Terdzo-YI-033 - Rinchen Terdzö\n'gong po ar la gtad pa'i man ngag gi lag len rnam par gsal ba 'chug med dus kyi btson khang\nVolume 54 (ཡི) / Pages 425-454 / Folios 1a1 to 15b5\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 54 > Text #33 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. 'gong po ar la gtad pa'i man ngag gi lag len rnam par gsal ba 'chug med dus kyi btson khang. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga bzhi pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 54) by 'jam mgon kong sprul, 425-454. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces pa'ang rtsa ba'i gzhung dang rdor brag rig 'dzin chen po pad+ma phrin las kyi yig cha rtsa bar bzung /_rig 'dzin brgyud pa'i phyag bzhes kyi legs chas brgyan te sus kyang lag tu blang bde bar pad+ma gar dbang phrin las 'gro 'dul rtsal gyis dpal spungs yang khrod tsa 'dra rin chen brag gi sgrub gnas su bgyis pa dge legs 'phel\n༄༅། །འགོང་པོ་ཨར་ལ་གཏད་པའི་མན་ངག་གི་ལག་ལེན་རྣམ་པར་གསལ་བ་འཆུག་མེད་དུས་ཀྱི་བཙོན་ཁང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་ཀྲོ་དྷ་རཱ་ཛ་ཡ། གཏུམ་ཆེན་འབར་བའི་གར་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀུན། །དབང་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་གཉེན་པོའི་དམ་འོག་ཏུ། །གདུག་ཅན་ཨར་ལ་གཏད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ཅན། །དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་མཆོག་ལ་འདུད། །གངས་ཅན་སྐྱོབ་པའི་ཆོས་ཚན་ལྔ་ཕྲག་ལྔའི། །ཡ་གྱལ་སྙིགས་དུས་མི་བསྲུན་འབྱུང་པོའི་རིགས། །ཨར་གཏད་ལག་ལེན་རིག་འཛིན་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །བཞེད་པ་བཅུད་དུ་དྲིལ་ནས་འདིར་བཀོད་བྱ། །དེའང་ལྷ་བྲག་ཐུགས་སྒྲུབ་ཆོས་སྡེ་ཉེར་ལྔའི་ཚན་པ་གཉིས་པར། འགོང་པོ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ནས་འབྱུང༔ ཞེས་སོགས་བོད་ཕུང་བྱེད་ཀྱི་འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འབྱུང་བར་གསུངས་ནས། ཕྱི་རབས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ༔ བྱང་སེམས་ལྡན་པའི་མི་གསུམ་གྱིས༔ རི་མཐོའི་རྩེ་མོར་སྒྲུབ་པ་བྱ༔ ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་དྲག་སྔགས་བཟླ༔ ལུང་པ་གསུམ་གྱི་འཛོམས་སུ་མནན༔ ལོ་རེར་ལན་རེ་བྱས་པ་ན༔ བོད་ཁམས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པར་འགྱུར༔ གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཞག་བདུན་དུ༔ བསྒྲུབས་པས་ཕྱོགས་དེ་ཁོལ་བུར་བདེ༔ བྱིན་རླབས་ལྡན་པའི་མི་གསུམ་གྱིས༔ རྒྱུན་དུ་སྒྲུབ་པ་བྱས་གྱུར་ན༔ རྟག་ཏུ་བོད་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང༔ བྱང་སེམས་ལྡན་པས་འགྲོ་དོན་མཛོད༔ ཅེས་འགོང་པོ་མནན་པའི་ཐབས་དང་དེའི་ཕན་ཡོན་བཅས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཨར་གཏད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་འཇུག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཐུགས་སྒྲུབ་བསྙེན་པའི་རྟགས་རྫོགས་ནས༔ འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ན༔ འགོང་པོ་ཨར་ལ་གཏད་པར་བྱ༔ ཞེས་གསུངས་པས། རབ་ཏུ་ཐུགས་སྒྲུབ་རྩ་བའི་དབང་བསྐུར་ཐོབ་ཅིང་། བསྙེན་པ་ཐེམས་པ། འབྲིང་བསྙེན་པ་མ་ཐེམས་ཀྱང་། དབང་ཐོབ་རྗེས་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པ། ཐ་མ་ཐུགས་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་མ་ཐོབ་ཀྱང་བླ་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཡང་རུང་བའི་དབང་བཞི་ནོས་ཤིང་དམ་སྡོམ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོར། སྣང་ཡུལ་རྟོག་པ་འཕྲོ་མི་བྱ༔ ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་དྲིལ་ནས་ཀྱང༔ ཞེས་རིག་པ་རྩེ་གཅིག་སེམས་ཐོག་ཏུ་དྲིལ་ནས་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར། ལྷ་སྒོམ་སྔགས་བཟླས་ཤེས་ཙམ་གྱིས་ལས་འདི་བརྩམ་མི་རུང་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་འུབས་ཀྱིས་འདུས་པར་ཐག་རྦད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་གདིང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། ཁེ་གྲགས་རྙེད་བཀུར་གྱི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར། གཞན་ཕན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྔགས་པས་ཨར་གཏད་ལ་ཤིས་པའི་གཟའ་ཚེས་འཕྲོད་སྦྱོར་དང་ལྡན་པར། དབེན་པའི་གནས་སུ་སྤྲོ་ན། ཕུང་ས་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་མཎྜལ་སྟེགས་བུ་གྲུ་བཞི་པའི་དབུས་སུ་བྲུབ་ཁུང་རྒྱར་ཁྲུ་གང་པའམ་མཐོ་གང་པ། རྒྱའི་ཕྱེད་ཚད་ཀྱི་དཔངས་ལ་བང་རིམ་གསུམ་པ། ཕྱི་རོ་སོལ་གྱིས་ནག་པོ་དང་། ནང་གྲི་ཁྲག་སོགས་ཁྲག་སྣ་དང་སྙིང་སྣས་དམར་པོར་བྱུགས། ཁ་ཁྱེར་ལ་དྲག་པོའི་རྩང་གཅུས་ལོགས་སྟོད་སྨད་གྲི་ཁྲག་དང་བཙག་གིས་དམར་པོར་བྱུགས་ཤིང་། རྐེད་པ་རོ་སོལ་གྱིས་ནག་པོར་བྱུགས་པ་ཉེར་གཅིག་སྲིན་མོ་འགྲོས་སུ་བཙུགས་པའམ། བསྡུ་ན་བྲུབ་ཁུང་རྐྱང་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཆོག་སྟེ། དུག་ཤོག་ལ་ཨར་གཏད་ཀྱི་ལིངྒ་ཞལ་ཤེས་མན་ངག་གིས་བརྒྱན་པ་བྲིས་ཤིང་སྦྱང་བ་སོགས་སྤྱི་ལྟར་བགྱིས་རྗེས་སྔོ་དམར་གྱིས་བྱད་དུ་བཅུག་ལ་བཀོད། ཉེ་ལོགས་ཅི་བདེ་བར་བདག་བསྐྱེད་ཀྱི་སྨན་རག་མཆོད་གཏོར། སྒེར་གསོལ་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོང་གསོའི་གཏོར་མ་སོགས་ཚོགས་པར་བགྱིས་ཤིང་། ཐུན་གཏོར་ཟུར་གསུམ་མཚེ་ཡུངས་རྩང་དང་ཁྲག་གིས་བརྒྱན་པ། གསེར་སྐྱེམས་ཀྱི་ཆས། གཡབ་དར། ཕུར་པ། སྒྲོལ་གྲི། རོལ་ཆེན། ཐོད་ནང་དུ་བླུག་པའི་ཐུན་སོགས་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་བྱའོ།། །།གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ཁ་བལྟས་ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང༔ ཞེས་གསུངས་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་ཁ་ཤར་དུ་བལྟས་ཏེ་སྟན་ལ་འཁོད་ནས། བྱང་གཏེར་ཐུགས་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་བསྲང་། དོན་བསྟོད་རྫོགས་ཀྱི་བར་གཏང་། ཡི་དམ་གཞན་བྱེད་ནའང་བདག་བསྐྱེད་གཞུང་བསྲང་བསྟོད་པའི་བར་གཏང་། ཐུགས་སྒྲུབ་བཏང་ན་བསྟོད་པའི་མུ་དེ་ཀར་གསེར་སྐྱེམས་ལ་འཇུག་པས་ཆོག་ལ། ཡི་དམ་གཞན་བྱེད་ན་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ་དུ་གནས་འགྱུར་བར་བསྐྱེད་ན་ལེགས་པས་འདི་ལྟར། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ། །མཐིང་ནག་ཁྲོ་གཏུམ་འཇིགས་པའི་ཆ་ལུགས་ཅན། །ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་གར་དགུའི་ཉམས་དང་ལྡན། །གཡས་པ་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་འཕྱར། །གཡོན་པ་གསེར་གྱི་དྲིལ་བུ་དཀུ་ལ་བརྟེན། །རིན་ཆེན་རུས་རྒྱན་ཟབ་ཆེན་བེར་སྨུག་སྟེང་། །དུར་ཁྲོད་ཆས་བརྒྱད་ལ་སོགས་ཉམས་ཀུན་རྫོགས། །ཡེ་ཤེས་མེ་དཔུང་འབར་བའི་ཀློང་དཀྱིལ་དུ། །རྩ་གསུམ་ཀུན་འདུས་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་སྐུ། །འཁོར་འདས་ཟིལ་གནོན་ཆེ་བཙན་འགྲན་ཟླ་བྲལ། །གཟི་བརྗིད་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟར་འབར་བར་གྱུར། །ཅེས་གསལ་བཏབ་ལ། གསེར་སྐྱེམས། མཁྱེན་གསོལ། གཟུ་དཔང་རྣམས་བཀའ་བརྒྱད་ཁྲོ་རོལ་ལམ། ཡི་དམ་གང་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལྟར་གཏང་། སྤྱི་ཙམ་དུ་གསེར་སྐྱེམས། རཾ་ཡཾ་ཁཾ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧ་ཧོཿཧྲཱིཿས་བྱིན་བརླབས་ལ། ཧཱུྃ། རིག་འཛིན་རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་དམ་པ་དང་། །བདེ་གཤེགས་ཀུན་འདུས་ཞི་ཁྲོ་རབ་འབྱམས་ལྷ། ཁྱད་པར་དབང་དྲག་པདྨའི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས། །གསེར་སྐྱེམས་འདི་བཞེས་རྣལ་འབྱོར་མཐུ་དཔུང་སྐྱེད། །མ་མགོན་ལྕམ་དྲལ་ལས་གཤིན་འཆི་བདག་སོགས། །དྲེགས་པའི་སྡེ་དཔོན་སུམ་ཅུ་ཡབ་ཡུམ་སྲས། །བཀའ་ཉན་བྲན་གཡོག་མངག་གཞུག་བཅས་རྣམས་ཀྱིས། །གསེར་སྐྱེམས་འདི་བཞེས་རྣལ་འབྱོར་མཐུ་དཔུང་སྐྱེད། །སྔགས་འཆང་བདག་གི་རིགས་ཀྱི་སྲུང་མ་དང་། །ས་ཕྱོགས་འདི་ཡི་ཡུལ་གཞིས་གནས་ཀྱི་བདག །ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་ཚེས་ལ་དབང་བའི་ལྷས། །གསེར་སྐྱེམས་འདི་བཞེས་རྣལ་འབྱོར་མཐུ་དཔུང་སྐྱེད། །ཅེས་ཕུད་སྐྱེམས་འཐོར་ལ། གཟུ་དཔང་གསོལ་བ་ནི། ཧཱུྃ། ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །བླ་མ་རིག་འཛིན་ཡི་དམ་ལྷ། ཁྲག་འཐུང་དབང་དྲག་འཁོར་དང་བཅས། །ཐུགས་རྗེས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། །བདག་ནི་རིག་འཛིན་སྒྲུབ་པ་པོ། །དམ་ཚིག་འཛིན་ལ་དགྲ་བྱུང་ན། །མ་ཉེས་མ་ཡོ་སྲུང་མ་མཁྱེན། །གཟུ་དང་དཔང་དུ་དཀོན་མཆོག་བཞུགས། །ཞལ་ལྕེ་སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེས་མཛོད། །དམ་ཉམས་དགྲ་བོ་སྡིག་ཅན་འདིས། །དང་པོར་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བཤིག །བར་དུ་དཀོན་མཆོག་དབུ་འཕང་སྨད། །མཐའ་མར་གསང་སྔགས་སྙིང་པོ་ཕྲལ། །ད་ལྟ་རྣལ་འབྱོར་བདག་ལ་བསྡོས། །དགེ་བ་བཅུ་ནི་ཁྱད་དུ་བསད། །མི་དགེ་བཅུ་ནི་དང་དུ་བླངས། །མཚམས་མེད་ལྔ་ཡི་འབྲས་བུ་སྨིན། །འདི་ནི་བསྒྲལ་བའི་ཞིང་ཡིན་པས། །དབང་དྲག་པདྨའི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས། །ཆོས་ཉིད་ཞི་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་། །རྔམས་བརྗིད་ཁྲོས་པའི་སྐུར་བཞེངས་ལ། །དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་བའི་དུས་ལ་བབ། །མ་གཡེལ་མ་གཡེལ་ཐུགས་དམ་ཅན། །དགྲ་བགེགས་སྒྲོལ་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད། །ཅེས་སྙན་མནན་ནོ། །དེ་ནས་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་སྐུལ་ནི། ཧཱུྃ༔ བདེ་གཤེགས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ནས༔ མར་མེ་མཛད་ཀྱི་བསྟན་པ་རྫོགས་ཀྱི་བར༔ འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དགོངས་སུ་གསོལ༔ སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞིང་ཁམས་འདིར༔ འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཐུགས་དམ་ཅན༔ ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དགོངས་སུ་གསོལ༔ བྱམས་པ་འབྱོན་ནས་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པའི་བར༔ གང་འདུལ་གདུལ་བྱ་སྐྱོང་བར་ཐུགས་དགོངས་པའི༔ མ་བྱོན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དགོངས་སུ་གསོལ༔ མ་འོངས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ཤར་བའི་ཚེ༔ བོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལས་ངན་སྤྱོད་དུས་འདིར༔ ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གདུང་རྒྱུད་ཐ་མ་ལ༔ ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ༔ དེང་དུས་ལས་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གྱུར་ཏེ༔ ཆོས་རྒྱལ་དམངས་སུ་འབེབས་པ་མི་སྐྱོབ་ན༔ དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དམ་གང་ལ་མཛད༔ འགྲོ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ་པར་མི་མཛད་ན༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདུལ་བྱ་གང་ལ་དགོངས༔ བོད་ཀྱི་རྗེ་འབངས་ཐུགས་རྗེས་མི་སྐྱོབ་ན༔ པདྨ་འབྱུང་གནས་མཐུ་རྩལ་གང་ལ་བསྐྱེད༔ དམ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་གཅོད་མི་བསྲུང་ན༔ ཆོས་སྐྱོང་བཀའ་སྲུང་དམ་ཚིག་ཅི་ལ་མཛད༔ ཧཱུྃ༔ བཞེངས་ཤིག་ཞིང་ཁམས་སོ་སོའི་གནས་ནས་བཞེངས༔ དགོངས་ཤིག་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་དོན་ལ་དགོངས༔ གཤེགས་ཤིག་བོད་ཀྱི་རྗེ་འབངས་དོན་ལ་གཤེགས༔ དུས་གསུམ་བདེ་གཤེགས་ཡི་དམ་ལྷ་ཡི་ཚོགས༔ པདྨ་འབྱུང་གནས་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་དང༔ ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་དམ་ཅན་གཞི་བདག་རྣམས༔ མཐུ་རྩལ་དཔུང་སྐྱེད་བདག་གི་བསམ་པ་སྒྲུབས༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྙིགས་མའི་མཐའ་ལ་ཐུག༔ བདུད་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་འཛམ་གླིང་ཁྱབ་པར་འདུལ༔ བོད་ཡུལ་འདི་ན་སྡུག་བསྔལ་ཁྲག་མཚོ་བརྡོལ༔ ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གདུང་རྒྱུད་དམངས་སུ་འབེབ༔ དབེན་གནས་དགོན་པ་རྣམས་སུ་ཇག་ཆོམ་བྱེད༔ དམག་དཔུང་འཇིགས་པས་སེམས་ཅན་གྱོད་ལ་འབེབ༔ བདུད་དང་འགོང་པོས་སྡེ་དཔོན་ཁ་ལོ་སྒྱུར༔ དམ་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་དུ་བར་ཆོད་བྱས༔ དམ་ཚིག་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་དུ་མ་སྟེར་རོ༔ དམ་ཅན་བཀའ་སྲུང་མཆོད་དུ་མ་སྟེར་རོ༔ ཆོས་རྒྱལ་མངའ་ཐང་རྒྱས་སུ་འབངས་མགོ་རྒོད༔ བོད་ཁམས་སེམས་ཅན་བདེ་རུ་དམག་འཁྲུག་དར༔ ཧཱུྃ༔ བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་སྤྲིན་ལྟར་གཏིབས༔ ཁྲོ་བོ་འཇིགས་པའི་གད་མོ་འབྲུག་ལྟར་སྒྲོགས༔ འགྲོ་ལ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྗེ་གློག་ལྟར་འཁྱུགས༔ བྱིན་རླབས་མཐུ་རྩལ་དྲག་པོ་ཐོག་ལྟར་ཕོབ༔ བདུད་དང་འགོང་པོ་དམ་སྲི་ཤ་ཟ་དང༔ ཕུང་བྱེད་གདོན་གྱི་རིགས་རྣམས་ཐལ་བར་རློགས༔ དུག་ལྔ་འབྱོལ་ཉོག་རང་རྒྱུད་འཁྲུགས་པའི་མི༔ བདུད་ཀྱི་སྡེ་དཔོན་རྒྱལ་ཕྲན་ཆམ་ལ་ཕོབ༔ ལས་ངན་རྔམས་སེམས་མེ་ལྟར་འབར་བ་ཡི༔ དམག་དཔོན་དམག་མིའི་རང་གཤེད་རང་ལ་ཕོབ༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བཤིག་པའི་གདོན་བགེགས་དང༔ ཆོས་རྒྱལ་དམངས་སུ་འབེབ་པའི་དགྲ་བོ་དང༔ བོད་ཁམས་ཕུང་བར་བྱེད་པའི་འགོང་པོ་དང༔ རྣལ་འབྱོར་བདག་ལ་སྡང་བའི་དགྲ་བགེགས་ཀུན༔ ཡིད་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་སྨྱོ་རུ་ཆུགས༔ ངག་གི་སྨྲ་བ་ལྐུགས་ཤིང་བརྒྱལ་དུ་ཆུགས༔ གདོས་བཅས་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མྱུར་དུ་སྒྲོལ༔ བདག་ཅག་བར་གཅོད་འདི་ལས་ཐར་བར་མཛོད༔ བཅོལ་པའི་ཕྲིན་ལས་མ་ལུས་སྒྲུབ་པར་མཛོད༔ ཨོཾ་གུ་རུ་དྷེ་བ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ཧཱུྃ་ནྲྀ་ཏྲི་སརྦ་དུཥྚཱཾ་ཨེ་ཧུར་ཐུམས་ཛཿམཱ་ར་ཡ་རྦད༔ བྲུབ་ཁུང་དང་དམིགས་བྱ་བསྐྱེད་པ་ནི། ཕཊ། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཨེ་ལས་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ཁང་སྒྲོམ་གྲུ་གསུམ་བང་རིམ་དགུ་པ། ཁ་ཁྱེར་དོག་ཅིང་གཏིང་ཟབ་པ། འོག་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཁྲག་མཚོ་ཁོལ་བ། ལོགས་ལ་ཞེ་སྡང་གི་མེ་རླུང་འཚུབས་པ། སྟེང་ན་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་གཏིབས་པ། མཚོན་ཆའི་ཆར་འབེབས་ཤིང་ནད་དང་དུག་གི་རླངས་པ་འཕྱོ་བ། ཐན་དང་ལྟས་ངན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་མི་བཟད་པར་འཁྲུགས་པ། ལས་བྱེད་གཤིན་རྗེའི་དམག་ཚོགས་སེང་གེ་ལྟར་རྔམས་པ། སྟག་ལྟར་འཕྱོ་བ། སྲིན་པོ་ལྟར་ཁྲོས་པ། ཤ་ཟ་ལྟར་རྒྱུག་པ། རྒྱོབ་རྒྱོབ་དང་སོད་སོད་ཀྱི་སྒྲ་འབྲུག་ལྟར་སྒྲོག་པས་གང་བ། སྲིད་པ་ལས་ཀྱི་བཙོན་ཁང་དྲག་པོ་དེའི་ནང་དུ་བསྟན་འགྲོའི་ལེགས་ཚོགས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་གདོན་བགེགས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ར་ཙ་ཏྲི་ལས་ཕུང་བྱེད་འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་མིའི་གཟུགས་ལས་སྟག་སེང་བྱ་སྤྲེལ། ཁྱི་སྤྱང་བྱི་ལ། རྔ་མོང་མི་གདོང་ཅན། བྱད་དབྱིབས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ལུས་གཅེར་བུ་རིད་པ་མདོག་ནག་ཅིང་དྲན་པ་ཉམས་པ། མྱ་ངན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན། བུ་ག་དགུ་ནས་རྣག་ཁྲག་འཛག་པ་གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར། རྣམ་ཤེས་འགུགས་པ་ནི། ཧཱུྃ་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། ན་མོ། རིག་འཛིན་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་བདེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ༴ ཆོས་ཀྱི་བཀའ༴ དགེ་འདུན་གྱི་བཀའ༴ གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་དང་། གཟུངས་སྔགས་དང་། སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་གདོད་ནས་སྟོངས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པའི་བདེན་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཆེ་མཆོག་ཁྲག་འཐུང་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་བཀའ་སྡོད་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་བདེན་པ་དང་། བདེན་པ་ཆེན་པོའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྤྱི་བགེགས། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པའི་སྐུ་བགེགས། སེམས་ཅན་ཡོངས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་བྱེད་པ། བསམ་ངན་སྦྱོར་རྩུབ་འཆང་བའི་བོད་ཁམས་ཕུང་བྱེད་ཀྱི་འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་རྒྱལ་འགོང་། དམ་སྲི། རྒྱ་འདྲེའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ཚེ་སྲོག་ཡིད་གསུམ། གནམ་ས་བར་གསུམ། ཉི་ཟླའི་གོ་བར། ཆོས་བོན་སྲུང་མའི་སྐྱབས་འོག་གང་ན་གནས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་དམིགས་པའི་རྟེན་འདི་ལ་ཁུག་ཅིག །ཨོཾ་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷ་པདྨ་ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རཱི་བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་མ་ཧཱ་ཡཀྴ་ཀཱ་ལ་རཱུ་པ་ཀརྨ་རཾ་རཾ་ཛྭ་ལ་རཾ་ཧཱུྃ་ཕཊ། བཛྲ་ཨཾ་ཀུ་ཤ་ཛཿ བཛྲ་པཱ་ཤ་ཧཱུྃ། བཛྲ་སྥོ་ཊ་བཾ། བཛྲ་གྷཎྜེ་ཧོཿ པྲ་བེ་ཤ་ཡ་ཕཊ། ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿ ཞེས་ལན་གསུམ་བདུན་ཉེར་གཅིག་སོགས་ཅི་རིགས་སུ་བྱ་སྟེ། ཤར་ནས་འགུགས་འདྲེན་ཡང་ཡང་བྱ༔ ཞེས་གསུངས། སྐབས་འདིར་ཐེམ་མེད་ཀྱི་མནན་པའི་བསྐུལ། འགུགས་འདྲེན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར། ཧཱུྃ༔ ང་ནི་དུག་གསུམ་འཇོམས་པའི་སྐུ༔ དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་པདྨ་སྐྱེས༔ སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ བྱེ་བ་དཔག་མེད་འགྱེད་པ་པོ༔ ང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས༔ ང་ནི་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་རྗེ༔ ང་ནི་ཁྲོ་རྒྱལ་ཀུན་གྱི་ཡབ༔ ང་ནི་མ་མོ་ཀུན་གྱི་བདག༔ ང་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་དབྱིངས༔ ང་ནི་སྲིད་པ་ཀུན་གྱི་མེས༔ ང་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་ཡབ༔ ང་ནི་བདུད་འདུལ་དྲག་པོ་རྩལ༔ ཁམས་གསུམ་ཀུན་གྱི་སྲོག་གི་བདག༔ སྐྱེ་མེད་འཆི་བྲལ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ༔ འགག་མེད་རང་སྟོང་གྲགས་པའི་གསུང༔ སྤྲོས་མེད་བརྗོད་བྲལ་འགྱུར་མེད་ཐུགས༔ སངས་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས༔ ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་འགྲོ་བ་འདུལ༔ ཐོགས་མེད་སྤྲུལ་པས་འོད་ཟེར་འགྱེད༔ སྲིད་པའི་ཡང་སྲིད་དམ་ཅན་ཚོགས༔ ཀུན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཐ་ཚིག་བཞིན༔ དཔལ་གྱི་སྐུ་ལ་ད་ཆུམ་ཆུམ༔ སྣང་སྲིད་དྲེགས་པའི་ལྷ་སྲིན་ཚོགས༔ ཀུན་ཀྱང་ང་ཡི་བཀའ་འབངས་ཡིན༔ བཀའ་ལས་མ་འདའ་དམ་ལ་འདུས༔ ཐ་ཚིག་བཞིན་དུ་གཏོར་མ་ལོངས༔ དམ་བཅས་བཞིན་དུ་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཕྱི་རབས་བསྐལ་པ་སྙིགས་མའི་དུས༔ བོད་ཁམས་ཕུང་བྱེད་འགོང་པོ་དགུ༔ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདུད་དུ་འབབ༔ དེ་ལས་སྤྲུལ་པའི་དམག་རིགས་དགུ༔ དེ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྟགས་དགུ་ནི༔ དུད་འགྲོའི་མཇུག་སྤུ་མགོ་ལ་འདོགས༔ འབངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ལ་རྒོལ་བའི་དུས༔ རྒྱལ་ཁྲིམས་ཉམས་བྱེད་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་སྤྲེ་འུའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །མ་བུ་མི་གཅིག་གོས་སུ་གྱོན༔ བོད་འབངས་སིལ་བུར་འཐོར་བའི་རྟགས༔ སྡེ་པ་ནང་འཁྲུགས་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་སེང་གེའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །ཕུ་དུང་ཁ་མཐུད་དམར་པོ་འདོགས༔ སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བཤན་པའི་རྟགས༔ སྲོག་གཅོད་ནག་པོའི་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་སྤྱང་ཀིའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །མི་ཚེ་ཆོ་ལོང་ལས་ལ་དགའ༔ བསོད་ནམས་དབང་ཐང་ཉམས་པའི་རྟགས༔ སླུ་བྱེད་གཡོ་སྒྱུའི་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་ཞུ་མེའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །མགོ་ལ་རྒྱ་ཞུ་དཀར་པོ་གྱོན༔ རྔམས་སེམས་མེ་ལྟར་འབར་བའི་རྟགས༔ ཚུལ་ཆོས་བདུད་ཀྱི་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་རྔ་མོའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །གནས་དགོན་ཐམས་ཅད་འཐབ་ར་འཆའ༔ བོད་ཁམས་ནང་འཁྲུག་དར་བའི་རྟགས༔ ཁམས་གསུམ་ཕུང་བྱེད་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་ཁྱི་ཡི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །མཐའ་མིའི་སྤྱོད་པ་དབུས་སུ་དར༔ དམག་རིགས་སྡེ་དགུ་ཡོང་བའི་རྟགས༔ རྒོལ་བྱེད་འཁྲུག་པའི་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་བྱ་ཡི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །སེང་སློག་ཝ་ཡིས་གྱོན་པའི་དུས༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྫོགས་པའི་རྟགས༔ ནག་པོ་ཆོམ་བྱེད་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་སྟག་གི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །ཉི་ཟླ་མཐའ་ལ་སྤྱོད་པའི་དུས༔ ནག་པོ་མུན་འཐིབས་འབྱུང་བའི་རྟགས༔ སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འཕེལ་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་རྔམས་ཤིང་ཁྲོ་སེམས་ཅན༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་ད་ཁུག་ཅིག །ཕ་ནི་དམ་སྲི་མགོ་དགུ་པ༔ མ་ནི་ཕུང་བྱེད་ནག་མོ་ལ༔ བུ་ནི་འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་སྐྱེས༔ ཆོ་འཕྲུལ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད༔ འཛམ་གླིང་འཇོམས་པའི་གོ་གདུག་ཅན༔ ཁྱོད་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་མ་ལུས་ཀུན། །གསང་བདག་པདྨའི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས༔ ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འདིར་ཁུག་ཅིག །ཅེས་ཐུན་རེ་ལ་དགུག་གཞུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཉེར་གཅིག་སོགས་སྐབས་དང་སྦྱར་ཞིང་ཤེས་པ་ཡུལ་སྣང་གི་རྟོག་ཕྱིར་མ་འབྲེངས་པར་ལྟ་བའི་གདེང་དང་ལྡན་པའི་ངང་ནས་ལྷའི་ང་རྒྱལ་རྩེ་གཅིག་པས་ལྕགས་ཀྱུའི་ཕྱག་རྒྱས་ཡང་ཡང་རྟེན་ལ་བཀུག་ཅིང་བསྟིམ། དེ་ནས་ཨར་གཏད་ཀྱི་བཟླས་པ་དངོས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་ཙཀྲ་ཨེ༔ སྙིང་ཁ་རཀ་དུནྟེ་རྦད༔ ཕུད་བྱེད་སྲོག་ལ་རྦད༔ འགོང་པོའི་དབུགས་ལ་རྔུབས༔ བདུད་མོའི་ཤ་ལ་ཆེམས༔ ཕུང་བྱེད་འགོང་པོའི་ཤ་རུས་ཁྲག་རྩ་ལ་ནུར་ནུར༔ མ་ཙ་དུ་ཨ་ཡ་ཤ་ལ་ན་ཧཾ་ཤཾ༔ བཛྲ་ཏྲི་ཏྲིག༔ མཱ་ར་ཡ་རྦད༔ བཛྲ་ནཱི་ལཾ་དྷཱ་ར་རཀྵ༔ བཛྲ་ཨ་རི་ཨ་རི་ནི༔ ནཱ་ག་ཙ་ཏྲིག་རྦད་ཏྲི༔ ཧ་རི་ཧ་རི༔ ཏྲིམ་ཏྲིམ༔ ཕུང་བྱེད་འགོང་པོའི་སྲོག་རྩ་གཏུབས་གཏུབས༔ ཞེས་སྨྲ་བ་བཅད་དེ་ཐུན་རེ་ལ་དགུ་བརྒྱ་ཙམ་རེ་བཟླ་ཞིང་། ཐུན་རྫས་ལ་བཏབ། དེ་ཡང་། བོད་ཁམས་འཁྲུགས་ཤིང་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེ༔ དྲག་སྔགས་དགུ་བརྒྱ་བཟླས་ལ་བརྡེག༔ ཅེས་གསུངས། ཐུན་བསྡུ་ཁར་ཐུན་གཏོར། རཾ་ཡཾ་ཁཾ་དང་། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སྨན་རཀ་བྲན་ལ་བདེ་གཤེགས་སྤྱི་བསྐུལ་ཆེ་བ་ནི། ཧཱུྃ་བྷྱོ༔ བདེ་གཤེགས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ནས༔ མར་མེ་མཛད་ཀྱི་བསྟན་པ་མ་རྫོགས་བར༔ འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞིང་ཁམས་འདིར༔ རྒྱ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་རིམ་པར་བསྐོར་མཛད་པའི༔ ད་ལྟ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ བྱམས་པ་འབྱོན་ནས་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པའི་བར༔ འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་མཛད་པར་ཞལ་བཞེས་པའི༔ མ་བྱོན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཡི་དམ་ཀུན་འདུས་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ༔ རྩེ་གཅིག་བསྒྲུབས་པའི་ཡི་དམ་རྒྱང་མ་རིང༔ བསྐུལ་ལོ་བསྐུལ་ལོ་ཐུགས་དམ་དབྱིངས་ནས་སྐུལ༔ ཕྲིན་ལས་དུས་ལ་བབ་པོ་ས་མ་ཡ༔ རང་རིག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཞིང་ཁམས་ནས༔ སྐུ་གཅིག་བཞེངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་རྫོགས༔ རྡོ་རྗེ་སྲིན་པོའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ སྲོག་རྩའི་ལྷོ་ནུབ་མཚམས་ནས་དགའ་བའི་རྩ༔ སྤྱི་གཙུག་ཟུག་པའི་རྩ་འདབ་འབར་བ་ལས༔ སྐུ་གསུམ་བླ་མའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཀླད་པ་དུང་ཁང་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་ནས༔ སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ་ཁྲག་འཐུང་ལྔ་བཅུ་བརྒྱད༔ འཇམ་དཔལ་སྐུ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ མགྲིན་པ་བུམ་སྐེད་དྲྭ་བས་འབྲེལ་འདྲ་ནས༔ རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོའི་ལྷ་ཚོགས་མ་ལུས་དང༔ པདྨ་གསུང་གི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འདབ་བརྒྱད་ནས༔ རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཡང་དག་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ༔ རང་བྱུང་ཞི་བའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ལྟེ་བ་གསེར་གྱི་ཁྲི་འུ་ལྟ་བུ་ནས༔ པདྨ་མཁའ་འགྲོའི་ལྷ་ཚོགས་མ་ལུས་དང༔ བདུད་རྩི་ཡོན་ཏན་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་རྩ་འདབ་བཞི་ཡི་སྟེང༔ ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོའི་ལྷ་ཚོགས་མ་ལུས་དང༔ ཆེ་མཆོག་མ་མོའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ སྲོག་རྩའི་ནུབ་བྱང་མཚམས་ན་རྟེན་འབྲེལ་རྩ༔ བསྐོར་ཏེ་རྐང་གཡས་བརླ་རྩར་ཟུག་པ་ལས༔ དྲེགས་པ་ཀུན་འདུལ་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ སྲོག་རྩའི་བྱང་ཤར་མཚམས་ན་དྲག་པོའི་རྩ༔ རྐང་གཡོན་བརླ་རྩར་ཟུག་པའི་རྩ་སྟེང་ནས༔ སྟོབས་ལྡན་ནག་པོའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ དུས་གསུམ་བདེ་གཤེགས་མ་ལུས་འདུས་པའི་སྐུ༔ དྲག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དྲེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ༔ རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་རབ་ཏུ་བརྗིད་ཅིང་རྔམས༔ ཕྱག་གཡས་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་ལས༔ འབར་བ་ཁྲོ་བཅུའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཞལ་གདངས་མཆེ་གཙིགས་ཧཱུྃ་གི་ང་རོ་སྒྲོག༔ ཕྱག་གཡོན་གསེར་གྱི་དྲིལ་བུ་འབར་བ་ལས༔ ཁྲོ་མོ་བཅུ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ རལ་པ་ཁམས་ནག་གྱེན་བརྫེས་ཐོད་སྐམ་བརྒྱན༔ ཟབ་ཆེན་བེར་སྨུག་བརྗིད་པའི་ན་བཟའ་གསོལ༔ དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ དུར་ཁྲོད་ཆས་བརྒྱད་ལེགས་སྤྲས་འབར་བའི་སྐུ༔ ཞབས་གཉིས་དོར་སྟབས་མེ་དཔུང་ཀློང་ན་བཞུགས༔ ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ སྤྱན་གསུམ་དམར་ཟླུམ་ཉི་འོད་ལྟ་བུར་འབར༔ སྙན་ནས་འབྲུག་སྒྲོག་ཤངས་ནས་རླུང་ནག་འཚུབ༔ སྡེ་བརྒྱད་དྲེགས་པའི་ལྷ་ཚོགས་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཧཱུྃ༔ མ་འོངས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མར་ཤར་བའི་དུས༔ བོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལས་ངན་སྤྱོད་པའི་དུས༔ ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གདུང་རྒྱུད་ཐ་མ་ལ༔ ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ༔ དེང་དུས་ལས་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གྱུར་པའི༔ ཕུང་བྱེད་བདུད་དང་སྲིན་པོ་དར་བ་ཡིས༔ ཆོས་རྒྱལ་དམངས་སུ་འབེབ་པ་མི་སྐྱོབ་ན༔ རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་དམ་བཅས་ཅི་ལ་དགོངས༔ འགྲོ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ་པར་མི་མཛད་ན༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདུལ་བྱ་གང་ལ་དགོངས༔ བོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐུགས་རྗེས་མི་སྐྱོབ་ན༔ པདྨ་འབྱུང་གནས་མཐུ་རྩལ་གང་ལ་བསྐྱེད༔ དམ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་ཆད་མི་བསྲུང་ན༔ ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་དམ་བཅའ་ཅི་ལ་མཛད༔ ཧཱུྃ༔ བཞེངས་ཤིག་ཞིང་ཁམས་སོ་སོའི་གནས་ནས་བཞེངས༔ དགོངས་ཤིག་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་དོན་ལ་དགོངས༔ གཤེགས་ཤིག་བོད་ཀྱི་རྗེ་འབངས་དོན་ལ་གཤེགས༔ དུས་གསུམ་བདེ་གཤེགས་ཡི་དམ་ལྷ་ཡི་ཚོགས༔ པདྨ་འབྱུང་གནས་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་དང༔ ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་དམ་ཅན་གཞི་བདག་རྣམས༔ མཐུ་རྩལ་དཔུང་སྐྱེད་བདག་གི་བསམ་པ་སྒྲུབས༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྙིགས་མའི་མཐའ་ལ་ཐུག༔ བདུད་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་འཛམ་གླིང་ཁྱབ་པར་འདུལ༔ བོད་ཡུལ་འདི་ན་སྡུག་བསྔལ་ཁྲག་མཚོ་བརྡོལ༔ ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གདུང་རྒྱུད་དམངས་སུ་འབེབ༔ དབེན་གནས་དགོན་པ་རྣམས་སུ་ཇག་ཆོམ་བྱེད༔ དམག་དཔུང་འཇིགས་པས་སེམས་ཅན་གྱོད་ལ་འབེབ༔ བདུད་དང་འགོང་པོས་སྡེ་དཔོན་ཁ་ལོ་སྒྱུར༔ དམ་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་དུ་བར་ཆོད་བྱས༔ དམ་ཚིག་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་དུ་མ་སྟེར་རོ༔ དམ་ཅན་བཀའ་སྲུང་མཆོད་དུ་མ་སྟེར་རོ༔ ཆོས་རྒྱལ་མངའ་ཐང་རྒྱས་སུ་འབངས་མགོ་ལོག༔ བོད་ཁམས་སེམས་ཅན་བདེ་རུ་འཁྲུག་པ་དར༔ དེ་དུས་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་གཟུང་དུ་གསོལ༔ ཧཱུྃ༔ བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་སྤྲིན་ལྟར་གཏིབས༔ ཁྲོ་བོ་འཇིགས་པའི་གད་མོ་འབྲུག་ལྟར་སྒྲོགས༔ འགྲོ་ལ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྗེ་གློག་ལྟར་འཁྱུགས༔ བྱིན་རླབས་མཐུ་རྩལ་དྲག་པོ་ཐོག་ལྟར་ཕོབ༔ བདུད་དང་འགོང་པོ་དམ་སྲི་ཤ་ཟ་དང༔ ཕུང་བྱེད་གདོན་གྱི་རིགས་རྣམས་ཐལ་བར་རློགས༔ དུག་ལྔ་འབྱོལ་ཉོག་རང་རྒྱུད་འཁྲུགས་པ་ཡི༔ བདུད་ཀྱི་སྡེ་དཔོན་རྒྱལ་ཕྲན་ཆམ་ལ་ཕོབ༔ ལས་ངན་རྔམས་སེམས་མེ་ལྟར་འབར་བ་ཡི༔ དམག་དཔོན་དམག་མིའི་རང་གཤེད་རང་ལ་ཕོབ༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བཤིག་པའི་གདོན་བགེགས་དང༔ ཆོས་རྒྱལ་དམངས་སུ་འབེབ་པའི་དགྲ་བོ་དང༔ བླ་མའི་སྐུ་དགྲ་རྣལ་འབྱོར་སྒོས་དགྲ་དང༔ རྒྱལ་ཁམས་ཕུང་བར་བྱེད་པའི་འགོང་པོ་དང༔ རྣལ་འབྱོར་བདག་ལ་སྡང་བྱེད་དགྲ་བོ་རྣམས༔ ལུས་སེམས་བེམ་རིག་རྟེན་དང་ཕྲོལ་ལ་ཤོག༔ ཡིད་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་མྱོས་སུ་ཆུགས༔ ངག་གི་གདངས་སྒྲ་ལྐུགས་ཤིང་བརྒྱལ་དུ་ཆུགས༔ གདོས་བཅས་བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྒྲོལ༔ བདག་ཅག་བར་ཆོད་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་མཛོད༔ མ་གཡེལ་མ་གཡེལ་ཡི་དམ་ལྷ་ཡི་ཚོགས༔ མ་འདའ་མ་འདའ་དམ་ཅན་བཀའ་སྲུང་རྣམས༔ དམ་རྫས་བདུད་རྩི་འབར་བ་འདི་བཞེས་ལ༔ ཡིད་ལ་བརྣགས་པའི་དགྲ་བགེགས་རྡུལ་དུ་རློགས༔ རྣལ་འབྱོར་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་བཅས་ཀྱི༔ མི་མཐུན་རྐྱེན་ངན་ས་ལམ་བར་ཆད་དང༔ འཇིགས་པ་བརྒྱད་སོགས་དུས་མིན་འཆི་བ་དང༔ ལྟས་ངན་ཕྱོགས་ངན་མ་ལུས་བརླག་པར་མཛོད༔ ཨོཾ་གུ་རུ་དྷེ་བ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ཧཱུྃ༔ ནྲྀ་ཏྲི་དུ་ཏྲི་དགྲ་བགེགས་མཱ་ར་ཡ་རྦད༔ རྦོད་ཟོར་སརྦ་བྷྱོ་ཟློག་བྷྱོ་རྦད༔ སརྦ་ཟློག་བྷྱོ༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་ཐུན་གཏོར་ཕུལ། ཕུད་གཏོར། རཀྟ་སྦྲེང་། ཕུར་པ་ཕྱོགས་བཅུར་དྲིལ་ལོ། །སླར་ཐུན་གཏོར་གསར་པ་ཞིག་བཤམས་ལ་རཀྟ་བྲན། ཉེར་བསྡུ། བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་སྟེ། དེ་ཡང་དགོང་ཐུན་གྱི་མཐར་སྒེར་གསོལ་དང་། སྲོད་ཐུན་གྱི་མཐར་ཚོགས་འཁོར་བྱ། དེ་ལྟར་ཁུག་རྟགས་མ་བྱུང་གི་བར་དགུག་གཞུག་ལ་གཙོ་བོར་བྱ་ཞིང་། ཁུག་རྟགས་བྱུང་ནས་རྨི་ལམ་དུ་གཟུགས་བརྙན་གང་བྱུང་དང་བསྟུན་པའི་ལིདྒའི་སྣ་སྒོར་སྤྲེའུའི་གཟུགས་བསྒོམས་པའི་སྙིང་གར་ཏྲི་གསལ་བ་ལ་དམིགས་ཏེ་དགུག་གཞུག་ལན་གསུམ་གྱི་མཐར། ཧཱུྃ༔ ང་ནི་དུག་གསུམ་འཇོམས་མའི་འགུགས་འདྲེན་གྱི་བསྐུལ་བཏང་ལ། སླར་ཡང་དགུག་གཞུག་ཚར་གཅིག་བྱས་ཏེ། ཐུན་མཐར་ལིངྒ་ལ་ཨར་གཏད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་ཐུན་ཤེད་ཐོན་པར་བྲབས། དེ་ལྟ་བུས་རིམ་པས་ཐུན་བཞིར་གཅད་པའི་ངང་ནས་རིག་པའི་ངར་དང་ལྡན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།། །།གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལས་ལ་སྦྱར་བ་ནི། སྒྲུབ་ཞག་ཐེམས་པའི་ཐུན་མཐའ་མར་ཟན་ལིང་ཟུར་པ་ཞིག་ཀྱང་བཤམས་ལ། ཨར་གཏད་ཀྱི་སྔགས་མཇུག་ཏུ་གདབ་ཁ་བྱ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ ཆེ་མཆོག་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ༔ ཕྱག་གཡས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་གདེངས༔ གཡོན་པ་ཕུར་བུས་དགྲ་སྙིང་གཟིར༔ གནོད་བྱེད་ཕོ་མོ་རྡུལ་དུ་རློག༔ དྲག་སྔགས་སོ་ལྔ་པའི་མཐར། གནོད་བྱེད་འབྱུང་པོ་དམ་སྲི་ཏྲི་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ། ཅེས་ཉ་བོ་དང་ལིང་གར་ཕུར་བུས་གདབ། བསྒྲལ་བྱའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་མ་ལ་བུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་དུ་དབྱིངས་རིག་བསྲེས་ཏེ་སྤར། མ་རིག་སེམས་སྣང་འཁྲུལ་གཟུགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དྭངས་མ་རང་ལ་བསྡུ་བའི་ཚེ་ཁྲུས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པས་བསྒྲལ། སླར་ཡང་ཨར་གཏད་ཀྱི་སྔགས་དང་བཅས་ཐུན་གྱིས་བྲབས་ཤིང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་བག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དུམ་བུར་གཏུབས་པར་མོས་ལ་ཟན་ལིང་རལ་གྲིས་གཏུབས་ལ་གཏོར་གྲལ་དུ་བཤམས། སྨན་རཀ་བྲན་ལ་བསྟབ་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ འཇིགས་བྱེད་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ༔ བཞད་པའི་ཞལ་གདངས་མཆེ་བ་གཙིགས༔ མི་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་དགོངས་པ་ཡིས༔ གཟུགས་སྣང་བསྒྲལ་པའི་ཤ་ཁྲག་དང༔ བག་ཆགས་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ༔ འཁོར་བའི་ལམ་ལྔ་དགག་པའི་ཕྱིར༔ ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་བོའི་ཞལ་དུ་བསྟབ༔ དུག་གསུམ་ཤ་ཁྲག་མཆོད་པ་འདི༔ ཁྲག་འཐུང་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་ལ་འབུལ༔ ཧ་ཧ་བཞད་ཅིང་དགྱེས་པར་རོལ༔ རུས་པ་གིང་གི་ཚོགས་ལ་འབུལ༔ ཏྲུམ་ཏྲུམ་འཆོས་ཤིག་གིང་གི་ཚོགས༔ མ་ཧཱ་མཱཾ་ས་ཁཱ་ཧི༔ མ་ཧཱ་རཀྟ་ཁཱ་ཧི༔ མ་ཧཱ་ཀིཾ་ནི་རི་ཏི་ཁ་ཧི༔ རྩ་བར། སྤྲེ་འུ་ཁྱི་དཀར་སྤྱང་ཀི་ཡི༔ ཐོད་པར་འགོང་པོའི་ལིངྒ་གཞུག༔ ཅེས་གསུངས་པས། ཐོད་པ་དེ་གསུམ་གང་འབྱོར་གྱི་ནང་དུ་ཤོག་ལིང་། མནན་ཆས་སྤྱི་ལྟར་བྱས་ཏེ་རེ་བས་དྲིལ། ཚོན་སྐུད་ཀྱིས་བཅིངས། རྩང་གིས་རྒྱ་གྲམ་དུ་བརྒྱན་ལ། ལ་ཐེལ་གྱིས་མནན། མནན་དོང་ལག་ལེན་ལྟར་བྲུས་པའི་དྲུང་དུ་ཁྱེར་ལ། གསེར་སྐྱེམས་གཏང་། གཏོར་མ་ནག་པོ་ཟུར་གསུམ་ཤ་ཁྲག་གིས་བརྒྱན་པ་བཤམས་པར་སྨན་རཀ་བྲན། རཾ་ཡཾ་ཁཾ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཞེས་བརླབས། མི་བསད་ཀྱི་རལ་གྲི་དངོས་སམ་རལ་གྲིའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་ཏེ། ས་ལ་བརྒྱབས་པས་ས་གཞི་ལིང་གིས་གས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྔོ་མེར་གྱིས་རྡོལ་བར་བསམ་ལ། ཨོཾ་ཀྲྀཥྞ་ཛ་མཱ་རི་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཞེས་བརྗོད་པས་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་ནས་ལས་ཀྱི་གཤིན་རྗེ་ནག་པོ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་པའི་ཆ་བྱད་ཅན། གཡས་དབྱུག་པ་དང་། གཡོན་ཞགས་པ་ཐོགས་པ། མ་ཧེ་ནག་པོ་ལ་ཞོན་པ། འཁོར་ཚོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བཅས་པ་ཞིག་བྱུང་བར་བསམ་ལ། ཨོཾ་ཀྲྀཥྞ་ཛ་མཱ་རི་མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་ལན་བདུན་གྱིས་བསྔོས་པས་དགྱེས་ཤིང་ཚིམས་པར་བསམ་ལ་གཏོར་མ་དོང་ནང་དུ་བསྐྱུར། འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་འཆི་བདག་གི་ལག་ཏུ་གཏད་པས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་ཡང་ཐར་བ་མེད་པར་བསམ་ལ་མནན་ཐོད་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ། ཧཱུྃ༔ རི་རབ་ཆེན་པོའི་རྨང་འོག་ནས༔ རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་རུམ་སླེབས་པ་ན༔ ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་སྒོ་མེད་ན༔ ནག་པོ་ལུས་ཆེ་ཡན་ལག་རགས༔ ཁ་ནས་གཤིན་དྲིའི་རླངས་པ་འཐུལ༔ མ་ཧེ་ནག་པོ་རྟ་རུ་ཞོན༔ ལག་ན་དབྱུག་ཏོ་ཞགས་པ་ཐོགས༔ གཤིན་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་དམེ་ནག་ཅེས༔ ཟིན་ནས་ཐར་ས་མེད་པའི་གནས༔ འཆི་བདག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ༔ མངོན་ཤེས་མཐུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན༔ དགེ་སྡིག་ཆོས་བཞིན་དབྱེ་བ་པོ༔ འགོང་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་ཏུ་གཏད༔ འཆི་བདག་ནག་པོ་དམ་ཚིག་ཅན༔ འགོང་པོ་གཏད་ཀྱིས་སླར་མ་གཏང༔ ཀྲྀཥྞ་ཛ་མཱ་རི་ཧཱུྃ་ཛ༔ འགོང་པོའི་མཱཾ་ས་རཀྟ་ཙིཏྟ་གོ་རོ་ཙ་ན་པྲེ་ཏ་གྷྲྀ་ཎ་ནི་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་བརྗོད། འདིར་འཆི་བདག་གི་ཞལ་གདངས་པའི་ནང་དུ་གདབ་པ་སོགས་ནི་མི་དགོས་ཏེ། བཙོན་རྫིར་བཙོན་པ་སྤྲད་པ་བཞིན་དུ་ཁྱེར་ཏེ་སོང་བར་བསམ། བསྐུལ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ ང་ནི་དུག་གསུམ་འཇོམས་པའི་སྐུ༔ དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་པདྨ་སྐྱེས༔ སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ བྱེ་བ་དཔག་མེད་འགྱེད་པ་པོ༔ ང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས༔ ང་ནི་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་རྗེ༔ ང་ནི་ཁྲོ་རྒྱལ་ཀུན་གྱི་ཡབ༔ ང་ནི་མ་མོ་ཀུན་གྱི་བདག༔ ང་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་དབྱིངས༔ ང་ནི་སྲིད་པ་ཀུན་གྱི་མེས༔ ང་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་ཡབ༔ ང་ནི་བདུད་འདུལ་དྲག་པོ་རྩལ༔ ཁམས་གསུམ་ཀུན་གྱི་སྲོག་གི་བདག༔ སྐྱེ་མེད་འཆི་བྲལ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ༔ འགག་མེད་རང་སྟོང་གྲགས་པའི་གསུང༔ སྤྲོས་མེད་བརྗོད་བྲལ་འགྱུར་མེད་ཐུགས༔ སངས་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས༔ ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་འགྲོ་བ་འདུལ༔ ཐོགས་མེད་སྤྲུལ་པས་འོད་ཟེར་འགྱེད༔ སྲིད་པའི་ཡང་སྲིད་དམ་ཅན་ཚོགས༔ ཀུན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཐ་ཚིག་བཞིན༔ དཔལ་གྱི་སྐུ་ལ་ད་ཆུམ་ཆུམ༔ སྣང་སྲིད་དྲེགས་པའི་ལྷ་སྲིན་ཚོགས༔ ཀུན་ཀྱང་ང་ཡི་བཀའ་འབངས་ཡིན༔ བཀའ་ལས་མ་འདའ་དམ་ལ་འདུས༔ ཐ་ཚིག་བཞིན་དུ་གཏོར་མ་ལོངས༔ དམ་བཅས་བཞིན་དུ་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཕྱི་རབས་བསྐལ་པ་སྙིགས་མའི་དུས༔ བོད་ཁམས་ཕུང་བྱེད་འགོང་པོ་དགུ༔ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདུད་དུ་འབབ༔ དེ་ལས་སྤྲུལ་པའི་དམག་རིགས་དགུ༔ དེ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྟགས་དགུ་ནི༔ དུད་འགྲོའི་མཇུག་སྤུ་མགོ་ལ་འདོགས༔ འབངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ལ་རྒོལ་བའི་དུས༔ རྒྱལ་ཁྲིམས་ཉམས་བྱེད་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་སྤྲེ་འུའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ མ་བུ་མི་གཅིག་གོས་སུ་གྱོན༔ བོད་འབངས་སིལ་བུར་འཐོར་བའི་རྟགས༔ སྡེ་པ་ནང་འཁྲུགས་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་སེང་གེའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ ཕུ་དུང་ཁ་མཐུད་དམར་པོ་འདོགས༔ སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བཤན་པའི་རྟགས༔ སྲོག་གཅོད་ནག་པོའི་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་སྤྱང་ཀིའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ མི་ཚེ་ཆོ་ལོང་ལས་ལ་དགའ༔ བསོད་ནམས་དབང་ཐང་ཉམས་པའི་རྟགས༔ སླུ་བྱེད་གཡོ་སྒྱུའི་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་ཞུ་མེའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ མགོ་ལ་རྒྱ་ཞུ་དཀར་པོ་གྱོན༔ རྔམས་སེམས་མེ་ལྟར་འབར་བའི་རྟགས༔ ཚུལ་ཆོས་བདུད་ཀྱི་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་རྔ་མོའི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ གནས་དགོན་ཐམས་ཅད་འཐབ་ར་འཆའ༔ བོད་ཁམས་ནང་འཁྲུག་དར་བའི་རྟགས༔ ཁམས་གསུམ་ཕུང་བྱེད་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་ཁྱི་ཡི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ མཐའ་མིའི་སྤྱོད་པ་དབུས་སུ་དར༔ དམག་རིགས་སྡེ་དགུ་ཡོང་བའི་རྟགས༔ རྒོལ་བྱེད་འཁྲུག་པའི་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་བྱ་ཡི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ སེང་སློག་ཝ་ཡིས་གྱོན་པའི་དུས༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྫོགས་པའི་རྟགས༔ ནག་པོ་ཆོམ་བྱེད་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་སྟག་གི་མགོ་ཅན་ཁྱོད༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ ཉི་ཟླ་མཐའ་ལ་སྤྱོད་པའི་དུས༔ ནག་པོ་མུན་འཐིབས་འབྱུང་བའི་རྟགས༔ སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འཕེལ་འགོང་པོ་ནི༔ མི་ལུས་རྔམས་ཤིང་ཁྲོ་སེམས་ཅན༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བས་འགུགས་ཤིང་གནོན༔ ཕ་ནི་དམ་སྲི་མགོ་དགུ་པ༔ མ་ནི་ཕུང་བྱེད་ནག་མོ་ལ༔ བུ་ནི་འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་སྐྱེས༔ ཆོ་འཕྲུལ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད༔ འཛམ་གླིང་འཇོམས་པའི་གོ་གདུག་ཅན༔ ཁྱོད་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་མ་ལུས་ཀུན། །གསང་བདག་པདྨའི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས༔ ནམ་ཡང་ལྡང་བར་མ་གྱུར་ཅིག༔ ཨོཾ་ལཾ་ཨཱཿལཾ་ཧཱུྃ་ལཾ་སཏྭཾ་བྷ་ཡ་ནན༔ ཞེས་བརྗོད། རྡི་ཨ་ཡཾ༔ ཞེས་བརྗོད་པས་གཤིན་རྗེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ་རང་གནས་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་རུམ་དུ་ནུབ་པར་བསམ། དུར་གཡམ་ལ་རི་གླིང་དང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བྲིས་པས་ཁ་བཀབ། ནམ་མཁའ། རླུང་། མེ། ཆུ། ས་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རིམ་པར་ཆགས་པས་མནན་པར་བསམ་སྟེ་མེ་ཆུའི་རྒྱས་འདེབས་ཀྱི་མཐར་སས་བྱིབས། ནྲྀ་ཏྲི་སརྦ་སཏྭཾ་བྷ་ཡ་ལཾ་ནན༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཕོ་བྲང་བཏབ་པར་བསམ་ལ་རྟ་བྲོ་བཀའ་བརྒྱད་ལྟར་རམ། ཡི་དམ་རང་གཞུང་གི་བྲོ་བརྡུངས་ལ། སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པས་རྒྱས་གདབ་བོ། །མི་དམིགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ས་མཱ་དྷི། །ཞེས་བརྗོད་ལ་ཀ་དག་གི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག ༈ །གལ་ཏེ་མནན་པ་མི་བྱེད་པར་ལས་མཇུག་སྲེག་པས་བསྡུ་ན། གོང་གི་ཞལ་བསྟབ་ཚར་མ་ཐག །ཚེར་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལ་ཐབ་གྲུ་གསུམ་དུ་བརྩིག །སྨན་རཀ་གཏོར་མ་ཉེར་སྤྱོད། ཡུངས་དཀར་ལ་དུག་ཁྲག་བཏབ་པ་མར་ཁུས་སྦགས་པ་སོགས་བཤམ། ལིངྒ་ཐབ་ཀྱི་བར་སྣང་ལ་བརྒྱང་། མར་ནག་བསྐོལ་བ་དང་ཨ་རག་གི་ཉིང་ཁུ་ཡང་འདུ་བྱ། མཆོད་གཏོར་སྨན་རག་རྣམས་ཐུགས་སྒྲུབ་ལས་གཞུང་ངམ་ཕུར་པ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ། ཡུགས་སའི་མེ་མགལ་འབར་བའི་ལྕེ་བདེ་ལས་མེ་སྤར། ཐབ་ཁུང་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་པ་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་མེ་ལྷ་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་ལྷ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་བྲག་ཆེན་པདྨ་དང༔ ཉི་ཟླ་སྡེ་བརྒྱད་རུ་དྲའི་སྟེང༔ ཧཱུྃ་དང་རྡོ་རྗེའི་འཕྲོ་འདུ་ལས༔ མེ་ལྷ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་སྐུ༔ ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ཞབས་བཞི་བགྲད༔ ཅེས་པ་ནས། ཕུར་སྐྱོང་སྲུང་མའི་ཚོགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ཅེས་པའི་བར་ཕུར་པ་དྲིལ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ལྟར་བྱ། རྩ་བར། མཆོད་རྫས་ནི་མར་གྱིས་སྣ་དྲངས་སྨན་ཕུད་རཀྟ་གཏོར་མ་འབུལ༔ སྲེག་རྫས་ནི་ཡུངས་དཀར་གྱིས་སྣ་དྲངས་ལ་དུག་ཁྲག་དང་ལིང་ག་བསྲེག༔ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བླུག་གཟར་དུ་མར་ཁུ་བཀོལ་བ་ལ་དགང་གཟར་གྱིས་བདུད་རྩི་བཏབ་པ་དབུལ་ཞིང་། ཧཱུྃ༔ རང་བྱུང་གདོད་ནས་རྣམ་པར་དག༔ རྩ་བརྒྱད་སྟོང་ལ་སྦྱར་བའི་སྨན༔ རིགས་ལྔ་དམ་ཚིག་ལྔ་ཡི་དངོས༔ ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་གྲུབ་པའི་རྫས༔ རྒྱུད་དྲུག་སེམས་ཅན་ཀུན་གྲོལ་བའོ༔ དུག་ལྔ་སེལ་བའི་བདུད་རྩི་འདི༔ རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་ཡི་དམ་ལྷ༔ ཕྲིན་ལས་ཕུར་པའི་ལྷ་ཚོགས་ལ༔ རྣམ་དག་བདུད་རྩིའི་དམ་རྫས་མཉེས་མཆོད་འབུལ༔ ཐུགས་རྗེ་བརྩེར་དགོངས་དབང་དང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ མ་ཧཱ་སརྦ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ དགང་བླུག་གིས་གཏོར་མ་འབུལ་ཞིང་། ཧཱུྃ༔ བླ་མེད་མཆོག་གི་མཆོད་པ་དམ་པ་འདི༔ ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་འཕྲོ༔ འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡིས་རབ་བརྒྱན་པ༔ ཐུགས་དམ་བཞིན་ལས་ཅི་བདེར་བཞེས་སུ་གསོལ༔ མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི༔ བདུད་རྩིའི་སྐབས་ལྟར་རཀྟ་དགང་བླུག་གིས་དབུལ་ཞིང་། ཧཱུྃ༔ ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་དག་བྱའི་ཕྱིར༔ རྒྱུད་དྲུག་བསྒྲལ་པའི་རཀྟའི་མཆོད་པ་འདི༔ ཐུགས་རྗེ་ཆགས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི༔ ཁྲག་འཐུང་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་ལ་མཆོད་པར་འབུལ༔ མ་ཧཱ་རཀྟ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ བསྲེག་རྫས་འབུལ་ཞིང་། ཧཱུྃ༔ རྣམ་བཞིའི་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་པའི་མེ་ཀློང་ནས༔ དཔལ་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོའི་ཚོགས༔ སྤྲུལ་པ་ཁྲ་ཐབས་རིགས་ལྔ་ཀཱི་ལ་ཡ༔ དམར་ནག་སྡེ་གསུམ་བཤན་པ་དྲེགས་པ་ལ༔ དམ་རྫས་དྲག་པོའི་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་པར་འབུལ༔ གདུག་ཅིང་སྡང་སེམས་ལྡན་པ་རྣམས༔ རྡོ་རྗེ་མེ་དབལ་སྙིང་བསྲེགས་ནས༔ ལུས་ངག་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་རློགས༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་སརྦ་བིག་ནཱན་བཾ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ བཛྲ་ཛྭ་ལ་རཾ་རཾ༔ དམ་སྲི་འགོང་པོ་མཱ་ར་ཡ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་ལན་གྲངས་ཇི་ལྟར་འོས་པ་འབུལ་ལ་འགོང་པོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དྲག་པོའི་མེས་བསྲེགས། ཕུང་པོ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་གསོལ་བར་བསམ་ལ་བཞེས་སྒྲ་དྲག་པོ་དང་བཅས་འཕྲུལ་མེས་ལིངྒ་བསྲེག །སླར་ཡང་མཆོད་བསྟོད་བཟོད་གསོལ་བྱ། མེ་ལྷའི་ཡེ་ཤེས་པ་གཤེགས། དམ་ཚིག་པ་བདག་ལ་བསྡུ། ཕུར་པའམ་བཀའ་བརྒྱད་ལྟར་བྲོ་བརྡུང་བྱའོ།། །།ཡང་ཡི་དམ་གཞན་དང་འབྲེལ་བའམ་ཕུར་པའི་དཔེ་ལུང་མི་འབྱོར་ན། ཞལ་བསྟབ་འཕྲོས་སུ་ཐབ་གོང་ལྟར་བརྩིག །དུག་ཐུན་ཁྲག་སྣ་ལིངྒ་སོགས་བསྲེག་རྫས་འདུ་བྱ། གདོལ་བཤན་ནམ་ཡུགས་སའི་མེས་ཧོམ་སྦར། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་པ། མེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ། དཔལ་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ་ཞལ་གནམ་ས་ལྟར་གདངས་པའི་ལྷ་ཚོགས་དྭངས་པའི་མཚོ་ལ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་གྱུར། ཅེས་གསལ་བཏབ་ནས་ཨརྒྷཾ་ནས། ཤབྡའི་བར་གྱིས་མཆོད། མ་ཧཱ་པཉྩ་ཁཱ་ཧི། མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི། མ་ཧཱ་རཀྟ་ཁཱ་ཧི། ཞེས་པ་དང་། ཕྱག་བྱར་འོས་པས་བསྟོད། ལིངྒ་བར་སྣང་དུ་བརྒྱང་ལ་འཕྲུལ་མེས་བསྲེག་པར་འདོད་ན་ལག་ལེན་གོང་ལྟར་བྱ་ཞིང་། བསྲེག་རྫས་དང་མཉམ་དུ་མེ་ཧོམ་དུ་ཕུལ་ནའང་ཆོག་ལ་གང་ལྟར་སྐུལ་ཚིག་ནི། ཧཱུྃ༔ ཡེ་ཤེས་བསྐལ་མེ་འབར་བའི་ཧོམ་ཁུང་དུ༔ ཟིལ་གནོན་ཁྲོ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ༔ ཁྲག་འཐུང་སྤྲུལ་པའི་ཕོ་ཉར་བཅས་པ་ལ༔ དམ་སྲི་འགོང་པོ་གནོད་བྱེད་གདོན་བགེགས་ཀྱི༔ དུག་གསུམ་ཤ་ཁྲག་རུས་པའི་མཆོད་པ་འབུལ༔ དོན་སྙིང་ནང་ཁྲོལ་དབང་པོའི་མཆོད་པ་འབུལ༔ ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་བཀྲག་མདངས་མཆོད་པ་འབུལ༔ བླ་ཚེ་སྲོག་དབུགས་དབང་ཐང་མཆོད་པ་འབུལ༔ ཡུལ་མཁར་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་བཅས་མཆོད་པ་འབུལ༔ བཞེས་ཤིག་རོལ་ཅིག་ལྷག་མེད་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ ཨོཾ་ཀརྨ་རཀྴ་ཀྲོ་ཏ་སརྦ་དུཥྚཱཾ་ཧཾ་ཤཾ་ཏྲི་ཛྭ་ལ་རཾ༔ འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་མཱ་ར་ཡ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་ཤོག་ལིང་ཧོམ་དུ་བསྲེགས་པས་ལྷག་མེད་དུ་སོང་བར་བསམ། མེ་ལྷ་མེ་འབར་བའི་རྣམ་པར་གྱུར། རྗེས་སུ་བྲོ་བརྡུང་བས་ལས་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པས་རང་གཞུང་གི་རྟ་བྲོ་བརྡུང་། གང་ལྟར་དེ་དག་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་སྲུང་མའི་མཆོད་གསོལ། ཚོགས་སྐོང་། རྗེས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྣམས་རང་གཞུང་ལྟར་བྱའོ།། །།གཞན་ཡང་རྩ་བའི་གཞུང་ལས། ནང་འཁྲུག་ཆོ་འཕྲུལ་བག་རེ་ལ༔ བརྒྱ་རྩ་རེ་ལས་མང་མི་བྱ༔ རྨི་ལམ་ཆོ་འཕྲུལ་བྱུང་བ་ལ༔ ཉི་ཤུ་གཅིག་ལས་མང་མི་དགོས༔ ཐོ་རངས་སྔ་དྲོ་དང་པོ་ལ༔ བདུན་བདུན་བཟླས་པས་ནོན་འགྱུར་ཡིན༔ ཞེས་གསུངས་པས་དེ་རྣམས་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིང་ཐོ་རེངས་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གུ་རུ་དྲག་པོའི་རིགས་སམ་མ་གཤིན་ཕུར་སོགས་གང་ཡང་རུང་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བདུན་ཙམ་རེ་བཟླ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱི་བར་གཅོད་ཞི་བ་ལ་ངེས་པར་གནད་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཁྲག་འཐུང་ནམ་མཁའ་འཇིགས་མེད་དང་ཀློང་གསལ། གནམ་ཆོས་རིག་འཛིན་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོའི་དགོངས་གཏེར་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་དུས་ཀྱི་འགོང་པོའི་སྲུང་བ་བློ་ལ་ཡོད་ཆོག་ལ་སོགས་པའང་སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་དོ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྣང་བས། རང་གཞན་ལ་ལེགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འདོར་བར་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དུས་ཚོད་འདི་འདྲར་གདམས་ཟབ་འདི། །མཁོ་ཡང་ལག་ཏུ་ལེན་མཁན་མེད། །སྤྱི་དོན་སྒྲུབ་ན་རང་དོན་འབྱུང་། །རང་དོན་བསྒྲུབས་པས་གཉིས་ཀ་ཉམས། །ཆེ་དགུ་དོན་མེད་གཡེང་བས་ཁྱེར། །དམན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཤ་ཐང་ཆད། །སྔགས་པ་ནུས་མེད་ཞེ་རྩ་འཁུམས། །སུས་ཀྱང་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་མི་ནུས། །དེས་ན་འདི་འདྲས་རང་གཞན་ལ། །ཕན་པའི་གོ་སྐབས་འབྱུང་དཀའ་ཡང་། །པད་བསྟན་རྒྱས་པའི་ཞབས་འདེགས་སུ། །སྦྱར་བའི་དགེ་བའང་དེར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་རྩ་བའི་གཞུང་དང་རྡོར་བྲག་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་པདྨ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྩ་བར་བཟུང་། རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཀྱི་ལེགས་ཆས་བརྒྱན་ཏེ་སུས་ཀྱང་ལག་ཏུ་བླང་བདེ་བར་པདྨ་གར་དབང་ཕྲིན་ལས་འགྲོ་འདུལ་རྩལ་གྱིས་དཔལ་སྤུངས་ཡང་ཁྲོད་ཙ་འདྲ་རིན་ཆེན་བྲག་གི་སྒྲུབ་གནས་སུ་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-YI-033&oldid=128585"\nThis page was last edited on 21 February 2019, at 22:06.


