སྤེལ་དུས 2018-06-11 ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། རྩོམ་པ་པོ། རྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོ།\nས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱིས་མཛད་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་གྱི་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྐང་པ་དང་པོ་ལ། རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་དེ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་རཀ་ར་བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་གྱིས་བརྩམས་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ། རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་ཞིང་། ། འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ལེགས་སྒྲུབ་པ། ། ཞེས་པ་འདིའི་ཆོས་ལུགས་ནི། ས་པཎ་གྱིས་སཾསྐྲྀཏའི་ཚིག་དྷརྨ་ལ་ཆོས་དང་། ནཱིཏི་ཞེས་སྲིད་ལུགས་སམ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་ནཱིཏི་ཤཱསྟྲི་ཟེར་བ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་འདུག་ཀྱང་། དེང་སང་མི་ཚོས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་དང་། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཟེར་བའི་ཆོས་ལུགས་ལ་གོ་ཡི་མེད་ན་དྲག་ཅེས་གསུངས། ཞེས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་ཞིག་ལུང་དྲངས་འདུག ། སྐབས་འདིའི་ཆོས་ལུགས་ཞེས་པ་ཆོས་དང་སྲིད་ལུགས་གཉི་གར་གོ་ན་འགྲིག་མིན་ལ་ད་དུང་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། གང་ལྟར་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་སྐབས་འདིའི་ལུགས་ཞེས་པ་སྲིད་ལུགས་ལ་གོ་དགོས་པ་དང་། ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་འདུག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། ། དོན་གྱི་བབ་ལ་དཔྱད་ནའང་དེ་ས་པཎ་གྱི་དགོངས་པ་དང་འབྱོར་ཏེ། ལེགས་བཤད་འདིའི་ཚིག་ཟིན་དུ་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ལེགས་སྒྲུབ་པ། ། ཞེས་པས་དོན་དེ་གསལ་བོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སློབ་དཔོན་དྷརྨ་ཀིརྟིའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས། ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཆོས་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་སོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། བོད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ལས་སྤྱིར་ཆོས་ཞེས་པ་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་གཉི་ག་ལ་གོ་ཞིང་། སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གང་རུང་ལ་གོ་བའང་ཡོད། དེ་བཞིན་ལུགས་ཞེས་པའང་ཆོས་ལུགས་དང་སྲིད་ལུགས་གཉི་ག་ལ་གོ་བ་ལུགས་གཉིས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་ཡང་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གང་རུང་ལ་གོ་དགོས། དཔེར་ན། འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་རབ་བྱེད་ལས།\nཁྲུས་ཀྱིས་དྲི་མ་སྦྱངས་ནས་མདངས་ཕྱུང་ཞིང་། ། ཧ་ཅང་སྒེག་མིན་གོས་གསར་གྱིས་ཀླུབས་ཀྱིས། །\nདྲི་བཟང་མེ་ཏོག་གསར་བས་མཛེས་བྱས་ལ། ། ལྷ་ཡི་དཔལ་ཡང་འཇུག་ཅེས་ལུགས་ལས་འབྱུང་། །\nཞེས་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་གོ་དགོས་པས། སྲིད་ལུགས་སམ་འཇིག་རྟེན་མིའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེས་ན་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའི་ལུགས་ནི་སྲིད་ལུགས་སམ་འཇིག་རྟེན་མིའི་ཆོས་ལུགས་ལ་གོ་དགོས་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དང་། འཇིག་རྟེན་མིའི་འགྲོ་ལུགས་འདུག་སྟངས་སམ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ཡང་སྟོན་པ་ཞིག་གོ ། ། དེ་ལས་ད་ལྟ་ཆབ་སྲིད་རིག་པ་ཟེར་བའི་རིག་པ་དེའང་རང་རེ་ལ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ཡང་ཁུངས་དེད་ན་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ལ་ཐུག་འདུག\nལར་རྒྱ་གར་གྱི་མི་དང་རིག་གནས་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་སྟེ། ཡེ་ཤུ་པ་དང་། ཨེ་ས་ལེམ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་གྲངས་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཁོང་དག་གིས་བསྐྲུན་ལ། སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟེངས་རིང་རྣོབ་དང་། ། རྨ་བའི་མཇུག་མ་མགྲིན་པའི་ཚོགས་བཀྲ་དང་། ། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་ཐུར་དུ་འབབ་པ་ཀུན། ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གྲུབ་སྟེ་རྒྱུ་ཡོད་མིན། ། ཞེས་ལྷ་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་། ལས་འབྲས་སོགས་ཡེ་མི་འདོད་པའི་ལྟ་བའང་ཁོང་དག་གིས་བཏོན། སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་གྲོག་སྦུར་ཙམ་ལའང་གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་བའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་སྟོན་ཁོང་ཅག་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་དགྲ་སྡེ་མཐོ་རིས་སོང་། ། ལྷ་མོ་རྣམས་དང་རྩེ་བར་བྱེད། ། ཅེས་དང་། ཁྲོས་པས་གཡུལ་ངོར་བསད་ན་ནི། ། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་ཞེས་རྒྱས་པ་ཟེར། ། ཞེས་ཀླ་ཀློ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་འཐབ་འཁྲུག་ཟེར་བའི་འདོད་ཚུལ་གྱི་ཁུངས་ཨེ་ཡིན་སྙམ་པའི་གཡུལ་ངོར་ཤི་བ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འཆད་མཁན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་གི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན། བྲམ་ཟེ་ཆུ་ལ་འཇིགས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་གཡུལ་ངོར་འཇིགས་པ་དང་། བུད་མེད་མེ་ལ་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ཐར་པ་མེད། ཅེས་འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་མཁན་ཡང་ཁོང་ཅག་ཡིན། འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ། རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་ཀིམ་པའི་འབྲས་འདྲར་གསུངས། ། དེ་དག་སྤང་བགྱི་དེ་ཡི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས། ། འཁོར་བའི་བཙོན་རར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་བཅིངས། ། ཞེས་དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་དང་། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། རྩེ་གསུམ་ལ་མཆོང་བར་བྱེད་པ་སོགས་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོས་ལུས་གཟིར་མཁན་ཁོང་ཅག་ཡིན་ལ། འཁྲིག་པ་བསྟེན་པས་མཚོན་བྱ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ནས་གྲོལ་བར་བཤདདེ་འདོད་པ་ལ་འཇོལ་ཉོག་ཏུ་སྤྱོད་མཁན་ཡང་ཁོང་ཅག་ཡིན། བདག་འཛིན་དང་སྲེད་ཞེན་སྤངས་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་མཁན་ཁོང་ཅག་ཡིན་ལ། གླིང་བཞི་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཁོང་ཅག་ཡིན། ཚད་མ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚགས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པ་ཁོང་ཅག་ཡིན་ལ། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཤོབ་བེ་འཆད་མཁན་ཡང་ཁོང་ཅག་ཡིན། གྲངས་རྩིས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་ཨིང་ཀི་དང་། ཐིག་ལེ། ཚབ་རྩིས་སོགས་བཟོ་མཁན་ཁོང་ཅག་ཡིན་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་འགོད་པ་ལ་ཀུན་ནས་མགོ་འཐོམས་པར་མངོན་མཁན་ཡང་ཁོང་ཅག་ཡིན། དེ་བས་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ལ་འདི་མེད་བྱ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་། ། སྤྱིར་བཏང་དུ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་བློ་ངོར་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་རྐྱང་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིག་སྣང་སྲིད་མོད། དོན་ལ་ཁོང་དག་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དར་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཤད་པར་བྱའོ། །\nསྤྱིར་ཆབ་སྲིད་ཅེས་པ་འདི་ལ་འགྲེལ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་མཆིས་ཀྱང་། གཙོ་ཆེ་བ་སྤྱི་པའི་བྱ་གཞག་གི་དོ་དམ་མམ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་གོ་དགོས་པར་སྣང་ཞིང་། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཀ་ཨུ་ཊི་ལྱའི་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པ་ལས། དེ་ནི་མ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཐོབ་པ་བསྲུང་བར་བྱ་བ། བསྲུངས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བ། འཕེལ་བ་འོས་པའི་མི་ལ་བགོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཤད་འདུག་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་དང་དམ་དུ་འབྲེལ་བ་ཞིག་གོ །\nཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ་དང་། རཱ་མཱ་ཡ་ཎ། ཨཥྚ་ད་ཤ་པུ་རཱ་ཎའམ་སྔོན་གྱི་རབས་བཅོ་བརྒྱད། རགྷུ་ཝཾ་ཤ་བྱ་བ་རྣམས་སུ་སྔོན་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་དྲང་སྲོང་ལ་སོགས་པའི་རབས་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་དེ་དག་བོད་དུ་མ་འགྱུར་ལ། ནང་པའི་གསུང་རབ་ལས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གདགས་པ་དང་། འདུལ་བ་ལུང་གཞི་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བའི་མདོ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ། མངོན་པ་མཛོད་སོགས་སུ་ཅི་རིགས་པར་འབྱུང་ལ། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྣམས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཀོད་པའི་ཁུངས་ནི་དེ་དག་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེར་བཀོད་པའི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་ལུགས་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་དཀོན་པོར་སྣང་ངོ་། ། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དུ་རྒྱལ་པོ་ནི་འབངས་རྣམས་ཕྱི་དགྲའི་འཚེ་བ་ལས་བསྲུང་བ་དང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་པའི་འགྲོ་ལུགས་མི་འཆོལ་བར་བྱ་བ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའི་ཚུལ་བསྲུང་བའི་ལས་ཁུར་ཅན་དུ་བཤད། ཚལ་པའི་དེབ་དམར་གྱི་མང་པོས་བཀུར་བའི་གདུང་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ།\nལོ་ཐོག་དེ་ལ་གསོག་འཇོག་དང་དབང་རིས་མེད་ཅིང་། ནམ་དགོས་དུས་སུ་ལེན། བརྔས་མ་ཐག་སྐྱེ་བ་ལ། མི་གཅིག་གིས་དྲན་ནས་ཀུན་གྱིས་གསོག་འཇོག་བྱས་པས་འབྲུ་དེ་ངན་ཞིང་ཕུག་སོག་ཅན་དུ་གྱུར། གཅིག་གིས་མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་དེ་ལ་ཆད་པ་བཅད་པའི་སླད་དུ་ཀུན་བགྲོས་ཏེ། གཟུགས་དང་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་གཅིག་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་ནས་ཚར་བཅད་རྗེས་བཟུང་གི་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས། དེ་ལ་མང་པོས་བཀུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མང་པོས་བཀུར་བ་ལ་ཞིང་པ་ཀུན་གྱི་སྟོན་ཐོག་གི་དྲུག་ཆ་རེ་བསྟབས་སོ། མིའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྔ་བ་ཡིན་སྐོ།  ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་ལས། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མ་ནི་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་མཁན་ཡིན་པས་ཁྲིམས་དཔོན་དང་། སྟོན་ཐོག་གི་དྲུག་ཆ་སྡུད་མཁན་ཡིན་པས་ཁྲལ་དཔོན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་ཀུན་གྱིས་བཀུར་ནས་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དབང་ཆ་གང་ལས་འབྱུང་བའི་ཁུངས་ནི་འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་གྱིས་བསྐོས་པ་ཡིན་པས་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་འདེམ་བསྐོ་བརྒྱུད་ནས་མངོན་དུ་བྱ་དགོས་པ་སོགས་དཔོག་ནུས། འབངས་ཀྱིས་འདེམ་བསྐོའི་ལམ་ནས་རྒྱལ་པོ་སྐོ་བས་དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཅན་གྱི་དབང་ཆའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་གྲུབ་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱལ་པོ་བྱུང་ཞིང་། རྒྱལ་པོས་འབངས་ཀྱིས་བཅོལ་བའི་དབང་ཆ་སྤྱད་ནས་འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཁྲིམས་བཅས་ཏེ་སྲོལ་དུ་རྒྱུག་པར་བྱེད་པ་དང་། འབངས་ལས་ཁྲལ་བསྡུས་ནས་མཁོ་ངེས་ཀྱི་འབྱོར་བ་གསོག་པ་སྟེ། དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་དང་། དབང་ལག་ཏུ་བསྟར་བའི་རིམ་པ་གཉི་ག་ཡོད་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྷུ་ལག་ནི་འཇུས་འདུག ། མང་བཀུར་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལས་བརྡ་དེ་དག་ཁྲོལ་ཅིང་། བོད་རྗེ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲིའི་ངག་རྒྱུན་ལའང་དོན་དུ་དེའི་སྒྲོས་བཀབ་འདུག་པར་བསམས་ཏེ། ཀུན་གྱིས་གཉའ་བར་ཁྲི་བྱས་པའང་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བའི་བརྡ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་ནི་བོད་ཀྱིས་སྣང་བཪྙན་གྱི་ལམ་ནས་དོན་དེ་ཤུགས་ལ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཙམ་མོ ། གནའ་བོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་དང་། དེང་གི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཁུངས་ནི་གྷི་རིག་གི་དམངས་གཙོའི་སྲོལ་ཡིན་པར་ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་མོད། དོན་དུ་རྒྱ་གར་ལའང་དེ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་གནའ་དུས་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པར་ངེས། རྒྱའི་ཧོང་དྷིའི་ངག་རྒྱུན་ནི་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐྲི་ཡུག་དང་ཡན་དྷི་སོགས་ལ་འཐབ་འཐབ་པའི་མཐར་ཕ་རོལ་པོ་ལས་རྒྱལ་ནས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་རྗེ་བོར་བསྡད་པར་བཤད་པས། དེ་ལས་ཀྱང་རིག་གནས་ཀྱི་གཤིས་ཀའི་ཁྱད་པར་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་བམ་སྙམ། དེས་ན་དབང་བསྒྱུར་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉི་ག་རྒྱལ་པོས་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་སུ་གཏོགས་མོད། ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་ནང་གསེས་སུ་ཁྱད་པར་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པར་སྣང་།\nརྒྱལ་པོའི་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་པ་ཚོ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ནི་ཙཀྲ་བརྟྟི་ན་སྟེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། མང་བཀུར་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་ནས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྡེ་ལྔ་བྱ་བ་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་འཁོར་བསྒྱུར་ལྔ་བྱུང་བར་བཤད་དེ། ཚལ་བའི་དེབ་དམར་ལས།\nགསོ་སྦྱོང་འཕགས་ཀྱི་སྤྱི་བོའི་ཝ་བ་བརྟོལ་བ་ལས་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་བྱུང་། གླིང་བཞི་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་དབང་བྱས་ཏེ། གསེར་གྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའོ། ། དེའི་བརླ་གཡས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མཛེས་པ། གླིང་བཞི་ལ་དབང་། གསེར་གྱིའོ ། དེའི་བརླ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཉེར་མཛེས། གླིང་གསུམ་ལ་དབང་། དངུལ་གྱིའོ། ། དེའི་བརླ་ལས་སྐྱེས་པ་མཛེས་ཅན། གླིང་གཉིས་ལ་དབང་། ཟངས་ཀྱིའོ། ། དེའི་བརླ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་མཛེས་ལྡན། གླིང་གཅིག་ལ་དབང་། ལྕགས་ཀྱིའོ། ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་སྡེ་ལྔའོ། །  ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། གསེར་གྱི་འཁོར་སྒྱུར་གཉིས་དང་། དེ་ནས་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་སྒྱུར་རེ་རེ་སྟེ་ལྔ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། གསེར་གྱི་འཁོར་སྒྱུར་དང་པོས་གླིང་བཞིའི་སྟེང་ལ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལའང་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། འཁོར་སྒྱུར་ཕྱི་མ་བཞིས་རིམ་བཞིན་གླིང་བཞི་ནས་གཅིག་གི་བར་དབང་བསྒྱུར་པའོ། ། འདི་ལ་བཤད་ཚུལ་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པ་ཡོད་དེ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་བཻཌཱུརྱ་དཀར་པོ་ལས། འཁོར་སྒྱུར་ལྔ་ནི་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་བཞིའི་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་སྟེང་ལ་སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་བསྣན་པས་ལྔ་དང་། སྔ་མ་བཞིས་གླིང་བཞི་ནས་གཅིག་གི་བར་དང་། ཕྱི་མས་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་དབང་བསྒྱུར་པར་བཤད་པདང་། ཡང་སྟོང་གསུམ་ལ་དབང་བའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའང་ཡོད་ཟེར། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་འདི་ལས་གླིང་གཅིག་ནས་གླིང་བཞིའི་བར་ཏེ། མིའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གི་མངའ་དབང་དུ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཐ་ན་འགྲོ་བ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་རྒྱ་ལ་པོ་གཅིག་གིས་དབང་བསྒྱུར་རྒྱུའི་བློ་ཞིག་མངོན་འདུག ། དེ་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཧམ་སེམས་ཆེན་པོ་ཟེར་རམ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་ཆེན་པོ་ཟེར་ཡང་རུང་སྟེ། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོ་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་མངའ་དབང་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་བློ་ནི་ཁོང་དག་གིས་ཆེས་སྔ་མོའི་དུས་ནས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བོར་བཏོན་ཡོད། དུས་འཁོར་ལས་ཤམྦྷ་ལའི་རྒྱལ་པོ་རིགས་ལྡན་ཉེར་ལྔའི་ཐ་མ་དྲག་པོ་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཆེན་པོ་སྟེ། ས་ཆེན་པོ་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་སམ་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་ནས་དུས་བཞི་ཕྱི་མ་འཆར་བར་གསུངས་པའང་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དང་མཚུངས་ཤིང་། དྲག་པོ་འཁོར་ལོ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ལ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞིག་ནམ་མཁའ་ལས་བབས་ཏེ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱ་ལ་བའི་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་བས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། དོན་གྱིས་ནི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོའོ། ། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་ཆེན་པོ་དེ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་མཁན་ནི་ཨ་ཤོ་ཀ་སྟེ་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་དང་། རྒྱལ་པོ་ཀ་ནིཥྐ་སོགས་ཡིན་ནོ། ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་ཆེན་པོ་དེས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱས་པ་ཅན་ཚོར་ཤན་ཆེན་པོ་ཐེབས་འདུག་སྟེ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ལ་དཔེ་བལྟས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། ཁོང་ནི་རང་རེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པར་བཤད་རུང་བས། ཕྱི་རབས་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྔགས། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་མིང་འདིའང་དང་པོར་བཟོ་མཁན་ནི་རང་རེ་རྣམས་ཨེ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོའམ་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་རིག་པ་ལ་བརྡ་ཆད་གལ་ཆེན་ཞིག་སྣོན་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆབ་སྲིད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་མཁོ་མིན་དང་སྲིད་མིན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆབ་སྲིད་པ་རྣམས་དང་ཆབ་སྲིད་རིག་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་སྙམ། མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ནས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལས་མི་འཕྱི་བ་ཡིན་ཟེརམོད། དེ་ནི་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱིའཁོར་སྒྱུར་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞིང་། འཁོར་ལོ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པ་ནི་རྩོད་དུས་ལའང་འབྱུང་སྟེ། སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཐུབ་པའི་དུས་ཀྱི་ཕྱི་ལའང་འབྱུང་བ་ཀ་ནི་ཀ་ལ་སོགས་པའོཞེས་མཆིམས་མཛོད་ལས་འབྱུང་ཞིང་། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི《མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ》ལས་ཀྱང་། དུས་འོག་མ་རྣམས་ལ་སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་དང་། རྒྱ་ནག་པོའི་ཡུལ་དུ་ཇིང་གིར། གངས་རིས་བསྐོར་བའི་ལྗོངས་འདིར་སྔོན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ། དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་པ་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་འབར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན། དེ་དག་གིས་དམག་དང་མཚོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཁམས་མང་པོ་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་དེ། རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་ཡུལ་ཀ་ལིངྐ་བཅོམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱི་གཡའ་བ་ལྟ་བུའོ། ། གླིང་གཅིག་ནས་དུ་མ་ལ་དབང་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་གང་ལ་མངའ་བའི་རྒྱལ་པོ་དེས་འཁོར་ལོ་དེའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་གླིང་བཞི་སོགས་ལ་དབང་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་བཏགས་པར་བཤད། དེས་ན་དེ་དག་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ ། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཟེར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་འཁོར་སྒྱུར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ན་ཤར་གྱི་ནམ་མཁའ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འབབ་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་དང་ལྷན་དུ་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་དུ་གྲགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་མ་རྣམས་ཀྱང་འབབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཆིམས་མཛོད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞན་དྲུག་ཀྱང་ཡོད་དེ། གླང་པོ་དང་། རྟ་དང་། ནོར་བུ་དང་། བུད་མེད་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་དང་། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་དག་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སོགས་ནི་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ་གྱི་རྐང་གྱ་བརྒྱད་པར་འབྱུང་བས་ཞིབ་ཏུ་འདོད་ན་དེར་གཟིགས་པར་འཚལ། མདོ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་གྱི་བཤད་པ་ནི་རིག་བྱེད་དྲང་སྲོང་གི་ལུགས་ལྟར་གསུངས་གསུངས་པས། འདིའི་སྐོར་གྱི་ནང་པའི་བཤད་ལུགས་ཀྱི་ཁུངས་ནི་རིག་བྱེད་ལ་ཐུག་འདུག། ཡང་འཁོར་སྒྱུར་ལ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གི་མདོ་ལས། རལ་གྲི་དང་། པགས་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་། ཚལ་དང་། ཁྱིམ་དང་། གོས་དང་། ལྷམ་སྟེ་ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ཡང་འབྱུང་བར་གསུངས། འཁོར་ལོ་བཞི་གའི་རྒྱུ་ནི་རིམ་བཞིན་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་བཞི་ཡིན་ཞིང་། དབྱིབས་ནི་ལྟེ་བ་མུ་ཁྱུད་རྩིབས་མ་དང་བཅས་པའི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་ཟླུམ་པོའི་དབྱིབས་ཅན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་རྡོ་རིང་ཟླུམ་པོ་སེངྒེ་བཞིས་ཆོས་འཁོར་བཏེགས་པའི་ཏོག་གིས་སྤྲས་པ་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མཚོན་རྟགས་བྱེད་པ་དེའི་སེངྒེ་བཞིའི་རྐང་སྟེགས་ཀྱི་ངོས་ལ་གླང་ཆེན་དང་། རྟ་དང་། ཁྱུ་མཆོག་དང་། སེངྒེ་སྟེ་ཕྱོགས་བཞི་མཚོན་བྱེད་སྲོག་ཆགས་བཞི་བརྐོས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་རྣམས་སུ་འཁོར་ལོ་རེ་བརྐོས་ཡོད་པནི་འཁོར་སྒྱུར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་བསམས་ཤིང་། དེ་ལ་རྩིབས་མ་ཉེར་བཞི་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་ཛ་ག་ཡ་པེ་ཏའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བརྐོས་རིས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་པདེའི་ཁྲོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྩིབས་མ་བཅུ་དྲུག་ཅན་ཞིག་སྟེ། གང་ལྟར་ཡང་འཁོར་ལོ་ནི་བགྲོད་བྱེད་དང་མཚོན་ཆ་གཉི་ག་ཡིན་པ་ཞིག་གོ། ། ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཁོར་ལོ་ནི་ཉི་མའི་སྣང་བཪྙན་གཟུགས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ལ་ཁྱབ་པ་བཞིན་འཁོར་སྒྱུར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་མཚོན་གྱིན་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་ཡང་འགྲིག་འགྲིག་ལྟར་སྣང་མོད། དེ་ལས་ཀྱང་དོན་ལ་གཞོལ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་ཡིས་ཤིང་རྟ་མཚོན་པ་ཡིན་སྙམ་སྟེ། རྒྱ་གར་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དུ་ཉི་མའང་རྟ་མཆོག་བདུན་གྱིས་དྲངས་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་བསྡད་ནས་ནམ་མཁའ་རུ་རྒྱུ་བ་འདིས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་རྒྱ་གར་པས་འཁོར་ལོ་བཟོས་ཤིང་སྤྱད་པ་མཚོན་ལ། སུ་གང་གིས་སྔ་མོ་ནས་འཁོར་ལོ་བཟོས་ཤིང་སྤྱད་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་དེ་ཤེས་ རིག་གི་དུས་རིམ་ལ་སླེབས་སྔ་བའི་རྟགས་མཚན་གལ་ཆེན་དུ་བཞག་རུང་སྟེ། ད་ལྟའི་དུས་རབས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའང་དོན་དུ་འཁོར་ལོ་དག་གིས་བསྐོར་ནས་འཁོར་གྱིན་པའོ། །\nགཞན་ཡང་ཤིང་རྟ་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་དཔུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་ཚེ་ཤིང་རྟ་ལ་སྡོད་པ་མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ་ལས་གཡུལ་འགྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ནག་པོ་དང་སྲིད་སྒྲུབ་གཉི་གའང་ཤིང་རྟ་ལ་བསྡད་ནས་གཡུལ་གྱི་བྱ་བར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ས་ཆེན་པོ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཤིང་རྟ་འདི་མེད་དུ་མི་རུང་བས་འདི་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་གྱི་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་མཚོན་བྱེད་དུ་བྱས་པར་ངེས། བོད་ལའང་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་བསམ་བློའི་ཤན་ཆེ་བས། 《མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》གླེགས་བམ་དང་པོ་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱལ་པོའི་མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ཞེས་པའི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་རུ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ཆ་ལུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས། བོད་ཁམས་གསུམ་གླིང་དགུ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱོན་ཏེ་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་བཅས། ལྷ་ཁང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བརྩིགས་ཏེ་ཆོས་ཁྲིམས་དར་གྱི་མདུད་པ་དང་འདྲ་བ་བཅས་ནས། བོད་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་བཀོད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་དང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་སོགས་ཕྱག་ན་འཁོར་ལོ་བསྣམས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བཞེངས་པའི་སྐུའི་སྣང་བཪྙན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་འཕགས་པ་ལྷ་ཁང་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་ནང་རིམ་དུ་རྩིབས་མ་བཅུ་གཉིས་དང་ཕྱི་རིམ་ལ་རྩིབས་མ་ཉེར་བཞི་ཅན་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་པ་དང་། སྔར་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ཏི་ཤྲིར་བཞུགས་པའི་ལོ་ལྔ་པ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་ལྷོ་སྒོ་ཁྲོན་ཐེན་མོན་ཞེས་པའི་གཡས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱི་ཀ་བའི་རྩེ་ལ་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐྱོནཔའང་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་བསམ་བློའི་མངོན་རྟགས་ཁོ་ནའོ། ། ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ནི་རྩིབས་མ་བརྒྱད་ཅན་ཏེ། རྒྱ་གར་ཨོ་རི་སའི་ཁི་ན་ལ་ཁིའི་ཉི་མའི་ལྷ་སུརྱའི་ལྷ་ཁང་གྲགས་ཅན་དེའི་རྩིག་འདབས་སུ་བརྐོས་པའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོདང་། རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ནག་པོ་དང་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའང་རྩིབས་མ་བརྒྱད་ཅན་ཡིན་པས་པོ། ། སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་ཕྱི་ལ།\nཡུལ་ལྦ་ར་ན་སེ། དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས། བདེན་བཞིའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་སར། རྡོ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུ་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དྷརྨ་ཙཀྲ་ཟེར་བ་གཅིག་བཞེངས་སོ། །\nཞེས 《རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང》ལས་འབྱུང་བ་བཞིན། ཡང་འཁོར་ལོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བམ་དམ་པའི་ཆོས་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་བྱུང་ཞིང་། སྟོན་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་ཏེ་སྐྱེ་འགྲོ་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར། སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་དུའང་སྟོན་པ་སྐུ་འཁྲུངས་རྗེས་བྲམ་ཟེ་མཚན་མཁན་གྱིས་ཡང་ན་འཁོར་སྒྱུར་དང་ཡང་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཞེས་དོན་ལ་སངས་རྒྱས་དང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པ་འདྲ་བར་སྨྲས་པ་བཞིན། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་སུ་སྲིད་ཀྱི་གོ་འཕང་མཐོ་ཤོས་ནི་འཁོར་སྒྱུར་དང་ཆོས་ཀྱི་གོ་འཕང་མཐོ་ཤོས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱས་འདུག་པར་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་སྤྱོད་མང་པོ་ཞིག་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་མཛད་སྤྱོད་སྟོན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མིང་བརྡས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་གདུལ་བྱ་འདུལ་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་རྟག་པར་དེ་འདྲའི་ཚིག་སྦྱོར་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ། རྗེ་ཞྭ་དམར་པཎྜ་ཏས།\nདཔལ་རིགས་གསུམ་བདག་ཉིད་ཙོང་ཁ་པའི། ། ཆོས་མདོ་སྔགས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ། །\nབཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་འཁོར་ལོས་དབང་བསྒྱུར་པ། ། རྗེ་བླ་མའི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོས་མཆོད། ། \nཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། ཡང་བར་སྐབས་ཤིག་ནས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གོ་འཕང་མཐོ་ཤོས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་རྒྱུའི་བློ་འཁྲུངས་པར་གྱུར་ཏེ། བང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་རྗེའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་རྣམས་བྱོན། རང་རེས་མཉྫུའི་གོང་མ་རྣམས་ལ་འཇམ་དབྱངས་གོང་མ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁུངས་ནི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་ལེའུ་ཉེར་གཅིག་པ་ལས།\nབྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ནི། ། ཁྱིམ་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྣམས་སུ། །\nགྱུར་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ ། \nཞེས་པ་སོགས་ཡིན། རང་རེའི་ལྷ་ཁང་སོགས་ཀྱི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་བྲི་བའི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ཆ་ལྔ་པ་ཞེས་པའི་རི་མོ་གྲགས་ཅན་སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲ་སྒྲོག་གི་རྒྱལ་པོ་ཨུ་ཊ་ཡ་ན་ལ་སྐྱེས་ལན་དུ་དབུལ་རྒྱུར་བྲིས་པར་གྲགས་པདེ་ཡང་རྩིབས་མ་དྲུག་ལས་མེད་མོད། ཡིན་པ་ནི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ལས་འོངས་པར་སེམས། དེས་ན་དང་པོ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ། དེ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་མཚོན་བྱེད་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སོགས་སུ་འཕོས་པ་ཡིན་པར་ངེས། འཁོར་ལོའི་རྩིབས་མའི་གྲངས་ཀ་ལ་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་སྤྱིར་ལྷའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རྩིབས་སྟོང་ཡོད་པཟེར་ཡང་། རི་མོ་དང་གཟུགས་སུ་བྱས་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྩིབས་མ་བཅུ་གཉིས་ཅན་དང་། བཅུ་དྲུག་ཅན། ཉེར་བཞི་ཅན་བཅས་སུ་སྣང་ལ། ཆོས་འཁོར་དང་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ནི་རྩིབས་མ་བརྒྱད་ཅན་ཏེ། རྩིབས་མའི་གྲངས་ཀའི་མང་ཉུང་ལ་མཚོན་དོན་ཡན་གར་བ་ནི་མེད་པ་འདྲ། རྒྱ་གར་པའི་འཁོར་སྒྱུར་རྣམས་ཀྱི་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལེགས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལ་རང་དབང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་གྲུ་དེ་འདྲའི་མང་པོ་ཞིག་ལ་སླེབས་མ་ནུས་མོད། སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་དབང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐོགས་རེག་མེད་པ་དེས་ནི་རང་རེ་ཁ་བ་རི་པ་རྣམས་སྔ་མོ་ནས་འབངས་ཀྱི་དང་པོ་ལ་བསྡུས་ཤིང་། ཡུལ་གྲུ་གཞན་པ་དུ་མ་ལའང་ཅི་དགར་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་འཛམ་གླིང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སུས་ཀྱང་བསྒྲུན་དུ་མེད་པའི་མངའ་འབངས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་བཙུགས། དེ་བས་རང་རེའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་འཁོར་ལོ་ནི་མཚོན་བྱ་གྱ་ནོམ་པའི་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བོད་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་ཁ་ངག་ལའང་གནམ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ས་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་སོགས་ཟེར། ལར་ཡུལ་གང་ལ་འཁོར་ལོ་དར་བ་སྔ་མིན་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་ཤེས་རིག་དར་བ་སྔ་མིན་གྱི་རྟགས་མཚན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་གར་ནི་འཛམ་གླིང་དུ་ཤེས་རིག་དར་སྔ་བའི་ཡུལ་གྲུ་ཡིན་པས་གནའ་སྔ་མོ་ལྷའི་དུས་རབས་ནས་འཁོར་ལོ་བྱུང་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལས་ཉི་མ་ནི་རྟ་མཆོག་བདུན་གྱིས་དྲངས་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་བསྡད་ནས་གླིང་བཞི་ལ་སྐོར་བར་བཤད་པས། དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་འཁོར་ལོ་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས་ལ། རྒྱ་གར་པའི་རི་མོ་ལའང་དེ་ལྟར་དུ་བྲིས་འདུག\nརྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་ཚུལ་ནི། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་པ་ཞེས་ཆོ་ག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ》ལས།\nདེ་ལ་གནའ་བོའི་ལུགས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། རྒྱལ་པོ་མཐུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཡུལ་གཞན་འཛིན་འདོད་པ་ན། ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ནས། རྟ་དཀར་པོ་མཚན་ལྡན་ཞིག་སྒ་སྟོང་དུ་བཏང་། དེའི་རྗེས་སུ་དམག་དང་བཅས་ཏེ་འགྲོ། དེ་ཡང་རྟ་དེ་གང་གི་ཡུལ་དུ་ཞུགས་པ་ན་ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་པོ་འབངས་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་། གལ་ཏེ་མ་འདོད་ན་ནི་རྟ་དེ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་རྟའི་རྗེས་ཀྱི་དམག་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དེ་བཅོམ་ཞིང་རྟ་དེ་སླར་ལོན་གྱི་བར་འཐབ་སྟེ་འབངས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྟ་གར་འགྲོ་ལ་རྗེས་སུ་དམག་འབྲང་ཞིང་ནམ་རང་གི་ཡུལ་དུ་སླར་འཁོར་བ་ན་རྟ་དེ་བསད་ནས་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིམ་པ་དེ་ལ་ཨཤྭམེངྷ་སྟེ་རྟ་གཙང་མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ནང་ནས་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་ར་ཛ་སུ་ཡ་བྱ་བའི་མཆོད་སྦྱིན་གཞན་ཞིག་བྱེད་ཅིང་། དེའི་སྐབས་སུ་སྔར་དབང་དུ་བྱས་ཟིན་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་དགོས་ཤིང་། བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོའི་དབུ་ལ་བསང་གཏོར་བྱས། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་གླུ་ལེན་བཞིན་ཡན་ལག་རྣམས་བཀྲུས་ཤིང་མཉེས་ཏེ་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དབུ་རྒྱན་བསྐོན་ནས་སེངྒེའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྤྲས་པའི་ཁྲི་ལ་སྡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཕྱིན་ཆད་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྒྱལ་པོ་དཀྱུས་མ་རྣམས་ལའང་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། \nཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་ཞིང་། གླང་ཆེན་གྱི་སྣ་ལ་བཏགས་པའི་བུམ་པའི་ཆུ་རྒྱལ་པོའི་སྤྱི་བོར་བླུགས་ནས་དབང་བསྐུར་བར་བཤད་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཀྱང་ག་ཤེད་ཅིག་ཏུ་སྔར་མཐོང་མྱོང་ཡང་ཞིབ་ཏུ་མི་དྲན་པས་རེ་ཞིག་ཁུངས་གང་ཡིན་གསལ་བོར་སྟོན་མ་ཐུབ། གོང་དུ་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོའི་དབུ་ལ་བསང་གཏོར་བྱས་ཞེས་པའང་བུམ་ཆུ་གཏོར་བ་ཡིན་ངེས་མོད། དེ་ནི་བྲམ་ཟེས་ཐད་ཀར་གཏོར་བའམ། གླང་ཆེན་གྱི་སྣ་ལ་བཏགས་ནས་གཏོར་བའམ། ཡང་ན་གཏོར་ཚུལ་གཉི་གའང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྣོད་ཀྱི་ཉེས་པའི་དྲི་མ་འཁྲུད་ཅིང་ལམ་བསྒོམ་པའི་སྐལ་བ་རྒྱུད་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་བུམ་ཆུ་སྤྱི་བོར་བླུགས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་སྐུར་བ་དེའང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་རྣམ་པ་ཚུར་བླངས་པར་སེམས་ཏེ། རྒྱལ་པོར་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བསྒྱུར་རྒྱུའི་དབང་ཆ་སྩོལ་བ་བཞིན་སྐབས་འདིར་ཡང་དབང་པ་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་འཆད་ཉན་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་ཆ་སྩོལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་དབང་ཞེས་པའང་དང་པོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མིང་བརྡ་དེ་ལས་འོངས་སམ་སྙམ། གོང་དུ་བཤད་པའི་རྟ་གཙང་གི་མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་པ་མཆོད་སྦྱིན་དངོས་གཞི་ཉིན་གསུམ་དང་དེའི་སྟ་གོན་ལ་ལོ་གཅིག་ནས་གཉིས་བར་འགྲོ། མཆོད་སྦྱིན་དངོས་གཞིའི་ཉིན་མོ་བྲམ་ཟེ་བཞི་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་བཞི་དང་། འཁོར་བཞི་བརྒྱ་དང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་འོངས་ཤིང་། ཕོ་བྲང་དུ་སླར་འཁོར་བའི་རྟ་དེ་གླང་མོ་དྲུག་བརྒྱ་དང་བཅས་ཏེ་མཆོད་སྦྱིན་དུ་བྱེད། རྟ་གཙང་གི་མཆོད་སྦྱིན་ནི་ལྷ་མཆོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་སྐུར་བ་དང་། མངའ་རིས་རྒྱ་སྐྱེད་པ་བཅས་མཉམ་དུ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་ཆོ་ག་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ནོར་དང་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་མེད་ན། དེ་འདྲའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་དཀའ་བར་སྣང་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་གང་ཞིག་རྟ་གཙང་གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྟ་གོན་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་པ་ན། དེ་ནི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དག་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱ་བའི་འཇིགས་སྣང་ཅན་གྱི་འཐབ་འཁྲུག་བསླངས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་དེ། མཆོད་སྦྱིན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་རྟ་དེ་གོ་མཚོན་དང་བཅས་པའི་དཔུང་བུ་ཆུང་བཞི་བརྒྱའི་སྲུང་བ་དང་བཅས་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་པས། དོན་དུ་ཡུལ་རྣམས་ལ་དྲག་པོའི་དཔུང་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྟ་དེ་ནི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཉི་མའི་ཚབ་མ་དང་། རྒྱལ་པོས་ས་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་པའི་གྲབ་ཤོམ་དུ་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་རྟ་གཙང་གི་མཆོད་སྦྱིན་དེ་ལེགས་པར་གྲུབ་ན། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ར་ཛ་སུ་ཡ་བྱ་བའི་མཆོད་སྦྱིན་ནི་ལས་སླ་བར་འགྲུབ་ལ། དེ་གྲུབ་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མངའ་གསོལ་བའི་ཆོ་ག་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དུ་མའི་མགོ་བོ་ལ་རྐང་སྟེགས་འཆའ་བའི་རྒྱ་ལ་པོའི་ཡང་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པའོ །  《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏའི》སྐབས་བཅུ་བཞི་པ་ནི་གཡུལ་ངོར་བརྟན་པས་རྟའི་མཆོད་སྦྱིན་ཇི་ལྟར་བྱས་པའི་རིམ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བོར་བཀོད་སྣང་ཞིང་། སྲིད་སྒྲུབ་རྟའི་ཕྱི་ལ་འབྲངས་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་སྲུང་བ་བྱས། ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས། ཐེངས་ཤིག་སྲོག་ཤོར་བ་ཕྱིར་སོས་ཏེ་མཐར་སླར་འཁོར་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་། བྲམ་ཟེའི་མཆོད་སྦྱིན་མཁན་བཅུ་དྲུག་གིས་རྟའི་ལྷུ་ལག་རྣམས་མེ་ལ་འཕངས་ཏེ་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་པ་སོགས་འབྱུང་།\nརྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་འཛམ་གླིང་དུ་ང་ཆེ་ང་བཙན་བྱ་རྒྱུ་ནི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཕུགས་འདུན་ཡིན་ཞིང་། དེ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་དྲག་པོའི་དཔུང་ཤུགས་ཤིག་ལ་རག་ལས་པར་སྣང་བས། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཚོས་དེ་ལྟ་བུའི་དཔུང་ཤུགས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་མཐོང་སྟེ། སྔ་མོ་ནས་རྟ་དམག་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་དམག ། ཤིང་རྟའི་དམག ། དཔུང་བུ་ཆུང་ངམ་རྐང་ཐང་གི་དམག་དང་བཅས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་བའི་དཔུང་ཞེས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་བཙུགས། དེའི་མིང་ཙམ་ལ་འདྲིས་ཆ་ཡོད་པའི་རང་རེའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཙམ་ཡིན་པར་བསམ་པའང་སྲིད་མོད། དོན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་ཡན་ལག་བཞི་བའི་དཔུང་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཕྱིའི་དགྲ་འགོག་པ་དང་། རང་གི་ཡུལ་ཁམས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་སོགས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བའི་ཁྲོད་དུ་དངོས་སུ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདོན་མྱོང་བ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ327པར་གྷི་རིག་མ་ཆི་ཏུན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨེ་ལེག་ཟན་དར་གྱིས་ཏ་ཟིག་བཅོམ་རྗེས་རི་བོ་སནྡྷུ་ཀུ་ཤ་བརྒལ་ནས་རྒྱ་གར་ཆུ་བོ་ལྔའི་ཡུལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ། རྒྱལ་ཕྲན་པཱུ་རིའི་རྒྱལ་པོས་རྟ་དམག་བཞི་སྟོང་། ཤིང་རྟ་སུམ་བརྒྱ། གླང་ཆེན་ཉིས་བརྒྱ། དཔུང་བུ་ཆུང་སུམ་ཁྲི་དང་བཅས་པའི་ཡན་ལག་བཞིའི་དཔུང་གིས་འགོག་རྒོལ་དྲག་པོ་བྱས་པ་དེབ་ཐེར་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་དང་། ཨེ་ལེག་ཟན་དར་དཔུང་དང་བཅས་ཏེ་ཡུལ་དབུས་འཛིན་དུ་ཆ་བར་རྩོམ་པ་ན། སྐབས་དེའི་གངྒཱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ནནྟའི་རྒྱལ་པོ་ལ་རྟ་དམག་ཉིས་ཁྲི་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་ཉིས་འབུམ། ཤིང་རྟ་ཉིས་སྟོང་། གླང་པོ་ཆེ་སུམ་སྟོང་སོགས་ཡོད་པ་ཐོས་ནས་འགྲོ་མ་ཕོད་པར་བ་བྷཻ་ལོན་དུ་ལོགམཽརྱའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་ཙནྟྲ་གུཔྟའམ་ཟླ་བ་སྦས་པ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་དགུ་སྟོང་དང་། རྟ་དམག་སུམ་ཁྲི། རྐང་དམག་དྲུག་འབུམ་དང་བཅས་པའི་དཔུང་གི་སྡེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་མ་བཅོམ་གོང་དུ་ཀ་ལིདྐ་ལ་རྐང་དམག་དྲུག་ཁྲི། རྟ་དམག་ཆིག་སྟོང་། གླང་པོ་ཆེ་བདུན་བརྒྱ་བཅས་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་སྐབས་དེ་ལ་འཛམ་གླིང་དུ་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་དྲག་གྲས་སུ་བརྩིར་རུང་། རྒྱ་གར་པའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་སུ་སྣང་བའི་གནའ་བོའི་དུས་ཀྱི་ཆེས་སྐྱི་གཡའ་བའི་འཐབ་འཁྲུག་སྟེ། མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་དང་སྐྱ་བསེང་བུ་ལྔ་ཉིན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འཁྲུག་པ་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཡན་ལག་བཞིའི་དཔུང་གིས་འཐབ་པའོ། ། བོད་ལ་གླང་པོ་ཆེ་མེད་ལ། སྔོན་གྱད་ལྷ་དགའ་དང་ཀླུ་དགས་རྒྱ་ནག་ནས་ཇོ་བོ་བཞུགས་པའི་ཤིང་རྟ་ཞིག་དྲངས་འོངས་པ་དེ་ལས་ཤིང་རྟའང་ཆེར་མི་བདོག་པས་མ་མཐའ་ཡང་ཡན་ལག་བཞིའི་དཔུང་ལས་གཉིས་ལ་ནི་མཛུབ་མོ་གཟུག་ས་མི་ཪྙེད་མོད། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྐབས་ལ་བོད་ཀྱི་དཔུང་སྡེ་རུ་བཞིར་བཅད་པ་ནི་དེའི་དོད་ཙམ་ཡིན་ཡང་ཆ་མ་འཚལ་ལ། རྒྱ་གར་དུ་སྔར་བཤད་པའི་པཱུ་རིའི་རྒྱལ་པོས་ཨེ་ལག་ཟན་དར་གྱི་དཔུང་ལ་རྒོལ་སྐབས་གླང་པོ་ཆེའི་དཔུང་སྔོན་དང་། དེའི་ཕྱི་ལ་དཔུང་བུ་ཆུང་། གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་རྟ་དམག། དེའི་སྔོན་དུ་ཤིང་རྟའི་དཔུང་གི་སྲུང་བ་བཅས་གཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་བཤམས་པའི་ཚུལ་ནི་ཐང་ཡིག་སྡེ་ལྔ་ལས།\nསྔོན་གྱི་བཤུལ་སེལ་གྱད་མི་རྟ་ཞོན་བརྒྱ། ། གཡས་ཀྱི་རུ་འདྲེན་དཔའ་བོ་སྟག་ཆས་བམ ། །\nགཡོན་གྱི་རུ་འདྲེན་སྔགས་མཁན་ཕུར་ཐོགས་བརྒྱ། ། སླད་ཀྱི་རྗེས་མྱུལ་ཞུབ་ཆེན་མདུང་ཐོགས་བརྒྱ ། \nཞེས་པ་དང་འདྲ་སེ་བ་ཞིག་འདུག ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྟོག་ལ་སྲབ་མེད་པས། ཁོང་ཚོའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་སུ་ཡན་ལག་བཞིའི་དཔུང་ལ་ཁ་ལོ་བྱེད་མྱོང་ངམ་སྙམ་པ་ཞིག་བྲིས་འདུག་སྟེ། ཆབ་རོལ་ན་སྤྱོད་པའི་འབངས་རྣམས་ལའང་གླང་པོ་ཆེ་ལྷུན་པོའི་ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཙམ་དང་། གླང་ཆེན་གྱི་ལང་ཚོར་བདོ་བའི་རྟ་དང་། ཁང་ཁྱིམ་ཆེན་པོའི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཤིང་རྟ་དང་། ཤིང་ཏ་ལ་ཙམ་གྱི་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཞི་ལྡན་གྱི་དཔུང་ཚོགས་མྱུར་བར་འདེངས་དགོས་པའི་བརྡ་སྦྱར། ཞེས་མདོ་མཁར་བ་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །\nརྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་དེ་ཡང་གོ་ཆ་བཙན་བརྗིད་འབར་བའི་འོད་དང་ལྡན་པ་ནི་པོ་རིམ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་ལེགས་པར་བགོས། ཕ་རོལ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་མཚོན་ཆ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་ནི་མཛེས་པར་སྤྲས། གླང་ཆེན་གྱི་མཆོག་ས་སྲུང་དབང་ཕྱུག་དེ་ཉིད་གསེར་གྱི་དྲ་བས་གདོང་གཡོགས་པ། ཀཻ་ལ་ཤའི་ལྷུན་པོ་འགྲོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་བཞོན་པར་བྱས། \nཞེས་པ་སོགས་རྒྱུས་གཏམ་ལྟར་སྣང་བ་དག་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་རེ་སྣང་སྟེ། རྒྱ་ལ་པོ་ནི་གཡུལ་ངོ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་ཤིང་རྟ་ལ་སྡོད་ཀྱི་གླང་ཆེན་ལ་བཞོན་པ་དག་ནི་གདོང་དུ་མཆོངས་ནས་འཛིང་རག་བཀྱེ་བའི་འཐབ་མོ་པའམ། གཞན་དུ་ན་གླང་ཆེན་ནི་སྣ་ལ་རལ་གྲི་བཏགས་ནས་གཡུལ་ངོར་རྦོད་པའི་སྐབས་ཀྱང་མཆིས་སོ། ། འོན་ཀྱང་གླང་ཆེན་གྱི་དཔུང་ཡེ་མཐོང་མ་མྱོང་བ་ཞིག་གིས་དེ་ཙམ་འབྲི་ཤེས་པའང་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར། ཡང་། དག་པའི་སྣང་ངོ་དང་སྤྲུལ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་ཡན་ལག་བཞིའི་དཔུང་ཙམ་དུ་མ་ཟད་འཁོར་སྒྱུར་དང་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་སོགས་རྒྱ་གར་ལ་ཅི་ཡོད་བོད་ལའང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་ལས། རྒྱལ་པོ(སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ)ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་གཡས་པའི་འོད་ཟེར་ལས། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མཚན་དཔེ་དང་ལྡན་ཞིང་། རྟ། གླང་པོ། བློན་པོ། དམག་དཔོན། བཙུན་མོ། འཁོར་ལོ། ནོར་བུ་སྟེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དཔུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་བཅས་པའི་སྤྲུལ་པ་བལ་བོའི་རྒྱལ་པོའི་སྒོ་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །\nསྔར་ཆུ་བོ་སནྡྷུའི་ཤེས་རིག་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་སོང་བ་ལྟར་རྒྱ་གར་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོད་ཅིང་། ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ཙམ་གྱི་སྔོན་གྱི་མོ་ཧེན་ཛོ་ཏ་རོ་དང་ཧ་རབ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བཟོ་བཀོད་ངོ་མཚར་བ་དེ་འདྲ་ནི་དེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་མཐོང་དུ་མེད། དེ་ལས་སྐབས་དེ་ཙམ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་གྲུབ་འདུག་པ་དང་། ཆུ་བོ་སནྡྷུའི་ཤེས་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་སམ་ངོ་བོའང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤེས་རིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས། འཇིག་རྟེན་གདགས་པར་མང་བཀུར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བྲང་གིས་ཉལ་དང་། མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་དང་། ཀ་ནྱ་ཀུབ་ཛ་དང་། ཙམྤ་དང་། ཏཱ་ལའི་ཕྲེང་དང་། ར་མ་ལི་དང་། བ་སོའི་གྲོང་སོགས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་མང་པོ་འདྲེན་པར་མཛད་ཅིང་། སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འཁྲུངས་པའི་སྐབས་ཙམ་ལ། ཡུལ་མ་ག་ངྷའི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན། རྒྱལ་པོ་པདྨ་ཆེན་པོ། ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་མཉན་ཡོད་ན། རྒྱལ་པོ་ཚངས་བྱིན་རྩིབས་ཀྱིས་འཕུར་དང་། ཡུལ་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་འཕགས་རྒྱལ་ན། རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་མཐའ་ཡས་དང་། ཡུལ་པད་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀཽ་ཤམྤི་ན། རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པ་དང་། ཡུལ་ཨངྒའི་གྲོང་ཁྱེར་ཙམྤ་ན། རྒྱལ་པོ་ཚངས་པའི་སྦྱིན་དང་། ཡུལ་ལྦ་ར་ཎ་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་གསལ་ལྡན་ན་རྒྱལ་པོ་ཚངས་བྱིན་དང་། ཡུལ་བཅོམ་བརླག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ལུས་འཕགས་ན། རྒྱ་ལ་པོ་ལག་བཟང་སྡེ་དཔའ་བའི་བདག་དང་། ཡུལ་བཅོམ་བརླག་གཞན་ན། རྒྱལ་པོ་བཟང་པོའི་བཤེས་གཉེན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོའི་གྲོང་དང་། སྒྲ་སྒྲོགས་དང་། རྡོ་འཇོག་དང་། དགྲ་མཐའ་དང་། གསེར་ས་དང་། ལྦརྒ་དང་། ཙམྤ་ཀ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ལྔ་ལེན་གྱི་རྒྱ་ལ་པོ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ཞིང་། འབྱོར་བ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིང་ཕན་ཚུན་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ལས། ཞེས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་དུ་མ་བྱུང་བར་བཤད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་སྤྱི་བཤད་ལས། ཡུལ་དེར་གྲོང་ཁྱེར་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་གཙོ་བོར་གྲགས་པ་ནི།\nམཉན་ཡོད་གནས་བཅས་ཙམ་པ་ཀ ། ལྦ་ར་ན་སེ་ཡངས་པ་ཅན། །\nརྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། ། དེ་དག་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་གྲགས། ། \nཞེས་པ་ལྟར་དང་། ལྦ་ར་ན་སེ། ཡངས་པ་ཅན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། ཀོ་ཤམྦྷི། འོད་མའི་ཚལ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ། ག་ཡ་གོ་རི། འདམ་བུ་ཅན། དབང་པོའི་བྲག་ཕུག། ལུམྦི་ནི། དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ནགས། གནས་བཅས། སྲུང་བྱེད། ཀོ་ས་ལ། མཉན་ཡོད། ལྔ་ལེན། ལྕང་ལོ་ཅན། དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ། ཀ་ལིངྐ་། ཀ་ལན་ཏ་ཀམ་ག་དྷ། ཀུ་ཤའི་གྲོང་། ཙམ་པ་ཀ་ཞེས་ཡུལ་གྲོང་ཁྱེར་གྲགས་ཆེ་བ་ཉེར་གསུམ་ཡོད་ཟེརགསུངས་པ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྲགས་ཅན་ཉེར་གསུམ་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བྱུང་། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཞིང་། གོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱལ་པོ་རེ་དང་བཅས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་སྣང་། དེ་ལྟ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ནི་ཚོང་འདུས་དང་བཅས་ཤིང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མངབས། བཟོ་ཚོང་རིག་གནས་ཀྱི་དར་རྒྱས་ལ་མཐུན་རྐྱེན་ཆེན་པོར་གྱུར། གཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་བཟོའི་རིག་གནས་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་བར་ཡོད་པ་ལ་ཟེར། ཆུང་འབྲིང་ལ་དེ་ཀུན་ཚང་བའི་ངེས་པ་མེད། གྲོང་རྡལ་ནི་ཚོང་མང་པོ་ཡོད་པའི་གནས་དང་། ལྗོངས་ནི་མི་རིགས་བཞི་གནས་པའི་ཡུལ་དང་། གྲོང་ནི་མི་ཁྱིམ་བརྒྱད་ཡན་འདུས་པ་ལ་ཟེར། ཡང་།\nབྱེ་བའི་གྲོང་གིས་དེས་བཅིངས་ཡུལ། ། འབུམ་ཕྲག་གྲོང་གི་ཡུལ་འཁོར་དང་། །\nབརྒྱད་བརྒྱའི་གྲོང་གི་ཡུལ་འཁོར་ཏེ། ། གྲོང་རྡལ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་མང་། ། ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ ། \nཞེས་སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བཤད་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། གྲོང་ཁྱེར་ཧ་ཅང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བའི་རྟགས་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚད་གཞི་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། གྲོང་གི་དབྱེ་གསལ་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལུགས་སུ་གཏོགས་པའི་བསམ་བློའང་བྱུང་། ཡོངས་གྲགས་ལ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཡིན་པ་དང་། དེང་རབས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ནི་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་དང་རོམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཡིན་པར་བཤད་མོད། གོང་དུ་བཤད་པ་དག་ལ་དཔག་ན། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཡིན་པར་མ་ཟད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་སྟི་རིག་སོགས་ལས་མི་དམན་པས། དེ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པར་འདོད། གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་དེ་དང་བསྡུར་ན། གནའ་བོའི་བོད་ནི་སྦྲ་གུར་དང་རྟ་གཡག་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་ལས། ཕོ་བྲང་ནི་ས་དང་རྡོ་ལ་མ་བརྩིགས། རི་དྭགས་ཤ་བ་དང་འབྲོང་། གཅན་གཟན་སྟག་གཟིག་པགས་པ་ལ་གུར་དུ་ཕུབས་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ ། ཞེས་དང་། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཞལ་ནས། ལུང་སྟོང་རེའི་ཕུ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡིན་ཟེར་བའི་ཁང་པ་ཆེན་པོ་རེ་ལས་དེའི་མཐའ་ལ་བསྐོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཚོང་བརྡལ་སོགས་ནི་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག། ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་ལ་སླེབས་པ་དང་བྱང་ཐང་ལ་སླེབས་པ་དུས་མཉམ་ཡིན་འདུགཅེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བའོ།།\nགནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་ནི། ཡུལ་དུ་མ་ཞིག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་སྲིད་སྐྱོང་བ་ལ་དེའི་ལུང་ལེན་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་དུ་མ་ཅན་ཡང་ཡོད་ཅིང་། དོན་ཤིན་ཏུ་འགངས་ཆེ་བ་རྣམས་སཾ་མི་ཏ་སྟེ་མང་བཀུར་དང་། ས་བྷ་སྟེ་འདུས་པ་བྱ་བའི་ཚོགས་འདུ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ཅིང་། སྐབས་འགར་རྒྱལ་པོའི་སྤྱོད་ངན་སོགས་ལ་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་པའི་དབང་ཡང་ཚོགས་པ་དེ་ལ་མཆིས་ཟེར། ཡང་ཡུལ་ཁ་ཤས་སུ་ཚོགས་ཁོ་ནས་སྲིད་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་རྒན་རབས་འཚོགས་ཏེ་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་ནས་ཐག་གཅོད། སྔོན་རྒྱ་གར་དུ་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་གཙོ་བོ་དེ་འདྲ་གཉིས་མཆིས་པ་ལས། རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱལ་པོས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ལུགས་དང་། ཉུང་ཤས་ཤིག་ནི་ཚོགས་པས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ལུགས་ཡིན་མཆི། ཨངྒ་དང་། མ་ག་ངྷ་དང་། ཀོ་སཱ་ལ་དང་། ཀཱ་ཤི་ཀ་དང་། པྲི་ཛི་དང་། མ་ལ་ཡ་དང་། པུནྟ་དང་། སྲེག་པ་དང་། ཀཱ་མ་དང་། ཨ་བནྟི་དང་། ཀུ་རུ་དང་། ལྔ་ལེན་དང་། པ་ས་ཏ་དང་། དཔལ་ངྷེ་དང་། ཡ་བ་ན་དང་། ཀམྦོ་སྟེ་ཡུལ་ཆེན་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པའི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ལས། པྲི་ཛི་དང་། ལྔ་ལེན་ནི་ཚོགས་པས་སྲིད་སྐྱོང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོས་སྲིད་སྐྱོང་བའོ། ། རྒྱལ་པོས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་ནི་ད་ལྟའི་ཨ་རི་སོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཚོགས་པས་སྲིད་སྐྱོང་བ་ནི་ད་ལྟ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དེ་ཡིན། དེས་ན་རྒྱ་གར་ལ་སྔོན་དེ་དུས་ཤིག་ནས་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཉེ་རབས་སུ་སླེབས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་བདེ་བླག་ཏུ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བའང་དེ་འདྲའི་ཆབ་སྲིད་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་ཡོད་པས་ཡིན་སྙམ།\nརཀ་ར་བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། [M]དྷ་རམ་ས་ལའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 1980. 148\nཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ། [M]བོད་ལྔོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986. 298\nཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་དང་ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་རྩ་འགྲེལ། [M]མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1957. 12\nཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཇིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ།[M]བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986. 299\nགངས་ཅན་རིག་བརྒྱའི་སྒོ་འབྱེད་ལྡེ་མིག་དེབ་ཉེར་གཅིག་པ། བཤེས་སྤྲིངས་དང་སློབ་སྤྲིངས་རྩ་འགྲེལ། [M]མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1993. 3\nཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ། པོད་གཉིས་པ།[M]མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1982. 342\nཚལ་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ། དེབ་ཐེར་དམར་པོ། [M]མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981. 2\nསྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཆོའི་བཻཌཱུརྱ་དཀར་པོ་པོད་དང་པོ། [M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996. 226\nསྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ་པོད་དང་པོ།[M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002. 258\nམཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས། མཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན།[M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989. 329\nསྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ་པོད་དང་པོ། [M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002. 256\nམཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས། མཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན། [M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989. 330\nསྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ་པོད་དང་པོ[M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2002. 265\nམཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས། མཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན།[M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989. 331\nརྒྱ་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས། ([美]罗伊c.克雷文著. 王镛、 方广羊、 陈聿东译． 印度艺术简史[M]. 北京: 国人民大学出版社, 2004. 29)\nརྒྱ་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས། ([美]罗伊c.克雷文著. 王镛、 方广羊、 陈聿东译． 印度艺术简史[M]. 北京:中国人民大学出版社, 2004 62)\nབོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བའི་ཡུལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག([日本]滨裕美子. 藏传佛教世界的历史研究[M]. 2001. 26)\nརྒྱ་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས། ([美]罗伊c.克雷文著. 王镛、 方广羊、 陈聿东译. 印度艺术简史[M]. 北京. 中国人民大学出版社. 2004 163)\nརྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐམ །[M]མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990. 135\nབྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ། [M]མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1993. 101\nདཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན། བཟོ་གནས་སྐྲ་རྩེའི་ཆུ་ཐིགས། [M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994. 292\nསྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ་པོད་དང་པོ[M]ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2002. 256\nདགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་པོད་དང་པོ [M]བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990. 263\nརྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་རིག། (刘建、朱明忠、葛维钧.印度文明[M]. 北京：中国社会科学出版社，2004. 89）\nརྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་པ། (华东师范大学简明印度史编写组.简明印度史[M]. 长沙: 湖南出版社1991. 53)\nའཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས ། (朱龙华. 世界历史上古部分[M]. 北京: 北京大学出版社1991. 281）\n（刘健、朱明忠、葛维钧． 印度文明[M]. 北京: 中国社会科学出版社，2004. 74)\nའཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས། (朱龙华. 世界历史上古部分[M]. 北京: 北京大学出版社，1991. 285)\nརྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་པ། (华东师范大学简明印度史编写组. [M]简明印度史[M]. 长沙: 湖南出版社. 1991. 53)\nབཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ། །[M]མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986. 118\nམདོ་མཁར་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ། གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད། [M]བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1979. 92\nམདོ་མཁར་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ། གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད། [M]བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། .1979. 141\nརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས།[M]མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1957. 25\nའགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ། དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་པོད་དང་པོ [M]སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985. 23\n་སྣ་ནམ་པ་སྐལ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ། སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་མཆོག་གི་གཏེར། [M]མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994. 12\nསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར། འཛམ་གླིང་སྤྱི་བཤད་ངོ་མཚར་གཏམ་སྙན། [M]བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986. 6\nབཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ། [M]ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989. 84\nདགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་པོད་གཉིས་པ། [M]བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990. 77\nདགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་པོད་དང་པོ[M]བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990. 164\nདགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་པོད་དང་པོ[M]བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990 . 192\nརྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་རིག（刘健、朱明忠、葛维钧． 印度文明[M]. 北京: 中国社会科学出版社，2004. 67. 69)


