardzo dobrze czuje się także w roli jednego z liderów zespołu. Przez cały sezon łodzianin prezentował solidną koszykówkę, ale jak przystało na prawdziwego weterana - to, co najlepsze, zachował na playoffs. Moment, w którym Polak zdobył 35 punktów w Game 5 i znalazł się na ustach całego koszykarskiego świata był szczególny dla każdego fana tego sportu nad Wisłą. A nie można zapominać, że oprócz czysto boiskowych dokonań Gortat rozpropagował polską kulturę w Stanach bardziej niż jakakolwiek kampania Ministerstwa Sportu i Turystyki. Sprzedaż pierogów i kiełbasy w polonijnych sklepach z pewnością skoczyła w ostatnich dniach do góry.\nMożna tylko żałować, że Gortat trafił do NBA tak późno i na szczycie swojej kariery znalazł się dopiero w wieku 30 lat. Ale przecież wcale nie jest powiedziane, że najlepsze sportowe chwile są już za nim. Przed Polakiem zostały jeszcze 3-4 lata gry na wysokim poziomie, a także kolejny, lukratywny kontrakt do podpisania. Obecny wygasa wraz z zakończeniem tego sezonu, ale dziś postawiłbym pieniądze na to, że Gortat pozostanie w Wizards. Jeśli władze klubu z Waszyngtonu wzmocnią ławkę rezerowowych, "Czarodzieje" będą mieli wszystko, by w przyszłym sezonie na dobre zagościć w ścisłej czołówce Konferencji Wschodniej. Im także zależy na zatrzymaniu Polaka w składzie, bo okazał się on kluczowym elementem w układance Randy'ego Wittmana, a znalezienie równie dobrego środkowego na rynku wolnych agentów będzie tego lata niemożliwe. Dlatego też wydaje się, że ze sportowego punktu widzenia, przedłużenie umowy będzie dla Gortata najlepszym rozwiązaniem. No chyba, że chęć jego zatrudnienia wyrazi jedna z drużyn walczących o mistrzostwo i namiesza mu w głowie perspektywą zdobycia mistrzowskiego pierścienia.\nA Pacers? W ostatnich tygodniach wydawało się, że drużyna Franka Vogela to już żywy trup. Znakomite przetarcia, jaką Indiana miała w seriach z Hawks i Wizards sprawiły, że liderzy Konferencji Wschodniej zaczęli wracać do gry sprzed przerwy na All-Star Weekend. Paul George trzyma rewelacyjny poziom (choć wczoraj przydarzył mu się akurat przeciętny występ), Lance Stephenson daje Pacers energię i jakość, do jakiej przyzwyczaił na początku sezonu, a z niewytłumaczalnej niemocy budzi się powoli Roy Hibbert. Czy to jednak wystarczy na Miami Heat? Niczego nie można wykluczyć. Mając w pamięci ostatnie pojedynki obu drużyn, możemy być pewni, że czeka nas kolejna pasjonująca rywalizacja.


Tomasz Rzymkowski o kolizji kolumny rządowej: nie powinno dochodzić do takich sytuacji - Polskie Radio 24 - polskieradio24.pl\nTomasz Rzymkowski o kolizji kolumny rządowej: nie powinno dochodzić do takich sytuacji\nOstatnia aktualizacja: 25.10.2018 21:01\n- Sama zmiana nazwy, przy pozostawieniu struktur, patologii, nie jest reformą. To nie jest działanie, które może zakończyć się sukcesem - powiedział w audycji Nisztor Pyta dr Łukasz Kister, ekspert ds. bezpieczeństwa. Gościem Polskiego Radia 24 był również Tomasz Rzymkowski, poseł Kukiz'15.\n25.10.18 Nisztor Pyta. Eksperci o działaniu Służby Ochrony Państwa\nSamochód marki BMW uszkodzony podczas kolizji kolumny rządowej, do której doszło w ImielinieFoto: PAP/Andrzej Grygiel\nW czwartek samochód Służby Ochrony Państwa (SOP), w którym jechała wicepremier Beata Szydło, nie zdążył zahamować i uderzył w peugeota prowadzonego przez 77-latka. Nikomu nic się nie stało. Do zdarzenia doszło w Imielinie (woj. śląskie).\nJak zauważył na naszej antenie dr Łukasz Kister, to nie pierwsze tego typu zdarzenie. Zdaniem eksperta, to, że po raz kolejny doszło do takiej sytuacji, jest pokłosiem niewystarczających zmian w służbach zajmujących się zapewnianiem bezpieczeństwa najważniejszym osobom w państwie.\n- To budowanie nowej służby poprzez ludzi, którzy nie przygotowywali reformy, a przez osoby, które trafiły do tej służby w dziwnych okolicznościach, przy jednoczesnym wyrzuceniu zespołu, w szczególności gen. Pawlikowski, który pracował nad zmianami, który osobiście chciał nadzorować każdy element radykalnej reformy. Nowa służba, bez znaczenia, jaka jest jej nazwa, miała przywrócić istotę tego typu podmiotowi. To miała być służba, jaką jest Secret Service, czyli organ, który swoimi procedurami, ludźmi, sprzętem, chroni najważniejsze osoby w państwie, a nie jest ochroniarzem tego czy innego polityka - wskazywał gosć Polskiego Radia 24.