ཨམ་སྐད་ཁྲོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཁག་ཅིག་གི་སྒྲ་གདངས་འགྱུར་ཚུལ་སྐོར་གླེང་བ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2018-05-25 11:15:45 བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ། སྤྱིའི་དེབ་236པ། བཙུན་ཐར་སྐྱིད། ཀློག་གྲངས།\n[གནད་བཏུས] ཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་ཁྲོད། ངག་ཏུ་བརྗོད་བདེ་ཕྱིར་དང་། རྗེས་འཇུག་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་ལ་སྒྲ་གདངས་ཐོན་ཚུལ་ཅི་རིགས་མཆིས་པ་དམིགས་སུ་བཟུང་ནས། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ལུགས་ཐད་རེ་རེ་བཞིན་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཡོད།\n[གནད་ཚིག] དུས། རེག ཚུལ། རྒྱུ། ཟླ།\nཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་གཉིས་བར་ཡི་གེ་ཁག་ཅིག་གི་ཀློག་སྟངས་མི་གཅིག་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲ་གདངས་ཐོན་ཚུལ་ཐད་མ་གཞི་ཉིད་ནས་ཁྱད་པར་ཆེ་ཞིང་། རྗེས་འཇུག་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་མིང་མཐའི་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཁག་ཅིག་ངག་ལས་ཐོན་དུས་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་ལ་སྒྲ་གདངས་མི་འདྲ་བ་རེ་ཐོན་ཚུལ་ཡོད་པའམ་བརྗོད་པ་བདེ་ཕྱིར་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་ལ་སྒྲ་གདངས་མི་འདྲ་བ་རེ་འབྱུང་ཚུལ་ཡོད་ཕྱིར། དེ་གཉིས་བར་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་བྱུང་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ལུགས་སོགས་མ་ཤེས་པར་བརྟེན། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་ངག་ལ་ཁྱབ་པའི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་རྣམས་ཡི་གེར་འགོད་པའི་ལས་ལ་ཞུགས་ཚེ། ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་ལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྒྲ་དོད་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པར་བྱས་ནས་ཡིག་ནོར་མི་འབྲི་ཀ་མེད་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་མཆིས། དཀའ་གནད་དེ་སེལ་འདོད་ན་ཐོག་མར་ཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་གཉིས་བར་གྱི་སྒྲ་གདངས་འགྱུར་ཚུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་དགོས་ཤིང་། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒྲ་དང་མཐུན་ལ། དོན་ལ་གཞོལ་བ། བོད་རང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ལུགས་དང་མི་འགལ་བར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ད་གཟོད་བོད་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་བའི་གླུ་དང་གཏམ་དཔེ། གཉེན་བཤད་སོགས་རྩམ་དྲི་མར་དྲི་འཐུལ་བའི་ངག་ཐོག་གི་རིག་པ་རྣམས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཡིག་སྐྱོན་ཉུང་ངུར་གཏོང་བའི་དགེ་མཚན་ལྡན་ཕྱིར། གཤམ་དུ་ཁོ་མོས་ཨམ་སྐད་ཁྲོད་འགྱུར་ཁྱད་ཆེ་བའི་ཡི་གེ་ཁག་ཅིག་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ཏེ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །\n1. ད་ལྟ་བ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དུས་ཡིག་མིང་སོགས་ཀྱི་མཐར་སྦྱོར་སྐབས་རྗེས་འཇུག་ད་ན་མ་ར་བཞིའི་རྗེས་སུ“རུས་དྲུས་འདྲུས”གསུམ་གྱི་སྒྲ་ཐོན་ཅིང་། རྗེས་འཇུག་ག་ང་བ་འ་ལ་ས་དང་མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་རུས་སྒྲ་ཐོན།（1）རྗེས་འཇུག་ད་ར་གཉིས་ཀྱི་མཐར་དྲུས་སྒྲ་ཐོན་ཚུལ། དཔེར་ན། སྒོར་མོ་ཡོད་དུས་མེད་དུས་ཞེས་པ་ལ་སྒོར་མོ་ཡོད་དྲུས་མེད་དྲུས། དགེ་རྒན་ཡོད་དུས་སོང་ཞེས་པ་ལ་དགེ་རྒན་ཡོད་དྲུས་སོང། གཏམ་བཤད་དུས་ཐད་ཚོ་ལ་གཏམ་བཤད་དྲུས་ཐད་ཚོ། སྐྲ་བཞར་དུས་ལ་སྐྲ་བཞར་དྲུས། གཅར་དུས་ཐད་ཚོ་ལ་གཅར་དྲུས་ཐད་ཚོ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ།（2）རྗེས་འཇུག་ན་མ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་འདྲུས་སྒྲ་ཐོན་ཚུལ། དཔེར་ན། ཡིན་དུས་མིན་དུས་ཐད་ཚོ་ཞེས་པ་ལ་ཡིན་འདྲུས་མིན་འདྲུས་ཐད་ཚོ། རྩམ་པ་ཁ་འགམ་དུས་ལ་ཁ་འགམ་འདྲུས། ཕམ་དུས་ལ་ཕམ་འདྲུས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་དུ། དེ་རེད་དོ་ལ་དི་རེད་དྲོ་ཞེས་དང་། དྲི་མ་ངན་པ་བྲོ་བའི་དོན་གྱི་ཐན་དྲི་བྲོ་ལ་ཐན་འདྲི་བྲོ། སྐར་མ་སྨིན་དྲུག་ལ་སྐར་མ་སྨིན་འདྲུག ཕུ་དུང་ལ་ཕུ་རུང་དང་། ད་དུང་ལ་ད་རུང་། དེ་དིང་ལ་དེ་རིང་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་འབྱུང་ཚུལ་ཡང་གོང་དང་རིགས་བསྒྲེ་ན་རྟོགས་ནུས། （3）རྗེས་འཇུག་ག་ང་བ་འ་ལ་ས་དང་མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་རུས་སྒྲ་ཐོན་ཚུལ། དཔེར་ན། རྒྱག་དུས་ལ་རྒྱག་རུས། ཡོང་དུས་ལ་ཡོང་རུས། འགེབ་དུས་ལ་འགེབ་རུས། བཞའ་དུས་ལ་བཞའ་རུས། དགོ་དུས་རྡོ་རྗེ། མི་དགོ་དུས་གདོན་རྫས་ཟེར་བ་ལ་དགོ་རུས་རྡོ་རྗེ། མི་དགོ་རུས་གདོན་རྫས། སྐྱ་མི་རྐང་ཐང་ལ་རེ་དུས་དང་། རྐང་ཐང་སྐྱ་མི་ལ་རེ་དུས་ཞེས་པར་སྐྱ་མི་རྐང་ཐང་ལ་རེ་རུས་དང་། རྐང་ཐང་སྐྱ་མི་ལ་རེ་རུས། རྒྱགས་དུས་ལྟོགས་དུས་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅེས་པར་རྒྱགས་རུས་ལྟོགས་རུས་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། རེབ་གོང་དང་གཅན་ཚ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུ། དུ་འཕྲོའམ་དུས་འཕྲོ་ཞེས་པ་ལ་དྲུས་འཕྲོའམ་ཐུ་འཕྲོ་དང་ཐྲུས་འཕྲོ་ཟེར་ཞིང་། ཐྲུས་འཔྲོ་ཡང་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\n2. སྐུལ་ཚིག་སོགས་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པའི་དང་ཡིག་ལ་རྗེས་འཇུག་གི་དབང་གིས“ད་དྲ་འདྲ་ར”བཅས་ཀྱི་གདངས་ཐོན། དཔེར་ན། འདིར་ཤོག་དང་ཞེས་པར་འདིར་ཤོག་ར། ཁྱོད་སོང་དང་ལ་ཁྱོད་སོང་ར། འདི་ནས་སྡོད་དང་ལ་འདི་ནས་སྡོད་དྲ། ཁྱོས་ཉོན་དང་ཞེས་པར་ཁྱོས་ཉོན་དའམ་ཁྱོས་ཉོན་འདྲ་ཟེར་བ། ལག་པས་རྒྱོབ་དང་ལ་རྒྱོབ་དྲ། མགོ་རྩོམ་དང་ལ་མགོ་རྩོམ་རའམ་མགོ་རྩོམ་འདྲ། དཀར་མེ་ཁོར་དང་ལ་དཀར་མེ་ཁོར་དྲ། ཇ་སྐོལ་དང་ལ་ཇ་སྐོལ་ར། ཡིད་ལ་ཟུངས་དང་ཞེས་པར་ཡིད་ལ་བཟུངས་ར་སོགས་དང་། ཁ་སང་ཁོ་ཡོད་ཀིན་དང་། དེ་རིང་དང་ཡང་ཁོ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་ཀོ་ཞེས་པ་ལ། ཁ་སང་ཁོ་ཡོད་ཀིན་ར། དེ་རིང་ར་ཁོ་ཡོད་གྱུ་རེད་ཀོ་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\n3. དེ་མ་ཐག་གི་དོན་ནམ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རུང་ཡིག་ལས་ཚིག་གི་མཐར་སྦྱོར་སྐབས། （1）རྗེས་འཇུག་ག་ང་བ་མ་འ་ར་ལ་ས་བཅས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རུང་སྒྲ་ཐོན་ཏེ། དཔེར་ན། ཐང་ལ་བཙོག་རུང་ཡིན། སྨན་འཐུང་རུང་ཡིན་སོགས་ལྟ་བུ།（2）རྗེས་འཇུག་ད་ཡི་རྗེས་སུ“དྲུང”སྒྲ་ཐོན་ཏེ། ཐང་ལ་བསྡད་མ་ཐག་པའི་དོན་གྱི་ཐང་ལ་བསྡད་རུང་ཡིན་ཞེས་པར་ཐང་ལ་བསྡད་དྲུང་ཡིན། གཉིད་མ་ཐག་པའི་དོན་གྱི་གཉིད་རུང་ཡིན་ཞེས་པར་གཉིད་དྲུང་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ།（3）རྗེས་འཇུག་ན་ཡི་རྗེས་སུ“འདྲུང”སྒྲ་ཐོན་ཏེ། གློག་བརྙན་བསྟན་མ་ཐག་པའི་དོན་གྱི་གློག་བརྙན་བསྟན་རུང་ཡིན་ཞེས་པར་གློག་བརྙན་བསྟན་འདྲུང་ཡིན། དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་མ་ཐག་པའི་དོན་གྱི་དགེ་རྒན་ལ་བསྟེན་རུང་ཡིན་ཞེས་པར་དགེ་རྒན་ལ་བསྟེན་འདྲུང་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། མདོག་བཙོག་རུང་གསེར་ནག་ལཉྫ། སྨན་འཐུང་རུང་གོ་མ་ཆོད་སོགས་ལ་རུང་སྒྲ་ཐོན་ཅིང་། འགྲོ་འདོད་རུང་འགྲོ་དབང་མེད་ཅེས་པར་འགྲོ་འདོད་དྲུང་འགྲོ་དབང་མེད། དབང་ཆ་ཡོད་རུང་བཀོལ་ས་མེད་ཅེས་པར་དབང་ཆ་ཡོད་དྲུང་བཀོལ་ས་མེད། གློག་བརྙན་བསྟན་རུང་ལྟ་མཁན་མེད་ཅེས་པར་གློག་བརྙན་བསྟན་འདྲུང་ལྟ་མཁན་མེད། གྱང་ལ་ཁེན་རུང་འགྲོ་མི་ཐུབ་ཅེས་པ་ལ་གྱང་ལ་ཁེན་འདྲུང་འགྲོ་མི་ཐུབ་ཅེས་དྲུང་དང་འདྲུང་སྒྲ་ཐོན་པ་ལྟ་བུ། 《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ》གྱི་ལྡེབ26དང་ལྡེབ29སོགས་སུའང་།\nཕུ་ནུ་བོ་དྲུང་མཆིས་གྱང་མྱི་སྩལདོ། །②ཞེས་འབྱུང་བའི་དྲུང་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་པའི་རུང་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ལྟར་དུ་བཀྲལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །\n4. སྨོན་པའམ་ངོ་མཚར་བ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རེ་ཡིག་མིང་མཐར་སྦྱོར་སྐབས། རྗེས་འཇུག་ག་ང་བ་མ་འ་ར་ལ་ས་བཅས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རེ་སྒྲ་ཐོན་ཏེ། དཔེར་ན། ཡག་རེ་ལྟོས། ཆུང་རེ་ལྟོས། ཟབ་རེ་ལྟོས། འཇམ་རེ་ལྟོས། དགའ་རེ་ལྟོས། གཟར་རེ་ལྟོས། བསིལ་རེ་ལྟོས། མགྱོགས་རེ་ལྟོས་ཞེས་རེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཐོན་ཀྱང་། རྗེས་འཇུག་ད་ཡི་རྗེས་སུ“དྲེར”དང་། རྗེས་འཇུག་ན་ཡི་རྗེས་སུ“འདྲེར”ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐོན་ཏེ། དཔེར་ན། བཟའ་ཚང་སྐྱིད་རེ་ལྟོས་ཞེས་པར་བཟའ་ཚང་སྐྱིད་དྲེར་ལྟོས། བྱིས་པ་འདི་རྒོད་རེ་ལྟོས་ཞེས་པར་བྱིས་པ་འདི་རྒོད་དྲེར་ལྟོས། ས་འདི་བརླན་རེ་ལྟོས་ཞེས་པར་ས་འདི་བརླན་འདྲེར་ལྟོས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\n5. སྣེ་ཟིན་པའམ་མཐའ་ཆོད་པ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རེག་ཡིག་ལས་ཚིག་སོགས་ཀྱི་མཐར་སྦྱོར་ཚེ། སྐད་འགག་རེག་བར་དུ་གླུ་བླངས། རྐང་དྲི་བྲོ་རག་བར་དུ་མི་གཏོང་ཞེས་ཚིག་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་རེག་སྒྲ་ཐོན་ཀྱང་། སྐབས་འགར་རྗེས་འཇུག་གི་དབང་གིས“དྲེག”དང“འདྲེག”སྒྲ་ཐོན་དུས་མཆིས་ཏེ། དཔེར་ན། ཟས་མྱིད་རེག་བར་དུ་བལྟས་བསྡད་ཅེས་པ་ལ་ཟས་མྱིད་དྲེག་བར་དུ་བལྟས་བསྡད་ཟེར་ཞིང་། འགྲུལ་པ་སོང་ཚར་རེག་བར་དུ་བསྒུག་བསྡད་ཅེས་པ་ལ་འགྲུལ་པ་སོང་ཚར་དྲེག་བར་དུ་བསྒུག་བསྡད། ལག་པས་ཟིན་རེག་བར་དུ་མཚམས་མ་བཞག་ཅེས་པ་ལ་ལག་པས་ཟིན་འདྲེག་བར་དུ་མཚམས་མ་བཞག དཀར་ཡོལ་སྐམ་རེག་བར་དུ་ཕྱིས་ཞེས་པ་ལ་དཀར་ཡོལ་སྐམ་འདྲེག་བར་དུ་ཕྱིས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\n6. དོ་ཟླར་བུད་པའམ་འགྲན་བཙུགས་པའི་དོན་གྱི་རེས་ཡིག་ལས་ཚིག་གི་མཐར་སྦྱོར་སྐབས།（1） རྗེས་འཇུག་ག་ང་ན་བ་འ་ལ་ས་རྣམས་དང་། མཐའ་རྟེན་མེད་པའི་མཐར་རེས་སྒྲ་ཐོན། རྒྱག་རེས་བྱས། རྡུང་རེས་བྱས། འགྲན་རེས་བྱས། གཤིབ་རེས་བྱས། བཟའ་རེས་བྱས། སྒུལ་རེས་བྱས། རྒྱུགས་རེས་བྱས། འགྲོ་རེས་བྱས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ།（2）རྗེས་འཇུག་ད་མ་ར་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དྲེས་དང་འདྲེས་སྒྲ་ཐོན། བཤད་རེས་བྱས་ལ་བཤད་དྲེས་བྱས། རྩོད་རེས་བྱས་ལ་རྩོད་དྲེས་བྱས། འདྲུད་རེས་བྱས་ལ་འདྲུད་དྲེས་བྱས། རྩོམ་རེས་བྱས་ལ་རྩོམ་འདྲེས་བྱས། འགམ་རེས་བྱས་ལ་འགམ་འདྲེས་བྱས། བསྡུར་རེས་བྱས་ལ་བསྡུར་དྲེས་བྱས། སྟེར་རེས་བྱས་ལ་སྟེར་དྲེས་བྱས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\n7. ཕོད་མི་ཕོད་དམ་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་དོན་མཚོན་པའི་རོགས་ཡིག་ལས་ཚིག་གི་མཐར་སྦྱོར་སྐབས། ཁ་སྐད་དུ། རྗེས་འཇུག་གི་དབང་གིས་རོགས་དང་དྲོགས་སྒྲ་ཅི་རིགས་ཐོན་ཏེ། དཔེར་ན། རྒྱག་རོགས་མ་ཆོད། འཐུང་རོགས་མ་ཆོད། བསྡམ་རོགས་མ་ཕོད། འགྲོ་རོགས་མ་ནུས། བཤོལ་རོགས་མ་ཆོད། གྱེས་རོགས་མ་ཕོད་ཅེས་རྗེས་འཇུག་ག་ང་མ་འ་ལ་ས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རོགས་སྒྲ་ཐོན་པ་དང་། འདྲུད་དྲོགས་མ་ཆོད། བཤད་དྲོགས་མ་ཕོད། འགེབ་དྲོགས་མ་ནུས། སྐྱོབ་དྲོགས་མ་ཆོད། བརྡར་དྲོགས་མ་ཕོད། འགེར་དྲོགས་མ་ཆོད་ཅེས་རྗེས་འཇུག་ད་བ་ར་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དྲོགས་སྒྲ་ཐོན། གླུ་ལེན་འདྲོགས་མ་ཆོད། ལ་ཡི་འཐེན་འདྲོགས་མ་ཕོད། མེར་སྒྲོན་འདྲོགས་མ་ནུས་སོགས་རྗེས་འཇུག་ནའི་རྗེས་སུ་འདྲོགས་སྒྲ་ཐོན་མོད། ཆུ་འདྲེན་རོགས་མ་ཆོད། ཤེད་འགྲན་རོགས་མ་ཆོད་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་རོགས་སྒྲ་ཐོན་པའང་མཆིས་སོ། །\nསྐད་དྲིགས་ལ་སྐད་རིགས། གློ་བ་འདྲིངས་ལ་བློ་བ་རིངས། ཐབ་ཁུང་ནང་གི་མེ་རོ་ཕྱིར་འདྲུ་བྱེད་ཀྱི་མེ་འདྲུ་ལ་མྱེ་རུ། གྲངས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ལ་བཅུ་རུག ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་རུག ཞབས་དྲུང་ལ་ཞབས་རུང་། ལྡད་དྲིལ་ལ་ལྡད་རིལ（རིས）། ཤོག་དྲིལ་ལ་ཤོག་རིལ། འདྲུལ་ལ་རུལ། ཕྱི་དྲོ་ལ་ཕྱི་རོ་སོགས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\nཨ་མདོའི་ཡུལ་གྲུ་འགའི་སྐད་དུ། རྣམ་པའམ་ཡིན་ལུགས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཚུལ་ཡིག་ལ་སུལ（སུའུ）སྒྲ་ཐོན་ཏེ། དཔེར་ན། འགྲོ་ཚུལ་འདུག་ཚུལ་ལ་འགྱོ་སུལ（སུའུ）འདུག་སུལ（སུའུ）ཞེས་དང་། ཉལ་ཚུལ་ལང་ཚུལ་ལ་ཉལ་སུལ（སུའུ）ལང་སུལ（སུའུ）།\nབཟའ་ཚུལ་འཐུང་ཚུལ་ལ་བཟའ་སུལ（སུའུ）འཐུང་སུལ（སུའུ）། དེ་ལྟར་འདུག་ཚུལ་མེད་ལ་དེ་ལྟར་འདུག་སུལ（སུའུ）མེད། དངོས་པོ་དེ་གཞན་ལ་སྟོན་ཚུལ་མེད་ལ་དངོས་པོ་དེ་གཞན་ལ་སྟོན་སུལ（སུའུ）མེད་ཟེར་བ་སོགས་ལྟ་བུ། ཨམ་སྐད་ཁྲོད། ཚུལ་ཡིག་ལ་སུལ་སྒྲ་ཐོན་ལུགས་ནི། ཙ་ཚ་ས་གསུམ་ལ་གཅིག་ཚབ་གཅིག་གིས་བྱ་རུང་བའི་འབྲེལ་བ་ལས་ཐོན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཚེ་ཏན་དགོན་པ་ལ་སེ་ཏན་དགོན་པ། ཆུ་ཟོ་འཁུར་སྐབས་རྟེན་འཆའ་སའམ་མལ་གསོ་སའི་གནས་ཀྱི་མིང་ལ་མལ་ཙ་ཟེར་བར་མལ་ས། འཚོ་ནམ་ལ་སོ་ནམ། ཡུན་རིང་འགོར་ནས་ཞོ་ལད་པའི་དོན་གྱི་ཞོ་ཚགས་ལ་ཞོ་སགས། མགོའི་སྤྱི་གཙུག་གི་མདུན་ངོས་སུ་མཚོག་མ་ཞེས་པར། སི་ཁྲོན་ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་གི་སྐད་དུ་སོག་མ་ཟེར། ཁ་སྩང་ལ་ཁ་སང་། གསོ་མ་ལ་གཙོ་མ། གསོ་སྒྱེ་ལ་གཙོ་སྒྱེ། གསོ་སྐུད་ལ་གཙོ་སྐུད། ཁྱེད་ཚང་དང་ངེད་ཚང་ཞེས་པར་ཁྱེད་སང་དང་ངེད་སང་། འཕྲལ་དུའམ་ཅང་མ་འགོར་བའི་དོན་གྱི་ཐད་ཙེ་ལ་ཐད་ཚེ་དང་ཐད་སེའང་ཟེར་བ། ཐད་ཀ་ཐད་སོ་ལ་ཐད་ཀ་ཐད་ཚོ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སར་ཁྱོགས་ཐལ་ཞེས་པ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཚར་ཁྱོགས་ཐལ། ཕྱེད་སར་ཡོན་ཐལ་ལམ་ཁྱོགས་ཐལ་ཞེས་པར་ཤད་ཚར་ཡོན་ཐལ། རྒྱལ་བའི་གདུང་ཚོབ་ལ་རྒྱལ་བའི་གདུང་སོབ། འཚང་རྒྱ་ལ་སངས་རྒྱ། འཚོ་ཚིས་ལ་སོ་ཚིས། ཉམས་ཚད་ལ་ཉམས་སད། ཡིད་ཚིམས་ལ་ཡིད་སིམས། ཚུན་ཆད་ལ་སུན་ཆད། ཚབ་ལ་གསབ། ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ལ་ཁྱོད་སུར་ཤོག རྩྭ་ལྡུམ་སྣ་མང་བཏུས་ནས་མང་ཉུང་ལ་འགྲན་རེས་བྱས་པའི་དོན་ལ་ལྡུམ་ཚོགས་བརྒྱབ་ཅེས་པར་ལྡུམ་སོགས་བརྒྱབ། གོ་རེ་རླངས་འཚོད་བྱེད་སྤྱད་ལ་ཡུལ་སྐད་དུ། ཁོན་ཞེས་པར་ཡིག་སྐད་དུ། ཁྲོལ་སག་གམ་ཁོལ་སག་ཟེར་བ་ལ་ཁྲོལ་ཚགས་སམ་ཁོལ་ཚགས་ཟེར་བ། སྦྱིན་སྲེག་ལ་སྦྱིན﹙བཞིན﹚ཚེག་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་། 《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས》ཀྱི་ལྡེབ140པར། བློན་ཆེན་པོས། ། འདུན་ཙ་ལོང་ཅུ་ནས། ། ཞེས་པའི་འབྲུ་འགྲེལ་དུ། འདུན་ས་ལོང་ཅུ་ནས།③ཞེས་བཀྲལ་ཡོད་ཅིང་། 《བརྡ་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་གཞག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང》དུ། བསལ་བ་ལ་བསྩལ་བ་དང་། སོགས་པ་ལ་སྩོགས་པ། བསུ་བ་ལ་བསྩུ་བ། དྲི་བསུང་ལ་དྲི་བསྩུང་། བསངས་པ་ལ་བསྩངས་པ། ④ ཞེས་བཀྲལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེང་སང་སྲོལ་དང་ཚུལ་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་གོ་དོན་ལ་ཞིབ་ཆ་མ་ཕྱེས་པར་གཅིག་ལྟར་དུ་སྦྱོར་མཁན་མང་སྟེ། སྲོལ་དང་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མ་ཟད་སྒྲ་གདངས་ལའང་ཁྱད་པར་མཆིས། དཔེར་ན། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་དང་ཡུལ་ལུགས་གོམས་གཤིས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་ལ་སྲོལ་བྲིས་ན་འགྲིག་མོད། འོན་ཀྱང། རྣམ་པའམ་ཡིན་ལུགས་སྟོན་པའི་དུས་སུ། ཚུལ་བྲིས་ན་སྒྲ་དོན་གཉིས་ཆར་ནས་འགྲིག་སྟེ། དཔེར་ན། མི་དེའི་འགྲོ་ཚུལ་འདུག་ཚུལ་དང། བཟའ་ཚུལ་འཐུང་ཚུལ། བཅའ་ཚུལ་ལས་ཚུལ་ཅེས་པ་ལ། ཨམ་སྐད་དུ། མི་དེའི་འགྲོ་སུལ་འདུག་སུལ་དང། བཟའ་སུལ་འཐུང་སུལ། བཅའ་སུལ་ལས་སུལ་ཟེར་ཞིང། དེ་མཚུངས་ཀྱི་དཔེ་གཞན་ཡང་། ཟས་ལ་ཚྭ་ཁུ་ཁ་ནས་བཟའ་ཚུལ་མེད་ལ་བཟའ་སུལ་མེད། ལྭ་ཆད་པོ་འདི་གོན་ནས་མི་ཁྱུ་ལ་འགྲོ་ཚུལ་མེད་ལ་འགྲོ་སུལ་མེད། སྐད་ཆ་འདི་སེམས་ཅན་ལ་བཤད་ཚུལ་མེད་ལ་བཤད་སུལ་མེད། ཡི་གེ་བྲིས་བཙོག་པ་འདི་གཞན་ལ་སྟོན་ཚུལ་མེད་ལ་སྟོན་སུལ་མེད། འདིའི་ཡོན་ཏན་ལ་གཞན་གྱིས་འགྲན་ཚུལ་མེད་ཅེས་པར་འགྲན་སུལ་མེད། གོ་བ་ལེན་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་ལ་གོ་བ་ལེན་སུལ་མི་གཅིག་ཟེར་བ་སོགས་ལ། ཟས་ལ་ཚྭ་ཁུ་ཁ་ནས་བཟའ་སྲོལ་མེད། ལྭ་ཆད་པོ་འདི་གོན་ནས་མི་ཁྱུ་ལ་འགྲོ་སྲོལ་མེད། སྐད་ཆ་འདི་སེམས་ཅན་ལ་བཤད་སྲོལ་མེད། ཡི་གེ་བྲིས་བཙོག་པ་འདི་གཞན་ལ་སྟོན་སྲོལ་མེད། འདིའི་ཡོན་ཏན་ལ་འགྲན་སྲོལ་མེད། གོ་བ་ལེན་སྲོལ་མི་གཅིག་ཅེས་སྲོལ་ཡིག་བྲིས་ན་བསྟན་དོན་ལོག་པར་གྱུར་ཡོད། ཀན་ལྷོའི་དཔའ་རིས་རྫོང་གི་སྐད་དུ། ཚུལ་གྱི་ཚབ་ཏུ་ལུགས་སྦྱར་ནས་འཆད་དེ། ཚྭ་ཁུ་ཁ་ནས་འཐུང་ལུགས་མེད། ཤ་རུལ་ནས་བཟའ་ལུགས་མེད་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་སྐྱབས་འགྲོ་མ་བཏོན་འདོན་ཚུལ་མེད། ། ཟས་མཆོད་ཁ་མ་འཕངས་བཟའ་ཚུལ་མེད། ། ཅེས་པ་ལ། ཆོས་སྐྱབས་འགྲོ་མ་བཏོན་འདོན་སུལ་མེད། ། ཟས་མཆོད་ཁ་མ་འཕངས་བཟའ་སུལ་མེད། ། ཅེས“ཚུལ”ལ་སུལ་སྒྲ་ཐོན་པ་ལས། སྲོལ་ལ་ཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་དུ། ཞིང་རྨོས་པའི་སྲོལ་ལ“ཧྲུའུ”ཞེས་དང་། སྲོལ་ལོག་ལ“ཧྲུའུ་ལོག”ཅེས“ཧྲུའུ”སྒྲ་མ་གཏོགས“སུའུ”སྒྲ་ཞིག་ཡེ་མི་ཐོན། །\nདུས་མ་འོངས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྒྱུ་ཡིག་ལས་ཚིག་གི་མཐར་སྦྱོར་སྐབས། རྗེས་འཇུག་བཅུ་བོའི་རྗེས་སུ། ཟོག་ལུག་ལྷས་རར་འགོག་རྒྱུ་རེད། ཆང་འཐུང་རྒྱུ་མིན། འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་སོགས་ཁྱད་མེད་དུ་རྒྱུ་སྒྲ་ཐོན་ཡང་། དམིགས་བསལ་གྱིས་རྗེས་འཇུག་ད་བ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྒྱུ་ཡི་ར་མགོ་བོར་བའི་གྱུ་སྒྲ་ཐོན་པ་ཤས་ཆེ།⒈དཔེར་ན། གཏམ་བཤད་རྒྱུ་རེད་ཅེས་པར་གཏམ་བཤད་གྱུ་རེད། ཁྱོད་སྐྱིད་རྒྱུ་རེད་ལ་ཁྱོད་སྐྱིད་གྱུ་རེད། མེ་ཏོག་གད་རྒྱུ་རེད་ལ་མེ་ཏོག་གད་གྱུ་རེད། གཉིད་རྒྱུ་ཡོང་གིན་མེད་ཅེས་པར་གཉིད་གྱུ་ཡོང་གིན་མེད། དཔྱད་རྒྱུ་རེད་ལ་དཔྱད་གྱུ་རེད། དེ་བཞིན་དུ། རྗེས་སུ་འཁྲིད་གྱུ་མིན། ཤིང་གད་གྱུ་རེད། འབྲེལ་ཐག་གཅོད་གྱུ་རེད། སྐུད་པ་ཆད་གྱུ་རེད། སྣོད་ནང་དུ་ཆུད་གྱུ་མ་རེད། གྲིས་ཆོད་གྱུ་རེད། དོན་བརྗེད་གྱུ་རེད། སྒོར་མོ་རྙེད་གྱུ་རེད། མེ་ཏོག་རྙིད་གྱུ་རེད། རྟ་བརྟོད་གྱུ་རེད། སྡེ་བ་འཐད་གྱུ་མ་རེད། ཐག་པ་མཐུད་གྱུ་རེད། ཁལ་ཐྲུད་གྱུ་མ་རེད། སེམས་ལ་གནོད་གྱུ་རེད། རྒྱུ་ནོར་སྤྲོད་གྱུ་རེད། དངོས་པོ་འཕྲོད་གྱུ་རེད། བྱ་ངན་བྱེད་གྱུ་མིན། ཀ་ར་མྱིད་གྱུ་རེད། ས་ཆུ་རྩོད་གྱུ་རེད། ཤ་འཚོད་གྱུ་ཡིན། སློབ་གྲྭའི་མྱིང་བརྫོད་གྱུ་རེད། གྲི་ཁ་ཟད་གྱུ་རེད། སྐྲ་ཡིད་གྱུ་རེད། དགེ་རྒན་ཡོད་གྱུ་རེད། མི་གཤིས་ལད་གྱུ་རེད། སྐྲ་ཤད་གྱུ་མིན། ལམ་ནས་ཤུད་གྱུ་རེད། གཉིད་ལས་སད་གྱུ་མ་རེད། རི་དྭགས་གསོད་གྱུ་མིན་སོགས་ལྟ་བུ་དང་། ཉལ་གོས་འགེབ་གྱུ་མ་རེད། ཤ་གཙབ་གྱུ་མིན་སོགས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། འབུད་ཆས་ཨོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ལ་འབུད་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། ཨམ་སྐད་དུ། འབུད་གྱུ་ཞེས་པའི་གདངས་ཐོན། ང་ལ་འབུད་གྱུ་སེལ་བོ་གང་ཁྱེར་ཤོག་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། གསང་གནད་དེ་མ་ཤེས་པས་དེང་སང་གྱུ་ཡི་ཚབ་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད“ཀྱི”སོགས་བྲིས་ནས། བཤད་ཀྱི་ཞིག་ཡོད། སྐྱིད་ཀྱི་རེད། རྗེས་སུ་ཁྲིད་ཀྱི་མིན། བསྐྱར་བཟློས་བྱེད་ཀྱི་མིན། སྙན་ཞུ་འབུལ་གྱི་ཡིན་སོགས་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་པ་ནི་མ་དག་པར་སེམས་སོ། །⒉ ལས་ལ་འཇུག་པར་སྟ་གོན་ནམ་སྐུལ་བ་བྱེད་དུས། བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྒྱུ་བོ་ཞེས་པ་བསྡུས་ནས་རྒྱུའོ་སྒྲ་དང་གྱུའོ་སྒྲ་འགྱུའོ་སྒྲ་བཅས་ཐོན་ཏེ། རྗེས་འཇུག་དའི་རྗེས་སུ་གྱུའོ་སྒྲ་དང། ནའི་རྗེས་སུ་འགྱུའོ་སྒྲ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྒྱུའོ་སྒྲ་ཐོན། དཔེར་ན། ཟས་བཟའ་རྒྱུའོ་མི་བྱེད་པར་ཅི་བྱེད། ཟས་བཟའ་རྒྱུའོ་བྱོས། ལམ་ལ་ཆས་རྒྱུའོ་མི་བྱེད་པར་ཅི་བྱེད། ལམ་ལ་ཆས་རྒྱུའོ་བྱོས། གཏམ་བཤད་གྱུའོ་མི་བྱེད་པར་ཅི་བྱེད། གཏམ་བཤད་གྱུའོ་བྱོས། ལྭ་གོན་འགྱུའོ་མི་བྱེད་པར་ཅི་བྱེད། ལྭ་གོན་འགྱུའོ་བྱོས། དཔེ་ཆ་འདོན་འགྱུའོ་མི་བྱེད་པར་ཅི་བྱེད། དཔེ་ཆ་འདོན་འགྱུའོ་བྱོས་སོགས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\nབོད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ། ནས་ལས་གཉིས་ནི་ཆོས་གང་ཞིག ། གང་ལས་བྱུང་བར་སྟོན་བྱེད་ཅིང་། ། མང་པོ་རྣམས་ལས་དགར་བ་\nདང་། ། སྡུད་པའི་དོན་ལའང་འཇུག་པར་གསུངས། ། ཞེས་ནས་ལས་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་གྲངས་ངེས་ཅན་དུ་གསུངས་ཡོད་པ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་ཡུན་རིང་གི་ལག་ལེན་ཁྲོད་ནས་ལས་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ནས་གོང་གསལ་དེ་ག་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ནས་སྒྲ་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པའི་ཚབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན། དགེ་རྒན་གྱིས་སུམ་རྟགས་ཁྲིད་ཅེས་པ་ལ་དགེ་རྒན་ནས་སུམ་རྟགས་ཁྲིད་ཅེས་དང་། གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་དོན་ལ་གྲོས་ཚོགས་ནས་བསྟན་དོན། བློ་བཟང་གིས་ཕུལ་ཞེས་པ་ལ་བློ་བཟང་ནས་ཕུལ་ཟེར་བ་སོགས་ལྟ་བུའོ། ། ནས་ལས་གཉིས་ལྷག་བཅས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཕྲད་ཏེ་དེ་སྟེ་གསུམ་གྱི་དོད་དུ་སྦྱོར་བ་སྤེལ་སྐབས། ཨམ་སྐད་ཁྲོད། སྤྱིར་བཏང་དུ་རྗེས་འཇུག་རང་འདྲའི་རྗེས་སུ་ས་ཡིག་སྦྱར་བ་ཅན་ཐོན་པ་མ་ཟད། ནས་དང་ལས་སྒྲའང་ཐོན་དུས་མཆིས། དཔེར་ན། སྐེ་བསྒག་གས（སྟེ། ནས）བསད། ཆང་འཐུང་ངས（སྟེ། ནས）བཟི། ཁ་བགད（དེ། ནས）ལས་བཤད། ཤ་ལྡད་ལས（དེ། ནས）མྱིད། བརྗེད་ལས（དེ། ནས）ཤུལ་མེད། གྱང་ལ་ཁེན་ནས་སོང་། ལྭ་བ་གོན་ནས་བསྡད། ལག་པས་འཐེན་ནས་སོང་། མགོ་བོ་ཡོན་ནས་བསྡད། ས་བཀབ་བས（སྟེ། ནས）བཞག བྲོ་འཆམ་མས（སྟེ། ནས）སོང་། ཕག་ལ་བཞའ་འས（སྟེ། ནས）བསྡད། སྐྲ་བཞར་རས（ཏེ། ནས）སོང་། ཁལ་བཀལ་འས་སོང་། ཟ་མ་ཟོས་འས（ཏེ། ནས）སོང་སོགས་མང་དུ་སྣང་། ཡིན་ནའང་སྐབས་འགར་རྗེས་འཇུག་གི་དབང་གིས་ནས་ལས་གཉིས་ཏེ་དེ་སྟེ་གསུམ་གྱི་ཚབ་ལ་ཁྱབ་མཉམ་དུ་སྦྱར་ཆོག་སྟེ། འགད་རྫས་བཀད་ལས་སོང་། རྗེས་སུ་ཁྲིད（ཁྱིད）ལས་སོང། ཤིང་བཅད་ལས་སོང་། ཐག་པ་ཆད་ལས་སོང་། མེ་ཏོག་རྙིད་ལས་སོང་། ཉིན་གང་བོར་གཉིད་ལས་བསྡད། ཤིང་རྟ་གཏད་ལས་སོང་། སྣེ་མོར་མཐུད་ལས་སོང་། མདུད་པ་མདུད་ལས་སོང་། འཕལ་ཀ་སྤྲད（སྤད）ལས་བཞག ཀ་ར་མྱིད་ལས་ཕུད་དེངས། རྐང་པ་སྦྲིད（སྦིད། བརིད）ལས་སོང་། མགོ་དམད་ལས་བསྡད། རྒྱ་མར་ཚད་ལས་བཞག མིང་བརྫད་ལས་འཕངས་དེངས། གྲི་ཁ་ཟད་ལས་བུད་ཐལ། སྐྲ་ཡིད་ལས་བུད་ཐལ། རྐང་འོག་ནས་ཤུད་ལས་བུད་ཐལ། དགྲ་བོ་བསད་ལས་སོང་། འདྲེ་མོ་ལྷ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྲིད་ལས་སོང་། ཧད་ལས་བསྡད་ཅེས་པ་རྣམས་དང་། ཁ་བརྡ་ཡས（བྱས）ལས་སོང་། ཁྱོའི་སྟངས་ཡས（བྱས）ལས་བྱིས་པ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ། ཟ་མ་ཟོས་ལས་སོང་། ཁྱོས་ང་ལ་གཟས་ལས་སྙད་བརྐོ་དོན་ཅི། ཁྱོས་ཤེས་ལས་བཤད་པ་མིན་ནམ།（ཁྱོས་ཤེས་བཞིན་དུ་ཞེས་པའི་དོན）ཁྱོས་དེ་ལྟར་བཟས（བཟླས་པའམ་སྨྲས་པའི་དོན）ལས་ཅི་བྱེད་ལྟ་བུ་སོགས་རྗེས་འཇུག་དའི་རྗེས་སུ་ལས་སྒྲ་ཐོན་པར་མ་ཟད། རྗེས་འཇུག་སའི་རྗེས་སུའང་ལས་སྒྲ་ཐོན་དུས་མཆིས། གནད་འདི་མ་ཤེས་པས། ཁ་ཅིག་གིས། ཁ་བགད་ལས་ཚིག་གསུམ་བཤད་ནོ། །ཡིད་ཙིག（ཞིག）ནས་བརྗེད་གྱུ་ཆེད་ཡོད། ། ཅེས་པ་ལ། ཁ་བགད་ལེ་ཚིག་གསུམ་བཤད་ནོ། ། ཞེས་བྲིས་ཡོད་ཅིང། དེ་ལྟར་དུ། སྐེ་བསྒག་གེ（སྟེ། ནས）བསད། ཆང་འཐུང་ངེ（སྟེ། ནས）བཟི། ཤ་ལྡད་ལེ（དེ། ནས）མྱིད་སོགས་འགྲེང་བུ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་མོད། སྒྲའི་སྒོ་ནས་དང་ཚིག་ཕྲད་ཐོབ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་གང་ནས་བརྟག་ཀྱང་མཐུན་པོ་འགྲིག་མོ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །\n1. རྗེས་འཇུག་མེད་པའི་མིང་ཁག་ཅིག་ངག་ལས་བརྗོད་དུས། སྐབས་འགར་རྗེས་འཇུག་ས་ཡོད་པའི་ཚུལ་དུ་གདངས་ཐོན། དཔེར་ན། གྱོང་རག་པའི་དོན་གྱི་གྱོང་ཁ་བརྒྱབ་ལ་གྱོང་ཁས་བརྒྱབ་ཅེས་དང་། འགྲོ་སྒོ་ལ་འགྲོ་སྒོས། འགྲོ་རྒྱུ་ལ་འགྲོ་རྒྱུས། སྙོར་མགོ་ཕུད་ལ་སྙོར་མགོས་ཕུད། མགོ་ཏི་ལ་མགོ་ཏིས། སྐེ་ཏི་ལ་སྐེ་ཏིས། དཔུང་ཏི་ལ་དཔུང་ཏིས། སུག་ཏི་ལ་སུག་ཏིས། མི་ཁྱུ་ལ་མི་ཁྱུས། འདི་མོ་ལ་འདིས་མོ། དེ་མོ་ལ་དེས་མོ། ད་ཅི་ལ་ད་ཅིས། རྭ་ཡ་ལ་རྭ་ཡས། ཁ་ཡ་ལ་ཁ་ཡས། འཁང་ར་བྱས་པའི་དོན་གྱི་ལེ་བདའ་ལ་ལེས་བདའ་འམ་ལེས་འདེད། བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་བསྡུས་པས་བསོད་ཚེས་དང་། རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་བསྡུས་པས་རྡོ་ཚེས་ཟེར་བ་སོགས་ལྟ་བུའོ། །\n2. མིང་ཆ་སྔ་མ་ལ་རྗེས་འཇུག་མེད་ཚེ་མིང་ཆ་ཕྱི་མའི་སྔོན་འཇུག་འ་ཡིག་ཅན་ཁག་ཅིག སྐབས་འགར་མིང་ཆ་སྔ་མ་ལ་རྗེས་འཇུག་ན་ཡོད་པའི་ཚུལ་དུ་གདངས་ཐོན། དཔེར་ན། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་གཏམ་སྨྲས་པའི་དོན་གྱི་ཁ་འཁྱག་ལ་ཁན་འཁྱག་ཅེས་དང་། ཚི་ལེན་ཁ་འདྲིལ་ཅན་ལ་ཚི་ལེན་ཁན་འདྲིལ་ཅན། ཁ་འཇོག་གམ་ཐོག་འཇོག་གི་སྒོར་མོའི་མིང་ལ་ཁན་འཇོག མཁའ་འགྲོ་ལ་མཁན་འགྲོ། དགེ་འདུན་ལ་དགེན་འདུན། དགྲ་འདུལ་ལ་དགྲན་འདུལ། སྤྱི་འདུ་ལ་སྤྱིན་འདུ། དེང་སང་གི་སྤྱི་འཚོགས་ལ་དེང་སང་གི་སྤྱིན་འཚོགས། ཆུ་རྒོད་ཚ་འདེ་ལ་ཆུ་རྒོད་ཚན་འདེ། ཕྲེང་བའི་མདོ་འཛིན་ལ་མདོན་འཛིན། ཉི་འཛིན་ལ་ཉིན་འཛིན། མགོ་འཛིན་ལ་མགོན་འཛིན། ཇ་འཐུང་ལ་ཇན་འཐུང་། ཁྲི་འདུ་ལ་ཁྲིན་འདུ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ལས་རྒྱུན་འབྲས། མཚོ་སྔོན་བ་ཡན་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཆུ་འཁོར་ཞེས་པའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་ཡོད་པར་ཆུན་འཁོར་ཟེར་བ་སོགས་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་སྤྱི་འཇོག་དང་། སྒྲོ་འདོགས། དབུ་འཛིན། ཟླ་འཛིན། ལྷ་འདྲེ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ན་སྒྲ་མི་ཐོན་པའང་ཡོད་ཕྱིར་མཐའ་ཅིག་ཏུ་ནི་མ་ངེས་སོ། །\n3. རྗེས་འཇུག་མ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་ཁག་ཅིག་ལ་ཡུལ་འགའི་སྐད་དུ་རྗེས་འཇུག་ན་ཡི་གདངས་ཐོན་དུས་མཆིས། དཔེར་ན། ལམ་ལ་ལན་ཞེས་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སེན་ཅན། སེམས་དཔའ་ལ་སེན་དཔའ། གྲངས་ཀྱི་འབུམ་ཏེར་ལ་འབུན་ཏེར་རམ་འབུན་ཐེར་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། 《མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྱི་ལྡེབ79པར། བཙན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངའི་སྲིང་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཟིང་བོ་རྗེའི་གན་དུ་འདུག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ཟེར་བ་བཞིན་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས།…⑤ཞེས་དང་། 《བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆའི་ཚིག་དོན་ཀུན་ཁྲོལ》གྱི་ལྡེབ19པར།…བརྒྱགས་ཆད་ལྷམ་བུག་སྟེ། སླར་མ་འྀ་གན་དུ་འོངས་ནས།…ཆོ་མྱི་བྱ་འྀ་བུ་མོ་ཞིག་ཡུར་བ་བྱེད་པ་འྀ་གན་དུ་སོང་ན།…⑥ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ། 《དག་ཡིག་ཐོན་མིའི་དགོངས་རྒྱན》སོགས་སུའང་།⑦ གན་དང་གམ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་བཀྲལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །\n1. རྩེག་ཡིག་ཁག་ཅིག་ལ་མགོ་ཅན་དང་མིང་གཞིའི་གནས་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་སྟེ་གདངས་གཞན་ཐོན་པའམ་མིང་གཞིའི་སྒྲ་ཁོ་ན་ལས་མགོ་འདོགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་ཐོན་པ་སོགས་ཀློག་གདངས་ཅི་རིགས་ཐོན། དཔེར་ན། མི་ཁ་དགོད་ཅན་ནམ་ཁ་མཚར་ཅན་ལ་སྤྲོ་མོ་ཟེར་ཡང་ངག་ཏུ་བསོར་མོ་ཞེས་པའི་གདངས་ཐོན་ཏེ། སྤྲོ་ཡིག་གི་མིང་གཞི་པ་དེ་སྔོན་འཇུག་བ་རུ་འཕོས་ཤིང། མགོ་ཅན་ས་དེ་མིང་གཞིར་འཕོས་པ། ར་བཏགས་རྗེས་འཇུག་ཏུ་འཕོས་པ་བཅས་ལས་བསོར་རུ་གྱུར་པ་ཡིན། ཨ་མདོའི་འབྲོག་སྐད་དུ། སྦྲིད་ལ“བརིད།”ཅེས་དང་། སྦྲུལ་ལ“བརུལ།”ཞེས་སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་ལྡན་པའི་ཚུལ་དུ་གདངས་ཐོན་ཟེར་བ་དེས་ཀྱང་རིགས་ལམ་དེ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་ནུས། འགྲོས་དེ་དང་མཐུན་པར། ཁ་སྤུ་ལ་ཁ་བསུ། རྣ་སྐྱག་གི་མིང་ལ་རྣ་སྤབས་ཞེས་པར་རྣ་བསབས། རྔ་སོགས་ལ་རླན་ཞད་འདྲེས་པའམ་ནེམ་ཞུགས་པའི་དོན་ལ་སྤབས་ཞེས་པར་བསབས། རྩམ་པ་རྙིང་བའི་དོན་ལ་རྩམ་པ་སྤབས་ཞེས་པར་རྩམ་པ་བསབས། བླ་སྤང་ལ་བླ་བསང་། དྲི་ཆུ་འདོར་བའི་དོན་གྱི་ཆབ་སྤང་ལ་ཆབ་བསང་། རྐང་པའི་ཚིགས་སྤར་བ་ལ་ཚིགས་བསར། གནས་སྤོར་བ་ལ་གནས་བསོར། རས་སོགས་འཐགས་པའི་རྒྱུ་སྤུན་ལ་རྒྱུ་བསུན། སྤུན་ཟླ་ལ་བསུན་ཟླ། རྒྱུ་སྤུས་ལ་རྒྱུ་བསུས། མི་སྤུས་ལ་མྱི་བསུས། སྤེན་མ་ལ་བསེན་མ། གོམ་པ་སྤོས་ལ་གོམ་པ་བསོས། མཆོད་མེའི་སྡོང་སྤོས་ལ་སྡོང་བསོས། དཀར་ཡོལ་སོགས་སུ་འབྲས་ཐུག་ཁ་སྤུངས་སུ་བཅུས་པ་ལ་ཁ་བསུངས་བཅུས་དང་། མགོ་སྤུངས་སུ་བཅུས་པ་ལ་མགོ་བསུངས་བཅུས་ཞེས་པའི་སྤུ་དང་སྤབས་སོགས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་བསུ་དང་བསབས་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་རུ་གྱུར་པ་ཡིན། ཀན་ལྷོའི་བླ་བྲང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསང་ཁོག་དང་བསང་ཆུ་ཞེས་པའི་ས་མིང་ཆུ་མིང་དེ་ཡང་། གནའ་སྔ་མོའི་དུས་སུ་སྤྱང་ཁོག་དང་སྤྱང་ཆུ་ཞེས་འབྲི་ཡང་རིམ་གྱིས་ཡ་བཏགས་བོར་ནས་སྤང་ཁོག་དང་སྤང་ཆུ་ཞེས་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ནས་མིང་གཞི་པ་དེ་སྔོན་འཇུག་ཏུ་ཡར་འཕོས་ཤིང་། མགོ་ཅན་ས་དེ་མིང་གཞིར་བྱས་པ། རྗེས་འཇུག་སོར་འཇོག་བྱས་པ་བཅས་ལས་བསང་ཁོག་དང་བསང་ཆུ་ཞེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བཞེད། དེར་མ་ཟད། གཅན་གཟན་སྤྱང་ཁི་ཞེས་པའི་སྤྱང་ལ། ཨ་མདོའི་ཡུལ་ལ་ལའི་སྐད་དུ། སྤྱང་གི་ཡ་བཏགས་བོར་བའི་ཚུལ་དུ་སྤང་ཀིའམ་སྤང་ཁི་ཟེར་མོད། ཀན་ལྷོའི་དཔའ་རིས་རྫོང་གི་སྐད་དུ། སྤྱང་ཁི་ལ་བསང་ཁི་དང་། སྤྱང་ཁིའི་རྒྱུ་ལམ་ལ་བསང་ལམ་ཟེར་བས། སྤྱང་གི་ཡ་བཏགས་བོར་ནས་སྤང་དུ་གྱུར་རྗེས། ད་གཟོད་གོང་སྨྲས་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྤང་དེ་བསང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། རྒྱུ་རྫས་བདག་པོ་ལ་སྤྲད་དང་སྤྲོད་ཅེས་པའི་སྤྲད་དང་སྤྲོད་ཀྱི་འདོགས་ཅན་བོར་ནས་སྤད་དང་སྤོད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོན་ཅིང་། དེ་ནས་གོང་གསལ་གྱི་འགྲོས་ལྟར་སྤད་དང་སྤོད་ཀྱི་མིང་གཞི་པ་སྔོན་འཇུག་ཏུ་འཕོས་པས་བསད་དང་བསོད་བྱུང་བ་ཡིན། དཔེར་ན། དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་བའི་དོན་ལ་ཁྲལ་བསྲད་དང་སྲོད་ཅེས་ཟེར་ཞིང་། ཨམ་སྐད་དུ། ཁྲལ་ཧྲད་དང་ཧྲོད་ཅེས་པའི་གདངས་ཐོན་ལ། བསྲད་དང་སྲོད་ཀྱི་ར་བཏགས་བོར་ཏེ་བསད་དང་སོད་བྱུང་བས། དོམ་བསད་དང་སོད་ཅེས་པའི་གདངས་ཐོན་པ་ལྟ་བུའོ། ། མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་འགའི་སྐད་དུ། མལ་ས་གཅིག་ལས་མི་འགའ་རེ་མགོ་ཡར་འཁོར་མར་འཁོར་གྱིས་འཚང་ཁ་བྱས་ཏེ་ཉལ་བའི་དོན་ལ། གཏད་སྤྲོད་བརྒྱབ་ཅེས་འབྲི་དགོས་ཀྱང་ངག་ཏུ་སྤྲོད་ཀྱི་ར་བཏགས་བོར་ནས་གཏད་སྤོད་བརྒྱབ་ཟེར། སི་ཁྲོན་གྱི་མཛོད་དགེ་དང་ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་གི་སྐད་དུ། སྤྲད་དང་སྤྲོད་ཀྱི་མིང་གཞི་པ་བོར་ནས་མགོ་ཅན་ས་ལ་ར་བཏགས་སྦྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྲད་དང་སྲོད་ཀྱི་གདངས་ཐོན། གཏད་སྤོད་བརྒྱབ་ལ་གཏད་སྲོད་བརྒྱབ་ཟེར། དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་ལ་བསྲིན་ཟེར་བ་དང་འགྲོས་མཚུངས། སི་ཁྲོན་རྔ་པ་རྫོང་དང་ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་སོགས་ཀྱིས་སྤྲིན་གྱི་མིང་ལ་སྤིན་དང་། སྤྲེལ་གྱི་མིང་ལ་སྤེལ། སྤྲོ་ལ་སྤོ་ཟེར། ཡུལ་ལ་ལའི་སྐད་དུ། མེ་བཙའ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་སྤྲ་ཏོག་ལ་སྤ་ཏོག སྤྲང་པོ་ལ་སྤང་བོ། སྤྲུགས་ལ་སྤུགས། སྦྲུལ་ལ་སྦུལ་ཟེར་མཁན་ཚོས་དེའི་ར་བཏགས་བོར་བ་ཡིན་ལ། མཚོ་སྔོན་གྱི་མགོ་ལོག་དང་། ཀན་ལྷོའི་རྨ་ཆུ་རྫོང་སོགས་ཀྱིས། སྤྲ་ཏོག་ལ་དཔའ་ཏོག་གམ་དཔའ་ཐོག་དང་། སྤྲིན་ལ་དཔིན། སྤྲེལ་ལ་དཔེལ། ཁྲོ་བའི་དོན་གྱི་སྤོ་ལངས་ལ་དཔོ་ལངས་ཟེར་བས། དེ་དག་གིས་ས་པ་བཏགས་དཔའ་རུ་བཀླགས་པས་ཡིན། ཡ་མཚར་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བེའུ་སྩེབས་མ་ཐག་བཞོས་པའི་འོ་མ་ཐོག་མའི་མིང་ལ་སྤྲི་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། ཨ་མདོའི་ཡུལ་བྱིངས་ལ་སྒྲ་གདངས་གཅིག་མཐུན་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱང་མཆིས། དཔེར་ན་འོ་སྤྲི་དང་། སྤྲི་མར། སྤྲི་ཞོ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། གཞན་ཡང་། ལྷམ་ལ་ཧམ་ཞེས་དང་། སྐེའི་མིང་ལ་ལྦ་ཞེས་པར་བ་ཟེར་བ།（སྐེ་ལ་བ་གཅིལ་ནས་ཞུ་བ་བྱས）འབྲོག་པའི་སྦྲ་ལ་སྦ་དང་ར་ཟེར་བ། དུག་དང་བཟི་སྨན་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་བཅུག་པའི་དོན་གྱི་སྦྲིད་ཅེས་པ་ལ། མགོ་ལོག་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུ། བིད་ཅེས་མགོ་འདོགས་གཉིས་བོར་ནས་མིང་གཞི་དང་དབྱངས། འཕུལ་བཅས་ཀྱི་སྒྲ་ལས་མི་ཐོན་པ་ལྟ་བུ། དོན་དག་བསྒྲུབས་ཚར་བའམ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་དོན་ལ། ཨམ་སྐད་དུ། དོན་དག་བསྲུབས་དང་། བཅའ་བ་བསྲུབས་ཞེས་བསྒྲུབས་ཀྱི་མིང་གཞི་ག་བོར་ནས་བསྲུབས་བྱུང་བ་ལས་ཧྲུབས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོན་པ་ལྟ་བུ། ཀན་ལྷོའི་ཐེ་བོ་རྫོང་དང་འབྲུག་ཆུ་རྫོང་གི་སྐད་དུ། དེང་སྐབས་ཀྱང་སྐྲ་ལ་སྲ་ཞེས་པའི་གདངས་ཐོན་ཏེ། སྐྲ་བཞར་ལ་སྲ་ཝ﹙དབལ་ཏེ་འབལ་གྱི་དོན﹚ཞེས་དང་། སྐྲག་ལ་སྲེད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོན་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\n2.སྦ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ལ་སྐབས་འགར“བཟའ”སྒྲ་ཐོན། དཔེར་ན། སྦལ་བ་ལ་བཟལ་བ་ཟེར་ཏེ། ལོག་བཟལ་ཁ་བཀྱེད་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ལག་པའི་སྦར་བ་ལ་ལག་པའི་བཟར་ར། གདོང་ལ་སྦར་མོ་བསྟན་པའི་དོན་ལ་གདོང་ལ་བཟར་བ་གདང་ངམ་བཟར་ར་བརྒྱབ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ཡི་གེ་སྦྱོར་བར་ཀློག་ཅེས་པ་ལ་བཟོར་བར་ཀློག་ཅེས་སྦྱོར་ལ་བཟོར་གྱི་གདངས་ཐོན་པ་དེ་ཡང་སྦྱོར་གྱི་ཡ་བཏགས་བོར་ཤུལ་གྱི་སྦོར་ལ་བཟོར་སྒྲ་ཐོན་པས་ཡིན། ཁྱོས་བོད་ཡིག་བཟོར་བར་ཐོན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ཆང་གི་སྦང་མ་ལ་བཟང་མའམ་རྫང་མ་ཟེར་ཞིང་། རྒྱལ་རོང་སྐད་དུ། སྦས་ལ་བཟས་དང་། བསྲེས་པའམ་ལྷད་བརྒྱབ་པའི་དོན་གྱི་སྦགས་ལ་བཟགས་སྒྲ་ཐོན་ཏེ། ཆུ་གསར་བའི་ནང་དུ་རྙིང་བས་མ་སྦགས་ན་ཆུ་འདིར་བཟགས་མེད་པས་མཆོད་པ་བཤམ་ན་ཆོག་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ཡུལ་ཤུལ་ནང་ཆེན་རྫོང་གི་སྐད་དུ། སྦྲ་ཡིག་གི་ར་བཏགས་བོར་ནས་སྦ་རུ་གྱུར་རྗེས་སྦ་ལ་བཟའ་སྒྲ་ཐོན་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཀན་ལྷོའི་དཔའ་རིས་རྫོང་གི་ཡུལ་དུ། དང་པོར་ཀློག་སློབ་དུས་ནས་བཟུང་ས་བ་བཏགས་བཟའ་ཞེས་སློབ་ཟེར་བས་དཔྱད་གཞིར་རིགས། །\n3. མིང་གཞི་ད་ཅན་གྱི་རྩེག་ཡིག་རེ་གཉིས་སམ་དབྱངས་ཞུགས་པའི་ད་ཡིག་ཅན་འགའ་རེར། གཞི་གདངས“གཟའ”ཡི་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཐོན། དཔེར་ན། མཚོ་སྔོན་བ་ཡན་རྫོང་གི་སྐད་དུ། སྡེ་ལ་བཟེ་ཞེས་དང། གདུང་མ་ལ་གཟུང་མ། བྱིས་པའི་སྔུན་ནས་ཟས་ཞིམ་པོ་ཟོས་ནས་ཧེབ་བསྩངས་ཚེ་སྡིག་པ་ཡོད་ཟེར་བར་གཟིག་ག་ཡོད། གཤེ་གཤེ་བཏང་བའི་དོན་གྱི་བསྡིགས་ལ་གཟིགས། ཁྱི་སྡིགས་སྤྲང་སྡིགས་བྱས་ལ་ཁྱི་གཟིགས་སྤང་གཟིགས་བྱས་ཟེར་བ། ཐང་འཕྱག་བྱེད་ཀྱི་སྡུད་མ་ལ་གཟུད་མ། ལྗོན་ཤིང་སྡོང་པོ་ལ་གཟོང་བོ། སྡོམ་པ་སྲུང་ལ་གཟོམ་པ་སྲུང་། ཐང་ནས་སྡོད་ལ་ཐང་ནས་གཟོད་ཅེས་པའི་གདངས་དང་ཡི་གེ་གཉིས་ཀ་འབྱུང་སྟེ། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》སོགས་སུ།﹙གཟོད་མ﹚ལ་གདོད་མ་ཞེས་དང་། གདོད་ལ་གཟོད་དམ་ད་གཟོད། ⑧ ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ། ཡང་། བསྡུས་ཞེས་པ་ལ། ཨ་མདོའི་ཡུལ་འགའི་སྐད་དུ།“རུས”སྒྲ་ཐོན་དུས་མཆིས། ཁྲལ་བསྡུས་ལ་ཁྲལ་རུས། མང་ཚོགས་ལ་ཁྲལ་བསྡུས་ཆ་བརྒྱབ་ལ་ཁྲལ་རུས་ཆ་བརྒྱབ། འབྲུ་རིགས་ཉི་མར་བསྐམས་པའི་ཐང་མ་ཕྱིར་ལོག་ལོག་བྱས་པའི་དོན་ལ་ཐང་མ་བསྡུས་ཡིན་ཡང་ཐང་མ་རུས་ཟེར་ཞིང་། ཐང་ཕྱགས་པའི་དོན་ལ་ཐང་བསྡུས་ཡིན་ཡང་ཐང་རུས། གཤིན་པོར་འདུན་བྱེད་པའི་རྟགས་སུ་སྐེ་རགས་མདུན་ངོས་སུ་བསྡུས་པ་ལ་སྐེ་རགས་རུས་ཟེར་བའི་སྒྲ་ཐོན་པ་ལྟ་བུའོ། །\n4.ཟླ་ཡིག་ལ་ཟླ་དང་རྫ། སྐབས་འགར་ཀླ་དང་ཟ་བཟའ་བཅས་ཀྱི་གདངས་ཐོན་དུས་མཆིས། དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ལ་རྫའམ་རྫ་བ། ཟླ་ཕོགས་ལ་རྫ་ཕོགས། སྦྲུམ་མར་ཟླ་ཁ་གང་ལ་རྫ་ཁ་གང་། ཁ་ཡ་ན་ཟླ་ལ་ཁ་ཡ་ན་རྫ། ཟླ་ཆུ་ལ་རྫ་ཆུ།（澜沧江）མི་བཟང་པོའམ་ཡ་རབས་ཅན་ལ་མྱི་ཨ་ཟླ་ཞེས་འབྲི་དགོས་ཀྱང་ཨ་རྫ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐོན་པ།（ཨ་ནི་བཟང་པོའི་དོན་ནམ་གུས་ཚིག་ཏུ་འཇུག་སྟེ། ཨ་ཕ། ཨ་མ། ཨ་ཁུ། ཨ་ཅེ། ཨ་ནུ་སམྦྷོ་ཊ། ཐོན་མི་ཨ་ནུ་ཞེས་འབོད་པ་ལྟ་བུ། ཀན་ལྷོའི་ཐེ་བོ་རྫོང་གིས་མི་ཆེ་ཆུང་ཀུན་པོར་མིང་གི་སྔོན་ལ་ཨ་སྦྱར་ནས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་ཟེར） རྗེས་སུའམ་རྗེས་མའི་དོན་ལ་ཟླ་ནས་སམ་རྫ་ནས། རྫ་མར་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། དམག་ཁ་ཕྱིར་ཟློག་པ་ལ་དམག་ཁ་ཕྱིར་རྫོག ལྭ་བ་ཕྱིར་ཟློག་པ་ལ་ལྭ་བ་ཕྱིར་རྫོག ཁ་ངོ་ཟློག་མ་ཕོད་ལ་ཁ་ངོ་རྫོག་མ་ཕོད། ཚོང་ཟོང་ཕྱིར་ཟློག་པ་ལ་ཚོང་ཟོང་ཕྱིར་རྫོག རེབ་གོང་ཡུལ་གྱི་དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་སྐབས་སུ། མིའི་ན་ཚ་དང་ཕྱུགས་ཀྱི་གོད་ཁ་སོགས་བཟློག་ཕྱིར་དུ་ཟློག་པ་འཕེན་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་བསྟར་རྒྱུ་ཡོད་ལ། དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཟློག་ཤིང་གི་མིང་ལ་རྫོག་ཤིང་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ཀན་ལྷོའི་རྨ་ཆུ་རྫོང་དང་སི་ཁྲོན་གྱི་མཛོད་དགེ་རྫོང་གི་སྐད་དུ། གཏམ་བཤད་པའམ་སྨྲས་པའི་དོན་གྱི་ཟློ་ལ་རྫོ་ཞེས་དང་། ཟློས་ལ་རྫོས་སྒྲ་ཐོན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྫོ་གིན་མ་འདུག་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ཟླ་དང་ཀླ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་གོ་བརྗེ་བའི་ཚུལ་དུ་ཐོན་པ། དོན་ཞིག་བརྗེད་པར་དོགས་ནས་ཡིད་ལ་ཡང་ཡང་བཟློས་པའི་དོན་ལ་བཟླ﹙ཀླི་གིན﹚གིན་བཟླ་གིན་ཟེར། ཁྱོས་བརྗེད་འགྲོར་འདོད་ན་བཟླ་གིན་བཟླ་གིན་སོང（ཀླི་གིན་ཀླི་གིན་སོང）ཟེར་བ་ལྟ་བུ། མཚོ་སྔོན་མགོ་ལོག་གི་པདྨ་རྫོང་དང་དགའ་བདེ་རྫོང་། དར་ལག་རྫོང་བཅས་ཀྱི་སྐད་དུ། ནམ་མཁའི་ཟླ་བའི་མིང་ལ་ཀླ་བ་ཞེས་དང་། ཟླ་བཞི་པ་ལྔ་པ་ཚེས་པ་ལ་ཀླ་བཞི་པ་ལྔ་པ་ཚེས་པ། སྔགས་བཟླས་པ་ལ་སྔགས་ཀླས་པ། ཟློག་པ﹙ག﹚འཕངས་ལ་ཀློག་ག་འཕངས། ཟླ་ཕོགས་ལ་ཀླ་ཕོགས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ཡང་སི་ཁྲོན་ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་གི་སྐད་དུ། ཀླད་པ་ལ་ཟླད་པ་ཞེས་དང་། ཀླད་ཤུན་ལ་ཟླད་ཤུན་ཟེར་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཀླད་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཟླད་པ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། སྐྱེས་ལོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་ཟླ་མི་གཅིག་པར་སྔ་གཞུག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་སྟོན་པའི་དུས་སུ། ཨ་མདོའི་ཡུལ་ལ་ལའི་སྐད་དུ། ཟླ་ལ་ཟ་དང་བཟའ་ཡི་གདངས་ཐོན་ཏེ། འུ་གཉིས་ཀའི་ཟ་རྒྱབ་བམ་བཟའ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཆེ་བོ་ང་རེད་ཟེར་ཞིང་། ཟླ་རྗེས་མ་ལ་བཟའ་རྗེས་མ་ཟེར་བ། སྐད་ཆ་བཤད་པའམ་སྨྲས་པའི་དོན་གྱི་བཟས་དང་བཟོས་ཞེས་པ་དེ་ཡང་ཟེར་གྱི་སྒྲ་འགྱུར་ནས་བྱུང་བ་མིན་པར། བཟླས་དང་ཟློས་ཀྱི་མིང་གཞི་ཟ་ཡིག་ཁོ་ནར་འཕུལ་རྟེན་དབྱངས་གསུམ་ཞུགས་པ་ཉིད་ལས་སྒྲ་གཟུགས་ཐོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོས་དེ་ལྟར་བཟས་ནས་ཅི་བྱེད། ཁྱོས་དེ་ལྟར་བཟས་དེངས་ཐལ་མོད། དེ་ལྟར་བཟོས་ལ་ཐོངས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །\nརིན་པོ་ཆེ་དེ་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བ་གནད་དུ་དེ་འདྲ་མ་ཐིངས་པས།མིང་དང་འགྲེལ་ལས། མིང་གཅིག་ལ་ཡིག་གཟུགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་རེ་དང་།མཐའ་ན་གསུམ་རེ་ཡང་བྲིས་སྣང་། རགས་བརྩིས་ལྟར་ན། ཉིས་བརྒྱ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས།གདམ་ང་དང་། སྡེབ་སྦྱོར་དུ་ཧ་ལམ་བཞི་ཆ་གཅིག་འགྲིག་པར་སྣང་ཡང་།སྒྲའི་ཞི\nསངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ་དང་ཁོའི་ཆུང་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཉིས་སྟོང་ལོར་རང་འཐད་སྒོས་གཉེན་སྒྲིག་ཐོ་འགོད་བྱས་མོད། རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་གི་དབང་གིས་ཁོ་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་མ་ཐུབ། ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་རྗེས་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་ལ་ཁ་མི་འབྲལ་བ་ཁག་ཐེག་བྱེད་ཆེད་བཟའ་འཐོར་གནད་\nཉེ་སྔོན། གཉེན་སྒྲིག་ཡི་གེ་མེད་པའི་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་གཉིས་མགྲོན་ཁང་ཞིག་ནས་ཞག་སྡོད་བྱེད་སྐབས། སྤྱི་བདེ་མི་སྣ་ཡོང་སྟེ་ཁོ་གཉིས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་སྒོར་ལྔ་བརྒྱའི་ཆད་པ་བཅད། འདིར་འདྲི་རྒྱུ་ཞིག་ལ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འཚམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ།


