བན་དེ་མཁར། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ། ཡོང་ཁུངས།བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག སྤེལ་དུས། ༢༠༢༡ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ཚེས་༢༢ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་སྙན་འགྲེལ་《དབྱངས་ཅན་ཞལ་ལུང་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》དང་སྙན་འགྲེལ་སྔ་མ་དག་བསྡུར་བའི་ཆ་ནས་དོན་གྱི་གཅོད་ལུགས་དང་། ལུས། རྒྱན། ཡོན་ཏན་སོགས་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》རང་གི་རིག་པ་ལྟར། སྙན་འགྲེལ་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་རྣམས་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་དཔྱད་བརྗོད་དང་སྦྲགས། གང་དེའི་རིན་ཐང་གི་ཆ་ལ་གླེང་བརྗོད་རགས་ཙམ་བགྱིས་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》དོན་འགྲེལ། འགྲེལ་བཤད་རིག་པ།\n[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] 129 [ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A [རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2019)01 -077 -15\nའགྲེལ་རྩོམ་གྱི་སྲོལ་ནི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཁྲོད་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བྱུང་བའི་ཐད་ག་ཐག་གཅོད་དཀའ་ན་ཡང་། སྙན་འགྲེལ་གྱི་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་བལྟས་ཚེ། དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པའི་( ༡༢༧༦ནས་༡༣༤༢) 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་གཞུང་དོན་གསལ་བ་》ཞེས་པ་དེ་ཉིད་བོད་འགྲེལ་ཀུན་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པར་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེའི་བཞེད་དགོངས་གཅིག་མཐུན་ཡིན།① དེ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་དང་དཔྱད་པ། དོན་འགྲེལ། བཤད་། དཀའ་འགྲེལ། དོགས་དཔྱོད། འགྲེལ་ཆེན། བཤད་པ། ཚིག་འགྲེལ། བཀྲལ་བ། གཞུང་དོན་གསལ་བྱེད། འབྲུ་འགྲེལ། རྣམ་བཤད། འགྲེལ་བཤད་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་རྒྱག་སྟངས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དབལ་ཤུལ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་( ༡༦༤༨ནས་༡༧༢༡) ཀྱི་སྙན་ངག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་《དབྱངས་ཅན་ཞལ་ལུང་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》 (གཤམ་དུ་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ཞེས་བསྡུ་རྒྱུ་)ནི་དོན་འགྲེལ་གྱི་རིག་པ་ལྟར། ཁོང་གི་བླ་མ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》 གི་དཀའ་འགྲེལ་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་གླུ་དབྱངས་》 ( གཤམ་དུ་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཞེས་བསྡུ་རྒྱུ་)གཞིར་བཟུང་ནས་བརྩམས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་འདི་ཉིད་ནི་སྙན་འགྲེལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་སྐོར་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་བ་ཉུང་ཕྱིར། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ལ་འདོར་ལེན་ཇི་ལྟར་མཛད་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྤྱད་ནས་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》བརྩམས་གནང་བ་ཡིན་ཚུལ། སྔ་འགྲེལ་དག་དང་བསྡུར་ན་འདི་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་དོན་སྙིང་གང་དག་ལྡན་པའི་སྐོར་སོགས་རགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད།\nཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ②ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པར་མཇལ་ཁ་ཞུས་པ་ཙམ་ལས། སྙན་ངག་གི་ཁྲིད་ཇི་ལྟར་ཐོབ་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་མི་འདུག་ལ། ཁོང་གི་གསན་ཡིག་ཏུ། མཁན་ཆེན་དྲུང་ཡིག་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་“དོན་རྒྱན་སོ་ལྔའི་དཔེར་བརྗོད་སྐོར་”③གྱི་ལུང་ཐོབ་ཚུལ་ཙམ་ལས་དེ་མིན་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》གི་གཞུང་ཧྲིལ་པོའི་ཁྲིད་ལུང་ཐོབ་ཚུལ་གསལ་ཆ་མི་འདུག འོན་ཀྱང་།《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》བརྩམས་གནང་སྐབས་ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་ཡིག་ལ་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》གཙོ་བོར་མཛད་ཡོད་པ་ནི། “བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་མཁས་རྨོངས་མང་དག་གིས། །འགྲེལ་པ་དཔེར་བརྗོད་དྲི་ཅན་མང་མོད་ཀྱང་། །ག་ཉུང་དོན་རྫོགས་དཀའ་འགྲེལ་དབྱངས་ཅན་གླུ ། དེ་རྗེས་འབྲངས་ནས་གསལ་བྱེད་བདག་སྤྲོ་འདོད། །”④ཅེས་ཁུངས་གང་ལ་མཛད་ཚུལ་དངོས་སུ་བསྟན་གནང་བ་ལས་ར་སྤྲོད་ཐུབ། དེས་མ་ཟད་ད་དུང་ཁོང་གི་སྙན་འགྲེལ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ནི་ཚིག་ཉུང་དོན་རྫོགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་སྟེ། དཔྱད་གཞིར་ཡང་མཛད་པ་དང་། ཁོང་རང་ངོས་ནས་དེ་ལས་ཀྱང་ཁ་གསལ་དུ་གཏོང་བའི་ཀུན་སློང་གིས་རྩོམ་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྟེ། འགྲེལ་མཁན་དང་འགྲེལ་བྱ་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཐད་ཀར་བསྟན་གནང་ཡོད། དེ་མིན་ཁོང་གི་སྙན་འགྲེལ་འདིའི་ནང་དུ་མཁས་རྨོངས་མང་དག་གིས་ཞེས་དང་། སྒྲོ་སྐུར་སྣ་ཆོགས་པ། འགྲེལ་པ་མཁན་རྣམས། གཞན་གྱིས། ཁ་ཅིག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རིས་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པས། དེ་དག་གིས་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཕུད། ད་དུང་ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་ཡིག་གཞན་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད་དེ། རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་ལུས་དང་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་འཆད་སྐབས། “རྒྱུན་ཆགས་ཟུར་དུ་འབྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་”ཞེས་དང་། “ས་ལོས་ཁེངས་པ་སྐྱུངས་ནས་མཁའ་སྤྱོད་བྲོས་མིན་ནམ་”ཞེས་ས་པཎ་ལ་དགག་པ་དང་། ལུས་འཆད་སྐབས། “ལུས་ལ་ཚིག་དོན་གཉིས་སུ་འབྱེད་རྣམས་འཁྲུལ་”ཞེས་འཇམ་དབྱངས་ཁ་ཆེར་དགག་པ། ལྡོག་རྒྱན་འཆད་སྐབས། “ཀ་ཡེ་སྦུག་འཐུམ་མ་མཛད་བྱ་གཤོང་བ་”ཞེས་བྱ་གཤོང་བར་དགག་པ། སྦྱར་རྒྱན་འཆད་སྐབས་སྣར་ཐང་བ་དང་ཟུར་མཁར་བ། རིན་སྤུངས་པ་སོགས་ལ་དགག་པ་བཅས། སྙན་འགྲེལ་འདིར་དགག་ཡུལ་གྱི་མཚན་དངོས་སུ་འཁོད་པ་དྲུག་ཙམ་བྱུང་བ་ལས་ཤེས་ཐུབ། འོ་ན། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་གོང་བསྟན་མཁས་དབང་དག་གི་སྙན་འགྲེལ་ཁག་ལ་དངོས་སུ་གཟིགས་མྱོང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་སྟེ། གཅིག་ནས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་སོགས་ཡིག་ཆ་གང་དུ་ཡང་དེ་དག་ལ་གཟིགས་མྱོང་བའི་ཚིག་རིས་རྙེད་དུ་མེད་པ་དང་། གཉིས་ནས་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ནི་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན་པ། གསུམ་ནས་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཡི་ནང་དུ་ཡང་གོང་གི་དགག་ཡུལ་གྱི་མཚན་གཞི་དེ་དག་ཇི་བཞིན་དུ་ཐོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》བརྩམས་གནང་དུས། “འགྱུར་རྣམ་གྲངས་སྔ་ཕྱི་མང་བར་འདུག་ཀྱང་བློ་བརྟན་བཞི་པའི་འགྱུར་ཉིད་བདེ་བས་གཙོ་བོར་མཛད། དཔང་ལོའི་འགྲེལ་པ་ལ་ཚད་ཐུབ་ཀྱིས་གཞིར་བཟུང་། རིན་སྤུངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཕལ་ཆེར་ལ་བརྟེན། འཇམ་ཁ། སྣར་ཐང་སོགས་མཁས་པ་མང་པོའི་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་ཟུར་བརྒྱན། འོན་ཀྱང་འགྲེལ་པ་གོང་མ་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཤོང་ལོས་རྒྱ་གར་པཎ་ཆེན་ལ་གསན་པ་ནས་བཟུང་། ཐམས་ཅན་མཁྱེན་པ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ་སོགས་མཁས་པ་རྣམས་རིམ་པར་བརྒྱུད་པའི་བཤད་སྲོལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཛད་”⑤ཅེས་བྱུང་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་རྟོགས་ཐུབ་པས། དེས་ན་ཁོ་བོའི་བསམ་པར་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ནང་དུ་འཁོད་པའི་མཚན་གཞི་དེ་དག་ནི་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ལས་ཁོང་དུ་ཕྱུངས་པ་ཙམ་ལས་སྙན་འགྲེལ་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་གཟིགས་ཡོད་པར་མི་འདོད། འོན་ཀྱང་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》གྱིས་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་གྱི་རིག་པར་དོན་བསྡུ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་རྩ་ཚིག་གི་རྣམ་པས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པའི་རིག་པ་ཞིག་སྤྱད་ཡོད་པ་ནི་གསལ་པོ་ཡིན། དེ་ཡང་དོན་འགྲེལ་ནི་ཚིག་འགྲེལ་ལམ་འབྲུ་འགྲེལ་དང་ཁ་གཏད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་འགྲེལ་རྒྱག་ཐབས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་འགྲེལ་ཐབས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྤྱད་གནང་བ་ལ་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་དག་ཅིག་ཡོད་པར་སྙམ་པ་ལས། གཅིག་ནས་སྔར་གྱི་འགྲེལ་རྣམས་རྒྱས་ལ་“བྲིས་བཤུས་”ཚབས་ཆེ་བ་དང་། གཉིས་ནས་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》རུ་གནད་འགག་རྣམས་གསེད་འགྲོལ་གྱིས་“ཚིག་ཉུང་དོན་རྫོགས་”ཀྱི་ལམ་ནས་“གཞུང་དོན་རྫོགས་པར་འཆད་”⑥ཡོད་པ་བཅས་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་འདོད་ལ། ད་དུང་ཁོང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ལ་བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྩོམ་གཤིས་མངའ་བ་དེ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག\nདོན་འགྲེལ་གྱིས་ཚིག་ལས་ཀྱང་དོན་གནད་དུ་འཛིན་པ་མ་ཟད། འགྲེལ་མཁན་གྱིས་ཀྱང་རྩོམ་གྱི་རྣམ་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སྒྲིག་གཞི་དང་རྩོམ་ལུས། ཚིག་གི་སྦྱོར་བ། རྩོམ་གཤིས་སོགས་འགྲེལ་བྱའི་རྩོམ་གྱི་སྒྲོམ་ལྟར་ཨ་ན་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་འགྲོ་མི་དགོས་པར། འགྲེལ་བྱའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་དོན་གྱི་གཅོད་ལུགས་སོགས་ལ་འགྲེལ་མཁན་རང་གི་གོ་བ་ལེན་སྟངས་བཞིན་སྤྱོད་ཆོག་པས་ན། འགྲེལ་མཁན་ཡུལ་ཅན་ལ་རང་དབང་ཅུང་ཆེ དེ་ལྟ་བས་ན་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》དུ་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ལ་གཙོ་ཕལ་དང་དོན་བསྡུའི་ཐབས་ཤེས་སོགས་སྤྱད་ནས་འདོར་ལེན་ཅི་རིགས་མཛད་ཡོད་ཅིང་། འདོར་ལེན་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་སྤྱིར་ན་རྩ་བ་དང་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཡི་དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་དོན་དྲངས་མེད་པས་མཚོན་ལ། བྱེ་བྲག་བརྩམས་ཆོས་གཉིས་པོའི་ལེའུ་དང་པོའི་དོན་གཅོད་ལུགས་དང་བསྡུར་ནའང་ཤེས་ནུས།\nགོང་གསལ་རེའུ་མིག་ལས་བརྩམས་ཆོས་གཉིས་པོའི་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱི་མས་སྔ་མར་གོ་བ་གསར་པ་ཞིག་བླངས་ཡོད་པ་དང་། བརྩམས་ཆོས་ཀྱང་བསྐྱར་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པས། འདོར་ལེན་གྱི་ཆ་ཆེ་ཙམ་མངོན་གྱི་ཡོད། འགྲེལ་བཤད་རིག་པའི་གཞུང་ནས་འགྲེལ་བྱའི་བརྩམས་ཆོས་དང་འགྲེལ་མཁན་གཉིས་དབར་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཙམ་ཡོད་པར་འདོད་དེ།\n༡ འགྲེལ་བྱའི་དོན་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་མཐར་ཆགས་སུ་འགྲེལ་བ་དང་། ༢ འགྲེལ་མཁན་གྱིས་ཚིག་གསར་པས་འགྲེལ་བྱའི་དོན་གྱི་གོ་བ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ། ༣ བརྩམས་ཆོས་ལ་ངོས་འཛིན་གསར་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་མཁན་གྱི་གོ་བ་ལྟར་འགྲེལ་བ།༤ བརྩམས་ཆོས་ལ་གོ་བ་ལྡོག་ལེན་དང་ཁ་གཏད་ཀྱི་རྣམ་པས་འགྲེལ་བ་བཅས་རིགས་བཞིར་དབྱེ་ཡོད་པ་ལྟར་ཡིན།⑦ 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ནི་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ལ་ངོས་འཛིན་གསར་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་མཁན་རང་གི་གོ་བ་ལྟར་གསར་དུ་བརྩམས་གནང་བ་ཞིག་ཏུ་མངོན་པས། འགྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ་པར་གཏོགས་པར་འདོད། འདི་ལྟ་བུའི་ངོས་འཇི་ན་ཡང་གཙོ་བོ་ནི་གཙོ་ཕལ་དང་འདོར་ལེན་གྱི་སྟེང་ནས་ཐོན་པ་སྟེ། སྙན་འགྲེལ་འདིར་དམིགས་བསལ་གྱིས་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》གི་རྩ་བ་དང་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཡི་དཔེར་བརྗོད་གཅིག་ཀྱང་དྲངས་མེད་པ་མ་ཟད། ལེའུ་དང་པོའི་སྙན་ངག་ཆེན་པོའི་སྲོག་བཅུ་བདུན་ཡང་བསྟན་མེད་པ་སོགས། རྩ་བའི་དཔེར་བརྗོད་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་སྲོལ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་དགོས་པ་དང་བསྟུན་ནས་བཀག་ཡོད་ལ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཡིས་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སྙན་ངག་སྨྲ་བ་མང་པོར་དགག་རྒྱག་ཆེ་ཙམ་བྱས་ཡོད་པའི་ཚིག་རིས་ཀྱང་བསྟུངས་གནང་ཡོད་ཅིང་། མཚན་ཁ་ཤས་བཀོད་པ་ཡང་གཞུང་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་དོགས་དཔྱོད་མཛད་པ་ཙམ་ལས་གང་དེར་ཁྱད་གསོད་དང་ཚིག་རྩུབ་གསུངས་པའི་ཚུལ་ནི་མེད། དེས་ན་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》འདི་ཉིད་ནི་ཐད་ཀར་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》འགྲེལ་བྱའམ་གཞི་འཇི་ན་སར་བྱས་ཏེ་བརྩམས་པའི་སྙན་འགྲེལ་དག་ལས་ཐོག་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང་།⑧ སྙན་འགྲེལ་དེ་དག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་བལྟས་ཚེ 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》གྱི་དོན་གྱི་རིམ་པ་གཅོད་ལུགས་ཀྱི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བར་གཞུང་དོན་ཟིན་པ་དང་རྩ་ཚིག་གི་ཉམས་སླེབས་པ་སོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད།\nའགྲེལ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྤྱིར་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ལ་གོ་བ་གསར་པའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་རྒྱག་པ་ནི་ཆེས་ཚད་མཐོ་བའི་འགྲེལ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་།⑨ དེ་ལ་ག་འགྲེལ་ལས་དོན་འགྲེལ་གྱིས་གོ་བ་གསར་པ་བསྐྱེད་པར་ཆར་པ་ཆུ་གྲོགས་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། སྙན་འགྲེལ་འདི་རང་ལས། “ཁྱད་འཕགས་དོན་གྱི་བཞིན་ལྡན་མེ་ལོང་མ། །ཀ་ཡེ་བྱིས་པར་འཁྲུལ་སྤྱད་གོས་ཧྲུལ་སྐྱུར། །གསར་བཤད་སྙན་འཇེབས་དུ་ཀུ་ལ་ཡི་གོས། །གྱོན་ལ་རྨད་བྱུང་འཛུམ་པའི་དཔལ་ངོམས་ཤིག །”(《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ཤ་༣༥༧)ཅེས་གསར་བཤད་ཀྱི་ཆ་མང་ཙམ་ཡོད་ཚུལ་བསྟན་པ་འདིས། འགྲེལ་མཁན་གྱིས་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ལ་གོ་བ་ལེན་པ་ནས་དེར་འགྲེལ་པ་རྒྱག་པ། འགྲེལ་པ་རྒྱག་པ་ནས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་གོ་བ་གསར་པ་རྙེད་ནས་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》འདི་བསྒྲིགས་གནབ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རྟོགས་ནུས།\nཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར་སོགས་ཡིག་ཆ་གཞན་ཁག་ཏུ་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》 འདི་བརྩམས་གནང་དུས་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ལས་གཞན་པའི་དཔྱད་ཡིག་གང་ལ་ཟུར་བལྟ་མཛད་མིན་གྱི་ཚིག་རིས་བཙལ་དུ་མེད་པས། འགྲེལ་འདིའི་ཁྲོད་ཀྱི་གསར་འགྲེལ་གྱི་ཆ་རྣམས་ཀྱང་གང་ལ་བལྟོས་ཏེ་བརྗོད་དགོས་མིན་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང་། སྙན་འགྲེལ་གང་འདིར།“བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་རྒྱས་འགྲེལ་མཛད་རྣམས་ཀྱང་། །ཕལ་ཆེར་བྲིས་བཤུས་ཚིག་ཟིན་པར་བཏབ་ལས། །” (《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ཤ་༣༤༡)ཞེས་དང་། “མཁས་རྨོངས་མང་དག་གིས་”ཞེས་སོགས་སྔོན་གྱི་འགྲེལ་མཁན་སྐོར་གསུངས་པའི་ཚིག་རིས་དག་ལས། སྙན་འགྲེལ་འདི་ནི་སྙན་འགྲེལ་དག་གི་འགྲེལ་བའི་རྒྱུན་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་ཐུབ་པས། སྔ་འགྲེལ་དེ་རྣམས་(《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》མ་བྱུང་གོང་དུ། ས་པཎ་དང་དཔང་ལོ་ཙཱ་བ། འཇམ་དབྱངས་ཁ་ཆེ། སྣར་ཐང་བ། ཟུར་མཁར་བ། རིན་སྤུངས་པ། གུང་ཐང་བདེ་བློ། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན། བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ། རྒྱལ་བ་ལྔ་པ། བོད་མཁས་པ་སོགས་ཀྱི་སྙན་འགྲེལ་བྱུང་ཡོད་)ཀྱང་དངོས་སམ་བརྒྱུད་གང་རུང་ནས་བརྩམས་ཆོས་འདི་ཉིད་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རུ་གྱུར་ཡོད་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ནས་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ཉིད་ལ་གོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཐོང་ཕྱོགས་ཤིག་བསྟན་ཡོད་པར་ངེས་ཤེས་རྙེད་ཐུབ། དེ་བཞིན་གཞུང་དངོས་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》རང་སྟེང་གི་ཐབས་སམ་རིག་པར་གཞི་བཅོལ་ཏེ། དོན་རྣམ་པར་གཅོད་སྟངས་དང་། ལུས། རྒྱན། ཡོན་ཏན་བཅུ་བཅས་ཕྱོགས་བཞིའི་ཐད་ནས་བརྗོད་པ་ལ།\n《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》ལས། “ལུས་ནི་རེ་ཞིག་འདོད་པ་ཡི། །དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ཆིག་གི་ཕྲེང་། །”⑩(འདིར་སི་ཏུའི་འགྱུར་གཙོ་བོར་བཞག་ཡོད་)ཞེས་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་ཅིང་། དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ཅེས་པ་ཡང་དོན་གྱི་རིམ་པ་འགོད་ལུགས་སམ་དབྱེ་བསྡུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་མིན་ལ་གོ་ཆོག འདི་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་བརྩམས་གཞུང་དུ་བརྗོད་པའི་དོན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་ཞེས་པའི་གོ་བ་ལེན་རྒྱུ་ཡང་ཡོད།《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》གི་རྩ་བའི་དོན་གྱི་རིམ་པ་འགོད་ལུགས་ནི། ལུས་དང་རྒྱན་དང་སྐྱོན་སེལ་བཅས་ལེའུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པས་དབྱེ་བསྡུ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་གཤིས། བོད་ཀྱི་སྙན་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གྱི་རྣམ་པར་གཅོད་ལུགས་འདི་བཞིན་གླུ་བརྒྱ་གདངས་གཅིག་ལྟར་སྤྱད་ཡོད། སྲོལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་རྩ་བའི་དགོངས་པ་ལྟར་དཔང་ལོ་ནས་བརྒྱུད་པར་བསམས་ཤིང་། དཔང་ལོའི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་གཞུང་དོན་གསལ་བ་》དང་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་ས་བཅད་》གཉིས་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་སྙན་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དེས་ན་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》གྱི་མཇུག་གི་སྨྲས་པ་མ་བརྩིས་ན། གཞུང་དངོས་ལ་རབ་བྱེད་ཉེར་ལྔར་བགོས་ཡོད་དེ། ༡ སྙན་ངག་གི་ལུས་སོགས་དང་། ༢ ལྷོ་ཤར་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། ༣ རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན། ༤ དཔེ་རྒྱན། ༥ གཟུགས་རྒྱན། ༦ གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་དང་བསྐོར་བའི་རྒྱན། ༧ འགོག་རྒྱན། ༨ དོན་གཞན་བཀོད་པའི་རྒྱན། ༩ ལྡོག་པ་ཅན། ༡༠ སྲིད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན། བསྡུས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན། ཕུལ་བྱུང་གི་རྒྱན། ༡༡ རབ་རྟོག་གི་རྒྱན། ༡༢ རྒྱུའི་རྒྱན། ༡༣ ཕྲ་མོའི་རྒྱན། ཆའི་རྒྱན། རིམ་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན། ༡༤ དགའ་བའི་རྒྱན། ཉམས་ལྡན་གྱི་རྒྱན། གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་རྒྱན། ༡༥ རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པའི་རྒྱན། ཀུན་ཕན་གྱི་རྒྱན། རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱན། བསྙོན་དོར་གྱི་རྒྱན། ༡༦ སྦྱར་བའི་རྒྱན། ༡༧ ཁྱད་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱན། མཚུངས་སྦྱོར་གྱི་རྒྱན། ༡༨ འགལ་རྒྱན། ༡༩སྐབས་མིན་བསྟོད་པའི་རྒྱན། ཟོལ་བསྟོད་ཀྱི་རྒྱན། ངེས་བསྟན་གྱི་རྒྱན། ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པའི་རྒྱན། ཡོངས་བརྗེས་ཀྱི་རྒྱན། ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན། རབ་སྤེལ་གྱི་རྒྱན། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན། ༢༠ བྱ་སླ་བའི་ཟུང་ལྡན། ༢༡ བྱ་དཀའ་བ་དང་མཐའ་ཐོག་སྦྱར་བའི་ཟུང་ལྡན། ༢༢ ཀུན་ཏུ་ཟུང་ལྡན། བསྲེས་པ། བཟློག་པ། ༢༣ བྱ་དཀའ་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞནདང་དབྱངས་སོགས་ངེས་པའི་བྱ་དཀའ་བ། ༢༤ གབ་ཚིག་གི་རྒྱན། ༢༥ སྐྱོན་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་སྤེལ་ཚུལ་བཅས་ལྟར་ཡིན། རབ་བྱེད་རེ་རེའི་ནང་གི་འབྲེལ་བར་བལྟས་ཚེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ངེས་ཅན་རེ་རྙེད་ཐུབ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་པོར་ལེའུ་ཡིན་རྟགས་སུ་མཆོད་བརྗོད་དང་བརྩམས་པར་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་ཀ་བཀོད་ཅིང་། དེ་མིན་གྱི་རབ་བྱེད་ཀུན་གྱི་འགོར་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོར་མཆོད་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ་དང་། དངོས་པོ་ངེས་བསྟན་གྱིས་དྲངས་ཏེ། གཞུང་དངོས་འཆད་པའི་ངོས་ནས་རབ་བྱེད་སོ་སོའི་སྙིང་དོན་གསལ་བར་བྱས་ཡོད། འདི་དང་ཡར་སྔོན་གྱི་འགྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་བགོ་ལུགས་དབར་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཡར་སྔོན་གྱི་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་བྱེ་བྲག་གི་དོན་དེ་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་གི་གནས་སྐབས་ནང་བཞག་སྟེ་དོན་གྱི་རིམ་པ་བཅད་པ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པོའི་གཞི་རྩའི་སྒྲོམ་གཞིར་འགྱུར་བ་བཏང་མེད། འོན་ཀྱང་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ནི་དེ་ལྟར་རང་མ་ཡིན། འོ་ན། རབ་བྱེད་ཉེར་ལྔར་བགོ་དོན་དང་དེའི་གཞི་འཛིན་ས་གང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བརྩམས་ཆོས་འདི་ལས་ཐད་ཀར་ལན་རྙེད་དུ་མེད་མོད། རབ་བྱེད་དང་རབ་བྱེད་དབར་གྱི་ནང་གི་སྒྲིག་གཞིར་དཔྱད་པ་ལས་གཞི་འཇི་ན་ས་ཁ་ཤས་ཤིག་རྙེད་འོང་སྟེ།\n༡ རྒྱན་གྱི་གཙོ་ཕལ་ལྟར་རབ་བྱེད་བགོས་པ། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》གི་རྩ་ག་ཏུ་རྒྱན་ཀུན་ལ་གཙོ་ཕལ་གྱི་དབྱེ་བ་དགར་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང་། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》དུ་རྒྱན་གྱི་རིག་པ་དང་མཛེས་ཆོས། སྤྱོད་རྒྱ་སོགས་གཞིར་བཟུང་ནས་གཙོ་ཕལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། “བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཇི་བཞིན་དཔལ་གྱིས་མཐོ། །མཁས་མང་སྙིང་དུ་བཅིངས་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་གང་། །”(རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་)ཞེས་པ་དང་། “རྒྱན་མཆོག་དོན་གཞན་བཀོད་པ་དབྱེ། །”(དོན་གཞན་བཀོད་པའི་རྒྱན་)ཞེས་པ།“སྙན་ངག་མཁན་གྱི་བདོག་པའི་མཆོག་གཅིག་པུ། །རབ་རྟོག་རྒྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ། །”(རབ་རྟོག་གི་རྒྱན་)ཞེས་པ། “སྙན་ངག་མཛེས་པའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག །”(ཕྲ་ཆ་རིམ་གསུམ་) ཞེས་པ། “མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱིས་འཛིན་མ་བཞིན། །བསྟེན་འོས་རྒྱན་དེ་རྫོགས་ལྡན་སུ། །”(དགའ་དང་ཉམས་ལྡན་གཟི་བརྗིད་གསུམ་)ཞེས་པ། “མཁས་པ་ཀུན་གྱི་འཇུག་ངོགས་རྨད་དུ་བྱུང་། །སྦྱར་བའི་རྒྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་གསལ་བྱ། །”(སྦྱར་བའི་རྒྱན་)ཞེས་པ། “ཕུལ་བྱུང་རྒྱན་གྱི་རྐང་འཐུང་ཕྲེང་བས་སྦ། །མཐོ་དམན་སྐྱོན་ཡོན་གཟུགས་སྣང་ཀུན་འཆར་བའི། །ཁྱད་བརྗོད་མཚུངས་སྦྱོར་མེ་ལོང་ཚལ་ཡངས་གང་། །” (ཁྱད་བརྗོད་དང་མཚུངས་སྦྱོར་གྱི་རྒྱན་)ཞེས་སོགས་རྒྱན་བཅུ་གཉིས་ཚང་མར་དམིགས་བསལ་གྱི་བརྩི་མཐོང་གིས་བསྟོད་པའི་ག་སྦྱར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕལ་པར་བཀོད་པ་ཡང་དཔེར་ན། “ཀུན་དང་འདྲེས་པའི་ལྡོག་པའི་ཟུང་ལྡན་དག །གཅིག་ཏུ་མཁས་རྣམས་རོལ་པའི་ཕུལ་མིན་ཞིང་། །སྙན་འཇེབས་ཕུལ་བྱུང་རོ་དང་ལྡན་མིན་ཡང་། །རྣམ་གྲངས་མཁས་པས་བཤད་དེ་ཅུང་ཟད་དབྱེ། །”ཞེས་རྒྱན་འདི་གསུམ་པོ་མཁས་པས་རོལ་པའི་ཕུལ་མིན་པར་གཟིགས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས། དེ་ནི་གཙོ་ཕལ་ལྟར་རབ་བྱེད་དགར་བའི་གཞི་འཛིན་ས་དང་པོའོ།\n༢ བམ་ཆེ་ཆུང་ལྟར་རབ་བྱེད་བགོས་པ། རབ་བྱེད་རེ་རེའི་བམ་ཆེ་ཆུང་ཡང་རྒྱན་གྱི་དབྱེ་བ་མང་ཉུང་དང་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་མང་ཉུང་སྟེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ནས་འཇོག་ཆོག དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ་ལས་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བ་མང་ཙམ་ཡོད་པའི་རྒྱན་དཔེར་ན། དཔེ་རྒྱན་སོ་གཉིས། འགོག་རྒྱན་ཉེར་གསུམ། གཟུགས་རྒྱན་ཉི་ཤུ། རྒྱུའི་རྒྱན་བཅུ་དྲུག ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན་བཅུ་ལྟ་བུ་དག་རབ་བྱེད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་བགོས་ཏེ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་གྲངས་ཀ་བཅོ་ལྔ་ལས་མ་བརྒལ་བར་བསྟན་ཡོད། ཉུང་བའི་མཐའ་ལྟ་བུར་དོན་གཞན་བཀོད་པའི་རྒྱན་འཇོག་ཆོག་སྟེ། རབ་བྱེད་ཧྲིལ་པོར་གས་བཅད་ཀྱི་གྲངས་ཀ་དྲུག་ལས་མེད། རབ་བྱེད་རེ་རེའི་རྒྱན་གྱི་མང་ཉུང་ཐད་ནས་ནང་གསེས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་བརྩིས་ན་ཉུང་མཐར་གསུམ་ནས་མང་མཐར་སོ་གཉིས་བར་དང་། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་གྲངས་ལ་མཆོད་བརྗོད་བརྩིས་ན་ཉུང་མཐར་དྲུག་ནས་མང་མཐར་བཅོ་ལྔའི་བར་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གསལ། དེ་ཡང་དབྱེ་བ་མང་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ག་བསྡུ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་གྲངས་ཀ་ཡང་ཉུང་ངུར་བྱས་ལ། དབྱེ་བ་ཉུང་ཙམ་ལས་མེད་པ་དང་གཙོ་བོར་བཀོད་པ་རྣམས་ནི་དོགས་དཔྱོད་དང་བསྡུར་བའི་སྒོ་ནས་ཅུང་རྒྱས་ཙམ་བརྗོད་པ་བཅས། རབ་བྱེད་རེ་རེའི་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ནས་མང་ཉུང་གི་མཐར་མ་ལྷུང་བར་རབ་བྱེད་རེ་རེའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་མང་ཉུང་ཆ་འགྲིག་པོ་ཡོང་དུ་བཅུག་ཡོད་པ་ནི་གཞི་འཛིན་ས་གཉིས་པའོ།\n༣ དོན་ཉེ་བའམ་འབྲེལ་བ་ལྟར་རབ་བྱེད་བགོས་པ།《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》དུ་དངོས་བསྟན་གྱི་རྒྱན་ཉིས་བརྒྱ་གོ་བདུན་ཙམ་ཡོད་ཅིང་། གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟངས་ཐད་སྤྱིའི་ཆ་ནས་རྒྱན་གྱི་རྟེན་གཞི་ལུས། རྒྱན།(དོན་རྒྱན། སྒྲ་རྒྱན་) རྒྱན་དམིགས་བསལ་བ།(གབ་རྒྱན་) རྒྱན་ལ་འབྱུང་ངེས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སེལ་ཐབས་བཅས་དོན་གྱི་རིམ་པ་ལྟར་བརྗོད་ཡོད་ལ། ལེའུ་གསུམ་དུ་བཀར་ཡོད། སྒྲིག་རིམ་དེས་དབྱུག་པ་ཅན་(༦༥༥ནས་༧༠༠?) གྱི་རྩོམ་རིག་གི་བསམ་བློ་ཞིག་ཀྱང་མཚོན་ཡོད་པར་སྙམ་ཞིང་། ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ཚེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ངེས་ཅན་ཞིག་བཙལ་དུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་གི་དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ་ལྟ་བུའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་བལྟས་ཚེ རྒྱན་གྱི་སྒྲིག་རིམ་ཐད་ནས་ཆོས་ཉིད་ཚགས་དམ་པོ་ཞིག་ནི་རྙེད་དཀའ། བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་ཉིད་རགས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་ཆོག་སྟེ། དཔེར་ན་དྲང་བརྗོད་སྔོན་དང་འཁྱོག་བརྗོད་རྗེས། དཔེ་རྒྱན་སྔོན་དང་གཟུགས་རྒྱན་རྗེས། རྐྱང་རྒྱན་སྔོན་དང་སྤེལ་རྒྱན་རྗེས། མ་ཆོད་པ་སྔོན་དང་དེ་ནས་ཆོད་པ། དེ་ནས་ཆོད་མ་ཆོད། བྱ་སླ་སྔོན་དང་བྱ་དཀའ་རྗེས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུས་རྟོགས་ཐུབ། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》འདིར་རིམ་པའི་འགོད་ལུགས་རྩ་བ་ལྟར་སོང་ཡོད་ན་ཡང་། བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བསྡུའི་སྐབས་སུ་རྒྱན་དང་རྒྱན་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཚགས་དམ་མིན་ལྟར་རབ་བྱེད་བགོས་ཡོད་པ་དཔེར་ན། འགྱུར་བ་ཕྱི་རོལ་དུ་མངོན་སྐབས་ཀྱི་དྲག་ཞན་ལྟར་དགའ་དང་ཉམས་ལྡན་གཟི་བརྗིད་ཅན་གསུམ་རབ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྟར་དོན་ཉེ་བའམ་འབྲེལ་བའི་ཚད་ལྟར་རབ་བྱེད་ཁག་ཁག་སོ་སོར་བགོས་པ་ནི་གཞི་འཛིན་ས་གསུམ་པའོ།\nདེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཡི་ལེའུ་གསུམ་གྱི་ཆ་ལག་ཡོངས་སུ་བཀྲོལ་ཏེ་རབ་བྱེད་ཉེར་ལྔར་མཛད་པ་དེས། བརྩམས་ཆོས་རང་གི་སྒྲིག་གཞིའི་ཐད་ནས་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཆ་ཞིག་མངོན་པ་མ་ཟད། བྱེ་བྲག་གི་རྒྱན་ནས་སྤྱིའི་སྒྲིག་གཞིའི་དབར་གོ་བ་གསར་པའི་ཉམས་ཤིག་ཀྱང་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད།\n《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》གི་ལུས་ཀྱི་རིག་པ་ལྟར་ན། ལུས་གཞུང་གི་དབྱེ་བས་གས་བཅད་དང་ཚིག་ལྷུག བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་བཅས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ནི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ལུས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། འདི་ལ་བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས། “སྙན་ངགས་ཀྱི་བསྟན་ཆོས་ཚིག་བཅད་མ་གངས་ཅན་པ་སྔ་མ་མཐའ་དག་གི་གཞུང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་” ⑪ཞེས་དམིགས་བསལ་གྱིས་བསྟོད་པ་ཕུལ་ཡོད། འདིའི་འགྲེལ་པ་ཧྲིལ་པོའི་རྐང་པར་སྤྱིར་བཞི་ཅན་དང་ལྔ་ཅན་ཅི་རིགས་སུ་སྣང་ཞིང་། བསྡོམས་པས་ཚིགས་བཅད་༣༨༠ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་༢༠དང་། དགུ་ཅན་༣༤༥ བཅུ་གཅིག་མ་༨ བཅུ་གསུམ་མ་༣ བཅོ་ལྔ་མ་༢ བཅུ་བདུན་མ་༢བཅས་⑫ཡོད་པས། གྲོལ་རིགས་མཛོད་འདུས་ལས་མཛོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་བཤད་ཀྱང་མི་འཚམ་པ་མེད། སྙན་འགྲེལ་འདིའི་སྔོན་དུ་ཚིགས་བཅད་རྐྱང་པའི་ལམ་ནས་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》ལ་འགྲེལ་པ་བརྩམས་གནང་ཡོད་ན་ཡང་།⑬ 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》འདི་བཞིན་གཞུང་དོན་ཧྲིལ་པོར་མཐར་ཆགས་སུ་འགྲེལ་བ་ནི་མེད།\nཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ནི་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་ཁ་གཏད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་སམ་ཁུངས་གཏུགས་སའི་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》 ཡི་དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་ཚན་པ་དག་དོར་བ་དང་། བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མའི་ལུས་དེ་ཉིད་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ལུས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་བརྩམས་གནང་བ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཀྱང་ཆོག་ཅིང་། གོ་རིམ་འདིའི་ཁྲོད་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》དང་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》གཉིས་ཀའི་ཚིག་ཟིན་གཅིག་ཀྱང་“བྲིས་བཤུས་”མཛད་མེད་ལ། རྩ་ཚིག་གི་ཉམས་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོད་པ་ནི་ཁྱད་ཆོས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་འཇོག་ཆོག ཁྱད་ཆོས་དེ་ཡང་ཐོག་མར་དོན་གྱི་རིམ་པ་འགོད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མངོན་ཡོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྙན་འགྲེལ་ཕལ་མོ་ཆེར་བཅད་མའི་རྩ་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྷུག་མའི་འགྲེལ་པ་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ་བཅད་མའི་རྩ་ཚིག་གི་དཔེར་བརྗོད་ལ་ལྷུག་མའི་ལམ་ནས་འགྲེལ་(འགྲེལ་པ་མང་པོར་འདིའི་རྗེས་སུ་རང་གི་དཔེར་བརྗོད་བཀོད་ཡོད་)རྒྱག་པའི་རྩོམ་ལུགས་ཤིག་སྤྱད་ཡོད་མོད། 《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ལྟ་བུས་ཐད་ཀར་བཅད་མའི་རྩ་ཚིག་མ་བཀོད་པར་ལྷུག་མའི་རྣམ་པས་དོན་འགྲེལ་མཛད་ཡོད་པས། ཕྱོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》འདི་ཉིད་ནི་དོན་འགྲེལ་གྱི་ཡང་འགྲེལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། རབ་བྱེད་རེ་རེའི་དོན་གྱི་སྒྲིག་ལུགས་ནི་སྤྱིའི་ཆ་ནས་མཆོད་བརྗོད་དང་། དངོས་པོ་ངེས་བསྟན། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། མཐའ་དཔྱོད་བཅས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་མཛད་པས། 《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་ཆེ་ཙམ་ཡོད།\nད་དུང་ཚིགས་བཅད་རྐྱང་པས་བརྩམས་གནང་བ་དང་གཅིག སྔ་མའི་ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་དྲངས་མེད་པ་དང་གཉིས། དཔེར་བརྗོད་མཛད་མེད་པ་དང་གསུམ་བཅས་ཀྱིས་རྩ་ཚིག⑭གི་ཉམས་ཐོན་ཡོད་ཁར། ལེའུ་དང་པོ་ལས་གཞན་ལེའུ་གཉིས་པར་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བརྩམས་གནང་བ་ལ་མགོ་ནས་བརྩིས་པའི་རྒྱན་བརྒྱད་ལས་མེད་ཅིང་། (དཔེ་རྒྱན། གཟུགས་རྒྱན། གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན། བསྐོར་བའི་རྒྱན། འགོག་པའི་རྒྱན། ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན། བསྡུས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན། ཕུལ་བྱུང་གི་རྒྱན་) རྒྱན་དེ་དག་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་འགྲེལ་མཁན་གྱི་མཐོང་རྒྱ་དང་འགྲེལ་བྱའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་མཐོང་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཐུན་མོང་དུ་གྲུབ་པའི་མཐོང་རྒྱ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རབ་རྟོག་གི་རྒྱན་གྱི་སྐབས་སུ་“ཁོ་བོས་འདོད་” ཅེས་དང་། “བརྟག་པ་བྱ་དགོས་” ཞེས་དང་།“མེས་པོའི་ཞལ་ལས་མིན་”ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་རིས་མང་དུ་བྱུང་བ་འདིས་སྙན་འགྲེལ་འདི་ནི་འགྲེལ་མཁན་རང་གི་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ལྟར་བརྩམས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ངེས་ཤེས་རྙེད་ཐུབ། ལྷག་པར་ཏུ་ལེའུ་གསུམ་པའི་བརྩམས་པར་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་ཏུ། “མཁས་མཁས་དག་གི་ཞལ་བླངས་ལས་མིན་པའི། །སྙན་སྙན་སྒྲ་རྒྱན་ཧ་རིའི་དྲི་ངད་ལྡང་། །ཞིབ་ཞིབ་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པོའི་དྲི་བཞིན་གྱིས། །ལྡེམ་ལྡེམ་ངག་གི་མེ་ཏོག་བསྐྱོད་ལ་བྲེལ། །”ཞེས་བྱུང་བ་འདིས་ལེའུ་གསུམ་པ་ཡང་མཛད་པ་པོ་རང་གི་གོ་བ་ལྟར་བརྩམས་གནང་བ་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》དང་བསྡུར་བས་ཤེས་སླ། དེ་མིན་རབ་རྟོག་གི་རྒྱན་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་“གཞུང་བཞིན་”དང་། “དངོས་བསྟན་”“དཎྡི་”ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་རིས་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདིས། སྙན་འགྲེལ་འདི་ནི་འགྲེལ་མཁན་རང་གིས་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་མ་གཞིའི་དགོངས་དོན་ཅི་ཡིན་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡང་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཆོག\n《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》དུ་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》ཁྲོད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་རྒྱན་ཅུང་གོ་ཁག་པ་རྣམས་དཔེར་བརྗོད་ཀྱིས་གོ་དོན་གསལ་བ་ལ་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཟུར་ཙམ་བསྟན་པ་ཙམ་ལས། དཔེར་བརྗོད་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་ཏུ་བཞག་མེད་ཅིང་། རྒྱན་རེ་རེའི་སྤྱི་ཁོག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ། བསྡུར་དཔྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་བཀོད་པས། སྙན་འགྲེལ་འདིར་གཞུང་ལུགས་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་ཡོད་པར་འདོད་ཆོག་པས་ན། རྩ་ཚིག་གི་རྣམ་པར་ཆགས་དོན་ཡང་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་སྙམ། དེ་བཞིན་“ཕྱི་ནང་རྣམ་འགྱུར་བརྡ་སོགས་ཀྱིས། །ངག་ལ་མ་ལྟོས་སྐབས་ཀྱི་དོན། །སྟོན་པའི་རོ་ལྡན་ཕྲ་མོར་བཤད། །དེ་ལ་ཟུར་དང་རྣམ་པའི་གཉིས། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་བཞི་རུ་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ། དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་ཟུར་བཅས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས། འདྲིལ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཐོན་འདུག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་རྩོམ་གྱི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་དོན་གཞན་བཀོད་པའི་རྒྱན་ལྟ་བུར་གས་བཅད་དྲུག་རབ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གོ་བཟློག་དགོས་པར་བཞེད་པའི་ཐད་ལ་“འདི་ལ་གཞན་བཤད་མཐོང་མོད་ཚུལ་འདི་ལེགས་”ཞེས་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་དགོངས་པ་ལྟར་སོང་མེད་ལ། རབ་རྟོག་གི་རྒྱན་གྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཡི་བཞེད་ཕྱོགས་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ནང་ཆེར་སླེབས་མེད་པ་སོགས། རྒྱན་གྱི་སྐོར་ལ་འདོད་ཚུལ་ཅུང་མི་འདྲ་བའམ་གསར་པ་ཁ་ཤས་ཐོན་ཡོད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་བཞིའི་ཐད་ནས་བརྗོད་ན་འདི་ལྟར།\n༡ རྒྱན་གྱི་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དགར་སྟངས་ཐད་ནས། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》དུ་རྩ་བ་དང་བོད་འགྲེལ་སྔ་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་སྟངས་གསར་པ་འགའ་བྱུང་ཡོད་དེ། དོན་རྒྱན་བཞི་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་ལྟ་བུར་རྩ་བ་ལྟར་ན་དངོས་བསྟན་བཅུ་གཉིས་དང་ཤུགས་བསྟན་བཞི་ཡོད་པ་ལ་དཔང་ལོ་དང་སྣར་ཐང་བ། རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་བཅས་ཀྱི་འགྲེལ་རྣམས་སུ། “ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ཀྱི་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་དཔེར་མ་བརྗོད་” ⑮ཞེས་བསྟན་མེད་ཀྱང་། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》བྱ “འདིར་ནི་གཉིས་བསྐང་ལྷག་མའང་རིགས་པས་བསྒྲེ་”ཞེས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་དང་རྫས་བརྗོད་པ་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དངོས་སུ་བསྟན་པ་སོགས། དངོས་བསྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་བཅུ་བཞི་སོ་སོར་མཚན་ཉིད་བཞག་གནང་འདུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཀུན་ཕན་གྱི་རྒྱན་དང་སྐབས་མིན་བསྟོད་པའི་རྒྱན་ལ་རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པ་སྔ་མ་ཀུན་ཏུ་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཀར་མེད་ཀྱང་།《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》དུ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ཞེས་དབྱེ་བ་གཉིས་ནས་བསྟན་གནང་བ་མ་ཟད། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ལྟར་དགར་བའི་རིག་པ་འདི་ཉིད་རྒྱན་གཞན་དུའང་སྤྱད་འདུག་སྟེ། “བརྗོད་པའི་ངག་ནི་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པར་འདོད། །དེ་ལ་དགེ་སོགས་གསུམ་མམ་ལུགས་གཉིས་སོ། །”ཞེས་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པའི་རྒྱན་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ལྟར་བཀར་བ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དགེ་སོགས་གསུམ་ལྟར་བཀར་བ། དེ་བཞིན་ཡོངས་བརྗེས་ཀྱི་རྒྱན་འཆད་སྐབས་ཀྱང་། “དེ་ལའང་དགེ་སོགས་དབྱེ་བ་ཁོ་བོ་འདོད་”ཅེས་བྱུང་བ་ལས་རྟོགས་ཐུབ། འདིའི་ཁྲོད་ཀྱི་སོགས་སྒྲས་དོན་ཅི་ཞིག་སྟོན་མིན་སྐོར་ལ་རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་《སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད་》དུ། “དེ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་དོན་ཅན་གསུམ་” ⑯ཞེས་འགྲེལ་འདུག གང་ལྟར་དབྱེ་བསྡུ་བྱེད་སྟངས་འདི་དག་ནི་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ཚུད་པའི་སྔ་འགྲེལ་གང་དུ་ཡང་མ་བསྟན་པས། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ཁོང་རང་གི་དགོངས་གཞི་ཁོ་ནར་མཐོང་།\n༢ དཔེ་རྒྱན་གྱི་མཚུངས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་ཐད་ནས། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》གི་རྩ་བར་མཚུངས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་རྣམ་གྲངས་ལ་གྲངས་ངེས་མ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་དགར་ལུགས་ཀྱང་འདྲ་མིན་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》མ་བྱུང་སྔོན་དུ་བཞེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། “ཤོང་དཔང་སོགས་ཀྱིས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སོར་བཞག་པ་མང་ཞིང་། གྲངས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་བྱས་ལ། ཕྱིས་སྒྲ་པ་ས་ཤིས་རྫོགས་པར་བསྒྱུར་ཅིང་གྲངས་ཀྱང་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔར་བཤད་” ⑰ཅེས་པ་ལྟར། སྣར་ཐང་ལོ་ཙཱ་བའི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་བཤད་པ་མཁས་པའི་ཡིད་འཕྲོག་བཀླགས་པས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་》ཞེས་པའི་སྔོན་དུ་རེ་གསུམ་དུ་བཤད་ལ། འགྲེལ་པ་དེའི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་དང་བོད་མཁས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣར་ཐང་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རེ་ལྔར་གསུངས་འདུག ཁྱད་པར་དེ་ཡང་རཏྣ་ཤྲཱིའི་འགྲེལ་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོས་ཐུན་མོང་དང་གྲིབ་མ་འདྲ་གཉིས་འཇོག་མི་འཇོག་གིས་ཤོར་བ་དེ་ཡིན། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》དུ། “གསལ་བྱེད་སྒྲ་ནི་རེ་དྲུག་གཞུང་དུ་བསྟན་”ཞེས་སྔ་མ་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བསྟན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྡེ་ཚན་གྱི་དབྱེ་སྟངས་ཐད་ནས་ཀྱང་སྡེ་ཚན་དང་པོར་ཉེར་གཉིས་དང་སྡེ་ཚན་གཉིས་པར་ཉི་ཤུ། སྡེ་ཚན་གསུམ་པར་བཅོ་ལྔ། སྡེ་ཚན་བཞི་པར་དགུ་ལྟར་དུ་བྱས་ཡོད། དགར་ལུགས་འདི་ནི་སྤྱིར་ན་སྣར་ཐང་པ་ནས་བརྒྱུད་ཅིང་། རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་ཀྱང་འདི་ལྟར་དུ་བཞེད་ན་ཡང་། རྩོམ་དངོས་སུ་རེ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དཔེར་བརྗོད་དུ་རེ་དྲུག་མཛད་པ། བསྡོམས་སྐབས་རེ་ལྔ་བྱུང་བ་སོགས་གྲངས་ངེས་གསལ་པོ་ཞིག་མེད། གནད་དོན་འདིའི་ཁུངས་ཡར་དེད་ཚེ། རིན་སྤུངས་པའི་སྙན་འགྲེལ་ལ་ཐུག་ཡོད་དེ། རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་“རིན་སྤྲུངས་པའི་སྙན་འགྲེལ་ལ་ཇི་ཐོན་དེ་ལྟ་རང་དུ་མཛད་” ⑱ཅེས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ། འདི་ལ་དངུལ་ཆུ་རྷརྨ་བྷ་དྲས་ཀྱང་རིན་སྤུངས་པ་དང་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་མཚུངས་སྒྲའི་གྲངས་ངེས་ཐད་ནས་“ཐེ་ཚོམ་སྣང་” དང་“ཅི་ཡིན་བརྟག་” ⑲ཅེས་དོགས་སློང་གནང་ཡོད། གང་ལྟར་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》དུ་སྐྱོན་འདི་བསྲངས་ཏེ་གྲངས་རེ་དྲུག་ཏུ་གཏན་འཁེལ་མཛད་འདུག\n༣ དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ་ལས་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན་ནི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྒྱན་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐད་སྙན་འགྲེལ་ཁག་ཏུ་བཞེད་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་དང་སྣར་ཐང་པ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱན་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་ཞིང་དཔེར་བརྗོད་ལོགས་སུ་མི་འཇོག་པ་དང་། རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་དཔེར་བརྗོད་ལོགས་སུ་འཇོག་པ། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས།“ཁྱད་པར་ཆོས་བཞིའི་བསམ་པ་དབང་བྱས་ནས། །དེ་བཞིན་སྦྱར་བའི་སྙན་ངག་དགོངས་པ་ཅན། །སོ་ལྔ་བགྲངས་ཕྱིར་ཟུར་དུ་འདོད་དགོས་ཀྱང་། །དཔེར་བརྗོད་མེད་ཕྱིར་གཞན་དུ་བཞག་དཀའ་བས། །ཆད་དམ་གཉིས་པ་དཔེ་ཡིན་དཔྱད་དགོས་ཉིད། །”(《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ཤ་༣༤༢)ཅེས་རྒྱན་ཡིན་མིན་དང་དཔེར་བརྗོད་དགོས་མིན་གཉིས་ཀྱི་ཐད་དོགས་སློང་མཛད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་གསུངས་འདི་ཉིད་དཔྱད་གཞི་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་མོད། ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་མཁན་དག་གིས་མཉམ་འཇོག་ཆེར་བྱས་མེད།\n༤ གནས་ངེས་པའི་བྱ་དཀའ་བའི་རྒྱན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་སྔ་འགྲེལ་དག་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བའི་བཞེད་སྟངས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་སྐྱེགནས་སྐོར་ལ་དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་དང་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ། སྣར་ཐང་པ། བོད་མཁས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཙནྡྲ་བའི་ལུགས་ལྟར། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སྤྱི་བོ་དང་སོ། མཆུ་དང་རྐན། མགྲིན་པ་བཅས་གནས་ལྔར་བསྡུས་ཞེས་གྲགས་ཆེ་མོད། སྙན་འགྲེལ་འདིར “མགྲིན་རྐན་ལྕེ་རྩེ་སོ་མཆུ་སྤྱི་བོ་རྣམས། །ཅི་རིགས་སྐྱེ་གནས་ངེས་དེ་གནས་ངེས་སོ། །”(《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ཤ་༣༥༠)ཞེས་གནས་དྲུག་ཏུ་བསྟན་ཡོད་པ་ལྟར་ཡིན། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཏ་ཐ་ད་ན་ལ་རྣམས་ནི་སོ་དང་ལྕེ་རྩེ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། ཙ་ཚ་ཛ་ཞ་ཤ་རྣམས་ནི་རྐན་དང་ལྕེ་རྩེ་ལས་འབྱུང་བའི་དགར་སྟངས་འདི་ནི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན། འདིར་གསལ་བཤད་ཞུ་རྒྱུར། ཁོང་གིས་《ལེགས་སྦྱར་གཅེས་པའི་གནས་བསྡུས་མགྲིན་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་རང་གྲོལ་》ཞེས་པར། “ལྕེ་ནི་སྤྱིའི་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པས་” ཞེས་གསུངས་ན་ཡང་། སྙན་ངག་གི་གནས་སྐབས་འདིར་གནས་དྲུག་རང་དུ་གསུངས་ཡོད།\nགཞན་ཡང་འདྲ་ཤས་ཆེ་བའི་རྒྱན་དང་རྒྱན་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་སྐབས། བསྡུར་བའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ།⑳ཁ་གསལ་གོ་བདེས་སོ་སོར་དབྱེ་བ་མ་ཟད། སྐབས་རེར་མཁས་པའི་གཞུང་སོགས་རྒྱབ་གནོན་དུ་བྱས་ཤིང་། དགོས་མཁོ་ཆེ་དུས། རྩ་བའི་གོ་དོན་བཀྲལ་བའི་སྒོ་ནས་“ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས་”སུ་བསྟན་གནང་ཡོད།\n《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》ནང་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུའི་རིག་པའི་སྐོར་ལ་སི་ཏུའི་འགྱུར་ལས། “སྦྱར་བ་རབ་དྭངས་མཉམ་ཉིད་དང་། །སྙན་དང་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་དང་། །དོན་གསལ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་དང་། །བརྗིད་དང་མཛེས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཡོན་ཏན་འདི་བཅུ་བཻད་རྦྷའི། །ལམ་གྱི་སྲོག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །འདི་ལས་ཕལ་ཆེར་བཟློག་པས་ནི། །གཽ་ཌའི་ལམ་དག་མཚོན་པ་ཡིན། །”(སི་ཏུའི་འགྱུར། ཤ་༥༧)ཞེས་རྒྱ་གར་ལྷོ་པ་དང་ཤར་པ་ཞེས་ལམ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བསྟན་ཞིང་། གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་བྱེད་ནི་ཡོན་ཏན་བཅུའི་ངོས་ནས་བཞག་ཡོད། འདི་ལ་སྙན་འགྲེལ་མང་པོར་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱན་བཅུ་ཞེས་འབོད། དོན་དུ་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཅུ་ནི། རྩོམ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཉམས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་དང་། ཉམས་བཅུ་པོ་ལྷུར་ལེན་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གྲུབ་མཐའམ་(རིན་སྤུངས་པའི་སྙན་འགྲེལ་《མི་འཇིགས་སེང་གེའི་ང་རོ་》རུ་གྲུབ་མཐའ་ཞེས་བྱུང་)ཡང་ན་རྩོམ་པ་པོའི་སྡེ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལ་གོ་ན་འོས་ཤིང་འཚམ་པར་འདོད། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཕྱག་རྩོམ་སྤྱིར་བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཉམས་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པས། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ཡང་དེ་ལས་མ་འདས། “ཤར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷུག་པར་མ་ཟད་ཆིགས་བཅད་ལ་ག་སྡུད་ཀྱི་བརྗིད་པ་འདི་ཉིད་དཔུང་གཉེན་དང་སྐྱབས་སུ་བྱེད་” (21)ཅེས་པ་ལྟར། སྙན་འགྲེལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷུར་ལེན་གྱིས་རྒྱ་གར་ཤར་པའི་རྩོམ་སྟངས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་མངོན་པར་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཁྱད་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཕལ་མོ་ཆེར་རས་སྣུམ་གྱིས་ཟིན་པ་བཞིན་ཁྱབ་ཡོད། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། དོན་འདྲིལ་ཆེ་བ་དང་བསྡུ་སྟོབས་ཆེ་བ། ཆིག་སྡུད་མང་ལ་ཡི་གེ་རྩུབ་མོའི་རིགས་སྤྱད་པ། དཔེ་དོན་གྱི་མཚུངས་ཆོས་རྙེད་དཀའ་བ། བསྡུས་བརྗོད་དང་འུད་ཆེན་པོའི་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱུག་པ། མངོན་བརྗོད་དང་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པ་ཀློང་བརྡོལ་གྱིས་རྗོད་སྟངས་འཁྱོག་པོར་བསྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་མངོན་གྱི་ཡོད། ད་དུང་སྙན་འགྲེལ་འདིར་རྒྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞག་པའི་མུར་རྣམ་གྲངས་བཀོད་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་བཀོད་མུར་དོགས་གཅོད་བྱས་པ་སོགས་ག་གི་འདེགས་མགྱོགས་ལ་དོན་གྱི་འདྲིལ་ཆེ་བ་དཔེར་ན། དཔེ་རྒྱན་དང་གཟུགས་རྒྱན་གྱི་དབྱེ་བ་རེ་རེར་ག་རྐང་གཅིག་གིས་མཚན་ཉིད་ཧ་ཅང་གོ་བདེ་དོན་འདུས་རེ་བཞག་ཡོད་པས་མཚོན། འདིར་དཔེར་བརྗོད་མང་པོ་འཇོག་པའི་ངལ་བར་མི་བསྟེན། དེ་མིན་རབ་བྱེད་རེ་རེའི་དབུའི་མཆོད་བརྗོད་ནང་གི་དབྱངས་ཅན་མ་གཅིག་པུར་ཡང་མངོན་བརྗོད་མི་འདྲ་བ་བཅུ་(གསུང་གི་དབང་མོ། རྒྱལ་ཡུམ། ཡེ་ཤེས་དབང་མོ། ངག་གི་ལྷ་མོ་གཟི་ཅན་མ། ཡེ་ཤེས་ལྷ་མོ། ཚངས་པའི་སྲས་མོ། སྨྲ་སྟོན་ལྷ་མོ། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་འཕྲུལ་མ། མཚོ་ལྡན་མ་)བཀོལ་ཡོད་པ་དང་། བརྩམས་ཆོས་ནང་གི་གྲངས་ཀ་ཚང་མ་“སྡེ་ལྔའི་ཟླ་རྩེ་མདའ་དང་མཐར་གནས་ཀྱི ། སྲོག་ཆུང་བྲལ་ཏེ་སྡེ་ལྔའི་མིག་ཆུ་བོ། །་་་་་་གསུམ་ཡོད་ཟླ་རྩེར་བཟླས་དང་མིག་འབྱུང་བཟླས། །བསེ་རུ་འཁྲིག་པར་མེ་ནི་རིག་བྱེད་བཟླས། །”ཞེས་མངོན་བརྗོད་ཁོ་ནས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་པ། རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་འཆད་སྐབས་དྲང་པོའི་ངག་དང་། བཏགས་མིན། དྲང་པོར་བརྗོད། སྒྲོ་བཏགས་མིན་ཞེས་ཚིག་རིས་མི་འདྲ་བ་སྤྱད་ཡོད་པ་སོགས། དེ་དག་གིས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ནང་དོན་ཇི་བཞིན་གོ་བ་ལེན་པར་དཀའ་ཁག་བཟོས་མོད། བརྩམས་ཆོས་ཧྲིལ་པོ་ནི་ཤར་པའི་ལུགས་བཞིན་བརྗིད་པའི་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱུག་ཡོད། འདི་ལ་དངོས་སློབ་བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས། “དེ་ཡང་མཁས་པ་ཅི་འདྲ་ཅིག་གིས་ཀྱང་བལྟས་ན་ཐོག་མར་གོ་དཀའ་བ་འདྲ་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་། ཡུན་རིང་དུ་འདྲིས་ན་ཡིག་ཆ་གཞན་ལས་གོ་རྒྱ་ཆེ་ལ། ས་ཆོད་ཀྱང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་” (22)ཅེས་དང་། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས་ཀྱང་། “ཀུན་མཁྱེན་མཆོག་གི་གསུང་བཤད་ཚིག་གཅིག་རྣོ་ཞིང་གསལ་ལ་འདྲིལ་ཞེས་ཡང་ཡང་བསྔགས་པར་མཛད་” (23)ཅེས་གསུངས་པ་སོགས་ནི་དོན་ལ་གནས་པའི་གཏམ་མོ།\nཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ཁོང་ཉིད་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་ཚུལ་ནི་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་༡༦༨༢ལོར་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་རྙོག་གྲ་དེ་ཉིད་ཆེར་སོང་ཡོད་པས། དུས་སྐབས་དེར་འབྲས་སྤུངས་དགོན་དུ་བཞུགས་ཤིང་སྐུ་ཡོན་མཐོ་བའི་བླ་མ་ཁོང་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། གདམ་ག་གསར་པ་ཞིག་དང་འགན་འཁྲི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐུག་ཡོད་ལ། རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་དང་། ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་དམག་གིས་སྡེ་སྲིད་བཀྲོངས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་རིམ་པར་བྱུང་བ་དེ་དག་གིས་ཁོང་ལ་ཐུགས་སུན་མང་དུ་བཟོས་པས། ཁོང་ཉིད་སྐུ་རླུང་བཞེངས་སླ་བ་དང་ཐུགས་ཁྲོ་སྐྱེན་པ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཚུལ་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ། རྐྱེན་དེ་དག་ནི་ཁོང་གི་རྩོམ་གཤིས་ཁ་དམ་པོར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་ཆོག་པ་སྟེ། རྩོམ་གཤིས་ཤིག་གྲུབ་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་དག་ཅིག་དགོས་པ་ལས། རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་འཚོ་སྡོད་བྱེད་སའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་མིའི་གཤིས་ཀ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་གལ་ཆེན་གཉིས་ཡིན་པར་རྩོམ་གཞུང་སྨྲ་བ་ཐུན་མོང་ནས་ཁས་ལེན་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩོམ་གཤིས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཁོང་གི་སྙན་འགྲེལ་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱིས་སུ་བརྩམས་གནང་བའི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་སྐབས་བརྒྱད་པོའི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དག་གི་རྩོམ་ཉམས་ལ་བལྟས་ན་ཡང་ཤེས་ཐུབ་བོ། (24)\nཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་གཞོན་དུས་བརྩམས་པར་གྲགས་པའི་《བསྟོད་ཚིག་མགྲིན་སྔོན་རལ་པའི་རྒྱན་》ཞེས་པའི་རྩོམ་གྱི་དོན་གཅོད་ལུགས་དང་ཚིག་འགྲོས་སོགས་གང་ཐད་ལ་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་(༡༣༨༥ནས་༡༤༣༨)དཔལ་ལྡན་ཡོན་ཚོགས་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པར་གསལ་ལ། དེ་མིན་“མཁས་གྲུབ་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ལ་ཚད་མར་བཟུང་ཞིང་། དུས་རྒྱུན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་བུ་ཆེན་གཞན་ཚོ་ལས་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཆེར་མཛད་”(《ཀྐི་ཏ་ཀའི་ཕྲེང་བ་》ཤ་༣༣ན་གསལ་)ཅེས་བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁོང་གིས་བརྩམས་གནང་བའི་བསྟོད་རྩོམ་སོགས་སུ “འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་མཁས་གྲུབ་རྗེ་”ཞེས་མཁས་གྲུབ་རྗེར་དམིགས་བསལ་གྱིས་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ།\nདུས་རབས་བཅུ་བདུན་པ་དང་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》བོད་དུ་དར་བའི་རྫོགས་ལྡན་ཀྱི་དུས་སྐབས་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཀྱང་མི་ཆོག་པ་མེད། སྐབས་དེ་ཤེད་ཀྱི་སྙན་འགྲེལ་གྲགས་ཆེ་བ་ལ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》(༡༦༤༧ལོར་བརྩམས་) དང་། བོད་མཁས་པའི་《དཎྡིའི་དགོངས་རྒྱན་》(༡༦༧༨ལོར་བརྩམས་) ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་ པའི་ 《 ཉི་མ་ འབུམ་ གྱི་ འོད་ ཅན་》(༡༦༨༤ལོར་བརྩམས་) སོགས་བྱུང་ཡོད། འགྲེལ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཞུང་དོན་རྫོགས་པར་ཟིན་ཡོད་ལ་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བས་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》གི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་དར་བར་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད། 《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ནི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》གི་བཅད་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ་རྩ་ཚིག་གི་རྣམ་པས་འགྲེལ་ཡོད་པས། ཚུར་ལེན་སྟངས་དང་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》བོད་ཀྱི་ལུགས་སུ་བྱ་བ་སོགས་གང་གི་ཐད་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་མཆོག་ནས། “གང་དེའི་ཞལ་གསུངས་དབྱངས་ཅན་ཞལ་གྱི་ལུང་། །ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་འགྲན་གྱི་དོ་མེད་པར །ངེས་ཀྱང་དེང་དུས་རྡུལ་ཁྲོད་ངལ་གསོ་བགྱིད། །” ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར བསྟན་བཅོས་འདིར་སྣང་འཇོག་དེ་ཙམ་བྱས་མེད་པ་ནི་ནོར་བུའི་ནོར་ཉམས་མ་ཆོད་པ་ལྟ་བུར་འདུག་པས། འདི་ལ་མུ་མཐུད་དཔྱད་གསུམ་དག་པའི་བློས་ཡང་ཡང་དཔྱད་དགོས་པར་རིགས་སོ། །\n①འདི་ལ་ཡང་དོགས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་《ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད་》དུ། “བོད་འགྲེལ་ལ་ཤོང་ལོ་ཙཱ་བའི་ས་བཅད་ཀྱི་ཆིངས་ཙམ་མཛད་པ་《དབྱངས་ཅན་མགུལ་རྒྱན་》”ཞེས་བསྟན་ལ། (མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༡ལོའི་ཤོག་གྲངས་༡༩ན་གསལ་)《བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གཅིག་གི་མཚན་བྱང་དྲི་མེད་ཤེལ་དཀར་ཕྲེང་བ་》ཞེས་པར་ཡང་། “སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཚངས་པའི་མགུལ་རྒྱན་”(མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༥ལོར་དཔར་བའི་ཤོག་ངོས་༤༩ན་གསལ་)ཞེས་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡོད་པ་གསལ་མོད། ཁོ་བོར་ད་ལྟའི་བར་མཇལ་སྐལ་མ་བྱུང་བས། བརྩམས་དུས་དང་བཅས་པའི་གནས་ཚུལ་དག་ཞུཐབས་བྲལ། གཞན་ཡང་ས་པཎ་མཆོག་གི་སྙན་ངག་སྐོར་གྱི་གསུང་རྩོམ་དག་ལས་《མཁས་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་》དང་དེའི་རང་འགྲེལ་གཉིས་ཀར་《སྙན་ངག་མེ་ལོང》སྐོར་གྱི་ནང་དོན་འདུག་ལ། སྔ་མར་དཔེ་རྒྱན་བར་ཐོ་རེར་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་མར་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན་བར་ཐོ་རེ་བར་འགྲེལ་ཡོད་པ་ལས། བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ལ་བསྒྱུར་བ་དང་འགྲེལ་བ། གསར་དུ་བསྒྲིགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་ན། བོད་འགྲེལ་ཀུན་གྱིཐོག་མ་ལྟ་བུར་འཇོག་ཀྱང་ཆོག་སྙམ་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་ཙམ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་དཔང་ལོའི་བར་དུ་སྙན་ངག་སྐོར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ། ༡《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་གཞུང་དོན་གསལ་བ་》ལས་གཞན། ༢《སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་པརྨོ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་》དང་།(《བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གཅིག་གི་མཚན་བྱང་》དུ་《སྙན་ངག་པདྨ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་》ཞེས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་བཙུན་པ་བློ་གྲོས་ཞེས་བྲིས་འདུག དེ་དང་དཔང་ལོ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཡིན་མིན་བཤད་དཀའ་) ༣《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་ས་བཅད་》TBRCནང་གི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཏུ་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་བསྡུས་དོན་བཞུགས་སོ་》ཞེས་ཀྱང་བྲིས་འདུག་མོད། དེ་གཉིས་བརྩམས་ཆོས་གཅིག་ཡིན་མིན་བཤད་དཀའ་)ཅེས་བརྩམས་ཆོས་གསུམ་ཙམ་འདུག་པར་གསལ་ན་ཡང་། བསྟན་བཅོས་དེ་དག་བརྩམས་དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ལ་གསལ་ཆ་མེད་རྐྱེན། འདིར་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་གཅོར་བྱས་ཏེ་བརྗོད་ཡོད།②སྤྱིར་བཏང་གི་མཇད་རྣམ་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་དག་ལས་འདིར་གཙོ་བོ་དངོས་སློབ་བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ནས་མཛད་པའི་《རྗེ་བཙུན་དམ་པ་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་གཏམ་དུ་བྱ་བ་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་ཀྐི་ཏ་ཀའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པ་དང་། རྗེ་རང་གི་རང་རྣམ་ཚིགས་བཅད་མའི་འགྲེལ་ལྟ་བུར་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་(༡༧༢༨ནས་༡༧༩༡)བརྩམས་པའི་《མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་སྐལ་བཟང་འཇུག་ངོགས་》གཉིས་ལ་གཞི་གཙོ་བོར་བཟུང་ཡོད།\n③ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ། 《ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅན་མཁྱེན་པ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསན་ཡིག་ཐོར་བུ་གང་རྙེད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ལས་ཚན་པ་དང་པོ་བཞུགས་སོ་》བླ་བྲང་དཔར་མ། [OL]BDRC:httPS://www.tbrc.org/?locale=bo#lt-brary-work-viewbyoutline-000CHZ01075100JW50997%7CW21503 ཤོག་གྲངས་༡༣ན་གསལ།\n[OL]BDRC:https://www.tbrc.org/?locale=bo#! rid= 000CHZ010751%7CO00CH01075100JW50925 SW21503ཤོག་གྲངས་༣༠༥ན་གསལ། (འདིའི་གཤམ་ནས་ཐོན་པའི་ལུང་དག་ཀྱང་དཔར་གཞི་འདི་ལས་དྲངས།)\n⑤རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་དཀའ་འགྲེལ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་གླུ་དབྱངས་》ཞེས་པ་ནི་《རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པའི་ནང་འཁོད། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ལོའི་ཤོག་གྲངས་༢༠༣ན་གསལ།\n⑥བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《རྗེ་བཙུན་དམ་པ་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་གཏམ་དུ་བྱ་བ་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་ཀྐི་ཏ་ཀའི་འཕྲེང་བ་》ཞེས་པར། “རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་གསུང་རྩོམ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་འཛིན་ཙམ་ལས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེར་མི་མཛད། སྙན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་འདི་བཟང་། འགྲེལ་པ་གཞན་ལས་འདི་དགའ་ཞེས་གསུངས་”ཞེས་སྔ་འགྲེལ་དག་ལས་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་》ལ་ཐུགས་རྩིས་ཆེ་བ་བསྟན་འདུག བླ་བྲང་དཔར་མ། [OL]BDRC:https://www.tbrc.org/?locale=bo#!rid=W1CZ 2000ཤོག་གྲངས། ༡༩༢a“ན་གསལ།\n⑦⑨王岳川著：《当代西方最新文论教程》上海复旦大学出版社，2013 年，207、205 页。⑧གཞན་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་(༡༦༥༣ནས་༡༧༠༥)མཛད་པའི་《སྙན་ངག་དཀའ་འགྲེལ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ་》དང་། སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་(༡༧༠༤ནས་༡༧༨༨)གྱིས་མཛད་པའི་ཚིག་རྒྱན་ཉུང་བསྡུས་སྙན་ངག་འཇུག་སྒོ་》 ཆ་ཧར་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་(༡༧༤9ནས་༡༨༡༠)ཀྱིས་མཛད་པའི་《དོན་རྒྱན་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་སྒྲ་རྒྱན་གྱི་རྣམ་གཞག་》 བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ་བློ་གཏེར་པད་མོ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་》 རྔ་རྒོད་ནམ་མཁའ་སེང་གེས་(༡༧༡༢ནས་༡༧༨༠)མཛད་པའི་《སྙན་དངག་གི་ལེགས་བཤད་ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པའི་ཞལ་ལུང་》 ཚ་ལོ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་ལས་དོན་གྱི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ལེགས་བཤད་》སོགས་ཡོད།\n⑩སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། 《སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་མཛད་པའི་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་》ཞེས་པ་ནི་ཁྲོཾ་ཐར་འཇམ་བློས་བསྒྲིགས་པའི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》པོད་དང་པོའི་ནང་འཁོད། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༦ལོའི་ཤོག་གྲངས་༥༣ན་གསལ།\n⑪(22)བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས། 《རྗེ་བཙུན་དམ་པ་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་གཏམ་དུ་བྱ་བ་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་ཀྐི་ཏ་ཀའི་འཕྲེང་བ་》བླ་བྲང་དཔར་མ། [OL]BDRC:https://www.tbrc.org/? locale=bo#!rid=W1CZ 2000 ཤོག་གྲངས་༦༡b ༡༩༣a“ན་གསལ།\n⑫赵康:《嘉木样协贝多吉的诗学著作 <妙音语教十万太阳之光华 >简析》载于《西藏研究》1990 年第三期101页.\n⑬དཔེར་ན། ཟུར་མཁར་བའི་《སྙན་ངག་དགའ་སྟོན་གྱི་དཔལ་》ཞེས་པ་དང་། བཙུན་པ་རྒྱལ་བ་བཟང་པོའི་《ཚིག་རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མཁས་པའི་ཡིད་འཕྲོག་》 དེ་བཞིན་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི《སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་》ཞེས་པ་སོགས་ཡོད།\n⑭《ཀྐི་ཏ་ཀའི་ཕྲེང་བ་》ཡི་མཇུག་ཏུ་ཡང་། “སྙན་ངགས་དང་། སྡེབས་སྦྱོར་ལ་རྩ་ཚིགས་རེ་བརྩམས་ཞིང་”ཞེས་བྲིས་འདུག་ཅིང་། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ངགས་ཅེས་པ་ནི་《ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་》ལ་གོ་རྒྱུ་ལས་འོས་མེད། བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ནས་འདི་ག་རྩ་ཚིག་ཏུ་བཞེད་ཡོད། ཤོག་གྲངས་༡༩༢a“ན་གསལ།\n⑮(21)དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་གཞུང་དོན་གསལ་བ་》ཞེས་པ་ནི་ཁྲོ་ཐར་འཇམ་བློས་བསྒྲིགས་པའི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》པོད་དང་པོའི་ནང་འཁོད། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༦ལོའི་ཤོ་ག་གྲངས་༣༢༩༣༠༥ན་གསལ།\n⑯དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ’ 《སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད》ཞེས་པ་ནི་《རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་གསུང་འབུམ་པོད་བཞི་བ་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པའི་ནང་འཁོད། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ལོར་དཔར། ཤོག་གྲངས་༢༢༩ན་གསལ།\n⑰དབྱུག་པ་ཅན། བོད་མཁས་པ། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་དང་བོད་མཁས་པའི་འགྲེལ་པ་བཞུགས་སོ་》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།༢༠༠༤ལོར་དཔར། ཤོག་གྲངས་༢༡༧ན་གསལ།\n⑱སངས་རྒྱས་མཁར། 《སྙན་ངག་ལས་འཕྲོས་པའི་མཚུངས་སྒྲའི་དཔྱད་པ་》ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ལོར་དཔར། ཤོག་གྲངས་༨༦ན་གསལ།\n⑲དངུལ་ཆུ་དྷརྨ་བྷ་དྲ། 《སྙན་ངག་གི་དཔེར་བརྗོད་དང་མཚུངས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་དོགས་གཅོད་》ཞེས་པ་ནི་དངུལ་ཆུ་དྷརྨ་བྷ་དྲའི་གསུང་འབུམ། པོད་ལྔ་པའི་ནང་འཁོད། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༠ལོར་དཔར། ཤོག་གྲངས་༩༣ན་གསལ།\n⑳དཔེར་ན། མཉམ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དང་སྦྱར་བའི་དཔེ་གཉིས་བསྡུར་བ། ཆ་ཤས་གཟུགས་ཅན་དང་ཡན་ལག་གཟུགས་ཅན་གཉིས་བསྡུར་བ། གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་དང་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་གཉིས་བསྡུར་བ། ཏིང་འཛིན་རབ་རྟོག་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་བསྡུར་བ། ཏིང་འཛིན་རབ་རྟོག་དང་དཔེ་རྒྱན་གཉིས་བསྡུར་བ། ཕྲ་མོའི་རྒྱན་དང་བསྡུས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན་གཉིས་བསྡུར་བ། རིམ་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན་དང་དཔེ་རྒྱན་གཉིས་བསྡུར་བ། ཉམས་ལྡན་གྱི་རྒྱན་དང་སྙན་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་བསྡུར་བ། ངེས་བསྟན་གྱི་རྒྱན་དང་དོན་གཞན་བཀོད་པའི་རྒྱན་གཉིས་བསྡུར་བ། ཟུང་ལྡན་ཆེན་མོ་དང་རྐང་པ་གསུམ་བཟླས་གཉིས་བསྡུར་བ། མཐུན་གཟུགས་གབ་ཚིག་དང་བསྡུས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན་གཉིས་བསྡུར་བ་ལྟ་བུའོ།\n(23)དབལ་མང་པཎྡི་ཏ། 《གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་རྣམ་ཐར་》ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༡ལོར་དཔར། ཤོ་ག་གྲངས་༧༨ན་གསལ།\n(24)རྗེ་དམུ་དགེ་ནས་ཀྱང་། “གསུང་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བ་དང་”(༡༢༤)“ཁོང་གི་རྩོམ་འདི་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་གཽ་ཌ་བའི་རྩོམ་ལུགས་ཡིན་གཤིས་”(༡༢༦)ཞེས་དངོས་སུ་གསུངས་ཡོད། དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ 《རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་གསུང་འབུམ་པོད་གཉིས་པ་བཞུགས་སོ་》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ལོར་དཔར།