ཁྲི་སྤེལ་པ་སངས་ཚེ་རིང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༠༧ཚེས་༡༦ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］ དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་བོད་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ལས་གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ཁག་ནང་འཁོད་པའི་བོད་ཡིག་ཡིག་འབྲུ་ཨའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཁག་གཉིས་ནང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ལྟ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་དགག་རྒྱག་དང་། བོན་གཞུང་བསྟན་བཅོས་ཁག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་བྲག་བརྐོས་ཨ་ཡིག་གི་མཚོན་དོན་དངོས་གང་ཡིན་དང་དེའི་རིག་གནས་རྒྱབ་ལྗོངས། ལོ་དུས་སོགས་གླེང་སྟེ་རང་ལུགས་འཐད་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར། བྲག་བརྐོས་རི་མོ། ཡིག་འབྲུ་ཨ། ཨ་ཁྲིད།\nབྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས་གླེང་རྒྱུ་ནི་འགངས་ཆེའི་གླེང་གཞི་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རི་མོའི་ལོ་རབས་དང་རིག་གནས་རྒྱབ་ལྗོངས། འབྲི་བ་པོའི་བསམ་བློའི་འཚོ་བ་སོགས་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་ཅིང་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་དཔྱད་གཞི་ཞིག་རྙེད་སོན་བྱུང་ན་གོང་གསལ་གནད་དོན་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཏུ་འཁུམས། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་སྲིད་པའི་བྲག་རྡོར་འཁོད་པའི་རི་མོ་དེ་དག་ནི་སྐབས་དེའི་མིའི་བསམ་བློའི་འཚོ་བ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བ། དེ་བཞིན་རིག་གནས་ཀྱི་བྱ་གཞག་མཚོན་བཞིན་ཡོད་པས་ན་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གཞིགས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ནང་ཁྱབ་ཁོངས་ས་གནས་མི་འདྲ་བའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གྲུ་ཟུར་ཞིག་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུར་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད་སྙམ། བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་བརྐོས་འབྲིའི་ཐབས་རྩལ་གྱི་ཐོག་ནས་“རྫོག་བརྐོས་དང་བྱུགས་བྲིས་” ⑦བཅས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད་ལ། དེ་མིན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་བརྒྱན་རིས་ཡོད་མེད་གྱི་ཆ་ནས་“མཛེས་བཀྲོལ་ཁྱད་ཆོས་”⑧བཅས་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཡོད། རིག་གཞུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ལོ་རབས་ཐད་རྫོག་བརྐོས་རི་མོ་ནི་ཆེས་སྔ་བར་བརྩི་ལ་“བྱུགས་བྲིས་རི་མོ་ནི་དུས་ཕྱི་ཙམ་ཡིན་པར་བཞེད་”⑨ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཆེར་མི་མཐོང་།\nགནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ཁག་ནང་གསལ་བའི་ཨ་ཡིག་རི་མོ་ནི་བྱུགས་བྲིས་བྱས་པའི་རི་མོ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་ཙག་དམར་གྱིས་བྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ལ་འགའ་ཞིག་སོལ་ནག་གིས་བྲིས་པ་ཡང་ཡོད་ཅིང་། ཡིག་གཟུགས་ཐད་སྤྱིའི་ཆར་དབུ་ཅན་དང་གཟུགས་འགྱུར་བའི་དབུ་མེད་འགའ་ཤས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། རི་མོའི་གྲུབ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཨ་ཡིག་རྐྱང་པ་འབྲི་བ་(དཔེ་རིས་1)དང་། ཨ་ཡིག་གི་སྟེང་དུ་གཡུང་དྲུང་འབྲི་བ།(དཔེ་རིས་2) ཨ་ཡིག་མཆོད་རྟེན་གྱི་བུམ་པའི་ནང་འབྲི་བ།(དཔེ་རིས་3) དེ་མིན་གཟུགས་འགྱུར་བའི་ཨ་ཡིག་སྣ་ཚོགས་རུབ་བྲིས་བྱས་པ།(དཔེ་རིས་4) ཨ་ཡིག་སྟར་སྒྲིག་ཏུ་འབྲི་བ་(དཔེ་རིས་5)བཅས་གྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་ཙམ་མཆིས་སོ།།\nམིག་སྔར་རིག་གཞུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་ལོ་རྒྱུས་ཁོ་ན་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་རིང་དུ་འདས་ཤིང་། གནའ་དཔྱད་རིག་པ་དང་མིའི་རིགས་རིག་པ། དེ་བཞིན་བརྡ་རྙིང་རིག་པ།ལྷ་སྒྲུང་རིག་པ་ལ་སོགས་རིག་ཚན་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་ཚན་ལས་བརྒལ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སོན་ཡོད་པར་བརྟེན། བྲག་བརྐོས་རི་མོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་རིག་ཚན་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཚེ་གཞི་ནས་དཔྱད་སྡོམ་མི་དམན་པ་ཞིག་འཇོག་ཐུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་། ཡང་སྒོས་བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ངེས་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཐོག་བཞག་ནས་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་ཚེ་ཀུན་གྱི་ཡིད་ངོར་དྭངས་བའི་དག་པ་སྟེར་ནུས་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་དང་རན་པའི་བདེན་ཁ་གསལ་པོ་ཞིག་སྤྲད་ནུས་སྙམ།\nགཅིག བྲག་བརྐོས་ཨ་ཡིག་སྐོར་གྱི་དཔྱད་འབྲས་ཁག་གླེང་ནས་གཞན་ལུགས་དགག་པ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་མི་འདྲ་བའི་ནང་འཚོ་ཞིང་ཐུན་མིན་རིག་གནས་སྐྲུན་པའི་འགྲོ་བ་མི་ཚོས་རང་བྱུང་བྲག་རྡོའི་ཐོག་བྲིས་བརྐོས་བྱས་པའི་གསོན་ཉམས་ལྡན་ལ་རྙོག་ཟིང་ཆེ་བའི་རི་མོའི་སྣང་བརྙན་དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་བསམ་མེད་ཀྱི་ལག་རྩེད་རྩེ་བ་བཞིན་གང་བྱུང་རང་འདོད་དུ་བྲིས་བརྐོས་བྱས་པ་ནི་ཅི་ལ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ༎ རྒྱལ་ནང་བྲག་བརྐོས་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་ཞབས་ཁྲན་ཀྲའོ་ཧྥུས་《ཀྲུང་གོའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་》ཞེས་པའི་དེབ་ནང་དུ་“བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ནང་གསལ་བའི་བརྡ་རྟགས་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་ནི་གང་བྱུང་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚོས་འཁོར་འདས་དངོས་པོ་དག་གི་སྤྱི་མཚན་བསྡུས་བཀོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མཐའ་འཁོར་གྱི་བརྡ་རྟགས་རི་མོ་གཞན་དང་འབྲེལ་ཏེ་རྙོག་ཟིང་ཆེ་བའི་ཚོགས་སྤྱི་ཞིག་གྲུབ་ནས་དད་མོས་ཀྱི་ནང་དོན་མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུའི་བརྡ་རྟགས་རི་མོར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དོན་སྙིང་དང་དྲན་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་ཞིག་ལྡན་ཡོད་”⑩ཅེས་གསུངས་ཡོད། ཨ་ཅང་ཅང་གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ཁག་ནང་ནར་མར་འཁོད་པའི་ཨ་ཡིག་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཆེ་གེ་མོས་གང་བྱུང་དུ་ལས་པ་ཞིག་མིན་ཏེ། ཡིག་འབྲུ་དེ་ལས་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་ལས་སྐབས་དེའི་མིའི་རིག་གནས་བསམ་བློ་དང་དད་མོས་ཀྱི་ལྟ་བ་སོགས་མཚོན་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་གོར་མ་ཆག མིག་སྔར་རིག་གཞུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཨ་ཡིག་འཁོད་པའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཞིང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དཔྱད་འབྲས་དེ་དག་ལ་ཡང་ནོར་འཛོལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཆིས་པ་ནི་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་གཏིང་ཐུག་པའི་ཐོས་པ་དང་རྒྱུས་ལོན་མེད་པས་ལན་པར་སེམས། རྒྱལ་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་པའི་ཆེད་རྩོམ་ཨང་དང་པོར་བསྙད་པའི་《བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་》ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ནང་གོང་གསལ་ཨ་ཡིག་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་བརྒྱབ་ཡོད་དེ། “བོད་ཡིག་གི་ཡིག་འབྲུ་ཨའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་བོན་ཆོས་ཁྲོད་ལྷ་བྱ་ཁྱུང་ལ་དད་གུས་བྱེད་པ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་། འབྲུ་ཨ་ནི་བྱའི་ཐོ་ཐེམ་（图腾）གྱི་བརྡ་རྟགས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྗེས་སོར་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་འབྲུ་ཞིག་ཏུ་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་འབྲུ་འདི་ནི་ཐོག་མའི་སྐབས་བོན་ཆོས་ཀྱི་བྱ་ལ་དད་གུས་བྱས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་རི་མོ་ཞིག་རེད།”⑾ ཅེས་མདོར་ན་ཡིག་འབྲུ་ཨའི་འབྱུང་ཁུངས་ཁྱུང་དང་འབྲེལ་ཞིང་བྱ་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་ཐོ་ཐེམ་（图腾）གྱི་བརྡ་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་བརྡ་རྟགས་དེ་བཞིན་ཕྱིས་སུ་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་འབྲུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བའི་འདོད་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། དེ་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཇུན་པེ་ལེ་ཛ་ཡིས་སྤེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་《གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་བོན་གྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་སྟེ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གནའ་བོའི་ཆོས་ལུགས་སྐོར་གྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཞིབ་འཇུག་》ཅེས་པའི་ནང་ཡིག་འབྲུ་ཨ་འཁོད་པའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་བརྒྱབ་ཡོད་དེ། “ཡིག་འབྲུ་ཨ་ནི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་བོད་ཡིག་ཐོག་མར་གསར་གཏོད་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་ལ་ཆེས་ཐོག་མའི་བོད་ཡིག་གི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་གྱི་རེད།”⑿ ཅེས་མདོར་ན་ཕུག་པའི་བྲག་ལོགས་སུ་འཁོད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང་ཆེས་ཐོག་མའི་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པའི་བཞེད་དགོངས་བསྟན་ཡོད། དེ་གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་དང་བོན་གྱི་ཆོས་གཞུང་མཁས་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་གང་གི་ཁྲོད་དུ་ཡང་ཁུངས་འཚོལ་མི་ཐུབ་ཅིང་ལུང་རིགས་ཀྱི་རྒྱབ་བརྟེན་མི་བརྟན་ལ། བློ་གཟུ་བོས་ཇི་ལྟར་དཔྱད་ཀྱང་དག་པ་ཡེ་ནས་སྟེར་མི་ནུས་པའི་སྔར་མེད་གསར་བཤད་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་བློ་ལྡན་ཀུན་གྱིས་གཞལ་བར་ནུས།\nགོང་གསལ་གྱི་འདོད་ཚུལ་དེ་གཉིས་ལ་བློ་ཞིབ་མོས་དཔྱད་དགོས་པའི་གནད་འདི་ཡོད་དེ། བོན་ཆོས་ནང་ཁྱུང་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཀ་དང་ཡིག་འབྲུ་ཨ་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་དང་། ཨ་ནི་འདབ་ཆགས་བྱ་ལ་དད་པའི་ཐོ་ཐེམ་（图腾）ཡིན་མིན། དེ་བཞིན་ཕུག་པའི་ནང་གི་ཨ་ཡིག་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ཡིན་མིན་དང་བོད་ཡིག་གསར་དུ་གཏོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེའི་མ་ཕྱི་ཡིན་མིན་བཅས་ཡིན་ནོ༎ དེ་ཡང་བོན་གཞུང་ནང་ཁྱུང་ཞེས་པའི་སྐོར་ལ་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ཏེ་རུས་ཀྱི་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་ཁྱུང་དང་བོན་གྱི་སྒྲ་ལྷར་དྲངས་པའི་ཁྱུང་། གཉན་ལྷ་བཞི་ཡི་ནང་ཚན་ཁྱུང་། འདབ་ཆགས་བྱའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་སྐོར་བཅས་རིགས་བཞི་རུ་འདུས་ཡོད་པར་སེམས།དེ་ཡང་ཞིབ་པར་སྨོས་ན་“བོད་མིའི་གྲོལ་ཕུག་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞི་འམ་བོད་མིའུ་གདུང་དྲུག་གི་ནང་གསེས་བསེ་ཁྱུང་སྦྲ་ཞེས་སྦྲའི་རུས་ཆེན་ལས་གྱེས་པའི་རུས་ཚན་ཁྱུང་གི་རིགས་དེ་ཡིན་ཞིང་རུས་ཚན་དེ་ལས་ཞང་ཞུང་གི་མི་རྒྱུད་འཕེལ་བར་གསུངས།”⒀ དེ་མིན་བོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་དྲངས་པའི་དམ་པ་ཁྱུང་གི་བྱུང་རབས་ལས་“ཐོག་མར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྲུལ་པ་རིག་སྣང་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་འགྲོ་དོན་ལ་དགོངས་ཏེ་བྱ་ཁྱུང་ལ་སྤྲུལ་ནས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་བབས་ཤིང་ཤུལ་དུ་སྒོ་ང་དཀར་ནག་སེར་ཁྲ་བཞི་བྱུང་སྟེ་དེ་དག་ལས་ཁྱིའུ་བཞི་འཁྲུངས་ནས་དམ་པ་ཁྱུང་གི་གདུང་རྒྱུད་གྲོལ་བའི་སྐོར་འཁོད་པར་”⒁གཞིགས་ན། ཁྱུང་ཞེས་པ་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་རུས་རྒྱུད་གྲོལ་ཕུག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། ཁྱུང་ནི་སྤྱིར་བཏང་ངོས་སུ་འཛིན་པའི་མགོ་ལ་རྭ་སྐྱེས་ཤིང་རྒྱབ་ཏུ་འདབ་གཤོག་འཆང་བའི་བྱའི་རིགས་ཤིག་གཅིག་པོར་གོ་ཡི་མེད་པར་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་གྲོལ་ཕུག་དང་རུས་རྒྱུད་དེ་མཚོན་པའི་བརྡ་རྟགས་ཤིག་མིན་ནམ་སྙམ།\nདེ་མིན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྲོལ་གཏོད་པོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་སྣང་གཤེན་ཐེག་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སྒྲ་བླའི་སྐོར་ལ་“ཡེ་སྲིད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲ་བླ་དང་ཡེ་རྗེ་སྨོན་པའི་སྒྲ་བླ། ཡེ་དབང་མཐུ་ཡི་སྒྲ་བླ་གསུམ་ཞེས་གསུངས་པའི་ནང་ཚན་ཡེ་སྲིད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲ་བླ་ལས་སྒྲ་བླ་ཁྱུང་ནག་རལ་ཆེན་བྱུང་ཞིང་དེ་ལས་ཡེ་མཁྱེན་སྒྲ་བླའི་དམག་ཚོགས་གྲོལ་”⒂ཞེས་བསྟན་ཡོད་ལ། “སྒྲ་བླ་དེ་དག་ཀྱང་ཁྱུང་གི་གཟུགས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་གྲོལ་ཕུག་ཁྱུང་ནག་རལ་ཆེན་དང་ཡེ་ནས་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་སྒྲ་བླ་”⒃ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ༎\nདེ་བས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ནི་《དབུ་ནག་མེའུ་འདྲ་ཆགས་》⒄ཞེས་པའི་བོན་དཔེའི་ནང་ཡ་ཐོག་སྐབས་བོད་མིའི་མེ་བོ་ཁྲི་ཐོ་ཞེས་པར་བཙུན་མོ་ཆེ་ཆུང་གསུམ་དང་བུ་དྲུག་ཡོད་པ་ལས་ཁྲི་ཐོས་བཙུན་མོ་ཆེ་བ་གཉན་བཟའ་བཀྲོངས་ཉེས་ཤོར་བརྟེན་བཙུན་མོའི་ཕ་གཉན་རྒན་རབ་ཏུ་ཁྲོས་ཏེ་ཁྲི་ཐོ་བསད་ཅིང་ཁོའི་བུ་དྲུག་པོས་གཉན་རྒན་ལ་ཕ་བསད་པའི་སྟོང་འཇལ་དུ་བཀུག་པའི་ཚེ་ན་ནམ་མཁའི་ཕྱྭ་ལྷས་བར་འདུམ་བྱས་ནས་གཉན་རྒན་གྱིས་ཁྲི་ཐོའི་བུ་ཆེ་བ་ལྡོང་ལ་འབྲུག་གཅིག འབྲིང་བ་དབྲ་ལ་ཁྱུང་གཅིག བུ་གསུམ་པ་བྲུ་ལ་གཡག་གཅིག བུ་བཞི་པ་སྒ་ལ་སྟག་གཅིག བུ་ལྔ་པ་དབའ་ལ་ར་གཅིག བུ་ཐ་ཆུང་ཟླ་ལ་ཁྱི་གཅིག་བཅས་འབྱིན་ནས་བསད་སྟོང་འཇལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ངོ་མཚར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དྲངས་ཡོད་ཅིང་། ལེགས་པར་དཔྱད་ཚེ་དེ་ནི་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་གྲོལ་ཕུག་བསྟན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། གཏམ་རྒྱུད་འདིས་ལྷ་སྒྲུང་གི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་མཚོན་པ་མ་ཟད། བསད་པ་སྟོང་འཇལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་སྔར་ནས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་བསྟན་ལ། གོང་གསལ་གཏམ་རྒྱུད་ནང་སྟོང་འཇལ་བའི་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཁྱུང་འཁོད་ཡོད་ཅིང་། དེ་མིན་“འབྲུག་དང་སྟག་གཡག་བཅས་བཞི་པོར་བོན་གཞུང་ནང་གཉན་ཆེན་སྡེ་བཞི་”⒅ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་བྱུང་ཡོད་པ། སྲོག་ཆགས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལྡོང་དང་། དབྲ། བྲུ།སྒ་བཅས་རུས་ཆེན་བཞི་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་མངོན་ཞིང་། དེ་བས་ན་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཀླུང་རྟའི་དར་ངོས་སུ་ཁྱུང་གི་གཟུགས་རིས་བྲིས་ཤིང་།དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྱུང་ནི་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མེ་དབལ་ནང་འགྱུར་མེད་ངང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་“འེར་མ་ཁྱུང་ཆེན་ཡིན་སྟབས་དེས་འབྱུང་བ་མེ་མཚོན་”⒆ཞིང་། དེ་ལས་ཡ་ཐོག་གི་མེས་པོ་ཚོའི་དད་མོས་བསམ་བློའི་ནང་ཁྱུང་ལ་རང་བྱུང་ལས་འདས་པའི་ནུས་ཤུགས་ལྡན་པའི་སྐོར་སྒྲོ་བཏགས་བྱས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ།\nགོང་སྨོས་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ནི་བོན་གཞུང་ནང་ཁྱུང་དེ་འདབ་ཆགས་བྱ་རིགས་གྲས་སུ་དྲངས་ཡོད་པ་ནི།《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་》དུ་འདབ་ཆགས་བྱ་རིགས་བྱུང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་སྐབས་“མཁའ་ལྡིང་རྒྱལ་པོ་བྱེའུ་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱ་མ་བཤོས་པ་ལས་སྒོ་ང་བཞི་བརྡོལ་བའི་ནང་ནས་བྱའི་རྒྱལ་པོ་བཞི་བྱོན་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལས་སྟེང་ལྷའི་སྲིད་རྩེ་གནོན་ཞིང་ཤ་གཟན་གྱིས་འཚོ་བའི་ཁྱུང་གི་རྒྱལ་པོ་”⒇ཞེས་འཁོད་པར་དཔགས་ན། ཁྱུང་དེ་འདབ་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད། གོང་གསལ་ཁྱུང་གི་སྐོར་ལ་བོན་གཞུང་དང་བོད་མིའི་དད་མོས་བསམ་བློའི་ནང་གོ་གནས་ཇི་ལྟར་བཟུང་ཡོད་པ་རགས་ཙམ་གླེང་ནས་བརྗོད་བྱའི་སྙིང་པོ་ནི་ང་ཚོས་ཡ་ཐོག་སྐབས་ནས་བཟུང་མཐོ་སྒང་རྩེ་མོར་འཚོ་བའི་བོད་མི་ཚོས་ཁྱུང་ལ་དད་གུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་མནོ་བསམ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁོ་བོས་འདོད་པར་ཁྱུང་ནི་རུས་ཀྱི་གྲོལ་ཁུངས་དང་བོན་གྱི་སྒྲ་ལྷར་དྲངས་པ་མ་ཟད།གཉན་ལྷ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་བརྩི་བའི་སྲོལ་ཀ་ལས་མ་མཐར་ཡང་ར་སྤྲོད་ནུས་པ་ནི་ཡ་ཐོག་བོད་མི་ཚོའི་བསམ་བློའི་གཏིང་རུམ་དུ་ཁྱུང་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་བྱ་དཀྱུས་མ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རང་བྱུང་ལས་འདས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་མངའ་ལ་སྐྱེ་བོའི་མགོན་སྐྱབས་དང་བོན་བསྟན་སྲུང་བའི་རོགས་དན།རུས་ཁུངས་གྲོལ་བའི་གཞི་མ་ཡིན་ཞིང་བོད་མིས་དེ་ལ་མོས་ཤིང་གུས་བཀུར་བྱེད་པ་ཨ་ཅང་བརྗོད་མེད་རེད།\nབོད་མིའི་དད་མོས་རིག་གནས་ཁྲོད་ཁྱུང་གི་གོ་གནས་ངེས་ཅན་བཟུང་བའི་སྐོར་སྨོས་རྗེས་ད་གཟོད་ཡིག་འབྲུ་ཨའི་སྐོར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མར་ནང་བསྟན་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ནང་དེའི་སྐོར་ལ་ཇི་ལྟར་འཁོད་ཡོད་མེད་མ་བཙད་པར་བོན་གཞུང་ནང་ཨ་ཡིག་སྐོར་ལ་ཇི་ལྟར་གསལ་ཡོད་པའི་སྐོར་མདོ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་《མུ་ཡེ་པྲ་ཕུད་ཕྱའི་མཐར་ཐུག་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པའི་ནང་དུ་“དང་པོ་ཡེ་མེད་སྟོང་པ་ལ།། དེ་ལ་ཡེ་ཡོད་ཅུང་ཙམ་སྲིད།། དེ་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལྔ་སྲིད།། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་སྙིང་པོ་ལས།། འོད་ཟེར་དཀར་པོ་གཅིག་ཏུ་སྲིད།། འོད་ཟེར་དཀར་པོའི་འཕྲོ་འདུ་ལས།། ཡི་གེ་ཨ་ནི་དཀར་པོ་སྲིད།། ཨ་དེ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས།། འོད་ཀྱི་མི་ཕོ་ཚོན་གང་སྲིད།།”（21）ཅེས་ཨ་ནི་སྲིད་པ་ཆགས་སྐབས་འབྱུང་ལྔའི་སྙིང་པོ་ལས་གྲུབ་ཅིང་དེ་ཉིད་ལས་མི་ཕོ་ཚོན་གང་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ལས། ཨ་ཡིག་ནི་བོན་ཆོས་རིག་གནས་ནང་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཡིག་འབྲུ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། འཁོར་འདས་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་པའི་འབྱུང་བ་སྣ་ལྔའི་རྒྱུ་ཚོགས་སྙིང་པོར་དྲིལ་ཞིང་འགྲོ་བའི་གྲོལ་ཕུག་བསྟན་པའི་ས་བོན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ཞིག་ཡིན་པ་ལམ་ཙམ་ཤེས་འོང་། ཡང་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་ཀུན་དབྱིངས་སྐུ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མདོ་བསྟན་པའི་ནང་“ཨ་ནི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དེ་ནི་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་དེ་བས་ཀུན་དབྱིངས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཡིག་འབྲུ་ཨ་བསྐྱེད་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་ལྷར་སྟིམས་ཤིང་ཨ་ལས་ནམ་མཁའ་མཐིང་གསལ་མུ་མེད་པ་འབྱམས་ཡས་པའི་ལྟེ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་སྐོར་” （22）འཁོད་ཡོད་ལ། དེ་དང་ཅུང་འདྲ་བར་བོན་པོའི་བསྟན་བཅོས་དུ་“འབྱུང་བ་ལྔའི་བསྐྱེད་རྒྱུ་འམ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔར་བརྗོད་པའི་ཨ་ཡཾ་རྃ་མཾ་ཁཾ་བཅས་ལས་ཨ་ནི་ཀུན་གསལ་ནམ་མཁའི་མཚོན་བྱེད་དང་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་དྲངས་” （23）པར་གཞིགས་ན། བོན་ཆོས་ནང་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ནི་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བརྡ་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་ངེས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ཡིད་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་བོན་གཞུང་དང་ལྷ་སྒྲུང་། དེ་བཞིན་གནའ་ནས་བོད་མིའི་ཁ་ལ་བྱང་བའི་ཤོད་སྲོལ་བཅས་ཀྱི་ནང་ཇི་ལྟར་བཙལ་ཡང་ཁྱུང་དང་ཨ་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁུངས་སྣེ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། དེ་གཉིས་ནི་བོན་ཆོས་ནང་ཡོངས་སུ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཡིན་པ་ལས་གོང་གསལ་《བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་》ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ནང་བརྗོད་པ་བཞིན་བྲག་སྟེང་གི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་དང་མཁའ་ལ་ལྡིང་བའི་ཁྱུང་གཉིས་དབར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་འོལ་ཚོད་ཀྱི་རྨོངས་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་ཅི་ལ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།།\nགོང་གསལ་《བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་》ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ནང་ཨ་ནི་འདབ་ཆགས་བྱ་ལ་དད་པའི་ཐོ་ཐེམ་（图腾）ཡིན་ཞེས་པའི་དཔྱད་སྡོམ་ལ་མནོ་བསམ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་བོད་མིའི་དད་མོས་གོམས་སྲོལ་ནང་བྱ་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་སྲོལ་ལུགས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ནམ་འཕངས་ཡངས་པོར་གཅོད་པའི་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་པོ་ནི་བྱང་སེམས་མཚོན་པའི་བྱ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྒོད་པོར་དམིགས་བསལ་གྱི་དད་གུས་བྱེད་ལ་བྱ་ཆེན་ཁུ་བྱུག་ཅེས་བཀྲ་ཤིས་ལོ་ལེགས་མཚོན་པའི་བྱ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བྱ་ཁྲ་སྐྱ་ཀ་དང་ཕོ་རོག་ནག་ཆུང་གཉིས་བསྟན་སྲུང་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའི་བཤད་སྲོལ་སོགས་ལ་དཔགས་ན། བོད་མིའི་དད་མོས་བསམ་བློའི་ནང་གོང་གསལ་འདབ་ཆགས་དེ་དག་ནི་བྱའི་རང་བྱུང་གི་ངོ་བོ་ལས་བརྒལ་ཏེ་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་དོན་བྱ་གང་ཞིག་མཚོན་ནུས་པའི་བྱེད་ལས་ལྡན་པ་བསྟན་ཡོད། བོན་གཞུང་ནང་“ཡེ་སྲིད་སྐབས་སྒོ་ང་རྡོལ་བའི་ནང་ནས་སྣང་བ་འོད་ལྡན་མཚོན་པའི་བྱ་གླག་དཀར་པོ་དང་མུན་པ་ནག་པོ་མཚོན་པའི་བྱ་གླག་ནག་པོ་གཉིས་སྲིད་པའི་སྐོར་གསུངས་” （24）ཤིང་། དེ་བས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ནང་“བྱ་མོ་འདེབས་པའི་ཡིག་ཚང་ལས་ཕོ་རོག་གི་སྐད་ལ་བརྟག་ནས་མ་འོངས་སྔོན་དཔགས་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་” （25）མཆིས་པ་སོགས་མདོར་ན་ཡ་ཐོག་ནས་བཟུང་བོད་མི་ཚོས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་འཚོ་བའི་འཁོས་ཐབས་བགྱིས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གནས་པའི་འདབ་ཆགས་རིགས་ལ་དོ་སྣང་དང་དེ་ཚོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བྱེད་ལས། གཤིས་རྒྱུད་སོགས་ལ་ལེགས་པར་བརྟག་ནས་དེ་དག་དང་རང་བྱུང་ཁམས་བར་གྱི་ལྐོག་གྱུར་འབྲེལ་བ་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་དད་མོས་བསམ་བློའི་ནང་བཙུད་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ། དེ་ལྟར་ཡང་བོད་མིས་འདབ་ཆགས་རིགས་ལ་དད་གུས་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ནི་ཐོ་ཐེམ་(Totem图腾)དད་གུས་རེད་ཅེས་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་མེད་དེ། ཐོ་ཐེམ་(图腾)ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་དེ་ནི་ཐོག་མར་ཨེ་མི་རི་ཁ་གླིང་གི་དབྱིན་ཏན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་གོ་དོན་ནི་“རུས་རྒྱུད་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་གཉེན་ཚན་དང་དེའི་བརྡ་རྟགས་” （26）ཞེས་པའི་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གདོད་མའི་མི་ཚོས་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་རུང་ཞིག་རང་གི་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་རུས་ཚོའི་མཚོན་རྟགས་སུ་བརྩི་བའི་དད་མོས་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ལ་བརྗོད་འདུག བརྒྱ་ལ་རིག་གཞུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཐོ་ཐེམ་(图腾)དད་མོས་ཞེས་པར་“ངོས་འཛིན་དང་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་” （27）ཞིང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་བྱོན་པའི་འཇར་མན་གྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་མཁས་དབང་ཧྥོར་དབྱི་ཏཱས་དེའི་སྐོར་གྱི་སྔོན་བྱུང་འགྲེལ་ཚུལ་ཁག་ལ་ཞིབ་དཔྱད་ལེགས་པར་བགྱིས་ཏེ་སྡོམ་ཚིག་གཞན་འདྲིང་མི་ཆོག་པ་ཞིག་བཞག་གནང་ཡོད་པ་དེ་རང་འཐད་པ་མཐོང་སྟེ། དེ་ཡང་ཁོང་གི་གྲགས་ཅན་བརྩམས་ཆོས་《ཐོ་ཐེམ་(图腾)དང་འཛེམས་བྱ་》ཞེས་པའི་ནང་“ཐོ་ཐེམ་(图腾)དད་གུས་ཀྱི་ངོ་བོ་དངོས་ནི་ཐོག་མའི་སྐབས་སུ་ཐོ་ཐེམ་(图腾)ནི་སྲོག་ཆགས་ལ་བྱེད་ཅིང་། དེ་ནི་རུས་ཚོ་མི་འདྲ་བའི་མི་ཚོའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་བརྩི་བ་མ་ཟད།ཐོ་ཐེམ་(图腾)དུ་གྱུར་བའི་སྲོག་ཆགས་གང་རུང་བཀོལ་སྤྱོད་མི་ཉན་པ་དང་ཐོ་ཐེམ་(图腾)གཅིག་ཡིན་པའི་རུས་ཚོའི་ནང་ཁུལ་དུ་གཉེན་བསྲེས་མི་རུང་བ་ཡིན་” （28）ཞེས་དཔྱད་སྡོམ་བཞག་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། གོང་གསལ་དཔྱད་བྱ་དེར་ལན་མ་བཏབ་ཀྱང་ཤེས་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐོ་ཐེམ་（图腾）གྱི་ངོ་བོ་དང་བོད་མིས་བྱ་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་གཉིས་བར་འབྲེལ་བ་ཆེར་མི་ལྡན་ལ་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་ཚང་བའི་ཕྱིར། མིག་སྔར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྐོར་བརྗོད་པའི་དཔེ་དེབ་དང་རྩོམ་ཡིག་ནང་ཐོ་ཐེམ་(图腾)དད་མོས་ཞེས་པའི་ཚིག་གང་བྱུང་དུ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ངན་པ་ཞིག་མཆིས་ཤིང་། དཔེར་ན་ཉི་ཟླའི་ཐོ་ཐེམ་(图腾)དད་མོས། རི་བོའི་ཐོ་ཐེམ་(图腾)དད་མོས། ཤིང་གི་ཐོ་ཐེམ་(图腾)དད་མོས་ཞེས་སོགས་ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་གཏམ་མང་དུ་བྱུང་བས་བློ་ལྡན་ཀུན་གྱིས་གནད་དེར་གཟབ་དགོས་པ་འདུག\nདེས་ན་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ནི་བྱ་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་ཐོ་ཐེམ་（图腾）ཡིན་ཞེས་པའི་གཏམ་ལ་ལུང་རིག་རྒྱབ་རྟེན་རྐང་མ་ཚུགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་། དེ་བས་ན་《བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་》ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ནང་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་བྲག་སྟེང་འཁོད་པའི་ཨ་ཡིག་གི་གཟུགས་ནི་བྱ་རྒོད་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཁྱད་མཚར་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་ནི་“དབུ་ཆེན་ཨ་ཡིག་གི་ཡིག་མགོ་དེ་བྱའི་མགོ་ཡིན་པར་འཁྲུལ་བ་མ་ཟད་ཨ་ཡིག་ཚུགས་རིས་ཀྱི་ཐུ་བའི་གསེགས་དང་ཡས་འཕུར་གཉིས་བྱའི་འདབ་གཤོག་ཏུ་འཁྲུལ་ཏེ། དེ་ནི་འདབ་གཤོག་བརྐྱང་བའི་བྱ་གླག་གི་གཟུགས་དང་འདྲའོ་” （29）ཞེས་དགོད་བྲོ་བའི་གཏམ་ནག་ཆུང་ཡི་གེར་བཏབ་ཅིང་ཨ་ཡིག་བྱ་ལ་དད་པའི་ཐོ་ཐེམ་(图腾)ཡིན་ཞེས་པའི་གཏམ་ཡང་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་བསླུས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡ་མ་ཟུང་དེ་རང་ལ་བརྟེན་ཡོད་དོ།།\nཕྱི་རྒྱལ་བ་ཇུན་པེ་ལེ་ཛ་ཡིས་སྤེལ་བའི་གོང་གསལ་དཔྱད་རྩོམ་ནང་བྲག་བརྐོས་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ནི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང་ཆེས་ཐོག་མའི་བོད་ཡིག་གི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་གྱི་རེད། ཅེས་པའི་དཔྱད་གཏམ་ལ་མཐའ་དཔྱོད་རགས་ཙམ་བགྱིས་ཏེ་དེང་སྐབས་བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཁྲོད་བོད་ཡིག་ཐོན་མིའི་གོང་ནས་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་ནར་མར་བྱུང་ཞིང་། སྐབས་དོན་ང་ཚོས་དེ་ལྟ་བུའི་རྩོད་རྙོག་ནང་མ་ཞུགས་པར་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ནང་གསལ་བའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེའི་སྐོར་དེ་རང་གི་ཐོག་ནས་དཔྱད་ཚེ་ཅུང་འཐད་པ་མཐོང་། ཡོངས་གྲགས་ལ་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ནི་ཐོག་མར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེས་སྲོལ་གཏོད་པ་ནས་རིམ་བཞིན་ཞང་ཞུང་ཡིག་རྒན་དང་སྨར་དྲག་གཉིས་སུ་བསྒྱུར་ལ། ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་ལས་སྨར་ཆེན་སྨར་ཆུང་ཞེས་ལོགས་སུ་དབྱེ་བཞིན་དེ་དག་ལས་“ཞང་ཞུང་ཡིག་རྒན་དང་སྨར་ཡིག སྨར་ཆེན་གསུམ་ནི་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལས་ཡིག་གཟུགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་མིན་” （30）པ་མངོན་ཞིང་། མདོར་ན་“ཞང་ཞུང་གི་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་འགའ་བྱུང་བར་བརྟེན་ཡིག་གཟུགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ལོགས་སུ་གྱེས་པ་ཡིན་” （31）ཡང་རྩ་བའི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་གྲངས་ཚང་ཐོག་གཟུགས་རིས་ཅུང་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ༎ དེ་ལྟར་ན་ཕུག་པའི་བྲག་ལོགས་སུ་འཁོད་པའི་ཨ་ཡིག་དེ་གོང་གསལ་ཡིག་རིགས་གང་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་འམ་ཞེ་ན། ད་ཡོད་ཞང་ཞུང་སྨར་ཆེ་ཆུང་གི་ཡིག་གཟུགས་ཀ་དཔེར་ཞིབ་པར་དཔྱད་ཚེ། ཕུག་པའི་བྲག་ལོགས་སུ་འཁོད་པའི་ཨ་ཡིག་དང་ཡོངས་སུ་གཅིག་མཚུངས་སུ་གནས་པ་སྤྱིའི་ཆར་མི་སྣང་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དུས་ད་ལྟ་བར་བཀོལ་བའི་བོད་ཡིག་གི་དབུ་ཅན་ཨ་གཉིས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས།ཡིག་འབྲུ་དེ་ཁོ་ནས་ཆེས་ཐོག་མའི་བོད་ཡིག་གི་རྣམ་པ་དང་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་བརྒྱུད་ནས་འཕེལ་བའི་སྐོར་རྟོག་དཔྱོད་གསལ་པོ་ཞིག་བགྱིས་ཐབས་མེད་དོ།། དེ་བས་ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་གི་གཟུགས་རིས་ཐད་མཁས་པ་སོ་སོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་དང་སོར་མོའི་འདུ་བྱེད་ལས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་སྟེ།དཔེར་ན་《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད་》（32）དང་། 《ཞང་བོད་འཕྲུལ་ཡིག་བཞི་བཅུའི་དཔེ།》（33）དེ་བཞིན་《ཡིག་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ།》（34）《བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་རྣམ་བཤད་སེང་གེའི་ང་རོ་》（35）བཅས་ཀྱི་ནང་དྲངས་པའི་སྨར་ཡིག་གི་ཀ་དཔེ་ལས་ཨ་ཡིག་གི་གཟུགས་རིས་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཤ་སྟག་བྱུང་(དཔེ་རིས་6)བས། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་སྨར་ཡིག་སྲོལ་གཏོད་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོར་གཟུགས་རིས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་མི་སྲིད་ལ། ཡང་སྙིང་ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་གི་གཟུགས་རིས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཆ་འཇོག་དཀའ་བས་བྲག་སྟེང་གི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་དེ་ཞང་ཞུང་ཡི་གེའོ་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་སྤོབས་པ་མེད་དོ།།\nགཉིས། བྲག་བརྐོས་ཨ་ཡིག་གི་མཚོན་དོན་དང་བྱེད་ལས་དངོས་གླེང་ནས་རང་ལུགས་འཐད་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་པ། སྲིད་པ་ཆགས་པའི་དུས་ནས་གཡུ་ཡི་མེ་ལོང་གངས་རིའི་པང་དུ་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ཆིལ་ཆིལ་རླབས་ཕྲེང་གི་དོ་ཤལ་ལེགས་པར་སྤུད་ཅིང་། བྱང་གི་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་བཙུན་མོའི་ཚུལ་དུ་བྱང་ཐང་ས་ཡི་ཐེག་ལེའི་རྒྱན་དུ་བཞུགས་ཤིང་། གནས་འདི་ནི་སྔོན་བྱོན་མཁས་གྲུབ་དུ་མས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་རླབས་ཆར་གྱིས་བསྙིལ་བའི་བསྟི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་མིའི་ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་དང་གཏན་བདེ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལེན་པའི་གནས་དམ་པ་ཞིག་ཀྱང་ངོ་།། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་འཕགས་ཡོན་ཏན་ཚང་བའི་གནས་ཀྱི་དམ་པ་དེའི་མཐའ་འཁོར་ཕུག་པའི་ནང་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་སྒོམ་ཆེན་རི་ཁྲོད་པ་བར་ཆད་མྱོང་མེད་ཅིང་། བསྒོམ་རྟོག་གི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་བདེན་པ་མཐོང་ནས་དག་ཞིང་ཉམས་དགའ་བར་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མི་ཉུང་བ་བྱོན་ལགས། ཕུག་པའི་ནང་འཁོད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བོད་མིའི་ཐུན་མིན་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་ཅིང་། བོན་ཆོས་རིག་གནས་ཀྱི་སྙིང་བཅུད་“ཨ་རྫོགས་སྙན་གསུམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཟབ་ཆོས་ཀྱི་དང་པོ་བོན་གྱི་ཨ་ཁྲིད་” （36）ཅེས་པའི་བཀའ་སྲོལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་ཁོ་བོ་འདོད་དོ།།\nདེ་ཡང་ཞིབ་པར་སྨོས་ན་བོན་གྱི་རྫོགས་ཆེན་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་“ཨ་ཁྲིད་ནི་ཐོག་མར་དུས་རབས་11སྐབས་བྱོན་པའི་རྨེའུ་དགོངས་མཛོད་རི་ཁྲོད་ཆེན་མོས་སྲོལ་གཏོད་པ་ཞིག་ཡིན་” （37）ཞིང་། ཁོང་གིས་བོན་གྱི་རི་ཁྲོད་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྒོ་འཕར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ།དེ་རྗེས་དུས་རབས་13སྐབས་བྱོན་པའི་བོན་གྱི་མཁས་དབང་བྲུ་ཆེན་རྒྱལ་བ་གཡུང་དྲུང་མཆོག་གིས་ཨ་ཁྲིད་ཀྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་མ་བུ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་ཚང་བར་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ཕྱི་རབས་བོན་པོ་རྣམས་དབེན་ཁྲོད་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་སོར་དུ་ཆུད་པའི་རྩ་བའི་ལམ་སྟོན་གྱི་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། མཁས་དབང་གང་དེས་བརྩམས་པའི་《ཨ་ཁྲིད་ཐུན་མཚམས་བཅོ་ལྔ་པ་མ་བུ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པའི་གཞུང་དེ་ཉིད་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་བསྟན་བཅོས་ནང་གལ་ཆེའི་བརྩམས་བྱ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གཞུང་དེ་ནི་བོན་པོ་ཚོས་ཨ་ཁྲིད་ཆོ་ག་སྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་ལེན་གནད་དུ་བསྟར་བའི་ཕྱི་མོ་ཉག་ཅིག་ཏུ་བརྩི། དེ་ཡང་གོང་གསལ་དཔེ་ཆའི་ནང་ཨ་ཁྲིད་ཞི་གནས་སྒྲུབ་པའི་སྐོར་ལ་“མཚན་བཅས་ལ་སེམས་བཟུང་བ་དང་མཚན་མེད་རྣམ་པར་བཞག་པ། གནས་ལུགས་དོན་ལ་ངོ་སྤྲོད་པ་ཞེས་པའི་ནང་གསེས་མཚན་བཅས་ལ་སེམས་བཟུང་བའི་ཆོ་ག་དང་སྒོམ་རིམ་བསྟན་སྐབས་འདི་ལྟར་འཁོད་ཡོད་དེ། སྔ་དྲོ་དང་པོ་ནམ་མཁའ་གསལ་མ་ཁད་སློབ་མ་རྣམས་ཁྲུས་ནས་བཏོན་འདུག་ས་བདེ་བར་བཞག་ལ་མོས་གུས་བསྐྱེད་དེ་གསོལ་བ་འདེབས་མདུན་དུ་གཏོར་མའི་རྩེར་མཐིང་ཤོག་ལ་ཨ་བྲིས་པ་ཤིང་མཐོ་དམན་རན་པར་བསྐྱོན་ཏེ་བཙུགས་ལ་མཐའ་སྐོར་དུ་མི་ཁྱིའི་ཀུ་ཅོ་ལ་སོགས་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་དབེན་ཅིང་འགོལ་བར་བྱ་” （38）ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ལས་རྗེ་དགོངས་མཛོད་ཆེན་མོའི་གདམས་ངག་དྲངས་ཏེ་“མིག་འབྱེད་འཛུམས་མེད་པར་མདུན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ལ་ཕུབ་ཐོག་ཏུ་མདུང་སྒྲིལ་བའམ་འབེན་ལ་མདའ་འཕེན་པ་བཞིན་དགོས་སོ་” （39）ཞེས་སོགས་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལྟར་ན་གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པའི་ནང་འཁོད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ནི། བོན་གྱི་ཨ་ཁྲིད་གདམས་ངག་ཡིད་ལ་བཅངས་ཤིང་ཆོ་ག་གནད་དུ་འཁྱོལ་བའི་བོན་པོ་རི་ཁྲོད་པ་ཚོས་མཚན་བཅས་སེམས་བཟུང་བའི་ཉམས་ལེན་བསྟར་སྐབས་སྒོམ་པ་པོའི་ཐད་ཀྱི་བྲག་ལོགས་སུ་སྒོམ་བྱ་མཚན་བཅས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་བྲིས་པ་ཙམ་ལས།འདབ་ཆགས་བྱ་ཡི་ཐོ་ཐེམ་བརྡ་རྟགས་དང་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེའི་མ་ཕྱི་སོགས་སྤྱི་བརྟོལ་གྱི་གཏམ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བ་རྟ་རྔ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ།།\nདེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ནས་གནམ་མཚོའི་ཕུག་པའི་ནང་བོན་པོ་རི་ཁྲོད་པ་ནར་མར་བྱོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་བྱང་གི་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ནི་བོན་གྱི་བསྟི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བོན་གཞུང་ནང་“གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་བཙུན་མོ་བྱང་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་རྡོ་རྗེ་ཀུན་གྲགས་མ་ནི་ཡེ་སྲིད་དུས་ཀྱི་བོན་གྱི་བླ་མཚོ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་” （40）བསྟན་ཞིང་། 《གནམ་མཚོའི་གནས་ཡིག་དད་པའི་ཆུ་རྒྱུན་》ལས་“སྒྲུབ་པའི་གནས་མཆོག་འདི་རྣམས་སུ༎ ཕྱིས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་བྱེད་མི་རྣམས།། སྙིང་རུས་སྡུག་བསྲན་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་།། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ནན་ཏན་མཛོད།། གཞན་དུ་ལོ་བརྒྱ་སྒོམ་པ་བས།། གནས་འདིར་སྐད་ཅིག་བསྒོམ་ན་ཡང་།། ས་ལམ་སྒྲུབ་པ་པ་ཕུལ་ཆེ་བས།། བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ན་གནས་འདིར་སྒྲུབ།།” （41） ཅེས་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་ཞིང་དོན་སྙིང་ལོན་པའི་གནས་མཆོག་དམ་པར་གྱུར་ཡོད་པས་ན་བོན་པོ་རི་ཁྲོད་པ་དལ་འགྲོའི་རྒྱུན་བཞིན་གནས་དེར་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཏུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཁོ་ཐག་ཡིན་ཞིང་། དེ་བས་གནམ་མཚོའི་བཀྲ་ཤིས་དོ་ནི་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་བཏབ་པའི་“བོན་གྱི་འདུ་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་” （42）ལ། གནས་དེར་“ཞང་ཞུང་གི་མཁས་པ་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས་ཡུན་རིང་བར་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གནང་སྟེ་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་སྐོར་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ནང་གསལ་” （43）བར་གཞིགས་ན། བྱིན་རླབས་ཆེ་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བོན་པོ་རི་ཁྲོད་པ་བུང་བའི་ཚོགས་བཞིན་འཁོར་ཏེ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གནང་བར་ཡ་མཚན་དགོས་དོན་མེད་ལ་ཕུག་པ་ཁག་ནང་ཨ་ཡིག་འཁོད་པའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་རྐྱེན་ཡང་ར་འཕྲོད་ནུས། ཡང་གོང་གི་《ཨ་ཁྲིད་ཐུན་མཚམས་བཅོ་ལྔ་པ་མ་བུ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པའི་ནང་ཨ་ཡིག་མཐིང་ཤོག་ལ་བྲིས་ཏེ་གཏོར་མའི་སྟེང་བཙུགས་པའི་ཆོ་ག་དང་ཨ་ཡིག་བྲག་ལོགས་སུ་བྲིས་པ་གཉིས་འགལ་ལོ་ཞེས་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། གོང་གསལ་གྱི་ཆོ་ག་ནི་ཡུལ་དུས་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོར་བལྟོས་ཀྱིས་མི་ཚེ་རི་ཁྲོད་སྒྲིམས་ཤིང་ལྟོ་གོས་སྤྲང་ལ་བཅོལ་བའི་སྒོམ་ཆེན་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་སྤྲོས་པ་རྒྱ་ཆེར་མི་དགོས་པ་ནི་མཚན་བཅས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་ས་རྡོ་རི་བྲག་གང་གི་ཐོག་ཏུ་བཏབ་སྟེ་སྒོམ་ཡང་ཆོ་གའི་གོ་རིམ་མ་འཁྲུགས་ཤིང་གདམས་ངག་གནད་དུ་འཁྱོལ་ཏེ་སྒོམ་བསྲན་ཆེ་བས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ར་འཕྲོད་པའི་ཕྱིར།\nགཉིས་ནས་ཞི་གནས་སྒྲུབ་པར་དབེན་པའི་ཁོར་ཡུག་དགོས་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་བོན་གྱི་ཨ་ཁྲིད་ནི་གཞི་གནས་སྒྲུབ་ཅིང་གནས་ལུགས་ར་སྤྲོད་པའི་ལག་ལེན་དམར་ཁྲིད་ནུས་ལྡན་ཞིག་ཡིན་བརྟེན། དེ་ལག་ལེན་འཁྱོལ་བར་གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ལྟ་བུའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་དགོས་ཏེ་གནས་དེར་མི་ཁྱིའི་ཀུ་ཅོ་མེད་ལ་འདུ་འཛིའི་འཁྲུག་ལོང་ཡང་མེད་པས་སྒོམ་ཆེན་དགེ་སྦྱོར་ལ་བོགས་ཐོན་པའི་དབེན་གནས་ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ཁག་ནང་ཡིག་འབྲུ་ཨ་མང་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱི་རྐྱེན་ཡང་དེར་རགས་ལུས་ཡོད་སྙམ།\nགསུམ་ནས་བོན་པོས་ཞི་གནས་སྒྲུབ་སྐབས་མཚན་བཅས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ཁོ་ནར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ལགས་ཞེ་ན། གོང་དུ་སྨོས་ཟིན་པ་ལྟར་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཁྲོད་ཨ་ཡིག་ནི་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཞི་མ་དང་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མཚོན་ཞིང་། འབྱུང་བ་ལྔའི་བསྐྱེད་རྒྱུ་འམ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔར་བརྗོད་པའི་ཀུན་གསལ་ནམ་མཁའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་བཅས་ཨ་ནི་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བརྡ་རྟགས་ཡིག་འབྲུ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་མཚན་བཅས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ལ་བྱེད་དགོས་དོན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནུས། དེ་མིན་ཨ་ཡིག་དང་གཡུང་དྲུང་གཉིས་ལྷན་དུ་བྲག་སྟེང་དུ་བཀོད་པ་ཅི་ལགས་ཞེ་ན། 《ཨ་ཁྲིད་ཐུན་མཚམས་བཅོ་ལྔ་པ་མ་བུ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པ་ལས་“རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པའི་དམིགས་རྟེན་ཐེག་ལེ་དང་ལྷ་སྐུ་ཨ་གཡུང་དྲུང་བཅས་གང་བདེ་ལ་གཏད་དེ་བཞུག་གོ་”（44）ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་གཡུང་དྲུང་དེ་ཡང་ཨ་ཡིག་དང་འདྲ་བར་མཚན་བཅས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལྷན་དུ་བྱུང་བར་བྱེད་ལས་གཅིག་མཚུངས་ལྡན་པས་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་དོན་མེད་དོ་སྙམ། ཡང་དེ་མིན་ཨ་ཡིག་མཆོད་རྟེན་གྱི་བུམ་པའི་ནང་བཀོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་“ནང་བསྟན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཁག་མ་བྱུང་གོང་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྐབས་གསས་མཁར་ལྷ་རྩེ་དགུང་ནམ་བཞེངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་འགྲོ་བ་རབ་འདྲེན་མཆོད་རྟེན་དང་ཁོ་མ་རུ་རིངས། གཡུང་དྲུང་བཀོད་ལེགས།གསས་མཁར་སྒྱོགས་པ་རྩེ་དགུ ལོ་པཎ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་རྩེ་གསུམ་པ་སོགས་རབ་དང་རིམ་པ་བྱུང་” （45）ཞིང་། དེ་དག་ལས་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་བའི་“གཡུང་དྲུང་བཀོད་ལེགས་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཆ་ཚད་དང་མཚོན་བྱེད་བསྟན་སྐབས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་སྐུའི་ཚད་ལྟར་སྦྱར་ནས་བུམ་དཀྱིལ་ཐུགས་ཀར་འཁེལ་བ་གསུངས་” （46）ཤིང་། དེ་ལྟར་ན་མཆོད་རྟེན་གྱི་བུམ་ནང་ཨ་བྲིས་པ་ཡང་ཐུགས་ཀ་སེམས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་དེ་རང་ཡིན་པར་མད་ལ་དགོས་པ་ནི་གོང་སྨོས་མཚན་བཅས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་དེ་རང་ཡིན་པར་འདོད།\nམིག་སྔར་རིག་གཞུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ལོ་རབས་བརྩི་སྐབས་གཙོ་བོ་“བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ནང་གི་ཅ་དངོས་བསྡུར་དཔྱད་དང་སྲོག་ཆགས་རིགས་དབྱེ། སོལ་བ་14ཚད་འཇལ། སོན་འབྲུའི་འགྱུར་རྡོ་རྟོག་དཔྱོད། དེ་བཞིན་སྒྱུ་རྩལ་ཁྱད་ཆོས་བསྡུར་བའི་བྱ་ཐབས་སོགས་སྤྱད་ནས་ལོ་རབས་དུས་ཚོད་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་” （47）ཅིང་། བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ལོ་རབས་ཐད་བརྐོས་འབྲིའི་ཐབས་རྩལ་དང་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས། བརྗོད་བྱ་སོགས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཡོད་པ་ལས། “སྔ་མ་ནི་བོད་ཀྱི་ལྕགས་ཆས་དུས་རབས་ཀྱི་གོང་སྟེ་ད་ནས་རྩིས་པའི་ལོ་ངོ་3000གོང་ནས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དང་པོའི་སྐབས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་འཁེལ་ཞིང་། བར་མ་ནི་བོད་ཀྱི་ལྕགས་ཆས་དུས་རབས་ཀྱི་མཐའ་མཇུག་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་དུས་སྐབས་ཏེ་ད་ནས་རྩིས་པའི་ལོ་ངོ་2000གོང་ནས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་བར་དང་། ཕྱི་མ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་ནས་གཞི་རྐང་ཚུགས་པའི་དུས་ཏེ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་ཉེ་རབས་བར་དུ་བརྩི་བཞིན་མཆིས།མ་གཞི་ལོ་དུས་དབྱེ་ཚུལ་དེ་བཞིན་ད་རུང་མི་འདང་བའི་ཆ་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་རྩ་བའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་དང་ཅུང་མཐུན་” （48）པས་ན། བོད་ཀྱི་གནའ་དཔྱད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གོང་གསལ་ལོ་དུས་དབྱེ་ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་མི་ཀུན་ཁ་འཆམ་པ་ཡིན།\nདེས་ན་གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ཁག་ནང་འཁོད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་དེ་ཉིད་དུས་ནམ་ཞིག་སྲིད་པའི་བྲག་སྟེང་དུ་ཐོན་ནམ་ཞེ་ན། གནད་དེ་ཇི་ལྟར་དཔྱད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་དུས་སྔ་མ་དང་བར་པ་གང་གི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་དུས་རིམ་ནང་མི་ཐེ་ཞིང་གུང་སྒྲིག་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་ད་ནས་རྩིས་ལོ་ངོ་3000གོང་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་ནང་གི་ལྕགས་ཆས་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མའི་དུས་སྐབས་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཚེ་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་དར་ཡོད་པ་སྲིད་ཀྱང་ཡར་ལྷ་མཆོད་པ་དང་མར་འདྲེ་བཀར་བའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ལས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རིག་གཞུང་འཐུས་སྒོ་ཚང་ཞིང་། ཞི་གནས་ཏིང་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་མ་ལག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གྲུབ་མེད་པ་གོར་མ་ཆག ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ནང་“གཉའ་ཁྲིའི་གོང་གི་བོན་ནི་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ཆོ་གའི་རང་བཞིན་གྱི་བོན་” （49）ཙམ་ལས་གཞུང་ལུགས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་མེད་ལ། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཁྲིད་ཅེས་པའི་ཁྲིད་རྒྱུན་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཡོང་མི་སྲིད་ཅིང་། བོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ནང་“གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་སྐབས་ཞང་ཞུང་ཡུལ་ནས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་དར་ཏེ་རྒྱལ་ཁམས་ནི་བོན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་མངའ་རིས་ནི་རྒྱལ་པོའི་མངའ་རིས་སུ་གྱུར་བ་གསུངས་” （50）ཤིང་། དེ་བས་ན་སྐབས་དེར་བོད་དུ་བོན་གྱི་འདུ་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲུབ་སྡེ་སོ་བདུན་བཏབ་སྟེ་འཆད་ཉན་གྱི་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་དར་ལ། སྔགས་སེམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལུ་གུ་བརྒྱུད་ལྟར་མཆིས་སྟབས་རི་ཁྲོད་དབེན་པ་བསྟེན་པའི་སྒོམ་ཆེན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱོན་ཞིང་སྙན་ནས་སྙན་དུ་བརྒྱུད་པའི་“དགོངས་ཉམས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་ནི་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་བྱོན་པའི་ལོ་པཎ་མི་བཞི་སྟེ་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་དང་ཤ་རི་དབུ་ཆེན།གྱིམ་ཚ་རྨ་ཆུང་། ལྕེ་ཚ་མཁར་བུ་བཅས་ནས་ཟམ་མི་ཆད་པར་བརྒྱུད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཞིག་ནང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པས་དགོངས་ཉམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་སྟོངས་ལ་ཁད་དུ་གྱུར་ཅིང་ཕྱིས་སུ་རྨེའུ་དགོངས་མཛོད་རི་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བྱོན་ནས་དགོངས་ཉམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་སྲོལ་སླར་གསོ་གནང་” （51）སྟེ་དར་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་བཏང་བ་མ་ཟད། ཨ་ཁྲིད་ཅེས་པའི་སྲོལ་ཀ་ཟུར་དུ་ཕྱེ་ནས་དགོངས་ཉམས་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་པ་སླར་ཡང་རྒྱས་པར་མཛད། དེ་ལྟར་ན་བོན་གྱི་སྙན་བརྒྱུད་ནི་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་ནས་དར་ཡོད་ཀྱང་ཨ་ཁྲིད་ནི་རྨེའུ་དགོངས་མཛོད་རི་ཁྲོད་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་བྱུང་བར་བརྟེན། གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ཁག་ནང་འཁོད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ནི་བོན་གྱི་ཨ་ཁྲིད་སྲོལ་ཀ་དར་བ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་རིགས་པས་དཔྱད་ནུས། མདོར་ན་གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ཁག་ནང་འཁོད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་འབྲི་བའི་ལོ་རབས་ནི་ཇི་ལྟར་སྔ་ཡང་དུས་རབས་11གོང་དུ་མིན་པ་མདུན་གྱི་དབྱེ་ཞིབ་ལས་རགས་ཙམ་ཤེས་ནུས་སོ།།\nབོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་མིག་སྔར་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་ཆེས་ཆེར་རྒྱག་དགོས་པའི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་འབྲེལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་པ་ཡང་ངེས་པར་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་རིག་གནས་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་བཞག་ནས་དཔྱད་གཞི་བཙལ་འཚོལ་དང་དབྱེ་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱེད་དགོས་པ་ལས། གང་བྱུང་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐལ་མི་འོས་ཤིང་། ཡང་སྒོས་བོད་བྱང་ཕྱོགས་གནམ་མཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕུག་པ་ཁག་ནང་གསལ་བའི་ཨ་ཡིག་བྲག་བརྐོས་དེ་དག་ནི་བོན་གྱི་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཁྲིད་ཅེས་པའི་ཆོ་གའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་མཚན་བཅས་ལ་དམིགས་པ་བཟུང་བའི་རྟེན་དོད་ཅིག་ཡིན་པ་ལས། བྱ་ཁྱུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ལ་འདབ་ཆགས་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་ཐོ་ཐེམ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་མིན་ཞིང་དེ་ལྟ་བུའི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་སྐབས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་སྐབས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པའི་ཁུངས་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་དོ།།\nདེ་བས་བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ནི་ཡ་ཐོག་ནས་ཉེ་རབས་བར་ལོ་ངོ་སྟོང་ལ་བརྒལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད་ལ། རི་མོའི་བརྗོད་བྱ་དང་ཁྱད་ཆོས་སོགས་འགྱུར་བ་མང་ཞིང་དེ་འབྲེལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཚང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས། ཞིབ་འཇུག་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་དཀའ་ཁག་ཆེ་སྟབས་ངེས་པར་འབད་པ་བརྒྱ་དང་བརྩོན་པ་སྟོང་གིས་དེང་རབས་གནའ་དཔྱད་རིག་པ་སོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ཐབས་ཤེས་དང་།ལྷག་དོན་བོད་ཡིག་གི་དེབ་ཐེར་བསྟན་བཅོས་ཁག་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་མཐོང་ངོ་།།ད\n⑤ John Vincent Bellezza. Divine Dyads: Ancient Civilization in Tibet. Library of Tibetan Work and Archives. Dharamsala, New Delhi:1997,P.215\n⑿John Vincent Bellezza. BON ROCK PAINTINGS AT GNAM MTSHO: GLIMPSES OF THE ANCIENT RELIGION OF NORTHERN TIBET.IN ROCK ART RESEARCH. Darwin, Melbourne, Australia: Volume17,Number 1,May 2000:39-40\n⒀ ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བརྩམས། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996 ལོའི་དཔར་མ། ཤ41\n⒁ ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985ལོའི་དཔར་མ། ཤ145\n⒂ སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོས་བརྩམས། 《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད།》(གཉིས་པ།) བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོའི་དཔར་མ། ཤ422 ཤ104-106\n⒃⒅མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས། བདེ་ཁང་བསོད་ནམས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར། 《མདའ་དང་འཕང་།》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོའི་དཔར་མ། ཤ34 ཤ31-32\n⒄ མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྲིགས། 《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན།》 ཉི་ཧོང་མི་རིགས་རིག་པའི་དངོས་མང་བཤམས་མཛོད་ཁང་ནས་དཔར། 2002ལོའི་དཔར་མ། ཤ103\n⒆ ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བརྩམས། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོའི་དཔར་མ། ཤ117\n⒇ སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོས་བརྩམས། 《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད།》(གཉིས་པ།) བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོའི་དཔར་མ། ཤ422 ཤ104-106\n（21） མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྲིགས། 《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན།》 ཉི་ཧོང་མི་རིགས་རིག་པའི་དངོས་མང་བཤམས་མཛོད་ཁང་ནས་དཔར། 2002ལོའི་དཔར་མ། ཤ42\n（22） སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོས་བརྩམས། 《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད།》(གསུམ་པ།) བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོའི་དཔར་མ། ཤ129\n（23）སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོས་བརྩམས། 《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད།》 (བདུན་པ།)བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོའི་དཔར་མ། ཤ137\n（24）མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྲིགས། 《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན།》 ཉི་ཧོང་མི་རིགས་རིག་པའི་དངོས་མང་བཤམས་མཛོད་ཁང་ནས་དཔར། 2002ལོའི་དཔར་མ། ཤ98\n（30）（33）（34）གྲོང་ཁང་ཚེ་རིང་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས། 《གངས་ཅན་ཡིག་སྲོལ་འཕེལ་རིམ་སྐོར་གྱི་གླེང་གཏམ་ཡིད་ཀྱི་རང་སྒྲ།》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོའི་དཔར་མ། ཤ61 ཤ62 ཤ63\n（31）（32）ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བརྩམས། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོའི་དཔར་མ། ཤ104 ཤ107\n（35）དཔལ་བསྡུས་ཀྱིས་བརྩམས། 《བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་རྣམ་བཤད་སེང་གེའི་ང་རོ།།》 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོའི་དཔར་མ། ཤ104\n（36）བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ཚིག་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་བསྒྲིགས། 《བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ཚིག་མཛོད།》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོའི་དཔར་མ། ཤ239\n（37）རྨེའུ་ཚ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས། 《བོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དྲུག་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་》བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014ལོའི་དཔར་མ། ཤ262 才让太主编：《苯教研究论文选集 第一辑 》北京：中国藏学出版社，2011年，第341页。\n（38）（39）བྲུ་ཆེན་རྒྱལ་བའི་གཡུང་དྲུང་གིས་མཛད།གཡུང་གཙུག་གཤེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྲིགས། 《ཨ་ཁྲིད་ཐུན་མཚམས་བཅོ་ལྔ་པ་མ་བུ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ།།》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོའི་དཔར་མ། ཤ81 ཤ82\n（40）ཤར་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་་གིས་བརྩམས། 《བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་ཡུལ་སྲོལ།》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོའི་དཔར་མ། ཤ34 ཤ37\n（41）ཤར་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་བརྩམས། 《བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་ཡུལ་སྲོལ།》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོའི་དཔར་མ། ཤ34 ཤ37\n（42）སྤ་བསྟན་རྒྱལ་བཟང་པོས་བརྩམས། 《བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ།》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1991ལོའི་དཔར་མ། ཤ139\n（43）བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། 《བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོའི་དཔར་མ། ཤ16\n（44）བྲུ་ཆེན་རྒྱལ་བའི་གཡུང་དྲུང་གིས་མཛད། གཡུང་གཙུག་གཤེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྲིགས། 《ཨ་ཁྲིད་ཐུན་མཚམས་བཅོ་ལྔ་པ་མ་བུ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ།།》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོའི་དཔར་མ། ཤ83\n（45）སྨིན་གླིང་གྲ་ཕྱི་འགྱུར་མེད་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས། 《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོའི་སྐོར་བརྗོད་པའི་ངོ་མཚར་གཏམ་ཕྲེང་།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2001ལོའི་དཔར་མ། ཤ79\n（46）སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་བརྩམས། 《སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་པོད་ལྔ་པ།》 ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་སྐྲུན། 2005ལོའི་དཔར་མ། ཤ132\n（49）ཤར་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་བརྩམས།《བོད་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཐོར་བུ།》བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོའི་དཔར་མ། ཤ51\n（50）སྤ་བསྟན་རྒྱལ་བཟང་པོས་བརྩམས། 《བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ།》 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1991ལོའི་དཔར་མ། ཤ141\n（51）བྲུ་ཆེན་རྒྱལ་བའི་གཡུང་དྲུང་གིས་མཛད། གཡུང་གཙུག་གཤེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྲིགས། 《ཨ་ཁྲིད་ཐུན་མཚམས་བཅོ་ལྔ་པ་མ་བུ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ།།》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོའི་དཔར་མ། ཤ3-4


རེག་ཊར་ས་མིག་གསལ་བསྒྲགས། – བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།\n༄༅།། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ཌལ་ཧོར་གཏན་སློབ་ཏུ་རེག་ཊར་(Rector)ས་མིག་ཡོད་པས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་ཞུགས་བློ་ཡོད་རིགས་ནས་དགོས་མཁོའི་ལག་འཁྱེར་ཡིག་ཆ་ཁག་གཤམ་གསལ་ཞལ་བྱང་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༠ འགྱངས་མེད་འཚང་སྙན་འབུལ་དགོས། ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་སྙན་འབུལ་ཁག་འདི་ནས་རྒྱབ་གཉེར་ཞུས་ཏེ་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ནས་མཐའ་མའི་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་ཞབས་གཡར་ཐོག་མང་མཐར་ལོ་ལྔ་བར་བསྐོ་གཞག་གནང་རྒྱུ་ཡིན།\n༡) ཉུང་མཐར་མཐོ་སློབ་((Bachelor Degree))སློབ་ཐོན་པའམ། ཡང་ན་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་ནས་དེ་དང་མཉམ་པའི་ཤེས་ཚད་ཡོད་པའི་ལག་འཁྱེར་གྱི་ངོ་བཤུས།\n༢) ཉུང་མཐར་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཉམས་མྱོང་ལོ་བདུན་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆའི་ངོ་བཤུས། སློབ་གྲྭའི་འཛིན་སྐྱོང་ངམ་སློབ་ཁྲིད་ཐོག་ཉམས་མྱོང་ཡོད་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་དགོངས་བཞེས་གནང་རྒྱུ།\n༣) རང་ལོ་ ༣༠ ནས་ ༤༥ བར་ཡིན་པའི་སྐྱེས་ཚེས་ལག་འཁྱེར་གྱི་ངོ་བཤུས།\n༥) བོད་མིའི་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་འཁྱེར་(R.C.) གྱི་ཤོག་ངོས་དང་པོ་དང་མཐའ་མའི་ངོ་བཤུས།\n༨) བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། རྒྱལ་རབས། ལུགས་སྲོལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཤེས་ཚད་གང་ལེགས་ཡོད་པ།\n༩) དབྱིན་སྐད་དམ། ཧིན་སྐད་གང་རུང་རང་རྐྱ་འཕེར་ངེས་ཡོད་པ།\nགོང་གསལ་ལག་འཁྱེར་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་གི་ངོ་བཤུས་ཐོག་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་གང་རུང་གི་ཟུང་དྲུང་ཡན་དང་། ས་གནས་འགོ་འཛིན། ཡང་ན་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་བཅས་གང་རུང་གིས་ངོ་བཤུས་ཡིག་ཆ་ཁག་དངོས་བདེན་ཡིན་པའི་དག་མཆན་ངེས་པར་དུ་འཁོད་དགོས།\n(ཁ) གསོལ་ཕོགས། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལྟར་རྩ་ཕོགས་ ༩༣༠༠་་་༣༤༨༠༠+༤༢༠༠ གེ་རེཊ་པེ་(Grade pay)ཐོག་ཡུལ་ཐང་གུན་གསབ་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ བསྡོམས་ཟླ་རེེར་སྒོར་ ༢༤༣༠༠།༠༠ འཐོབ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་སུ། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢ ལ།།\nGangchen Kyishong, Dharamsala-176215 (H.P.) INDIA\nFax: 01892-223481, Tel: 01892-222572 / 222721


ཇོ་ལ་ vs ལྡོ་ཕད་ |\nཇོ་ལ་ vs ལྡོ་ཕད་\nAugust 8, 2012 by pemayoko\nདེ་རིང་ ང་ ་འབྲས་ལྗོངས་ ལ་ ཡོད་ འདེའི་ གནམ་ཤིས་ སྐྱིད་པོ་ འདུག་ ཁ་ལག་ ཡག་པོ འདུག་ དང་ ངས་ ཉལ་གྲི ཆེན་པོ་ འདུག་ ཚང་མ་ སྐྱིད་པོ་ འདུག་། ཧིཧིཧིཧི་\nཁ་སང་ གཟའ་ཟླ་བ་ ང་ རྡ་རམ་ས་ལ་ ནས་ འབྲས་ལྗོངས་ ལ་ སླེབས་ པ་ ཡིན་ རྡ་རམ་ས་ལ་ ནས་ ཆུ་ཚོད་ ཉི་ཤུ་གཉིས་ བསྐོར་ ལེན་ ཀྱི་ འདུག།\nད་ལྷ་ ང་ Olympics་ ལྟ་ ཀྱི་ ཡོད་ ཉི་ཧོང་ ་དང་ རྐྱ་ནག་ table tennis་ tse ཀྱི་ ཡོད་ པས་ བློ་ཕམ་པོ་ ཡིན་ནའང་ ང་ཙོ་ དརུལ་ ཐོབ་པ།\nདེ་རིང་ ཞོགས་ཇ་ ང་ སྣུམ་སྲེག་ དིང་མོ་ དང་ སྣུམ་སྲེག་ chutse་ མོག་མོག་ མཉམ་དུ་ alu dum་ དང་ སྒོ་ང་ ཟས་ པ་ ཡིན་པས་ ཟིམ་པོ་ འདུག།་\nརྡ་རམ་ས་ལ་ ང་ ངའི་་ གྲོགས་མོའི་ ནང་མི་་ལ་ བོད་པའི་ ལྷད་མོ་ མང་པོ་ ཉོས་ པ་ ཡིན་ ཨ་ནི་ dang gong་ ང་ཚོས་ ལྷད་མོ་གཅིག་ ལྷ་ པ་ ཡིན་ ལྷད་མོ་ མིང་ དར་མདོའི་མཛའ་གཞས་ རེད་ ཚིག་ ཉུང་ཉུང་ མ་ཏོག་ ང་ མང་པོ་ གོ་མ་སོང་ ལྷད་མོ་ འདི་ རྒྱུན་རིང་པོ་ འདུག་ ཨ་ནི་ ང་ ཉོབ་ཀྱི་ འདུག།\nཁ་སང་ བདུན་ཕྲག་་ལ་ ངའི་ རྒན་ ལགས་ ཀྱི ་ང་ལ རི་ལི་ དང་ ཇོ་ལ་ བོད་སྐད་ ཚིག་ མ་རེད་ ལབས་ སོང་ བོད་པའི་ ཚིག་ མེ་འཁོར་ དང་ ལྡོ་ཕད་ རེད་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་ ང་ སེམས་པ་སྐྱོ་བྱུང།\nངའི་ གྲོགས་མོའི་ Pingya་ བོད་ནས་ ལྡོ་ཕད་ ཚིག་ nyingba་ ལབས་ སོང་ དེང་སྐབས་ ༤ཚིག་ དའི་ བོད་ ལ་ བེད་སྤྱོད་བཏང་ ཀྱི་ མ་ རེད་ ཁོ་ཚོ་ ཇོ་ལ་ ཡང་ན རྒྱ་མི་ ཚིག་ བེད་སྤྱོད་བཏང་ ཀྱི་ ཡོད། ང་ རང་ ལྡོ་ཕད་ ཚིག་ བེད་སྤྱོད་བཏང་ ཡ་ ཡིན་ གང་ཡིན་ཟེར་ན་ ལྡོ་ཕད་ བོད་པའི་ ཚིག་ རེད།\nFor some characters i could not find it on the key pad.\nSome spellings i also couldnt find in the dictionary.\nTags : learn Tibetan, Lhakar Diaries, olympics, Tibetan writing\n← Learning Tibetan on Lhakar: Episode Four\nGoing back to Bir. TYC graces my hometown… →\n3 thoughts on “ཇོ་ལ་ vs ལྡོ་ཕད་”\nBDSonam on August 9, 2012 at 1:18 am said:\nཔདྨ། ཡག་པོ་འདུག ཚིག་འདི་ཚོ་སེམས་ལ་ཞོག ཉལ་གྲི = ཉལ་ཁྲི། ལྡོ་ཕད = ལྟོ་ཕད། dang gong = མདང་དགོང། tse = རྩེད། pingya= སྤུན་ཀྱག or སྤུནསྐྱ། nyingba =སྙིང་པ།\nTenchoe on August 9, 2012 at 3:05 am said:\nཡོ་ཀོ། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག འབྲས་ལྗོངས་ལ་སྐྱིད་པོ་བྱུང་བའི་རེ་བ་ཡོད།\nChutse – ཀེའུ་ཚལ།\nAlu Dum – ཞོག་ཁོག་ཁ་ཚ།\nGH on August 9, 2012 at 8:09 am said:\nNice to see your written Tibetan is coming along! for table tennis, isn’t thereaword for ‘wiff waff’ as Boris Johnson calls it?