འགུལ་རིས་བརྙན་འཕྲིན་རྩོམ་མཁན་གྲགས་ཅན་ཉི་ཧོང་བ་ཀོང་ཆི་ཅིན་གྱི་བདམས་བཀོད་ལེགས་བཤད་འགའ། བཙན་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ལས་བསྒྱུར། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nI’m not going to make movies that tell children, “You should despair and run away.”\nPersonally I am very pessimistic. But when, for instance, one of my staffs hasababy you can’t help but bless them foragood future. Because I can’t tell that child, ‘Oh, you shouldn’t have come into this life.’ And yet I know the world is heading inabad direction. So with those conflicting thoughts in mind, I think about what kind of films I should be making.\nབདག་ནི་འཁོར་བར་ངེས་འབྱུང་གཏིང་ནས་སྐྱེས་མོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་ལ་ལར།དཔེར་ན་བདག་གི་ལས་བཟོ་བ་ཞིག་ལ་བྱིས་པ་བཙའ་དུས། བདག་གིས་རང་དབང་མེད་པར་ཁོ་ཚོས་འོད་སྟོང་འབར་བའི་མདུན་ལམ་ཞིག་རྙེད་པར་སྨོན་ལམ་རྒྱག་ཀི་ཡོད་ལགས།རྒྱུ་མཚན་ནི་བདག་གིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ”གནམ་རྒན་མ། ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡོང་བ་ནོར་འཁྲུལ་རེད” འོན་ཀྱང་བདག་གིས་གསལ་བོ་ཤེས་པ་སྟེ་འཛམ་གླིང་འདི་ཇེ་སྡུག་ནས་ཇེ་སྡུག་གི་གནས་སུ་གཤེགས་བཞིན་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཀླད་པའི་ནང་དུ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་ཁྱེར་ནས་གློག་བརྙན་ཇི་འདྲ་ཞིག་དཔར་བར་འདང་རྒྱག་གིན་ཡོད་ལགས།\nI’ve become skeptical of the unwritten rule that just becauseaboy and girl appear in the same feature,aromance must ensue. Rather, I want to portrayaslightly different relationship, one where the two mutually inspire each other to live- if I’m able to, then perhaps I’ll be closer to portrayingatrue expression of love.\nབདག་གིས་ཡོངས་གྲུབ་མིན་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་དོགས་པས་ཁེངས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཞོན་ནུ་གང་དང་གཞོན་ནུ་མ་གང་ཡོད་པའི་ཟློས་གར་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་དེར་མཐུད་ནས་ངེས་པར་དུ་བརྩེ་དུང་གི་ཟློས་གར་ཞིག་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་གིན་ཡོད། དེ་ལས་ཟློག་པར་བདག་གིས་ཅུང་འགྲོ་འོང་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཞིབ་བརྗོད་བྱེད་འདོད་ཀི་ཡོད། ཕན་ཚུན་བར་བསྐུལ་འདེད་སྒོས་འཚོ་བ་རོལ་བའི་འབྲེལ་བ།–གལ་སྲིད་ནུས་ཚེ།བདག་གིས་ཀྱང་སྔར་ལས་ལེགས་པའི་སྒོས་དོན་ངོ་མའི་བརྩེ་བར་ཞིབ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ།\nMany of my movies have strong female leads-brave, self-sufficient girls that don’t think twice about fighting for what they believe in with all their heart. They’ll needafriend, orasupporter, but neverasaviour.\nབདག་གི་གློག་བརྙན་མང་པོའི་ནང་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་རེ་སྙེག་དྲག་པོ་ཞིག་གིས་གཏམས་ཡོད། ཡིད་རྟོན་གྱིས་ཁེངས་བའི་བུ་མོ་དག་དད་འདུན་གྱི་སླད་དུ་ཁོ་ཚོས་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་མི་སྲིད། ཁོ་ཚོར་ལྷན་གྲོགས་མཁོ། ཁོ་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་མཁོ། འོན་ཀྱང་ཁོ་ཚོར་ནམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྐྱབས་མགོན་མི་མཁོའོ།།\nཀུན་གླེང་།, གསར་འཕྲིན།, འོས་སྦྱོར།


Terdzo-TSA-035 - Rinchen Terdzö\n'jam dpal gshin rje'i thugs tig las/_phrin las kyi rim pa gsal bar bkod pa ye shes gsang ba'i 'khor lo\nVolume 17 (ཙ) / Pages 783-798 / Folios 1a1 to 8b2\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 17 > Text #35 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. 'jam dpal gshin rje'i thugs tig las phrin las kyi rim pa gsal bar bkod pa ye shes gsang ba'i 'khor lo. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu bdun pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 17) by 'jam mgon kong sprul, 783-798. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces pa 'di'ang sprul pa'i gter chen mchog gyur gling pa'i zhal snga nas rjes su bskul zhing /_'og min o rgyan smin grol gling nas khri chen rdo rje 'chang 'gyur med yid bzhin dbang gi rgyal pos thugs dam nyams bzhes su rje bla mar bka' bstsal pa dang /_gter sras rig 'dzin tshe dbang grags pas bka' nan yang yang pheb par brten/_'khor lo'i mgon po gter chen bla ma nyid las bka'i gnang ba zhus te sngags rig 'dzin pa pad+ma gar dbang blo gros mtha' yas kyis dpal spungs yang khrod de bI ko Ti'i sgrub gnas su bgyis pa dge legs 'phel\n༄༅། །འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེའི་ཐུགས་ཏིག་ལས། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡེ་ཤེས་གསང་བའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡ་མཱནྟ་ཀ་ཡ།ཟབ་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རབ་འབར་འཁོར་འདས་ཕྱག་རྒྱ་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་སྐུར་བཞེངས་བདག་ཅག་ངོར།།གསང་འཛིན་བླ་མའི་རྣམ་པར་ཤར་ལ་འདུད། །དུས་ཀྱི་འཇིགས་བཅོམ་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཞིའི། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་འགྲོས་ལས་དངོས་གྲུབ་གཉིས། །ཡིད་བཞིན་སྩོལ་མཛད་འཇམ་དཔལ་ཁྲོ་བོ་ཡི། །སྨིན་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་ཕྲིན་ལས་འདི་རྩོམས་ཤིག །སྙན་བརྒྱུད་འཇམ་དཔལ་ཐུགས་ཏིག་གི་དབང་ཐོབ་ཅིང་དམ་ཚིག་འཆང་བའི་སྔགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ལ་འཇུག་པ་ན། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གནས་སུ་དམ་ཚིག་གི་བྲིས་སྐུ་སོགས་རྟེན་དང་། སྨན་རཀ་གཏོར་གསུམ། ཕྱི་ནང་ཉེར་སྤྱོད། ཚོགས་མཆོད་སྔོན་གཏོར་གྱིས་མཚོན་འོག་ཏུ་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཚོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཐོག་མར་བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་སྤྲོ་ན། ཁྱབ་བདག་ཀུན་བཟང་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུ་རབ་ཁྲོས་གཤིན་རྗེའི་གཤེད། །གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སྨིན་གྲོལ་མཐར་ཕྱིན་བདུད་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཤོག །འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གཙུག་ལག་དཔལ་དགེ་བ། ཁྲག་འཐུང་ནག་པོ་ཤཱནྟིཾ་གརྦྷ་དང་། །བློ་ལྡན་མཆོག་སྲེད་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སྨིན་གྲོལ་མཐར་ཕྱིན་བདུད་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཤོག །བདུད་འདུལ་རྒྱལ་མོ་མངའ་བདག་གནུབས་ཆེན་པོ། །སྙན་བརྒྱུད་མཛོད་འཛིན་པདྨ་མདོ་སྔགས་གླིང་། །དངོས་བརྒྱུད་དཔལ་ལྡན་བླ་མར་གསོལ་བ་འདེབས། །སྨིན་གྲོལ་མཐར་ཕྱིན་བདུད་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཤོག །རྡོ་རྗེའི་གཏོར་བླུགས་ཆོ་གས་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་། །རྩ་བ་ཡན་ལག་དམ་ཚིག་སྲོག་རྩ་བརྟན། །བསྐྱེད་བཟླས་མཐར་ཕྱིན་ནུས་པའི་གདིང་ཆེན་ཐོབ། །རྫོགས་པས་ཕྱག་རྒྱའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་འགྲུབ་ཤོག །སྲུང་བའི་རྫོང་བརྟན་ཟློག་པའི་དམག་དཔུང་འཁྲིགས། །བསད་པའི་མཚོན་ཆས་གདོན་བགེགས་ཚར་བཅད་དེ། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་མཐུ་ཐོབ་ཤོག །གནས་པ་གཞི་ཡི་འཁོར་ལོ་ལྟ་བས་རྟོགས། །མ་རྟོགས་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་སྙིང་རྗེས་བཟུང། །འདུལ་ཐབས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་ལམ་འབྱོངས་ཏེ། །འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོར་དབང་སྒྱུར་ཤོག །དེ་ནས་ས་གཞི་འདུལ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཉིན་དང་པོ་རྣམས་ལ་དཀར་གཏོར་སྤྱི་ལྟར་འབུལ། ཕྲིན་ལས་དངོས་ལ་གསུམ། སྔོན་འགྲོ།དངོས་གཞི། རྗེས་ཀྱི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བདུན། སྐྱབས་སེམས་ཚོགས་གསག་བགེགས་བསྐྲད་མཚམས། །བྱིན་དབབ་མཆོད་པ་བྱིན་བརླབ་བོ། །ཞེས་པའི་དང་པོ་ནི། བླ་མ་འཇམ་དཔལ་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ་སད་པའི་སྤྱན་སྔར་བདག་གཞན་འགྲོ་ཀུན་སྒོ་གསུམ་འཇུག་པ་གཅིག་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་མོས་ལ། ཨ༔ སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས༔ འགག་མེད་སྣང་བའི་ཕྱག་རྒྱར་བཞེངས༔ དཔལ་ཆེན་འཇམ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར༔ རང་ངོ་ཤེས་པས་སྐྱབས་སུ་མཆི༔ ལན་གསུམ། གཉིས་པ་སེམས་སྐྱེད་ནི། སྨོན་འཇུག་གི་དོན་ཡིད་ལ་དྲན་བཞིན་པས། ཧཱུྃ༔ དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་མ་རྟོགས་པའི༔ འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བློས༔ རིམ་གཉིས་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས༔ ཁམས་གསུམ་སྒྲོལ་བར་སེམས་མཆོག་བསྐྱེད༔ ལན་གསུམ། གསུམ་པ་ཚོགས་གསག་ནི། ཧོ༔ རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་དཔལ༔ དུས་གསུམ་བཞུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ མཆོག་གསུམ་བསྟེན་པའི་ཞིང་གྱུར་ལ༔ གཉིས་མེད་ཡིད་ཀྱིས་སྐྱབས་སུ་མཆི༔ དངོས་འབྱོར་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་སྤྲུལ་པའི༔ དག་པའི་མཆོད་པ་བཞེས་སུ་གསོལ༔ དངོས་གྲུབ་ཆུ་བོ་གཅོད་པའི་གེགས༔ ཉེས་བྱས་མ་ལུས་བཤགས་པར་བགྱི༔ ཕྱོགས་བཅུ་འཁོར་གསུམ་དག་པའི་ཆོས༔ མ་ཆགས་སྤྱོད་ལ་རྗེས་ཡི་རང༔ དག་པ་མཐའ་བཞི་དྲི་མ་མེད༔ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དོ༔ བདེ་གཤེགས་དབང་ཕྱུག་སེམས་ཅན་ལ༔ དགོས་པ་གསུམ་ཕྱིར་ལུས་འབུལ་ལོ༔ ཚེ་རབས་བགྲངས་པའི་ལས་རྣམས་ཀུན༔ བསྡུས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བསྔོ༔ ལན་གསུམ། ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿས་ཚོགས་ཞིང་རྣམས་རང་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར། བཞི་པ་བགེགས་བསྐྲད་ལ་ཐོག་མར་ང་རྒྱལ་བཟུང་བ་ནི། ཨྱཻ། ཨྱཻ་ཉིད་སྟོང་པ་ཆོས་འབྱུང་སྟེ། །མ་སྐྱེས་འགག་པ་མེད་པ་ལས། །རྒྱུ་རྐྱེན་སྔགས་ལས་མ་བསྐྱེད་པར། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རུ་གསལ། །ཨོཾ་ཧྲཱིཿཥྚི་ཝི་ཀྲྀ་ཏཱ་ན་ན་ཧཱུྃ་ཕཊ། སྔོན་གཏོར། རཾ་ཡཾ་ཁཾ། སྟོང་པའི་ངང་ལས་བྷྲཱུྃ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་གཏོར་མ་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧོཿགསུམ་གྱིས་བརླབ། སརྦ་བྷཱུཏ་ཨཱ་ཀརྵ་ཡ་ཛཿས་མགྲོན་དགུག །སརྦ་བིགྷྣཱན་ན་མཿསརྦ་སོགས་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྔགས་རྒྱ་ལན་གསུམ་གྱིས་བསྔོས་ལ་བཀའ་བསྒོ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ གདོད་ནས་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཀྱང༔ གློ་བུར་འཁྲུལ་པའི་གདོན་བགེགས་ཀུན༔ མཆོད་སྦྱིན་གཏོར་མ་འདི་ལོངས་ལ༔ རང་བཞིན་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་དེངས༔ ཞེས་དང་དྲག་སྔགས་རོལ་མོ་ཡུངས་ཐུན་སོགས་ཚམ་རྔམ་གྱིས་བགེགས་བསྐྲད། ལྔ་པ་མཚམས་གཅོད་ནི། ཧཱུྃ༔ སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན༔ རྡོ་རྗེ་སྲུང་བའི་གུར་ཁང་དང༔ ལྷ་སྔགས་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ལས༔ མཚམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ༔ བཛྲ་ཛྙཱ་ན་རཀྵ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཞེས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བརྟན་པར་བསྒོམ། དྲུག་པ་བྱིན་འབེབ་ནི། སྤོས་དང་རོལ་མོའི་སྒྲས་བསྐུལ་ཏེ། ཧཱུྃ། ཆོས་དབྱིངས་མཐའ་བྲལ་དྲག་པོའི་ཞིང་ཁམས་ནས། །སྙིང་རྗེས་རབ་ཁྲོས་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད། །འཁོར་བཅས་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཕྱག་རྒྱ་རོལ་པའི་ཚོགས། །མ་ལུས་འདིར་གཤེགས་དབང་སྐུར་བྱིན་ཕོབ་ལ། །མཐུ་རྩལ་ནུས་སྐྱེད་རྟགས་དང་མཚན་མ་སྟོན། །མཆོག་ཐུན་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་དེང་སྩོལ་ཅིག །ཨོཾ་ཡ་མཱནྟ་ཀ་ས་པ་རི་པཱ་ར་ཛྙཱ་ན་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿ བདུན་པ་མཆོད་རླབས་ནི། ཧཱུྃ། རྣམ་དག་ཆོས་དབྱིངས་ངང་ཉིད་ལས༔ རང་བྱུང་མཆོད་པའི་ཕུང་པོ་ནི༔ ཀུན་བཟང་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ལྟ་བུས༔ དཔག་ཡས་ནམ་མཁའ་གང་བར་གྱུར༔ ཨོཾ་བཛྲ་པུཥྤེ༔ དྷཱུ་པེ༔ ཨཱ་ལོ་ཀེ༔ གྷནྡྷེ༔ ནཻ་བིདྱ༔ ཤབྡ༔ རཱུ་པ༔ ཤབྡ༔ གྷནྡྷེ༔ ར་སཱ༔ སྤརྴེ༔ དྷརྨཱ་དྷཱ་ཏུ༔ ག་ཎ༔ ཨ་མྲྀཏ༔ རཀྟ༔ བ་ལིནྟ༔ མ་ཧཱ་པཱུ་ཛ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཋ༔ ཞེས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལའང་བདུན། བསྐྱེད་ཅིང་སྤྱན་དྲང་བཞུགས་གསོལ་ཕྱག །མཆོད་བསྟོད་བཟླས་པ་བྱ་བ་འོ། །དེ་ལ་དང་པོ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པ་ནི། ཨ༔ རང་བཞིན་གདོད་ནས་མཉམ་པ་ཉིད༔ སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས༔ སྐྱེ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཡི་གེ་ཨེ༔ སྣོད་བཅུད་བརྟན་གཡོ་ཀུན་གྱི་སྲོག༔ ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་རོལ་པ་ཡིས༔ མ་དག་སྣང་བ་དབྱིངས་སུ་ནུབ༔ ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་གཞལ་མེད་ཁང༔ རིན་ཆེན་དུར་ཁྲོད་རྒྱན་རྫོགས་དབུས༔ ཀླུ་འབུམ་གཉན་ཁྲི་ས་བདག་སྟོང༔ ཕྱོགས་སྐྱོང་མ་ཧེ་ཉི་ཟླའི་གདན༔ དེ་སྟེང་སྟོང་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ༔ འཁོར་འདས་ཟིལ་གནོན་ཧེ་རུ་ཀ༔ ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་སྐུ་མདོག་མཐིང༔ རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་དབུ༔ གཡས་དཀར་ཀླུ་འབུམ་སྦྲུལ་དུ་འདྲེན༔ གཡོན་དམར་གཉན་ཁྲིའི་སྙིང་ནས་གསོལ༔ དབུས་མཐིང་དགྲ་བགེགས་ས་བདག་ཟ༔ རྒྱུ་དྲུག་འཁོར་བ་སྒྲོལ་བའི་ཕྱག༔ ཡེ་ཤེས་དྲུག་གི་ཕྱག་མཚན་ཅན༔ འཁོར་ལོ་རལ་གྲི་རྡོ་རྗེ་གཡས༔ བེ་ཅོན་གཏུན་ཤིང་སྡིགས་མཛུབ་གཡོན༔ རྫུ་འཕྲུལ་ཞབས་བཞི་དོར་སྟབས་ཀྱིས༔ དུག་གསུམ་དྲེགས་པའི་དཔྱི་ནས་བརྫིས༔ གླང་ཆེན་ཀོ་རློན་དུར་ཁྲོད་ཆས༔ སྦྲུལ་དང་རིན་ཆེན་ཙིཏྟས་བརྒྱན༔ དབུ་ལ་རིགས་ལྔ་ཁྲོ་བོའི་སྐུ༔ དྲེགས་པའི་སྙིང་དང་ནཱ་གའི་མགོ༔ དོ་ཤལ་ཁྲོ་བོའི་ཆས་ཀ་རྫོགས༔ དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་ཁྲོས་པའི་སྐུ༔ ཡུམ་ནི་དམིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས༔ མཐིང་ནག་སྙིང་སྟོབ་གྲི་ཐོད་འཁྱུད༔ རྒྱན་དང་སྤྲུལ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀུན༔ ཉི་མ་དང་ནི་འོད་ཟེར་བཞིན༔ མ་བསྐྱེད་རང་བྱུང་རོལ་པའི་རྩལ༔ འཁོར་འདས་ཡོངས་རྫོགས་ཆེན་པོར་གསལ༔ གཉིས་པ་སྤྱན་འདྲེན་ནི། རང་གི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བས་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་སྤྱན་དྲངས། བཛྲ་ས་མཱ་ཛཿ ཧཱུྃ༔ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ནས༔ བཅོམ་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད༔ ཐུགས་དམ་གཉན་པོ་བདག་ལ་དགོངས༔ མི་མངོན་དབྱིངས་ནས་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ ལྷོ་ཕྱོགས་གཤིན་རྗེའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས༔ འཁོར་གྱི་གཤེད་ཆེན་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ སྲིད་པ་གསུམ་པོར་གནས་བཅས་པའི༔ མ་མོའི་ཚོགས་རྣམས་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ ཨོཾ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡ་མཱནྟ་ཀ་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་བཛྲ་ས་མཱ་ཛ༔ གསུམ་པ་དམ་ཡེ་གཉིས་མེད་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ མཐིང་ནག་གྲུ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ ཀླུ་འབུམ་གཉན་ཁྲི་ས་བདག་སྟོང༔ དགྲ་བགེགས་བསྣོལ་བའི་གདན་སྟེང་ན༔ འཁོར་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སུ་གསོལ༔ ས་མ་ཡ་ཏིཥྛ་ལྷན༔ བཞི་པ་ཕྱག་བྱ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ ཨེ་ཡི་ཀློང་ནས་བཞེངས་པ་ཡི༔ འཁོར་འདས་ཕྱག་རྒྱ་ཟིལ་གྱིས་གནོན༔ ཡེ་ཤེས་རྣམ་རོལ་ལྷ་ཚོགས་ལ༔ གཉིས་མེད་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ཨ་ཏི་པཱུ་ཧོ༔ པྲ་ཏཱིཙྪ་ཧོ༔ ལྔ་པ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་པ་འབུལ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ དུར་ཁྲོད་རོལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར༔ དགྲ་བགེགས་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་པ་ཡི༔ དབང་པོ་ནང་རོལ་དྲི་ང་བ༔ རྣམ་ཤེས་ཁྲག་དང་ཤ་རུས་ཟས༔ རྐང་གླིང་ཐོད་རྔའི་སྒྲ་རྣམས་ནི༔ དཔལ་ཆེན་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ༔ མ་ཧཱ་པུཥྤེ་དྷཱུ་པེ་ཨཱ་ལོ་ཀེ་གྷནྡྷེ་ནཱཻ་བིདྱ་ཤབྡ་པཱུ་ཛ་ཧོ༔ ཧཱུྃ༔ དུག་ལྔ་རྣམ་དག་སྨན་ཆེན་པོ༔ རྩ་བརྒྱད་ཡན་ལག་སྟོང་སྦྱར་བའི༔ རྨད་བྱུང་བདུད་རྩིའི་མཆོད་པ་འདི༔ དཔལ་ཆེན་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ༔ མ་ཧཱ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀ །གསང་བའི་བདག་པོ་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་དང་། །གཙུག་ལག་དཔལ་དགེ་ཁྲག་འཐུང་ནག་པོ་ལ། །སྨན་མཆོད་འབུལ་ལོ་མཐུ་དབང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །ཤཱནྟིཾ་གརྦྷ་བློ་ལྡན་མཆོག་ཏུ་སྲེད། །ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་མངའ་བདག་གནུབས་ཆེན་པོ། །པདྨ་འོད་གསལ་མདོ་སྔགས་གླིང་པ་ལ། །སྨན་མཆོད་འབུལ་ལོ་མཐུ་དབང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་འཇམ་དཔལ་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ། །དཔའ་བོ་ཌཱ་ཀི་དམ་ཅན་གཏེར་གྱི་བདག །སྣང་སྲིད་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོར་དག་པ་ལ། །སྨན་མཆོད་འབུལ་ལོ་མཐུ་དབང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །ཅེས་ཐིགས་གཏོར་འབུལ་ཞིང་དངོས་གྲུབ་བླངས་ལ། བཛྲ་ཨ་མྲྀཏ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཧཱུྃ༔ ལྕང་ལོར་བཅས་པའི་བྷནྡྷ་རུ༔ དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་པའི་དོན་སྙིང་ཁྲག༔ དམར་ཆེན་རྦ་རླབས་མཁའ་ལ་འཕྱོ༔ དཔལ་ཆེན་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ༔ མ་ཧཱ་རཀྟ་པཱུ་ཛ་ཁཱ་ཧི༔ ཧཱུྃ༔ བྷནྡྷ་འབར་བའི་གཏོར་གཞོང་དུ༔ དགྲ་བགེགས་ཤ་ཁྲག་གཏོར་མར་སྦྱར༔ འདོད་ཡོན་རྣམ་ལྔས་རབ་སྤྲས་པ༔ དཔལ་ཆེན་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ༔ མ་ཧཱ་བ་ལིནྟ་ཁཱ་ཧི༔ ཧཱུྃ༔ བདེ་སྟོང་གཉིས་མེད་རབ་སྦྱོར་ཞིང༔ གདུག་པའི་དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་པ་ཡི༔ བམ་ཆེན་གསང་བའི་ཚོགས་མཆོད་འདི༔ དཔལ་ཆེན་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ༔ གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐིམ་གྱུར་ནས༔ ཀ་དག་ཀློང་དུ་གྲོལ་བར་ཤོག༔ ཏ་ན་ག་ཎ་ཏི་ར་སིདྡྷི་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་པཱུ་ཛ་ཧོ༔ དྲུག་པ་བསྟོད་པ་བྱ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ སྐྱེ་མེད་ཆོས་དབྱིངས་ངང་ཉིད་ལས༔ མ་འགག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ༔ མཚན་དང་དཔེ་བྱད་གཟི་བརྗིད་འབར༔ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ཨཱ༔ གྲགས་སྟོང་བརྗོད་བྲལ་ཡེ་ཤེས་ལས༔ སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་རབ་གཡོ་ཞིང༔ དྲེགས་པ་ཅན་རྣམས་ལས་ལ་འདུ༔ རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ཧཱུྃ༔ འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡི༔ དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེར་ལྡན༔ སྙིང་རྗེས་འགྲོ་དོན་མཛད་པ་ཡི༔ རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ཧཱུྃ༔ འཁོར་གྱི་མ་གཤིན་དྲེགས་པའི་ཚོགས༔ ལས་ལ་མྱུར་ཞིང་བསྟན་པ་སྲུང༔ མཐུ་རྩལ་ནུས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ༔ འཁོར་དང་བཅས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ བདུན་པ་བཟླས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གཉིས། ཞི་བར་བསྙེན་པ་དང་། ཁྲོ་བོར་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐུགས་ཀར་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས༔ དམར་སེར་རལ་གྲི་གླེགས་བམ་ཕྱག༔ དེ་ཡི་ཙིཏྟའི་གུར་ཁང་དབུས༔ ཉི་སྟེང་ཧཱུྃ་གི་ནཱ་ད་ལས༔ ཡི་གེ་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེའི་སྒྲ༔ སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལས༔ འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་འཕགས་པ་མཆོད༔ མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་བྱིན་རླབས་བསྡུས༔ གསལ་ཞིང་འབར་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས༔ སྒྲིབ་གཉིས་མུན་པ་སེལ་བར་གྱུར༔ ཅེས་བརྗོད་ཅིང་བསམ་ལ། ཨོཾ་ཝཱ་གཱི་ཤྭ་རི་མཱུྃ༔ ཞེས་བཟླས། བསྙེན་ཚད་ནི་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་གོ །གཉིས་པ་ཁྲོ་བོར་སྒྲུབ་པ་ནི། ཧཱུྃ་མཐར་རྡོ་རྗེའི་སྔགས་ཕྲེང་ལས༔ སྐུ་དང་སྔགས་ཕྲེང་ཕྱག་མཚན་ཚོགས༔ འབར་བའི་འོད་ཟེར་དང་བཅས་འཕྲོས༔ སྣང་སྲིད་སྦྱངས་ཏེ་རང་ལ་བསྟིམ༔ ཨེ་ཀ་ཧེ་དུན་ཡ་མ་སྙིང་ཁྲག་ར་མ་ཙ་ཡ༔ ཞེས་བཟླ། བསྙེན་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་གསུངས། ཐུན་མཐར་ཁ་སྐོང་དང་སྟོང་ཚིགས་སྤྱི་ལྟར་འབུལ་ལོ། གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བདུན། ཚོགས་མཆོད་འབུལ་དང་དངོས་གྲུབ་བླང་། །མཆོད་བསྟོད་ནོངས་བཤགས་བསྡུ་ལྡང་དང་། །བསྔོ་སྨོན་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་འོ། །ཞེས་པའི་དང་པོ་ལ། ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅི་འབྱོར་བཤམས་ལ་བྱིན་རླབས་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ བདག་ཉིད་འཇམ་དཔལ་ཐུགས་ཀ་ནས༔ རཾ་ཡཾ་ཁཾ་འཕྲོས་ཚོགས་རྫས་ཀྱི༔ དངོས་འཛིན་ཉེས་སྐྱོན་བསྲེགས་གཏོར་བཀྲུས༔ སླར་ཡང་སྙིང་པོ་འབྲུ་གསུམ་འཕྲོས༔ གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སོགས༔ ཟག་མེད་འདོད་ཡོན་བདུད་རྩིར་གྱུར༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧོ༔ ཚོགས་ཞིང་སྤྱན་འདྲེན་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་མཆོག༔ དྲག་པོ་ཨེ་ཡི་གཞལ་ཡས་ནས༔ བཅོམ་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད༔ ཡབ་ཡུམ་སྤྲུལ་འཁོར་བཅས་པ་རྣམས༔ ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ལ་སྤྱན་འདྲེན་ན༔ དངོས་གྲུབ་སྩོལ་ཕྱིར་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ བཛྲ་ས་མཱ་ཛ༔ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོ༔ ཚོགས་ཕུད་རིམ་པ་གསུམ་དུ་སྤྲོས་ལ། དང་པོ་ནི། བཟའ་དང་བཅའ་དང་བཏུང་བའི་ཚོགས༔ མ་ཚང་མེད་པའི་འདོད་ཡོན་རྫས༔ ཁ་དོག་དྲི་རོ་བཅུད་ལྡན་པའི༔ ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་འདི༔ འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེའི་ཚོགས་ལ་འབུལ༔ བཞེས་ནས་ཀུན་ཏུ་དགྱེས་པར་མཛོད༔ ཨོཾ་ཀྲོ་དྷ་རཱ་ཛ་ཡ་མཱནྟ་ཀ་ག་ཎ་ཙཀྲ་པཱུ་ཛ་ཁཱ་ཧི༔ བར་པ་སྐོང་བཤགས་ནི། ཧཱུྃ༔ འདོད་ཡོན་ཚོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང༔ སྲིད་ཞིའི་མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འཁོར་བཅས་ཐུགས་དམ་བསྐང༔ བསྐངས་གྱུར་དབང་དང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ བདག་ཅག་མི་དགེ་འཁྲུལ་པའི་བློས༔ བག་མེད་འགལ་འཁྲུལ་ཉམས་པ་ཡིས༔ ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་དང་ཅི་འགལ་བ༔ མཐོལ་ཞིང་བཤགས་སོ་ཚངས་པར་གསོལ༔ ཡིག་བརྒྱ་བརྗོད། ཐ་མ་བསྒྲལ་བ་ནི། ལིངྒ་བཅས་ལ། ཨེ། མཐིང་ནག་འབར་བའི་ལྕགས་ཁང་དུ། །ནྲྀ་ཏྲི་དགྲ་བགེགས་གཟུགས་རྟེན་ལ། །བླ་སྲོག་ཨཱ་ཀརྵ་ཡ་ཛཿ ཁུག་ཆིངས་སྡོམས་ལ་མྱོས་སུ་ཆུག །ཧཱུྃ༔ གདོད་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ༔ གློ་བུར་བདག་ལྟའི་ཞིང་བཅུའི་དགྲ༔ ཡེ་ཤེས་རྣོ་དབལ་མཚོན་ཆ་ཡིས༔ སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་དུ་བསྒྲལ༔ ནྲྀ་ཏྲི་ཤ་ཏྲཱུཾ་མཱ་ར་ཡ་རྦད༔ སྟོབ་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ དུག་གསུམ་དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་པའི་ཤ་ཁྲག་རུས༔ སྲིད་གསུམ་ཞིང་ཀུན་གང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་འདི༔ སྐུ་གསུམ་རོལ་པ་ཁྲག་འཐུང་ཞལ་དུ་བསྟབ༔ ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་དངོས་གྲུབ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ མ་ཧཱ་མཱཾ་ས་རཀྟ་ཀིཾ་ནི་རི་ཏི་པཱུ་ཛ་ཧོ༔ ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་སློབ་དཔོན་ལ་ཕྱག་བྱས་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྫས་གཉིས་བསྣོལ་མར་སྟོབ་ཅིང་བརྡ་དང་བརྡའི་འབུལ་ལེན་བྱ། འདུས་པ་གཞན་རྣམས་ལའང་དྲང་ཞིང་འདོད་པ་ལྔ་ལྡན་དུ་རོལ། ལྷག་མ་བསྡུས་ལ་ཁ་ཕྲུ་གདབ་ཅིང་། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧ་ཧོ་ཧྲཱི༔ས་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལྡན་དུ་བྱས་ལ། ཧཱུྃ༔ བཅོམ་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་ཡི༔ བཀའ་ཉན་ལྷག་མར་དབང་བའི་འཁོར༔ འདིར་བྱོན་འདོད་ཡོན་ལྷག་གཏོར་བཞེས༔ དགྲ་བགེགས་ཞིང་བཅུ་ཆམ་ལ་ཕོབ༔ བཅོལ་པའི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་པར་མཛོད༔ ཨོཾ་ཨུཙྪིཥྚ་བ་ལིནྟ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་ཕྱི་རོལ་དུ་དོར་རོ། །གཉིས་པ་དངོས་གྲུབ་བླང་བ་ནི། ཧོཿ འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོ་ཧེ་རུ་ཀ །འཁོར་བཅས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། །སྔོན་གྱི་ཞལ་བཞེས་དམ་བཅས་པའི། །ཕྲིན་ལས་མཛད་པའི་དུས་ལ་བབ། །ཐུན་མོང་ཚེ་དཔལ་ནུས་སྟོབས་སོགས། །སྲིད་ཞིའི་ཕུན་ཚོགས་ཕྲིན་ལས་བཞི། །གང་བསམ་འབད་མེད་གྲུབ་པར་མཛོད། །དོན་དམ་མི་དམིགས་བདེ་བ་ཆེ། །སྐུ་གསུམ་བདག་ཉིད་གདོད་མའི་མགོན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མངོན་གྱུར་ནས། །གཞན་དོན་རིས་མེད་འགྲུབ་པར་གསོལ། །ཨོཾ་ཡ་མཱནྟ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧོཿ གསུམ་པ་མཆོད་བསྟོད་ནི། སྔགས་ཙམ་གྱིས་མཆོད། ཧཱུྃ༔ ལྷ་ཡི་ལྷ་མཆོག་བཅོམ་ལྡན་འདས༔ གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ༔ གཙོ་འཁོར་སྤྲུལ་པར་བཅས་རྣམས་ལ༔ རབ་གུས་གདུང་བས་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ཅེས་པས་བསྟོད། བཞི་པ་ནོངས་བཤགས་ནི། མ་རྙེད་ཡོངས་སུ་སོགས་དང་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བརྗོད། ལྔ་པ་བསྡུ་ལྡང་ནི། མདུན་བསྐྱེད་ཚོགས་མགྲོན་རྣམས་རྟེན་ཡོད་ན་དེ་ལ་བསྟིམ། མེད་ན་གཤེགས་གསོལ་བྱ། བདག་བསྐྱེད་ལ་དམིགས་ཏེ། ཨ་ཨ་ཨ༔ ལྷར་སྣང་རིག་རྩལ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ༔ དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ངང༔ ཞེས་པའི་དགོངས་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ། བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་རྟགས་ཀྱི་སྐུ༔ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རོལ་པར་ཤར༔ ཕཊ་ཕཊ་ཕཊ༔ ཅེས་བརྗོད་ཅིང་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་ངོ་། །དྲུག་པ་བསྔོ་སྨོན་ནི། འདུན་པ་རྩེ་གཅིག་པས། ཧོ༔ བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས༔ འགྲོ་རྣམས་སྒྲིབ་གཉིས་ཡོངས་དག་ནས༔ ཁ་སྦྱོར་བཞི་ལྡན་མཉྫུ་ཤྲཱི༔ ཟིལ་གནོན་ཁྲག་འཐུང་མྱུར་འགྲུབ་ཤོག༔ བདུན་པ་ཤིས་བརྗོད་ནི། མེ་ཏོག་འཐོར་ཞིང་རོལ་མོའི་སྒྲ་བསྒྲགས་ལ། ཨོཾ༔ དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ་འཇམ་པའི་དཔལ༔ རིག་པ་རང་སྣང་ཟིལ་གནོན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས༔ དབྱིངས་རིག་ཟུང་འཇུག་རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་ཡིས༔ མཆོག་ཐུན་དགེ་ལེགས་གྲུབ་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག༔ ཅེས་ཤིས་པ་བརྗོད་པས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །བསྐྱེད་པའི་གསལ་སྣང་ཆེར་ཐོབ་ཅིང་། །བཟླས་བརྗོད་ནུས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། །ལས་བཞིའི་འཁོར་ལོ་ཕྱོགས་མེད་དུ། །བསྐོར་བས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཤོག །ཅེས་པ་འདིའང་སྤྲུལ་པའི་གཏེར་ཆེན་མཆོག་གྱུར་གླིང་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་རྗེས་སུ་བསྐུལ་ཞིང་། འོག་མིན་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ནས་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་འགྱུར་མེད་ཡིད་བཞིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོས་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་སུ་རྗེ་བླ་མར་བཀའ་བསྩལ་པ་དང་། གཏེར་སྲས་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་གྲགས་པས་བཀའ་ནན་ཡང་ཡང་ཕེབ་པར་བརྟེན། འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་གཏེར་ཆེན་བླ་མ་ཉིད་ལས་བཀའི་གནང་བ་ཞུས་ཏེ་སྔགས་རིག་འཛིན་པ་པདྨ་གར་དབང་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་དཔལ་སྤུངས་ཡང་ཁྲོད་དེ་བཱི་ཀོ་ཊིའི་སྒྲུབ་གནས་སུ་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-TSA-035&oldid=119927"


༄༅། །བཙན་པོའི་མགར་གྱི་དྲ་བས་ཁྱེད་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ། དེ་རིང་ནི་སྤྱི་ལོ 2021 ལོའི་ཟླ4ཚེས 15 རེས་གཟའ་ཕུར་བུ་ཡིན། དྲ་གནས་ཉར་ཚགས། གཙོ་ངོས་སུ་འགོད་པ། ནང་འཇུག\nཕྱོགས་སྟོན་་་་ གཙོ་ངོས།» ཆོས་ལུགས།» ནང་བསྟན་གྲུབ་མཐའ། »ཨ་རི་ན་ནང་བསྟན་དར་ཚུལ།\nརྩོམ་སྒྲིག་པ། ཁཱ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། སྤེལ་དུས། 2013/7/8 ལྟ་ཀློག (8168) རྩོམ་ཁུངས: ངེད་དྲ་བ། པར་འདེབ།\nསྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་འཛམ་གླིང་རིལ་བོའི་དབུ་རྩེ་ན་འགྱིངས་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁམས་ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། མཉམ་མེད་བུ་རམ་ཤིང་བའི་བཀའ་གསུང་དྲི་མ་མེད་པར་ཐོས་བསམ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་དུས་ཚིགས་ཨིན་ཇི་དང་ཧྥ་རན་སི། འཇར་མན་སོགས་ལས་ཕྲན་བུ་འཕྱི་བར་མངོན་ཀྱང་། ད་ལྟ་ནི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་ཞིབ་འཇུག དར་སྤེལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་བླངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་བཞིན་ཡོད།\nསྤྱིར་བཏང་། ཨ་རི་བས་ནང་ཆོས་ལ་ཐོག་མར་ཡིད་སེམས་འཁོར་བའི་དུས་སྐབས་ནི་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོ༡༨༧༣ཡིན་པར་བཤད། ལོ་འདིར་གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་དར་བའི་སིང་ག་ལའི་ནང་ཆོས་དང་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་བར་ལ་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྩོད་འགྲན་ཚོགས་ཞིག་བྱུང་བས། དེའི་སྙན་གྲགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་ཁྱབ་ཅིང་ལོ་དེར་ཨ་རི་བ་དཔྱོད་ལྡན་ཨོར་ཁི་ཟེར་བ་སིང་ག་ལར་རིག་གཞུང་རྟོགས་ཞིབ་ལ་ཕེབས་སྟེ་སངས་རྒྱས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་འཁྲུངས། མཐར་མཆོག་གསུམ་སྤྱི་བོར་བཀུར་ནས་སྐྱབས་སུ་བཟུང་། སྤྱི་ལོ༡༨༩༤ལ་དཔྱོད་ལྡན་པོར་ཁ་རོ་སི་ནས་ཨ་རིར་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་དེབ《 སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད》ཟེར་བ་བརྗོད་བྱ་མང་ཤོས་སང་ག་ལའི་གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ཡོད། སྤྱི་ལོ༡༨༩༣ལ་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀྲེན་ཁོབ chicagoནང་འཚོགས་པའི་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོའི་སྟེང་སང་ག་ལའི་དགེ་བསྙེན་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་དྡྷརྨ་པཱ་ལ DharmaPala ཞལ་སྔ་ནས་གསུང་གླེང་གལ་ཆེན་མཛད་རྐྱེན། ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་དགོངས་ཁྱབ་ཁོངས་དེ་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྙན་པ་དང་གྲགས་པས་ཁྱབ། སྤྱི་ལོ༡༨༩༥ལ་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་བའི་དཔྱོད་ལྡན་སྐོར་ཞིག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉུག་འོག New York ནས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་པ་ཟེར་བའི་ཆོས་ཚོགས་བཙུགས། དེའི་མུར།ནང་ཆོས་ལྟ་དགོངས་གཙོ་བོ་རིགས་དྲུག་འཁོར་བ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཁྱད་པར། མྱང་འདས་ཀྱི་སྐོར་སོགས་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་པར་བསྐྲུན་བྱས་ཀྱང་འཕྲིན་ལས་ཆེར་མ་རྒྱས། རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་དང སཾསྐྲི་ཏའི་སྐད་ལ་\nཆགས་ཐོག་མེད་པའི་ཨ་རིའི་མཁས་པ་ཆེན་མོ C·R·རམ་མན་མཆོག་གིས་སྤྱི་ལོ༡༨༩༡ལ《 ཤར་ཕྱོགས་རིག་གཞུང་ཀུན་བཏུས་ཆེན་མོ》ཞེས་བྱ་བ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཧར་བེ་ཐི་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང （ Harvard ）ནས་པར་\n《 སཾསྐྲི་ཏའི་སྐད་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས 》སོགས་ལྗགས་རྩོམ་མང་། སྤྱི་ལོ༡༩༥༠ལ་དཔྱོད་ལྡན་ཨོར་རིན་དང་ཁི་ར་\nཁི (Henry Clrke Warren) གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གནས་བརྟན་པའི་གཞུང《 ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ》ཞེས་པ་པར་དུ་བསྐྲུན། སྤྱི་ལོ༡༩༥༥ལ་འཇར་པན་དུ་བཅའ་བཞུགས་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཆེན་མོ་ལེར་ཞོར་ཟེར་བས་བསྒྱུར་བའི་འཇར་པན་གྱི་ནང་ཆོས་བསྟན་བཅོས《 ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པའི་མཐོང་\nཐོས》ཟེར་བ་པར་བསྐྲུན་བྱས། ཨ་རིའི་ཡེལ་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང（ Yale ）གི་མཁས་དབང་ཨེར་ཇི་ཐོན་གྱིས་\nབརྩམས་པའི《 སཾསྐྲི་ཏའི་སྐད་དེབ་དང་ཚིག་མཛོད 》ཅེས་པ་དང་གོང་སྨྲས་མཁས་དབང་ཆེན་མོ C·R·རམ་མན་\nགྱིས་བརྩམས་པའི《 སཾསྐྲི་ཏའི་བརྡ་སྤྲོད》དང《 ནང་ཆོས་ཡིག་བསྒྱུར》། 《 ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འགྲེལ》《 མདོ་ཀུན་བཏུས》སོགས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དགའ་བསུ་ཐོབ་པས་འཕྲིན་ལས་ཆེར་རྒྱས་པར་མངོན།\nཁྱད་པར་དུ་ཨ་རིའི་མཁས་དབང་ཁི་ར་ཁི（ Henry Clarke Warren ）འདི་བ་ནི་སྤྱི་ལོ༡༨༥༤ལ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་པོ་སི་ཏོན་ནས་སྐྱེས། རྟ་ཐོག་ནས་འགྱེལ་བས་རྐང་ལག་ལ་སྐྱོན་ཤོར་ཡང་ཆུང་དུས་ནས་པ་ལ་ཐུབ་དང་ཁང་ཏིའི་མཚན་ཉིད་རིག་པར་སྦྱངས། ཕྱིས་ནང་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་མཛད་དེ་བཀའ་སྡེ་སྣོད་ལ་མཁས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས། ནང་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ཨ་རིའི་ནང་དར་ཁྱབ་གོང་འཕེལ་ལ་མཛད་པ་ཡང་།མི་ཚེ་གང་གི་རྒྱུ་ནོམ་པ་ཡོད་ཚད་གནས་བརྟན་སྡེ་ཆོས་ཚོགས་ལ་ཞལ་འདེབས་སུ་ཕུལ། སྤྱི་ལོ༡༨༩༩ལ་ཞི་བར་གཤེགས། ད་དུང་ཚད་མ་རིག་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པའི་དཔྱོད་ལྡན་ཧྲི་དར་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་ཆོས་དང་ཕྱི་རོལ་རྗེན་གྱི་ཆོས་ཚུགས། རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོས་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་མཁས་པ་རན་ཁ་སི་ཀྲི་སོགས་ཀྱང་ཡོད། རན་ཁ་སི་ཀྲི་འདི་བས་ད་ལྟ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རོ་ཅོག་ཁམ་པོ་ཀྲི་གློག་ཀླད་ནང་འཇུག་པར་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་བཞིན་གདའ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཁོངས་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེན་མོ A·K·ན་ར་མཆོག་གིས་ཀྱང་ནང་ཆོས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལེགས་མཛད་ཆེ།གཞན་དུ་ན། ཨ་མེར་སིས་བརྩམས་པའི་དེབ《 ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགོངས་དོན་དང་ཨ་རིའི་བསམ་བློ》། （༡༩༧༢ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན）ཀྲོ་མུ་རན་གྱིས་བརྩམས་པའི《 དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས》（༡༩༦༠ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན）ཁཱ་རོ་ཕུས་བརྩམས་པའི《 ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་གསུམ》ཧྥི་ལོ་མིས་བརྩམས་པའི《 སེམས་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསམ་གཏན》ཟེར་བ་དང《 དགའ་བའི་སྒྱུ་རྩལ》གུ་རི་རོ་མུས་བརྩམས་པའི《 ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ》ལ་སོགས་པ་དང་། འཇར་པན་གྱི་ནང་ཆོས་མཁས་པའི་དབང་བོ་ཧྲིབ་ཙོ་ཁེན（ Suzuki ）དབྱིན་ཡིག་གི་བརྩམས་བསྒྱུར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་ཀྱང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་དོན་གཉེར་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་མུན་སེལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་དང་ལམ་སྟོན་གྱི་དེད་དཔོན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།\nའཇར་པན་གྱི་ནང་ཆོས་ཀྱང་ཨ་རིར་དར་སྔ། ཕལ་ཆེར་སྤྱི༡༨༩༩ལ་འཇར་པན་གྱི་ནང་ཆོས་མཁས་པ་ཆེན་པོ Yuantian Zonghui ཟེར་བ་ཨ་རིའི་ཕེབས་པ་ནས་དར་མགོ་ཚུགས། འཛམ་གླིང་འཁྲུགས་ཆེན་གཉིས་པའི་སྔ་\nརྗེས་སུ་འཇར་པན་ནང་ཆོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལྔ་ཙམ་དགོན་སྒྲུབ་སྡེ་དང་ཆོས་ཚོགས་ཨ་རིའི་ཡུལ་གྲུ་མང་བོར་དར་ཁྱབ་བྱུང་། འདིའི་ལྟ་དགོངས་གཙོ་བོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྒོམ་གྱི་ཆོས་སྐོར་ཡིན། ནང་སྒོས་སུ་འཇར་པན་གྱི་དེང་རབས་ནང་ཆོས་ཀྱི་དྲན་དབང་ཆེན་མོ་ཧྲིབ་ཙོ་ཁེན（ Suzuki）འདི་བ་སྤྱི་ལོ༡༩༤༨ལ་ཨ་རིར་ཕེབས་སྟེ་ནང་ཆོས་ཐད་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དང་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་མང་མཛད་པས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཁོ་ལག་རྫོགས་པའི་མཁས་པ་དང་གསར་སློབ་པ་མང་བོ་ནང་བའི་སྐྱབས་འོག་ཏུ་བཅུག མ་འགྱངས་པར་སྐད་གྲགས་ཅན་ཚོགས་པ " ཨ་རིའི་ནང་ཆོས་ལྷན་ཚོགས " （ B·C·A）ཟེར་བ་བཙུགས་སྟེ་ཨ་རིར་དར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་འཇར་པན་གྱི་ནང་ཆོས་ལྟ་གྲུབ་ཡོད་ཚད་དབུ་འཛིན་ལྟ་བུའམ་སྟོབས་ཤུགས་སུ་གྱུར། ད་ལྟ་ཨ་རིའི་ནང་འཇར་པན་ནང་ཆོས་ལ་ཕྱོགས་པའི་དད་ལྷན་ཧ་ལམ་ཁྲི་སུམ་ཅུར་ཉེ་བར་བཤད། ཁོང་ཚོས་ལྟ་དགོངས་ཁྱབ་སྒྲོག་བྱེད་སའི་དུས་དེབ་གལ་ཆེན་གཉིས་ནི་དབྱིན་ཡིག་གི《 སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རབས》ཟེར་བ་དང《 འཛམ་གླིང་གླེང་སྟེགས》ཟེར་བ་སྐད་གྲགས་ཆེ། ཨོར་ཁི་སི་ཧྥོར་རྡི（HarVard）སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་འཛམ་གླིང་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ལྟ་གནད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་རྩོམ་དེབ་གཙོ་གྲས་སྐོར་ལ། 《 སྤྱི་ལོ༡༩༠༠ནས་སྤྱི་ལོ༡༩༥༠བར་གྱི་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར》（༡༠༦༧ལོ་པར་བསྐྲུན་བྱས）ཞེས་པ་དང་《 བསྐྱར་དུ་དར་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོས》ཞེས་པ་དང《 མོ་ཙེ་ཏུང་གི་དབང་བསྒྱུར་ག་འོག་གི་ནང་ཆོས་གནས་སྟངས》 （༡༩༧༢ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས）གཞན་ད་དུང《 རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོསགསར་འགྲེལ》དང《 རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོས》སོགས་ལྗགས་རྩོམ་རིན་ཐང་ཅན་མང་དུ་གདའ། ཨ་རི་བ་ཁར་སྤོ་ཁ་ན་དང་རིལ་ཐི་རྣམ་གཉིས་ནང་ཆོས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྟ་དགོངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་དགེ་བར་མ་ཟད་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོས་ལ་ཡང་མཁས་པར་བཞེད། ཨ་རིར་རྒྱུན་བཞུགས་འཇར་པན་པ་པེ་ཁྲོན་དང་རྒྱ་ནག་པ་ཁྲིན་ཀོན་ཧྲིན（ Kennethchen ）པ་ཀྲིག་སོགས་ཀྱང་ནང་ཆོས་ལ་མཁས་པའི་ཡར་རྩེར་སོན། ཁྱད་པར་དུ་ཁྲིན་ཀོན་ཧྲིན་གྱི་ལྗགས་རྩོམ་ལ《 ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྱུར་བཅོས་འོག་གི་རྒྱ་ནག》（ The Chinese Transformation Of Buddhism ）ཟེར་བ་གྲགས་ཆེ། པན་ཀྲིག་ཀྱང་ཆུང་དུས་སིང་ག་ལར་ཕེབས་ནས་གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་རྣལ་མ་བྱས་ཤིང་། ལྗགས་རྩོམ་གཙོ་བོ་ལ《 རྒྱལ་བོ་མ་བུ་དེས་དྲིས་པའི་མདོ》སོགས་གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་སྣོད་མང་དུ་བསྒྱུར་ནས་པར་བསྐྲུན་བྱས། ད་དུང་ཨ་རིར་བཞུགས་པ་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོས་མཁས་པ་དང་དེ་དག་གི་ཆོས་ཚོགས་མང་དུ་ཡོད་པའི་གཙོ་ཆེ་ཤས་དགེ་བསྙེན་མཁས་པ་ཧྲིན་ཅ་ཀྲིན་གྱིས་སྤྱི་\nའཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ཡིག་བསྒྱུར་ཚོགས་པ་བཅས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་སྐད་གྲགས་ཆེ། སྤྱི་ལོ༡༩༧༥ལ་བཙུན་པ་ཧྲིན་ཡན་ཧྥ་ཧྲིས（ Sheng Yan ）ཨ་རིའི་ཉུག་འོག་གྲོང་ཁྱེར་ནང་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་དཔེ་\nམཛོད་ཁང་ཟེར་བ་དང་བསམ་གཏན་པའི་བསྟི་གནས་ཟེར་བ་བཙུགས། ཞོར་དུ《 སྒོམ་པ་བའི་གསར་འགྱུར》ཞེས་\nཔ་དང《 བསམ་གཏན་པའི་དུས་དེབ》ཟེར་བ་གཉེར། ཅིན་ཧེ་ཧྥ་ཧྲི་དང་ཡོན་ཞིན་ཧྥ་ཧྲི་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲོང་ཁྱེར་\nཤིག་སེ་ཐོན་དུ " ཏི་ཀྲིག་ནང་ཆོས་ཚོགས་པ " ཟེར་བ་བཙུགས། ཐེ་དབན་ཞིན་ཡོན་ཧྥ་ཧྲི་ནས་ཨ་རིའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་ཧྥོ་ཀོང་ཧྲན（ Fu guang shan ）གྱི་ཆོས་ཚོགས་གྲགས་ཅན་དང་དགོན་པ་ཁ་ཤས་བཏབ་ཡོད། ཞོན་དཔའ་ཧྥ་ཧྲི（ Xuan hua ）ནས་ཀྱང་ཆོས་ཚོགས་དང་དགོན་པ་བཏབ།\nདུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་ཙམ་མམ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་སྟོད་ཙམ་དུ་ཨ་རིའི་ཉུལ་ཞིབ་ཉེན་རྟོགས་པ་རོལ་ཁི་བེར་བོར་ཁ་བ་ཅན་དུ་ཐེངས་གཉིས་བསྐྱོད་རྗེས། ཕྱིར་ལོག་ནས་རང་གི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་ཟིན་བྲིས་བཏབ་པ《 བླ་མའི་རྒྱལ་ཁམས》ཟེར་བ་དང《བོད་ཀྱི་ཡུལ》ཟེར་བའི་རྩོམ་དེབ་གཉིས་སྤྱི་ལོ༡༨༩༡ལ་ཨ་རིར་པར་བསྐྲུན་བྱས། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཡིག་ཐོག་ནས་ཨ་རིར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ཐོག་མའང་ཡིན།དེའི་རྗེས་སུ《 ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ》ཟེར་བ་དང《 སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རྣམ་ཐར》གཉིས་པར་དུ་བསྐྲུན། དེའི་འཕྲོར་ཉི་ཏུ་མུ་ཟེར་བའི་དཔྱོད་ལྡན་གྱིས《 ཡེལ་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་གི་དཔེ་མཛོད་དུ་གཉེར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་སྐོར》ཟེར་བ་དང《 བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་གནའ་རྫས》ཟེར་བའི་རྩོམ་དེབ་གཉིས་སྤྱི་ལོ༡༩༦༠ལ་པར་བསྐྲུན་བྱས། ཁྱད་པར་དུ་ཨ་རི་བ་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་མཁས་པའི་ཡང་རྩེར་སོན་པ་ཞིག་ནི་དཔྱོད་ལྡན་ཝེར་མན་དུ་མཚན་གྱི་གྲགས་པ་འབར་བ་འདིའོ། ། དམ་པ་འདིའི་ལྗགས་རྩོམ་གྲགས་ཅན་སྐོར་ལ། 《 ནང་ཆོས་རྒྱུད་སྡེ་ནས་བསྟན་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་མཚོན་བྱེད་གླེང་བ》《 ནང་ཆོས་ཁྲོད་ཀྱི་སཾ་སྐྲི་ཏའི་སྐད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས》《 ནང་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་འབྱེད་དང་རྒྱུད་སྡེའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཞག》（༡༩༧༣ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས）《 མཁས་གྲུབ་རྗེ་དང་གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཤད》《 ནང་ཆོས་གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེའི་སྐོར་གྱི་སྔ་རབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ》《 ནང་ཆོས་དབུ་མ་བའི་ལེགས་མཛད》（༡༩༦༩ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས）《 ནང་ཆོས་རྒྱུད་སྡེ་ཐད་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་སྟངས》 （ ༡༩༧༣ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས）《 བསམ་ཡས་དགོན་པ་དང་གྲུབ་མཐའི་རྩོད་གླེང་གི་སྐོར》《 གསར་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ》ལ་སོགས་པ་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩོམ་དེབ་མང་དུ་མཛད་པས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཐེབས། ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་དགོངས་དང་གཞུང་ཟབ་མོ་དག་ལ་ཐོས་བསམ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་གོ ། ད་དུང་། དཔྱོད་ལྡན་ལར་ཀ་ནས་བརྩམས་པའི་དེབ་ལ། 《 བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་ཆོས་ཞིབ་འཇུག་གི་མཛད་རྗེས་གསར་བ》ཞེས་པ་དང《 ཇོ་ནང་བ ___ནང་ཆོས་རང་གཤིས་སྨྲ་མཁན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག》（༡༩༧༣ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས）《 འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ》（༡༩༦༤ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས）《 བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར》（༡༩༦༦ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས）《 བོད་དང་སོག་པོའི་བར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཞིབ་འཇུག་གསར་བ》（༡༩༧༥ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས）གཞན་ཡང་མཁས་དབང་ཨེལ་ཁོར་གྱིས་བརྩམས་པའི་དེབ་ལ། 《 བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་དམངས་སྲོལ》ཞེས་པ་དང་《 བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དང་ཆོ་གའི་སྐོར》སོགས་ནང་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འོད་སྣང་སྦྱིན་ནུས་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་\nཀྱི་གྲུབ་ཆར་འཇོ་ཐུབ་པའི་གསུང་གི་མཛད་པ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་ང་ཚོར་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ནི་རླབས་ཆེ་བའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཅིག་བུ། འགྲོ་བ་མིའི་རླབས་ཆེ་བའི་བསམ་བློའི་རྒྱགས་ཕྱེ་དམ་པ་རྣམ་འདྲེན་བུ་རམ་ཤིང་བའི་རིང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་གང་འདི་ནུབ་ཕྱོགས་དྲན་དབང་མང་བོའི་མིག་གི་བདུད་རྩི་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དཔག་ནུས་ཤིང་གཞི་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་ལའང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་ས་དམ་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་ལགས། ཁྱད་པར་དུ་སྤྱི་ལོ༡༩༥༥ལ། དབུས་གཙང་གི་གྲྭ་ས་འགྲིམས་སྟེ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་བཞེས་པའི་སོག་པོའི་གྲྭ་བ་དབང་ཕྱུག་སྐལ་བཟང་ཟེར་བ་ཨ་རིར་ཕེབས་ནས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་སྒྲུབ་སྡེ་བཏབ། དོན་གཉེར་ཅན་མང་བོ་ལ་སོག་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཁྲིད་བསྐྱངས། ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་དགེ་བཤེས་འདི་བས་ཨ་རི་ནས་ནང་ཆོས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ཟེར་བའི་ཚོགས་པ་བཙུགས། སྤྱི་ལོ༡༩༧༣ལ་བཀའ་གདམས་དང་དགེ་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་དགོངས་མཚོན་པའི་གླེགས་བམ་མང་བོ་དབྱིན་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་པར་བསྐྲུན་བྱས། དམ་པ་འདི་བ་ཨ་རིར་ཕེབས་མཁན་དགེ་ལུགས་པའི་དགེ་བཤེས་ཐོག་མའང་ཡིན། གཞན་དུ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་དང་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ། མཉམ་མེད་བཀའ་བརྒྱུད་བཅས་ཀྱིས་སོ་སོ་ནས་བཙུགས་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་སྒྲུབ་སྡེ་ཆེ་ཕྲ་མང་བོ་ཨ་རིའི་ཡུལ་གྲུབ་གང་སར་ཁྱབ་ཡོད། ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་མཇུག་ཙམ་ལ་ཨ་རིའི་ཀ་ལི་ཧྥུ་ཉིའི་མངའ་སྡེའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང " བོད་ཀྱི་རྙིང་མའི་སྒོམ་སྒྲུབ་ལྟེ་གནས（ TibetannyingmaeditationCenter ）ཟེར་བའི་ཆོས་ཚོགས་བཙུགས།ཆོས་ཚོགས་\nའདི་བས་མུ་མཐུད་དུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་གྲུ་མང་བོར "" རྙིང་མའི་ལྟེ་གནས " དང " རྙིང་མའི་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་ཁང་། " དྡྷམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་རྒུད་སྐྱོབ་མཐུན་ཚོགས་སོགས་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སྨན་པའི་ཆོས་ཚོགས་མང་དུ་བཙུགས་ཡོད། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་མཉམ་མེད་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གདམས་པའི་མཛོད་འཛིན་སྐྱབས་རྗེ་དྲུང་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཨ་རིར་ཞབས་སོར་བསྒྱུར་ནས་ཆོས་ཚོགས་སྒྲུབ་སྡེ་ཁག་མང་དུ་བཙུགས་པས་གདུལ་བྱ་ཆེ། དམ་པ་ཁོང་ནི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་ནང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇིའི་ཨོར་ཁི་སི་ཧྥོར་རྡི（ Oxfordrh སཾྉྤ ）གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་ནས་མཐར་ཕྱིན། ཁོང་གི་ཆོས་ཚོགས་གྲགས་ཅན་ནི " རྡོ་རྗེའི་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས " ཟེར་བ་འདི་ལགས་ཤིང་། འདི་ནི་ཨ་རིའི་ནང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཕྱག་ཆེན་གྱི་ལྟ་དགོངས་སྤེལ་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་རྒི་རིན་མུ་སུ（ Simon Grimes）ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་དང་སྒྲུབ་སྡེ་མང་དུ་ཡོད། རྙིང་མའི་སྤྲུལ་སྐུ་དར་ཐང་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱང་ཨ་རིའི་ནང་སྐད་གྲགས་ཆེ། ཆོས་ཚོགས་ཀྱང་ཨ་རིའི་ཁང་སྐད་གྲགས་ཆེ། ཆོས་ཚོགས་འདིའི་ཁོངས་གཏོགས་སུ་ཤམ་བྷ་ལ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་རྙིང་མའི་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་ཁང་། ཡེ་ཤེས་སྡེའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བཟོ་གྲྭ་སོགས་ཡོད། བླ་མ་བཟོད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས་ཐེག་ཆེན་གཅེས་སྐྱོང་ཚོགས་པས་ཀྱང་ཨ་རིའི་ནང་ལྟེ་གནས་དང་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་མང་དུ་བཙུགས་ཡོད། འདིའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་ཤེས་འདོད་པ་དག་གིས་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་གཞན་ལས་ཤེས་པར་འཚལ་ལ། འདིར་ནི་མཛུབ་མོ་རི་སྟོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕྲན་བུ་བཀོད་པ་ལགས།\nཨ་རིའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་མཐོ་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་མང་ཆེ་ཤོས་ནང་ནང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་མཉམ་ཞིབ་སྡེ་བཙུགས་ཡོད། དཔེར་ན། ཧར་བེ་ཐི（ Har Vard ངྔྷྲཀྵྱུཾ ）གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་ཁོངས་ཆོས་ལུགས་སྡེ་ཚན་དང་ཡེལ（ Yale ཉྴུཡུཾ ）གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་གི་ཡེ་ཤི་ཡའི་སྡེ་ཚན། ཧོ་ནི་ལོབ་ལོབ（ Honolulu ཁྙཀྚཻཏྩི ）གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སྡེ་ཚན། བེ་སི་ཁམ་ཤན་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་གི་ཨེ་ཤི་ཡའི་ལྷོ་བརྒྱུད་སྡེ་ཚན། གོ་ལོན་པེ་ཡ་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡའི་སྡེ་ཚན། བ་ཧྲིན་ཏོན་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་ཁོངས་ཨེ་ཤི་ཡའི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ཟབ་མོ་དག་ལ་ཐོས་བསམ་རྣལ་མ་དང་ཞིབ་འཇུག་ཡང་དག་བྱས་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས། ནང་ཆོས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐད་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཀྱང《 འཛམ་གླིང་ནམ་ཆོས་ཞིབ་་ཚོགས་དེབ》དང《 ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ》《 ཆོས་ལུགས》《 ཨ་རིའི་ཤར་ཕྱོགས་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དེབ》《 ཨ་རིའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིག་པ་བ》《 གསེར་གྱི་པདྨ》ལ་སོགས་པ་དོན་གཉེར་ཅན་མང་པོའི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་རེ་འདུན་འགྲུབ་པའི་རིག་པའི་དགའ་ཚལ་ཀྱང་དམངས་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་རིག་པའི་དགའ་ཚལ་ཀྱང་དམངས་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་རྒྱལ་ཁམས་འདིར་མང་དུ་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །\nརྩོམ་ཐུང་འདིའི་ས་བོན་གཙོ་བོ་ནི《 ནང་ཆོས་རིག་པའི་རྩོམ་བཏུས（ BuddhisnDigost ）\nཉིས་སྟོང་བཞི་ལོའི་དེབ་གཉིས་པ་ལགས་ཤིང་རྩོམ་ཁྲོད་ཀྱི་ཐད་སྙད་ཁ་ཤས་ལ་ཨ་ཏ་ལིའི་གྲོགས་པོ་འབལ་འཇོ（ GiacomoBagglo ）དང་ཝོལ་གཟེ（ Amtoime Roset ）གཉིས་ཀྱིས་རམ་འདེགས་བྱས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་ལགས་སོ། །\n༡ . སིང་ག་ལའི་དགེ་བསྙེན་མཁས་པ་ དྡྷརྨ་པ་ལ (AnagarikalDharmaPala )མཆོག་ནི་ སྤྱི་ལོ༡༨༧༣ལ་འཁྲུངས་ཤིང་སྤྱི་ལོ༡༩༣༥ལ་ཝ་རན་སའི་རང་སྤྱིལ་དྲི་བཟང་དགའ་ཚལ(MillagandhakutiVihara) དུ་ཞི་བར་གཤེགས། དམ་པ་འདི་བ་ནི་ཉེ་རབས་ཀྱི་སིང་ག་ལ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཀྱི་བ་དན་སྲིད་རྩེར་གཡོ་བ་ཞིག་ཡིན། གཞོན་དུས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཁྲིམས་ལུགས་སྦྱངས། ཕྱིས་སུ་སངས་རྒྱས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་འཁྲུངས། སྤྱི་ལོ༡༨༩༡ལ་མ་གྷ་དྷ་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་མ་ཧཱ་བྷོ་དྷི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས (Maha Vodhi Society ) བཙུགས། སང་ག་ལ་དང་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇི་སོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་བོར་རྒྱལ་བསྟན་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་དང་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཚན། ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་ཁང་སོགས་མང་དུ་བཙུགས། ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་བའི་ནང་བའི་གནས་བྱིན་ཅན་མང་བོ་ཕྱི་རོལ་བའི་ལག་ནས་ཚུར་བླངས་སྟེ་ཞིག་གསོ་བྱས། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོར་ཕེབས་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་དགོངས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས། 《 བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ》ཟེར་བའི་དབྱིན་ཡིག་གི་དུས་དེབ་སྤེལ།\nསྤྱི་ལོ༡༨༩༣ལ་ཨ་རིའི་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་དམ་པ་འདིས་སྒྲོགས་སྦྱངས་མཛད་པའི་ལྗགས་རྩོམ་གཉིས་ནི《 སྐྱེ་དགུ་རོལ་བཞིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད》ཅེས་པ་དང《 ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་དགོངས་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས》ཟེར་བ་འདི་ཡིན། དམ་པ་འདི་བ་སྐུ་ཚེ་སྨད་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་སློང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པ་ཞིག་གོ །\n༢ . མཁས་དབང་ཧྲོབ་ཙོ་ཁེན། (Suzu ki ཝཻལླེསྨམྭཱུ ) མཆོག་ནི། ཉེ་རབས་འཇར་པན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་\nདགུང་ལོ་གོ་དྲུག་སོན་པ་སྤྱི་ལོ༡༩༦༦ལ་འཇར་པན་གྱི་རྒྱལ་ས་ཀྲོག་ཁྱོག་ནས་སྐུ་གཤེགས།ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ནང་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་མཁས་དབང་འདི་བ་སྙན་གྲགས་ཆེ། དམ་པ་འདིས་འཇིག་རྟེན་མི་ཡུལ་ལ་ཕུལ་བའི་མཛད་པ་གསུང་གི་ལེགས་སྐྱེས་སུ་གསུང་འབུམ་རིན་ཐང་ཅན་པོད་སུམ་ཅུ་ལྷག་བཞུགས། འདིའི་སྐོར་ཞིབ་པར་མཁྱེན་འདོད་པ་དག་གིས་ཉིས་སྟོང་ལོར་བཏོན་པའི་དེབ《 Chan Studies 》ལ་གཟིགས་པར་འཚལ།


འབའ་སྟོད་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ།ཡོང་ཁུངས།མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༢༠ལོའི་ཟླ་བ་༠༨ཚེས་༡༤ཉིན།\nང་ཚོ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བ་ནི་མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་མངའ་བའི་རིག་གནས་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་དེའི་ཁྲོད་དུ་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཁྱད་ཆོས་ལ་སོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ལྡན་པའི་ཞོར་དུ། མི་རིགས་སོ་སོར་ཕན་ཚུན་ལ་སྡུད་ལེན་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱ་འོས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་བསླབ་བྱ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གནས་པའང་སྨོས་མ་དགོས། དེ་བཞིན་རང་རེའི་བོད་མི་རིགས་འདིར་མཚོན་ནའང་། ཡུན་རིང་ཞིང་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ལོ་ཙཱའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པར་མ་ཟད། ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སྐོར་གྱི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ཀྱང་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་གདེང་འཇོག་དང་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པའི་ཞོར་དུ། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་དང་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེའི་ཞན་ཆའམ་མི་འདང་ས་དེའང་ངེས་པར་མཐོང་དགོས་ལ་ཁས་ཀྱང་ལེན་དགོས། དེ་བས་མི་རིགས་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་དོར་ནས་གཞན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་འབད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱང་དགོས་ལ། ལྷག་པར་དུ་བོད་རང་གི་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་ངེས་པར་དུ་མཁོ་བའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་བཤད་དང་དེའི་ཞིབ་འཇུག་རིགས་ལམ་རྣམས་ཅི་ནུས་སྒོས་སྡུད་ལེན་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་བླངས་ནས་རང་གི་སྟོང་ཆ་བསྐང་རྒྱུ་ནི། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་ལ་མཛུབ་སྟོན་དང་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་སྒུལ་ཤུགས་དང་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །\nགཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་བླངས་ནས་རང་གི་སྟོང་ཆ་བསྐང་དགོས་ན། ཐོག་མར་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ནས་སོ་སོའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རྟོགས་དགོས་ལ། ཞོར་དུ་ལེགས་ཆ་དང་ཞན་ཆ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གསལ་པོར་ངེས་དགོས་སོ། །\nགཅིག་ནི་གཞུང་ལུགས་སུ་བསྐྲུན་པའི་དུས་སྔ་ཞིང་བཙན་པོའི་བཀའ་ཁྲིམས་ལྟར་གཏན་དུ་ཁེལ་བ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་བཀས་བཅད་ཐེངས་གཉིས་པའི་དུས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》 