Wylie:'jam dpal bshes gnyen gyi zhal chems sgom nyams drug pa - gDams Ngag mDzod\nWylie:'jam dpal bshes gnyen gyi zhal chems sgom nyams drug pa\n'jam dpal bshes gnyen gyi zhal chems sgom nyams drug pa\nDamngak Dzö Volume2(ཁ་) / Pages 9-11 / Folios 5a3 to 6a6\nVolumes List > Volume2> Text #6 (No Translation) (བོད་སྐད་) Scroll to Research Info Catalog Information for this text:\nའཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་. འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཞལ་ཆེམས་སྒོམ་ཉམས་དྲུག་པ་བཞུགས་སོ༔. གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།, པོད་ ༼ཁ་༽, 9-11. ཏེ་ལི་་་རྒྱ་གར་: ཞེ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་, ༡༩༩༩.\nMañjuśrīmitra. 'jam dpal bshes gnyen gyi zhal chems sgom nyams drug pa bzhugs so:. In gdams ngag rin po che'i mdzod, Volume2(ཁ་), 9-11. New Delhi: Shechen Publications, 1999. Enlarged reprint of the 1979 edition published by Dilgo Khyentse Rinpoche from prints from the dpal spungs xylographs.\n'jam dpal bshes gnyen gyi zhal chems sgom nyams drug pa bzhugs so:\nBegin-End Pages (Western): 9-11\n༩ ༈ འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཞལ་ཆེམས་སྒོམ་ཉམས་དྲུག་པ་བཞུགས་སོ༔ ན་མ༔ཤྲཱི་གུ་རུ་ཡེ༔ རང་རིག་རྟོགས་པའི་གདིང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ཡིན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་རིག་པ་འདི༔ རང་སྣང་འཆར་ཚུལ་ཅིར་ཡང་མ་ངེས་པས༔ སྣང་སྲིད་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་འཆར༔ ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ༔ དེ་དོན་བདེ་གཤེགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ནི༔ བརྒྱལ་བ་བསླང་ཕྱིར་ཚིག་དྲུག་མན་ངག་ནི༔ འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་གདོད་ཐག་བཅད་པའི་ཕྱིར༔ འཆི་ཀའི་ཞལ་ཆེམས་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་སྦོས༔ ས་མ་ཡམ་ཏི་ཀྲ་མ་ཐཱ༔ དགོངས་པ་རང་གནས་གདིང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ དོན་གྱི་དགོངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའ་ལུང་༔ འདི་ནི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ༔ རི་དྭགས་རྒྱ་ལ་ཇི་ལྟར་ཚུད་པ་བཞིན༔ བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་མཁའ་ལ་བརྟག་པར་བྱོས༔ ཇི་ལྟར་བདག་གི་བློ་ལ་དགོངས་ཤར་པའི༔ བརྒྱལ་བ་བསླང་ཕྱིར་དོན་གྱི་དགོངས་པ་འདི༔ རིག་པའི་གཏད་ས་ལུས་ཀྱི་གནད་དང་བསྟུན༔ དགོངས་དོན་མན་ངག་དྲུག་གིས་ཕྱེ་ནས་བསྟན༔ ཀྱེ་མ་ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཆེན་པོ༔ དོན་གྱི་རིག་པ་གཅེར་བུ་མངོན་སུམ་དུ་ལྟ་བར་འདོད་ན༔ རིག་པའི་ཡུལ་་དབྱིངས་་བཙལ་བ་དང་༔ ལུས་ཀྱི་གནད་གཟིར་་ལྟ་སྟངས་་བ་དང་༔ འགྲོ་འོང་གི་ལམ་བཅད་་རླུང་པ་དང་༔ གཏད་པའི་\n༡༠ འབེན་ལ་དབྱིངས་གཟུད་པ་དང་༔ མི་འགུལ་བ་ལ་གཞི་བཅའ་བ་དང་༔ རྒྱ་ཆེ་བ་ནམ་མཁའ་སྤར་གྱིས་དབྱིངས་རིག་འདྲེས་པ་བཟུང་བའོ༔ ཐོག་མ་ཀ་དག་བབས་ཀྱི་ཡུལ་དང་༔ འཁྲུལ་པ་སྣང་བ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡུལ་དང་༔ གནས་བརྟེན་པ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དང་༔ ཉམས་སུ་བླང་བྱ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་དང་༔ གསལ་བ་དངོས་སྣང་ཁ་དོག་འོད་ཀྱི་ཡུལ་དང་༔ ཐ་མ་འགྲོ་ས་རང་སྣང་བར་དོའ་ཡུལ་ལོ༔ ༡་སེང་གེའི་འདུག་སྟངས་ཀྱིས་རིག་པ་གཅུན་པ་དང་༔ གླང་པོ་ཆེའི་འདུག་སྟངས་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང་༔ འདབ་ཆགས་ཀྱི་ལྡིང་ཐབས་ཀྱིས་ལྟ་བ་སྤྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་གཅོད་པ་དང་༔ ཝ་མོའ་ཟུར་འགྲོས་ཀྱིས་ས་མནན་པ་དང་༔ སྐྱེས་བུའི་རྒྱང་ཐབས་ཀྱིས་བར་སྣང་དུ་ཡིད་ཙམ་བཟུང་བ་དང་། རྒྱུ་མདུད་ཀྱི་དྲིལ་ལུགས་ཀྱིས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁུངས་བཅད་པའོ༔ ༢། ཁ་སྣའི་དབུགས་ཡིད་ཙམ་ནང་དུ་འཐེན་པས་མ་རིག་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལྡོག༔ ཤེས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་གཏད་པས་རྣམ་རྟོག་གི་འགྲུལ་ཆོད༔ རིག་པ་མིག་ཏུ་བཅུག་པས་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད༔ དབྱིངས་ཕྱི་ནང་འདྲེས་པས་རིག་པ་ལ་འགྲོས་མེད༔ དེ་ཉིད་དབྱིངས་དང་མ་བྲལ་བས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཆོད༔ ཁ་རིག་པ་དབྱིངས་དང་འདྲེས་པས་འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་སངས་པའོ༔ ༣་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་དང་༔ དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དང་༔ སྣང་བ་སྒྲིབ་གཡོགས་དང་བྲལ་བ་དང་༔ ཐིག་ལེ་སྤྲོ་བསྡུ་དང་བྲལ་བ་དང་༔ འོད་སྣང་གསལ་འགྲིབ་བྲལ་བ་དང་༔ ལུ་གུ་རྒྱུད་འགྲོ་འོང་དང་བྲལ་བ་ལ་རང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཏད་པའོ༔ ༤་ལུས་མི་འགུལ་བས་སྣང་བ་བཞི་ལ་བཞག་པ་དང་༔ མིག་མི་འགུལ་བས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་གཟེར་ཐེབས་པ་དང་༔ རིག་པ་མ་འགུལ་བས་སྣང་སྲིད་ཆོས་སྐུར་གྲོལ་བ་དང་༔ དེ་ཉིད་མ་འགུལ་བས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་༔ དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་འགུལ་བ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་པ་དང་༔ སྟོང་པ་ལས་འགུལ་བ་མེད་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་སར་དྭངས་པའོ༔\n༡༡༔ སྣང་སྲིད་རིག་སྟོང་གསལ་བར་ཤར་བས་བེམ་པོ་ལས་གྲོལ་བ་དང་༔ ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་ཆོས་ཉིད་མ་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་དང་༔ ཅིར་སྣང་འོད་སྣང་ལས་མ་འདས་པས་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདུད་ལས་གྲོལ་བ་དང་༔ འཁོར་འདས་རང་ངོ་ཤེས་པས་ལྟོས་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བ་དང་༔ སྟོང་པ་གསལ་བ་རིག་པ་འདྲེས་པས་རྒྱུད་ལུང་གི་ཚིག་ལས་གྲོལ་བ་དང་༔ དག་པའི་དབྱིངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པས་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་སྤར་གྱིས་ཟིན་པ་ཅེས་བྱའོ༔ ༦་༔ འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་འོད་ཟེར་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བཅས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་པས་ཤྲཱི་སིཾ་ཧ་བརྒྱལ་ཞིང་ས་ལ་འགྱེལ་བར་གྱུར་ཏེ་ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུར་འབོད་ཅིང་གནས་པ་ལས༔ ནམ་མཁར་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་གྲགས་པར་གྱུར་ཏེ༔ དེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྒྱལ་སངས་ནས་བལྟས་པས་ནམ་མཁའ་འོད་ཕུང་གི་དཀྱིལ་ནས༔ མཉྫུ་ཤྲཱིས་ཕྱག་གཡས་པ་ཕྱུངས་ཏེ་བརྒྱལ་བ་བསླང་བའི་དོན་དུ༔ ཤྲཱི་སིཾ་ཧའི་ཕྱག་མཐིལ་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་དུ་་མཐིང་ཁ་ཞུན་མས་རང་ནན་དུ་བྲིས་པ་གཅིག་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་སོ་ས་གླིང་དེ་ཉིད་དུ་བབས་སོ༔ ་དེ་ཉིད་བབས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་གདིང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ༔ འདི་ནི་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཞལ་ཆེམས་སྒོམ་ཉམས་དྲུག་གིས་སྐྱེ་མེད་སྟོང་པའི་ཀློང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པའི་མན་ངག་གསང་བབས་ཀྱང་ཆེས་གསང་བར་གྱུར་པ༔ ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པ་རྫོགས་སོ༔\n!_'jam dpal bshes gnyen gyi zhal chems sgom nyams drug pa bzhugs so:_na ma:shrI gu ru ye:_rang rig rtogs pa'i gding la phyag 'tshal lo:_yin par grub pa med pa'i rig pa 'di:_rang snang 'char tshul cir yang ma nges pas:_snang srid kun kyang chos sku'i zhing du 'char:_shar ba de nyid rang gi thog tu grol:_de don bde gshegs kun gyi dgongs pa ni:_brgyal ba bslang phyir tshig drug man ngag ni:_'khor 'das gnyis kyi gdod thag bcad pa'i phyir:_'chi ka'i zhal chems snying gi dkyil du sbos:_sa ma yam ti kra ma thA:_dgongs pa rang gnas gding la phyag 'tshal lo:_don gyi dgongs pa ye shes chen po' lung :_'di ni snang ba'i ye shes chen po de:_ri dwags rgya la ji ltar tshud pa bzhin:_bya byed bral ba'i mkha' la brtag par byos:_ji ltar bdag gi blo la dgongs shar pa'i:_brgyal ba bslang phyir don gyi dgongs pa 'di:_rig pa'i gtad sa lus kyi gnad dang bstun:_dgongs don man ngag drug gis phye nas bstan:_kye ma kye ma rigs kyi bu chen po:_don gyi rig pa gcer bu mngon sum du lta bar 'dod na:_rig pa'i yul dbyings btsal ba dang :_lus kyi gnad gzir lta stangs ba dang :_'gro 'ong gi lam bcad rlung pa dang :_gtad pa'i\n'ben la dbyings gzud pa dang :_mi 'gul ba la gzhi bca' ba dang :_rgya che ba nam mkha' spar gyis dbyings rig 'dres pa bzung ba'o:_thog ma ka dag babs kyi yul dang :_'khrul pa snang ba lhun grub kyi yul dang :_gnas brten pa yul gyi yul dang :_nyams su blang bya nam mkha' sprin dang bral ba'i yul dang :_gsal ba dngos snang kha dog 'od kyi yul dang :_tha ma 'gro sa rang snang bar do' yul lo:_1 seng ge'i 'dug stangs kyis rig pa gcun pa dang :_glang po che'i 'dug stangs kyis lta ba dang :_'dab chags kyi lding thabs kyis lta ba spyi rgya rlabs kyis gcod pa dang :_wa mo' zur 'gros kyis sa mnan pa dang :_skyes bu'i rgyang thabs kyis bar snang du yid tsam bzung ba dang /_rgyu mdud kyi dril lugs kyis lu gu rgyud kyi khungs bcad pa'o:_2/_kha sna'i dbugs yid tsam nang du 'then pas ma rig pa las kyi rlung ldog:_shes pa nam mkha' la gtad pas rnam rtog gi 'grul chod:_rig pa mig tu bcug pas ngo bo la 'khrul pa med:_dbyings phyi nang 'dres pas rig pa la 'gros med:_de nyid dbyings dang ma bral bas yid kyi rnam rtog chod:_kha rig pa dbyings dang 'dres pas 'khrul pa gzhi la sangs pa'o:_3 nam mkha' sprin dang bral ba dang :_dbyings rnam par dag pa dri ma dang bral ba dang :_snang ba sgrib g.yogs dang bral ba dang :_thig le spro bsdu dang bral ba dang :_'od snang gsal 'grib bral ba dang :_lu gu rgyud 'gro 'ong dang bral ba la rang gi de bzhin nyid la gtad pa'o:_4 lus mi 'gul bas snang ba bzhi la bzhag pa dang :_mig mi 'gul bas lu gu rgyud la gzer thebs pa dang :_rig pa ma 'gul bas snang srid chos skur grol ba dang :_de nyid ma 'gul bas 'khrul pa'i snang ba rgyun chad pa dang :_de ltar chos sku 'gul ba med pas ye shes ngos zin pa dang :_stong pa las 'gul ba med pas 'gyu byed rang sar dwangs pa'o:\n_snang srid rig stong gsal bar shar bas bem po las grol ba dang :_nam mkha'i khams su lu gu rgyud kyis khyab pas chos nyid ma thog tu grol ba dang :_cir snang 'od snang las ma 'das pas 'byung ba lnga'i bdud las grol ba dang :_'khor 'das rang ngo shes pas ltos pa'i chos las grol ba dang :_stong pa gsal ba rig pa 'dres pas rgyud lung gi tshig las grol ba dang :_dag pa'i dbyings rgya bskyed pas rig pa rang thog tu spar gyis zin pa ces bya'o:_6 :_'jam dpal bshes gnyen dgongs pa yongs su mya ngan las 'das pa'i tshe 'od zer gyi phung po dang bcas te nam mkha' la gshegs pas shrI siM ha brgyal zhing sa la 'gyel bar gyur te kyi hud kyi sgra chen po phyogs bcur 'bod cing gnas pa las:_nam mkhar sgra chen po zhig grags par gyur te:_de nyid kyis brgyal sangs nas bltas pas nam mkha' 'od phung gi dkyil nas:_many+dzu shrIs phyag g.yas pa phyungs te brgyal ba bslang ba'i don du:_shrI siM ha'i phyag mthil du rin po che'i za ma tog gi nang du mthing kha zhun mas rang nan du bris pa gcig dur khrod chen po so sa gling de nyid du babs so:_ de nyid babs pa tsam gyis rtogs pa'i gding dang ldan par gyur to:_'di ni 'jam dpal bshes gnyen gyi zhal chems sgom nyams drug gis skye med stong pa'i klong du mya ngan las 'da' bar byed pa'i man ngag gsang babs kyang ches gsang bar gyur pa:_nyams su blang ba'i phyogs su bstan pa rdzogs so:\nRetrieved from "https://dnz.tsadra.org/index.php?title=Wylie:%27jam_dpal_bshes_gnyen_gyi_zhal_chems_sgom_nyams_drug_pa&oldid=49280"


Wylie:Sems khrid yid bzhin nor bu'i lo rgyus - gDams Ngag mDzod\nWylie:Sems khrid yid bzhin nor bu'i lo rgyus\nsems khrid yid bzhin nor bu'i lo rgyus\nTeachings that derive from the oral lineage of Zurmang, the instruction on mind Wish-Fulfilling Gem\nDamngak Dzö Volume 8 (ཉ་) / Pages 407-416 / Folios 1a1 to 5b3\nVolumes List > Volume 8 > Text #26 (No Translation) (བོད་སྐད་) Scroll to Research Info Catalog Information for this text:\nAuthor Not Found. ༄༅། སེམས་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ལོ་རྒྱུས་བཞུགས་སོ༎. གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།, པོད་ ༼ཉ་༽, 407-416. ཏེ་ལི་་་རྒྱ་གར་: ཞེ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་, ༡༩༩༩.\nAuthor Not Found. @#/_sems khrid yid bzhin nor bu'i lo rgyus bzhugs so//. In gdams ngag rin po che'i mdzod, Volume 8 (ཉ་), 407-416. New Delhi: Shechen Publications, 1999. Enlarged reprint of the 1979 edition published by Dilgo Khyentse Rinpoche from prints from the dpal spungs xylographs.\nའོ་ན་དེ་ཚུག་འཐད་གསུངས་ནས། སྒམ་པོ་པ་རུ་བཏགས། སྒམ་པོའི་ལུང་བསྟན་ཞིབ་པར་མཛད། སྒམ་པོ་ལུང་བསྟན་པའི་མགུར་གསུངས། དེ་སྟེང་དབུས་སུ་འོང་སེ་བ་ལུང་ལ་སོགས་པའི་དབེན་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལོ་ཤེས་བྱས། དེ་ནས་ཐབས་ཀྱིས་སྒམ་པོར་བྱོན། ལས་ཅན་གྱི་སློབ་མ་མང་པོ་འདུས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟོང་ཁ་བུད་པའི་དུས་སུ། ད་ལྟ་དུས་བཟང་པས་བསྒོམ་ནུས་པར་གདའ། སྙན་བརྒྱུད་དང་ཆོས་དྲུག་འདིས་མཆོག་པ་མི་འདུག །སེམས་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདི་དང་། འཕོ་བ་དོན་གྱི་གྲོང་འཇུག་འདི་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་སྲུང་ལ་ཏྲག་ཤད་ཐལ་མོ་གཅིག་ཆོག་འདི་དགོས་སོ། །སློབ་དཔོན་པདྨའི་ལུང་བསྟན་འདི་ལ་བལྟས་ན་བསྒོམ་ལོང་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་འདི་གཉིས། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་སྟེ། སྒམ་པོ་གདར་གྱི་རྒྱབ་ཏུ་མཚོ་མཎྜལ་ནག་པོའི་ནང་དུ་གཏེར་དུ་སྦས། འདི་སྦས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤོག\n'o na de tshug 'thad gsungs nas/_sgam po pa ru btags/_sgam po'i lung bstan zhib par mdzad/_sgam po lung bstan pa'i mgur gsungs/_de steng dbus su 'ong se ba lung la sogs pa'i dben gnas mang po zhig tu sgrub pa lo shes byas/_de nas thabs kyis sgam por byon/_las can gyi slob ma mang po 'dus/_yongs su rdzogs pa stong kha bud pa'i dus su/_da lta dus bzang pas bsgom nus par gda'/_snyan brgyud dang chos drug 'dis mchog pa mi 'dug_/sems khrid yid bzhin nor bu 'di dang /_'pho ba don gyi grong 'jug 'di gnyis kyi bstan srung la trag shad thal mo gcig chog 'di dgos so/_/slob dpon pad+ma'i lung bstan 'di la bltas na bsgom long med par sangs rgyas pa'i gdams ngag 'di gnyis/_snyigs ma'i dus su dgos par 'dug snyam ste/_sgam po gdar gyi rgyab tu mtsho maN+Dala nag po'i nang du gter du sbas/_'di sbas dge ba'i rtsa ba des 'gro ba ma lus bla med byang chub thob par shog\nLine 1: ༄༅། སེམས་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ལོ་རྒྱུས་བཞུགས་སོ༎\n@#/_sems khrid yid bzhin nor bu'i lo rgyus bzhugs so//\nLeft side print: ཉ་ སེམས་ གཅིག་ ཁྲིད་\nnya sems gcig khrid\nRight side print: 407\nBegin-End Pages (Western): 