\nW podobnym tonie w audycji Nisztor Pyta wypowiadał się Tomasz Rzymkowski. - (...) Prawo i Sprawiedliwość przez trzy lata nie zrobiło zbyt wiele, żeby wzmocnić państwo. Już wielokrotnie powtarzałem ukute przez siebie stwierdzenie o państwie z dykty i paździerza. To dotyczy wielu aspektów. W Służbie Ochrony Państwa zmieniło się logo, mundurki, ale struktury, ludzie, procedury pozostały te same. Dlatego nadal mają miejsce nieszczęścia, do których absolutnie nie powinno dochodzić - pointował poseł Kukiz'15.\nSłużba Ochrony Państwa 1 lutego 2018 roku zastąpiła Biuro Ochrony Rządu.\nZobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 Amber Gold Piotr Nisztor Tomasz Rzymkowski Beata Szydło Służba Ochrony Państwa Biuro Ochrony Rządu polityka\nKolizja kolumny rządowej. W aucie była wicepremier Beata Szydło\nOstatnia aktualizacja: 25.10.2018 14:20\nStłuczka z udziałem auta, w którym jechała Beata SzydłoFoto: PAP/Andrzej Grygiel\n- Do zdarzenia doszło ok. godz. 13. Nie było zagrożenia dla osób przemieszczających się – poinformowała rzecznik Służby Ochrony Państwa Anna Gdula–Bomba.\nDo wypadku odniosła się na Twitterze Beata Szydło. "Dziękuję za troskę, wszystko ok. Była drobna stłuczka, nikomu nic się nie stało. Rozbite lampy i zderzaki. Uważajcie na drogach, bo deszcz i ślisko" – napisała wicepremier.\nZobacz więcej na temat: POLSKA służby i bezpieczeństwo Beata Szydło wypadek\nBeata Szydło: nie zakładamy zmian personalnych w rządzie\nOstatnia aktualizacja: 25.10.2018 15:54\n- Nie było rozmowy na temat zmian personalnych w rządzie, nie było takiej potrzeby. Do wyborów parlamentranych zostało kilka miesięcy, trzeba się kosnolidować i myśleć o przyszłości - mówiła wicepremier z rozmowie z Polskim Radiem 24. Beata Szydło była gościem na XXIX Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ "Solidarność" w Częstochowie.\nWicepremier Beata Szydło przemawia podczas XXIX Sesji Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność", Foto: PAP/Waldemar Deska\n08'19 25.10.18 Beata Szydło: „Wiarygodność u wyborców jest decydująca w tym, na kogo oddadzą swój głos (…)”.\nZdaniem Beaty Szydło wybory samorządowe były sukcesem PiS. - Przy ciężkiej pracy udało nam się osiągnąć bardzo dobry rezultat jeśli chodzi o sejmiki wojewódzkie - tłumaczyła. Dodała, że przed Zjednoczoną Prawicą czas na wyciągnięcie wniosków, które pomogą w uzyskaniu jeszcze lepszych rezultatów w kolejnych wyborach. – Nie jest tak, że możemy powiedzieć, iż jest dobrze i już nic nie musimy robić. Większość reform i programów, które zapowiadaliśmy, są przeprowadzone. Do końca kadencji zrealizujemy to, co zostało rozpoczęte. Następnie będzie czas, by przedstawić nowe propozycje – powiedziała wicepremier.\nBeata Szydło wątpi czy kampanie przed przyszłorocznymi wyborami do europarlamentu i parlamentu krajowego „będą fair”. Zwróciła uwagę, że poczynania opozycji w kampanii samorządowej w wielu sytuacjach były bardzo nieuczciwe, co mogło uderzyć w niektórych kandydatów Zjednoczonej Prawicy. Podtrzymała także deklarację o gotowości do startu w wyborach do Parlamentu Europejskiego.\n– Jestem na to gotowa i poważnie rozważam taką możliwość. Sądzę, że właśnie kampania do europarlamentu będzie dla nas szczególnie trudna. Wybory te charakteryzują się niską frekwencją, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Może, podobnie jak teraz, nastąpić mobilizacja elektoratu wielkomiejskiego. Dlatego musimy przygotować bardzo mocne listy - zaznaczyła.\nW Częstochowie rozpoczął się w czwartek się XXIX Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ "Solidarność", który m.in. wybierze władze związku na kolejną kadencję, przyjmie program działania i rozpatrzy propozycje zmian w statucie związku. Przy tej okazji, w czasie swojego wystąpienia, Beata Szydło mówiła o tym, że obóz Zjednoczonej Prawicy pracuje nad wieloma projektami reform społecznych, w tym realizowanymi w porozumieniu z „Solidarnością”.