ནི་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱི་ཕྱི་མོ་སྟེ། གཞུང་རང་ངོས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་དེ་ནི་བོད་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བཏང་ན། མ་མཐའ་ཡང་ད་བར་དུ་མི་ལོ་སྟོང་གཅིག་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་འདས་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཚོན་ན། གནའ་དུས་ཧན་རྒྱལ་རབས་ནས་བཟུང་ནང་བསྟན་རང་སྐད་དུ་ལོ་ཙཱ་མཛད་པའི་སྲོལ་ཚུགས་པ་དང་། སྔ་ཕྱིར་བྱོན་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ལག་ལེན་ལས་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་པའི་ལོ་ཙཱའི་སྐོར་གྱི་གཞུང་བཤད་ཀྱང་ཅུང་མང་དུ་བཞུགས་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་སྒྱུར་ཐབས་རེ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས་སོགས་གཙོར་བཟུང་སྟེ་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས། ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་སོ་སོར་ཁྱབ་པའི་གཞུང་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཆ་ཚང་ཞིག་མཐོང་མ་བྱུང་། ཉེ་རབས་ཀྱི་ལོ་ཆེན་ཡན་ཧྥུ（严复）ལགས་ཀྱིས་ཞིན་ཏ་ཡ（信达雅）ཞེས་པའི་ལོ་ཙཱའི་རྩ་དོན་དག་བཏོན་པ་གཞིར་བྱས་ཏེ་ད་གཟོད་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་རིམ་གྱིས་ཆ་ཚང་དུ་འགྲུབ་པའི་ལམ་བུར་ཞུགས་པ་ཡིན། ཡང་ནུབ་གླིང་གི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཚོན་ན་དང་པོ་ཆོས་གཞུང་བསྒྱུར་པ་ནས་མགོ་ཚུགས་ཤིང་། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་དབྱིན་ཇིའི་མཁས་པ་ཆའོ་ཀྲི་ཁན་པཱར་ཞེས་པ་ཞིག་གིས 《གདངས་བཞི་ཅན་གྱི་ལོ་ཙཱ་དང་དཔྱད་འགྲེལ》བརྩམས་པ་ནི། ལོ་ཙཱའི་གནད་དོན་དཔྱད་བརྗོད་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མར་བགྲང་བ་ལྟར་བརྩིས་ན། ད་བར་དུ་མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་ལས་འདས་མེད་དོ། ། ཡང《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》ནི་དུས་སྐབས་དེར་བཙན་པོའི་བཀའ་ཁྲིམས་ལྟར་ཁྱབ་སྒྲོག་མཛད་པ་ཡིན་ཀྱང་། དོན་གྱིས་ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཕལ་ཆེར་འདུས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་ལག་ལེན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་སྒྱུར་ཐབས་དམ་པ་བཞིས་གཙོ་བྱས་བྱེ་བྲག་གི་སྒྱུར་ཐབས་མང་པོ་ཞིག་དཔེ་དང་བཅས་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་འདུག་པར་མ་ཟད། གཞན་ལོ་ཙཱའི་རྩ་དོན་དང་ཚད་གཞི། ལོ་ཙཱའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་དགོས་པ། ཐ་སྙད་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་ཐབས་དང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ལ་སོགས་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ལ་ངེས་པར་མཁོ་བའི་ནང་དོན་ཕལ་ཆེར་འདུས་ཡོད། གཞུང་དེ་ནི་རྒྱལ་བློན་ལོ་པཎ་མང་པོ་འདུས་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་ངོས་ཐད་ནས་གཏན་དུ་ཁེལ་བ་ཡིན་པས་ན། ལོ་ཙཱ་བ་རྣམ་པས་བཀའ་ཁྲིམས་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་ལྟར་བརྩིས་པར་མ་ཟད། ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་བྱ་བར་ཡང་བྱེ་བྲག་གི་མཛུབ་སྟོན་ནུས་པ་རྒྱ་ཆེར་ཐོན་ཏོ། །\nགཉིས་ནི་ཐ་སྙད་བཀས་བཅད་དང་གཞུང་ལུགས་བསྐྲུན་པ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་བཀས་བཅད་ཐེངས་གསུམ་ནི་དོན་གྱིས་ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་སྤེལ་བའི་རིག་གནས་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ། ལོ་ཙཱ་བརྒྱུད་ནས་འོང་བའི་སྔར་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གསར་པ་རྣམས་གཅིག་གྱུར་དང་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་ནས་བཙན་པོས་བཀས་བཅད་པ་ཡིན། དཔེར་ན་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི《སྒྲ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ》དང་ཕྱིས་ཀྱི《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གཉིས་ནི། བཙན་པོས་བཀས་བཅད་པའི་སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་མིང་མཛོད་འདུས་མ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ན། བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ལག་ལེན་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱའི་ཉམས་མྱོང་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམས་གཞུང་ལུགས་སུ་བསྐྲུན་དུས། གསར་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱང་དུས་ལྟར་དུ་དག་བཅོས་དང་གཅིག་གྱུར་མཛད་རྒྱུ་དེའང་དེའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། སྐད་གསར་དུ་མིང་གདགས་དགོས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད་པའང་གཞུང་དེ་ལས།“སྐད་ཀྱི་ལུགས་འདི་ལྟར་བཀས་བཅད་པ་ལས་སོ་སོ་ནས་སུ་ཡང་འཆོས་ཤིང་འོག་ཏུ་མིང་གསར་དུ་འདོགས་སུ་མི་གནང་གིས། བསྒྱུར་བ་དང་འཆད་པའི་གྲྭ་སོ་སོ་ནས་སྐད་གསར་དུ་མིང་གདགས་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་། སོ་སོའི་གྲྭ་གྲྭར་མིང་ཆད་པར་མ་གདགས་པར་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དང་སྒྲའི་ལུགས་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་། ཆོས་ལ་ཇི་སྐད་དུ་གདགས་པ་དཔྱད་དེ། ཕོ་བྲང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ཀྱི་འདུན་ས་དང་། དྷརྨྨ་ཞུ་ཆེན་འཚལ་བའི་གྲྭར་ཕུལ་ལ། སྙན་དུ་ཞུས་ཏེ་བཀས་བཅད་ནས་སྐད་ཀྱི་དཀར་ཆག་གི་དཀྱུས་སུ་བསྣན་ནོ། །”ཞེས་གསུངས་ཡོད། མདོར་ན། ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་བསྐྲུན་པའི་ཞོར་དུ་གསར་བྱུང་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཇི་ལྟར་གདགས་དགོས་པར་དཔྱད་དེ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་དུ་བཀོད་པ་འདིའང་བོད་རང་གི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གོ །\nགསུམ་ནི་འགྱུར་དཔྱད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་སྤེལ་བས་བྱེ་བྲག་གི་དམིགས་ས་ལྡན་པ། བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་འགྱུར་གྲངས་མང་ཞིང་འགྱུར་སྤུས་ལེགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི། འགྱུར་དཔྱད་ཀྱི་སྲོལ་སྔ་མོ་ནས་ཚུགས་ཤིང་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་ཡང་དག་པར་བཅོས་པའི་གནད་འདིར་ཐུག་ཡོད། བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ནི་སྔ་མའི་འགྱུར་དཔྱད་དག་གི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་བསྐྲུན་པ་སྟེ། ཡུན་རིང་གི་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་ལས་བྱུང་བའི་ལེགས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་ཉེས་པའི་བསླབ་བྱ་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་ཅིང་། ལོ་པཎ་མང་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་དང་བློ་གྲོས་ཀྱི་བཅུད་འདུས་ཡོད། ཕྱིས་སུ་བྱོན་པའི་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སོགས་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་བཤད་དག་ཀྱང་སྔ་མའི་འགྱུར་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཏེ་བྱུང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་འཐུས་ཚང་དང་ཚད་ལྡན་དུ་འཕེལ་བར་ཕྱག་རྗེས་མི་དམན་པ་བཞག། ལོ་ཙཱའི་ཐད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མའི་འགྱུར་དཔྱད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་བཏོན་པས་ན། སོ་སོར་བྱེ་བྲག་གི་མཛུབ་གུ་འཛུགས་ས་ལྡན་ཏེ། དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་ལག་ལེན་དུ་འདེབས་ནུས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གང་ཞིག་ཀྱང་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དང་བསླབ་བྱ་གཞིར་བཞག་སྟེང་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་པ་ཡིན་པས། བམ་བཤད་དང་སྤྱི་བཤད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་པའི་དམིགས་ས་ངེས་ཅན་རེ་མཆིས་ཏེ། ལོ་ཙཱའི་གནད་དོན་རེ་རེ་ལ་ཐག་གཅོད་པའི་ཐབས་ཇུས་རེ་རེ་བསྟན་འདུག་པའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་ལོ། །\nདེ་ལྟར་ང་ཚོས་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་དེའི་ཐུན་མིན་གྱི་དགེ་མཚན་དང་ལེགས་ཆ་སོགས་ཅི་ནུས་སྒོས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱ་དགོས་པའི་ཞོར་དུ། དེའི་མི་འདང་སའམ་ཞན་ཆ་རྣམས་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་རྟོགས་དགོས་ལ་ཁས་ཀྱང་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། དེར་དམིགས་ནས་གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་བསྡུས་ནས་རང་ཉིད་ཁ་སྐོང་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བསྐྲུན་པར་འབད་དགོས། དེས་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་གང་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སྤྱི་དང་དེའི་འཕེལ་ཕྱོགས་སོགས་དང་བསྡུར་ན། དེར་མི་འདང་སའམ་ཞན་ཆའང་ངེས་ཅན་ཞིག་མཆིས་སོ། །\nང་ཚོས་ཤེས་གསལ་བཞིན། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་ནང་བསྟན་རྒྱ་ཆེར་བསྒྱུར་བའི་དགོས་མཁོ་ལྟར་ལོ་པཎ་མང་པོ་བསྡུས་ནས་བཙན་པོའི་བཀའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལག་ལེན་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཉམས་མྱོང་རྣམས་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན། 《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》དབུའི་བཀས་བཅད་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ལོ་ཙཱའི་བྱ་བ་སྤྱི་ལ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། བྱེ་བྲག་གི་སྒྱུར་ཐབས་ཀྱང་གང་མང་ཞིག་དཔེ་དང་བཅས་བརྗོད་ཡོད་པས། སྐབས་དེ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་དང་མཛུབ་སྟོན་གྱི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཐོན་པ་སྨོས་མ་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་གཞུང་དེ་ཉིད་གཏན་དུ་ཁེལ་བ་ནས་བཟུང་བསྟན་པ་སྔ་དར་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ནས་བྱོན་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞུང་དེ་ཉིད་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་དུ་འཇུག་པ་མ་གཏོགས། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་སུ་འགྲེང་སྟེ་ཆེད་དུ་གཞུང་དེ་ཉིད་འཐུས་ཇེ་ཚང་དང་རྒྱ་ཇེ་ཆེ་རུ་སྐྲུན་མཁན་ཕལ་ཆེར་མ་བྱུང་། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་དང་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སོགས་ཀྱིས《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》གཞིར་བཞག་སྟེང་ལོ་ཙཱའི་དཔྱད་པ་ཅུང་མང་དུ་མཛད་དེ་གཞུང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཧ་ཅང་མི་དམན་པ་མཛད་ཡོད་ཀྱང་། ཕལ་ཆེ་བ་སྔ་མའི་འགྱུར་དཔྱད་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྒྱུར་ཐབས་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པ་ལས། ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཐད་ལ་ཆེད་དུ་དཔྱད་བརྗོད་ཞིབ་མོར་སྤེལ་བ་ཅུང་ཉུང་། ལོ་ཙཱའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་བརྗོད་དག་ཀྱང་གཞུང་གཞན་པ་མཛད་པའི་ཞོར་དུ་ཐར་ཐོར་དུ་སྤེལ་བ་ལས། སྙན་ངག་དང་མངོན་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་ཇི་བཞིན་ཆེད་སྦྱོང་གི་རིག་པའི་གནས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ཏུ་བགྲང་སྟེ་རིག་ཚན་ཞིག་གི་ཆ་ནས་ཆེད་དུ་གཞུང་དཔྱད་སྤེལ་བ་མེད། མདོར་ན། བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》དང་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་བཤད་དག་ལས། ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ལ་ངེས་པར་ལྡན་དགོས་པའི་ནང་དོན་མང་པོ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་ཟུར་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་བསྟན་འདུག་ནའང་། དཔྱད་བརྗོད་ཕལ་ཆེར་ཐར་ཐོར་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས་ཆེད་སྦྱོང་གི་རིག་ཚན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་མ་ནུས་པས་ཚད་བཀག་རང་བཞིན་ངེས་ཅན་ཞིག་ལྡན་པ་འདི་ངེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །\nགཞན་ང་ཚོས་བོད་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སྤྱི་ལ་གཞིགས་ན། ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་དུས་སྐབས་དེ་དག་གི་ནང་བསྟན་ལོ་ཙཱའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཁྱད་ཆོས་སོགས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ལོ་ཙཱའི་རྩ་དོན་དང་ལོ་ཙཱའི་ཚད་གཞི། དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ས། བྱེ་བྲག་གི་སྒྱུར་ཐབས་སོགས་གང་ཞིག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ནང་བསྟན་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་མཚོན་པ་དང་བོད་མིས་དང་ལེན་བྱེད་སླ་བ་སོགས་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས་བཏོན་པ་ཡིན། དེ་བས་གཞུང་སྤྱི་ནི་ནང་བསྟན་ཡིག་སྒྱུར་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་ཆེ་བ་ལས། རྩོམ་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་མཐའ་དག་ལའང་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་རུང་བའི་ངེས་པ་མ་མཆིས། རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི་གླིང་བའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཚོན་ན། བསྒྱུར་བྱའི་རྩོམ་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ལ་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་གཞུང་ལུགས་བསྐྲུན་ཡོད། དཔེར་ན་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་ལོ་ཙཱ་ལ་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་གཞུང་དཔྱད་སྤེལ་ཡོད་དེ། ལུའུ་ཞུན་གྱི“གོ་སླ་བ”དང“ཉམས་རྫོགས་པའི”ལོ་ཙཱའི་ལྟ་བ་དང་། ཀོའོ་མོ་རོའོ་ཡི“གསར་རྩོམ་སྨྲ་བ”སོགས་ནི་གཙོ་བོ་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱར་དམིགས་ནས་བཏོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཕྱི་གླིང་བའི་ལོ་ཙཱ་སྨྲ་བ་གྲགས་ཅན་ཉེའུ་མར་ཁི（纽马克）ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བྱའི་ཡིག་ཆ་ལ་དམིགས་ནས་ཚིག་དོན་རང་བཞིན( 语义性)གྱི་ལོ་ཙཱ་དང་འབྲེལ་གཏུགས་རང་བཞིན( 交际性)གྱི་ལོ་ཙཱ་ཞེས་པ་གཉིས་སྤྱོད་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་བཤད་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་བསྒྱུར་བྱ་སྒྱུར་བྱེད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཁྱད་ཆོས་དང་སྐད་ཆའི་ལུགས་སྲོལ་སོགས་སྐད་བརྡའི་རིམ་པའི་ཆ་ནས་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་མཛེས་དཔྱོད་རིག་པ་ལ་སོགས་རིག་ཚན་གཞན་པའི་ཆ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་སྤེལ་བ་ཧ་ཅང་ཉུང་ངོ་། །\nང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཞན་ཆ་སོགས་གོང་ལྟར་སྤྱི་བསྡོམས་བྱེད་པ་དང་། ད་ནི་གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་གང་ཞིག་དང་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་ཞུགས་ན། ཐོག་མར་རྒྱ་མི་རིགས་དང་ནུབ་གླིང་ཡུལ་གྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཐད་ཀྱི་གནས་བབ་དང་འཕེལ་ཕྱོགས་སོགས་བློ་ལ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ། ལོ་ཙཱའི་ཞིབ་འཇུག་གང་ཉིད་མི་རིགས་དང་ས་ཁུལ། སྐད་བརྡ། རིག་ཚན། གྲུབ་མཐའ་སོགས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་དགོས་ལ། རིག་གཞུང་མང་པོ་ཕན་ཚུན་མཉམ་བསྲེས་དང་ཁ་གསབ་བྱས་ཏེེ་གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་བླང་དོར་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས། དེ་ལ་གཙོ་བོ་གཤམ་གྱི་ཕྱོགས་ཁ་ཤས་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས་པར་འདོད་དེ།\nདེ་ཡང་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་གྱི་མྱོང་བ་ལྡན་པ་དག་གིས་ཤེས་གསལ་ལྟར། བསྒྱུར་བྱའི་མ་ཡིག་གི་རིགས་དང་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་ལས་དེའི་ལོ་ཙཱའི་རྩ་དོན་དང་ཚད་གཞི། བྱེ་བྲག་གི་སྒྱུར་ཐབས་སོགས་མི་འདྲ་ལ། ལོ་ཙཱ་བར་ལྡན་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བླང་བྱ་སོགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་བསྙོན་མེད་ཡིན། དེས་ན་རྗོད་བྱེད་ངག་གི་རིག་བྱེད་རྩོམ་གྱི་རིགས་ལ་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ལགས་ཀྱིས《མཁས་པ་འཇུག་པའི་སྒོ》ལས་སྙན་ངག་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་རྒྱན་གླེང་དུས། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་འཆད་པ་དང་། །སྐྱོན་ཡོན་བསྔགས་པ་རྣམ་གཉིས་ཡོད། །ཅེས་དང་། རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལས་རྣམས་ལ། །ངོ་བོ་བསྟོད་སྨད་བརྗོད་པའི་ཚུལ། །དྲང་པོ་ཟུར་མིག་ཚིག་དང་དོན། །དངོས་ཤུགས་དཔེ་ཡི་སྒོ་ནས་དེ། །སྒྲོ་བཏགས་ནས་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན། །ཉམས་དགུའི་རོ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྤེལ། །ཞེས་སྤྱིར་རྩོམ་གྱི་རིགས་ལ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་གང་གི་ངོ་བོ་དང་ཡོན་ཏན། དེས་བྱས་པའི་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་དྲང་པོའི་ངག་གིས་བརྗོད་པའི་རིགས་ཤིག་དང་། དངོས་པོའི་སྐྱོན་ཡོན་ལ་བསྟོད་སྨད་དང་དངོས་སུ་གཞན་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ལས་གཞན་གོ་བ་ཟུར་མིག་སོགས་ཡི་གེ་དང་རྒྱན་བཟང་པོས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་རོལ་སྒེག་དང་བཅས་པའི་སྙན་ངག་གི་ཉམས་དགུ་དང་སྦྱར་ནས་བརྩམས་པའི་རིགས་གཉིས་སོ། །དེ་ལས་སྔ་མ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་རིགས་ཏེ་དཔེར་ན་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་དང་། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཡིག་རིགས་སྣ་ཚོགས། སྲིད་དོན་དང་ཚན་རྩལ་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་སོགས་འདུ་ཞིང་། ཕྱི་མ་ནི་སྙན་ངག་དང་སྒྲུང་གཏམ། ལྷུག་རྩོམ་ལ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་རིགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །\nདེས་ན་རྩོམ་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་རང་ངོས་སུ་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་རེ་ལྡན་པས་ན། སོ་སོའི་སྒྱུར་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བས་གནའ་དེང་ཕྱི་ནང་གི་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་བརྗོད་མཛད་ཡོད། དཔེར་ན་རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན། དང་པོ་ནང་བསྟན་བསྒྱུར་དུས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བྱའི་གཞུང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་སྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་དཔྱད་བརྗོད་མང་དུ་སྤེལ་ཡོད། དཔེར་ན། ཧན་རྒྱལ་རབས་དུས་མཇུག( 东汉末年)གི་ནང་བསྟན་ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་ཅན་གཉིས་ཏེ་ཀྲི་ཁྲིན(支谶)དང་ཀྲི་ཆན( 支谦)རྣམ་གཉིས་ནི་རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་ཐེངས་དང་པོར་ཐེག་ཆེན་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་བསྒྱུར་ནས་ཁྱབ་སྒྲོག་མཛད་མཁན་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ཀྲི་ཁྲིན་ལགས་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལོ་ཙཱའི་དགོངས་པ་ནི“审得本旨，了不加饰”ཞེས་དང“弃文存质”ཞེས་སོགས་བརྗོད་ནས་ཆོས་གཞུང་གི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་མཚོན་པ་ལས་ཚིག་རྒྱན་གྱིས་མི་སྤྲོས་པ་སྟེ། ནང་གཞུང་བསྒྱུར་བ་ལ་ཚིག་ཉམས་ལས་བརྗོད་དོན་སོར་འཇོག་བྱ་བ་གལ་ཆེ་བར་འཛིན། ཕྱི་མ་ཀྲི་ཆན་གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། ནང་བའི་གཞུང་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་བར“传实”“贵其实”“勿失厥义”“因循本旨”ཞེས་སོགས་བརྗོད་ནས་མ་ཡིག་ལ་ཇི་བཞིན་བསྟུན་པ་ནི་ཚད་གཞི་དང་པོར་འཛིན་ཅིང་། དེ་ནས“其传经者，当令易晓” “今传胡义，实宜径达”ཞེས་འགྱུར་ཡིག་གང་ཉིད་འབྲེལ་ཆགས་ཤིང་བརྗོད་བདེ་ལ་གོ་སླ་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ལས་གཞན་ད་དུང་ཚིག་མཛེས་ཤིང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་དགོས་པར་བསྟན། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཅིན་རྒྱལ་རབས་ཤར་མའི་དུས་མཇུག( 