སྤེལ་དུས 2020-01-03 ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། རྩོམ་པ་པོ། ལྷ་དཔལ།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] འདིར་མདོ་སྨད་གྲོ་ཚང་བོད་མིའི་མཆེད་ཁུངས་དང་མིང་གི་ཐོག་ཚུལ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གྲོ་ཚང་བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལ་བཟོས་པའི་ཉམས་ཉེན་དང་། དེ་ཅི་ལྟར་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཀློག་པ་པོ་རྣམ་པའི་སྤྱན་སྔར་དྲངས་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] གྲོ་ཚང་། ཙོང་ཁ་སྡེ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། བླ་མ་གླང་དཀར་པ།\nདེ་ཡང་ཉིས་སྟོང་བདུན་ལོར་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་《མཚོ་ཤར་བོད་ཡུལ་དུ་བསྐྱོད་པ་》ཞེས་པའི་མུ་འབྲེལ་ཆེད་སྒྲིག་ལེ་ཚན་ཞིག་བརྙན་ཕབ་བྱེད་ཆེད་ཐོག་མར་གྲོ་ཚང་ས་ཆ་ནས་འགོ་བརྩམས། གསར་འགོད་པའི་འགན་བླངས་པའི་གོ་སྐབས་འདི་དང་བསྟུན་ནས་གྲོ་ཚང་ས་ཆའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཉུང་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་། ལྷག་པར་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་དག་ལ་རང་གི་ཤེས་རྒྱུད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཚོར་ཐུབ་པ་བྱུང་བས། ཡུལ་འདི་གའི་གནས་ཚུལ་ཐད་དཔྱད་གཏམ་རེ་སྤེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དུང་བ་ཟབ་པའི་མི་བུ་དག་ལ་མཚོན་ན་བྱིས་པའི་ཁ་ཡི་ལེགས་བཤད་ཏུ་ཨེ་འགྱུར་སྙམ་སྟེ་ཁ་བྱང་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་ཡིན།\nཤར་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་སྤྲུལ་བའི་ཞིང་ཞེས་དེང་གི་མཚོ་སྔོན་ཟི་ལིང་མཁར་དུ་བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པའི་ལྷ་སྲས་ཁྲི་སྡེའམ་རྒྱལ་སྲས་(ཇོ་སྲས་ཀྱང་ཟེར)བྱ་བས་ཧ་ལམ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་མགོར་རྒྱལ་སྲིད་བཙུགས་ཏེ་ཙོང་ཁ་སྡེ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་གཙོས་མདོ་སྨད་ཕལ་ཆེར་ལ་དབང་བྱས་ཏེ་གདུང་རྒྱུད་རིམ་པར་བྱོན་ནས་བོད་ཀྱི་ཤར་མཐའ་སྲུང་ཤིང་སུང་རྒྱལ་རབས་དང་མི་ཉག་བཅས་ལ་རེས་འགལ་རེས་མཐུན་གྱིས་རང་གི་མངའ་རིས་བསྐྱངས་ཤིང་མངའ་ཁོངས་ཡང་རིམ་གྱིས་རྒྱ་བསྐྱེད། དེ་དེང་གི་མཚོ་སྔོན་དང་། ཀན་སུའུ། སི་ཁྲོན་བཅས་ཀྱི་བོད་མིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་རིང་ལ་སྲིད་དབང་བཟུང་མཐར་སུང་གིས་ཕམ་སྟེ་རྒྱལ་སྲིད་མཇུག་སྒྲིལ།\nསྲས་འདི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཚུལ་ནི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལས། གཉིས་པ་ཁྲི་ལྡེ་མདོ་ཁམས་སུ་བྱོན་ཏེ་ཙོང་ཁ་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་མདོ་སྨད་ཕལ་ཆེར་ལ་མངའ་མཛད་པའི་རྒྱུད་ལ་སྤྱན་སྔ་དོན་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་རྒྱུད་བྱུང་། ཞེས་འཁོད་པ་དང་།《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དང་《ཐུའུ་བཀན་རྣམ་ཐར་པད་དཀར་ཆུན་པོ》 《རྒྱལ་སྲས་-སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་》ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ཡོད་པ་ལྟར་རོ།།\nཁྱད་པར་དུ་ཙོང་ཁའི་སྐྱེས་རི་དང་རྨ་ཙོང་ཆུ་བོ་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སྨད་ནས་གསོ་མཁན་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དང་རྒྱལ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་དུ་འཁྲུངས་ནས་བསྟན་པའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་མ་ཟད། ཤར་ཕྱོགས་རིག་པའི་དཔའ་བོ་ཆོས་རྗེས་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་དང་རྒྱལ་དབང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་སྐུ་འབུམ་དགོན་དང་། རྒྱལ་སྲས་དོན་ཡོད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོས་དགོན་ལུང་དགོན་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་འབྲོམ་བཙུན་ཤེར་འབྱུང་བློ་གྲོས་སྦས་པས་ཆུ་བཟང་དགོན། བཙན་པོ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་གསེར་ཁོག་བཙན་པོ་དགོན་དགའ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང་བཏབ་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་རྨ་ཙོང་ཆུ་ཀླུང་རྣམ་གཉིས་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ཡུལ་འདིའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་བསྐྲུན་ཡོད་པས་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་ལ་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སྐྱེས་ཀྱི་རྡོ་རིང་རྣམ་པར་བཞེངས་སོ།།\nཡིན་ནའང་། དུས་ཀྱི་དབང་གིས་དེང་སྐབས་རྨ་ཙོང་ཆུ་བོའི་འབབ་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བར་བོད་རང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ཉམས་དམས་སུ་སོང་དང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་ཡུལ་གྲུ་ཁ་ཤས་སུ་ཡོད་ཚད་བག་ལ་ཞ་ནས་ཡོད་པས། འདིར་གྲོ་ཚང་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་བཟུང་ནས་ཡུལ་འདིའི་སྣང་ཚུལ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་རགས་ཙམ་གཏོང་བར་འདོད་དོ།།\n1.གྲོ་ཚང་བོད་མིའི་མཆེང་ཁུངས། དེ་ཡང་མདོ་ཁམས་གཡར་མོ་ཐང་གི་དཀྱིལ་དབུས། ལྷ་ཆབ་གང་གཱའི་སྲིང་མོ་དལ་འགྲོ་མ་ཞེས་བསྔགས་པའི་ཀླུང་ཆེན་ཙོང་ཆུ་རིང་མོའི་འབབ་རྒྱུན་དེད་དེ་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པ་ན་ལུང་མདོ་རྫོང་དུ་ཐོན་ཐུབ། འདི་ནི་ཨ་མདོ་གྲོ་ཚང་བོད་མིའི་ཕ་ས་ཡིན། ལུང་མདོ་རྫོང་གི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་རིའི་རྩེ་མོ་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་ལ། རྫོང་འདིའི་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་ཁྱབ་ཡོད་པའི་བྱང་རིའི་ངོས་ཀྱི་བོད་མི་ལ་དཔའ་རིས་པ་ཞེས་འབོད་ཅིང་ད་ལྟའིཧུའུ་ཀྲུའུ་(互助)དཔའ་རིས་དང་ཀན་སུའུ་ཐེན་ཀྲུའུ་(甘肃天祝)དཔའ་རིས་དང་གཞི་གཅིག་དུ་འདྲེས་ཡོད། ལྷོ་རིའི་ངོས་ཀྱི་བོད་མི་ནི་རྫོང་འདིའི་བོད་མིའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་སྟེ་སྐབས་འདིའི་གླེང་གཞི་གྲོ་ཚང་བོད་པ་རེད། གཙོ་བོ་ཡུལ་འདིའི་ལུང་ཁོག་བདུན་ཏེ། ལྷ་ཁང་ལུང་པ་དང་འབའ་གཙང་ལུང་པ། ཙོང་ཐེམ་ལུང་པ། དཔོན་ཚང་ལུང་པ། དབྱར་ས་ལུང་པ། ཀ་རིང་ལུང་པ། ཕུ་ལམ་ཡང་རྫོང་ལུང་པ་བཅས་སུ་གཞིས་ཆགས་ཡོད་ལ། གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ལྷ་སྡེ་ལུང་པ་བདུན་ཞེས་ཀྱང་འབོད། ཡུལ་འདིར་ལོ་སུམ་སྟོང་ལྷག་གི་ཡར་སྔོན་དུ་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་ནས་ཡོད་དེ། དཔའ་རིས་པ་རྒན་དོར་ཞིས་མཛད་པའི་《དཔའ་རིས་ཞེས་པའི་མིང་དང་མཆེད་ཁུངས་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ་》ཞེས་པ་ལས། ལོ་སུམ་སྟོང་ཡར་སྔོན་ལ་ཡང་ཕྱོགས་འདིར་བོད་རིགས་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱེད། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་རྙིང་བ་རྣམས་ན་མང་དུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཡན་ཆད་ལ། མི་རིགས་འདི་ལ་སྤྱང་(羌)ཞེས་འབོད་ཅིང་བོད་ཅེས་མི་འབོད་དེ། བོད་ཅེས་པའི་མིང་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བར་མངོན། དེང་སང་“藏族”ཟེར་བའི་མིང་འདི་ནི་དབུས་གཙང་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེ་བསྡུས་ནས་གཙང་དུ་གྱུར་ཅིང་དབུས་གཙང་ཞེས་པའི་མིང་ཡང་རྒྱ་ཡིག་ནང་དུ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་ཞིང་དེ་སྔོན་ན་མེད།② ཅེས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བོད་མི་གནས་ཡོད་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། དེར་མ་ཟད། བླ་མ་གླང་དཀར་པ་མ་ཕེབས་པའི་སྔོན་དུ་གནས་འདིའི་བོད་མི་རྣམས་དཔའ་རིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཡུལ་མི་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ལས་དངོས་སུ་ཐོས་ཤིང་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྲ་ལུང་འདོགས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ་ལ། ཨ་འགྲོ་སོགས་གླུ་གར་གྱི་དབྱངས་རྟའི་སྟེང་ནས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ།\nདུས་རབས་བདུན་པར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གདུགས་དཀར་ཡུག་གཅིག་གི་འོག་དབང་བསྒྱུར་སྐབས། དབུས་གཙང་གི་མི་འབོར་ཆེན་ཞིག་གྲོ་ཚང་སོགས་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་གནས་སྤོས་ཏེ་ཡུལ་འདིའི་བོད་མི་དང་འདྲེས། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲུང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་སུ་ཡུལ་མཐའ་སྲུང་མཁན་གྱི་དམག་མི་རྒྱ་ཆེར་གཞིས་ཕབ་ཅིང་གནས་བཟུང་བ་ད་ལྟ་ཚོ་བ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་ཏུ་ཆགས་ནས་ཡོད་པ། དཔེར་ན། སོ་བ་ཚང་། དུང་བོ་ཚང་། སྒྱོགས་དཔོན་ཚང་ལྟ་བུའོ།།\nཕྱིས་སུ་དུས་རབས་དགུ་པར་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་གྱི་སྲས་འོད་སྲུང་ལས་མཆེད་པའི་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་བཙན་གྱིས་སྲིད་དབང་སྐྱོང་སྐབས། “རྨ་ཙོང་ཆུ་བོའི་འབབ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དཔོན་ཀླུ་བཙན་དང་མ་མཐུན་པར་རྒྱལ་སྲས་གྱིས་རང་གི་ཉེ་འཁོར་རྣམས་ཁྲིད་དེ་གྲོ་ཚང་ས་ཆར་ཕེབས་ཤིང་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་དབང་བྱས་”③ཞེས་པ་ལ་གཞིགས་ན། སྐབས་དེར་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་མང་པོ་གྲོ་ཚང་དུ་གཞིས་ཕབ་པ་ཤེས་ཐུབ། དེའི་རྗེས་སུ་བླ་མ་གླང་དཀར་པའི་ཉེ་ཚན་མང་པོ་ལྷོ་བྲག་བྲོ་བོ་ལུང་ནས་གྲོ་ཚང་དུ་འོངས་ཏེ་གཞིས་ཆགས་པར་བཤད། མདོར་ན། གྲོ་ཚང་བོད་མི་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ཡར་སྔོན་ཏུ་གནས་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱས་དེ་ཡོད་པ་ལ་ཕྱིས་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་དབུས་གཙང་ནས་འོངས་པའི་མཐའ་སྲུང་དམག་དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་བླ་མ་གླང་དཀར་བའི་རྗེས་འབྲངས་ཉེ་ཚན་རྣམས་བཅས་གཅིག་འདུས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐར་མེ་ལོང་དག་ལས་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ།\n2. གྲོ་ཚང་ཞེས་པའི་མིང་གི་བྱུང་ཚུལ། འོ་ན་གྲོ་ཚང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཇི་ལྟར་ཐོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཞེངས་པ་པོ་བླ་མ་གླང་དཀར་པ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད། གྲོ་ཚང་ལྷ་ཁང་ཀོ་ཏམ་སྡེ་བཞེངས་པ་པོ་གྲུབ་ཆེན་མཚོ་སྙིང་བའམ་བླ་མ་གླང་དཀར་པ་སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས་ནི། ལྷོ་བྲག་གྲོ་བོ་ལུང་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་། ལྷ་དང་བླ་མའི་ལུང་བསྟན་བཞིན་ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་བྱོན་ཏེ་མཚོ་སྙིང་མ་ཧཱ་དེ་ལྦ་རུ་སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་མཛད་ཅིང་མི་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་ངོར་གླང་དཀར་པོ་ཞིག་ལ་ཅིབས་ནས་ཕེབས་བཞུད་མཛད་པས་བླ་མ་གླང་དཀར་པ་ཞེས་མཚན་ཐོགས། རིམ་གྱིས་དགོན་ལུང་བྲག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་ཚོགས་བདག་བསྒྲུབས། སྐབས་དེར་མིན་རྒྱལ་རབས་(明朝)ཀྱི་ཏཱའི་མིང་ཐོག་མ་ཧུང་ཝུ་(洪武)ཁྲིར་བཞུགས་ནས་ཡུན་རིང་མ་ལོན་པའི་དུས་ཡིན། རྒྱལ་པོ་དེས་བླ་མཆོད་ཅིག་སྤྱན་འདྲེན་པར་འདོད་ནས་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་བང་ཆེན་བཏང་བས། ནུབ་ཀྱི་སའི་མཐར་འབྲོག་དགོན་གྱི་རི་སུལ་ཅིག་ན་བླ་མ་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞུགས་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་པས་སླར་ཡང་གསེར་ཡིག་པ་བརྫངས་ནས་གདན་དྲངས་ན་བསྟན་འགྲོའི་དོན་འགྲུབ་པར་དགོངས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་1389ལོར་གདན་དྲངས་པ་ཐུགས་ཀྱིས་བཞེས་ཏེ་ད་ལྟའི་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ནས་མིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་། གོང་མ་ཧོང་ཝུས་བླ་མ་གླང་དཀར་པ་སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་པས་སྙིང་ནས་དད་ཅིང་དབུ་བླར་བཀུར། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཞིང་བླ་མའི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་སྤྱི་ལོ་1392ལོར་མིན་གོང་མ་ཧུང་ཝུ་ཡིས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཞེངས་པ་དང་དགོན་མིང་ལ་ཀོ་ཏམ་སྡེ་ཞེས་བཏགས། གཙུག་ལག་ཁང་མང་དུ་བཞེངས་ཤིང་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཙུགས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་མཛད་ཅིང་། གོང་དུ་བགྲང་པའི་ལྷ་ཁང་ལུང་པ་བདུན་པོའང་མཆོད་གཞིས་སུ་བཀུག