\n– W środę, na Komitecie Społecznym Rady Ministrów, rozmawialiśmy m.in. o projekcie ustawy dotyczącej dodatkowych świadczeń dla mam, które urodziły i wychowały przynajmniej czworo dzieci. Został on już przygotowany, zaopiniowany i skierowany do dalszych prac rządowych. Jednak w mojej opinii największym wyzwaniem w tej chwili jest kwestia emerytur, zarówno ich wysokość, jak też rozmowa na temat całego systemu emerytalnego – powiedziała wicepremier.\nZ Beatą Szydło rozmawiał Krzysztof Świątek.\nZobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 Beata Szydło wybory samorządowe 2018 polityka Częstochowa Solidarność rząd


S33E10 / S33E11 "Million Dollar Gamble" - Survivor Polska\nForum reality-show Survivor Forum reality-show Survivor Survivor ogólnie Survivor 1 - 39 Survivor 33: Millennials vs. Gen X\nS33E10 / S33E11 "Million Dollar Gamble"\nPost autor: Meciek » 23 lis 2016, 23:36\nPREMIERA w USA: 23 listopada\nWIDOWNIA: 7.69 mln, 1.5/5 (średnia dwóch godzin)\nDochodzi do walki o władzę między uczestnikami oraz jeden uczestnik próbuje uzbroić się w sojuszników. A także - w obozie dochodzi do wzrostu napięcia po tym, jak Gen X-erzy zaczynają obracać się przeciwko sobie, a jeden uczestnik podkopuje innego, aby wzbudzić zaufanie u innych.\nRejestracja: 12 lut 2012, 00:00\nSkontaktuj się z plesio1\nPost autor: plesio1 » 24 lis 2016, 10:48\nNo nareszcie !!! Wow ten odcinek był genialny. Już od poprzedniego odcinka miałem przeczucie że sezon nieźle się rozkręca i będzie coraz lepiej.\nPatrząc na HII Adama i Jaya oraz nagrodę jednego z nich jestem pewien że niedługo ponownie zaiskrzy.\nW momencie kiedy doszło do kamieni niemalże się modliłem żeby Bret ani Sunday nie odpadli.\nI nagle BUM - Jessica odpada. Nie dziwie mnie jej reakcja. Ja bym pewnie zaliczył Med. Evac po takiej sytuacji.\nNie mogę doczekać się kolejnego odcinka.\nMoi faworyci to Bret <3 ( Enough with this. Give me a break xD) , Sunday oraz Jay. Mam nadzieję, że ktoś z nich wygra. Sunday raczej szans nie ma ale jakoś lubię ją oglądać :)\nHanny nie znoszę ! Odwala takie cyrki przed i na radzie, że 1h bym z nią w sojuszu nie wytrzymał. Mam nadzieje, że odpadnie jak najszybciej.\nOcena odcinka 10/10. Oby więcej takich ! No i wszyscy chyba dostali confy. A to osiągnięcie :)\nPost autor: Jack » 24 lis 2016, 21:00\nDobry odcinek. Sporo zaskoczeń, gra nieoczywista. Jednak nadal nie pasuje mi edit. Ciągle jest tylko: David, Zeke, czasami Jessica, Hannah, Bret. A gdzie reszta?\nHannah naprawdę jest rozchwiana emocjonalnie, ale to sprawia, że gra jest ciekawsza, jej decyzje nieoczywiste i czasami robi się po prostu śmiesznie. Zeke i David grają dobrze, ale czy któryś z nich wygra tę edycję? Na taką osobę kreowany był przez długi czas David. Ale chyba, żeby tak się stało to musiałby znaleźć 3 w tym sezonie HII.\nEliminacja Jessici była trochę rozczarowująca, ale można było się tego spodziewać. Ma za swoje. Mogła zagłosować na Hannę i siedzieć dalej na wyspie :) Wyeliminowanie Chrisa również było zaskoczeniem, ponieważ blindside na Jessice planowany był przez jego grupę już od jakiegoś czasu. Imię Jessici było powtarzane, aż do znudzenia. Wydawało się oczywiste, że odpadnie w tym odcinku jako pierwsza (i finalnie odpadła, ale przez kamyczki :D)\nDoceniam postawę Jay'a. Udało mu się przetrwać 2 rady. W kieszeni ma ukryty immunitet i kilka osób, które są zagrożone. Gdyby mądrze to rozegrał to mógłby sobie "kupić" jeszcze ze 2 rady.\nPost autor: Umbastyczny » 24 lis 2016, 22:12\nRada bardzo dobra. Spodziewałem się, że Jessica nie odpadnie. Jak słyszymy intensywne "Jessica musi odejść", "nie ufam Jessice" itp. itd. to wiadomo, że Jessica jest bezpieczna :D.\nTak jak spodziewałem się Jessica, Ken i David połączyli siły z Hanką, Zekiem i Adamem (no i Will się przyplątał). Akurat to trio Gen X lubię bardziej, więc cieszyłem się, że to starcie wygrali. A Chris? Nawet go lubiłem, ale ogólnie mi go nie szkoda. Lepiej, że Sunday została, Bret również. Z tej trójcy Chris był mi najbardziej obojętny :P\nWow, dużo się działo. A rada? Kamienie w F10? Trololololololo.