ཁ་བརྡ། | དོན་དངོས་སུ་ཋམ་(Trump)སུ་ཡིན་ནམ། (༢)\nདང་པོ། ཋམ་གྱིས་བཤན་ན་ཁོ་ནི་ཧ་ཅང་ཚོང་ལས་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་ཤིང་སུ་ཞིག་གིས་ཁོ་བོའི་ཚོང་ལས་ཀྱི་གསང་བའི་རིག་པ་བསླབ་ན། མི་བུ་དེ་ནི་མི་རིང་བར་རང་ཉིད་ལྟ་བུ་འབྱོར་བ་ལྡན་པའི་ཕྱུག་པོ་ཞིག་དུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན་ཟེར།སྤྱི་ལོ་གཉིས་སྟོང་ལྔའི་ལོར་མཐོ་སློབ་ཁང་རྫུན་མའམ་སློབ་ཁྲིད་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར Education License མེད་པའི་Trump University ཟེར་བའི་དྲ་བ་ཞིག་སྒོ་འབྱེད་བྱས་དེ་སློབ་མ་གང་མང་ཞིག་གི་ལག་ནས་སློབ་ཡོན་འབོར་ཆེན་བསྡུ་ལེན་བྱས་མོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་ཋམ་གྱི་སློབ་ཆེན་རྫུན་མ་དེར་སློབ་ཚན་Curriculum དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པས། སློམ་མ་ཚོས་ཋམ་གྱིས་ཁོ་ཚོ་ལ་འགོ་བསྐོར་བཏང་སོང་ཞེས་སློབ་ཡོན་སྦྱིན་ཚར་བ་རྣམས་ཕྱིར་སྤྲོད་དགོས་པ་ཁྲིམས་ཁང་དུ་གྱོད་གཏུགས་བྱས་པ་མ་ཟད། ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་ན་སློབ་ཁྲིད་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་མེད་པའི་སློབ་གྲྭ་ནི་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པས་སློབ་ཆེན་རྫུན་མ་དེ་སྤྱི་ལོ་གཉིས་སྟོང་བཅུ་ལོ་སྒོ་བརྒྱབ་འདུག རྗེས་སུ་གཉིས་སྟོང་བཅུ་དྲུག་ལོ་མཇུག་ཙམ་དུ་སློབ་མ་སོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་གཏུགས་སྣ་ཚོགས་བྱས་པར་བརྟེན་ཁོའི་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་$25 སྤྲད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་འདུག གལ་སྲིད་དེའི་བསྐོར་ནས་ཤེས་འདོད་ན་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་ན་གསལ་བོ་འདུག: https://www.nationalreview.com/corner/trump-university-scam/\nགཉིས་པ། ཐེབས་རྩ་ཁང་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཞལ་འདེབས་བསླངས་བའི་དངུལ་རྣམས་ཐེབས་རྩ་ཁང་དེའི་ཆེད་དུ་གཏོང་དགོས་པ་ལས་གང་ཟག་སྒེར་བའི་ཆེད་དུ་གཏོང་མི་ཉན་ཞིང། གལ་སྲིད་ཐེབས་རྩ་ཁང་དེའི་དངུལ་སྒེར་བའི་ཆེད་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། ཋམ་གྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་གི་དངུལ་དག་ཁོའི་ཡིན་ཁུལ་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཁོ་ནའི་ལས་དོན་འདྲ་མིན་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཏང་ཡོད་འདུག དཔེར་ན། ཋམ་གྱི་མཐོ་སློབ་ཁང་རྫུན་མ་དེ་ཁྲིམས་ཁང་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱིན་པའི་སྐབས། ཋམ་གྱིས་རང་ཉིད་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ཁོའང་ཐེབས་རྩ་ཁང་ནས་ཨ་སྒོར་ཁྲི་༢༥ ནས་འབུམ་༢༥༨ཙམ་བཏང་ཡོད་འདུག མཐའ་མ་ཁོའི་ཐེབས་རྩ་ཁང་ནས་ཁྲིམས་འགལ་རིགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བྱས་བ་མང་དྲགས་པའི་རྐྱེན་ཀྱིས། གཉིས་སྟོང་བཅོ་བརྒྱད་ལོ་སྒོ་མི་རྒྱག་ཐབས་མེད་བྱུང་འདུག དེའི་བསྐོར་ནས་ཤེས་འདོད་ན་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་ན་གསལ་བོ་བཤད་ཀྱི་འདུག་:https://www.nytimes.com/2016/09/07/us/politics/donald-trump-pam-bondi.html\nགསུམ་པ། གཉིས་སྟོང་བཅུ་དྲུག་ལོ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འགྲན་རྩོད་ནང་དུ་ཋམ་ཞུགས་སྐབས། ཋམ་གང་དུ་སོང་ཡང་ཁོས་དུས་རྒྱུན་དུ་ཨ་རིའི་གླིང་ཕྲན་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་ཡོང་བའི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང་། ཁྲིམས་མཐུན་ཡིག་ཆ་མེད་པའི་ངལ་རྩོལ་བས་ཨ་རིའི་མི་མང་གི་བྱ་བ་འཕྲོག་གིན་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཨ་རིའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་Mexico དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་འདྲ་མིན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡོང་བའི་ངལ་རྩོལ་བ་དག་ནི་བཙན་གཡེམ་བྱེད་མཁན་དང་། ཉལ་ཐ་སོགས་ཁྲིམས་འགལ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་མཁན་ཡིན་ཚུལ་ཀྱིས་འཆལ་གཏམ་ཁ་ནས་མཎི་འདོན་པ་བཞིན་སྒྲོག་གིན་ཡོད་པ་ཀུན་ཀྱིས་ཤེས་གསལ་རེད། འོན་ཀྱང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༠ ལོར་ཋམ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ནས་Trump Tower འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་སྐབས། ཁོས་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིག་ཆ་མེད་པའི་Polish Workers ངལ་རྩོལ་བ་200 ཙམ་གླས་དེ། ངལ་རྩོལ་བ་དག་ལ་མགོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཞྭ་helmet སོགས་གང་ཡང་མ་སྦྱིན་ཞིང་ཧ་ཅང་དཀའ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་བཅུག ངལ་རྩོལ་བ་རྣམས་ལ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལ་ཨ་སྒོར་ལྔ་$5 རེ་སྤྲོད་པ་ཁས་ལེན་བྱས་འདུག་ཀྱང་། ཁོས་དུས་ལྟར་གླ་ཆ་མ་སྤྲད་པ་མ་ཟད། ངལ་རྩོལ་བས་ལས་གླ་སྦྱིན་རོགས་ཞེས་ཞུ་བ་བྱས་སྐབས། ཋམ་གྱིས་ཁྱེད་ཚོ་ནི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཡིག་ཆ་མེད་པའི་ངལ་རྩོལ་བ་ཡིན་པས་འཆལ་གཏམ་འདྲ་མིན་བཤད་ན་ཁྱེད་ཚོ་རང་ཡུལ་ལ་ཕྱིར་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འཇིགས་སྣང་ཡང་ཡང་བསྐུལ་འདུག་པ་མ་ཟད། ཨ་རིའི་མི་སེར་ཡིན་པའི་ཁང་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་བ་ཚོའང་ཁོས་གཞི་མེད་སྐྱོན་བརྗོད་འདྲ་མིན་བྱས་ཏེ་་གླ་ཆ་མི་སྤྲད་པའི་བསྐོར་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་ན་འདུག: https://www.thedailybeast.com/trump-tower-was-built-on-undocumented-polish-immigrants-backs\nཉེ་བའི་ཆར་ཡིན་ན་ཡང་། ནེའུ་ཡོག་གི་Trump Tower དང ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་Florida ན་ཡོད་པའི་མགྲོན་ཁང་Mar-a-Lago Club ནང་གི་ཞབས་ཞུ་བ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཨ་རིའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་དག་ནས་ཡོང་བའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིག་ཆ་མེད་པའི་ངལ་རྩོལ་བ་ཡིན་པ་ཟད། ཡིག་ཆ་རྫུན་མ་བཟོ་སྟངས་ཀྱང་ཋམ་གྱི་མགྲོན་ཁང་ལས་བྱེད་ཚོས་བསླབ་ཡོད་པ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་གསར་ཁང་CNN ལ་བཤད་འདུག\nད་དུང་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༠ ནས་བཟུང་ཁོའི་ཚོང་གི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུ་ཇོག་ཚོགས་སམ་Mafia ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཚོགས་པ་དང་འགྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པའི་བསྐོར་དྲ་ཚིགས་འདི་དག་གི་ནང་ན་ཁ་གསལ་བོ་བཤད་ཀྱི་འདུག: https://www.politico.com/magazine/story/2016/05/donald-trump-2016-mob-organized-crime-213910\nབཞི་བ། ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་ན་ཚོང་ཁང་དང་། ཟ་ཁང་། ཁང་པ་གླ་བ་སོགས་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་རིགས་རུས་མི་གཅིག་པ་དང་ཤ་མདོག་མི་གཅིག་པ། ད་དུང་གོམས་གཤིས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་མོས་མི་གཅིག་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཁང་པ་མི་གླ་བའམ་ཡང་ན་ཚོང་མི་བྱེད་པ་ནི་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༣ ལོར་ནེའུ་ཡོག་The Department of Justice ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཋམ་དང་ཁོའི་ཕ་རྒན་གཉིས་ཀྱིས་ཁང་གླ་གཏོང་སྐབས་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་ཅེས་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་ཤིང་། མཐའ་མ་ཋམ་ཕ་བུ་གཉིས་པོ་ཁྲིམས་ཁང་ནས་ཕམ་ཏེ། ཁང་པ་གཞན་ལ་གླ་སྐབས་རིགས་རུས་དབྱེ་འབྱེད་མི་བྱེད་ཅེས་ཁྲིམས་ཁང་ནས་ཁས་ལེན་མི་བྱ་ཐབས་མེད་བྱུང་འདུག དེའི་བསྐོར་རྒྱུས་བ་ཤེས་འདོད་ན་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་ན་གསལ་བོ་བཤད་ཀྱི་འདུག:https://www.washingtonpost.com/politics/inside-the-governments-racial-bias-case-against-donald-trumps-company-and-how-he-fought-it/2016/01/23/fb90163e-bfbe-11e5-bcda-62a36b394160_story.html\nལྔ་བ། འུ་ཚོའི་ཁ་རྒྱུན་དུ་སྐྱེས་པ་ཕོ་ཞིག་གི་བཟང་ངན་ནི་སྒོར་མོ་དང་བུད་མེད་ལ་ཐུག་སྐབས་རང་ཚུགས་བརྟན་པོ་ཡོད་ན་ཕོ་རབ་ཡིན་ཟེར་མོད། ཡིན་ན་ཡང་ཋམ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༠ ནས་༢༠༠༥ བར་དུ་བུད་མེད་འདྲ་མིན་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་མཐུན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆགས་སྤྱོད་རིགས་འདྲ་མིན་སྤེལ་དེ་བུད་མེད་ཚོ་སུན་པོ་བཟོས་བའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ཏེ། མཐའ་མ་བུད་མེད་༢༥ ལྷག་གི་ཁོ་ལ་ཁྲིམས་ཁང་དུ་ཁ་མཆུ་གཏུག་དགོས་བྱུང་འདུག སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢་ནང་དུ་George Houraney དང་Jill Harth ཟེར་བ་གཉིས་ཀྱིས་American Dream Pageant ཞེས་བུད་མེད་མཛེས་མ་འགྲན་བསྡུར་ཚུགས་སྐབས་ཋམ་གྱིས་དངུལ་གང་ཙམ་ཚོགས་པ་དེར་སྦྱིན་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་ཏེ། ཁོ་ཐེངས་མང་བོ་མཛེས་མ་འགྲན་བསྡུར་སྐབས་ཡོང་ཞིང་། ཁོས་ན་ཆུང་མཛེས་མ་ཚོར་ཚུལ་མིན་ཀྱི་ཆགས་ཚིག་དང་ཆགས་སྤྱོད་འདྲ་མིན་སྤེལ་འདུག མཛེས་མ་འགྲན་བསྡུར་ཚར་རྗེས་ཁོ་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མ་གནས་པར་ཁོས་ཁས་བླངས་བའི་དངུལ་རྣམས་མ་སྤྲད་པ་བརྟེན། ཚོགས་པ་དེས་ཋམ་ཁྲིམས་ཁང་ལ་གྱོད་གཏུགས་བྱས་འདུག་པ་དྲ་ཚིགས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཁ་གསལ་བཤད་ཀྱི་འདུག :https://www.buzzfeednews.com/article/jtes/a-fifth-teen-beauty-queen-says-trump-visited-dressing-room\nཋམ་གྱི་མི་ཚེའི་ནང་གཉེན་སྒྲིག་ཁ་ཤས་དང་བཟའ་ཐོར་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་དང་བོ་Ex-Wife Ivana Trump ཋམ་གྱིས་མོ་ལ་བཙན་གཡེམ་བྱས་སོང་ཞེས་པཔའི་སྐོར་ཤེས་འདོད་ན་འདི་ན་འདུག :https://www.thedailybeast.com/ex-wife-donald-trump-made-me-feel-violated-during-sex\n2020 Aug 28, in སྣ་ཚོགས། |\n“ དོན་དངོས་སུ་ཋམ་(Trump)སུ་ཡིན་ནམ། (༢) ”སྐོར་ལ་མཆན་ 13 འདུག\nམི་ཁྱོད་གངོས་གནས་རྩ་ཞིག་མི་ཚང་གི་ཡ། དེ་འདྲའི་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་ཡོད་པར་བདེན་ན་ཅི་ཕྱིར་ཁྲོ་ཕུར་བཙོན་ཁང་ལ་མ་སོང་པ་རེད། །\nAugust 29th, 2020 at 12:23 pm\nརིག་བྱུང་ལགས་དྲི་བ་ཡག་གི་། ང་ལ་དེའི་ལན་ཁ་གསལ་མེད་མོད་ཀྱང་ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆད་པ་གཅད་སྟངས་ལ་། ཁ་ཤས་སུ་དངུལ་ཀྱིས་ཆད་པ་དང་། རེ་འགར་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ལ་ལར་བཙོན་དུ་ཁྲིད་པ་དང་། ཉེས་ཅན་བསོད་ནམ་ཅན་ལ་ honey deal སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཋམ་ལ་གཅིག་བྱས་ན་Honey deal ཀྱི་གོ་སྐབས་རོགས་ཡོད་ན་ཐང་།\nAugust 31st, 2020 at 9:22 pm\n#5 བཞག་ལྡོམ་ལྗང་ལོ་། ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།:\nSeptember 1st, 2020 at 5:02 pm\nགནམ་གྱིས་ས་ལ་ལྟ་མ་ཤེས་བར་ས་སྟེང་གི་འགྲོ་ལུགས་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག་། དེའི་ཕྱིར་། ལོས་རྒྱུས་སམ་ཆབ་སྲིད་རིག་པའི་ལྟ་བའི་གཞིར་གཟུང་ན་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་། ཨུ་རུ་སུ་ནི་དགྲ་ཁ་གཏད་ཡིན་པས་ཋམ་མ་གཏོགས་ཨ་རིའི་སྲིས་འཛིན་སུ་ཡིན་ཡང་རྩ་དོན་དེ་འདོར་གྱི་མ་རེད་། དཔེེེར་ན་། དྲ་ཚིགས་སྲུང་སྐྱོབས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁའ་དབྱངས་། རྒྱལ་སྤྱིའི་མཚོ་སྟེང་ལ་ཨ་རིའི་དམག་གིས་ནམ་ཡང་སྲུང་སྐྱོབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཋམ་གཅིག་པོ་མིན་། ཋམ་གྱིས་ཁ་རྫིག་པོ་རྒྱ་ལ་བཤད་པ་ལས་དོན་ཀྱིས་ཁོས་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ་བྱེད་འདོད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད་།\nཊོམ་མཆོག ནང་རྒྱལ་ཨ་རི་དང་།མེག་སི་ཀོ་སོགས་ལ་ཕན་གནོད་ག་རེད་ཡོད་མེད་ངས་མི་ཤེས་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་འདྲ་རྒོད་ལ་གནོད་པོ་འདུག སེམས་འཚིམ་པོ་བྱུང་། ད་དུང་། ད་དུང་་་་་ ལྷོ་རྒྱ་མཚོར་་་་་་་\n#8 ར་ས་ཕོ་ཉ། ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།:\nརང་བྱུང་རིག་པའི་རྡོ་རྗེ་ལགས། ཏྲོམ་ནི་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་ཏེ་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་པར་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཚོང་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཆེ་མཐོང་སྤྱད་ནས་ཁྲིམས་ལ་གཡོལ་ཐུབ་ནས་ཡོད། ཏྲོམ་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ས་ནི། བུད་མེད་ལ་མཐོང་ཆུང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་མཐོང་ཆུང་། འཁོན་འཛིན་དང་འཁྲུག་རྩོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཧམ་པ་བཤད་པ་ལ་གྲངས་ཡག་མི་འདུག། ཁ་སང་རང་། གལ་སྲིད་ཏྲོམ་ཁོ་རང་སྲིད་འཛིན་མ་ཡིན་ན་ཨ་རིས་སྔོན་འགོག་གི་སྨན་བཟོ་བར་ལོ་གཉིས་འགོར་ཟེར། དེ་ཟེར་མཁན་དེ་ཏྲོམ་རེད། ཧམ་པ་དེ་འདྲ་བཤད་ནས་མི་་མང་པོར་འགོ་སྐོར་གཏོང་གི་ཡོད། སྐད་ཆ་དེ་ཏྲོམ་གྱི་ཁ་ནས་འཐོན་པ་རེད། གསར་འགོད་པས་བཟོས་པ་མ་རེད། ཉིན་ཞིག་ཁོས་་ཏྲོམ་ཁོ་རང་སྲིད་འཛིན་མིན་ན་ཨ་རི་ན་ནིང་ལྟོགས་ཤི་འཐེབས་ཟེར་སྲིད།\nSeptember 5th, 2020 at 8:04 pm\n#10 བཞག་ལྡོམ་ལྗང་ལོ་། ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།:\nཁ་བུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བཤད་པ་བདེན་ཀི་། ཁྲིམས་ཁང་ལ་གྱོད་གཏུགས་བྱས་བ་ཙམ་གྱིས་ཉེས་ཅན་པ་ནག་པོ་ཆགས་མི་ཐུབ་། ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་ན་། ཁྲིམས་དཔོན་དང་ཟུར་ཉན་པ་། ཁྲིམས་རྩོད་པ་བཅས་སུ་ཡོད་པ་ལས་། གལ་སྲིད་ཉེས་ཅན་པ་རྒྱུ་ཆེན་དང་ཁོའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་བཤད་ལ་མཁས་བ་ཡིན་ན་། ཉེས་ཅན་པ་ནག་པོ་ཡིན་ཀྱང་དཀར་པོ་ཆགས་པའང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད་། Tump ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཁོས་བྱས་ཉེས་འདྲ་མིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲིམས་ཁང་ན་གྱོད་སྣ་མི་གཅིག་པ་བཞི་སྟོང་ལས་རྒལ་བ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་། རེ་འགའ་ཁོ་ལ་ཁྲིམས་ཁང་ནས་ནག་ཉེས་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་བ་དང་། ཁ་ཤས་ཁོ་ཁྲིམས་ཁང་ནས་རྒྱལ་བའང་འདུག་། ཡང་ཁོས་ནག་ཉེས་མང་པོ་ཞིག་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཐག་མ་བཅད་པའི་སྔོན་ལ་ཁོ་དང་གྱོད་ཡའི་བར་དངུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲིག་མཐུན་(settled)བྱས་བ་མང་འདུག་། ད་དུང་ཁོའི་ནག་ཉེས་མང་པོ་ཞིག་ཁྲིམས་ཁང་ན་མུ་མཐུད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་སྒང་རེད་།\nSeptember 6th, 2020 at 7:57 am\nSeptember 6th, 2020 at 8:00 am\nདེང་སང་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་ལའང་ཡིད་ཆེས་ས་མེད་རེད། མོ་དྷི་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག་གམ??? པུ་ཊིན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག་གམ?? ཊོམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག་གམ། ཊོམ་གྱིས་རང་གི་ཁ་ལ་མི་ཉན་མཁན་གྱི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ལས་བྱེད་ཚོར་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག་གམ།\nSeptember 6th, 2020 at 3:09 pm


Life and Culture on the Tibetan Plateau - VOLUME52\nphotos China Tibet\nphotos rural Tibet\nTibetan city photographs\nTibetan youth photographers\nFinal final final Photot Book everything5July 2018.pdf\nEditors: 'Jam dbyangs skyabs and Klu thar rgyal\nརྩོམ་སྒྲིག་པ། འཇམ་དབྱངས་སྐྱབས། ཀླུ་ཐར་རྒྱལ།\nTibetan Language Editor: Pad+ma rig 'dzin\nChinese Language Editor: Tong Yan\nEnglish Language Editor: CK Stuart\n英文编辑: CK Stuart\nCover Editor: Mgon po bstan\nCitation: 'Jam dbyangs skyabs and Klu thar rgyal (eds); Pad+ma rig 'dzin (Tibetan ed); Tong Yan (Chinese ed); and CK Stuart (English ed). 2018. Young Tibetans Photograph Home & The City. ཕ་ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར།—བོད་པ་ན་གཞོན་འགས་བསྐྱོན་པའི་བརྙན་པར་གཅེས་བཏུས།乡土与城市—几位藏族年轻人的摄影作品集. Asian Highlands Perspectives 52.\nFRONT COVER: Klu mo sgrol ma (b. 2015) and Klu thar rgyal (b. 1993) listening to music (Tsha nag Community, Mgo mang Township, Mang ra County, Mtsho lho Tibetan Autonomous Prefecture, Mtsho sngon Province, 2017, Klu thar rgyal).\nམདུན་ཤོག གླུ་དབྱངས་ལ་ཉན་པ། (མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མང་རྫོང་མགོ་མང་གྲོང་བརྡལ་ཚ་ནག་སྡེ་བ།སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ཀླུ་ཐར་རྒྱལ།)\nBACK COVER: In the city (Zi ling City, Mtsho sngon Province, 2018, 'Jam dbyangs skyabs). རྒྱབ་ཤོག གྲོང་ཁྱེར་དུ། (མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར། ༢༠༡༨ འཇམ་དབྱངས་སྐྱབས།)\nPREFACE སྔོན་འགྲོའི་གཏམ། 序言\nINTRODUCTION (Rob Linrothe) མཚམས་སྦྱོར། 简介\nPHOTO LOCATIONS པར་བླངས་ཡུལ། 拍摄地点\nONE The Landགཅིག ཡུལ་ལྗོངས།一、风景\nTWO Plantsགཉིས། རྩི་ཤིང་།二、植物\nThree Portrait གསུམ། མི་སྣ།三、人物\nFour Life བཞི། འཚོ་བ།四、生活\nFive Animals ལྔ། སྲོག་ཆགས། 五、动物\nSIX Culture དྲུག དམངས་སྲོལ། 六、民俗\nSEVEN Architecture བདུན། བཟོ་བཀོད། 七、建筑\nHOME CAPTIONS ཕ་ཡུལ་གྱི་པར་འགྲེལ།乡土照字幕\nTHE CITY གྲོང་ཁྱེར། 城市\nONE Architectureགཅིག བཟོ་བཀོད།一、建筑\nTWO Landscapeགཉིས། ཡུལ་ལྗོངས། 二、风景\nTHREE Nightscapes གསུམ། མཚན་ལྗོངས། 三、夜景\nFOUR Life བཞི། འཚོ་བ། 四、生活\nFIVE Streets ལྔ་པ། སྲང་ལམ།五、街拍\nSIX Plantsདྲུག རྩི་ཤིང་།六、植物\nCITY CAPTIONS གྲོང་ཁྱེར་གྱི་པར་འགྲེལ།城市照字幕\nThe photographs in this book were taken by eighteen young people who all identify as Tibetan and are from Qinghai and Gansu provinces in northwestern China. The youngest contributor was born in 1995 and the oldest in 1989. The photographs are divided into two categories - "Home" and "City," with 156 and 101 photographs, respectively. The photographers, with one exception, all found themselves in Xi'an City seeking further education. This book is the result of their collective effort.