དགོན་པའི་ཕྱིའི་བཟོ་བཀོད་སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་བཞེངས་པས་པེ་ཅིན་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་གཉིས་པ་ཞེས་འབོད་ཅིང་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུ་བརྙེན་བཞེངས་ཡོད་པས་གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངམ་རྡོ་རྗེ་གདན་གཉིས་པ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། དགོན་པའི་དབུས་སུ་བཞེངས་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་དང་གཡོན་གྱི་ལྷ་ཁང་དུ་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་པ། གཡས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དུ་ས་སྐྱའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་བཞེངས་ཡོད། དེ་མིན་དབུས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་གི་མདུན་དུ་སྐབས་དེར་བཞེངས་པའི་རྡོ་རིང་ལ་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཤན་སྦྱར་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་ད་ལྟའང་འཇིག་མེད་པར་མཐོང་རྒྱུ་འདུག དགོན་པའི་དཀོར་གཉེར་གྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་ལྟར་ན། མིན་རྒྱལ་རབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་པ་འདིར་རབ་བྱུང་བ་400ལྷག་བཞུགས་པ་དང་། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མཇུག་ཏུ་རབ་བྱུང་བ་300ལྷག་འདུས་ཡོད་པར་གྲགས། 1957ལོའི་མཚམས་སུ་སླེབས་དུས་དགེ་འདུན་པ་33ཙམ་དང་། 2007ལོར་གྲྭ་བཙུན་16མ་གཏོགས་མི་བཞུགས། རིག་གསར་སྐབས་དགོན་པ་འདི་སྡེ་བའི་འབྲུ་མཛོད་བྱས་པས་ད་ལྟའི་བར་དུ་མ་ཉམས་པར་གནས་ཐུབ་པ་ཡིན་ཟེར་བ་བདེན་ཏེ། དགོན་པའི་ཁྱམས་ཀྱི་ལྡེབ་རིས་ལ་ལ་ད་ལྟ་ཡང་ཧ་ཅང་གསལ་ཞིང་། མིས་རེག་ཐུབ་ས་དང་འབྲུ་ལྡུག་ས་རྣམས་མི་གསལ་བས་འབྲུ་མཛོད་བྱས་པ་ཤེས་ཐུབ། གལ་ཏེ་འབྲུ་མཛོད་བྱས་མེད་ཚེ་ཕལ་ཆེར་འབྱུང་བཞིའི་ཕང་བ་རུ་འཐིམས་ཀྱང་སྲིད་ཅེས་ཡུལ་དེ་གའི་སྡེ་མི་རྣམས་ཟེར། མདོར་ན་གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཞེངས་པ་པོ་བླ་མ་གླང་དཀར་པའི་གྲོ་བོ་ལུང་གི་ཉེ་ཚན་རྣམས་གཞིས་ཕབ་པས་དཔའ་རིས་ལས་ཟུར་དུ་བུད་དེ་ཁོ་ཚོ་ལ་གྲོ་ཚང་པ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། ལྷོ་གྲགས་གྲོ་བོ་ལུང་པའི་གདུང་བརྒྱུད་རྣལ་མ་ཡིན་པ་མཚོན། རིམ་བཞིན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ས་མིང་ལ་ཐོགས་ནས་ལུང་མདོ་གྲོ་ཚང་པ་ཞེས་མིང་ཆགས།\nཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ནི་མི་རིགས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ནས་མི་རིགས་རང་གི་གཤིས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས་ན། གྲོ་ཚང་ཡུལ་གྱི་བོད་མི་ལའང་བོད་སྤྱིའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་ཡུལ་གྲུ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ལས་ད་ལྟའང་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། མགྲོན་པོ་སྣེ་ལེན་བྱེད་སྐབས་མགྲོན་ཆང་ཐེངས་གསུམ་འདྲེན་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་པ་ཞེས་བཤད། དེ་མིན་མགྲོན་པོ་ཕེབས་དུས་ཁྱིམ་དུ་གདན་དཀར་འདིང་པ། ཨ་འགྲོ་དང་ཞང་མ་ལོ་སོགས་དབྱངས་རྟ་རྣ་ཚོགས་ལ་དྲངས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྩེད་རིག་དང་གླུ་ལེན་སྲོལ་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཞན་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྲའི་ལན་བུ་འཇོག་སྟངས་ལ་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། ས་དེའི་བུད་མེད་མང་ཆེ་བས་སྐྲ་ལན་བུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་སླས་ཡོད་པ་དང་། གཉེན་མ་སྒྲིག་པའི་བུད་མེད་ཚོས་ལན་བུ་གཅིག་རེ་སླས་ཡོད། གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པའི་བུད་མེད་ཚོས་སྐྲ་ལུང་དང་སྐེད་འཆིང་། རྣ་ལུང་སོགས་འདོགས་པ་དང་། ཞྭ་མོ་སོགས་གྱོན་པའི་སྲོལ་ཡོད་ལ་རྒྱན་ཆས་འདི་དག་གི་བཟོ་དབྱིབས་དང་སྟེང་གི་རི་མོ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་སྐུ་འབུམ་ཚོ་དྲུག་དང་མིན་ཧོ་རྫོང་། རྟ་ཐང་རྫོང་། སྟོང་འཁོར་རྫོང་། དཔའ་རིས་པ་བཅས་ཀྱི་བཟོ་དབྱིབས་དང་འདྲ། འདིར་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་ལ། དཔའ་རིས་བུད་མེད་ཚོས་སྐྲའི་ལན་བུ་རྣམས་མདུན་དུ་འཕྱང་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་དཔའ་རིས་ཡུལ་དུ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱང་དུས་ངེས་མེད་དུ་དམག་ལ་ཆས་དགོས་པས་སྟབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྐྲའི་ལན་བུ་མདུན་དུ་བླངས་པ་དང་། སྐྲ་ལུང་ཡ་གཅིག་མདུན་དུ་བླངས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དེ་རྒྱབ་ཏུ་འཕང་ཡོད། མདུན་དུ་འཕྱང་དོན་ནི་མདའ་ཤུབ་འགེལ་ས་དང་། ཅིག་ཤོས་དེ་རྒྱབ་ཏུ་འཕྱང་དོན་ནི་གཞུ་འགེལ་ས་བྱས་པའི་སྟབས་ཡིན་ཟེར། རིམ་བཞིན་འགལ་རྐྱེན་འཁྲུག་ལོང་མེད་པར་དུས་བདེ་ཞི་འཇགས་སུ་གྱུར་བའི་ལོ་ཟླའི་ཟོ་ཆེན་ནང་རིམ་གྱིས་མཛེས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆར་གྱུར་ནས་འཚོ་བ་དངོས་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སུ་གྱུར་བ་རེད། དེ་མིན་གྲོ་ཚང་དུ་མདའ་འཕེན་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད་དེ། ལོ་རེའི་ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་ཡུལ་དེ་གའི་སྟག་ཤར་ཚོས་མདའ་ལི་མའི་འཕོང་སྐྱེན་འགྲན་པ་ནི་ཡུལ་དེའི་ཆེས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་དུས་ཆེན་ཞིགཡིན་ལ། གྲོ་ཚང་དུ་མ་ཟད་མིན་ཧོ་རྫོང་གི་ཚེ་བརྟན་ལུང་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་མདའ་འཕེན་དུས་ཆེན་ལ་རོལ་བའི་སྲོལ་ཡོད། སྤྱིར་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་མདའ་རྩལ་འགྲན་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི་ཡུལ་འདི་གའི་བོད་མི་རྣམས་བོད་ཀྱི་ཤར་མཐའ་སྲུང་བའི་དམག་གི་གདུང་རྒྱུད་བསྙོན་མེད་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གསིབ་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་ཡོད། གཞན་ད་དུང་གྲོ་ཚང་ཡུལ་གྱི་བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་ལ། དཔེར་ན། གཉེན་སྟོན་གྱི་ཆོ་ག་ལ། བུ་མོ་གནས་ལ་བསྐྱལ་དུས་བག་གླུ་དང་། མགྲོན་པོ་བསུ་བའི་བསུ་གླུ། སྒོ་ཁའི་འབབ་རྟེན་རིམ་གསུམ། ཇ་བཤད་དང་ཆང་བཤད། བག་ལྭ་གྱོན་དུས་ཀྱང་གཡང་དཀར་ལུག་ལས་སྣམ་བུ་བྱུང་ཚུལ། རྒྱལ་པོ་སྲུང་བཙན་དུས་ནས་བོད་རྒྱ་བར་དུ་གཉེན་དར་ཚུལ། འཇིག་རྟེན་ཆགས་ལུགས་དང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་བྱ་ལས་བརྩམས་པའི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་རིགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་ད་ལྟའང་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་བདག་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་། དེ་ལས་གཞན་འོ་སྐོལ་སྒང་བ་བོད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་དབང་བའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གཙོ་བྱས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། གྲོ་ཚང་བོད་མིས་གནའ་ནས་ད་བར་དུ་མི་རིགས་གཞན་དང་མཐུན་སྒྲིལ་མཉམ་གནས་ཀྱིས་འཚོ་ནའང་གཉེན་ལམ་མི་བསྲེ་བ་མ་ཟད། ཐ་ན་ཡུལ་ཕྱོགས་གཞན་གྱི་བོད་མི་ལའང་གཉེན་སྡེབ་པར་མི་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ཡང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད་པས་རྒྱ་སོགས་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲེས་ནས་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཉམས་མ་ཤོར་བར་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ཡིན་ནའང་དེང་སྐབས་གྲོ་ཚང་ས་ཆའི་ལོ་སུམ་ཅུའི་མན་ཆད་ཀྱི་ན་གཞོན་དང་བྱིས་པ་ཚོས་བོད་སྐད་དང་བོད་ཡིག་གཏན་ནས་མི་ཤེས།\n1. སྐད་ཡིག་ཐད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག ལྷ་ཁང་ལུང་པ་ནི་གྲོ་ཚང་བོད་མི་འདུས་སྡོད་བྱེད་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད། སྔ་དུས་སུ་ཡུལ་འདི་མདོ་སྨད་དཔའ་རིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་གོང་སྨྲས་ལྟར་དང་། གཞུང་ཁོག་དེ་ལ་ལྷ་ཁང་ལུང་པ་ཞེས་འབོད་དོན་ནི་བླ་མ་གླང་དཀར་པ་སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་སའི་སྒྲུབ་ཕུག་སྟོད་ཀྱི་རི་སྐེད་ན་དཔྲལ་བའི་མིག་ལྟར་ཡོད་པ་ད་ལྟའང་མཇལ་ཐུབ་པ་དེ་དང་། གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དགོན་པའང་ལུང་པ་དེའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྷ་ཁང་ལུང་པ་ཞེས་ཐོགས་པ་ཡུལ་མི་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ལས་ཐོས།\nཡིན་ནའང་། དེང་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི་ལུང་མདོ་རྫོང་མཁར་ལ་མཚོན་ན་ལོ་ལྔ་བཅུ་མན་ཆད་ཀྱི་བོད་མིའི་ནང་དུ་བོད་སྐད་བཤད་ཤེས་མཁན་དང་བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་ལ་བྱང་ཆ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་དཀོན། ཁྱད་པར་ལོ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དགོན་པ་འདིར་དགེ་འདུན་པ་16ལས་མེད་པ་དང་། འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་མིན་ཧོ་རྫོང་གི་བོད་སྡེ་དག་ན་ཡང་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དཔེར་ན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་དགོངས་ལོ་24སྟེང་རང་གི་ཤངས་ཁྲག་བསྲེས་པའི་ཚོན་རྩིས་བཞེངས་པའི་རྗེའི་ཞལ་ཐང་གསུང་འབྱོན་མ་བཞུགས་སའི་ཁ་ཏའི་ཁ་བ་དགོན་པར་དགེ་འདུན་པ་འགའ་བཞུགས་པ་ལས་དགོངས་ལོ་བདུན་བཅུར་སོན་པའི་བླ་རྒན་བགྲེས་པོ་དེ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་བོད་སྐད་བཤད་ཤེས་མཁན་མི་འདུག དེ་བཞིན་རྟ་ཐང་རྫོང་ན་ཡོད་པའི་བྱང་གི་དགོན་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གསེར་ཁོག་དགོན་པར་མཚོན་ནའང་། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ལྷའི་ཕོ་བྲང་ལ་འགྲན་བཟོད་པ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་མོད། རབ་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་ལྷག་མ་གཏོགས་མི་བཞུགས་ལ། དགོན་གྲོང་འདྲེས་ཤིང་དགོན་བདག་བླ་མའི་འཕྲིན་ལས་རྫོང་མཁར་ན་རྒྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གསལ་བ་ནང་བཞིན་ནོ།།\n2.