\nOgólnie strasznie szkoda mi Jessici, bo bardzo ją lubiłem. Dodatkowo moi ulubieni gracze to Ken i w sumie Hanka, a teraz znaleźli się w niedowadze 4:5 :( No i przykra była reakcja jak się popłakała.\n1) Ken, uwielbiam go. Podobało mi się, że było go trochę więcej. Miał niby 1 konfę, ale przynajmniej miał rozmowę z Hanką (super duet <3) i sporo scen z Davidem i Jess. I czy tylko ja zwróciłem uwagę, że w obozie on ciągle kroi kokosy? :D Każdego dnia siedzi i pakuje kokosy do słoików. WTF? :D Jakieś dżemory albo kompoty robi??\nPo poprzednich epizodach straciłem wiarę w jego zwycięstwo, ale uwielbiam go i liczę, że jeszcze zajdzie daleko. Wydaje mi się, że ma świetny socjal. Jest naprawdę blisko z Davidem, z Adamem, z Hanką, no i Jess [*].\n2) Bret jakoś ostatnio zyskał w moich oczach, taki śmieszek-alkoholik :D\n3) David, no no, zaczął grać ostrzej jeszcze, znowu użył HI na kimś. Nawet go polubiłem, ale nie jest w mojej topce.\nOgólnie najbardziej lubię Kena, potem Hankę i liczę, że jakoś się wygrzebią. Może za pomocą Willa, który jest dość chorągiewkowaty.\nWill jest mi kompletnie obojętny i może sobie odpaść. Jay też jakoś nie jest moim ulubieńcem, podobnie Zeke i David, Adam.\nLubię za to Breta i Sunday.\nPost autor: Bartosh » 25 lis 2016, 01:24\nZnowu pierwsza osoba, która wyciąga kamyk odpada. Tak było w S27 i tak samo tu. :") Szkoda Jessici, bo trzymałem za nią kciuki z całych sił, jako jedyna najbardziej krzyczała "Don't draw rocks! I don't want to draw rocks!" I tu heca. Liczyłem, że ameba Will odpadanie, ale bez duchów byłoby trzeba dać większy edit innym graczom, a mniejszy Davidowi albo Zekeowi:(\nTak czy inaczej kibicuję Hance najbardziej, taki trochę Cochran wersja żeńska, ale przy tym taka bardzo błyskotliwa etc.\nPost autor: XanderDE » 25 lis 2016, 15:45\nPierwsza rada, na której David nie zagłosował na osobę, która odpadła.\nCiekawe czy to dobry znak czy wręcz przeciwnie dla niego.\nPost autor: ciriefan » 27 lis 2016, 23:04\nWow, co za świetny podwójny odcinek. Po połączeniu naprawdę zrobiło się strasznie ciekawie i ten sezon jak na razie zyskuje u mnie odkupienie.\nZaczęło się od romantycznej sceny Hanki i Ken'a. To było przeurocze. Hanka i jej "ja i Ken? Pewnie on nie patrzy się na mnie w ten sposób, ale jestem w stanie sobie to wyobrazić" <3\nPotem Will i jego "genialny" ruch z powiedzeniem Zeke'owi o HII Jay'a. Nie ma to jak sprzedać swojego jedynego sojusznika i jeszcze do tego powiedzieć naiwne "tylko nikomu nie mów, bo w ten sposób buduję nasze zaufanie" i oczywiście Zeke za chwilę lecący i mówiący dosłownie każdemu XD\nRozbawiła mnie chęć poświęcenia się David'a na zadaniu o nagrodę, bo kiepsko pływa i nie chce spowalniać drużyny - no faktycznie, tak ogromny mieli dystans do przepłynięcia XD Wskakiwali do wody prawie przy brzegu i mieli jej po kolana. David chyba po prostu gra pod czas antenowy - jako scenarzysta wie, co się sprzedaje na ekranie. Może on robi specjalnie z siebie jeszcze większą fajtłapę, bo chce mieć dużo czasu antenowego? Cóż, przynajmniej to mu się udaje.\nPierwsza rada zakończyła się eliminacją Chris'a. I dobrze, nie przepadałem za nim.\nPotem zaczęła się wojna David vs Zeke. David wykonał kolejny "genialny" ruch sezonu i spróbował zrekrutować do swojego planu Bret'a i Sunday, których przed chwilą po raz drugi w tym sezonie zblindsidował XD Brawo David, świetnie sobie dobrałeś sojuszników. Bret oczywiście od razu poleciał do Zeke'a.\nStrasznie podobało mi się drugie zadanie o immunitet - przynajmniej część z labiryntem. Ciekawie to wymyślili. Puzzle jednak powinni dać trudniejsze, albo coś innego zamiast puzzli, żeby inni mieli szansę znaleźć wyjście z labiryntu, a przy tak łatwych puzzlach Jay miał już przy nich łatwe zwycięstwo.