407-416\n༤༠༨ན་མོ་གུ་རུ། བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། །ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། །ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། །སྙན་རྒྱུད་ཡི་གེ་མེད་པ་ལ། །བདག་གིས་ཡི་གེར་བྲིས་པ་འདི། །ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོ་ཁྱེད་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། །བདག་ཤེས་རབ་ཆུང་བ་མ་ལགས་ཀྱང་། །སྙིགས་མར་ཕན་ཕྱིར་ཡི་གེར་བྲིས། །བསྒོམ་ལོང་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའི། །གདམས་ངག་འདི་ཡི་ལོ་རྒྱུས་ནི། །ཏེ་ལོ་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བའི་མགོན། །ཕོ་དེ་བདེ་མཆོག་དངོས་སུ་བྱོན། །ཤིང་ཤ་བའི་སྡོང་པོའ་རྩ་ན་བཞུགས་པའི་དུས་སུ། །མཁའ་འགྲོ་མའི་ལུང་བསྟན་བྱུང་སྟེ། །ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་ནས། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རྣམ་གསུམ་དང་། །ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོའི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ལོན་ནས། །ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ནས་གཙུག་གི་ནོར་བུའི་དགོན་པར་བྱོན་ནས། །ནཱ་རོ་རི་རི་ཀ་སོ་རི་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་ཆེན་རྣམས་ལ། །ཐབས་དང་བརྡའི་སྒོ་ནས་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་ངག་གནང་བས་\n༤༠༩བརྡ་དང་དོན་གོ་བས། །ཆོས་ཕྱིར་སྲོག་འདོར་ནུས་པ་བྱུང་སྟེ། །བླ་མ་ཤིན་ཏུ་མཉེས་ཡོད་རྩ་ན་ཉིན་གཅིག་བྱེ་ངོས་ཤིག་ན། །མེའི་འོབས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་རིང་བ་གཅིག་འདུག་སྟེ། །དེའི་ནང་ན་མི་ཤིན་ཏུ་མང་བ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་འདུག་པ་ལ། །མི་ལོང་བ་བརྒྱའི་ནང་ན་མ་ལོང་བ་རེ་རེ་ཙམ་འདུག་པ་ལ། །བུད་མེད་མི་སྡུག་པ་ཅིག་ག་ནས་བྱུང་ཆ་མེད་པར་བྱུང་ནས། །མི་མིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ལ་ལག་པ་གཡུག་སྟེ། ལག་པས་ལ་ཁ་ཡར་ཅི་སྟེང་དུ་ཐོན་སོང་། ཁ་ཡར་སྟེང་དུ་ཐོན་པའི་གྲབས་འཇུག་གིན་འདུག །བཤད་པ་པ་རེ་བུ་རེ་མང་པོ་གཏོང་ཡིན་འདུག་ཀྱང་དམུས་ལོང་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོ་།དེར་མེ་འོབས་ནང་གི་མི་དེ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདུག་པས་བླ་མས་བུད་མེད་དེ་ལ་མི་རྣམས་མི་འདོན་པ་ཅི་ཡིན་བྱས་པས། བུད་མེད་དེ་ན་རེ། མི་དེ་ཚོ་མི་འདོན་པ་དེ་ཁྱོད་ཡིན་མོད་ཟེར་ནས་མོ་ཁྲོས་བསྡད་འདུག་པས། །བླ་མའི་ཐུགས་དགོངས་ལ་འདི་ཚོ་བརྡ་རུ་འདུག་སྙམ་སྟེ། །འོབས་དེ་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་གོ་།མི་དེ་ཚོ་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དུ་གོ་།འོབས་ནང་ཐམས་ཅད་མེས་ཁེབས་པ་དེ་འཁོར་\n༤༡༠བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་གོ་།མི་མིག་མ་ལོང་བ་དེ་ཚོ་སྐལ་ལྡན་སྦྱངས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་རྣམས་སུ་གོ །མིག་ལོང་བ་དེ་ཚོ་སྦྱངས་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་མེད་པ་དམུས་ལོང་ལྟ་བུར་གོ །མིག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་བུད་མེད་དེས་མཛུབ་གཡུགས་བྱེད་པ་དེ་དང་རང་གི་བརྡ་ཆོས་སུ་གོ །མཛུབ་གཡུག་བྱས་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་དེ་ཚོ་སྦྱངས་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་དམུས་ལོང་ལྟ་བུར་གོ །མཛུབ་གཡུག་བྱས་པས་མཐོང་ལ་སྟེང་དུ་ཐོན་པ་དེ་ཚོ་ང་རང་གི་སློབ་མ་གྲུབ་ཆེན་རྣམས་སུ་གོ །མཛུབ་གཡུག་བྱས་ནས་ད་དུང་འདོན་པའི་གྲབས་བྱས་ཀྱིན་འདུག་པ་དེ་ཆོ། སྐལ་ལྡན་མ་ལུས་འདྲེན་པའི་རྟགས་སུ་གོ །འོབས་ནང་གི་མི་ལོང་བ་དེ་ཚོའ་གསེབ་ནས་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་བུད་མེད་དེ་ལ་རྒྱབ་བརྟེན་འདུག་སྟེ། དེ་ཚོ་སྐལ་མེད་ལོག་ལྟ་མཁན་དུ་གོ །ལར་བློ་དམན་པ་དམུས་ལོང་ལྟ་བུ་ཚོས་བརྡ་ཆོས་དང་བཤད་ཆོས་ཚོ་མི་གོ་སྟེ། བླ་མས་བུད་མེད་དེ་ལ་བརྡ་དང་བཤད་པ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་དམུས་ལོང་ལྟ་བུ་ལ། རྟོགས་པ་འཆར་བའི་གདམས་ངག་ཡོད་དམ་བྱས་པས། བུད་མེད་དེ་ན་རེ། ང་ལ་མེད་དེ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡུམ་གྱུར་མ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མོ་ཁོང་ལ་ཡོད་དེ། དམུས་ལོང་དེ་ཁང་ཐོག་ཏུ་འདྲེན་པ། སྐལ་ལྡན་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་སུ་བཙན་ཐབས་སུ་འདྲོང་བ། རྒོད་པོ་ཚང་བསྙག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ཡོད་པས་ཤིང་ཤ་པའི་སྡོང་པོའ་རྩར་ཕྱིན་ནས། མཎྜལ་ཕུལ་ཞིང་གསོལ་བ་བཏབ་ན་གནང་བར་ངེས་ཟེར་ནས་མི་སྣང་བར་ཡལ་སོང་བ་དང་། བླ་མས་ཤིང་ཤ་བའི་རྩར་ཕྱིན་ཏེ་མཎྜལ་ཕུལ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་དུས་སུ། ནུབ་ཅིག་ནམ་མཁའི་མཐོང་ཐམས་ཅད་འཇའ་དང་འོད་ཀྱིས་ཁེངས་མཆོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཕུལ་བ་དང་། རོལ་མོའ་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པ་འཁྲོལ་ཞིང་འདུག་པ་གཟིགས། དེའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའི་མཐོང་ན་མར་ལ་ལུས་མེད་པའི་བུ་མོ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་གཅིག་གིས་སྐད་བྱུང་སྟེ། ཀྱེ་ཀྱེ་ཏཻ་ལོ་\n༤༡༡སངས་རྒྱས་འགྲོ་བའི་མགོན། །སེམས་ཅན་དམུས་ལོང་མ་ལུས་པ། །ཐར་པའི་ལམ་ལ་འདི་ལྟར་ཁྲིད། །གསུངས་ནས། སེམས་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་། །འཕོ་བ་དོན་གྱི་གྲོང་འཇུག་གནང་། །འདི་ལས་ཟབ་པའི་ཆོས་མེད་པས། །ཁྱོད་ནས་བརྒྱུད་པ་བཞི་ཡི་བར། །ཕྱོགས་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་གཅིག་བརྒྱུད་བྱ། །དེ་རྗེས་ཁ་བ་ཅན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་འབྱུང་། །དེ་ནས་སྐལ་ལྡན་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་སྤེལ། །ཆོས་བདག་བདེ་སྟེར་མ་ཡིས་བྱེད། །ལུས་མེད་ལུས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་མཆོག །དེ་དོན་གོ་བ་ཀུན་ལ་གཅེས། །གསུངས་ཏེ། མཁའ་འགྲོའི་ལུས་མི་གསལ་ཡང་། འཇའ་འོད་རོལ་མོའ་སྒྲ་རྣམས་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་བླ་མ་གཙུག་གི་ནོར་བུའི་དགོན་པར་བྱོན། །ནཱ་རོ་པ་ལ་གདམས་ངག་འདིའི་བཀའ་གཏད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་པ་ཞིག་གོ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་དེར་ཆོད་དོ། །བླ་མས་མར་པ་མི་ལ། སྒམ་པོ་པ་རྣམས་སྣོད་ལྡན་དུ་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྒྱུད་པ་ཟ་བམ་ཚགས་སུ་འོང་བར་མཁྱེན་ཏེ། དགྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚོགས་འཁོར་བཤམས། གར་མཛད། མགུར་ཡང་མང་ཞིག་ཏུ་གསུངས། རི་རི་པ་ལ་གདམས་ངག་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་གཏད་ནས། སྲིང་མོ་བདེ་སྟེར་མས་རྒྱ་གར་ལི་ཡུལ་ནས་འདི་ལེན་མཁན་ཅིག་པོས་ཡོང་བ་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱིན་ཅིག་གསུངས། བླ་མས་ཀ་སོ་རི་པ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ངོས་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་གདམས་ངག་འདི་གཉིས་བསྐྱལ་དགོས་གསུངས་པས། ག་ནས་བྱུང་ཆ་མེད་པར་རྩ་དེར་བུད་མེད་མི་སྡུག་པ་ཅིག་བྱུང་ནས། གད་མོ་ཆེན་པོ་ཅིག་དགོད་ཅིང་འདུག་སྟེ། ཅི་ལ་དགོད་བྱས་པས། གསེར་གྱི་ཡུལ་དུ་གསེར་དམ་དུ་བསྐྱེལ་དུ་བཏང་\n༤༡༢ཡང་། ཡ་མཚན་ཆེར་མི་ཡོང་བ་དེ་ལ་དགོད་པ་ཡིན་ཟེར་བས། དངོས་ལ་སྤེལ་མཁན་མི་དགོས་པར་གོ། །དེ་ནས་བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་པུ་ལླ་ཧ་རི་ལ་བྱོན། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ལས་ཅན་གྱི་སློབ་མ་ཡང་མང་དུ་འདུས། ཁྱད་པར་བླ་མ་མར་པ་བོད་ལ་བྱོན་ཏེ། ཞུ་བ་པོས་ཞུ་ཤེས་པ། གསུང་བ་པོས་གསུང་ཤེས་པ་མཛད་ན། གང་ལ་གང་མཁོའ་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་བྱིན་ཏེ། བོད་དུ་གདུལ་བྱ་ལ་བཏང་། རྒྱ་གར་ནས་ཟབ་ཆོས་མང་པོ་ལོན་པའི་ཁ་སྐད་ཀྱང་བྱུང་། ལས་ཅན་གྱི་སློབ་མ་ཡང་མང་དུ་འདུས། ཁོང་གི་ཆོས་རྣམས་བོད་དུ་སྤེལ་བས། བླ་མ་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་ན་རེ། བསྒོམས་པས་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་ཁྱེད་མིན་པ་ལ་ཡང་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱི་བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་མིན་པ་ལ་ཡང་ཡོད། མ་བསྒོམས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་ཡོད་ན་ཁྱེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས། ཁྱེད་ཀྱི་བླ་མ་ནཱ་རོ་ཡང་ཁྱད་པར་འཕགས་ཟེར་བས། བླ་མ་མར་པའི་ཐུགས་དགོངས་ལ། ངའི་བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་དེ་གང་ལ་ཡང་མངའ་བརྙེས་པས། མ་བསྒོམས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་ཅིག་ཡོད་པར་ཐག་ཆོད་པས། ང་རང་ཞུ་བ་པོས་ཞུ་མཁས་པར་དོད་ཀྱང་ཞུ་མ་ཤེས་པར་འདུག་སྙམ་སྟེ། ཁོང་རང་གི་ཞིང་གཅིག་ཀྱང་བཙོངས། སློབ་མ་ལ་ཡང་གསེར་ཁྲལ་ཅིག་ཀྱང་བཏབ་ནས། གསེར་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལོན་པ་ཞིག་གི་ཀ་པཱ་ལ་སྙིང་ཕྱུར་རེ་བ་ཞིག་ཁྱེར་ནས། རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་པའི་དུས་སུ། བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་སྤྱོད་པ་ལ་གཤེགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་མ་རྙེད། རྙེད་པའི་དུས་སུ་ཕྱག་འཚལ། སྐོར་བ་བསྐོར། ཞབས་སྤྱི་བོས་བླངས་ནས་གསེར་ཀ་པཱ་ལ་གང་པོ་དེ་ཕུལ་བའི་དུས་སུ། བཀའ་བཀྱོན་བྱོན་ཏེ། མར་པ་ལོ་ཙཱ་ཁྱེད་བོད་དུ་འགྲོ་དོན་གྱིས་བྱས་པའི་འདི་ན་ཚུར་ཅི་བྱེད་གསུངས་ནས། ཕྱག་ཀྱང་བཅུག་པ་ལ། ང་ཡོང་བའི་དོན་བྱུང་། ཁྱེད་རང་གིས་ཆོས་ཟབ་མོ་མང་པོ་གནང་བ་ངས་བོད་དུ་སྤེལ་བས། བོད་ཀྱི་ཆོས་པ་ཚོ་ན་རེ། བསྒོམས་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་ཁྱོད་མིན་པ་སུ་ལ་ཡང་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་མིན་པ་ལ་ཡང་ཡོད། མ་བསྒོམས་པར་སངས་\n༤༡༣རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས། ཁྱོད་ཀྱི་བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཟེར་བར། ང་ཡི་བསམ་པ་ལ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་གང་ལ་ཡང་མངའ་བརྙེས་པས། མ་བསྒོམས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་ཡོད་པར་ཐག་ཆོད་པས། ལེན་པ་ལ་ཡོང་བ་ཡིན་ལགས་ཞུས་པས། བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བོད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱག་དགུ་ཕྲུགས་ཞིག་འཚལ་ནས། ངོ་མཚར་ཆེ་བོད་ན་ཆོས་པ་ཡོད་པར་འདུག །མ་བསྒོམས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་ལོས་ཡོད་གསུངས་ནས། པུ་ལ་ཧ་རིར་ཁྲིད་ནས། ཟབ་མོ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སེམས་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདི་དང་། འཕོ་བ་དོན་གྱི་གྲོང་འཇུག་གཉིས་གནང་། དེའི་དུས་སུ་བུད་མེད་མི་སྡུག་པ་ཞིག་བྱུང་ནས། སྤྲ་བ་གང་བུ་གཅིག་གི་ནང་ན་མེ་ཞིག་བཅུག་སྟེ། བླ་མ་མར་པའི་ཕྱག་ཏུ་བཏད་བྱུང་བས་ནང་གི་མེ་དེ་ཕྱེས་པས་སྦྲ་བ་དེ་ཐུལ་གྱིས་ཚིགས་སོང་བ་དང་། ནཱ་རོ་པའི་གསུང་གིས་གོའམ་གསུང་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་ནང་ནས་ཆོད་ཟེར་བ་གོ་ལགས་ཞུས་པ་དང་། ཡང་བུད་མེད་དེས། དམུས་ལོང་ཅིག་ལག་པས་ཁྲིད་སོང་སྟེ། སྐས་ལ་རིམ་གྱིས་ཁྲིད་དེ་ཐོག་ཁར་བསྐྱལ་སོང་བས། བླ་མའི་གསུང་གིས་གོའམ་གསུངས། ཁྲིད་འདི་རིམ་པ་ལེགས་པར་བརྩེགས་དགོས་པར་གོ་ལགས་ཞུས་པ་དང་། བླ་མས་ཕྱག་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་མེ་ཏོགས་འཐོར། དེ་ནས་ཚུར་བོད་ལ་བྱོན་ནས་ཆུ་བོ་གངྒཱ་བརྒལ་བའི་དུས་སུ་དབུ་བསྙུང་བཞེས་པ་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་ཆུ་བོ་གངྒཱ་ཚུན་ཆོད་དུ་ཆོས་འདི་ལས་ཟབ་པ་འགྲིམ་རེ། ཕན་ཆོད་དུ་ལྷག་མ་ལུས་རེ་གསུངས། དེ་ནས་བོད་དུ་བྱོན་བྲོ་བོ་ལུང་གི་དགོན་པར་བྱོན་ནས། ལས་ཅན་གྱི་སློབ་མ་མང་དུ་འདུས། མ་\n༤༡༤བསྒོམས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་འདི་གཉིས། བླ་མས་མི་ལ་ལ་སྟེར་དགོས་པའི་ལུང་བསྟན་ཡོད་ཀྱང་། བླ་མ་མར་པའི་ཐུགས་དགོངས་ལ། ངའི་འདི་དར་མ་མདོ་སྡེ་ལ་སྟེར། དར་མ་མདོ་སྡེས་སྒམ་པོ་པ་ལ་སྟེར་དུ་འཇུག་དགོས་སྙམ་ནས། དར་མ་མདོ་སྡེ་ལ་སྟེར་པར་ཐག་བཅད་པ་དང་། དངོས་དང་རྨི་ལམ་གང་ལ་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མའི་བར་ཆད་བྱུང་སྟེ་དར་མ་མདོ་སྡེ་གྲོངས་སོ། །སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གྲོང་འཇུག་དེ་བྱིན་ཡོད་པས། ཡག་པོར་བྱུང་། ཁོང་རང་ཡང་གྲོངས་ལ་ཁད་པའི་བར་ཆད་བྱུང་། སྲས་གྲོངས་པའི་ཐུགས་མི་བདེ་བ་ཆེ་བར་བྱུང་བའི་དུས་སུ། བུད་མེད་ཤིན་ཏུ་མི་སྡུག་པ་ཞིག་བྱུང་ནས། བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་མ་བསྒྲུབ་ན། སེམས་ལ་བདེ་བ་ཅི་ལ་ཡོད། །ཟེར་ཏེ་མི་སྣང་བར་ཡལ་སོང་བ་དང་། བླ་མས་དམར་གཏོར་ཆ་ལྔ་བཤམས་ནས། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་བཟོད་གསོལ་དང་བཤགས་པ་བྱས། མི་ལ་ལས་ཅན་གྱི་སློབ་མར་གཟིགས་ཀྱང་། ལོ་གསུམ་ཇོ་མོའ་གཡོག་པོ་བཅོལ་སྙམ་ཡང་། ད་འདི་ལ་གདམས་ངག་ཚོའ་བཀའ་བྱིན་ནས། འགྲོ་དོན་ལ་བརྫང་དགོས་པར་འདུག་དགོངས་ནས། དབང་བཀའ་དང་ཆོས་བཀའ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་། གྲོང་འཇུག་གཉིས་ཀྱིས་སྣ་དྲངས་པའི་ཆོས་བཀའ་ཐམས་ཅད་གཏད་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུད་སྨིན་གྲོལ་དུ་སོང་། སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་ཆོད། མ་བསྒོམས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་འདི་གཉིས་ལ། སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སྨོན་ལམ་ཚན་པོ་ཆེ་བཏབ་པ་ཞིག་ཉི་མ་ཤར་ཕྱོགས་མ་ཀི་ནས་ལེན་མཁན་འོང་བ་ཡོད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤེལ་དུ་ཆུག །ཁྱོད་སློབ་མའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན་གསུངས། དེར་ཆོས་བཀའ་རྣམས་བྱིན་པ་དང་། བླ་མ་མར་པ་ཡང་སྐུ་ཁམས་དྭངས། དེ་ནས་བླ་མ་མི་ལ་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ། རྫོང་དྲུང་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་བཞུགས། ལ་ཕྱི་ཆུ་བར་གཉིས་ན་བཞུགས་ཡོད་པའི་དུས་སུ། བླ་མ་མི་\n༤༡༥ལའི་སྤྱན་སྔར་ལས་ཅན་གྱི་སློབ་བུ་མང་དུ་འདུས་ཀྱང་ནུབ་ཅིག་རྨི་ལམ་ན། བུད་མེད་མི་སྡུག་པ་ཅིག་བྱུང་ནས། ང་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་འབོད་དུ་འགྲོ་ཟེར་ནས། གད་མོ་ཆེན་པོ་དགོད་ཀྱིན་འདུག་པས། བླ་མས་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་སུ་ལ་ཟེར་བྱས་པས། དབུས་པ་སྟོན་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཅེས་ཡང་གད་མོ་རྒོད་ཀྱིན་འདུག །བླ་མ་རྣལ་སད་ཙམ་ན། རྨི་ལམ་དེ་རྒོད་རེ་བྲོ། ལུང་བསྟན་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འོང་བ་ཡིན་ཏེ་འོང་སྙམ་ནས། དེ་རིང་སང་དབུས་མ་གི་ན་སྟོན་པ་ཞིག་འོང་བར་ཡོད་གསུངས་པས། བླ་མ་ལ་ཡོན་བདག་མོ་ལེགས་སེས་ཆང་དྲངས་ནས། སྟོན་པ་དེ་འགྲོ་དོན་ཡོང་ངམ་ཞུས་པས། བླ་མའི་ཞལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཉི་མ་ལྟ་བུ། དབུས་པ་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་ཡིན་གསུངས། དེ་ནས་ཐོག་ཅིག་ཏུ་དབུས་པ་སྟོན་པ་བླ་མའི་སྤྱན་སྔར་བྱོན་ནོ། །ཐུགས་ཡིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདྲེས་ཏེ། དབང་དང་གདམས་པ་ཡང་མང་དུ་གནང་། བླ་མའི་སྤྱན་སྔར་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་བསྡད། འབྱོན་ཁར་སེམས་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདི་དང་། འཕོ་བ་དོན་གྱི་གྲོང་འཇུག་འདི་གཉིས་གནང་ནས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་སྨིན་གྲོལ་ལ་སོང་། འགྲོ་དོན་ཚད་མེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཤར། བླ་མས་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་ལུང་བསྟན། དེ་བཞིན་ཡིན་ཡང་དུས་ངན་པས། ཆོས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་སྦས་པའི་ངང་དུ་སྡོད་ཞུས་པས། འོ་ན་དེ་ཚུག་འཐད་གསུངས་ནས། སྒམ་པོ་པ་རུ་བཏགས། སྒམ་པོའ་ལུང་བསྟན་ཞིབ་པར་མཛད། སྒམ་པོ་ལུང་བསྟན་པའི་མགུར་གསུངས། དེ་སྟེང་དབུས་སུ་འོང་སེ་བ་ལུང་ལ་སོགས་པའི་དབེན་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལོ་ཤེས་བྱས། དེ་ནས་ཐབས་ཀྱིས་སྒམ་པོར་བྱོན། ལས་ཅན་གྱི་སློབ་མ་མང་པོ་འདུས།\n༤༡༦ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟོང་ཁ་བུད་པའི་དུས་སུ། ད་ལྟ་དུས་བཟང་བས་བསྒོམ་ནུས་པར་གདའ། སྙན་བརྒྱུད་དང་ཆོས་དྲུག་འདིས་མཆོག་པ་མི་འདུག །སེམས་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདི་དང་། འཕོ་བ་དོན་གྱི་གྲོང་འཇུག་འདི་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་སྲུང་ལ་ཏྲག་ཤད་ཐལ་མོ་གཅིག་ཆོག་འདི་དགོས་སོ། །སློབ་དཔོན་པདྨའི་ལུང་བསྟན་འདི་ལ་བལྟས་ན་བསྒོམ་ལོང་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་ངག་འདི་གཉིས། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་སྟེ། སྒམ་པོ་ག་དར་གྱི་རྒྱབ་ཏུ་མཚོ་མཎྜལ་ནག་པོའ་ནང་དུ་གཏེར་དུ་སྦས། འདི་སྦས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤོག །།།།། དགེའོ།\nThe Story of Sem Trid Yishin Norbu (Introducing the Nature of Mind Called "Wishfulfilling Jewel").\nRetrieved from "http://dnz.tsadra.org/index.php?title=Wylie:Sems_khrid_yid_bzhin_nor_bu%27i_lo_rgyus&oldid=49312"\nThis page was last edited on2February 2018, at 20:26.


རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྦག་སྦག་སྐོར་སྐྱོད་མཁན་གཉིས་སང་ཉིན་ལྡི་ལིར་འབྱོར་གྱི་ཡོད་འདུག - བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nདེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་སྦག་སྦག་སྐོར་སྐྱོད་བྱེད་མཁན་ཚེ་རིང་ཡེ་ཤེས་དང་འཆི་མེད་རྟ་མགྲིན་ལགས་གཉིས་ཉིན་གྲངས་ ༡༥ ཙམ་གྱི་རིང་བོད་མི་འདུས་སྡོད་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་དང་ས་ཁུལ་ཁག་ ༣༠ ཙམ་ལ་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། སང་ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་འབྱོར་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་ཞལ་པར་བརྒྱུད་སྦག་སྦག་སྐོར་སྐྱོད་བྱེད་མཁན་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་སྐབས་ཚེ་རིང་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱིས། ཉེ་ལམ་ཅན་དྷི་གྷར་དུ་འབྱོར་སྐབས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་དྲུང་ཆེ་འཆི་མེད་རིག་འཛིན་མཆོག་ནས་ཞལ་པར་འབྱོར་ཏེ། ལས་འགུལ་བ་གཉི་ག་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སོ་སོའི་བོད་པའི་བླ་མ་ཞིག་ལ་གཟེངས་རྟགས་དེ་འབུལ་དགོས་འདུག་ཅེས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཞུས་པ་ཡིན་ན་མཛེས་པོ་ཞེ་དྲགས་མེད་པ་དང་། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་གར་ནང་སྐུ་མགྲོན་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་གར་གཞུང་དང་དཔོན་རིགས་ལ་སུན་པོ་མ་བཟོས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་ད་ལྟ་བར་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་གཟེངས་རྟགས་དང་གསོལ་རས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཕུལ་ཡོད་པ་ཚང་མ་འཛམ་གླིང་གི་ལུང་པ་སོ་སོའི་འདོད་པ་གཞིར་བཟུང་ཕུལ་ཡོད་དུས། རྒྱ་གར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་དེའང་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མི་མང་གི་འདོད་པ་དང་ཁོང་ཚོས་དང་དུ་བླངས་ནས་ཕུལ་བ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་ཡོད་སྟབས། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱི་དམངས་གཟེངས་རྟགས་བྷ་ར་ཊི་ནཱ་འབུལ་ལམ་ཞུ་དགོས་པའི་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་མཚམས་འཇོག་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་རེ་སྐུལ་གནང་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།\nད་ལྟ་ལས་འགུལ་བ་གཉིས་ནས་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་མཚམས་བཞག་ཡོད་ཀྱང་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་སྤེལ་གྱི་ཡོད་སྐོར་ལ། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཅན་དྷི་གྷར་ནས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱི་དམངས་གཟེངས་རྟགས་བྷ་ར་ཊི་ནཱ་འབུལ་ལམ་ཞུ་དགོས་པའི་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་ལས་འགུལ་དེ་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་བཅར་ནས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ལས་འགུལ་གྱི་མིང་ལ་ (Ride for Pride) ཞེས་བཏགས་ཏེ། ཞུ་དོན་གཙོ་བོ་དེ་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ནས་ལོ་ངོ་ ༦༢ འཁོར་ཚར་ཡོད་པ་དང་། ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་སྤེལ་ཡོད་ནའང་གྲུབ་འབྲས་ཅི་སོན་ཚང་མས་མཐོང་གསལ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་དགུང་གྲངས་ ༡༡༣ བར་དུ་བཞུགས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་ཡོད་སྟབས་མི་མང་གི་སེམས་ནང་རང་བཞིན་གྱི་དགའ་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང་། དགའ་སྣང་དེ་དང་ལྷན་དུ་ང་ཚོར་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བལྟས་ན་ཁོང་དགུང་ལོ་ ༡༡༣ བཞུགས་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་པ་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དུས་ཚོད་གཏན་འཁེལ་གནང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས། འདས་ལོ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཁ་པར་གྱི་མཉེན་ཆས་མང་པོ་བཀག་འགོག་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་སྒྲིག་གཞི་མང་པོ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བ། ལ་དྭགས་ཀྱི་གྷལ་ཝན་ནང་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་དམག་མིའི་བར་རྩོད་རྙོག་བྱུང་སྐབས་རྒྱ་གར་མི་མང་ཁྲོད་རྒྱ་ནག་ལ་སྡང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འོག ང་ཚོ་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁ་བཙུམས་ནས་བསྡད་ན་འགྲིག་གི་མེད་པས་བོད་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཚོགས་པ་དང་མི་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་བོད་དོན་གྱི་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་སྤེལ་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་སོགས་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།\nའདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་སའི་མེག་གྷན་ཁྲོམ་གཞུང་དུ། བོད་མི་ཚེ་རིང་ཡེ་ཤེས་ལགས་དང་འཆི་མེད་རྟ་མགྲིན་ལགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཟེངས་རྟགས་བྷ་ར་ཊི་ར་ཊི་ནཱ་འབུལ་ལམ་ཞུ་བའི་སྦག་སྦག་སྐོར་བསྐྱོད་བརྒྱུད་བོད་མིའི་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་མགོ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་དྷ་ས་ནས་སྦིར་ས་གནས་ཀྱི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་དང་མཚོ་པདྨ་ཁུལ། མ་ན་ལི་དང་སིམ་ལ། བོན་གཞིས་དང་ཅན་དྷི་གྷར། རྡེ་ར་ལྡུན་དང་ཧ་པ་པུ། མ་སུ་རུ་དང་ལྡི་ལི། ཝར་ན་དང་གྷ་ཡ། སི་ལི་གྷོ་རི་དང་འབྲས་ལྗོངས། སྒང་ཏོག་དང་ཤི་ལོང་། འབུམ་སྡེ་ལ་སོགས་དང་ཨོ་རི་ས། དེ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་མི་འདུས་སྡོད་ཁུལ་ཁག་དང་མོམ་བྷེ། གྷོ་ཝ་དང་གྷོ་ཇི་ར་དྷི་མངའ་སྡེ། ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་དྷ་ལ་ཧོ་སི་གཞིས་ཆགས་དང་ལ་དྭགས་སོགས་སུ་ཕྱིན་རྗེས་མཐར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་སྦག་སྦག་སྐོར་སྐྱོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་མཇུག་བསྒྲིལ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག\nགཞོན་ནུ་ཚོགས་པ། བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག ཐོད་རས་དམར་པོ་དཀྲིས་མཁན་དེ་ཚོས་ བོད་རང་བཙན། 😂 😂 😂 😅 ད་ཆ་ སྟོབ་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ ཨ་རི། USA 🇺🇸 ཨིན་ཇི། Britain 🇬🇧 ཇ་པན། Japan 🇯🇵 རྒྱ་གར། India 🇮🇳 ཨཱས་ཀྲ་ལི་ཡ་ Australia 🇦🇺 ཚོས་ རྒྱ་ནག་ལ་ རུབ་རྡུང་རྒྱག་ཡ་ཆ་གཞི་གདིང་སྡོད་ཡོད། ཐོད་རས་དམར་པོ་དཀྲིས་མཁན་དེ་་་ སྣང་བ་སྐྱིད་སྐྱིད་ དེལ་ལི་བར་ འཆམ་འཆམ་དང་སྦྲགས་གོམ་འགྲོས།🚶♂གཞོན་ནུ་ཚོགས་པ་སྣང་བ་སྐྱིད་སྐྱིད་ སྦག་སྦག་ཊཱུར། 🏍 བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ སྣང་བ་སྐྱིད་སྐྱིད་ Ice Hockey ⛸ 🏒 ད་དུང་བོད་རང་བཙན། ད་ག་འདྲ་པོ་ཧམ་པ། 😲 བོད་པ་ཚོ་ ད་ ཁོང་ཚོའི་མགོ་སྐོར་འོག་ལ་མ་འཚུད་པ་ཟབ་ཟབ་གནང་། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ལས་དེ་ཚོ་སྡུག་གི་རེད་ད།\nསྔ་སྟོད་ རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ས་མཚམས་ བོད་ས་ཧབ་རྩོད་ལ་གདོང་ཐུག་བྱུང་ནས་ རྒྱ་གར་དམག་མི་ ༢༠ རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་པས་རྐྱེན་གྱི་ རྒྱ་གར་བ་ཚོས་་་ ད་ལན་ རྒྱ་གར་གྱིས་ཆེ་སྟོད་གཟེང་རྟགས་ (Bharat Ratna) ཞེས་པ་དེ་ ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་ཕུལ་ན་ རྒྱ་དམར་ལ་ཤ་ལེན་ཆགས་པ་རེད་བཤད་ཡོད། ༧གོང་ས་མཆོག་ནི་ནང་པའི་དགེ་སློང་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ལ་ཕེབས་མཁན་ཞིག་རེད། རྒྱ་གར་གྱིས་ཆེ་སྟོད་གཟེང་རྟགས་དེ་ མདོར་བསྡུས་ན་ ཤ་ལེན་གཟེང་རྟགས་(Revenge Medal🏅) རེད། རྒྱ་གར་གྱིས་ཆེ་སྟོད་གཟེང་རྟགས་དེ་ ཡག་རྟགས་གང་ཡང་མ་རེད། བོད་པ་ཚང་མགོ་སྐོར་མ་ཐེབས་པ་ཟབ་ཟབ་གནང་དགོས། སྔ་སྟོད་ སྲིད་བློན་མོ་དིའི་་་ ལ་དྭགས་ལ་གཏམ་བཤད་ནང་ ༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ ཟུར་ནས་གོ་རྒྱུ་བཏང་ཡོད། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བཤད་ནས་ ས་མཚམས་ཐོག་དོ་སྣང་དང་རྒྱ་གར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་མིན་འདུག་མདོག་མདོག བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་གསུངས་མཁན་དེ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་རེད་ བཤད་ཡོད། ངེད་ཅག་བོད་པ་ཚང་རྣམ་སྤྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ རྒྱ་གར་གྱིས་ཆེ་སྟོད་གཟེང་རྟགས་ (Bharat Ratna) ཞེས་པ་དེ་དང་ རྒྱ་གར་གྱིས་ད་བར་ བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པ་ Tibet Is Part Of China འགྱུར་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་མུ་འཐུད་གནས་མུས་ཡིན་པ་ དེ་གཉིས་གང་དེ་རིན་ཐང་ཆེ་བ་ ?🤔 ཡིན་ད།\nབོད་པ་རྒྱུག་ཁྱི་གཟའ་བརྒྱབ་གཉིས་དེ་ སྦག་སྦག་ཊཱུར་ བོད་མི་གནས་སྡོད་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ། མཚན་རྟགས་མ་བཀོད་ན། ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་་་ བོད་པ་ནང་རྒྱ་མི་སོ་པ་མང་པོ་ཡོད་ལུགས་བཤད་ཀྱི་རེད་པ། རྒྱ་གར་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་འགལ་ཟླ་ཤུག་ཆེ་རུ་གཏོང་ཡ་གི་འཇུ་ངན་ཞིག་རེད་པ། རྗེས་མ་རྒྱ་གར་གྱི་་་ རྒྱ་མི་ལ་སྤྲེལ་ལད་ (Bharat Ratna)ཆེ་བསྟོད་གཟེངས་རྟགས་དེ། བོད་པ་ཚོས་་་ ད་ལཱཡི་བླ་མ་ལ་ ང་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱིས་ ཆེ་བསྟོད་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་ཡ་ཆེད་དཀའ་ལས་ཞེ་པོ་རྒྱག་པ་རེད། ཆེ་སྟོད་གཟེང་རྟགས་ཆེད་ ངོ་ཐོག་རྒྱུག་མཁན་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱུག་ཁྱི་བོད་པ་གཟའ་བརྒྱབ་པ་ཉུང་ཤས་གཅིག་བྱས། མཁས་ཉེན་དེ་བོད་པའི་གང་ལ་གཡུག་ཡ་དེ་རེད། གང་ལྟར་ ནག་ཅན་དེ་བོད་པས་གང་ལ། Wao ! India’s One Full Of Resources. one skillful India. Really Thank Q INDIA 🇮🇳


༢༠༢༠ ལོའི་ཁོར་ཡུག་རྩོམ་རིག་འགྲན་སྡུར། | སྐྱེ་ཁམས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ།Tibetan Ecology Foundation\nby admin | Oct 12, 2020 | ༢༠༢༠ ལོའི་ཁོར་ཡུག་རྩོམ་རིག་འགྲན་སྡུར།, ནད་ཡམས།\nཅི་ཞིག་ལ་ཁོར་ཡུག་ཟེར་རམ་ཞེ་ན་མཁན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས། “ཉི་མས་དྲོ་ཞིང་ཟླ་བས་བསིལ།། ཆུ་གཙང་མཁའ་དབུགས་རྩི་ཤིང་ལྡན།། གྲངས་མེད་སྐྱེ་བོར་ཆུ་བཅུད་སྟེར།། འདི་ནི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གོ།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཆགས་སའམ། རང་བྱུང་གི་བཀོད་འམ། མིས་བཟོ་བཅོས་བྱས་པའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་བྱ་དངོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོར་ཡུག་ཅེས་ཟེར། སྤྱིར་སའི་གོ་ལ་སྣ་ཚོཊ་ཤིག་ཡོད་ཀྱང་། གོ་ལ་གཞན་ནི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་བྲལ་བས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གནས་ག་ལ་ཆགས། འཛམ་གླིང་སའི་གོ་ལ་འདི་ཉིད་ནི་ཚ་ཚད་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་མཛེས་སྡུག་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་མང་ལ། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་འཚོ་བ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བྱའམ་གནས་ཆགས་ས་ནི་འཛམ་གླིང་སའི་གོ་ལ་འདི་ཉིད་ཡིན། སྤྱིར་ཁོར་ཡུག་ལ་རང་བྱུང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་པ་གཉིས་མཆིས་ཤིང་། རང་བྱུང་ནི་འཛུགས་སྐྲུན་མ་ཡིན་པས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་སོགས་དང་འགྲོ་བ་མིས་བཟོས་པའི་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ།\nཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཉིས་ཧ་ཅང་གི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ག་ལ་མེད། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ནི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཁོར་ཡུག་ལ་མ་བརྟེན་པ་མེད་པས་ཧ་ལམ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཡིན། མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཚེ་སྲོག་གི་ངུ་སྐད་ཐོག་མ་གྲགས་ནས་དབུག་མཐའ་མ་ཆད་བར་དུ་ཁོར་ཡུག་ལ་དུས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མ་བརྟེན་པ་མེད།\n དེང་རབས་ཤེས་བྱའི་རླབས་ཕྲེང་། བླང་དོར་བཀའ་སློབ། མཁན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཛད།\nདེང་རབས་ཀྱི་དུས་ནི་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བའི་དུས་ཞེས་གནའ་སྔོན་མ་ལས་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོཊ་ནང་ནད་གསར་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་གིན་ཡོད་པ་བཤད་ཅི་དགོས། ནད་གསར་ཅི་རིགས་ཤིག་ངལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྟེན་ཏེ་ཐབས་ཤེས་ཡོད་དགུ་བཙལ་ཀྱང་སྨན་བཅོས་མ་ནུས་པར་རང་ཉིད་རིན་བྲལ་ཚེ་སྲོག་ཕོངས་དགོས་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཝུ་ཧན་ནས་མཆེད་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་རླུང་བཞིན་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཁ་ཆག་རྣ་རལ་གྱི་གནས་སུ་འགྱུར་ཡོད། དེ་ཚོ་ཚང་མ་ཉིན་རེ་བྱ་བའི་རྣམ་བཞག་འགྲེང་ཆགས་ཉལ་འདུག་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་སྐྱོན་ཤོར་བ་དང་རང་ཉིད་འཚོ་ས་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་ཕོག་ཆེ་བས་བྱུང་བ་སྨོས་མི་དགོས། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་སྲོག་ཆགས་ཚང་མའི་ཚེ་སྲོག་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ཡོད་ཅིང་། ཇི་ཙམ་གྱི་ཕྱི་སྣོད་ལ་དོ་ཕོག་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆར་ཆུ་དུས་སུ་མི་འབབ་པ། ལོ་ཕྱུགས་རྟག་ཏུ་མི་ལེགས་པ། ནད་ཡམས་ཅི་རིགས་ཤིག་འཕེལ་བ་སོགས་རྐྱེན་ངན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་གིན་ཡོད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་ཉིད་འཚོ་གནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ཇི་ཙམ་གྱི་མཛེས་སྡུག་གི་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་ཁོར་ཡུག་ཤིག་བསྐྲུན་ན་དེ་ཙམ་ཀྱི་ནད་ཡམས་ཉུང་དུ་མཆེད་པ། དངངས་སྐྲག་དང་འཇིག་སྣང་མེད་པ་སོགས་རང་བཞན་སེམས་ཅན་ཚང་མ་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོའི་ངང་འཚོ་ཐུབ། སྔར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མེ་ལོང་ངོས་སུ་ཤར་མི་མྱོང་བའི་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཚ་དྲོད་མང་དུ་འཕེལ་བ། རང་བྱུང་གི་རྒྱུག་ཆུ་སྐམ་པ། ནད་ཡམས་གསར་པ་ཅི་རིགས་ཤིག་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ལས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་དང་ཁོར་ཡུག་བར་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་ནད་རིགས་ལས་སྐྱོབ་ཐབས་ལ་ཁོར་ཡུག་ལ་བདག་སྲུང་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས་སྙམ།\nདང་པོ་ནད་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་རྐྱེན་གླེང་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་གཙོ་བོ་མ་རིག་པ་ལ་ཐུག་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ནད་རིགས་འབྱུང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་རང་ཉིད་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ས་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་ཕོག་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་པ་དང་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཕོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེང་དུས་ཕྱི་དངོས་པོ་རིག་གནས་ཡར་རྒྱས་ཆེས་མྱུར་བའི་ནང་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་མ་འདང་བས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དུ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། རྙོག་གྲ་ཆེ་ཕྲ་ཆུང་གསུམ་ཅི་རིགས་ཤིག་བྱུང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ནད་རིགས་ཀྱང་སྣ་ཚོཊ་ཤིག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཐུབ་ཚོད་དང་བསླུ་བྲིད། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག འདོད་རྔམ་སོགས་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན། དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་བཀོད་ན། ཉོ་ཆ་ཚལ་གཅིག་ཡན་ཆད་(chemical )རྫས་སྦྱོར་འདྲ་མིན་བླུགས་ཏེ་ཕྱིའི་མཐོང་ཚུལ་ལ་མཛེས་ཤིང་སྡུག་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་བསླུ་བྲིད་ཀྱིས་ཁེངས་ནས་གཙོང་གི་ཡོད་པ་གོར་མ་ཆག དེར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ནད་རིགས་མང་དུ་མཆེད་པ། དངངས་སྐྲག་དང་འཇིགས་སྣང་སོགས་ཚང་མ་ནང་སེམས་པ་འདུལ་མི་ཐུབ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན། དེ་འགོག་ཐབས་ལ་གཙོ་བོ་རྩ་བ་དེ་དྲངས་ཕྱུང་དགོས་པ་མ་ཟད། གཙོ་བོ་ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གང་གཟབ་དང་། རང་ཉིད་འཚོ་ས་ཁོར་ཡུག་ལ་བདག་གཅེས་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་ཆེས་གལ་འགངས་ཆེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་བདག་གཅེས་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཁོར་ཡུག་དེར་གནས་པའི་འགྲོ་བ་མི་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་ཕན་པ་རླབས་ཆེན་ཡོད་པ་བཤད་ཅི་དགོས། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཟེར་བ་ནི་སེམས་ཅན་སྤྱི་ལ་སྨན་པའི་ཕན་པ་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། གོང་དུ་བཀོད་པའི་ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག འདོད་རྔམ། བསླུ་བྲིད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་སྙིགས་མ་རྣམས་རྒྱང་དུ་དོར་ནས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་བྱ་ལྟ་བུ་སྤེལ་ཐུབ་ན་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ནད་རིགས་ཉུང་བ་དང་། རང་བྱུང་གིས་གནོད་པ་མི་ཡོང་བ་སོགས་ཕན་པ་རླབས་ཆེན་ལྡན་པས་དེ་ལས་སྔོན་འགོག་ལྷག་པ་ཞིག་ག་ལ་ལྡན་ཡོད་དོ།\n༤ ༽ ཁོར་ཡུག་ཉམས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་སླར་གསོའི་ཐབས་གླེང་བ།\nསྤྱིར་ད་ལྟའི་དུས་ནི་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བའི་འགྲོ་བ་མི་ཀུན་ཟིང་ཆ་ཆེ་བའི་འཁྲུག་ཆ་འདོད་པ་མ་ཟད། མི་འབོར་ཡང་སྔོན་ལས་ད་ལྟ་ལྡབ་གཉིས་གསུམ་མང་དུ་ཕྱིན་པས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་འཐད་ནས་ཉམས་པའི་རྒྱུུ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་མང་། སོ་སོའི་ཤེས་ཚད་དང་བསྟུན་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་གསུམ་ཞིག་བརྗོད་ན། ཁོར་ཡུག་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་ནས་སྒེར་དོན་གཙོ་བོ་འཛིན་ཏེ་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལས་བྱ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བ། ཤིང་ནགས་ཚད་མེད་གཅོད་འབྲེག་བྱས་ནས་ཚོང་རྒྱབ་པ། ཤིང་ནགས་དང་ས་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་སོགས་ཕན་གནོད་ལ་མི་བལྟ་བར་གློག་ཁང་རྒྱ་ཆེན་དང་། མོ་ཊ་(རླངས་འཁོར་)ལམ་ཁ་རྒྱ་ཆེན་ལ་སོགས་པ་བཅས་ཡིན། དེང་སང་ཚན་རིག་གིས་ལས་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྤེལ་ཡོང་དུས་འཕྲལ་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་ཅུང་བདེ་ཡང་དོན་དངོས་སུ་དགོས་པ་ལས་མང་བ་གནོད་ཀྱིན་ཡོད། དཔེར་ན། བཟོ་གྲྭ་ག་རེ་བཙུགས་པ་ཡིན་ནའང་འགྲོ་བ་མི་འཚོ་བ་ལ་ཅུང་ཕན་ཡང་དོན་ངོ་མར་གོ་ལ་འདིར་གནས་པས་ཚེ་སྲོག་ཚང་མ་ལ་གནོད་ཀྱིན་ཡོད།\nའཛམ་གླིང་སའི་གོ་ལ་འདིར་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་གོང་ལ་ཁོར་ཡུག་གི་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་མེད་པས། ༢༠༠༠ ལོ་ནས་བཟུང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁོར་ཡུག་གི་དཀའ་ངལ་རིམ་བཞིན་བྱུང་ཞེས་མི་རབས་རྒན་པ་ཚོའི་གསུང་གོ་མྱོང་།\nགཉིས་པ་སླར་གསོའི་ཐབས་གླེང་བར་བྱ་བ་ལ་ཁོར་ཡུག་ཅེས་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་མིན་དང་། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་བར་དམ་ཟབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་གོ་རྟོགས་དགོས། ཁོར་ཡུག་གལ་ཆེན་ཡིན་མིན་དང་། དོན་གྱི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཅེས་ཚིག་སྐམ་དེ་རང་གི་དགྲ་ངོ་མ་ཤེས་ནས་དགྲ་གསད་རྒྱུ་ཟེར་བ་དང་ཅི་མི་མཚུངས། དེར་བརྟེན་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གལ་ཆེན་ཡིན་མིན་དང་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆེས་ལྕི་བའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་རྟོགས་དགོས་པ་གལ་འགངས་ཆེ། འཛམ་བུ་གླིང་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་ཉིན་མོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་མང་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་དགོས་མེད་དམ་དོན་མེད་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པ་ག་ལ་ཡིན། དེས་ཁོག་ཡུག་ལ་བདག་གཅེས་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་གོ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་མཚོན། འ་ཅག་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ་”ཁ་བཤད་ཆུ་ཡི་ཝུ་བ། །ལག་ལེན་གསེར་གྱི་ཐིག་པ།།”ཞེས་པ་ལྟར་བརྒྱ་བཤད་སྟོང་བཤད་བྱས་ཀྱང་ལག་ལེན་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་མེད་པའི་རང་དོན་ཁོ་ན་འཛིན་མཁན་སྐྱེས་བུ་རྣམས། རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་དང་ཀླད་རྙིང་མཁྲེགས་བཟུང་གི་ལྟ་བ་རྣམས་རྒྱང་དུ་དོར་ནས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་འབད་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་དགངས་ཆེ། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་། གཞན་ལ་ཕན་ན་ཆོས་ཡིན་གསུང་པ་ལྟར་དེ་ནི་སེམས་ཅན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ།\nབོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཁོར་ཡུག་སྐོར་གྱི་འགྲོ་གླེང་དང་། གོ་རྟོགས་སྤེལ་སའི་ལྡིངས་ཆ་སྐྲུན་རྒྱུ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་ལྷག་བསམ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པའི་བོད་ཡུལ་སྐྱེ་ཁམས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་འབྲི་རྩོམ་འགྲན་བསྡུར་ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་གསེར་དང་མཚུངས་པའི་གོ་སྐབས་བཟངཔོ་དེར་མེ་ཏོག་ཆུང་ཡང་མཆོད་པའི་རྫས་ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ལྟར། རང་ཉིད་ཀྱི་འབྲི་རྩལ་དང་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཞན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་རྕོམ་རྩལ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་”ཁོར་ཡུག་ལས་འཕྲོས་པའི་ནད་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་རྐྱེན་གླེང་བ་”ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཐོག་གུས་པའི་རྨོངས་འཆར་དང་འབྲེལ་ནས་གཏམ་འགའ་འབྲི་ཁུལ་བྱས་པ་ཡིན། ཚིག་ཚོགས་མང་བའི་རྩོམ་ཤོག་འདིར་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྡེབ་སྦྱོར་ཀློག་མི་བདེ་བ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་འཐད་ནོར་འཁྲུལ་མཆིས་པས་དགོངས་འཁྲོལ་ཡོང་བ་ཞུ་བ་དང་། མཐའ་དོན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དད་དཔོན་༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་སྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཞིང་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་ལྷུན་གྱི་གྲུབ་པ་དང་། བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་བའི་སྨོན་འདུན་དང་བཅས་མཇུག་བསྡུ་བའོ།\n2 )དེང་རབས་ཤེས་བྱའི་རླབས་ཕྲེང་། བླང་དོར་བཀའ་སློབ། མཁན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཛད།\n3) ཁོར་ཡུག་ལམ་སྟོན་དང་། བྱམས་བརྩེའི་ལམ་སྟོན་གྱི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད།\nད་ལོ་སྟེ། ༢༠༢༠ ལོ་འདིར། ཁོ་བོ་ལྷོ་འཛམ་གླིང་འདིར་སྐྱེས་ནས་ལོ་ངོ་སོ་བརྒྱད་ཧྲིལ་པོ་འཁོར་གྱིན་འདུག ཕྲན་གྱིས་ཤེས་ཚོད་དང་དྲན་པས་ཟིན་ཚོད་ལ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འཇིགས་སྣང་དང་། དངངས་སྐྲག་སྐྱེ་དགོས་པའི་ནད་ཡམས་ཁ་ཤས་ཤིག་བྱུང་། དཔེར་ན། ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༣ ལོའི་བར་ཧོང་ཀོང་ནས་བྱུང་བའི་( SARS ) དང་། ༢༠༠༩ ལོར་མེག་སི་ཀོ་ནས་བྱུང་བའི་ ( Swine Flu ) ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་ནས་བྱུང་བའི་ ( Ebola ) དང་། ༢༠༡༥ ལོར་རྒྱ་ནག་ནས་བྱུང་བའི་ ( Mers ) ཆམ་ནད་བཅས་རེད། ནད་ཡམས་དེ་དག་གིས་ཁོ་བོ་ལྟ་བུ་ལུང་ཁུག་ཏུ་སྡོད་མཁན་དག་ལ་དངོས་སུ་གནོད་འཚེ་དང་འཇིགས་སྣང་དེ་ཙམ་བཟོས་མ་སོང་སྙམ།\nཡིན་ནའང་། ད་ལོར་ཁྱབ་དང་ཁྱབ་བཞིན་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་ནི་དེ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་ལུང་ཁུག་དང་ས་ཁུག་ཁག་ཏུ་དཀའ་ངལ་ཆེས་ཆེར་བཟོས་དང་བཟོ་མུས་ཡིན། དཔེར་ན། ད་ལོའི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༨ ཉིན། བལ་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་སུ་ཆགས་ཤིང་། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཡིན་པ། དེང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བཙུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཕྲན་གནས་སྐོར་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཡུལ་ལུང་དེ་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ནས་རླངས་འཁོར་གྱིས་ཉིན་གཅིག་དང་། དེ་ནས་རྐང་འགྲོས་ཀྱིས་ཉིན་གཉིས་འགྲོ་དགོས། ཡུལ་མི་རྣམས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་ལ་འཇིགས་སྣང་དང་དངངས་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག\nདེའི་རྗེས། ཚུར་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ནས་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༡ ནས། དེ་རིང་སྟེ་ཟླ་ ༦ ཚེས ༥ བར་ནད་ཡམས་འགོ་དོགས་ཀྱི་འཇིགས་སྣང་གིས་དགོན་པའི་ཐེམ་པ་ཕྱི་ལ་བརྒལ་མ་ནུས་པར་ཟླ་གཉིས་ལྷག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ད་དུང་ཡང་ཇི་ཙམ་འཇིགས་སྣང་འོག་སྡོད་དགོས་མིན་ཤེས་ཀྱིན་མི་འདུག ད་ཐེངས་ཀྱི་ནད་ཡམས་དེ་ནི་ཁོ་བོའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་དཀལ་ངལ་དང་སུན་གཙེར་དངོས་སུ་བཟོ་མཁན་དང་། མིང་གོ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་བདེ་བ་སྐྲུན་མཁན་དེ་ཡིན།\nསྤྱིར་འཛམ་གླིང་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་འདོད་རྔམ་དང་གདུག་རྩུབ་ཇེ་ཆེར་སོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ནད་ཡམས་ཆེ་ཆུང་གྲངས་ལས་འདས་པ་བྱུང་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་ཆེས་འཇིགས་སུ་རུང་བའམ་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བའི་ནད་ཡམས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་གྲངས་ ༢༤༡ ཡོད་ཅིང་། འདིར་དེའི་གྲས་ནས་ཆེས་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ནད་ཡམས་གཉིས་ཀྱི་བྱུང་བ་མདོ་ཙམ་འགོད་ན།\n༡ ༡༣༤༧ ནས་ ༡༣༥༢ ལོའི་བར་ཡོ་རོབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། ནད་ཡམས་དེའི་མིང་ལ། འཆི་བ་ནག་པོ་ ( Black Death ) ཞེས་བཏགས་པ་དང་། དེ་ནི་ ༡༣༣༤ ལོར་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་ནས་མཆེད་དེ་དར་སྐུད་ཚོང་ལམ་བརྒྱུད་ཡོ་རོབ་ཏུ་ཁྱབ། འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་ཆེས་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ནད་ཡམས་སུ་བརྩི་བ་དང་། ཁྱོན་མིའི་ཚེ་སྲོག་ཕྲོགས་པའི་གྲངས། ས་ཡ་ ༧༥ ནས་ ༢༠༠ ཡས་མས་ཏེ། གླིང་ཆེན་ཡོ་རོབ་ཀྱི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ ཐམ་པ་འཆི་ལམ་དུ་བརྫངས་ཏེ་ ཡོ་རོབ་ཀྱི་མི་འབོར་ཕྱེད་ཙམ་སྟོངས་པར་གྱུར། ནད་ཡམས་དེའི་རྐྱེན་པས་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐེབས་འདུག ནད་ཡམས་དེའི་འབྱུང་རྐྱེན་ལ་བཤད་ཚུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་། མང་པོ་ཞིག་གིས་ཙི་ཙི་ལས་མཆེད་པར་བཤད། ནད་ཡམས་དེ་ཞི་བར་ལོ་ངོ་བཞི་ཙམ་འགོར་བ་དང་། དམིགས་བསལ་གྱི་སྨན་གང་ཡང་བཟོ་ཐུབ་མི་འདུག\n༢ ༡༩༡༨ ནས་ ༡༩༢༠ ལོའི་བར་བྱུང་ཞིང་། ནད་ཡམས་དེའི་མིང་ལ། (“Spanish Flu” Pandemic ) སཱི་པཱ་ཎི་ཤིའི་ནད་ཡམས་ཞེས་བཏགས། མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པར་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་འདིར་མི་སྤྲོ། ནད་ཡམས་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཁབ་གང་ནས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་མེད་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ནའང་ ཁྱོན་འཛམ་གླིང་གི་མི་ས་ཡ་ ༥༠༠ ལ་འགོས་པ་དང་། ཤི་བའི་གྲངས། ས་ཡ་ ༥༠ དང་། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ས་ཡ་ ༡༠༠ ཤི་བ་དང་སྐབས་དེའི་འཛམ་གླིང་གི་མི་འབོར་སུམ་ཆ་གཅིག་ཤི་སྐོར་ཡང་ཟེར སྙན་ཐོ་དེ་ལ་གཞིགས་ཚེ་རྒྱ་ནག་ནས་ལས་བཟོ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་ཡོ་རོབ་ཏུ་ཡོང་བ་ལས་འགོས་སྐོར་དང་། ནད་ཡམས་ཀྱི་འབྱུང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་ཕག་པ་ལས་བྱུང་སྐོར་གསལ་བཞིན་འདུག ནད་ཡམས་དེ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་མེད་དང་རྐྱེན་མེད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། འགྲོ་བ་མི་དང་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་བརྩི་འཇོག་མ་བྱས་པར་དགོས་མཁོ་ལས་བརྒལ་ནས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་བཏང་བའི་ཉེར་འབྲས་ལས་བྱུང་སྐོར་ཚན་རིག་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་རྗོད་བཞིན་ཡོད།\n https:/en.m.wikipedia.org>list of epidemics\n www.cnn.com>black Death spread by humans, vindicating rats\n www.nationalgeographic.com.1918flu Pandemic that killed 50 million originated in china,\n www.sciencefocus.com>How do viruses jump from animals to Human? ‘‘Wild says that with COVID-19 making wildlife look guilty of making humans sick, she wants people to acknowledge that animals and nature mostly help us stay healthy, and that tragic outcomes are rare, When we say that we’re all in this together, that means animals , too.’ “When we keep ecosystem healthy,’’ She say, ‘‘we really reduce the risk of disease.’’\nབོད་དུའང་ནད་ཡམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་སྐོར་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བསྒྲིགས་ཏེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཁ་གསལ་འཁོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན། རྒྱལ་རབས། རྣམ་ཐར། མི་སྣ་གྲགས་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཅིག་ཏུ་གསལ་བ་ལ་གཞིགས་ཚེ་ཆེ་གྲས་གྲངས་ ༡༠ ཡས་མས་ཤིག་བྱུང་འདུག་སྙམ། དེ་དག་ལས་གཉིས་ཙམ་གྱི་བྱུང་བ་མདོ་ཙམ་འགོད་ན།\n༡ ༡༤༥༩ ལོའི་ཡས་མས་སུ་ས་སྐྱའི་ཕྱོགས་སུ་ནད་ཡམས་རིགས་མི་གཅིག་པ། རྒྱ་ནད་མིག་སེར། བལ་ནད་རྒྱུ་གཟེར། རྩོག་འགྱེལ་ཧ་ལ་ནག་པོ། འཛུམ་ལྟག་སྒྱེད། ནག་པོ་སུམ་སྒྲིལ་སོགས་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྐོར་བ་ཞིག་ས་སྐྱར་བསླེབས་ནས་ཁྱབ་འདུག ནད་པ་དང་ཤི་བའི་གྲངས་ནི། གྲུབ་ཐོབ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོའི་རྣམ་ཐར་དུ་ནད་ཡམས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ས་སྐྱའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་སྟོང་པར་འགྲོ་བ་འདུག ཅེས་གསུངས་པར་གཞིགས་ཚེ། ནད་པའི་གྲངས་དང་ཤི་བའི་གྲངས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འདུག ནད་ཡམས་དེ་ཉིད་ཞི་བྱེད་དུ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྤེལ་བ་དང་། གཙོ་བོ་རིལ་དམར་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་སྨན་དེ་གསར་དུ་བཟོས་ནས་ནད་ཡམས་དེ་བཅོས་ཐུབ་འདུག\n༢ ༡༥༦༨ དང་ ༡༥༦༩ ལོའི་ཡས་མས་སུ་ས་སྐྱའི་ཤབ་ལུང་ཞེས་པའི་ལུང་པར་ནད་ཡམས་ཤིག་བྱུང་། དེ་ནི་འབྲུམ་ནད་དང་། སིབ་བི་ཉིས་བརྩེགས་ཞེས་པའི་ནད་ཡམས་དང་། དེའི་སྐབས་སྨན་པ་དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྨན་བཅོས་བྱས། སིབ་ཐང་ཆེན་མོ་དང་། སྤང་རྩི་སོགས་སྨན་ཡང་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསར་དུ་བཟོས་པ་དང་། ནད་ལས་ཐར་པ་ ༡༣༠༠ བྱུང་། ཁོང་གི་སློབ་མ་དག་གིས་བསྐུལ་ངོར་ ( འབྲུམ་ནག་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆུང་) ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཀྱང་མཛད། དེའི་སྐབས་ནད་ཡམས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཤི་བའི་གྲངས་མི་གསལ་ཡང་། ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་ཤི་བའི་རོ་ཡིས་ལམ་ལ་མི་ཐར་ཞེས་གསལ་བས། དེ་ལ་དཔག་ན་ཤི་བའི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཞིག་ཡོད་ངེས་སྙམ།\n ཤོག་གྲངས། ༢༣༡ རྗེ་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྒྱ་མཚོ། མཛད་པ་པོ། ཤེས་རབ་དཔལ་ལྡན། ཐང་སྟོང་ཐེབས་རྩ་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས།\n ཤོག་གྲངས། ༢༥༣ གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང་། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༡\nའོ་ན། ནད་ཡམས་དང་ཁོར་ཡུག་བར་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དང་པོ་ཁོར་ཡུག་ཅེས་པའི་གོ་དོན་ཤེས་དགོས་པས། མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོར་ཡུག་ཟེར་དུས་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་དང་། རི་ཆུ་སོགས་ཙམ་ལ་གོ་བ་ལེན་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རང་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་གོ་དགོས། དེར་བརྟེན། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང་འབྲེལ་བ་ནི་ཁོར་ཡུག་གི་འབྲེལ་བའི་ཁོངས་ནས་གལ་ཆེ་བའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན།\nདེང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་དང་། ཚན་རིག་པ།ཕྱི་ལུགས་སྨན་པ། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་སྨན་པ་ཀུན་མ་བགྲོས་གཅིག་མཐུན་གྱིས། འགྲོ་བ་མིར་འགོ་བའི་ནད་ཡམས་དང་ནད་ཅེས་པ་ནི། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་ལུས་ཐོག་ལ་ཡོད་པའི་འབུ་ཕྲ་དག་མིའི་ཁྲག་རྒྱུན་དང་དབུགས་རྒྱུན་ལ་སིམས་ཏེ་བྱུང་བའི་ལུས་ཁམས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཅིག་དང་། ཡང་ན། སྲིད་པའི་གངས་རི་དང་འཁྱག་རོམ། ས་གཞི་དང་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སུ་ལོ་ངོ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་རིང་རྒྱུ་ཞིང་གནས་པའི་འབུ་ཕྲ་རྣམས་ཕྱིར་ཐོན་ནས་འགྲོ་བ་མི་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་དུ་སིམས་ཏེ་ལུས་ཁམས་ལ་མི་བདེ་བ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པར་བཤད་པས་འབུ་ཕྲ་ནི་ནད་དང་ནད་ཡམས་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་འདོད། ད་ཐེངས་ཀྱི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་ ( Covid 19 ) ཀྱང་ཚན་རིག་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་ཝུ་ཧྰན་གྱི་སྲོག་ཆགས་གསོན་པོའི་ཁྲོམ་ར་ནས་ཙི་ཙིའི་རིགས་ལས་མཆེད་པར་སྨྲ་བ་དང་།\nལ་ལས་རྒྱའི་ཚན་རིག་པས་ཆེད་མངགས་རྫས་སྦྱོར་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ནས་བཟོས་པར་སྨྲ།དང་པོ་ལྟར་ན། ཁོར་ཡུག་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་སྡེབ་གསོད་བྱས་པའི་ཉེར་འབྲས་ཏེ། ཞིབ་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ཐོག་ཏུ་ནད་འབུ་རིགས་བརྒྱད་འབུམ་ (༨༠༠༠༠༠) ལྷག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ནད་འབུ་དེ་དག་གཞན་ལ་འགོ་བའི་ཚུལ་ནི། ཤ་སོགས་མ་བཙོས་པ་དང་རློན་པར་ཟ་བ། སྐབས་རེར་བསད་མ་ཐག་པའི་དུད་འགྲོའི་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། ལྷག་པར་དུ་གསོད་པའི་སྐབས། པགས་པ་བཤུ་བ་དང་། ཤ་བཅད་གཏུབ་ཀྱི་སྐབས་ནད་འབུ་དེ་དག་མིའི་ལུས་ཐོག་ཏུ་འགོ་ཉེན་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་ལྟར་ཤ་ཚོང་ཁྲོམ་ར་དེར་མི་ཚོགས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་། ཤ་འཚོང་མཁན་ཚོས་སེམས་ཅན་མང་པོ་གསོན་པོར་གསོད་བཞིན་ཡོད།\nགཉིས་པ་ལྟར་ནའང་། ཁོར་ཡུག་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི། ནད་ཡམས་དེའི་འབྱུང་རྩ་ནི་ནད་འབུ་དང་འབུ་ཕྲ་དག་ཆེད་མངགས་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ཙི་ཙི་སོགས་ལས་བཏོན་པ་དང་། ཡང་ན་སྲིད་པའི་འཁྱག་རོམ་གྱི་སྦུབས་སུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་གནས་པའི་འབུ་ཕྲ་རྣམས་ཚན་རིག་གི་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་བཏོན་ཡོད་པར་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་རྗོད་བཞིན་ཡོད། \nཁོར་ཡུག་འཁྲུག་རྐྱེན་ལས་དངོས་སུ་ནད་ཡམས་འབྱུང་བའི་དཔེ་ནི། ༢༠༠༦ ཟླ་༡༢ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འཕྱུར་བ་དང་ས་ཡོམ་ ( Tsumani ) བརྒྱབ་ནས་གཡས་གཡོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་ནང་། ཚ་ནད། ( Malaria ) བཤལ་ནད། (Cholera) གློ་ནད (Tsunami lung) དཀར་བཤལ་ ( Diarrhea) བྲང་ཁོག་ལ་གཉན་ཁ་( chest infection) བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ནད་ཡམས་བྱུང་ཡོད། དེའི་འབྱུང་རྐྱེན་ནི། རྒྱ་མཚོ་དང་ས་སོགས་ཀྱི་གཏིང་དུ་ཡོད་པའི་འབུ་ཕྲ་རྣམས་ཕྱིར་ཐོན་ནས་ནད་ཡམས་དེ་དག་བྱུང་སྐོར་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཁོར་ཡུག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ ( National Research Alliance for Environment) གི་ཞིབ་འཇུག་པ་༡༦ གིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་༢༠༢༠ལོའི་ཟླ་༤ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྙན་ཐོ་བཏོན་པའི་ནང་། སྤྱིར་ནད་ཡམས་དང་ཁོར་ཡུག་བར་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་ད་ལན་གྱི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་ཀྱང་ཁོར་ཡུག་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གཏོར་བརླག་བཏང་བ་ལས་བྱུང་སྐོར་གསལ་འདུག\nལྷག་པར་དུ་ཉེ་དུས། བོད་ཀྱི་སྟོད་མངའ་རིས་སུ་ཆགས་པའི་སྲིད་པའི་གངས་རི་དང་འཁྱག་རོམ་གྱི་སྦུབས་སུ་ལོ་ངོ་ ༡༥༠༠༠ ལྷག་རྒྱུ་ཞིང་གནས་པའི་དེ་སྔོན་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་འབུ་ཕྲའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ ༢༨ གསར་རྙེད་བྱུང་ཚུལ་འཁྱག་རོམ་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་། འབུ་ཕྲའི་ཞིབ་འཇུག་པ། སྨན་པ་བཅས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ཡུལ་དངོས་སུ་ཕྱིན་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་སྙན་ཐོ་དང་གྲུབ་དོན་རྒྱས་པ་ཞིག་ (bioRxiv database ) ཌ་ཌ་སྦེ་སཱི་ཞེས་པའི་དྲ་རྒྱར་ད་ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ནང་དུ་བཀོད་པ་དང་། ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་དོན་འདི་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་ཚན་རིག་པ་མང་པོར་འཇིགས་སྣང་དང་དངངས་འཚབ་སྐྱེ་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག གལ་ཏེ་འབུ་ཕྲ་དེ་དག་ཕྱིར་ཤོར་ཚེ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ནད་ཡམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པའི་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་འདུག འབུ་ཕྲ་དེ་དག་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁྱབ་གདལ་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པར་རྗོད་བཞིན་ཡོད།\nདང་པོ། འགྲོ་བ་མི་འདོད་རྔམ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་ནས། ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་བ་ལས་འཛམ་གླིང་གི་ཚ་དྲོད་རྒྱས་ནས་འཁྱག་རོམ་དག་ཞུས་ཏེ་འབུ་ཕྲ་རྣམས་ཕྱིར་ཐོན་སྲིད།\nགཉིས་པ། དམག་འཁྲུག་གི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་དང་འཁྱག་རོམ་སོགས་ཀྱི་སྦུབས་སུ་གནས་པའི་འབུ་ཕྲ་རྣམས་ཚན་རིག་གི་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་བཏོན་ཏེ་མཚོན་ཆར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་སྲིད་པའི་བློ་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།ལྷག་པར་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འགོ་སྟོད་ནས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཏང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ནད་ཡམས་བྱུང་འགོ་ཚུགས་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འགོ་ནས་ད་ལོའི་བར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་འཇིགས་སྣང་ཅན་གྱི་ནད་ཡམས་ཁྱོན་གྲངས་ ༡༡༩ བྱུང་བ་ལས། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ ༣༧ དང་། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་ ༨༢ བྱུང་ཡོད།འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བྱུང་བའི་ནད་ཡམས་དང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་བྱུང་བའི་ནད་ཡམས་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་བསྡུར་ཚེ་ལྡབ་གཉིས་ལྷག་གིས་མང་བ་བྱུང་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་བཏང་བ་ནི་དུས་རབས་སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཚབས་ཆེ་བ་དང་། ལྷག་ཏུ་དུས་རབས་ ༢༡ པ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དུས་རབས་ཡིན་ཞེས། ཚང་མ་འུད་སྒྲོག་གི་རྗེས་སུ་བརྒྱུགས་ནས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་སྔར་ལས་ལྷག་པ་བཏང་ཡོད། དང་པོ། ས་གཏེར་སོགས་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་སྔོག་འདོན། གཉིས་པ། ཤིང་ནགས་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་གཅོད་འབྲེག གསུམ་པ། གཙང་པོ་དང་མཚོ་སོགས་ལ་འབག་བཙོག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ། བཞི་པ། སེམས་ཅན་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་སྡེབ་གསོད།\nཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་ལ་མཚོན་ན། ༢༠༠༠ ལོ་ནས་ ༢༠༡༣ ལོའི་བར་ལོ་རེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཁྱོན་ཤིང་སྡོང་ཐེར་འབུམ་3.5 ནས་7བར་གཅོད་འབྲེག་དང་། དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀཱོ་སི་རི་ཀ་( Costa Rica ) ཡི་ས་ཁྱོན་གྱི་ཚོད་ཙམ་རེད།༢༠༡༥ ལོའི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ལོ་རེར་ཤིང་སྡོང་ཐེར་འབུམ་ ༡༥ དང་། འགྲོ་བ་མི་ཆགས་ནས་དེ་འདྲ་བྱུང་མྱོང་མེད་ཅིང་། སྐབས་དེའི་འཛམ་གླིང་གི་ཤིང་སྡོང་བརྒྱ་ཆ་༤༦ ཟིན་སྐོར་བཤད་འདུག\nསེམས་ཅན་སྡེབ་གསོད་ལ་མཚོན་ན། ལོ་རེར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཁྱི་ཤ་ཟ་བའི་དུས་ཆེན་སྐབས་ཁྱི་ས་ཡ་ ༢༠ དང་། འཛམ་གླིང་གི་ཕག་གི་བརྒྱ་ཆ་ཕྱེད་ཀ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། ལོ་རེའི་ནང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕག་པ་ས་ཡ་ ༣༠༠ དང་། འཛམ་གླིང་གི་ཕག་ཤ་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ ཐམ་པ་རྒྱ་མིས་ཟ་བཞིན་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཉིན་རེར་ཟས་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་ཐེར་འབུམ་ ༣ དང་།ལོ་གཅིག་ལ་མཚོན་ན་སེམས་ཅན་ཐེར་འབུམ་ ༡༠༩༥ ཟས་ཁོ་ནའི་ཆེད་དམར་གསོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན། བྱ་དེ། ཉ། བ་ཕྱུགས། ལུག་དང་འབུ་རིགས་སོགས་དམར་གསོད་བཏང་བའི་སོ་སོའི་གྲངས་ཀ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན།\nཚན་རིག་པས་ལོ་མང་རིང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ཐོག་ཏུ་ནད་འབུ་རིགས་བརྒྱད་འབུམ་ (༨༠༠་༠༠༠) ལྷག་ཡོད་སྐོར་དང་། དེ་དག་མི་ལ་འགོ་རུང་ཡིན་པའི་སྙན་ཐོ་བཏོན་ཡོད།\nདེས་ན། ངོ་གདོང་འཛུམ་གྱིས་ཁེངས་ཀྱང་ཁོག་ཏུ་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་མེ་ལྕེ་འབར་བཞིན་པའི་མིས་བྱས་ཉེས་ཚབས་ཆེན་དེ་འདྲ་བསགས་ནས། ད་དུང་ནད་ཡམས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་དུ་འཚོལ་རྒྱུ་དང་གཞན་ལ་ཁག་དཀྲི་རྒྱུ་འདུག་གམ། ནད་ཡམས་ནི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དམ། རང་བྱུང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བྱུང་བ་ཞིག་གཏན་ནས་རེད་མི་འདུག མིའི་འདོད་རྔམ་དང་བྱ་ངན་ཐལ་དྲགས་པས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གཏོར་བརླག་བཏང་བས་ནད་དང་ནད་ཡམས་བྱུང་ཚུལ་དེང་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་རྗོད་བཞིན་འདུག དཔེར་ན། ཧྥ་རན་སིའི་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་པ་སཱར་གྷ་ཡིས་( Serge Morand ) བརྩམས་པའི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འཇིགས་པ་( The Next Plague ) ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་དེའི་སྐོར་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་དཔྱད་འཇོག་བྱས་འདུག\nཁོར་ཡུག་ལ་བདག་གཅེས་བྱས་ན་ནད་ཡམས་ཉུང་བར་འགྱུར་བའི་དཔེ་ནི། བོད་མཐོ་སྒང་ལ་མཚོན་ན། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དུ་བྱུང་བའི་ནད་ཡམས་ཀྱི་གྲངས་དང་བོད་དུ་བྱུང་བའི་ནད་ཡམས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་གཉིས་བསྡུར་ཚེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་འདུག དཔེར་ན། དུས་རབས་ ༡༧ ནས་ད་ལོའི་བར་ཨ་རིར་ནད་ཡམས་ཆེ་གྲས་ཁྱོན་ ༡༥ བྱུང་ཡང་། བོད་དུ་ནད་ཡམས་ཆེ་གྲས་ ༡༠ ལས་བྱུང་མེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བོད་ཀྱི་ས་མཐོ་བ་དང་ཁོར་ཡུག་གཙང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པུ་ལ་ཐུག་མི་འདུག དེ་ནི་བོད་མིའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སུ་འཇགས་པའི་ཁོར་ཡུག་ལ་བདག་གཅེས་ཀྱི་སྤྱོད་བཟང་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས། ༡༩༥༩ ལོའི་གོང་དུ་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་དང་། གཙང་པོ་དང་རྒྱུག་ཆུ། མཚོ་དང་མཚེའུ་སོགས་ལ་འབག་བཙོག་དང་། ཆུ་རགས་ཆེན་པོ་བཟོ་བ། ཆུ་ཆེན་དག་གི་ཁ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་སོགས་ནམ་ཡང་བྱས་མྱོང་མེད། ལྷག་པར་ཚད་བརྒལ་གྱིས་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང་། ར་ལུག་སོགས་སྡེབ་གསོད་མ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་འདུག བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དུའང་། “ས་བརྐོ་རྡོ་བསློག་སོགས་ཀྱི་ལས་མ་བྱེད་མ་གཏོགས། ཀླུ་དང་གཉན་གྱིས་གནོད་ཡོང་”ཟེར་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ནས་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཞིན། ས་བརྐོ་རྡོ་བསློག་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ན་ས་འོག་ཏུ་གནས་པའི་འབུ་ཕྲ་རྣམས་ཕྱིར་ཐོན་ནས་མི་སོགས་ལ་འགོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཅེས་དེང་ཚན་རིག་པས་དངོས་སུ་ཤོད་བཞིན་ཡོད་པས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཁ་བརྡ་བསླབ་བྱ་བྱེད་ཚུལ་དེ་དག་གི་རྩ་བ་ནི་ཚན་རིག་དང་ཧ་ཅང་མཐུན་ནོ།\n www.cirad.fr>Covid-19> origins of the epidemic coronavirus>\n www.sciencefocus.com>How do viruses make us ill?\n ནད་ཀྱི་ཁ་རླུང་སྤྲིན་དུ་ཆགས་པ་ལས། །བལ་ནད་རྒྱུ་གཟེར་གག་ལྟོག་འབྲུམ་ནག་འབྱུང་། །གཞན་ཡང་དུས་བཞིའི་འབྱུང་བ་དམན་ལྷག་ལོག།དྲག་ཤུལ་རི་དུག་ཁྲོས་འཇིགས་མྱ་ངན་འདོད། །ཁ་ཟས་མ་སྙོམས་པ་ཡིས་རིམས་སུ་འགྱུར། །རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ཡིས་མཁྲིས་པའི་མེ་དྲོད་བསང་། ཞེས་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ། ༡༩༩༣ པར་ཐེངས་གཉིས་པ། བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་དམ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།ཤོག་གྲངས། ༢༤༣\n www.discovermagazine.com>here’s How those Disease Can jump to Humans\n www.nbcnews.com>where did the Coronavirus come from ?\n www.newscientist.com>did coronavirus come fromalab?\n www.newscientist.com>this won’t be the last pandemic.Where will be next one come from?\n www.sciencefocus.com>How do viruses jump from animals to Human? ‘‘if its cooked, eating is actually one of the lowest risks,’’ says J.Scott Weese,director of the University of Guelph’s Centre for Public Health and Zoonose.Its the handling that comes before eating-the killing-skinning and butchering-that is highly risky\n www.thehindu.com> coronavirus was made inalab, says survey\n news.cgtn.com>virologist at Wuhan lab speaks to Science:\n www.cnn.com/surivors face disease threat/\n www.sciencemag.org>ancient viruses found in Tibetan glacier Science\n Dead Silennce:Fear and terror on the anthrax trail by Bo Coen and Eric David Nadler. Publication 2009 Publisher:Barkely:Counterpoint:Distribute by Publishers Group West.\n www.ran.org/how many trees are cut down every year?\n www.sentientmedia.org/how mang animals are killed for food everyday\n www.healthline.com/the worst outbreaks in u.s.history\n དེ་སྔ་སྡོམ་རྩིས་བརྒྱབ་པའི་ཡིག་ཆ་མ་མཐོང་ཡང་། སྨན་རམས་པ་གཡང་འབུམ་རྒྱལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་དང་། དཔེ་དེབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་གཞིགས་ཚེ།\n༥ མཇུག་གཏམ། ( རང་ཉིད་ལ་གཅེས་ན། ཁོར་ཡུག་ལ་གཅེས་ཤེས་དགོས)\nམདོར་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་། བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གི་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་མཐུད་འདོད་ན། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རིན་ཆེན་ས་གཏེར་སོགས་ཤོག་དངུལ་གྱི་གྲངས་ཀ་ཙམ་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འཕྲལ་ཕུགས་གོ་ལྡོག་པའི་སྤྱོད་པར་མགོ་མི་འཁོར་བར། འགྲོ་བ་སྲོག་ཆགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་སྡེར་གཏོགས་པའི་ཤིང་ནགས་དང་ཆུ་བོ་སོགས་ལ་བདག་གཅེས། གཏོར་བརླག་དང་བག་མེད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཉན་པའི་སློབ་གསོ་དང་གོ་རྟོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་གང་མགྱོགས་སྤེལ་དགོས། དཔེར་ན། ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་ཅི་ཙམ་བཏང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་ནད་དང་ནད་ཡམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངེས་ཀྱི་སྐོར་ཚན་རིག་པས་བཏོན་པའི་གྲུབ་དོན་རྣམས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱིས་དེབ་ཆུང་ལྟ་བུ་བཟོས་ཏེ། ཚོང་པ་དང་བཟོ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་ལ་ངོ་སྤྲོད་དང་། དམིགས་བསལ་གྱིས་སློབ་གྲྭ་དང་མཐོ་སློབ་ཁག་གི་སློབ་ཚན་དུ་འཇོག་ཐུབ་ན། ཁོ་ཚོ་ནི་མ་འོངས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་བདག་པོ་ཡིན་པས་ཆུང་དུས་ནས་ཁོར་ཡུག་བདག་གཅེས་ཀྱི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་ཞིག་འཇོག་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། དེ་ཡང་ཁོར་ཡུག་ལ་བདག་གཅེས་བྱས་དང་མ་བྱས་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་དང་། ལྷག་ཏུ་རང་ཉིད་སྒེར་ལ་དངོས་སུ་ཕན་གནོད་གང་ཡོད་དང་། འདོད་རྔམ་དང་དགོས་མཁོའི་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་ཉེན་ཚབས་སྐོར་མང་ཙམ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབ་འདུག\nདེར་བརྟེན་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་ཚན་རིག་པ་མང་པོས་ད་དུང་མུ་མཐུད་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་ཚེ་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ཟླའི་ཁྲོད། འདས་པའི་ནད་ཡམས་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱི་འཇིགས་པ་ཆེ་བ་ཡོང་ངེས་ཀྱི་སྐོར་རྗོད་བཞིན་ཡོད།ཞིབ་ཏུ་བསམས་ཚེ། ནད་ཡམས་ནི་མིའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཤར་བ་ཡིན་པས། གཟུགས་བརྙན་དེར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས་ཚེ། ད་གཟོད་འགྲོ་བ་མིའི་འདོད་རྔམ་དང་། མྱོས་པ་ལྟ་བུའི་གཏུམ་སྤྱོད་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་ལས། གཞན་ཐབས་ཤེས་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །\nམཐའ་དོན། ནད་ཡམས་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་ལ། ཉེ་རིང་དང་ཕྱོགས་རིས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མེད་པས། རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་། སྤྱི་དང་སྒེར། རང་དང་གཞན་ཀུན་གྱིས་ཞིབ་ཏུ་མནོ་བསམ་གཏང་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབ་འདུག ནད་ཡམས་ཞི་གྱུར་ཅིག མིའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་མཚམས་ཆད་པར་གྱུར་ཅིག ཁོར་ཡུག་གཙང་གྱུར་ཅིག\nཁོར་ཡུག་གི་རིན་ཐང་ངས་བཤད་ན་ལག་ལེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་སུ་ཡིས་བྱེད། ཁོར་ཡུག་གི་གནས་བབས་ཇེ་སྡུག་ཡིན་ན་ཚན་རིག་གི་སྟོབས་ཤུགས་སུ་ཡིས་འགོག བདག་འཛིན་གྱི་མཐའ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ན་བདག་སྤོང་གི་བདེ་བ་སུ་ཡིས་ཤེས། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་མེ་དཔུང་ཁོག་ཏུ་སྦར་ནས་དྲོད་སྐྱིད་ཀྱི་བདེ་བ་སུ་ཡིས་རྟོགས། དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བསམ་བའི་འཁོར་ཕྱོགས་ལ་ཕྱིར་བལྟས་ཞིག་བྱེད་ན། གཅིག་ཤ་གཅིག་འཐུང་གི་སྲོལ་ལུགས་ཤིག་དང་། གཅིག་གསད་གཉིས་རྡུང་གི་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་ནས་མེད་པར་ཆག་སོང་བ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མི་འདུག དཔེར་ན་རང་དོན་བསམ་ནས་ཁོར་ཡུག་གཏོར། རང་རྒྱལ་འདོད་ནས་གཞན་མགོ་རྡུང་། དབང་ཤུགས་དང་བཙན་ཤུགས་ཁོ་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་སྲོག་ཆགས་ཡོད་ཚད་མེད་པར་བཟོ་ཐབས་གནང་དང་གནང་བཞིན་པ་རེད། དེ་དང་འདྲ་བ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ལ་གོང་དུ་བཤད་པར་ལྟར་དཔལ་འབྱོར་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཚན་རིག་གི་དངོས་པོའི་འཕེལ་རྒྱལ་ཁྲོད་ན་མཚན་ལ་གཉིད་མེད་པ་དང་། སེམས་ནད་ཅན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། ཁོ་མོས་ཀྱང་རང་ཉིད་མི་རབས་གསར་པ་ཞིག་དང་དེ་ལས་ཀྱང་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པའི་འགན་འཁྲིའི་ལས་འགན་ཉིད་དུ་བརྩིས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བདེ་སྡུག་གི་ཆེད་དུ་བསམ་བློ་ཅི་ནུས་རེ་གཏོང་ཁུལ་བྱས་པ་ན། གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་སྙིང་གཏམ་དམར་པའི་ཚིག་འགའ་ཤོར་སོང་ལ། གནད་དོན་གང་གི་ཆ་ནས་ནོར་བ་དང་གནས་ལུགས་མེད་པ་ཡོད་སྲིད་པས་ཀློག་པ་པོ་ཡོངས་ནས་བསམ་ཤེས་ཡོད་པར་སྨོན། ངའི་རེ་བ་དང་རྨི་ལམ་ནི་ད་ནས་བཟུང་སྟེ། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དུས་རབས་དང་མཐུན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་ཐབས་དང་། རང་ཅག་བོད་མི་རྣམས་ནས་རང་ཉིད་ནང་པ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་གཞི་རྩའི་བྱམས་བརྩེ་ཡི་འདུ་ཤེས། ལྷག་བསམ་གྱི་འདུ་ཤེས་སོགས་བརྙེད་དེ། དེ་ཡང་ཕྲན་ལ་མཚོན་ན། རང་ཉིད་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་། མི་རབས་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་སྤྱི་བའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པ་དང་ཆབས་ཅིག ཤེས་ཡོན་པའི་སྡེ་ཁ་ན་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་གཙོ་བོ་སྤྱོང་མཁན་ཞིག་ལ་བྲེ་བྲག་གི་འོས་འགན་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་སྔར་ནས་ཤེས་ཡོད། ཁ་སངས་ནས་བཤད་ན། ཁོར་ཡུལ་དང་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་ཞེས་འདི་ཡང་ཕྲན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་བསམ་ཚུལ་གཞི་མ་བྱས་ནས་ཏེ་རིང་གི་མི་རབས་གསར་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བའི་སྐྱོ་བའི་གདུང་དབྱངས་ཤིག་ཡིན་ནོ།།\nའཛམ་གླིང་གི་སྣེ་མོ་གསུམ་པ་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་གཙང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་པའི་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་། སྐད་བརྡ་དང་ཤེས་རིག མི་རིགས་དང་དཔལ་ཡོན་བཅས་ཀྱི་རང་དབང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ནི་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་འཚོ་བའི་རྟེན་ས་དང་། ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ལྡན་པའི་ས་གཞི་ཆེས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་དག་གི་ཡུན་གནས་དང་གོང་འཕེལ་གྱི་རྨང་གཞི་དང་མཐར་ཐུག་གི་རེ་ས་ཡོད་ཚད་ཁོར་ར་ཁོར་ཡུག་གི་མཛེས་སྡུག་དང་ཞི་འཇམ་གྱི་རི་ལུང་ལ་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཁོར་ཡུག་ཅེས་པ་ཚད་མཐོ་བའི་ཤེས་རྟོགས་དང་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ་འཛིན་སྐྱོང་ཐབས་ལམ་དག་བཤད་ཡོང་སྐབས། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ཚན་རྩལ་རླབས་ཤུགས་ཁྲོད་ནས་གདོང་ལེན་དང་རྟོགས་སད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དགོས་པ་དེ་བས་གལ་ཆེ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་དུས་རབས་འདིའི་རང་རྟོགས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་དང་། རང་གནས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་སྣང་མེད་སོང་བས། ས་གཞི་འདི་དང་དེར་གནས་བཅས་པའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་དང་། འཇིགས་སྐྲག ཛ་དྲག་ངང་གནས་བསྡད་པ་གྲངས་ལས་འདས། དེའི་ཕྱིར། ཕྲན་ནས་ཀྱང་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་དང་། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་རང་གི་ཤེས་བྱ་དང་རིག་གནས་ཞན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་མཁན་ཞིག་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གཞི་ལ་བཟུང་ནས། ཁོར་ཡུག་དང་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ཞེས་པའི་བརྗོད་བྱ་འདིའི་ཐོག་ལ་རིམ་པ་བཞི་ལ་དབྱེ་ནས་བཟོད་དཀའ་བའི་སྙིང་གཏམ་འགའ་སེམས་ཀྱི་རེ་བ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཡང་ལས་དབང་གི་ཁ་ཁ་བཏང་བའི་ངའི་ཤ་རུས་གདུང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོ་ལ་ཞུ་འདོད་ཀྱི་མོས་པ་དང་། དམ་བཅའ། རེ་བ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་གླེང་ཐུང་ཐུང་འདིའི་སྔོན་འགྲོའི་འབོད་དབྱངས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དུའོ།\nརང་ཅག་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་ཡིན་པ་དང་རེག་ཚོར་གྱི་མྱོང་བ་མི་གཅིག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་མཁན་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཁན་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས་ངའི་བརྗོད་ག་ལ་དགོས། གནས་ལུགས་འདི་ལ་གཞི་བཟུང་ནས་བཤད་ན། དྲང་བདེན་དང་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་གཅིག་འདྲ་ཡོད། གནས་དོན་འདི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཞིག་ཆགས་སོང་ན། ད་གཟོད་ཁྱེད་དང་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་། འོས་འགན། སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་རྟོགས་སད་དགོས་ལ། ཕྱི་དངོས་ཅི་ཙམ་གཙང་ན་དེ་ཙམ་གྱི་ནང་སེམས་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཞིག་དང་ཞི་བདེ་སྐྲུན་ཐུབ་པ་གསལ་པོ་རེད། ལུས་ཁམས་དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་མྱང་དང་མྱོང་བཞིན་ཡོད། འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ་ནི་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་ལ་རང་གི་སྲོག་ལྟར་བྲལ་ཐབས་མེད་པར་ཆགས་ཡོད། སྣང་ཚུལ་དང་འཁྲུལ་གཏམ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མི་དང་མི། མི་དང་སྲོག་ཆགས། མི་དང་སྤྱི་ཚོགས་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་དང་རྩོད་རྙོག་གང་ཡང་མེད་ལ། སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་རི་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ནགས་ཚལ། མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ནས་རང་གཞན་ཀུན་ལ་བསམ་ཤེས་ལེགས་པོ་བྱས་ན། ད་གཟོད། ལུས་ཁམས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་བར་ན་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་འབྲེལ་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་རིག་གནས་བ་ཞིག་རེད་ཟེར་ཆོག དེ་མིན་རང་རེའི་ཕ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་རྒྱུན་ལ་ཡང་ཆུ་གཙང་མ་རྙོག་ན་ཀླུ་མི་དགའ། རྩྭ་རྩི་ཤིང་བཅད་ན་མི་ཚེ་ཐུང་། རི་བཟང་བོ་སློག་ན་ལྷ་མི་དགའ་། དྲི་ངན་པ་བདུག་ན་གནམ་མི་དགའ་ཞེས་པ་སྤྱི་དམངས་ཀུན་ཕན་པའི་གདམས་ངག་ཁྲོད་ནས་ང་ཚོའི་གོ་རྟོགས་སད་དགོས་པ་ཧ་ཅང་མང་སྙམ།\nལྷག་པར་ཏུ་རི་སྐྱེས་གཅན་གཟན་རི་དྭགས་དང་། གཡུང་དྭགས་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ། ནམ་མཁའི་བྱ་བྱེའུ་སྣ་མང་། ས་གཞིའི་འབའ་འབུའི་སྡེ་རིགས་སོགས་དང་ང་ཚོའི་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་ལ་འབྲེལ་ཆེ་ལ་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་སོང་བས། དུག་ལྔའི་ཞགས་ལ་བཅིང་བའི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་རི་དང་ཆུ། བྲག་དང་སྤང་། མེ་ཏོག་དང་ལྗོན་ཤིང་སོགས་ལ་རིན་ཐང་གང་ཡང་མེད་པར་གང་གི་འདོད་པ་ལྟར་གསོད་དགོས་ས་ན་བསད། གཏུབ་དགོས་ས་ན་གཏུབ། གཏོར་དགོས་ན་གཏོར་ཏེ། མཐོང་མཐོང་རིག་རིག་ལ་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དེ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་མང་དྲགས་བས། ཉིན་རེ་བཞིན་མིའི་ལུས་ཁམས་མི་བདེ་བ་དང་ནད་ན་ཚ་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ངའི་བརྗོད་ག་ལ་དགོས། བློ་ཕམ་པའི་གནས་ཚུལ་དག་མཐོང་བཞིན་དུ་ད་དུང་སྔར་བཞིན་རང་འདོད་ཁོ་ན་དམིགས་ནས་འགྲོ་བསྡད་ན་ནམ་ཉི་མ་ཞིག་ལ་ཁོར་ཡུག་ཁ་ལོག་འགྱུར་ནས་ཡོད་ཚད་མེ་དཔུང་ཞིག་གི་ནང་ལ་ལྷུང་མི་སྲིད་པ་ག་ལ་ཡིན།\nདེ་ཡང་ལམ་རིམ་ལས། ཁམས་གསུམ་བརྩིས་ན་ལྷ་རིགས་མང་བར་མངོན། ། རྒྱུ་འབྲས་བརྩིས་ན་ངན་སོང་མང་བར་མངོན། ། སྤྱི་སྡེ་སྒོ་རིགས་བྱོལ་སོང་མང་བར་མངོན། ། འཁོར་བ་ལྷང་ལུགས་བཤད་ན་དམྱལ་བ་མང་།། ཞེས་གསུངས་པར་ལྟར་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་མི་ལུས་ཐོབ་པར་ཆེར་ཉུང་བས། རྐང་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་སྤོ་མི་ཤེས་མཁན་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་ཀྱང་མྱོང་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་མ་རིག་ནས་བཟུང་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་ལྷུང་བ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་ང་ཚོའི་འཁོར་བ་འདིའི་ཡོད་ཚད་ལ་མྱོང་དགོས་བྱུང་སོང་བ་རེད། མ་ཟད་དེའི་ནང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དམིགས་བསལ་འགན་འཕར་མ་ཞིག་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཆེས་གལ་གནས་ཆེ་བའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་བཟོད་པ། ལྷག་བསམ། མི་སྒེར་གྱི་རང་ཚུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡང་དག་རྣམས་གཅེས་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོར་ཡུག་ལ་བདག་སྐྱོང་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེར་མཐོང་བས་གཤམ་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོད་ཀྱི་་ཐབས་ལམ་འགའ་བཀོད་འདོད།\nཞེས་གོང་གི་གནས་དོན་བདུན་པོ་ནི་ནང་པ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གཙང་བཟོད་དགོས་པའི་ཆེར་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཁོར་ར་ཁོར་ཡུག་དེ་ཞི་བདེ་དང་ལྷིང་འཇགས་ཞིག་མེད་ཚེ། ད་གཟོད་ང་ཚོ་སུ་དང་སུ་ཡིན་ཡང་གསོན་པོར་གནས་ཀྱང་ནམ་ཡང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་ཁེར་རྐྱང་བདག་མེད་ཀྱི་མི་ཚེ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་པས། གནས་དོན་འདི་ལ་རེག་ཚོར་གྱི་མྱོང་བ་ལྡན་པའི་སྤྱི་འགྲོ་ཀུན་ནས་བསམ་ཤེས་ཡོད་པར་སྨོན།\n བོན་གྱི་ལམ་རིམ་ལས། རྩོམ་པ་པོ། མེ་སྟོན་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར།\nའགྲོ་བ་མི་ཞེས་པ་ནི་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའམ། ཡོ་བྱད་བཟོ་ཤེས་ཤིང་ཡོ་བྱད་བཀོལ་ནས་ངལ་རྩོལ་ཤེས་པའི་སེམས་ལྡན་ཁྱད་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། སྲོག་ཆགས་གཞན་ལས་ལྷག་པའི་གོ་ས་དང་། ལས་འགན། རིན་ཐང་། ལྟ་ཚུལ། སྣང་ཚུལ། བྱ་ལུགས། སྤྱོད་ལུགས་ལ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ནས་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་གནས་ལུགས་ལྡན་པའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་ནུས་མཁན་དང་། གཞན་གྱི་དགོས་མཁོ་བཞིན་གསར་གཏོད་དང་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་ལ་ངོས་འཇིན་གནང་ངོ་། གལ་ཏེ་ད་དུང་མི་ཞིག་ཡིན་བཞིན་དུ་ས་གཞི་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་གཙང་བཟོད་མ་བྱེད་པར། ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དཀྲུག་ནས་དུས་རྗས་སྣ་ཚོགས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་ཏེ། ཆུ་རླུང་ཡོད་ཚད་སྦག་བཙོག་བཟོས། རང་བྱུང་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་བཅད་གཏུབ་མང་དྲགས་བས། ཆར་ཆུ་དུས་ཐོག་ལ་མི་བབས་པ་དང་། རླུང་ནག་འཚུབ་དམར་ལྡང་བ། ཆུ་ལོག་རྒྱག་པ། ས་འགུལ་གངས་ཉིལ་བྱུང་བས་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་ནད་ན་ཚ་མང་བ། ཚེ་ཐུང་བར་ཆད་མང་བ། ཞ་ར་འོན་ལྐུགས་ཅན་སོགས་འགྱུར་ནས་གསོན་ལམ་ལས་འཆི་ལམ་ན་ཁ་ཕྱོགས་མཁན་མང་ངོ་། གནད་དོན་འདིའི་བྱུང་ཁུངས་ཡང་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན་མི་རང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྩི་མཐོང་དང་། རིན་ཐང་། གལ་གནད་སོགས་མ་མཐོང་བར་རང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་རྒྱལ་ཁ་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ངས་བཤད་ཅི་ལ་དགོས།\nདེ་ལས་ཀྱང་བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོ་མ་བྱས་པར་ཤོག་སྙིགས་ཡོད་ཚད་མཚོ་ལ་བཏབ། འགྱིག་ཤོག་གང་ཡོད་མེ་རུ་སྒྲོན། ཤེལ་དམ་སྣ་ཚོགས་ས་རུ་གཏོར། ཟས་ལྷག་འཐུང་ལྷག་གང་འདོད་གཏོར། ཁ་ལུད་སྣ་ལུད་གང་བྱུང་མང་བྱུང་གཡུགས་པ་སོགས་ལ་ཕྱི་འདང་ཞིག་བརྒྱབ་ན་ངོ་མ་རང་གི་རང་ལ་ངོ་ཚ་བའི་སྣང་བ་བྱུང་། མདོར་ན་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་གི་མཐར་སོ་སོའི་ཚེ་སྲོག་ལ་ཡང་གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་གིན་ཡོད་པས་གོང་གི་ཉེས་དམིགས་ཡོད་ཚད་སྤང་ནས་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོད་ཀྱི་ལས་རིམ་ནང་། ཆ་ཤས་ངེས་པར་ལེན་སྤྱོད་དགོས་པ་དང་། རང་ཉིད་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྷན་དུ་རང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་རང་གི་འགན་འཁུར་ནས་གྲུབ་འབྲས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྩོན་ལེན་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བར་འདུག་གོ\nལོ་ངོ་དུ་མ་ཞིག་གི་ཡར་སྔོན་ལ་བོད་གངས་ཅན་ལྷ་ཡི་ཞིང་ཁམས་འདིར་ཕྱིའི་ཡུལ་ལྗོངས་བལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་གངས་རི་དང་སྤང་རི། བྲག་རི་དང་རྗ་རི། ནགས་ཚལ་སོགས་གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་ཚན་རིག་གི་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་མཁན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཆེས་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་ཞི་བའི་ལྷ་གནས་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན།\nདེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་མེས་པོ་རྣམས་ཡང་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་སྡུག་ལས་ལ་འཛེམས་པ། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་ཤུགས་དབང་གིས་ད་ལྟའི་སྐབས་སུ། བདེན་པ་མི་གཙོ་དཔལ་འབྱོར་གཙོ་བའི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་ལ། གནས་ལུགས་མི་གཙོ་དབང་སྒྱུུར་གཙོ་བའི་ཆབ་སྲིད་མང་། ཞི་བདེ་མི་གཙོ་དམག་འཁྲུག་གཙོ་བའི་སྒེར་གཅོད་དབང་བཙན། སྤྱི་དམངས་མི་གཙོ་སྒེར་དོན་གཙོ་བའི་ཁྲིམས་བཅད་མང་དྲགས་བས། གནས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་བཞིན་བཤད་ས་མེད་ལ་བཤད་ཀྱང་ལག་ལེན་གང་མེད་པ་ང་ཚོ་ཚང་མའི་གོ་རྟོགས་སད་དགོས། ད་དུང་། གཞན་ཕྱོགས་མི་གཙོ་རང་ཕྱོགས་གཙོ་བའི་ལམ་ལུགས་ཀུན་ལ་མཉམ་འཇོག་མ་བྱས་ན། དུས་རབས་འདིར་མི་ཡོད་ཚད་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་གཡོག་པོ་འགྱུར་ནས་ཁོར་ཡུག་ཅེས་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་དང་ཁ་བཤད་ཚིག་སྐམ་ལས་ལག་ལེན་དངོས་སུ་མེད་པ་ཆགས་དང་ཆགས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།\nགཉིས་ནས་མི་རེ་རེ་ནས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་རང་གི་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་ནས་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་ཁོར་ཡུག་གཞི་གཅིག་ཆགས་ཐབས་སུ་འབད་དགོས། དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ན། རང་གཞན་ཀུན་ལ་ནད་ཉུང་བ། ཚེ་རིང་བ། ལོག་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བ། ཟས་གོས་ནོར་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་པའི་སྲོག་ལྡན་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ལྡན་པའི་སྔར་མེད་ཀྱི་འཚོ་བ་གསར་བ་ཞིག་དང་། འཇིགས་སྐྲག་མེད་པའི་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་ལ་དགེ་ཕན་རླབས་ཆེན་ཡོད་དོ།\n སྤྱི་དམངས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་རྒྱལ་ཁོངས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་བཅས་དོན་ཚན་གཞི་ནང་ལྟར་འོང་འགན་ཐེག་འཁུར་དང་། འོས་བབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་མངའ་བའི་རང་བྱུང་མི་བུ་ལོའོ་ཞེས། གནམ་ས་གོ་འབྱེད་ལས། དྲངས། ཤོག་གྲངས། ༡༥༥། ཕྲིན། ༤


Terdzo-JI-021 - Rinchen Terdzö\nMa hA kA la phyag drug pa\nthugs rje chen po pad+ma sgyu 'phrul drwa ba las/_ye shes mgon po phyag drug pa'i bka' gtad byin rlabs lcags kyu\nVolume 37 (ཇི) / Pages 623-628 / Folios 1a1 to 3b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 37 > Text #21 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. thugs rje chen po pad+ma sgyu 'phrul drwa ba las ye shes mgon po phyag drug pa'i bka' gtad byin rlabs lcags kyu. In Rin chen gter mdzod chen mo pod so bdun pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 37) by 'jam mgon kong sprul, 623-628. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces pa 'di'ang gter kha gzhan la dkon cing khyad par dbang dang byin rlabs sogs gter byon tshad ldan mi 'dug pas/_pad+ma gar dbang blo gros mtha' yas pa'i sdes rdzong shod bde gshegs 'dus pa'i pho brang du bsdebs pa dge legs 'phel\ngter mdzod mchog gling mgon po phyag drug\n༄༅། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་པདྨ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་བཀའ་གཏད་བྱིན་རླབས་ལྕགས་ཀྱུ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ནག་པོ་ཆེར། ཁྲོས་པའི་སྐུར་བཞེངས་དེར་བཏུད་ནས། །དེ་ཡི་བྱིན་རླབས་བཀའ་གཏད་པ། །ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་འདིར་བཀོད་བྱ། །ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བཀའ་གཏད་པ་ལ། གཞུང་མཐུན་དཀྱིལ་འཁོར་རས་བྲིས་བཀྲམ། མེད་ན་མཎྜལ་ལ་མེ་ཏོག་མཐིང་ནག་གི་ཚོམ་བུ་དབུས་སུ་ཆེ་ཆུང་གཉིས། ཕྱོགས་བཞིར་བཞི་བཀོད་པའི་སྟེང་དུ་ཁྲིའུར་སྐུ་རྟེན། གཡས་གཡོན་དུ་སྔགས་བྱང་དང་ཕྱག་མཚན་ཙཀླི །མདུན་དུ་འབུལ་གཏོར་གཙོ་འཁོར་དྲུག་པ་དང་སྨན་རཀ །ཕྱི་མཆོད། ཐུན་གཏོར་བཅས་བཤམ། པདྨ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་ནང་སྒྲུབ་ཀྱི་བདག་བསྐྱེད་བཟླས་པ་བཅས་གྲུབ་ནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དབུ་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་གཏོར་མ་བྱིན་རླབས་བྱས་ལ་མདུན་བསྐྱེད་ཕྲིན་ལས་བསྟོད་པའི་བར་དུ་བཏང་། བཟླས་པ་ཅི་འགྲུབ་བྱས་ལ་གནང་བ་ནོད། དེ་ནས་སློབ་མ་ལ་ཁྲུས་བྱས། བགེགས་བསྐྲད་ཅིང་སྲུང་འཁོར་དང་སེམས་བསྐྱེད་གསལ་བཏབ་ལ། དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུང་བའི་གཙོ་བོ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་སྐྱབས་སུ་བསྟེན་པར་འོས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མ་མགོན་ལྕམ་དྲལ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཐམས་ཅད་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཉིད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་འབར་བ་ཆེན་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པའི་སྟོན་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་མཛད་པ་ཡོད་ལ། དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་འདི་ཉིད་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་གི་ཐུགས་ལས་ཆེད་དུ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་བར་ཆད་སེལ་ཞིང་བདེ་བ་ཅན་དུ་ལམ་སྣ་འདྲེན། མཆོག་ཐུན་མོང་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་དུ་འགྲུབ་པ་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་མས་འཕགས་པ་སྟེ། གཞུང་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་། འདི་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་ཚེ་འདིར་བདུད་བཞིའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་ཞིང༔ ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་འགྲུབ༔ མཐར་ཐུག་བདེ་བ་ཅན་དུ་ལམ་སྣ་འདྲེན་པས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་བོ༔ ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་ཐབས་འདིའང་སྤྲུལ་པའི་གཏེར་ཆེན་མཆོག་གྱུར་གླིང་པས་གནས་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་འབུམ་རྫོང་ནས་སྤྱན་དྲངས་པའི་པདྨ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་ཆོས་སྡེ་ལས་བྱོན་པ་སྟེ། དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བཀའ་གཏད་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །ཐལ་མོ་མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པས་གསོལ་འདེབས་རྗེས་ཟློས། བླ་མ་མགོན་པོ་དབྱེར་མེད་ཀྱིས༔ བདག་ལ་བརྩེ་བར་དགོངས་ནས་ཀྱང༔ མགོན་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཆོག་གིས༔ བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ༔ ལན་གསུམ། མཚམས་སྦྱོར་སྤྱི་འགྲེ་བཅས། བདག་བསྐྱེད་ལྟར་སྐྱབས་སེམས་ཡན་ལག་བདུན་པ་རྣམས་རྗེས་ཟློས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྦྱང་། དེ་ནས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཞི་བསྒྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད། རྟ་སྔགས་ཀྱིས་བསང་། ཤཱུནྱ་ཏཱས་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ས་གཞི་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་དབུས་སུ། ཁྱེད་རང་རྣམས་གང་དུ་གནས་པའི་གོ་སར་པདྨ་དང་ཉི་མའི་གདན་ལ་ལྷ་ཆེན་ཚོགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཁ་སྦུབ་ཏུ་བསྒྱེལ་བའི་སྟེང་དུ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག །དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས། ཁྱེད་རང་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་སྲིན་པོའི་གཟུགས་ཅན་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་པ། སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་དྲུག་པ། ཕྱག་དང་པོ་གཉིས་གྲི་གུག་དང་ཐོད་ཁྲག་ཐུགས་ཀར་བསྣམས་པ། བར་པས་པདྨ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་གསོར་བ། འོག་མས་ཐོད་རྔ་དང་རྒྱུ་ཞགས་འཕེན་པ། དུར་ཁྲོད་རོལ་པའི་ཆས་ཀྱི་བརྒྱན་ཅིང་ཞབས་གཉིས་གར་སྟབས་མེ་ཕུང་གི་ཀློང་ན་བཞེངས་པའི་གནས་གསུམ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་མཚན་པར་སྒོམས་ཤིག །མདུན་རྟེན་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཀྱང་གསལ་འདེབས་འདི་བཞིན་མཛད་པར་ཞུ། མདུན་དུ་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོའི་དབུས༔སོགས་མངོན་རྟོགས་ལྟར་ལ། ཧཱུྃ་ལས་དང་བྷྱོ་ལས་ཞེས་པ་དོར་ནས། ཁྲག་འཐུང་རྡོ་རྗེ་སྲིན་པོའི་སོགས། གཡོན་དུ་འདོད་ཁམས་དབང་ཕྱུག་སོགས་ནས། རྒྱལ་ཆེན་ཕྱོགས་སྐྱོང་དྲེགས་པའི་ཚོགས༔ ཆར་སྤྲིན་གཏིབས་ལྟར་བཞུགས་པ་འོ། །ཞེས་གསལ་བཏབ་ལ། དེ་ལྟར་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་སྐུ་ལས་གཉིས་པ་འཕྲོས་ནས་སློབ་མ་ལ་ཐིམ་པས་མགོན་པོའི་སྐུ་ཡི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བསམ་ལ་སྐུ་སྤྱི་བོར་བཞག༔ ཧཱུྃ༔ སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན༔ སྣང་སྟོང་སྐུ་ཡི་བྱིན་གྱིས་རློབས༔ སྔགས་མཐར། ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ དེས་མགོན་པོའི་སྐུ་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་ཞིང་སྐུའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ༔ ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་བྱུང༔ སློབ་མའི་སྙིང་གར་ཐིམ་པར་བསམ་ལ། སྔགས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། སྙིང་པོ་ལན་གསུམ། སྔགས་བྱང་མགྲིན་པར་བཞག༔ ཧཱུྃ༔ སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ རྡོ་རྗེའི་གསུང་དང་རབ་ཏུ་ལྡན༔ གྲགས་སྟོང་གསུང་གི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ སྔགས་མཐར། ཝཱ་ཀ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ དེས་གསུང་གི་སྙིང་པོ་བཟླ་བ་ལ་དབང་ཞིང༔ གསུང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ༔ ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཕྱག་མཚན་རྣམས་འཕྲོས༔ སློབ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པར་བསམ་ལ་རང་སེམས་དང་མགོན་པོ་དབྱེར་མེད་དུ་མཉམ་པར་ཞོག་ཅིག༔ ཕྱག་མཚན་སྙིང་གར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན༔ བདེ་སྟོང་ཐུགས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ སྔགས་མཐར། ཙིཏྟ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ དེས་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོའི་ཐུགས་རིག་སྟོང་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་ཞིང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ༔ ཞེས་དང་། ཤིས་པ་བརྗོད། དེས་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སྙིང་པོ་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་དམ་ཚིག་བསྲུང་སྙམ་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། གཙོ་བོས་ཇི་ལྟར་སོགས་ནས། བསྔོ་བའི་བར་སྤྱི་ལྟར་བྱས་པས་གྲུབ་བོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐུན་གཏོར་བྱིན་རླབས་དང་སྔགས་བསྔོས་སྒྲུབ་ཐབས་ལྟར་བྱས་ལ། མཆོད་སྦྱིན་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ། །སོགས་ཕྲིན་བཅོལ་སྤྱི་མཐུན་བྱ། མཆོད་བསྟོད། ནོངས་བཤགས། མདུན་བསྐྱེད་རྟེན་ཡོད་མེད་དང་བསྟུན་པའི་གཤེགས་བསྟིམ། བདག་བསྐྱེད་བསྡུ་ལྡང་བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་བཅས་བྱའོ། །བྱིན་རླབས་ཉི་འོད་སྟོང་འབར་བས། །བདུད་བཞིའི་སྨག་རུམ་རྩད་ནས་བཅོམ། །གྲུབ་གཉིས་སྦྲང་རྩིའི་དགའ་སྟོན་གྱིས། །སྐལ་བཟང་བུང་བ་རྟག་འཚོ་ཤོག །ཅེས་པ་འདིའང་གཏེར་ཁ་གཞན་ལ་དཀོན་ཅིང་ཁྱད་པར་དབང་དང་བྱིན་རླབས་སོགས་གཏེར་བྱོན་ཚད་ལྡན་མི་འདུག་པས། པདྨ་གར་དབང་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་པའི་སྡེས་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་བསྡེབས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-JI-021&oldid=114343"


Fire in the Land of Snow: Self-Immlations in Tibet\n320p / 184.0MB\n416p / 368.0MB\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་བཟུང་བོད་ནང་བོད་མི་བརྒྱ་དང་བཅུ་ལྷག་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་འབྱུང་རྐྱེན་གང་ཡིན་གསལ་འདོན་བྱེད་པའི་གློག་བརྙན་ནུས་ཤུགས་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཡང་གནས་ཚུལ་དངོས་མཐོང་གིས་བཤད་པ་དང་བོད་ནས་འབྱོར་བའི་བརྙན་དཔར། བོད་གནས་མཁས་པ་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན། གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་བཅས་པར་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་སོགས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་གློག་བརྙན་དེས་ཉེ་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གཡོ་འགུལ་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་སྲེག་ལས་འགུལ་གྱི་ནུས་སྟོབས་བཅས་ཀྱི་ཐད་གཏིང་ཟབ་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nFire in the Land of SnowaDocumentary on Self-Immolations in Tibet (Full Version)i\n320p / 181.0MB\n360p / 258.0MB\nAn hour-long documentary that explores the causes behind the 118 self-immolations known to have taken place in Tibet since 2009. Combining smuggled videos, first-hand accounts and interviews with experts, scholars, and officials, this film provides an in-depth and comprehensive look at the recent history of Tibet and the powerful forces that lie at the heart of one of the largest waves of political self-immolations in history.\n美国之音制作的一小时长的纪录片，探讨了自从 2009 年起在中国藏区发生的110 多起自焚背后的原因。这部影片结合了偷带出境的录像、 第一手资料、对专家学者和官员的访谈，对于西藏近期的历史，对于历史上最大的自焚浪潮之一的核心动力所在，提供了深入和全面的观察。


Dominican Republic འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར295ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.242 ཡིན།\nLamictal Bad Dreams Drug Ciprofloxacin Pharmacokinetics Oral Buy Xanax Dominican Republic ས་ག་ཟླ་བར་བལྟ་རྒྱུའི་གློག་བརྙན༼ བུདྷ ༽ དཔྱད་མཆན་ཡོད།0VanessaMix 2015-12-11 08:57:59 Folate Aspirin Zocor\nངྷོ་མི་ཉི་ཁ་རྒྱལ་ཁབ་སྟེ། རྒྱ་སྐད་དུ（多米尼加共和国）ཟེར་བ་དང་། དབྱིན་སྐད་དུ（The Dominican Republic）ཟེར་བ་ཡིན། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི4.8734ཡོད་པ་དང་། མི་གྲངས་ཁྲི823.0722ཡོད་ལ།\nཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། 多米尼加共和国 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The Dominican Republic རྒྱལ་ས། སན་ཐོ་ཏོ་མིང་ཀོ། མངའ་ཁོངས་རྒྱ་ཁྱོན། སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ4.8743 མི་གྲངས། ཁྲི823.0722 ངོ་སྤྲོད། དྷོ་མི་ཉི་ཁ་རྒྱལ་ཁབ་སྟེ། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ4.8743ཡོད་པ་དང་།\nrepublic || China is also known as the People’s Republic of China. s⁄E-CÈ-`-s⁄E-ƒ-U…-NUEc-≠…-UM-P-î`-...people’s republic || I amacitizen of the People’s Republic of China. E-P…-s⁄E-ƒ-U…-NUEc-≠…-UM-P-î`-BT-l…...republic || Have you been to the People’s Democratic Republic of Korea? mÈN-dP-CÈ-NUEc-CVÍ]Ã-≠…-UM-P-î`-B\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། «国家篇» ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། “The Republic” རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། པོ་ལ་ཐུ(སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི427ལོ—སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི347ལོའི་བར)ནི་གནའ་རབས་ཀེ་རི་སེའི་སེམས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཤེར་རྟོགས་རིག་པ་བ་དང་ སུའུ་ཀོ་ལ་ཏེ་ཡི་སློབ་མ་དང་། ཨ་རུ་སི་ཐོ་ཐོའི་དགེ་རྒན་རེད། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལ།«རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལེའུ»ཞེས་པ་དང་།«གཟུར་གནས་ཀྱི་ལེའུ»ཞེས་པ་སོགས་ཡོད་དོ། ། རྩོམ་དེབ་ངོ་སྤྲོད།


རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་བབ་སྤྱིར་བཤད་པ། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\n[གཙོ་ཚིག] རྒྱ་གར། ཆུ་བོ་པཀྵུ ། ཆུ་བོ་སི་ཏ། དྲཝིཌ་མི་རིགས།\n[དུས་ཚོད] སྤྱི་ལོ་2015ལོའི་ཟླ་3ཚེས་23 ཉིན།\nཉེ་ལམ་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་གཞི་ཁག་ཅིག་ལ་དཔེ་ཀློག་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་དེ་དག་ལས་རང་ཉིད་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པ་ཁག་ཅིག་ཚིག་ཐོར་བཀོད་ནས་གང་དེ་དག་གི་ངོས་འཛིན་གསལ་བོར་ཡོང་ཕྱིར་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན། བརྒྱུད་རིམ་དེའི་ཁྲོད་ནས་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་ཁག་ཏུ་ཁ་མི་གསལ་བའི་ས་མིང་དང་ཆུ་མིང་འགའ་ཤས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་དང་མིང་བརྡ་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཡོད། སྤྱིར་རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཤེས་རིག་བྱུང་འཕེལ་ལ་རགས་ཙམ་བལྟས་པ་ཡིན་ནའང་རྨོངས་པ་ཁོ་བོ་ལྟ་བུ་ཚོར་བློ་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྤྲོ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱའོ། །\nརྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ངོས་འཛིན་པ་ལ་ཐོག་མར་གླེང་བར་འདོད་པ་ནི་བོད་སྔ་རབས་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་དབུས་ན་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ཡོད་པར་གསུངས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་དང་དུས་འཁོར། མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སོགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་མོད། སྙན་ངག་ཁྲོད་དུ། འཛམ་གླིང་ངང་མོའི་རྗེས་སོང་བ། ། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་འཛམ་གླིང་དེ་རྒྱ་གར་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་གཅིག་མཐུན་ཞིག་མེད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་འཛམ་གླིང་ཞེས་པའི་སྒྲའི་འཇུག་གཞི་ལ་གོ་བ་ལེགས་པར་ལེན་དགོས། འདིའི་ཐད་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་དཔྱད་གཞི་ཡག་ཤོས་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྟོད་དུ་བརྩམས་པའི་བཙན་པོ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ <<འཛམ་གླིང་ཆེན་པོའི་རྒྱས་བཤད་སྣོད་བཅུད་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་>> ཞེས་པ་དེ་རེད། ཕྱག་དཔེ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་ 1830ལོར་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ལོ་2009 ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད། ཕྱག་དཔེ་དེར། “སྤྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བཤད་པ་དུས་འཁོར་དང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་པའི་མདོ། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་སོགས་མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་གསུངས་པ་མདོར་དྲིལ་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ལ་དབུས་ཀྱི་ཆ་དང་ཤར་དང་ལྷོ། ནུབ་དང་བྱང་སྟེ་ཆ་ལྔར་བྱས་པའི་དབུས་ཀྱི་ཆར་བོད་ཡུལ་དང་ལི་ཡུལ་སོགས་ཡོད་ཅིང། ཤར་གྱི་ཆར་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་ནག་ཆེན་པོ་མན་ཅི་དང་མན་ཇུ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དང། ལྷོ་ཡི་ཆར་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་དང་གཞན་དེའི་ཆར་གཏོགས་པ་མི་གཏོགས་པའི་གླིང་ཕྲན་མང་པོ་དང། ནུབ་ཀྱི་ཆར་པར་སིག་དང་ཐོད་དཀར་གྱི་ཡུལ་སོགས་ཀླ་ཀློའི་ཡུལ་མང་པོ་དང། ལི་ལྲི་པ་ཡ་དང་ཨི་རྦ་པ་སོགས་ཕེ་རང་དང། ཧིཾ་དུའི་ཡུལ་མང་བ་དང། བྱང་གི་ཆར་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་སོགས་ཧོར་སོག་པའི་ཡུལ་མང་པོ་དང། དེ་དག་གི་བྱང་དུ་ཡུལ་གྱི་མཆོག་ཤམ་བྷ་ལ་དང། དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཙམྤཀའི་ཡུལ། སྤྲེའུའི་ཡུལ། གསེར་མིག་ཅན། རུག་མ་དང། པུ་རསྨ། གསེར་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་སོགས་ཡུལ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང། གཞན་ཡང་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དང། མི་འམ་ཅི་དང་དྲི་ཟ། གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་སོགས་ཀྱི་གནས་མང་ངོ། ”p.4 ཞེས་འཁོད་ཡོད། ཕྱག་དཔེ་འདིར་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ཞེས་པ་དང་མཛོད་ལུགས་ཀྱི་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་ཞེས་པ་དེ་དེང་སང་གི་ངོས་འཛིན་ལྟར་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་མོད། བོད་ཡུལ་དབུས་དང་རྒྱ་གར་ལྷོ་རུ་བཞག་ནས་བཤད་པ་འདི་རང་ཡུལ་གཅེས་པར་བཟུང་བ་ཐལ་དྲགས་སྙམ་སྟེ་དཔྱད་པར་འཚལ། གང་ལྟར་འདི་ནས་བོད་ཡུལ་ལྟེ་བར་བྱས་ན་རྒྱ་གར་དེ་ཕྱོགས་གར་ཡོད་པ་དང་ཉེ་འཁོར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་གང་དག་ཡོད་པ་བཅས་ཤེས་ནུས། གོང་དུ་རྒྱ་གར་ལ་འཛམ་གླིང་ཟེར་བའང་འཛམ་གླིང་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། དགེ་ཆོས་ཡིས་འཛམ་གླིང་ཞེས་པ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ནི་སྒྲ་ཤིན་ཏུ་དོག་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ངོས་འཛིན་གནང་དགོས་པ་ལས་དོན་མེད་མགོ་འཁོར་བྱུང་མི་རིགས། གཞན་ཡང། གནའ་དུས་སུ་རྒྱ་གར་ཞེས་པ་གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་གི་ཡུལ་ཕྱོགས་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ལ། དེ་ནི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དབུས་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ཆུང་བའི་ས་ཁུལ་འགའ་རེད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཁྱབ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་གསལ་བའི་སོག་པའི་དབྱིབས་ཅན་གྱི་ས་ཁོངས་དེ་དང། ཕྱིས་སུ་ལྷོ་བྱང་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ད་ལྟའི་འདི་བྱུང་བ་རེད།\nརྒྱ་གར་གྱི་ས་དབྱིབས་ཆགས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་གོང་དུ་རགས་ཙམ་བཤད་པ་བཞིན་སྙན་གཞུང་མེ་ལོང་མ་སོགས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤར་བའི་ལུགས་དང་ལྷོ་བའི་ལུགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་བཞིན་རྒྱ་གར་ཡུལ་གྲུ་ཆེན་མོ་འདི་ལ་ཤར་ནུབ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་སྤྱི་ལོ་1608 ལོར་བརྩམས་པའི་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་<<དམ་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་དར་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་>>བྱ་བར།P.316 རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ལ་དུམ་བུ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས་ཉི་འོག་ཤར་ཕྱོགས་དང་གི་རི་ཝརྷ་སྟེ་རིས་བསྐོར་བ། ཀོ་ཀི་བྱ་བ་སོགས་བརྗོད་ཡོད་པས་འདིར་ཞིབ་ཏུ་འགོད་པར་མི་བྱ། དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསེར་ཐང་སོགས་ནའང་ཐང་གི་བཙུན་པས་བཤད་པ་བཞིན་སོག་པའི་དབྱིབས་ཅན་ཟེར་བ་ཤིན་ཏུ་མད་དོ། །\nམངའ་ཁོངས་ཐད་གླེང་བར་བྱ་བ་ལ། དེང་སྐབས་ཤར་བལ་ཡུལ་དང་འབྲུག་ཡུལ། བོད་བཅས་ཀྱི་མཐའ་རུ་ཐུག་ཡོད་ལ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ན་གསེར་གླིང་དང་བྷང་ག་ལ་(Bengali孟加拉)ཡོད། ལྷོ་རྒྱ་མཚོ་དང་ནུབ་བྱང་ན་ཕ་ཀི་སི་ཐན་(Pakistan巴基斯坦)དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་བཅད་ཡོད་ལ། དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ 3287590 Square kilometer དང་མི་གྲངས་དུང་ཕྱིར་ 1.27 billion འདུག རྒྱ་གར་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་གནའ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མིའི་སྐབས་ནས་ཡུལ་འདིར་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་བྱས་ཡོད།\nགནའ་བོའི་ཤེས་རིག་དར་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ལུང་འདིར་མིང་དུ་གྲགས་པའི་ཆུ་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཙམ་འགྲམ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་གངས་ཀྱི་རི་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་སིན་དྷུ་དང་གངྒཱ། པཀྵུ་དང་སུ་ཏ་བཞི་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། དེ་ལས་ཀྱང་གྲགས་ཆེ་བ་སིན་དྷུ་ཆུ་བོ་དང་གངྒཱ་གཉིས་རེད།\n༡ སིན་དྷུ་ཆུ་བོ། Indus印度河 ཆུ་བོ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནུབ་བྱང་གི་ཕྱོགས་ནས་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་ལ། འདི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་མིང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་བོད་མ་གཏོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་མིང་ལ་ཧིན་དྷུ་ India 印度 ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ནི་ཨཱརྱཎཱ་མི་རིགས་ Aryan 雅利安人 ཀྱིས་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱེད་དུས་ཆུ་རྒྱུན་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ལ། པར་སིག་ Persia 波斯སྐད་དུ་སིན་དྷུ་ལ་ཧིན་དྷུ་ཞེས་ཀློག་གིན་ཡོད་སྟབས་མིང་དེ་རིམ་བཞིན་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བར་བཤད། སིན་དྷུ་ཆུ་རྒྱུན་དུ་གནས་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དསྱཱ་ (Dasa 达萨/Dasya 达述)ལ་སིན་དྷུའི་ཤེས་རིག་གམ་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་ཅིག་དར་བར་བཤད་མོད་རྗེས་སུ་ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན་པར་མཁས་པ་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཤད་ཡོད། སིནྔྷིའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་ཤེས་རིག་ནི་ཧ་ར་ཕ་ Harappa 哈拉帕 ཡི་ཤེས་རིག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་སུམ་སྟོང་ཙམ་གྱི་སྔོན་ནས་བྱུང། ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་ཁུལ་ནས་ཤར་བསྐྱོད་བྱས་པའི་རྒྱ་གར་ཨཱརྱཎཱ་མི་རིགས་འདིས་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ 1500BC ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ནས་རིམ་བཞིན་དབུས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་མཐར་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བའི་རིག་བྱེད་སོགས་ཤེས་རིག་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་མི་རིགས་འདི་ལས་བྱུང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཨཱརྱཎཱ་མི་རྒྱུད་ནི་ཆུ་བོ་འདིའི་བཞུར་རྒྱུན་དུ་གནས་པའི་དེང་གི་པཛྙུཔུ་ Punjab 旁遮普 