\nདཔེ་དེབ་འདིའི་ནང་གི་པར་བ་དག་ནི ༡༩༨༩ ལོ་ནས ༡༩༩༥ ལོའི་བར་སྐྱེས་ཤིང་། ཕ་ཡུལ་ཀྲུང་གོའི་ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ནས་ཡིན་པའི་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་བཅོ་བརྒྱད་རེད། འདིར་ཕ་ཡུལ་གྱི་པར༡༥༦ དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་པར་༡༠༡ བཅས་ཁག་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ཡོད། ཁོ་ཚོ་ནི་ཞིས་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱི་སློབ་མ་འབའ་ཞིག་ཡིན། ད་རེབ་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་འདི་ཁོ་ཚོའི་ཐུན་མོང་གི་འབད་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།\n这本书所有照片由中国青海省和甘肃省的十八位藏族青年所拍， 本书共有257张照片，其中156张为"乡土照"、101张为 "城市照" 。 摄影师们的的年龄介于1989 年至1995年之间，他们在西安追逐着他们的教育梦想。\n"By the Light of/at Home"\nPhotographs are made by light, but the subject ofanumber of the photographs in this remarkable collection is the quiddity of light itself. They tease out the tangibility and texture that light bestows on inanimate and sentient things or else erases from surfaces in soupy fog or velvety darkness. They convey the qualities of light that, like the observer, are in constant movement and flux over the course of the day, the season, the year, the company, the setting. The empty atmosphere cradling things is exposed as thick and rich, bright or crepuscular, lambent or febrile.\nThe photographs in the first half of the assemblage, titled "Home," are documentary in the best sense. We see moments in the lives of herders, structured around the needs of livestock - yaks and drimo, dzo and dzomo, sheep and goats, horses and mastiffs. Many scenes are of herding - on horseback and motorcycle - beneath azure skies and in blizzards, with tents in summer pastures surrounded by grazing stock, and brick structures for winter shelter. Thankfully, romanticized idealism is largely in the mind of the viewer of the photographs, not in the eyes of the photographers. These are straightforward depictions of life as it is lived out in all of today's complexity, not in some false dream of an idealized past. Motorcycles are parked outside tents. Nomads at religious festivals check for messages on i-phones. Battery-operated torches sit at hand on low tables in monasteries, and the gates of temples support solar panels - again, light as subject-matter. Sheep forage in garbage pits strewn with liquor bottles and plastic bags. Red-clad monks and nuns and lay folk in chuba-cloakscross streets beneath tangles of electric wires, dodging cars. Yes, people predictably pray, prostrate, finger rosaries, offer incense, and fling into the air printed packets of loose wind-horse prayer sheets. But they also labor, crowd into public meetings, eat, sleep, chat, study, care for babies, wash their feet, bathe, walk, run, play, and watch cartoons on television. They are alive, choking on dust one moment, reminiscing the next, enjoyingapicnic, worrying, being amused, and glorying in some fleeting movement of clouds lit up by the sunset.\nThe book's second division, after "Home," constitutes "The City." Although even in the "Home" section there are scenes of townships, streets, and markets, in "The City" they emit an altered resonance. A strong sense of alienation suffuses this group of photographs. The palpable keenness of vision is still manifested, for here too are photographs in which atmosphere dissolves the world, or eerie colors are kindled in the sky. Frequently, however, they evokeaforeboding quality of isolation. Tall buildings are looming dark silhouettes seen throughadirty window. People don't speak. They avoid each other's eyes, look in different directions. They walk down empty alleys alone, are seen from an estranging distance. Night appears much more often than in the first part, and the night lights seem like tawdry attempts to maskalonely urban tarnish. Lights punctuate rather than pierce the darkness. There is also much more black-and-white photography in this section, though with the pollution graying out the skies above the city, even the color images seem more muted. Several images of unconscious persons sitting fast asleep in the open air emblematize the anonymity, the closed-off-ness of the streets as encountered by the twenty-something photographers, far from home, seeking higher education in the Chinese city.\nThree of the eighteen photographers are women, the rest men. At least one isamonk. Most are from Amdo (Qinghai mainly, and also Gansu) and, we are told, "all identify as Tibetan." At the end of both sections, numbered captions identify the photographers and the dates of the photographs as well as provide brief titles or explanations. They are in English, Tibetan, and Chinese. It is theoretically possible to reconstruct an aesthetic sensibility and assess the technical command of each photographer by matching photographs to names in the captions. Establishing individual artistic identities, however, is clearly not the intent of the assemblage, which groups the photographs loosely into thematic categories such as "The Land," "Life," "Culture," "Architecture," and so on, not by attribution. Together, the photographs formacollective portrait of contemporary life by young photographers from different places withinadistinctive region who have at least temporarily relocated to Xi'an. All of the photographers, thus, share the perspective of an upbringing in one culture and transplantation to another - according toaTibetan proverb mentioned by Edward Conze in his Memoirs ofaModern Gnostic, that is the very meaning of non-attachment. It is, presumably, this clarity of mind which allows them to lucidly see and to share, through the lens, the extraordinary and the ordinary momentousness of their lives.\nའདྲ་པར་ནི་འོད་བརྒྱུད་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕུལ་བྱུང་གི་པར་རིས་བརྩམས་ཆོས་འདི་དག་གི་ནང་དུ་ལ་ལ་ཞིག་གི་བརྗོད་བྱའང་འོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞིར་བཟུང་སྟེ། འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བོ་ཡིས་དོན་དངོས་སམ་བརྗོད་སྙིང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་ཕྱིའི་མུན་ནག་སེལ་བའི་མཚོན་བྱེད་བྱས་ཡོད།\nདེ་མིན་ད་དུང་འདྲ་པར་འདི་དག་གིས་དུས་ཚིགས་རེ་རེ་དང་ཉི་མ་རེ་རེའི་འོད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་ལ། འོད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་བར་སྟོང་ལ་འོད་སྣང་བསྐྲུན་ནས་སྔར་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཚོན་སྣ་མང་པར་བྱས་ཡོད་པ་མཚོན་ཡོད། ཁག་དང་པོའི་ནང་གི་བརྩམས་ཆོས་དག་ལ་ཁྱིམ་ཞེས་མིང་ཞིག་བཏགས་ན་ཧ་ཅང་འགྲེལ་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ནང་དུ་འབྲོག་པའི་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་དང་སྒོ་ཁྱི་སོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བའི་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་མི་འདྲ་བ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། དབྱར་གཞུང་གི་སྐབས་སུ་ཕྱུགས་ཟོག་གིས་སྦྲ་འདབས་བསྐོར་ནས་རྩྭ་ཟ་བ་དང་། དགུན་ཁར་འབྲོག་པ་རྣམས་སོ་ཕག་གི་ཁང་པའི་ནང་འདུག་པ་སྔར་བཞིན་མཐོང་དཀའ་བ་སོགས་ལྟ་བུ། འོན་ཀྱང་དགའ་འོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་ཀྱི་འདྲ་པར་ནི་གཟིགས་དཔྱད་མཁན་གྱི་སེམས་གཏིང་ན་ཡོད་པ་ལས། པར་ལེན་མཁན་གྱི་མིག་ནང་ན་མེད་པ་དེ་རེད། འདྲ་པར་འདི་དག་ནི་དེང་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐད་ཀའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་ལས་འདས་སོང་གི་དོན་དག་ཞིག་ལ་འཆར་ཡན་གྱིས་རྟོགས་བཟོ་བྱས་པ་མིན། སྦྲ་འདབས་སུ་འཕྲུལ་རྟ་བཞག་ཡོད་པ་དང་འབྲོག་པ་ཚོས་ཁ་པར་བིམ་པ་བཀོལ་གྱིན་པ། དགོན་པའི་སྒྲོག་ཙེ་ཆུང་ངུའི་སྟེང་དུ་ལག་གློག་བཞག་འདུག་པ། སྒོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉི་གློག་སོགས་འོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རུ་གྱུར་འདུག ལུག་གིས་གད་སྙིགས་ནང་དུ་ཁ་ཟས་འཚོལ་བ་དང་། གྲྭ་བ་དང་ཇོ་མོ། སྐྱ་བོ་སོགས་རླངས་འཁོར་གྱི་ཉེན་ཁ་ལ་གཡོལ་ཞོར་རྒྱ་ལམ་བརྒལ་གྱིན་པ་དང་། ལམ་གྱི་མཁའ་དབྱིངས་གློག་སྐུད་ཀྱི་བ་དྲ་ཡིས་ཁེངས་འདུག རེད་དེ། ཁོ་ཚོས་གནའ་སྲོལ་ལྟར་མ་ཎིའི་དབྱངས་རྟ་ངག་ལ་གྱེར། སྙིམ་བུམ་བཅོས་ནས་ཕྱག་གསུམ་སྒུར། སེམས་ཅན་དོན་དུ་སྨོན་གསོལ་ཞུ་བ་སོགས་འགྱུར་མེད་མོད། དེང་རབས་ཀྱི་གོམ་ཁ་དང་བསྟུན་ནས་ཁོ་ཚོས་ཀྱང་དེང་རབས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་དང་ལག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བཀོལ་ནས་བྱིས་པ་སྐྱོང་བ་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ། འཁྱམ་འཁྱམ་དང་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ། འགུལ་བརྙན་ལ་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་པ་ལས་འདས་སོང་ལ་ཕྱིར་དྲན་སྒོས་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཁྲོད་ན་གནས་འདུག་པ་ཤེས་ཐུབ།\nཁག་གཉིས་པའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན། ཁྱིམ་བརྗོད་བྱ་རུ་བཟུང་ཡོད་པའི་འདྲ་པར་དག་གི་ནང་དུའང་གྲོང་སྡེ་དང་སྲང་ལམ། ཁྲོམ་ར་སོགས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་ཡོད་ཀྱང་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་འདྲ་པར་དག་གིས་ཀྱང་འགྱུར་ལྡོག་གིས་བསྩལ་བའི་གདུང་བ་ལ་འཁང་ར་བྱེད་ཀྱིན་པ་མཚོན་ཐུབ། དཔེར་ན། འདིའི་ནང་གི་འདྲ་པར་དག་གིས་གྱེས་གདུང་དྲག་པོ་མཚོན་གྱིན་ཡོད་དེ། ཁོ་ཚོའི་ཕན་ཚུན་གྱི་གདོང་ལ་ལྟ་མི་ཕོད་པར་ཕྱོགས་སོ་སོར་བལྟས་ནས་འདུག ཁག་གཉིས་པའི་འདྲ་པར་དག་ཁག་དང་པོ་དང་བསྡུར་ན་མཚན་མོ་མཚོན་པའི་འདྲ་པར་མང་པོ་འདུག མཚན་ལྗོངས་མཚོན་ཐུབ་པའི་འདྲ་པར་དག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁེར་རྐྱང་གཡོག་ཅི་ཐུབ་བྱེད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བར་སྣང་དུ་དུད་སྨུག་འཁྲུགས་འདུག་ཀྱང་ཚོན་མདོག་གིས་ཕྱུག་པའི་འདྲ་པར་དག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཡང་བཟོ་ཐུབ་ཀྱིན་མི་འདུག ཕྱི་ན་ཙོག་པུར་བསྡད་པའམ་གཉིད་འདུག་པའི་འདྲ་པར་དག་གིས་ཟང་ཟིང་དང་བྲེལ་ཚུབ་ཀྱིས་འཚོ་བའི་མི་དམངས་རེ་རེ་མཚོན།\nཔར་བ་ ༡༨ ནང་དུ་སྐྱེས་མ་གསུམ་ཡོད་པ་དང་ལྷག་མ་ཚང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན། མ་ཟད་ཁོ་ཚོ་ཚང་མ་ཨ་མདོ་ས་ཆའི་（མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུའུ）བོད་ཡིན། བརྩམས་ཆོས་སོ་སོའི་མཇུག་ཏུ་ཁ་བྱང་དང་པར་བའི་མིང་། ཟླ་ཚེས་སོགས་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁ་བྱང་ལ་འགྲེལ་བ་བྱས་ཡོད། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ན། འདྲ་པར་འདི་དག་བསྐྱར་དུ་བསྒྲིག་སྟེ། མཛེས་དཔྱོད་རིག་པའི་སྟེང་ནས་པར་བ་སོ་སོའི་ཆུ་ཚད་ལ་དཔྱད་འཇོག་བྱས་ཆོག དེའི་ཕྱིར། མི་སྒེར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདི་དག་གི་དམིགས་ཡུལ་མིན་པ་ཤེས་ཐུབ། བརྩམས་ཆོས་འདི་དག་ལ་ས་ཁོངས་དང་འཚོ་བ། རིག་གནས། འཛུགས་བསྐྲུན་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ལྟར་རིགས་བགར་ཡོད་པ་ལས། རང་བཞིན་ལྟར་བཀར་མེད། འདྲ་པར་འདི་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས། ས་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ཡོང་སྟེ་ཞིས་ཨན་ལ་འདུས་ཡོད་པའི་ན་གཞོན་པར་བ་འགའ་ཡི་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། དེ་བས་པར་བ་འདི་ཚང་མར་རིག་གནས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ལས་ནར་སོན་རྗེས། སླར་ཡང་མཁའ་དབུགས་གཞན་ཞིག་ལ་གནས་སྤོས་པའི་ཐུན་མོང་གི་མཐོང་སྣེ་ཞིག་ཆགས་འདུག རིགས་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ཁོ་ཚོས་པར་ཆས་ཀྱི་བརྙན་མིག་བརྒྱུད་ནས་ཁོ་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཚོ་བ་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ་པར་བྱས་འདུག\n作品集的第一部分, 用 "家"来命名是对这些照片最好的诠释。我们看到牧民围绕牦牛，绵羊，山羊，马和藏獒等牲畜展开不同的生活场景。许多照片是牧民骑着马或摩托车在蓝天和暴风雪中放牧的场景。在夏季牧场上的牲畜在牧民的帐篷周围吃草，照片中冬季牧民们居住的砖瓦房也依稀可见。值得庆幸的是，浪漫化的理想主义在很大程度上鉴于照片鉴赏者的思想中，而不是在摄影师眼中，这些照片更是对当今复杂生活的真实写照。牧民们的摩托车停在帐篷外面。在宗教节日期间，牧民们在自己手机上查看着信息。电池、手电筒放在寺庙里的矮桌上，大门上挂着太阳能电板，在这里光再次成为主题。羊在堆满酒瓶和塑料袋的垃圾中寻找食物。红衣僧侣、尼姑以及穿着藏袍的人们一边躲避汽车一边穿过街道，而街道的上方为交错缠绕的电线。是的，人们祈祷、磕头、念经、烧香并在高空中挥洒风马印经纸。但他们也努力工作、参加公众集会、吃饭、睡觉、聊天、学习、照顾婴儿、洗脚、洗澡、散步、跑步、玩耍。他们是有生机的，一会儿接受着宗教的洗礼，一会儿又回忆着前尘往事。他们会享受生活、会忧愁、也会彷徨。\n1Conze, Edward. 1979. The Memoirs ofaModern Gnostic. Sherborne: Samizdat Pub. Co.


16th IATS Seminar 2022 – First Announcement | IATS\n16th IATS Seminar 2022 – First Announcement\nའཚོགས་ཡུལ། པ་རག ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ།\n16th IATS Seminar\nPrague, Czech Republic, July 3–9, 2022\nརྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་བགྲོ་གླེང་འཚོགས་ཐེངས་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་བརྗིད་ཉམས་དང་། སྤུས་གཙང་གི་ཕྱུར་བ། རྒུན་ཆང་སྤུས་ལེགས་བཅས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མགྲོན་འབོད་གྲུབ་རྗེས་ད་ལམ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་བགྲོ་གླེང་འཚོགས་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པ་དེ་ཁོད་ཡངས་དང་། གསོལ་ཀྲུམ། བྷི་རག་བཅས་ཀྱི་ཀློང་ནས་འདུ་འཛོམས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཡིད་སྤོབས་ཆེན་པོས་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་འབྲི་གཡག་རྣམས་གླིང་ཆེན་ཡུ་རོབ་ཀྱི་ལྟེ་དཀྱིལ་ཏེ། ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱོགས་སུ་བང་རྩལ་རྒྱུག་འགྲན་གནང་ནས། ཕྱི་ལོ་(༢༠༢༢)ལོའི་ཟླ་བ་(༧)པའི་ཚེས་(༣)ནས་(༡༠)བར་རྒྱལ་ས་པ་རག་གི་ཆར་ལེ་སི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་དངོས་ཕེབས་ཀྱིས་ང་ཚོར་གཟིགས་མཐོང་བསྩལ་ངེས་རེད།\nFollowing the 15th Seminar, hosted inacharming environment of grace, delicate cheese, and fine wine, we are proud to announce that the 16th IATS Seminar will be marked by earthiness, meat, and beer. The IATS yak will gallop to the heart of Europe, the Czech Republic, and will honour us with its presence in Prague on July 3–9, 2022 at the Faculty of Arts, Charles University.\nདཔྱད་རྩོམ་སྙིང་བསྡུས་དང་བགྲོ་གླེང་ཚན་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་འབོད་བརྡའི་སྐོར་དེ་ཕྱི་ལོ་(༢༠༢༡)ལོའི་འགོ་སྟོད་དུ་གསལ་བསྒྲགས་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་བགྲོ་གླེང་གི་ལས་འཆར་སྙན་ཞུ་འབུལ་སྟངས་དང་། བགྲོ་གླེང་འཚོགས་འདུར་དེབ་སྐྱེལ། བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་གི་གདམ་ག བགྲོ་གླེང་གི་འཚོགས་དངུལ་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་རྒྱས་པར་འབུལ་གྱི་ཡིན། འཚོགས་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་གི་གླ་རིན་རྣམས་རང་ངོས་ནས་འགན་འཁུར་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་འཇགས་འཚལ།


Blog – Page2– Educator, Environmental Humanist, Digital Feminist, Changemaker\nMy Tribute to His Holiness the Karmapa Rinpoche\nརིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་དང།། ཀུན་ཕན་བྱམས་བཙེ་རིན་ཐང་སྦྱིན་ནུས་པ།། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སེམས་ཅན་བྱམས་བརྩེ་ཅན།། རླབས་ཆེན་ཀུན་སྙོམས་དབང་པོ་ཕྱག་གིས་ཡུལ།། A Spiritual Crusader An Environmental Advocate A Feminist Icon An Animal Lover A Prolific Writer A Steadfast Visionary His Holiness the Karmapa Rinpoche You areadivine gift for Humanity at large and For aspirants like me.\nBuddhism, Dhardon Sharling, Karmapa Rinpoche\nPrayers for His Holiness the Dalai Lama of Tibet\n༄༅། ས་སྟེང་ཡོངས་ཀྱི་བྱམས་བརྩེའི་བདག་ཉིད། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ། བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་མགོན་སྐྱབས། བདག་གི་ཚེ་སྲོག་ལས་ཀྱང་རྩ་ཆེ་བ། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང་བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་སྨོན་ལམ་དང། རང་ངོས་ནས་མགོན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་དགོངས་བསྒྲུབ་རྒྱུར་སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཡོད།། His Holiness the Dalai Lama Global Icon of Peace Ocean of Wisdom Supreme Symbol of Tibetan Identity and Unity The breath of my life May you live forahundred eons While I pledge to make efforts to fulfill your wishes and aspirations May I have the strength, […]\nDalai Lama, Dhardon Sharling, Tibet, Tibetans\nTenzin Dhardon Sharling opens new ways to Tibetan women. Text: Jaana-Mirjam Mustavuori Photos: Johanna Myllymäki Source: VOI HYVIN (Finland’s lifestyle magazine) Interview date: November 6, 2011 Place: Helsinki, Finland Translation from Finnish to English: Erja Sini-Kaarina Varis, edited by Albion M. Butters All expectations dissolve in an instant when I meet this speaker of Tibetan […]\nFive golden years ago, standing on the tight rope of an ‘Ad-Zap’ rapid fire round;aculmination of the many literary events during the annual college fest, the seemingly witty male judge hurled accelerated questions on me, supposedly the key speaker for the group. My answer to the final question left the audience literarily zapped […]