\nHanka ustawiła się na świetnej pozycji, obie strony chciały ją w sojuszu i... tak bardzo spieprzyła. Przecież mogła się spodziewać się, że Zeke przyjdzie ustalać z nią głosowanie. Mogła wymyślić jakieś kłamstwo czy coś zamiast "yyy sama nie wiem" XD Ale i tak podziwiam ją za to, że domyśliła się, że głosy pójdą na nią i słusznie prosiła Davida o HII. Szkoda, że nikt jej nie uwierzył.\nMam nadzieję, że Bret i Zeke odpadną jako następni - na radzie pokazali, jacy są paskudni z charakteru. Nie przepadam za David'em, ale naśmiewanie się z jego zaburzeń lękowych były żenująco niskie, to był chyba najbardziej żenujący moment tego sezonu. Paskudne i aroganckie osobniki. Natomiast David zachował klasę nie dając się sprowokować.\nDoszło do kamieni, co samo w sobie było ekscytujące. Strasznie szkoda Jessici. Była jednym z lepszych graczy w tej obsadzie. Jej płacz był heartbreaking. Mam nadzieję, że dostanie kolejną szansę.\nPo odejściu Michaeli obstawiałem tragedię, bo nikogo nie lubiłem. Na szczęście pojawiły się dwa osobniki, którym teraz mocno kibicuję: Jay i Hanka. Hanka pomimo tej wtopy podczas rozmowy z Zeke'iem jest przeurocza i widać, że w odróżnieniu do reszty rozumie tą grę. Jay również pomimo kiepskiego ruchu z eliminacją Michaeli bardzo ładnie wyszedł z tej ciemnej dupy, w której sam się wcześniej zakopał. Normalnie kibicowałbym też Kenowi, ale edit raczej nie daje złudzeń w jego przypadku. Tak więc Jay i Hanka do boju!\nDavid - 4+4=8 (43)\nZeke - 4+10=14 (38 )\nJay - 3+2=5 (34)\nAdam - 2+2=4 (33)\nHannah - 2+3=5 (19)\nBret - 1+3=4 (17)\nKen - 0+1=1 (13)\nSunday - 1+1=2 (10)\nWill - 2+0=2 (9)\nJessica - 3+2=5 (19)\nChris - 3 (22)\nTaylor - 23, Michelle - 10\nMichaela - 15, Figgy - 12, Cece - 6, Lucy - 3, Paul - 8, Mari - 6, Rachel - 3\nPost autor: XanderDE » 28 lis 2016, 21:24\nWywiad z Jess wyjaśniający parę rzeczy:\nhttp://parade.com/527483/joshwigler/sur ... interview/\nPost autor: Saw » 03 gru 2019, 22:55\nSezon mocno się rozkręcił. Takie odcinki to aż miło się ogląda. Dobra dynamika, dużo emocji no i super rady plemienia. Najpierw odpadł Chris, kórego ani trochę nie jest mi szkoda. Mocno naciskał na eliminację Jessici i ostro się przeliczył. Miał dwóch pewniaków po swojej stronie, ale zbyt pochopnie ocenił że Millennials dołączą do niego. Może gdyby tak szybko nie zaczął celować w swoich to doszedłby dalej. Jessica, Ken i David mądrze zauważyli zbliżające zagrożenie i pozyskali sojuszników.\nWill sprzedał Zeke’owi że Jay ma HII, a ten zaraz poleciał i wyklepał wszystkim. Nie dość że Will ma po swojej stronie tylko Jay’a to jeszcze go zdradza. Słabiutko u niego z grą i ma sporo szczęscia, że jeszcze nikt w niego nie zaczął celować. Ale jest tak naprawdę zerowym zagrożeniem i pewnie jeszcze trochę go zaciągną w grze. A Jay zaimponował mi tym że nie zagrał immunitetem. Mocną głowę na chłopak, bo chyba nikt aż tak bardzo nie ryzykowałby na jego miejscu.\nW drugim odcinku zaczął się pojedynek Zeke vs David. Obaj starali się pozyskiwać sojuszników. Skończyło się na tym, że powstał stan 5:5. Zdziwiło mnie że Hannah wybrała Davida, bo do tej pory byłem pewien, że jest wierna Zeke’owi i ani myśli o zdradzie. Źle to rozegrała, bo mogła dać jasną odpowiedź Zeke’owi, że z nim trzyma, a nie kręcić. Przez to narobiła sobie problemów i przeciwny sojusz postanowił w ją wycelować. Ale plus za to że wyczuła, że głosy pójdą na nią i namawiała Davida, by zagrał na niej HI.\nNa radzie doszło ostatecznie do losowania kamieni i niestety odpadła Jessica, która tak bardzo tego nie chciała. Smutny to był obrazek, jak biedna się popłakała. Ale się nie dziwię, bo to smutne odpaść w taki sposób. Oczywiście mogła zmienić strony i wywalić Hannę, ale wtedy straciłaby cały szacunek. Jej sojusz już nigdy by jej po takim czymś nie zaufał, a Zeke tak naprawdę po tej radzie już by jej nie potrzebował. Więc zostałaby sama i zbierałaby hejty od innych. Czasem trzeba podjąć takie ryzyko i zdecydować się na losowanie kamieni. Można wiele stracić, ale też wiele zyskać. Niestety los w takich momentach decyduje.