ཆུ་བོ་ལྔའི་ཡུལ་གྱི་མི་རིགས་འདི་ཡིན་པའང་ང་ཚོར་ངོ་འཕྲོད་དགོས། ཆུ་བོ་འདི་ཡུལ་གང་ནས་གང་དུ་འབབ་པའི་ཐད་ལ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་དགུའི་སྟོད་དུ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་བཙན་པོ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་མད།\n༡ ཆུ་བོ་གངྒཱ། Ganges恒河 ཆུ་བོ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་གངས་ཏི་སེ་ནས་ཡུལ་དབུས་བརྒྱུད་ནས་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་དུ་བྱིན་རླབས་ཆེ་བའི་ཆུ་བོ་འགངས་ཆེན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཆུ་བོ་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་བྱེད་གཏམ་རྒྱུད་དང་ལྷ་སྒྲུང་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང། ཆུ་བོ་གངྒཱའི་ཤེས་རིག་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་བྱུང་ཞིང། སིནྔྷི་དང་གངྒཱའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་རིག་ཅེས་ཀྱང་འབོད།\n༣ ཆུ་བོ་པཀྵུ། Brahamaputra བོད་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་གངས་ཏི་སེའི་ཕྱོགས་བཞིར་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་པར་བཤད་པ་མ་ཟད་ཆུ་བོ་པཀྵུ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡར་ལུང་གཙང་བོར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མོད། བོད་ཀྱི་ཡར་ལུང་གཙང་བོ་རྒྱ་གར་དུ་འབབ་པའི་མིང་ལ་པྲཧྨཔུ་དྲ་ Brahamaputra ཟེར་ལ་དེ་ནི་གངས་ཏི་སེ་ནས་ཁ་ཤར་དུ་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་གཙང་དང་ཡར་ལུང་ཁོག་བརྒྱུད་ནས་ཁ་ལྷོ་རུ་ཕྱོགས་ཏེ་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེང་གི་ས་ཁྲའི་སྟེང་ནས་ངོས་འཛིན་གསལ་བོར་ཐུབ་པས་ཤར་ཕྱོགས་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་སྟེ་ཆུ་བོ་པཀྵུ་ནི་ Brahamaputra ཡིན་པར་ངོ་འཕྲོད་མོད། འོན་ཀྱང་། བཙན་པོ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དུ། p.156 ཆུ་བོ་པཀྵུ་ནི་ཏི་སེའི་ནུབ་བྱང་གི་རི་རྒྱུད་ཐོ་དཀར་གྱི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ཞིག་ཐོན་ཏེ། ཁ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ནས་བྷ་ལག་བྷོ་དཀར་དང་ཧེ་བ་སོགས་བརྒྱུད་དེ་འབབ་པ། ཏུརུཥྐ་དག་གི་རྩ་བའི་ཡུལ་རུམ་དང་ཉེ་སར་ཁ་ར་ཁལ་སག་ཟེར་བའི་སོག་སྡེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེའི་སའི་ཆར་མཱན་སརྦ་ཟེར་བའི་མཚོར་འབབ་པར་བྱེད། ཅེས་པ་ལས། ཏི་སེ་ནས་ཁ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བལྟས་ནས་འབབ་པར་བཤད་པ་ལ་ངེས་པར་དུ་བསམ་གཞིགས་བྱ་དགོས། དེས་ན་རྒྱ་གར་གྱི་ཆུ་བོ་ Brahamaputra ལ་བོད་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གཉིས་པ་བྱུང་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཆུ་བོ་པཀྵུ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་བོད་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་ཡིན་ལ་སྔོན་ནས་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ཆུ་བོ་པྲཧྨཔུ་དྲ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཐོག་མར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ནི་ཉེ་དུས་ཀྱི་མཁས་པ་མཁན་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཡིན། ཁོང་གིས་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཁུལ་རེད། དེ་བཞིན་ Indus སིན་དྷུ་ཆུ་བོ་ལ་ཧིན་དྷུ་ཆུ་བོ། English དབྱིན་ཡིག་ལ་ཨིན་ཡིག་ཟེར་བ་སོགས་སྔོན་རབས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ངོས་འཛིན་དེ་ལྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་ལའང་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་ཉམས་ཅན་ཁག་ཅིག་གིས་གསར་བཅོས་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་སོས་དུས་ཀྱི་ཉི་མ་ཕུད་རྒྱག་བྱེད་པ་དང་འདྲ་ལ། དེ་ལ་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས། “མིང་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་མཐུན་པར་བསྒྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། དེའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གིས་མཁས་ཉམས་སུ་བསྒོམས་ཏེ། མན་ལུང་ལ་སྨོན་ལུང་དང། གཡའ་མ་ལུང་ལ་ཡིད་སྨོན་ལུང་སོགས་བཅོས་པའང་ཡུལ་དེ་གཞན་གྱིས་ངོས་ཟིན་དཀའ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མི་ལེགས་སོ། ” ཞེས་གདམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མད་དོ། །\n༤ ཆུ་བོ་སི་ཏ། Satluj སྔོན་གྱི་མཁས་པ་མང་པོས་གངས་ཏི་སེ་ནས་འབབ་པའི་ཁ་འབབ་བཞི་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་སྟེ་པཀྵུ། ལྷོ་ཕྱོགས་རྨ་བྱ་ཁ་འབབ་སྟེ་གངྒཱ། ནུབ་ཕྱོགས་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་སྟེ་སིན་དྷུ། བྱང་ཕྱོགས་སེང་གེ་ཁ་འབབ་སྟེ་སི་ཏ་བཅས་དྲངས་ལ། དེ་དག་ལས་ཆུ་བོ་སི་ཏ་ཞེས་པ་འདི་དེང་སྐབས་རྙེད་ཐུབ་མེད། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་བྱང་ཕྱོགས་ན་སྭ་ཏ་བྱ་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་སྒྲ་ཉེ་ཡང་ཆུ་བོ་དེ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་རང་ནས་འབབ་པར་བཤད་པས་ཆུ་བོ་སི་ཏ་གངས་ཏི་སེ་ནས་འབབ་པར་བཤད་པ་དང་མི་མཐུན། བཙན་པོ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཆུ་བོ་སི་ཏ་ནི་གངས་ཏི་སེའི་བྱང་ཤར་གྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ལས་ཐོན་ཏེ་ཐོ་དཀར་གྱི་ཚྭ་མཚོར་འབབ་ཟེར་བ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་མ་ངེས་མོད། ཡིན་ཡང་དེང་སང་ཏི་སེ་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ Satluj ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སེང་གེ་ཁ་འབབ་སྟེ་ཆུ་བོ་སི་ཏ་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་ངེས་ཤེས་རྙེད། འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ན། “ཡུལ་པ་ཛ་པ་ན་ནས་ཤར་ལྷོར་ཆུ་ཀླུང་ཀཾ་ཀར་ཟེར་བ་དང་སུ་ཏ་ལ་ཟེར་བ་གཉིས་བྱང་ཤར་ནས་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད། ” ཅེས་པའི་ཆུ་བོ་སུ་ཏ་ལ་ཞེས་པ་ནི། དེང་སང་གངས་ཏི་སེ་བྱང་ཕྱོགས་ནས་སིམ་ལ་ Shimla དང་པཛྙུཔུ་མངའ་སྡེ་ Punjab Pradesh ནང་བརྒྱུད་དེ་སིན་དྷུ་དང་འདྲེས་ནས་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཆུ་བོ་ Satluj ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་ཁོ་བོར་ངོ་འཕྲོད་སོང་བས། མདོར་ན་ཆུ་བོ་སི་ཏ་དང་ཆུ་བོ་སུ་ཏ་ལ་དང་ Satluj གསུམ་ཁོ་བོས་ཆུ་བོ་གཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་སེང་གེ་ཁ་འབབ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།\n༥ ཆུ་བོ་ཡ་མུ་ནཱ། Yamuna ཆུ་བོ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་ནས་བཞུར་ཏེ་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ཤར་འགྲམ་བརྒྱུད་དེ་ཡུལ་དབུས་ནས་གངྒཱ་དང་འདྲེས་ཏེ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ལ། འདི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་སོགས་ན་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་རེད།\n༡ རྒྱལ་བོའི་ཁབ། Rajagrha གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་དང་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་བོ་དང་མ་སྐྱེས་དགྲ་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མ་ག་དྷའི་ Magadha རྒྱལ་ས་རྙིང་བ་ཡིན་ལ། མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་ས་ཕྱི་མ་ནི་སྐྱ་ནར་བུའི་གྲོང་ Patna ཡིན་ཞིང་། མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་རབས་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ལྔ་བའི་སྔོན་ལ་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང་ནནྡའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན། ད་དུང་གྲོང་ཁྱེར་མཉན་ཡོད་(Srivasti ཤྲཱཝསྟཱི) དང་འཐབ་མེད་(ཨཡོདྷྱཱ) དང་གནས་བཅས་(སཱཀེཏ) རྣམས་ནི་སྔར་ཀོ་ས་ལའི་Kosala རྒྱལ་སར་གྱུར་བའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཡིན་པ་ལ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་སྐབས་སུ་འདི་ཐམས་ཅད་མ་ག་དྷའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར། ཡུལ་ཁམས་འདི་དག་ན་རྒྱ་གར་གྱི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཡོད་པ་རྣམས་ཕྱིས་སུ་ཨཱརྱཎཱ་མི་རིགས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་བྲན་གཡོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་རིམ་བཞིན་ལྷོ་མཐར་ཆད་པར་བཤད།\n༢ བཅོམ་བརླག Mathura ལྡི་ལི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ཆུ་བོ་ཡ་མུ་ནཱའི་འགྲམ་དུ་ཡོད། སྒྲ་ངན་དང་སྐྱ་བསེང་བུ་ལྔ་འཐབ་པའི་རུས་པའི་རི་བོ་ཡོད་ཅེས་ཐང་སིན་ལམ་ཡིག་ནས་བཤད།\n༣ རྡོ་འཇོག Taxila རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ Pakistan གྱི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་རིག་དར་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་སྟེ་སྔོན་གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་གི་རྒྱལ་སྲས་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་སའི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་དེང་སྐབས་མཁར་ཤུལ་ཙམ་མ་གཏོགས་ལྷག་མེད་པ་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མཐོང། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་གན་དྷཱ་ར་ Gandhara 健陀罗སྟེ་དྲི་ཟའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་བོ་ཀནིཥྐཱའི་ Kanishka རྒྱལ་ས་ཡང་རྡོ་འཇོག་ཡིན་པར་གྲགས། འདུལ་བའི་གླེང་འབུམ་དུའང་རྒྱལ་བོ་གཟིགས་ཅན་སྙིང་བོས་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་ཡུལ་རྡོ་འཇོག་ཏུ་ཀླད་པ་གཤེགས་བཅོས་ཀྱི་དཔྱད་སྦྱང་བར་མངགས་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་།\n༤ པར་སིག་གི་ཡུལ་དང་ཐོད་དཀར་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་དེང་སང་ Persia 波斯དང་ Turkey土耳其 ཞེས་པ་དེ་གཉིས་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ཛལནྔྷ་རའི་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་ན་ཡོད་ལ། ཡུལ་འདི་དག་བརྒྱུད་ནས་ཨཱརྱཎཱ་མི་རིགས་དང་ཁ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་མ་ཟད། གྷི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ནས་བཙན་འཛུལ་བྱས།\n༥ བིཀྲམ་ཤཱིལ། ནང་པའི་གསང་སྔགས་དར་སའི་ཆོས་སྡེ་འདི་ནི་པཱ་ལའི་རྒྱལ་རབས་གཉིས་པ་དྷརྨ་པཱ་ལའི་དུས་སུ་བཞེངས་པ་ནས་མཁས་པ་མང་པོ་བྱོན་ཏེ་མཁན་རབས་མང་པོ་བྱུང། དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ཡང་གནས་འདིར་མཁན་པོར་མཛད་མྱོང། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤཀྱཱ་ཤཱིས་མཁན་པོ་མཛད་སྐབས་ཏུརུཥྐའི་རྒྱལ་པོོ་ཟླ་བས་མ་ག་དྷཱའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་དུས་འདུ་གནས་འདིའང་ནུབ། སྐབས་དེར་པཎྚིཏ་ཤཀྱཱ་ཤྲཱི་ཤར་ཕྱོགས་ཛ་གརྡ་ལར་བྱོན་ནས་ལོ་གསུམ་རྗེས་སུ་བོད་དུ་བྱོན། ཡིན་ཡང་སྐབས་དེར་དཔལ་ནཱལེནྡྲ་བཅོམ་མེད་པར་ལྷག་པ་བཙན་པོ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བཤད།\nརྒྱ་གར་ནི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཤེས་རིག་དར་སྔ་བའི་གནའ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་ལ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ཡར་སྔོན་ནས་གནས་འདིར་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་བྱས་ཡོད་པའི་སྐོར་གནའ་རྫས་རིག་བརྟག་དཔྱད་རིག་མཁས་པ་དབང་ཚོས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། རྡོ་ཆས་གསར་རྙིང་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལས། གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་མི་རིགས་རྣམས་ནེ་སྒར་མི་རྒྱུད་ Negroid 尼格罗人种ཀྱི་རིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་ཡོད།\nརྒྱ་གར་གྱི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ནི་མུཎྜ་མི་རིགས་ Munda དང་དྲཝིཌ་མི་རིགས་ Dravida གཉིས་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སུ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་1500B.C ཙམ་ལ་ཨཱརྱཎཱ་ Aryan 雅利安人 མི་རྒྱུད་ཀྱིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གདོད་མའི་དྲཝིཌ་མི་རིགས་དང་ཨཱརྱཎཱ་མི་རིགས་གཉིས་བར་ལ་གཉེན་འབྲེལ་བྱུང་བ་ནས་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ་“རྒྱ་གར་ལ་མི་རིགས་སུམ་སྟོང” ཡོད་པར་བཤད། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་པོ་ཙམ་ནས་ཨཱརྱཎཱ་མི་རྒྱུད་ལས་རིགས་བཞིའི་དབྱེ་བ་གྱེས་ཏེ་གྲལ་རིམ་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱུང། རིགས་བཞི་ལས་དང་པོ་གཉིས་ནི་གྲལ་རིམ་གོང་མ་དང་གཞན་གཉིས་ནི་གྲལ་རིམ་དམའ་བར་འཇོག་ལ། དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་སོགས་ཀློང་བརྡོལ་བླ་མའི་<<བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་བྱུང་རིམ་>>པོད་གཉིས་པ་ལས། འཁོར་བས་སྐྱོ་སྟེ་ནགས་སུ་སོང།། བསམ་གཏན་སྒོམ་སྟེ་མངོན་ཤེས་ཤར།། དེ་ལ་མི་ཡི་དྲང་སྲོང་ཟེར།། བསམ་གཏན་མ་གྲུབ་ཁྱིམ་དུ་བབས།། སྙན་ངག་སོགས་འཚོ་བྲམ་ཟེ་རིགས།། དཔྱའ་ཁྲལ་ལ་དབང་རྒྱལ་བོའི་རིགས།། ཚོང་དཔོན་ལ་སོགས་རྗེའུའི་རིགས་ཏེ།། སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་ངན་ལས་ཀྱིས།། འཚོ་བ་གདོལ་བའི་རིགས་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །\nའཕགས་རིགས་བཞི་ནི། བྲམ་ཟེའི་རིགས། (Brahmana 婆罗门 ) རྒྱལ་རིགས། (Ksatriya 刹帝利) རྗེའུའི་རིགས། (Vaisya吠舍) དམངས་རིགས། (Sudra首陀罗)\nརིགས་བཞིའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་མཐོ་དམན་དབང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་འཐབ་རྩོད་རབ་དང་རིམ་པར་བྱུང་ཞིང་སྐབས་དེའི་རིགས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་པའི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་འགོག་པའི་གསུང་རྩོམ་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་<<རྡོ་རྗེ་ཁབ་>>ཅེས་པ་ནི་སྐབས་དེའི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་འགོག་པའི་འཐུས་ཚབ་བསྟན་བཅོས་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། གོང་དུ་བཤད་པའི་རིགས་བཞི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རིགས་བཞི་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཨཱརྱཎཱ་མི་རྒྱུད་ལས་གྱེས་པ་ཡིན་ལ། མི་རྒྱུད་དེ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་སིན་དྷུ་གཙང་འགྲམ་ནས་རིམ་བཞིན་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཡོང་བའང་བཤད་ཟིན། མི་རྒྱུད་འདི་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ངེས་བརྗོད་སོགས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། གནའ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ནི་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་ 婆罗门教དང་དགེ་སྦྱོང་ཆོས་ལུགས་ samana沙门教གཉིས་ཡིན་པར་ཧྥང་ལི་ཐེན་གྱི་<<佛教哲学>>ནང་བཀོད་ཡོད་མོད། གདོད་མའི་དྲཝིཌ་མི་རིགས་ Dravida ཀྱི་སྐབས་ནས་ཆུ་ལྷ་སོགས་ལ་མཆོད་འབུལ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པར་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་ཚོས་སྨྲ་བར་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཤད། གང་ལྟར་བྲམ་ཟེ་དང་དགེ་སྦྱོང་ཆོས་ལུགས་དར་སྔ་ཞིང་གྲུབ་མཐའ་མང་དུ་ཕྱིན། རྗེས་སུ་མགདྷའི་རྒྱལ་རྒྱུད་སྐབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་དང་ལྷག་པར་རྒྱ་གར་གྱི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཞི་སྟེ། མོརྱ་རྒྱལ་རྒྱུད། (Mauryan Empire 孔雀王朝) དང་ཀནིཥྐཱའི་རྒྱལ་རྒྱུད། (Kanishka dynesty ) དང་གུཔྟ་རྒྱལ་རྒྱུད། (Gupta dynesty 笈多王朝) དང་ཧརྵཝརྔྷན་རྒྱལ་རྒྱུད། (Harahavardhana ) བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནང་ཆོས་དང་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཤུགས་ཆེར་དར་ཡོད་ལ། སྙན་ངག་དང་གསོ་རིག་སོགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དར་ཡོད་མོད་རྒྱས་པར་འགོད་པར་དཀའ་ཙམ་བྱུང།\nསྤྱིར་སིན་དྷུ་ཆུ་བོ་དང་ཆུ་བོ་གངྒཱའི་འགྲམ་རྒྱུད་ནས་དར་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་འདི་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀུན་ཏུ་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་མི་བགྲང་བའི་སྐྱེས་བོ་མ་མཆིས་ཀྱང། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཁོའོ་སན་པེ་ (D.D. Kosanbi 高善必 1907—1966) ལགས་ཀྱིས། “དཔྱོད་ལྡན་གྱི་མཁས་དབང་ཚོས་རྒྱ་གར་ལ་ལོ་རྒྱུས་མེད་པར་བརྗོད་བཞིན་ཡོད། འདི་དོན་དངོས་རེད། རྒྱ་གར་ལ་གནའ་བོའི་རོམ་དང་གྷི་རེ་སི་ལྟ་བུའི་ཕྱི་གསལ་དང་ངེས་དག་གི་གླགས་བམ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད། ” ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། རྒྱས་གར་ལ་ལོ་ཚིགས་དང་དུས་རབས་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་གཅིག་གྱུར་དང་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས། འདིའི་ཐད་དུ་དགེ་ཆོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒན་པོ་ཚོ་བོད་ལས་ཀྱང་ངན་པར་འདུག་ཅེས་སྡུག་གཏམ་བརྗོད་ཡོད། དེ་བས་ཁོ་བོ་ལྟ་བུ་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་བརྗོད་པའི་སྤོབས་པ་ཡེ་ནས་མེད་མོད། རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་བབ་ཁག་ཅིག་བརྗེད་ངེས་རྐུན་པོས་མི་འཁྱེར་བའི་ཕྱིར་དུ་བཀོད་པ་དགེའོ། ། ། །\n1 <<རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང>> ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ།1608ལོར་བརྩམས། 1994 ལོར་ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང།\n2 <<འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད>>བཙན་པོ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས། 1830ལོར། 2009 ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང།\n3 <<གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་>>དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། 1990 ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང།\n4 <<རྒྱ་གར་རྒྱལ་རབས>>ཐུབ་བསྟན་མཆོག་སྒྲུབ། 2002 ལོར་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་ནས་དཔར།\n5 <<佛教哲学>>方立天. 1997年中国人民大学出版社.\n6 <<季羡林全集>>第十卷. 2009年北京外语教学与研究出版社．\n <<རྒྱ་གར་རྒྱལ་རབས>> སྟོད་ཆ། p.98\n2016 ལོའི་ཟླ6ཚེས 26 ཉིན།\n2020 ལོའི་ཟླ2ཚེས 28 ཉིན། 19:26\n2020 ལོའི་ཟླ2ཚེས 28 ཉིན། 19:38\n2020 ལོའི་ཟླ2ཚེས 29 ཉིན། 12:27\nའདིར་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་བསུབ་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། བཟོ་བཅོས་ཀྱང་བྱེད་མི་ཐུབ་པས། དྲ་བདག་ནས་ལན་ཞིག་གནང་རོགས།\n2020 ལོའི་ཟླ2ཚེས 28 ཉིན། 19:23\nརྩོམ་འདི་2015 ལོར་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན། 2018 ལོར་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་པ་འདིར་མེད་པས། བསྐྱར་དུ་འགོད་རྒྱུ་ཡིན།