ཆོས་སྤྱོད། - Serajeyrigzodchenmo\nཤོག་ངོས་འདི་ལ་ཐེངས་ 3143 གཟིགས་འདུག\n༢༠༢༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༤ ལ་བསྐྱར་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།\n༡. འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་གི་ཆོ་ག ༢. མགོན་པོའི་བསྐང་གསོ། ༣. ཆོས་རྒྱལ་གྱི་བསྐང་གསོ། ༤. ལྷ་མོའི་བསྐང་གསོ། ༥. རྣམ་སྲས་ཀྱི་བསྐང་གསོ། ༦. ཆོས་སྐྱོང་སྤྱིའི་བསྐང་གསོ། ༧. དྲུག་ཅུ་མ།\nཤོག་ངོས་འདི་ལ་ཐེངས་ 4853 གཟིགས་འདུག\n༢༠༡༥ ཟླ་ ༤ པར་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།\nགསུང་རྩོམ་འདི་ནི། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ཤན་ཁ་བ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་ནས་ཞུས་པའི་ངོར་གནང་བའི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཞིག་ཡིན། འདིར་བླ་མ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སེམས་དཔའ་སུམ་བརྩེགས་ཀུན་འདུས་ནོར་བུའི་ལུགས་སུ་བསྒོམ་ཞིང་། ཡན་ལག་བདུན་པ་མཎྜལ་དང་བཅས་ཕུལ་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་གསོལ་འདེབས་དང་འབྲེལ་ཤར་སྒོམ་བྱས་ཆོག་ཅིང་། བླ་མ་སྙིང་ཞུགས་ཀྱི་མན་ངག་དང་འབྲེལ་ཡིག་དྲུག་གི་བཟླས་པའང་བྱས་ཆོག་པ་ཆ་ཚང་ཞིང་འཁྱེར་བདེ་ལ་མདོར་བསྡུས་པ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་འབར་བ་ཞིག་བཞུགས།\nཤོག་ངོས་འདི་ལ་ཐེངས་ 1139 གཟིགས་འདུག\n༢༠༡༨ ཟླ་ ༡༠ པར་གསར་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།\nའཕྲུལ་དེབ་འདི་ནི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདིར་གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩ་དང་ཆབ་གཏོར་གཏོང་ཚུལ། ལན་ཆགས་གཏོར་མ་གཏོང་ཚུལ། འབྱུང་བཞིའི་གཏོར་མ་གཏོང་ཚུལ་སོགས་ཆོས་ཚན་གྲངས་ ༣༤ ལྷན་དུ་བསྡུས་ཡོད། འདིར་བསྡུས་པའི་མ་དཔེ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་བྱང་དང་པར་བྱང་སོགས་རང་སོར་བཞག་ཡོད་ན་ཡང་། མ་དཔེའི་ནང་གི་ཚིག་བསྡུས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་འདོན་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་ཁ་བསྐངས་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་ཡོད།\n༡. གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩ། ༢. ཆབ་གཏོར་གཏོང་ཚུལ། ༣. ལན་ཆགས་གཏོར་མ་གཏོང་ཚུལ། ༤. སུ་རཱུ་པའི་གཏོར་མ་གཏོང་ཚུལ། ༥. གླུད་རྫོང་བར་ཆད་ཀུན་སེལ། ༦. ནད་པའི་ཆེད་གླུད་གཏོང་ཚུལ། ༧. འབྱུང་བཞིའི་གཏོར་མ་གཏོང་ཚུལ། ༨. འབྱུང་བཞིའི་གཏོར་མ་གཏོང་ཚུལ། ༩. ཆ་བཞི། ༡༠. དྲུག་ཅུ་བ་ཞི་དྲག་གི་འདོན་སྒྲིག ༡༡. ཀླུ་གཏོར་གཏོང་ཚུལ། ༡༢. ཀླུ་གཏོར་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན། ༡༣. ཚ་གསུར་གཏོང་ཚུལ། ༡༤. ཚ་བསུར། ༡༥. ཚ་གསུར་གཏོང་ཚུལ་བསྡུས་པ། ༡༦. མ་མོའི་འཁྲུག་བསྐོང་བྱ་ཚུལ། ༡༧. བཙན་མཆོད་མདོར་བསྡུས། ༡༨. བགེགས་གཏོར། ༡༩. ཁ་འབར་མའི་མདོས་ཆེན་གནོད་པ་ཀུན་སེལ། ༢༠. ཁ་འབར་མའི་ཆོ་ག ༢༡. བརྒྱ་བཞིའི་ཆོ་ག ༢༢. ཀླུ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་བརྟེན་པའི་གདོན་འགྲོལ་བྱ་ཚུལ། ༢༣. ས་བདག་གདོན་དགྲོལ་ཉེས་པ་ཀུན་སེལ། ༢༤. གདོན་སྒྲོལ་གྱི་ཆོ་ག ༢༥. གདུགས་དཀར་བཟློག་ཆེན་བར་ཆད་ཀུན་སེལ། ༢༦. གདུགས་དཀར་གྱི་གདོན་བཟློག་གེགས་སེལ། ༢༧. གཙུག་ཏོར་དཀར་མོའི་བཟློག་བསྒྱུར། ༢༨. སྒྲོལ་མ་གཡུལ་བཟློག་གི་ཆོ་ག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ༢༩. སྒྲོལ་མདོས་བར་གཅོད་ཀུན་སེལ། ༣༠. ཁྲུས་ཆོག་བྱ་ཚུལ། ༣༡. འདོན་ཡོན་བསྔོ་བའི་ཆོ་ག ༣༢. གཤིན་པོའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་བའི་འདོད་ཡོན་གྱི་ཆོ་ག ༣༣. དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་སྒོམ་བཟླས། ༣༤. ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག །\nཤོག་ངོས་འདི་ལ་ཐེངས་ 9095 གཟིགས་འདུག\nཤོག་ངོས་འདི་ལ་ཐེངས་ 13579 གཟིགས་འདུག\nདྲ་ཐོག་འཇུག་དུས། 2019 ལོའི་ཟླ་བ། Mar ཚེས། 02 རེས་གཟའ། Sat\nཤོག་ངོས་འདི་ལ་ཐེངས་ 2162 གཟིགས་འདུག\nངོ་ཤོག 1 ནས་ 4


ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་མིང་བྱང་འོག་ཏུ་བོད་མི་༩ ལ་མི་ལོ་༧ ཙམ་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་འདུག – Tibetan Centre for Human Rights and Democracy\nHome / གསར་འགྱུར། / ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་མིང་བྱང་འོག་ཏུ་བོད་མི་༩ ལ་མི་ལོ་༧ ཙམ་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་འདུག\n19/04/2019\tགསར་འགྱུར། 1,369 Views\nགཟའ་འཁོར་འདིའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ལ་མདོ་སྨད་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རེབ་གོང་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ཟེར་བས་བོད་མི་༩ ལ་མི་ལོ་༣ ནས་༧ བར་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་དང་། རེབ་གོང་ཧོར་རྒྱ་སྡེ་བ་ནས་ཡིན་པའི་བོད་མི་དེ་ཚོར་བཙན་སྐུལ་གྱིས་ཚོང་བརྗེ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཧམ་འཕྲོག་གཡོ་ལེན་བྱས་པ། མི་མང་དཔུང་བསྡེབས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་ལམ་ལ་གཏོར་བརླག་བྱས་རབས་ཀྱི་ནག་ཉེས་བཙུགས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་ནང་མངོན་གསལ་ལྟར་ན། བོད་མི་དེ་དག་གི་མིང་ལ་དགེ་འདུན་བཟོད་པ། ཆོས་བཟང་། བན་དེ་རྡོ་རྗེ། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། བསོད་ནམས་རྒྱལ། དར་རྒྱས། ཤ་བོ་ཚེ་རིང་། མཁའ་བྱམས་རྒྱལ། འབྲུག་འབུམ་ཚེ་རིང་། ཞེས་ཡིན་འདུག\nའདི་ནི་འདས་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡ པོར་བསྒྲགས་པའི་མ་འོངས་ལོ་ངོ་གསུམ་རིང་གི་ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ་ཏེ། རྨ་ལྷོ་ཐུན་རིན་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ཟེར་བས་ཉེས་དོན་ཐག་གཅོད་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད། ཐུན་རིན་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ཟེར་བས། བོད་མི་དེ་ཚོས་ཚོགས་མི་༢༤ གྲུབ་པའི་ཁ་འགོ་བ་༼སྡེ་མིས་བསྐོས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་ཞིག༽རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ཧོར་རྒྱ་སྡེ་བའི་ཨུ་ལྷན་གཉིས་༼སྡེ་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ཏང་ཨུ།༽དང་། གཞི་རིམ་གྱི་སྲིད་དབང་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྩིས་བྱས་རབས་བཤད་འདུག ཁྲིམས་ཁང་དེས་ད་དུང་ཚོགས་པ་དེའི་འགོ་ཁྲིད་༩ ཡིས། སྲིད་གཞུང་གིས་ས་ཆ་བསྡུ་ལེན་གྱི་ལས་དོན་དང་། འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞིར་གཏོར་བརླག་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་ངན་སེམས་བཅངས་རབས། ཚབས་ཆེའི་ནག་ཉེས་དེའི་ཁྲོད་དུ་ནག་ཚོགས་རྩྭ་འཛུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་ལམ་ལ་གཏོར་བརླག་བཏང་ཡོད་ལུགས་བཤད་འདུག\nཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ ཟླ་༡༡ པའི་ནང་རྒྱ་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཏུ་གོང་ཞུས་ཁ་འགོ་བའི་ཚོགས་མི་དེ་དག་འཛིན་བཟུང་བྱས་རབས་དང་། ཁོ་ཚོ་ནག་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལུགས། ཁོ་ཚོས་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་གཞི་རིམ་གྱི་སྲིད་དབང་ལ་སྟངས་འཛིན་དང་། སྡེ་དོན་དང་སྲིད་དོན་ལ་ཐེ་གཏོགས་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཉེས་པ་བསགས་ཡོད་རབས། ནག་ཚོགས་དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ཟླ་༢ ཚེས་༢༡ ཉིན་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཡོད་ལུགས་བསྒྲགས་འདུག སྐབས་དེར་ཉེས་འཛུགས་འོག་ཏུ་འཛིན་བཟུང་ཐེབས་པའི་བོད་མི་དེ་ཚོར་རྒྱ་གཞུང་གི་ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གཞུང་ལས་ཁང་དང་ཁུལ་རྫོང་རིམ་པའི་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཀྱིས་ཞིབ་བཤེར་ལ་སྒུག་ཏུ་བཅུག་འདུག བོད་མི་དེ་ཚོ་ཕྱི་ཟླ་༧ ནང་བཀག་ཉར་གྱིས་ཕྱི་ཟླ་༨ པའི་ནང་དངོས་སུ་འཛིན་བཟུང་གི་གྱོད་དོན་ཐོ་འགོད་བྱས་རབས་བསྒྲགས་འདུག\nའདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་ལ་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་ནང་དུ། བོད་མི་དེ་ཚོ་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱེད་དོན་དངོས་ནི། ཁོ་ཚོས་ཧོར་རྒྱ་སྡེ་དམངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་དེ་སྔོན་སྲིད་གཞུང་གིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཆ་བཙན་འཕྲོག་གིས་སོ་ཕག་བཟོ་གྲྭ་བཙུགས་ཀྱང་ཁེ་གཉེར་མ་ཐུབ་པའི་ས་ཆ་དེ་དག་ཕྱིར་མང་ཚོགས་ལ་སྤྲོད་དགོས་པའི་ཞུ་གཏུགས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་པས། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོ་ཚོར་དྲག་གནོན་དང་ཧོར་རྒྱ་སྡེ་བའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་གསལ་ཡོད། འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་ལ་རག་པའི་ཞུ་ཡིག་དེའི་ནང་དུ། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ཟླ་༢ ཚེས་༢༡ ཉིན་ཞུ་ཡིག་དེ་ལ་ཧོར་རྒྱ་སྡེ་གཞུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཁག་ཐེག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁ་འགོ་བའི་ཚོགས་མི་༢༤ ཡི་ས་ཡིག་འཁོད་པ་དང་སྡེ་མི་༥༠༠ ཡིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བའི་ཞུ་ཡིག་དེའི་ནང་དུ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སོ་ཕག་བཟོ་གྲྭ་གསུམ་བཙུགས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༡ ལོར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་བཟོ་གྲྭ་དེ་དག་གི་སྒོ་བརྒྱབ་པའི་སྐོར་དང་། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་སོ་ཕག་བཟོ་གྲྭ་གསུམ་གྱི་བདག་པོར་གུན་གསབ་འབོར་ཆེན་སྤྲད་ཀྱང་། ས་གནས་མང་ཚོགས་ལ་མི་ལོ་བདུན་རིང་གི་ས་རིན་སྤྲད་མེད་སྐོར་འཁོད་འདུག་ལ། ཞུ་ཡིག་དེའི་སྟེང་དུ་ཁ་འགོ་བའི་ཚོགས་མི་༢༤ ཡི་མིང་རྟགས་འཁོད་པ་ཙམ་མིན་པར། ཧོར་རྒྱ་སྡེ་གཞུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཐམ་ཀ་ཡང་འཁོད་འདུག དེ་བས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁ་འགོ་བས་སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་གྱི་དབང་ཆར་ཚོད་འཛིན་བྱས་རབས་བཤད་པ་དེ་ནི་ནག་མེད་ཉེས་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་འདུག