\nDavid niby chce być głównym rozgrywającym, ale prezentuje się bardzo mizernie. Jego plan by pozyskać Sunday i Breta słaby. Wcześniej ich blindsiduje, a później tak z dupy wychodzi z inicjatywą wspólnej gry i mówi o HI. Na radzie dał się podpuścić i zagrał immunitetem na Kenie. Ale to jeszcze można wytłumaczyć, bo na radzie towarzyszą emocji i łatwo można popaść w paranoję. Atak jego osoby ze strony Breta i Zeka trochę przesadzony. Ale też nic strasznego nie powiedzieli. Każdy dobrze widzi jak David robi z siebie pierdołę i to aż za bardzo. Nie dziwię się że nie kótrych już irytuje to zachowanie i mówią to co mówią.\nZeke gra nieźle, ale wszyscy widza w nim ogromne zagrożenie i pewnie teraz non stop będą w niego celować.\nBret jest świetny jak się nawali. Zaskoczył mnie wyznaniem, że jest gejem. Ale nie dziwię się mu że to ukrywał. W plemieniu z Chrisem i Paulem mógłby nie mieć tak pewnej pozycji, gdyby wcześniej wyznał prawdę. Jego bliższa relacja z Zekem może mu pomóc. Teraz gdy już nie ma w grze Chrisa, to może wtopić się w tłum i przechodzić przez najbliższe rady niezauważony. Jednak na trzyosobowy sojusz każdy zwracał uwagę i widziano w nich zagrożenie.\nSuper że Jessica dotrzymała słowa i dała przewagę Ken’owi. Oby dotarł do tego dnia w którym można ją użyć i wykorzystał jak najlepiej.\nPost autor: Davos » 29 gru 2019, 02:19\nGenialny odcinek! Było tu wszystko: dwie rady plemienia, dużo spisków i wzajemnego knucia, blindsidy, losowanie kamyków, seks, pościgi, wybuchy i Bruce Willis… No dobra, trochę się rozpędziłem ;) Ale naprawdę super mi się oglądało obydwa połączone odcinki i sezon zrobił się bardzo ciekawy!\nCzęść pierwsza odcinka:\nHannah i jej romantyczne chwile na plaży z Kenem, heh :D Dalej Will porzucający Jaya i mówiący Zeke'owi o jego immunitecie. Ruch w sumie dobry, bo Jay był w tym momencie w tyłku i z punktu widzenia Willa nie było sensu dalej z nim siedzieć, jak to ładnie ujął, w tonącym okręcie. Gorzej, że potem Zeke rozpowiedział wszystkim info o HII Jaya i nagle cały obóz już o tym wiedział :P\nW Gen X dwa małe sojusze postanowiły w tym samym momencie zastawić na siebie wzajemnie zasadzkę i zrobiło się naprawdę ciekawie. A Zeke, ze swoimi sojusznikami mógł wybierać, z kim chce iść i cieszę się, że ostatecznie poparł Davida, Kena i Jessicę i zagłosował na Chrisa. Co prawda tego ostatniego nawet polubiłem, ale i tak wolałem, żeby to jego grupa dostała po uchu, a nie Ken i spółka. A sam Chris pożegnał się w bardzo fajny sposób i nie żywił urazy za eliminację. Właśnie takie podejście lubię najbardziej, a nie wkurw i foch jak choćby u Michaeli :P\nZaskoczył mnie jeszcze Jay na tej radzie, że nie użył HII. Wykazał się stalowymi nerwami, choć musiał dostać od kogoś cynka, że głosowanie rozstrzygnie się między Chrisem a Jessicą, skoro oddał głos na Jessicę.\nZastanawiałem się, kiedy ludzie z Gen X w końcu kapną się, że Zeke, który ma głos Hannah, Adama i Willa, jest ogromnym zagrożeniem i warto byłoby się go pozbyć, a tu miła niespodzianka, bo Dave postanowił w niego uderzyć. Zeke też bardzo mądrze postanowił uderzyć w Dave'a więc nagle okazało się, że już na starcie mamy zapowiadający się krwawy pojedynek między dwoma dobrymi graczami. Spoko. Szkoda tylko, że Dave w ramach szukania numerków postanowił skumać się z Bretem i Sunday, których dwa razy już zdradził ;) No i wydało się, że on ma HII. W tym momencie wszystko wskazywało na to, że górą będzie Zeke, ale nagle postanowiła odwrócić się od niego Hannah. Moim zdaniem mądrze zrobiła, bo jeśli chce wygrać to musi robić swoje własne ruchy i plan wywalenia Zeke'a byłby świetny, gdyby go tak koncertowo nie spieprzyła ;) Wystarczyło tylko udawać przed nim, że się zgadza na eliminację Davida, a tymczasem ona odpowiadała mu tak wymijająco, że było oczywiste, że chce się od niego odwrócić więc skopała cały plan. W tej sytuacji dobrym ruchem było wymierzenie przez Zeke'a właśnie w nią, spodziewając się, że Dave użyje w swojej obronie HII. Hanah co prawda jakoś wyczuła, że głosy pójdą na nią i być może przekonałaby Dave'a, żeby użył HII w jej obronie, ale na radzie Bret i Sunday bardzo sprytnie zaczęli szeptać imię Kena, sugerując, że to na niego pójdą głosy i Dave się na to nabrał. Przyznaję, że sam też bym się nabrał więc to było naprawdę cwane zagranie.