东晋)དང་ཆིན་སྔོན་མའི( 前秦)དུས་སྐབས་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བ་ཧྲི་ཏའོ་ཨན( 石道安)ལགས་ལྟར་ན། ནང་བསྟན་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་གཉུག་མའི་གོ་དོན་དང་མཐུན་ཞིང་། རྒྱན་གྱི་མཛེས་སྤྲོས་མེད་པར་གཞུང་དོན་ཇི་བཞིན་ཕབ་སྒྱུར་གནད་ལ་འཕྲོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། བསྒྱུར་བྱ་མ་ཡིག་གི་ཡིག་འབྲུ་དང་ཚིག་སྦྱོར་ལ་རེ་རེ་བཞིན་བསྟུན་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ལས་སྣོན་འཕྲི་གང་ཡང་བྱེད་མི་རུང་བར་འདོད་ལ། ཁོང་ནི་ཐད་སྒྱུར་གཙོར་བྱེད་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། གཞན་ཁོང་གིས་ནང་པའི་གཞུང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཏོན་པའི“འཆོར་སྲིད་པ་ལྔ”( 五失本)དང“དཀའ་བ་རྣམ་གསུམ”( 三不易)ཞེས་པའི་གཞུང་ལུགས་གྲགས་ཅན་དེ་ནི་ཕྱག་རྗེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཡང་ཆིན་རྒྱལ་རབས་དུས་མཇུག( 后秦)གི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཀུ་མ་ར་ཤྲིའི་དགོངས་དོན་ལྟར་ན། ནང་བསྟན་རང་སྐད་དུ་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་པར་ངེས་པར་དུ་མ་ཡིག་གི་ཚིག་ཉམས་ཁྱད་ཆོས་ཇི་བཞིན་མཚོན་པར་བྱེད་དགོས་ལ།“བསྟུན་པའི”རྨང་གཞིའི་སྟེང“མཛེས་པར”བཅོས་ནས། འགྱུར་ཡིག་གང་ཉིད་དོན་དང་ཡང་མི་འགལ་ལ་རང་གི་སྐད་ལའང་ཚིག་མཛེས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་པར་འདོད། གཞན་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་ཅན་ཐང་ཞོན་ཙང( 唐玄奘)ལགས་ཀྱིས་ནང་བསྟན་བསྒྱུར་བར་དོན་དང་མི་འགལ་ལ་རྒྱ་རང་གི་སྐད་ལ་གོ་བདེ་བ(“既须求真， 又须求俗”)ཞིག་ཀྱང་ཡིན་དགོས་པའི་དགོངས་པ་བཏོན། ཧྲི་ཏའོ་ཨན་སོགས་ཀྱི་ཐད་སྒྱུར་ལ་ཡིད་མི་འཐད་ཅིང་། ཀུ་མ་ར་ཤྲི་སོགས་ཀྱི་དོན་སྒྱུར་ལའང་སྤྲོ་བ་མེད་པར་ཐད་སྒྱུར་དང་དོན་སྒྱུར་གཉིས་ཀ་སྐབས་བསྟུན་གྱིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་དགོས་པར་བརྗོད་དེ་ལོ་ཙཱའི་དགོངས་པའི་མ་དཔེ་གསར་པ་ཞིག་བཏོད། དེ་ཡང་མ་ཡིག་གི་དོན་དང་ཡང་མི་འགལ་ལ་ཚིག་སྦྱོར་ཡང་སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ཞིག་འབྱུང་དགོས་པར་འདོད། འདི་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ཙཱའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང“སྒྱུར་ཐབས་གསར་པ”ཞེས་འབོད་དོ། །གཞན་ལུའུ་ཞུན་དང་ཀོའོ་མོ་རོའོ། མའོ་ཏུན། ཧྥུ་ལེ། ཆན་ཀྲུང་ཧྲོ་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གཙོ་བོ་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་སོ་སོའི་ལོ་ཙཱའི་དགོངས་པ་མང་དུ་བཏོན་ཡོད་དེ། ཁོ་ཚོའི་ཐུན་མོང་གི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན། རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱ་ནི་མ་གཞི་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལས་དེ་བྱ་བ་ལ་ལོ་ཙཱ་བས་སྒྱུ་རྩལ་ལས་སྣོན་དང་གསར་གཏོད་བྱ་དགོས་པར་འདོད་དོ། །\nདེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་གླིང་པའི་ལོ་ཙཱའི་སྡེ་ལ་མཚོན་ནའང་བསྒྱུར་བྱའི་ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་བསྐྲུན་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དབྱིན་ཇིའི་ལོ་ཙཱ་སྨྲ་བ་ཉེའུ་མར་ཁི( 纽马克)ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བྱའི་ཡིག་ཆ་ལ་མཚོན་པ་ཅན( 表达型)དང་། བརྡ་འཕྲིན་ཅན( 信息型) དང་། འབོད་སྐུལ་ཅན( 号召型)ཞེས་རིགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཞིང་། བསྒྱུར་བྱའི་ཡིག་ཆ ( 文本)མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་ཚིག་དོན་རང་བཞིན( 语义性)གྱི་ལོ་ཙཱ་དང་འབྲེལ་གཏུགས་རང་བཞིན( 交际性)གྱི་ལོ་ཙཱ་ཞེས་སྒྱུར་ཐབས་མི་འདྲ་བ་རིགས་གཉིས་ཙམ་བཏོན་ཡོད། དང་པོ་མཚོན་པ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལ་གཟབ་ནན་ཅན་གྱི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་དང་། དབང་གྲགས་ཅན་གྱི་གཏམ་བཤད། བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་སྣ་ཚོགས། མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་རིག་གཞུང་ཆེད་དེབ། མི་སྒེར་གྱི་འཕྲིན་ཡིག་ལ་སོགས་འདུས། ཡིག་ཆ་འདི་དག་གི་ལྟེ་གནས་ནི་རྩོམ་པ་པོའི་བརྗོད་དོན་བསམ་བློ་གང་ཞིག་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། རྩོམ་པ་པོ་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཆའི་རྣམ་པ་དེའང་ནང་དོན་ལྟར་གལ་འགངས་ཆེ། དེ་བས་ཡིག་ཆ་འདིའི་རིགས་ཀྱིས་རྩོམ་པ་པོའི་དབང་གྲགས་དེ་གཙོར་འདོན་པ་ལས། ཀློག་པ་པོའི་མྱོང་ཚོར་ལ་དོ་སྣང་ཆེར་མི་བྱེད། ཡིག་ཆ་འདིའི་རིགས་བསྒྱུར་བ་ལ་ཚིག་དོན་རང་བཞིན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་ཐབས་ལམ་སྤྱོད་འོས་ཏེ། “རྩོམ་མཁན་དང་པོ”ཞེས་པའི་རྩ་དོན་ལྟར་མ་ཡིག་རྩོམ་མཁན་ལྟེ་བར་བཟུང་སྟེ། མ་རྩོམ་གྱི་དགོངས་དོན་ལ་བློ་རྟོན་དགོས་པར་མ་ཟད། དེའི་སྐད་ཆའི་རྩོམ་གཤིས་ལའང་བློ་དཀར་དགོས། དེ་ཡང་མ་ཡིག་གི་མིང་བརྡ་དང་བརྡ་སྤྲོད་གྲུབ་ཚུལ་ལྟེ་བར་བཟུང་ནས་འགྱུར་ཡིག་ཀྱང་ཅི་ནུས་སྒོས་དེར་བསྟུན་པའོ། །གཉིས་པ་བརྡ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཞེས་པར་ཤེས་བྱའི་ཁྱབ་ཁོངས་སྣ་ཚོགས་ཏེ་ཚན་རིག་དང་ལག་རྩལ། ཚོང་ལས། བཟོ་ལས། དཔལ་འབྱོར་སོགས་འདུས་ལ། དེའི་མཚོན་སྟངས་རྣམ་པ་ལ་ཚན་རིག་སློབ་གསོའི་དཔེ་དེབ་དང་རིག་གཞུང་དཔྱད་རྩོམ། དུས་དེབ་ཚགས་པར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་འདུས། ཡིག་ཆ་འདིའི་རིགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ནི་ནང་དོན་གྱི“དོན་དངོས་རང་བཞིན”ཡིན་པ་ལས་རྩོམ་མཁན་གྱི་སྐད་ཆ་ནི་གལ་མི་ཆེ། དེ་བས་བསྒྱུར་དུས་ཀྱང་འབྲེལ་གཏུགས་རང་བཞིན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་ཐབས་ལམ་སྤྱོད་འོས་ཏེ།“དོན་དངོས་རང་བཞིན་དང་པོ”ཞེས་པའི་རྩ་དོན་བརྩི་སྲུང་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་སྐད་ཆའི་སྤྱོད་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་མ་ཡིག་ལ་མི་བསྟུན་པར་སྒྱུར་མཁན་རང་གི་སྐད་ཆ་ཚད་གཞིར་བཟུང་སྟེ་འབྲེལ་ཆགས་ཤིང་གོ་བདེ་བ་ཞིག་བྱ་དགོས་ལ། དགོས་ངེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མ་ཡིག་ལ་བཟོ་བཅོས་བཏང་ཡང་རུང་། མཚོན་པ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་དང་བསྡུར་ན། སྒྱུར་མཁན་ལ་རང་དབང་དེ་བས་ཆེ་སྟེ། མ་ཡིག་ལས་བསྟན་པ་མི་གསལ་བ་དང་ཡང་ན་ཡང་དག་མ་ཡིན་དུས། སྒྱུར་མཁན་ལ་དེར་བཟོ་བཅོས་མཛད་ནས་ཀློག་པ་པོར་བསྟུན་པའི་འོས་འགན་ལྡན། མ་ཡིག་གང་གི་སྒྲིག་གཞིའི་ཚད་བཀག་མི་ཐེབས་པར་གོ་རིམ་སྔ་ཕྱི་ཅི་བདེར་བསྣོར་རུང་བ་སོགས་ཀྱི་རང་དབང་ལྡན་ནོ། །གསུམ་པ་འབོད་སྐུལ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆས་ཀློག་པ་པོ་གཙོར་འཛིན་ཏེ། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཀློག་པ་པོས་བསམ་གཞིགས་དང་བྱ་སྤྱོད་གང་ཞིག་སྤེལ་བར་སྐུལ་སློང་བྱ་བ་ཡིན། གསལ་བརྡ་དང་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གསལ་བཤད་ཡི་གེ དྲིལ་སྒྲོག་ལག་དེབ། སྤྱི་བསྒྲགས་སོགས་ནི་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ལ། ཀློག་པ་པོའི་སྤྲོ་སྣང་འདྲེན་ཆེད་སྤེལ་བའི་གོ་སླ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་སོགས་ཀྱང་འདིའི་རིགས་སུ་འདུས། ཡིག་ཆ་འདིའི་རིགས་བསྒྱུར་བ་ལ“ཀློག་པ་པོ་དང་པོ”ཞེས་པའི་རྩ་དོན་ལྟར་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་གོ་གནས་དང་པོར་འཛིན་དགོས། སྒྱུར་བྱེད་སྐད་ཆའི་དགེ་མཚན་ཅི་ནུས་སྒོས་འདོན་སྤེལ་བྱ་རུང་ལ། མ་ཡིག་གི་བརྗོད་སྟངས་རྣམ་པར་བསྟུན་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ཡིག་ལའང་མ་རྩོམ་ལྟ་བུའི་ཕན་ནུས་ཐོན་པར་བྱེད་དགོས། མ་ཡིག་གི་བརྗོད་དོན་མི་གསལ་བ་དང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ལྟ་བུ་ལ་སྒྱུར་མཁན་དེར་བཟོ་བཅོས་བྱ་བའི་འོས་འགན་ལྡན་ནོ། །\nམདོར་ན། ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་བམ་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་འདིར་དམིགས་ནས ”རྩོམ་རིགས་དང་ལོ་ཙཱ”( 文体与翻译)ཞེས་བྱེ་བྲག་གི་དཔྱད་བྱ་ཞིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་གནང་བཞིན་པ་དང་། བསྒྱུར་བྱའི་རྩོམ་རིགས་སམ་ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བར་དམིགས་ནས་ཆེད་གཉེར་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་སོགས་བྱས་ཏེ་ཆེད་ལས་ཅན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བཞིན་ཡོད། གོང་གི་གནས་བབ་དང་དགོས་མཁོ་དེར་གཞིགས་ནས་ད་ལྟ་རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དག་ནའང་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱ་དང་གཞུང་ཡིག་ལོ་ཙཱ། ཚན་རྩལ་ལོ་ཙཱ་ཞེས་བསྒྱུར་བྱའི་རྩོམ་རིགས་མི་འདྲ་བར་དམིགས་ཏེ་སོ་སོར་བསླབ་ཚན་བསྐྲུན་ནས་དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ནི་དངོས་ནས་ཡང་དག་པའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་སྨྲས་མེད་རེད། བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་པ་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི་གླིང་བའི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་དཔེར་བལྟས་ནས་ལེགས་ཆ་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས་པ་དང་། རྩོམ་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་དམིགས་ནས་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱང་སོ་སོར་བསྐྲུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འབད་འབུངས་བྱ་དགོས་སོ། །\nང་ཚོས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན། མི་རིགས་ཤིག་གི་རིག་གནས་ནི་གཙོ་བོ་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཡོད་པ་དང་། རིག་གནས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་དག་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་མངོན་པ་ཡིན། དེས་ན་མི་རིགས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་བསྒྱུར་བའི་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་འདི་ནི། བསྒྱུར་བྱ་སྒྱུར་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་རིག་གནས་མ་ལག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་བསམ་ན་ཤེས་ནུས་པ་ཞིག་རེད། ལོ་ཙཱ་བྱེད་དུས་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་རྡུང་ཐུག་དང་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྐད་ཡིག་དེར་བརྟེན་ཞིང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་མ་ལག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྡུང་ཐུག་དང་འབྲེལ་གཏུགས་ཡིན། དེར་བརྟེན་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་ལ་སྐད་ཡིག་སོ་སོའི་བརྡ་སྤྲོད་ཁྱད་ཆོས་དང་སྐད་ཆའི་སྦྱོར་ལུགས། མིང་གི་འདོགས་སྟངས་དང་ཚིག་གི་རྗོད་ཚུལ་བཅས་སྐད་བརྡའི་རིམ་པ( 语言层面)ཙམ་དུ་ལུས་ན་ད་དུང་མི་འདང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གཏིང་ཟབ་པའི་མི་རིགས་སོ་སོའི་རིག་གནས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་དང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་དྲངས་ཏེ་དབྱེ་ཞིབ་དང་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་དགོས་སོ། །\nའདིའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི་གླིང་བའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་བཤད་ལས་དཔེར་བལྟ་ས་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་ཅུང་མང་དུ་སྣང་སྟེ།ང་ཚོས་དགོས་ངེས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ཅི་ནུས་སྒོས་སློབ་སྦྱོང་དང་དང་ལེན་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ཙཱ་སྨྲ་བ་གྲགས་ཅན་ཝང་ཙོ་ལང( 王佐良)ལགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། ལོ་ཙཱ་དང་རིག་གནས་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ལྡན་ཞིང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ངེས་པར་དུ་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་དགོས་པར་འདོད། ལོ་ཙཱ་ཉིད་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་དྲངས་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་ལ། རིག་གནས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་འདུ་ཤེས་ལ་ངེས་པར་དུ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས། ཁོང་གིས“སྐད་བརྡའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་དེ་མ་རྟོགས་ན། སྐད་བརྡ་དེ་ཉིད་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་རྟོགས་ཐབས་བྲལ།”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་ལོ་ཙཱ་བས“ཐག་གཅོད་པ་ནི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་རེ་འགའ་ཡིན་མོད། དོན་དམ་དུ་རིག་གནས་མ་ལག་ཆེན་མོ་གཉིས་ལ་གདོང་གཏོད་དགོས”། དེ་བས“ལོ་ཙཱ་བ་ནི་ངེས་པར་དུ་ངེས་པ་དོན་གྱི་རིག་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས”ལ།“ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་ཁྲོད་ཆེས་དཀའ་ཁག་ཆེ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིག་གནས་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་དེའོ། །རིག་གནས་གང་ཞིག་གི་ཁྲོད་དུ་ཧ་ཅང་གོ་སླ་བ་དེ་རིག་གནས་གཞན་ཞིག་ཏུ་འབད་པ་ལྷུར་བླངས་ཏེ་འགྲེལ་པ་མཛད་དགོས”ཞེས་སོགས་གསུངས་ནས། ལོ་ཙཱའི་ཞིབ་འཇུག་དང་རིག་གནས་ཞིབ་སྡུར་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་དགོས་པའི་དགོངས་པ་བཏོན། ཁོང་གི་ལོ་ཙཱའི་དགོངས་པ་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ནང་དུ་རིག་གནས་ཞིབ་སྡུར་གྱི་ཆ་ནས་ལོ་ཙཱ་ལ་ཞིབ་འཇུག་མཛད་པའི་ཚ་རླབས་ཤིག་འཕྱུར་བ་དང་། ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི“རིག་གནས་སྨྲ་བ”ཞེས་པའི་ལྟ་དགོངས་ཤིག་གྲུབ་བོ། །\nརིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་བསམ་གཞིགས་མཛད་པ་འདི་ནི། ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་ཁྲོད་ཀྱི་མདུན་སྐྱོད་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། འདི་དང་འདྲ་བར་ནུབ་གླིང་གི་ལོ་ཙཱའི་སྡེ་ཡོངས་སུའང་ལོ་ཙཱར་བརྟེན་ནས་རིག་གནས་འཁོར་རྒྱུག་དང་བརྗེ་རེས་བྱ་བ་དང་། ལོ་ཙཱ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཆ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཅུང་མང་སྟེ། ནུབ་གླིང་གི་ལོ་ཙཱ་སྨྲ་བ་གྲགས་ཅན་ཡིའུ་ཅིན•ནེ་ཏཱ( 尤金•奈达)དང་ཁ་ཐི་ཧྥོ་ཏི( 卡特福德 )དང་། ཆའོ་ཀྲི•མོའོ་ནན( 乔治•穆南 )ལ་སོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཆ་ནས་རིག་གནས་དང་ལོ་ཙཱའི་འབྲེལ་བ་མང་དུ་བརྗོད་ཡོད། དེ་ཡང་ལོ་ཙཱ་བྱེད་དུས་མི་རིགས་སོ་སོའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན་དེ་འགྱུར་ཡིག་ཁྲོད་ཇི་ལྟར་མཚོན་པ་དང་། མ་ཡིག་གིས་རང་སྐད་ཡིག་གི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཐོན་པའི་བྱེད་ནུས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་འགྱུར་ཡིག་གིས་རང་སྐད་ཡིག་གི་རིག་གནས་རྒྱབ་ལྗོངས་སུ་ཇི་ལྟར་མཚོན་པར་བྱ་བ། འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལུགས་སྲོལ། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་སོགས་མི་འདྲ་བ་ལས་མངོན་པའི་རིག་གནས་ཁྱད་པར་ལས་ཡིག་རིགས་ཕན་ཚུན་བསྒྱུར་མི་རུང་བའི་རིགས་གང་དག་ལྡན་པ་དང་། གཞན་རིག་གནས་མི་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱའི་དཀའ་ཁག་དང་ཚད་བཀག་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁྱད་གསོད་བྱེད་དགོས་པ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་ཞིབ་དང་དཔྱད་བརྗོད་མང་དུ་སྤེལ་ཡོད། དཔེར་ན། ཆའོ་ཀྲི•མོའོ་ནན་ལགས་ཀྱིས་རིག་གནས་སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱིས་ལོ་ཙཱར་ཐེབས་པའི་བཀག་རྒྱ་དེར་དབྱེ་ཞིབ་མཛད་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་དངོས་པོའི་རིག་གནས། སྤྱི་ཚོགས་ལུགས་སྲོལ། ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་ད་དུང“འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཐད་ཀྱི་ཁྱད་པར”དེའང་བརྗོད་ཡོད། ཁྱད་པར་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་དུ་སྐད་བརྡའི་ཁྲོད་མངོན་འོང་སྟེ། དཔེར་ན་དེ་འདྲའི་རིག་གནས་མེད་པས་ན་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མིང་བརྡའང་བྱུང་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སྐད་རིགས་སོ་སོའི་བརྡ་སྤྲོད་གྲུབ་ཚུལ་དང་རྣམ་པའི་བྱེད་ནུས་སོགས་མི་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ལོ་ཙཱའི་དཀའ་ཁག་དང་ཚད་བཀག་བསྟན་ཅིང་། དཀའ་ཁག་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁྱད་གསོད་བྱེད་དགོས་པའི་ཐབས་ལམ་ལ། དཔེར་ན་དེ་ལྟའི་རིག་གནས་ཆད་པ་ལས་མིང་བརྡའང་བྱུང་མེད་པའི་རིགས་ནི“སོར་བཞག”ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས་ཤིང་། “སོར་བཞག”དེའི་རིགས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་ནི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་དེ་སྒྱུར་བྱེད་ཡི་གེ་གཏོགས་སའི་རྒྱལ་ཁབ་དེར་རྐང་ཚུགས་ནུས་མིན་དང་དང་ལེན་བྱས་པའི་ཆུ་ཚད་ལ་རག་ལས། ལོ་ཙཱའི་དཀའ་ཁག་རྙེད་ནས་སྐབས་བསྟུན་གྱིས་ཐག་གཅོད་དགོས་པར་གསུངས་པ་འདིས། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས“བསྒྱུར་མི་ནུས”ཞེས་པའི་ལྟ་བ་དེའི་མགོ་རྟིང་སློག་ཅིང་། ལག་ལེན་གྱི་ཆ་ནས་ལོ་ཙཱའི་དཀའ་ཁག་མཐའ་དག་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ་སྐད་རིགས་བར་གྱི་བཀག་རྒྱ་བརྟོལ་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་བྱ་བར་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ནོ། །\nམདོར་ན། ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་རིག་གནས་ཀྱི་ཟུར་ཚད་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་འདི་ནི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་བསྐྲུན་པའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྐད་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་རིག་གནས་ཁྱད་པར་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་དགོས་པའི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་གཉེར་བ་ལ་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི་གླིང་བའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་བཤད་མང་པོ་ལས་རིགས་ལམ་གྱི་ཉིང་བཅུད་སྡུད་ལེན་བྱེད་དགོས་ཏེ། འདི་ནི་བོད་རང་གི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །\nརྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱ་ནི་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་གྲུབ་ཆ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བ་གྲགས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱར་བརྟེན་ནས་རང་གི་དགོངས་པ་བཏོན་ཡོད། རང་རེའི་བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་བམ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་རང་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་འགྱུར་རྩོམ་ཅུང་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན《ཤེས་རབ་བརྒྱ་བ》དང《སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས》སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྐོར་དང་། 《ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པ》དང《ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད》ལྟ་བུའི་བསྟོད་རྩོམ་གྱི་རིགས་དང་། 《སྐྱེ་རབས་སོ་བཞི་པ》དང《རྟོགས་བརྗོད་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང》ལྟ་བུའི་སྐྱེ་རབས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་དང་། ཡང《ཀླུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར》ལྟ་བུའི་ཟློས་གར་གྱི་རིགས་དང་། 《སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ》ཡིས་མཚོན་པའི་སྙན་ངག་གི་བརྩམས་ཆོས་སོགས་མང་དུ་བྱུང་ཡོད། དེ་ལྟར་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱ་ཡིས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་བྱ་གཞག་སྤྱིའི་ཁྲོད་དུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཟིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ལའང་སྐུལ་འདེད་དང་ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐེབས་མྱོང་མོད། ཡིན་ནའང་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱའི་ཐད་ལ་ཆེད་དུ་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་བ་ཕལ་ཆེར་མེད་པས་འདི་ཡང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་སློབ་སྦྱོང་དང་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །\nདེ་ཡང་དེང་རབས་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆེད་དུ་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱར་དམིགས་ནས་དཔྱད་པ་མང་དུ་མཛད་ཅིང་། དེའི་སྐོར་གྱི་ལོ་ཙཱའི་ཚད་གཞི་དང་བླང་བྱ་སོགས་ཀྱང་བཏོན་འདུག དཔེར་ན་སྐུ་ཞབས་ལུའུ་ཞུན( 鲁迅)ལགས་ཀྱིས་དེའི་སྔོན་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང“གསར་རྩོམ”ལ་གཙིགས་ཆེན་དང“ལོ་ཙཱ”ལ་མཐོང་ཆུང་བྱ་བའི་བསམ་བློ་དེར་དགག་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཛད་ཅིང་། ཐེངས་དང་པོར“ལོ་ཙཱ་དང་གསར་རྩོམ་གཉིས་ཀ་གལ་ཆེ་བའི”བསམ་བློའི་དགོངས་པ་བཏོན་པ་སྟེ། ལོ་ཙཱ་དང་གསར་རྩོམ་གཉིས་ནི་དུས་མཉམ་དུ་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས་པ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ལའང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་། ཞེས་དང་། ལོ་ཙཱ་གལ་ཆེན་དུ་མཐོང་ནས་མིག་དཔེ་རུ་བཟུང་ཚེ། དོན་དངོས་སྟེང་གསར་རྩོམ་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་ཡིན་ཅེས་སོགས་གསུངས། ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་སྲོག་ཤིང་དང་དོན་སྙིང་དངོས་སུ་རྟོགས་ཚེ་ད་གཟོད་དེའི་དཀའ་ཁག་ངོས་ཟིན་ཏེ། འདི་ལ་ལུའུ་ཞུན་གྱིས “བདག་གིས་སྔོན་ཆད་ནས་ལོ་ཙཱ་ནི་གསར་རྩོམ་ལས་སྒྲུབ་སླ་བའི་ལས་ཤིག་ཏུ་བསམ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་མ་མཐའ་ཡང་དེའི་སྤྱི་ཁོག་འབུབ་ཚུལ་སོགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མི་དགོས་སྙམ་ཡོད། ཡིན་ཀྱང་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་དུས་ད་གཟོད་དཀའ་ཁག་དང་འཕྲད་འོང་སྟེ། དཔེར་ན་ཐ་སྙད་ཅིག་དང་བྱ་ཚིག་ཅིག་ལ་མཚོན་ན། གསར་རྩོམ་གྱི་སྐབས་ཡིན་ན་རང་གིས་འབྲི་མི་ཤེས་དུས་གཡོལ་ཐབས་བྱ་རུང་མོད། འོན་ཀྱང་ལོ་ཙཱའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་རང་མགོ་འཐོམས་པ་ཙམ་དུ་བསམ་གཞིག་མང་དུ་གཏོང་དགོས། དེ་ནི་དཔེར་ན་རང་གི་ཀླད་པའི་ནང་སྒམ་ཆུང་གང་ཞིག་གི་སྒོ་མྱུར་དུ་འབྱེད་པ་ལ་ངེས་པར་མཁོ་བའི་ལྡེ་མིག་ཅིག་འཚོལ་བ་དང་འདྲ་མོད། དེ་ནི་རྙེད་སླ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན།”ཅེས་སོགས་གསུངས་ཏེ་ལོ་ཙཱ་ནི་གསར་རྩོམ་ལས་ལས་སླ་མོ་ཞིག་མ་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་དེ་བརྗོད་ཡོད། གོང་གི་འདི་ལས་སྐུ་ཞབས་ལུའུ་ཞུན་ལགས་ཀྱིས་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་བཅངས་པའི་གཟབ་ནན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་དེ་མཐོང་ཐུབ་ལ། རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་སྒྱུ་རྩལ་སླར་རྩོམ་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལྡན་པའང་ཞོར་དུ་རྟོགས་ནུས། གཞན་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱའི་ཚད་གཞིའི་ཐད་ལ“གོ་སླ་བ”(易解)དང“ཉམས་རྫོགས་པ”(丰姿)ཞེས་ཕྱོགས་གཉིས་ཙམ་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་ཡོད་དོ། །\nདེ་བཞིན་དུ་ཀོའོ་མོ་རོའོ(郭沫若)ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱར་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས“གསར་རྩོམ་སྨྲ་བ”( 创作论)ཞེས་པའི་ལོ་ཙཱའི་ལྟ་དགོངས་བཏོན་པ་སྟེ། རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱ་བྱ་བ་ནི“ནེ་ཙོས་ཀློག་སློབ་པ”ལྟ་བུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ལོ་ཙཱ་བ་རང་གི་གསར་རྩོམ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དེ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་ཕྱིར་མངོན་དགོས་པ་དང་། ལོ་ཙཱ་དང་གསར་རྩོམ་གཉིས་འདྲ་མཉམ་དུ་བཟུང་སྟེ། ལོ་ཙཱ་ནི་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་དང་། ལོ་ཙཱ་ལེགས་པོ་ཞིག་ནི་གསར་རྩོམ་དང་འདྲ་ལ་ཐ་ན་གསར་རྩོམ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་ཅེས་བསྟན་ཡོད། འདི་ནི་རྩོམ་པ་པོ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐུན་མོང་བའི་དགོངས་ཚུལ་ཡིན། ཁོང་ཉིད་ལྟར་ན། ཡན་ཧྥུ་ལགས་ཀྱིས་བཏོན་པའི“雅”ཞེས་པ་ནི་འགྱུར་རྩོམ་གང་གི་རྩོམ་རིག་རིན་ཐང་དང་སྒྱུ་རྩལ་རིན་ཐང་ལ་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཡིན་ལ། མ་རྩོམ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ཙ་ན། འགྱུར་རྩོམ་དེའང་ངེས་པར་དུ་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན་དགོས་པར་འདོད། གཞན་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས་པའི་སྐུ་ཞབས་མའོ་ཏུན་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང“རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱ་ནི་སྐད་རིགས་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་རྩོམ་གང་གི་སྒྱུ་རྩལ་ཡིད་ཁམས( 艺术意境)མཚོན་པར་བྱས་ཏེ། ཀློག་པ་པོས་འགྱུར་ཡིག་ཀློག་པའི་ཚེ་ན་མ་རྩོམ་བཀླགས་པ་ལྟ་བུའི་བློ་བསྐྱེད་དང་ཡིད་འགུགས། མཛེས་ཚོར་བཅས་མྱོང་ནུས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས”ཞེས་སོགས་གསུངས་ནས“སྒྱུ་རྩལ་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་དགོངས་པ”བཏོན་ཅིང་། ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་བསྒྱུར་བར“ཉིང་བཅུད་བསྡུས་ནས་དར་སྤེལ་བྱ་བའི”རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་སྟེ། རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྩོམ་རིག་གསར་པ་གསར་གཏོད་བྱ་དགོས་པར་འདོད། དེ་ཡང་མ་རྩོམ་གྱི་ཕྱིའི་རྣམ་པ་དང་རྩོམ་གཤིས་གཉིས་ལས་གང་གཙོ་གང་ཕལ་ཐད་ལ་ཁོང་གི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། རྩོམ་རིག་གི་བྱེད་ནུས་ནི་གཙོ་བོ་རྩོམ་གཤིས་སྟེང་གནས་པས་ན། རྩོམ་གཤིས་ཤོར་ནས་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལས། རྣམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཤོར་ནའང་རྩོམ་གཤིས་སོར་འཇོག་བྱ་བ་གཙོ་ཆེ་བར་བཞེད། མ་རྩོམ་གང་གི་སྒྱུ་རྩལ་ཡིད་ཁམས( 艺术意境)མཚོན་པ་ནི་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱའི་རྩ་བའི་འོས་འགན་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ། འདི་ལྟ་བུའི་སྒྱུ་རྩལ་ཕན་འབྲས་ཤིག་འབྱུང་བ་ལ་ལོ་ཙཱ་བས་ངེས་པར་དུ་སྒྱུ་རྩལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་ལས་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་། ལོ་ཙཱའི་དཀའ་ཁག་ནི་གསར་རྩོམ་ལས་མི་དམན་ལ་ཐ་ན་དེ་ལས་ཀྱང་དཀའ་ཁག་ཆེ་བར་བཞེད། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་ཅན་ཧྥུ་ལེས་ལགས་ཀྱིས( 傅雷)བཏོན་པའི“རྣམ་པའི་ཆ་ནས་འདྲ་མཚུངས་བསྙེག་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་སྙིང་དང་རྩོམ་ཉམས་ཀྱི་ཆ་ནས་འདྲ་པོ་ཡིན་དགོས།”( 重神似不重形似 ) ཞེས་པ་དང་། ཆན་ཀྲུང་ཧྲོའི( 钱钟书 ) “ཉམས་འགྱུར་རྫོགས་པ”(化境说)ཞེས་པའི་ཚད་གཞི་རྣམས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱར་དམིགས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚད་གཞིར་སླེབས་དགོས་ན་ལོ་ཙཱ་བས་ངེས་པར་དུ་སྒྱུ་རྩལ་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་དགོངས་སོ། །གོང་གི་འདི་དག་དང་འདྲ་བར་ཕྱི་གླིང་པའི་ལོ་ཙཱའི་སྡེ་ནའང་ལོ་ཙཱ་དང་གསར་རྩོམ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ལོ་ཙཱ་ནི་མ་གཞི་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་མཁན་མང་སྟེ། དཔེར་ན་སུའུ་ལན་གྱི་རིག་རྩལ་སྨྲ་བའི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ཅ་ཆའེ་ཆི་ལ་ཙི( 加切奇拉泽)ལགས་ཀྱིས། “རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱ་ནི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་སྟེ། མ་རྩོམ་ཉིད་ཀྱིས་གསར་རྩོམ་གོ་རིམ་ཁྲོད་འཚོ་བའི་དངོས་ཡོད་མཚོན་པའི་བྱེད་ནུས་དེ་དང་འདྲ། སྒྱུར་མཁན་རང་གི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་རང་གིས་བདམས་པའི་ནང་དོན་དང་རྣམ་པ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་བའི་མ་རྩོམ་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བདེན་པ་དེ་མཚོན་པ་ཡིན”ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནོ། །\nམདོར་ན། རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱར་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་གཞུང་དཔྱད་འདི་དག་ལ་བདེན་ལུགས་དང་ཟུར་ལྟའི་རིན་ཐང་ཧ་ཅང་མཐོན་པོར་ལྡན་ཏེ། འདིས་ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་གོ་གནས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཞིང་། ལོ་ཙཱ་དང་གསར་རྩོམ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་བརྗོད་ཡོད་ལ། ལྷག་ཏུ་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བླང་བྱ་སྟེ་སྒྱུ་རྩལ་གསར་གཏོད་བྱེད་པའིི་དགོས་པ་དང་དམིགས་ཡུལ་སོགས་བསྟན་འདུག གཞན་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་བསྒྱུར་བ་ལ་མ་ཡིག་གི་སྐད་བརྡའི་རྣམ་པ་གཙོ་ཆེའམ་བརྗོད་བྱའི་སྙིང་པོ་གཙོ་ཆེ། མ་རྩོམ་གྱི་ཕྱིའི་རྣམ་པ་དང་རྩོམ་གཤིས་གཉིས་ཀ་སོར་འཇོག་བྱེད་མི་ནུས་དུས་གང་ཞིག་གཙོ་བོར་འཛིན་དགོས་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་འགལ་འདུ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྣེ་འཁྲིད་དང་མཛུབ་སྟོན་གསལ་པོ་ཞིག་གནང་འདུག དེ་བས་ང་ཚོས་ཀྱང་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་དཔྱད་འདི་དག་འབད་འབུངས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་དང་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས་ལ། རིགས་ལམ་གྱི་ཉིང་བཅུད་རྣམས་ཅི་ནུས་སྒོས་དང་ལེན་བྱས་ཏེ་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་བསྐྲུན་པའི་གསོས་སུ་བསྒྱུར་དགོས་པར་མ་ཟད། རང་གི་རྩོམ་རིག་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་གྱི་གཞི་བརྟེན་ས་དང་མཛུབ་སྟོན་དུའང་འཛིན་དགོས་སོ། །\nསྤྱིར་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཡིག་ཕན་ཚུན་དུ་བརྗེ་སྤོར་བྱ་བའི་རིག་གནས་ལས་སྒོ་ཞིག་ཡིན་ཙ་ན། དེའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ཡང་སྐད་བརྡའི་ཆ་ནས་འཇུག་དགོས་པ་སྨོས་མ་དགོས། རང་རེའི་བོད་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཚོན་ནའང་ལོ་ཙཱའི་རྩ་དོན་དང་ཚད་གཞི། བྱེ་བྲག་གི་སྒྱུར་ཐབས་སོགས་གང་ཞིག་ཀྱང་གཙོ་བོ་སྐད་བརྡ་ཡི་རིམ་པའི་ཆ་ནས་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་ཡོད་ཅིང་། སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱའི་འགྱུར་དཔྱད་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཞིག་བསྒྱུར་བྱ་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཆ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་མཛད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་གླིང་བའི་ལོ་ཙཱའི་སྡེ་ལ་མཚོན་ནའང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཆ་ནས་ལོ་ཙཱ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ནི་དེའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྐད་བརྡ་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་འདིའི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ལ་ཨ་རིའི་ཡིའུ་ཅིན•ནེ་ཏཱ( 尤金•奈达)དང་ལོ་མན•ཡ་ཁི་པོའུ་སིན( 罗曼•雅克布森)དང་། དབྱིན་ཇིའི་ཁ་ཐི་ཧྥོ་ཏི( 卡特福德)དང་། འཇར་མན་གྱི་བེ་ཨར་སི( 威尔斯)སོགས་བཞུགས། དེ་ལ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པར་ལོ་མན• ཡ་ཁི་པོའུ་སིན་ལགས་ཀྱིས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་ཉིད་ཐེངས་དང་པོར་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སུ་དྲངས་ནས་ཞིབ་འཇུག་མཛད་པ་ནས་བཟུང་ནེ་ཏཱ་དང་ཁ་ཐི་ཧྥོ་ཏི། བེ་ཨར་སི་སོགས་ཀྱིས་སོ་སོར《ལོ་ཙཱའི་ཚན་རིག་གི་འཚོལ་ཞིབ》དང། 《ལོ་ཙཱའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས》དང། 《ལོ་ཙཱའི་ཚན་རིག་སྟེ་གནད་དོན་དང་ཐབས་ལམ》སོགས་བརྩམས། ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་འདི་དག་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་སྟེང་བསྐྲུན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་སྤྱི་གཙོ་བོ་ནི“དོན་མཚུངས”( 等值)དང“འགུལ་རྣམ་དོ་མཉམ”( 动态对等)དང། “བྱེད་ནུས་དོ་མཉམ”( 功能对等）དང། “བྱེད་ནུས་འདྲ་མཉམ”( 功能等值)དང། “ལོ་ཙཱའི་བརྗེ་སྤོར”( 翻译的转换)སོགས་སོ། །\nགཞན་ཡང་སུའུ་ལན་སྔོན་མའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་མཁན་ཁི་མུས་ས་རོ་ཧྥོ( 科米萨罗夫)ལགས་ཀྱིས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཐད་ནས་ལོ་ཙཱར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རིག་ཚན་དེར“ལོ་ཙཱའི་སྐད་བརྡ་རིག་པ”ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་ཤིང་། རིགས་གཞུང་འདིས་སྐད་ཡིག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་བྱ་བ་རྨང་གཞིར་འཛིན་ཅིང་། སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བར་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ཚིག་དོན། ཚིག་སྦྱོར། ཚིག་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འདྲ་མཚུངས་དོ་མཉམ་ཞིག་འབྱུང་བ་གཙོ་ཆེར་འཛིན་པས། སྐད་ཡིག་གཉིས་གཤིབ་སྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ལོ་ཙཱའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་ངེས་པར་མཁོ་བའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པར་སྨྲ། ཁོང་གི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། སྐད་ཡིག་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་བྱ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་བྱུང་བའི་སྣང་ཚུལ་དང་གནད་དོན་སྣ་ཚོགས་ནི་ལོ་ཙཱའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྤྱི་བསྡོམས་མཛད་འོང་བའི་རྩ་དོན་དེས་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་བྱ་འགུལ་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ནུས་ཤིང་། འགྱུར་སྤུས་ལེགས་ཉེས་ལ་གདེང་འཇོག་བྱེད་པར་གཞི་འཛིན་སའང་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད། གཞན་བསྒྱུར་བྱའི་ཡིག་ཆ་གང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་རྩོམ་ཉམས་ལ་གཞིགས་ནས་སོ་སོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཚམ་པའི་ལོ་ཙཱའི་ཚད་གཞི་གཏན་དུ་ཁེལ་དགོས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ་གདེང་འཇོག་བྱེད་དུས་དེའི་སྒྱུ་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་ལ་བལྟ་དགོས་པ་དང་། ཚན་རྩལ་ཡིག་ཆ་ལ་གདེང་འཇོག་བྱེད་དུས་དེའི་བརྡ་ཆད་ཡང་དག་ཡིན་མིན་ལ་བལྟ་དགོས། ཁྱབ་སྒྲོག་ལ་དམིགས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་འུད་སྒྲོག་དང་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་དང་པོར་འཛིན་དགོས་ལ། འགྱུར་ཡིག་དེས་ཀྱང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མ་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྒྱུར་བྱེད་སྐད་བརྡས་ཐད་ཀར་བརྩམས་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་བསྐྱེད་དགོས་པར་འདོད་དོ། །\nདེ་ལྟར་ནུབ་གླིང་གི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ནི་མ་ལག་ཆ་ཚང་ཞིང་རིག་གཞུང་གི་དོན་སྙིང་དང་མཛུབ་སྟོན་གྱི་བྱེད་ནུས་ཆེས་ཆེར་ལྡན་པའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་འདུག་པས་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་ལོ་ཙཱའི་སྡེ་ཡོངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཤིང་། ལྷག་ཏུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པ་ནས་བཟུང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སུ་བཟུང་བའི་ལོ་ཙཱའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཚ་རླབས་ཤིག་འཕྱུར། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཀྱང་གཞུང་ལུགས་འདི་དག་ལས་རང་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ཅི་ནུས་སྒོས་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས་ཤིང་། བླང་དོར་དང་དགག་གཞག་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་ལམ་གྱི་ཉིང་བཅུད་བསྡུས་ཏེ་རང་གི་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་བྱ་བའི་མཛུབ་སྟོན་དུ་བྱེད་དགོས་ལ། ལྷག་པར་དུ་རང་གི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་མ་ལག་བསྐྲུན་ནས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རིག་ཚན་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་པའི་གསོས་སུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ནི་གནད་ཀྱི་དམ་པའོ། །\nམདོར་ན། ང་ཚོས་བོད་རང་གི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བསྒྲུབས་ནས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རིག་ཚན་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་དགོས་ན། ཐོག་མར་བོད་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་གྲུབ་པའི་ལོ་ཙཱའི་སྐོར་གྱི་གཞུང་བཤད་མང་པོ་རྒྱུན་འཛིན་དང་རྨང་གཞི་རུ་འཛིན་དགོས་ཤིང་། དུས་མཚུངས་སུ་རང་གི་ཞན་ཆའམ་སྟོང་ཆ་དེར་དམིགས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་བམ་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལས་རང་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་མགྲིན་གཅིག་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ཅིང་གཏན་ཆགས་སུ་གྲུབ་པའི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་བརྒྱུད། རང་ལ་ངེས་པར་མཁོ་བའི་ལོ་ཙཱའི་དགོངས་དོན་དང་རིགས་ལམ་རྣམས་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས་ལ། གཞན་ལོ་ཙཱ་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཐབས་ལམ་དང་འཇུག་སྒོ་དག་ཀྱང་ང་ཚོས་ལད་ཟློས་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་འོས་སོ། །\nདཔྱད་རྩོམ་འདི་ནི2013ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གི་ཐེབས་རྩའི་ནུབ་ཁུལ་ལས་གཞི་སྟེ། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དཔྱོད་ཅེས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཀྱི་ནང་གསེས་ཤིག་ཡིན། ཆོག་མཆན་ཨང་རྟགས་ནི13XYY023ཡིན།\n འཇམ་མགོན་བླ་མ་ས་སྐྱ་པཎྜིཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ། གླེགས་བམ་དང་པོ། མཚོ་སྔོན་ནང་བསྟན་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས་ཞབས་ཞུ་ཁང་། ཤོག་ངོས391ན་གསལ།\n ཝང་པིན་ཆིན། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ཀྲུང་གོའི་ལོ་ཙཱའི་དགོངས་པ་ཞེས་པ་ལས་བརྒྱུད་དེ་དྲངས། རྒྱ་ཡིག་དེབ། ནན་ཁེ་སློབ་ཆེན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004:277.\n ལུའུ་ཞུན་གྱི་གསུང་རྩོམ། རྒྱ་ཡིག་དེབ། མི་དམངས་རྩོམ་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། དེབ་དྲུག་པ། 1973:345.\n ཧྥན་ཀྲུང་དབྱིན། དངོས་སྤྱོད་ལོ་ཙཱའི་བསླབ་དེབ་ཅེས་པ་ལས་བརྒྱུད་དེ་དྲངས། རྒྱ་ཡིག་དེབ། ཕྱི་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་དང་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994:78.\n ཞུའུ་ཅིན་དང་མོའུ་ལེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིགས། ལོ་ཙཱ་རིག་པའི་སྤྱི་དོན་ཞེས་པ་ལས་བརྒྱུད་དེ་དྲངས། རྒྱ་ཡིག་དེབ། ལོ་ཙཱའི་གླིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009.