ཁ་འགོ་བ་ཞེས་པ་དེ་ནི་སྡེ་མིས་བསྐོས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཚོགས་པ་དེས་ནམ་རྒྱུན་སྡེ་བའི་སྤྱི་དོན་གལ་ཆེན་རིགས་ལ་གྲོས་བསྡུར་ཐག་གཅོད་གནང་གི་ཡོད་ལ། བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ཁ་འགོ་བས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ནས་མང་ཚོགས་ལ་གྲོས་བསྡུར་དང་ཁ་ཏ་སློབ་གསོ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གི་ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་གཞི་རིམ་གྱི་སྲིད་ཁྲིམས་སྡེ་ཁག་ཏུ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་ལམ་དང་དབང་ཤུགས་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད།\nསྡེ་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཟེར་བ་དེ་ནི་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་འོག་གི་དབང་ཆ་དམའ་ཤོས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། སྡེ་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནང་དུ། མང་ཚོགས་ལ་སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་འདེམས་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་རབས་དང་། སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྡེ་དམངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གཞིར་བཟུང་ནས་སྡེ་བའི་ལས་དོན་ལག་བསྟར་དང་དོ་དམ་གྱི་འགན་ཁུར་ཡོད་རབས་འཁོད་ཅིང་། སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་ཟེར་བ་དེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ལ་སྟངས་འཛིན་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཨུ་ལྷན་འདེམས་བསྐོ་བརྒྱུད་ནས་སྡེ་བའི་ཏང་ཨུ་དང་སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་ལ་རམ་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཐོན་གྱི་ཡོད། ཆེད་མཁས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་གྲོང་སྡེ་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་དེ་ནི་དོན་དངོས་སུ་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གི་དབང་སྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ཁག་ལག་བསྟར་སྟབས་བདེ་ཡོང་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་གྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནང་དུ་ཁ་གསལ་ཅི་ཡང་མེད་ནའང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་དེ་ཐོག་མར་ཟོ་མཁན་ཚོས་གྲོང་སྡེའི་འོས་བསྡུ་བརྒྱུད་ནས་གྲོང་སྡེ་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་འདུག བོད་ནང་དུ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་གྲས་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་ལས་ཏང་ཨུ་ལ་དབང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།\nཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ ཟླ་༡ ཚེས་༡ ཉིན་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལྟ་རྟོག་ལག་བསྟར་ལས་དོན་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་བཟོ་བཅོས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་རིམ་པའི་སྒྲུག་འཛུགས་ཁག་ཏུ་ཏང་གི་དབང་ཤུགས་ཁྱབ་ཆེར་བཏང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལོར་རྒྱ་ནག་དབུས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཁང་གིས་ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལྟ་རྟོག་ལག་བསྟར་ལས་དོན་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་བཟོ་བཅོས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པ་རེད། བཟོ་བཅོས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་གསར་བ་དེ་ནི་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་དབང་སྲ་བརྟན་གཏོང་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ ཟླ་༡༠ ཚེས་༡ ཉིན་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོ་སྦྱོང་བརྡར་ཁང་ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་གཞི་རིམ་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་གྱི་ཏང་ཡོན་ཚོར་ཏང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་གཞིར་བཟུང་ནས་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོའི་སྦྱོར་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་ཡོད་པ་རེད། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥ ཚེས་༤ ཉིན་བོད་ལྗོངས་གཞོན་ནུ་དང་བྱིས་པའི་ཕོ་བྲང་ཟེར་བ་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ། ཕུལ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་། རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་སློབ་གསོ་ཤུགས་ཆེར་སྤེལ་འཆར་ཡོད་པ་དང་། ལྟེ་གནས་དེའི་སྤྱིའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་རྨིད་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་༢.༦ དང་། འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ས་འཛིན་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་རྨིད་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་༩༠༠༠ ཟིན་ཞིང་། དབྱེ་ཞིབ་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོ་སྒྱུར་བཀོད་ཁང་ཞིག་དུ་བེད་སྤྱོད་སྲིད་པར་དོགས་གཞི་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད།\nརྒྱ་གཞུང་གིས་སྔོན་ཆད་ཀྱི་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་དུ་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་གཞི་རིམ་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ཏུ་ཏང་གི་སྟངས་འཛིན་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་དོགས་ཟོན་མྱུལ་ཞིབ་ཤུགས་ཆེར་བཏང་ཡོད། སྒྲིག་ཁྲིམས་གསར་བ་དེའི་ནང་དུ་ད་དུང་དམངས་སྲོལ་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ཁེ་ལས་སྡེ་ཁག གྲོང་གསེབ་དང་སློབ་གྲྭ། ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས། སྤྱི་ཚོགས་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག མཉམ་འབྲེལ་དམག་ཁུལ་བཅས་སུ་ཏང་ཡོན་གསུམ་མམ་དེ་ལས་མང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆེད་འཛུགས་བྱས་ཡོད། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་བརྗོད་དོན་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ རྗེས་སུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནང་གི་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚོང་གཉེར་ཁང་གི་བརྒྱ་ཆ་༧༠ དང་སྒེར་གཉེར་ཁེ་ལས་སྡེ་ཁག་གི་བརྒྱ་ཆ་༦༨ ནང་དུ་ཏང་གི་ཡན་ལག་ལས་ཁང་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། གཞི་རིམ་སྡེ་ཁག་ཏུ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཆབ་སྲིད་དབང་ཤུགས་སྲ་བརྟན་བཟོ་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེར་བཏང་བ་དེས། བོད་ནང་དུ་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དམ་དྲག་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དྲག་གནོན་སྲིད་ཇུས་ཤུགས་ཆེར་བཏང་སྟེ། བོད་ཡུལ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པའི་ནག་ཁུང་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད།\nOur prefecture publicises the public hearing on organised crime case, Malho Tibetan Newspaper, April 2019,https://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MzAwNzk2ODM0NA==&mid=2247490648&idx=1&sn=f095eebe8f40b4446548d4b197b5ecb4&chksm=9b775f6fac00d679ffe234b9c725fc60ce5e4b73f5e0d0945c7a943b5ebc072428f319fd86fd&mpshare=1&scene=1&srcid=&pass_ticket=m1IuGibp%2FBKOjY%2FLFsmo9gCgGAJDrPiFOC7c4SbsPDLBcCu0P5ja%2ByjF2V2RPeSE#rd\n‘Notice of the Tibet Autonomous Region Public Security Department on Reporting Leads on Crimes and Violations by Underworld Forces’, Translation by Human Rights Watch in “Illegal Organizations”: China’s Crackdown on Tibetan Social Groups, 30 July 2018, available at https://www.hrw.org/report/2018/07/30/illegal-organizations/chinas-crackdown-tibetan-social-groups#\n3.Malho police crush illegal organisation, Malho Tibetan Newspaper, 29 November 2018, https://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MzAwNzk2ODM0NA==&mid=2247488996&idx=1&sn=5004ce5ecb53fc51395d66fc1731b3fa&chksm=9b7756d3ac00dfc5259e08d9fe07c59366beb4dae2b7fe30cd712c356530d73864676e20aa5c&mpshare=1&scene=1&srcid=0110Gl94BlifPxIWFR9PkBin&pass_ticket=G6XQuMWdnYVFcHoXKQcXj4MdkqwaeIm7NApsxnbSNvwv2GfQ%2FcdZFAGsB9pAwARU#rd\nCPC meeting reviews work rules of rural organizations, disciplinary inspection agencies, Xinhua, 26 November 2018, available at http://www.xinhuanet.com/english/2018-11/26/c_137632863.htm http://www.npc.gov.cn/englishnpc/Law/2007-12/11/content_1383542.htm\nPRC’s Organic Law of the Villagers’ Committee, http://www.npc.gov.cn/englishnpc/Law/2007-12/11/content_1383542.htm\nLi, L O’Brien, KJ. The Struggle Over Village Elections\n2018-04-11, Published in Merle Goldman and Roderick MacFarquhar, eds., The Paradox of China’s Post-Mao Reforms (Cambridge: Harvard University Press), pp.129-44 (text) and pp. 382-89 (notes), Electronic copy available at: http://ssrn.com/abstract=1977427\nKevin J. O’Brien, “Implementing Political Reform in China’s Villages,” Australian\nJournal of Chinese Affairs, no. 32, pp. 33-60 (July 1994).\nThe General Office of the Central Committee of the Communist Party of China issued the “Working Rules for the Supervision and Discipline of the Communist Party of China’s Discipline Inspection Organs”\n2019-01-06 18:59:22 Source: Xinhuanet, http://www.xinhuanet.com/politics/2019-01/06/c_1123953624.htm\nNectar Gan, Xi Jinping targets grass roots in push to extend Communist Party control, 29 November 2018, available at https://www.scmp.com/news/china/politics/article/2175442/xi-jinping-targets-grass-roots-push-extend-communist-party\nNew China ‘crime’ crackdown targets threats to party rule, Associated Press/Indian Express, 16 March 2018, available at https://indianexpress.com/article/world/new-china-crime-crackdown-targets-threats-to-party-rule-5099764/\n2017 Annual report on human rights situation in Tibet, TCHRD, May 2018, available at http://tchrd.org/2017-annual-report-on-human-rights-situation-in-tibet/\nPrevious བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞི་རྒོལ་གནང་བར་ལོ་༡༨ དང་བཟའ་ཟླ་དགའ་སྐྱིད་ཀྱིས་བརྙན་ཐུང་བླངས་པར་ལོ་༢ ཀྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་འདུག\nNext བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས། ༢༠༡༨ ལོའི་སྙན་ཐོ།


འོད་རྟགས་གནས་པའི་གནས་སར་ཤོག་མཆན་བསྒར་འཛུད་བྱེད་པ་དང།དེ་རྗེས་ལག་རོགས་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་མགྱོགས་མྱུར་ངང་དེ་འཕྲལ་བྲིས་རྟགས་ཀྱི་གནས་སར་མཆོངས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས། HTML ཡིག་ཚགས་ནང་ ཤོག་མཆན་དེ་ཆེས་ཐག་སྦྲེལ་རྒྱུད་མཆོངས་སྒྱུར་བྱེད་པའོ་གནས་ངེས་བྲིས་རྟགས་སུ་བརྗེ་སྒྱུར་བྱེད།\nཚལ་ཐོ་:[བསྒར་འཛུད་] - [མཆན་འགོད་...]\nདམིགས་འཛུགས་ཀྱི་ཤོག་མཆན་ཪྙེད་པ་བྱས་ན་ F9 མཐེབ་གནོན་ནས་ལག་རོགས་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་ཤོག་མཆན་གཤར་བྱང་སྒྲོམ་ནང་"+" ལ་རྐྱང་རྡེབ་བྱེད་དེ་ནས་ཤོག་མཆན་ཐོག་ཆ་རྡེབ་བྱེད།\nགསར་འཛུགས་བྱེད་པའི་ཤོག་མཆན་གྱི་མིང་ནང་བཅུག་བྱེད་། འོག་ཕྱོགས་ཀྱི་རེའུ་འགོད་ནང་མིག་སྔའི་ཡིག་ཚགས་ནང་གི་ཤོག་མཆན་ཡོད་ཚད་ཚུད་ཡོད་། ཤོག་མཆན་ཞིག་སུབ་པ་དགོས་ན་ རེའུ་འགོད་ནང་ཤོག་མཆན་དེ་འདེམས་པ་དང་དེ་ནས་"སུབ་པ་"གནོན་མཐེབ་ལ་རྐྱང་རྡེབ་བྱེད་།\nཤོག་མཆན་མིང་ནང་གཤམ་གསལ་ཡིག་རྟགས་ཚུད་མི་ཆོག་ཏེ་:/ \_ @ : * ? " ; , . #\nཤོག་མཆན་ཤིག་སུབ་པ་ན་ "ཤོག་མཆན་བསྒར་འཛུད་"གླིང་སྒྲོམ་ནང་ཤོག་མཆན་དེ་འདེམས་པ་དང་དེ་ནས་ " སུབ་པ་"གནོན་མཐེབ་ལ་རྐྱང་རྡེབ་བྱེད།འོན་ཀྱང་སུབ་པའི་སྐབས་ དངོས་ཟུང་གླིང་སྒྲོམ་ཐོན་མི་སྲིད།\nTitle is: ཤོག་མཆན།