\nNo i mieliśmy losowanie kamyków :) Rzadki moment w Survivor, a tu losowało aż 6 osób więc sytuacja bardzo nietypowa. Szkoda trochę Jessiki i przykro było patrzeć na jej łzy, bo pechowo odpadła, ale prawda jest taka, że ona już wcześniej miała sporego fuksa, bo gdyby Dave jej nie pomógł to odpadłaby już dawno, zamiast Lucy. A od tego momentu i tak już robiła bardziej za number i głosowała jak jej sugerował Dave więc wolałem, żeby odpadła ona niż choćby Dave, który gra dużo ciekawiej czy nawet Adam, który ma jeszcze HII.\nZe spraw pozastrategicznych, zaskoczył mnie Bret i jego wyznanie, że jest gejem. Ale w grze mu to w tym momencie pomogło, bo nawiązał dzięki temu mocną relację z Zeke'm. Ogólnie cała ich rozmowa na nagrodzie fajnie wypadła.\nZadania w tym podwójnym odcinku też były fajne, a szczególnie podobało mi się zadanie o immunitet w drugiej części odcinka, z pokonywaniem labiryntu, którego uczestnicy nie widzieli, za to widział Jeff (i widzowie). Jeff nawet nie mógł mówić, kto w danym momencie wygrywa, bo wtedy by tej osobie podpowiedział więc oglądało się to naprawdę świetnie i nie przypominam też sobie, by takie zadanie pojawiło się kiedykolwiek wcześniej :)\nOgólnie odcinek super od początku do końca i czekam z niecierpliwością, jak to się dalej potoczy, bo teoretycznie sojusz Dave'a ma przerąbane, ale jeśli faktycznie Will do nich przeskoczy jak to sugeruje zapowiedź kolejnego odcinka to jeszcze wszystko w tej grze będzie możliwe. No i cały czas są dwa HII, Adama i Jaya i to też jeszcze może trochę namieszać w grze :)\nWróć do „Survivor 33: Millennials vs. Gen X”


Dawid Ogrodnik otrzymał tytuł europejskiej wschodzącej gwiazdy Shooting Star 2019 - Wiadomości Znad Wilii Dawid Ogrodnik otrzymał tytuł europejskiej wschodzącej gwiazdy Shooting Star 2019 - Wiadomości Znad Wilii\n11 grudnia, 2018 16:15\nKandydaturę Ogrodnika zgłosił Polski Instytut Sztuki Filmowej. Jak poinformował PISF na swojej stronie internetowej, 10 uczestników Shooting Star 2019 wybrano spośród 29 kandydatów, zgłoszonych przez członków European Film Promotion (EFP). „Wyboru najzdolniejszych europejskich aktorów, na podstawie ich dotychczasowego dorobku artystycznego, dokonało międzynarodowe jury w składzie: amerykańska reżyserka obsady Avy Kaufman, krytyczka filmowa Tara Karajica, reżyserka Teona Strugar Mitevska, producent Macdara Kelleher, aktor, zdobywca Shooting Star 1999 Ingvar Sigurdsson” – czytamy w komunikacie.\nJury w uzasadnieniu wyboru podkreśliło, że Ogrodnik to aktor „niezwykle wszechstronny i oddany temu, co robi”. „Ujął jury tym, jak wiele emocji potrafi wyrazić za pomocą mimiki w każdej ze swoich ról. Świeży talent, który wkłada życie w swoich bohaterów. Dawid Ogrodnik jest młodą siłą aktorską, z którą trzeba się liczyć. Oglądanie jego surowego talentu jest fascynujące” – napisano.\nOgrodnik jest szóstą osobą z Polski uhonorowaną tytułem Shooting Star. W poprzednich latach tytuł ten otrzymali: Agnieszka Grochowska (2007), Agata Buzek (2010), Jakub Gierszał (2012), Mateusz Kościukiewicz (2014) i Zofia Wichłacz (2017). „Nominacja do tytułu Shooting Star otworzyła drogę do międzynarodowej kariery wielu europejskim aktorom m.in. France Potente, Rachel Weisz, Danielowi Craigowi, Danielowi Bruhlowi, Carey Mulligan, Albie Rohrwacher, Mélanie Laurent, Moritzowi Bleibtreu czy Elenie Anayi” – przypomniał PISF.\nDawid Ogrodnik (ur. 1986 r.) jest absolwentem Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie. Wystąpił w wielu filmach, m.in. „Cichej nocy” Piotra Domalewskiego (Orzeł za najlepszą główną rolę męską – 2018), „Ostatniej rodzinie” Jana P. Matuszyńskiego (Orzeł za najlepszą drugoplanową rolę męską – 2017), „Obietnicy” Anny Kazejak (Złote Lwy za najlepszą drugoplanową rolę męską – 2014); „Chce się żyć” Macieja Pieprzycy (Orzeł za najlepszą główną rolę męską – 2014 i Złoty Szczeniak – 2013) oraz „Jesteś Bogiem” (Nagroda Indywidualna na Festiwalu Filmowym w Gdyni – 2012) Leszka Dawida.


prawnik, Prezes zarządu i współzałożyciel think tanku prawniczego INPRIS (inpris.pl). Członek Krajowej Rady Sądownictwa, powołany przez Prezydenta RP (2010–2015). Ekspert instytucji międzynarodowych i krajowych (m.in. Komisji Europejskiej, OBWE, Rady Europy, uczelni wyższych, prywatnych fundacji jak Fundacja im. Stefana Batorego, Open Society Institute). Polski ekspert „Europejskiej Sieci Ekspertów Prawnych w Dziedzinie Niedyskryminacji”. Jeden z fundatorów i Przewodniczący Rady Fundacji w Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych (FUPP). Członek Rady Dyrektorów (Board of Directors) w PILnet – The Global Network for Public Interest Law. Członek kolegium redakcyjnego kwartalnika Krajowa Rada Sądownictwa. Autor założeń ustawowych oraz licznych publikacji w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości, pomocy prawnej oraz interaktywnych metod nauczania prawa. Główne zainteresowania: wymiar sprawiedliwości, pomoc prawna, zawody prawnicze, prawa człowieka, zagadnienia nie-dyskryminacji, edukacja prawna i język prawa.\ndoktor habilitowany, profesor nadzwyczajny w Katedrze Prawa Konstytucyjnego i Instytucji Politycznych Uniwersytetu Gdańskiego. Ekspert Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich kilku kadencji Sejmu. W VI kadencji Sejmu ekspert Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia poselskich projektów ustaw o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Redaktor naczelny kwartalnika Krajowa Rada Sądownictwa, członek Kolegium Redakcyjnego Gdańskich Studiów Prawniczych – Przegląd Orzecznictwa. Autor lub współautor kilkudziesięciu publikacji z zakresu prawa konstytucyjnego, w tym monografii Immunitet parlamentarny w prawie polskim (Warszawa 2001), Status prawny posła i senatora (Warszawa 2002, wyd. 2, poprawione i uzupełnione, Warszawa 2006) oraz Odpowiedzialność posłów i senatorów na tle zasady mandatu wolnego (Warszawa 2009). Współautor i redaktor naukowy pierwszego w Polsce Komentarza do ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Warszawa 2014).\ndługoletni sędzia Sądu Apelacyjnego w Krakowie, wizytator do spraw cywilnych, rzecznik prasowy, od 2010 r. członek Krajowej Rady Sądownictwa, współautor publikacji Komentarz do ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych (2013). Członek kolegium redakcyjnego kwartalnika Krajowa Rada Sądownictwa.\nw latach 1994–2000 sędzia Sądu Rejonowego w Katowicach; od 2000 r. sędzia Sądu Okręgowego w Katowicach, a w latach 200–2011 wiceprezes tego sądu. Obecnie wizytator do spraw cywilnych i wieczystoksięgowych. Od 2010 r. członek Krajowej Rady Sądownictwa, a od 2012 r. członek Prezydium Rady. Członek kolegium redakcyjnego kwartalnika Krajowa Rada Sądownictwa.\nsędzia i rzecznik prasowy do spraw cywilnych Sądu Okręgowego w Krakowie; członek i rzecznik prasowy Krajowej Rady Sądownictwa; członek Stowarzyszenia Sędziów „Themis”; były rzecznik prasowy oraz dwukrotny członek zarządu głównego Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”. Współautor poradnika Prawo spadkowe. Członek kolegium redakcyjnego kwartalnika Krajowa Rada Sądownictwa.


Sporty bransoleta pomarańczowo-niebieska | Babadesign\nJesteś tutaj:Glowna> Kolekcje> Supły> Sporty bransoleta pomarańczowo-niebieska →\nBransoletka wykonana z trzech złączonych linek kauczukowych oraz elementów srebrnych .Bardzo wygodna, nowoczesna i efektowna. Średnica oraz kolorystyka może być modyfikowana na życzenie. Srebro ma próbę 925. Można wybrać dowolne kolory kauczuku ze wzornika. Wysyłana w eleganckim pudełku BABA DESIGN. Termin realizacji: 2 dni robocze od zaksięgowania wpłaty.\nBądź pierwszym recenzentem “Sporty bransoleta pomarańczowo-niebieska” Anuluj pisanie odpowiedzi