བསམ་བློ་དང་ཡུལ་སྲོལ་ཐད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག སྤྱིར་གོང་ནས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་ད་ལྟའི་གྲོ་ཚང་བོད་མི་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་སྔ་རོལ་ནས་མདོ་སྨད་ས་ཡི་ཐིག་ལེ་འདིའི་ས་འཛིན་གྱི་ཐོག་མ་དང་གཞི་འཛིན་གྱི་དང་པོའི་གྲས་སུ་གྱུར་བ་ནས་བཟུང་། རང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་དང་བསམ་བློ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱིས་སུ་དབུས་གཙང་ནས་འོང་བའི་བོད་དམག་དང་བླ་མ་གླང་དཀར་བའི་ཉེ་ཚན་རྣམས་གནས་དེར་གཞིས་ཕབ་པས་སྔ་དུས་རིང་མོ་ནས་བཟུང་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཡོད་ངེས་པ་ཡིན། ལྷག་པར་བོད་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་འདིར་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་དབུ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་རིག་གནས་ཐད་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། འཛམ་གླིང་ཟླུམ་པོའི་ཁྱོན་འདིར་སྤོབས་པའི་མགོ་བོ་ནམ་ཡང་སྨད་མི་དགོས་པར་གྱུར་ཡོད། དེ་བས་གྲོ་ཚང་གི་ཡུལ་འདིར་མཚོན་ནའང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་དེ། གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཞེངས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་227མཚམས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1619ལོར་གྲོ་ཚང་དགོན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ལྡིང་ཀ་གླིང་བཞེངས་པ་དང་། ཀ་རིང་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་དགོན་བདག་མཛད་དེ་ཆོས་གྲྭ་བཙུགས་ཤིང་འཆད་མཉན་སྤེལ་བ་སོགས་མདོ་སྔགས་རྒྱ་མཚོའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། རབ་བྱུང་བ་ཡང་400ནས་500ལྷག་ལ་ཉེ་བ་འདུས་ཤིང་ལུང་མདོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར། མདོར་ན་གྲོ་ཚང་བོད་མིའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་དང་རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ། མི་ཚེ་ལྟ་ཚུལ་སོགས་ལ་བོད་པ་ཐུན་མོང་དང་འདྲ་བར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པར་མ་ཟད། ལབ་རྩེ་བསྟོད་པ་སོགས་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་བསམ་བློ་དང་ཆོ་གའི་རྒྱུན་ཡང་བསྲིངས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་གྲོ་ཚང་བོད་མིའི་བསམ་བློ་ཐད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མི་ཉུང་བ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན་གྲོ་ཚང་ས་ཆའི་བོད་མི་འདུས་སྡོད་བྱེད་ས་ཆེས་མང་པོའི་སྡེ་བ་གང་གི་ཁྱིམ་ཚང་གང་ལ་སོང་ནའང་མཆོད་ཁང་དང་མ་ནི་འཁོར་ལོ། རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོ་དང་བསིང་ཁྲི་སོགས་བོད་ཁྱིམ་ཐུན་མོང་བའི་ཁྱད་ཆོས་མཐོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ། བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གླུ་དང་གཞས་གཏོང་མཁན་དེ་བས་ཀྱང་ཉུང་། དེར་མ་ཟད། བོད་རང་གི་གྱོན་ཆས་སྤྱོད་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ། ཁྱིམ་ཚང་ལ་ལས་རང་གི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཀྱི་རིང་ནས་བརྒྱུད་འོང་བའི་བོད་ལྭ་རྣམས་མི་གཙང་བའི་གནས་སུ་གད་སྙིགས་བཞིན་སྦས་ཡོད་པ་ཡང་བདག་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་། དུ་བ་ལས་ནི་མེ་ཤེས་དང་། ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུ་བོ་བཞིན། གཅིག་ན་བོད་སྐད་དང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཉུང་བ་དང་། གཉིས་ན་ཡུལ་སྲོལ་ཐད་གནམ་ས་བླ་འོག་བརྗེས་པ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་འདིའི་ཤུགས་ནས་གྲོ་ཚང་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་ཐད་འགྱུར་ལྡོག་ཇི་འདྲ་བྱུང་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ།\nམི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་གནས་པའི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་བ་དང་མ་རྒུད་པ་མེད་པ་བཞིན། འོ་སྐོལ་གྲོ་ཚང་པའི་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འདི་ལའང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ཡོད་ངེས་རེད། སྤྱི་ལོ་1652ལོར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་མོ་འཁོར་སུམ་སྟོང་དང་བཅས་ཆིན་གོང་མ་ཧྲོན་ཀྲི་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་བའི་ལམ་ཏུ་གྲོ་ཚང་བརྒྱུད་དེ་གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དགོན་བདག་བླ་མ་བྲག་ཚང་དང་ཞལ་ཏ་གནང་། སྐབས་དེར་མཚོན་ན་གྲོ་ཚང་ནང་སོས་མི་རྟ་སུམ་སྟོང་ལྷག་གི་འདུག་གནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་རྒྱལ་དབང་ཐུགས་དགྱེས་དགྱེས་བྱུང་བ་དེས་གྲོ་ཚང་ནང་སོའི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཧ་ཅང་དར་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། ཡིན་ནའང་། སྤྱི་ལོ་1723ལོར་སོག་པོ་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང་གསེར་ཁོག་དགོན་གྱི་སེ་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་བཅས་ཀྱིས་ཆིན་སྲིད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་དུས་ཟིང་བསླངས་པའི་དོན་རྐྱེན་དེ་གྲོ་ཚང་ནང་སོ་ཡུལ་མི་དང་བཅས་པ་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱི་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར།\n1.ཆབ་སྲིད་ཐད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན། སྤྱི་ལོ་1723ལོར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་(བསྟན་འཛིན་ཆིང་ལྦང་)དང་གསེར་ཁོག་དགོན་པའི་སེ་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་སོགས་ཀྱིས་དུས་ཟིར་བསླངས་པ་ལ་ཆིན་སྲིད་གཞུང་གི་དམག་དཔོན་ཇང་ཇུན་གུང་ཉེན་ག་ཡོའུ་དང་། གུང་ཡོའུ་གྲུང་ཆི་གཉིས་ཀྱིས་དཔུང་བཏེགས་ནས་མཚོ་སོག་ཆམ་ལ་ཕབ་པ་མ་ཟད་ལོ་སྔ་རྗེས་སུ་གསེར་ཁོག་དགོན་པ་དང་དགོན་ལུང་དགོན་ཆེན་གཉིས་ཀར་ཆག་འཇིག་ཆེན་པོ་བཟོས། དེ་མིན་སྟོང་འཁོར་དང་ཆུ་བཟང་བཅས་ཉེས་པ་མེད་པའི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་མེད་བརླག་ཏུ་བཏང་།④ བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱི་དུས་ཟིང་ནང་གྲོ་ཚང་གི་མི་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་འགའ་ཡོད་པ་མཐར་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ལས་མ་ལུས་པར་གྱུར། མི་གྲངས་ཇེ་ཉུང་ལ་སོང་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི། གཅིག་མི་ཤི་རྟ་འགྱེད་ཀྱི་དུས་ཟིང་ཁྲོད་མང་པོ་ཞིག་གཡུལ་ལས་བཅོམ། གཉིས་གཉའ་གནོན་གྱི་ན་ཟུག་མ་བཟོད་པར་རྨ་ཆུའི་འབབ་ཡུལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་བྱས། གསུམ་གྲོ་ཚང་ས་ཆའི་ཚོ་མིང་དང་མིའི་མིང་གི་རུས་བསྒྱུར་ཏེ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ནང་དུ་འཐིམ་སོང་པ་རེད། དཔེར་ན། གྲོ་ཚང་ཚོ་བ་ལ་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་དོན་བསྒྱུར་བས་ནས梅家དང་། དེའི་རུས་གཏོགས་ལ་རྒྱ་ཡིག་གི་རུས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་དཔེར་ན། 梅ཚེ་རིང་དུ་འབོད་པ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་དུ་ཞིང་བ་ཚང་ལ་田家དང་། དེའི་རུས་གཏོགས་པ་田དོན་གྲུབ་ལྟ་བུ། ལ་ཕུག་ཚང་萝家 དེའི་རུས་གཏོགས་萝སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་གླང་ཚང་ལ་象家དང་དེའི་རུས་གཏོགས་ལ象རིན་ཆེན་ཞེས་སོགས་བཏགས་པ་ད་ལྟའང་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ནི་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱི་རི་ར་བཞག་པ་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་དཔང་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་ཡོད་པས་མང་པོ་བཤད་པའི་དགོས་པ་མ་མཆིས་སོ།།\n2. དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག གཅིག་ན་དམག་འཁྲུག་གང་གི་སྐབས་སུའང་དམག་ཁྲལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དམངས་ཀྱི་ཁུར་པོ་ཇེ་ལྕིར་གཏོང་བ་ནི་དམག་འཁྲུག་གི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་ཡིན། གཉིས་ན་སྐབས་དེའི་ཆིན་དམག་གིས་དགོན་ལུང་དང་གསེར་ཁོག་དགོན་པ་གཉིས་ཤུལ་མེད་དུ་བཏང་སྟེ་ལོ་280ལྷག་གི་རིང་ལ་སླར་གསོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་ལུས་པ་དང་། ད་ལྟ་ལོ་ལྔ་ལྷག་གི་རིང་ལ་གསར་བཞེངས་བྱས་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་རིག་གསར་སྐབས་མ་འཇིག་པར་ལུས་ཡོད་པའི་ལྷ་མོ་ཁང་གཅིག་ཡོད་པ་དེས་ཤུལ་མེད་དུ་བཏང་བའི་དགོན་པ་དེའི་དོ་ཟླ་ག་ལ་འོང་། མདོར་ན། དགོན་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཀྱང་སྐབས་དེར་མཚོ་སྔོན་སྤྱི་དང་གྲོ་ཚང་ས་ཆའི་རྒྱུ་ནོར་ལ་གྱོང་གུད་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་པ་མཚོན་ཐུབ། དཔེར་ན། སྐབས་དེར་གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ལྷ་སྡེ་བདུན་གྱི་དགོན་པའི་ལོ་རེའི་ཆོས་ཐོག་སོ་སོའི་གཏོང་མགོ་རྣམས་ཀྱང་སྲིད་གཞུང་གིས་བླངས་དེ་དགོན་པའི་ཡོང་འབབ་ལ་བཀག་རྒྱ་བཟོས་པ་མ་ཟད། ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པ་དང་རབ་བྱུང་བའི་གྲངས་ཀར་ཚོད་འཛིན་བྱས།⑤\nསྤྱི་ལོ་1912ལོའི་ཟླ་པའི་ཚེས་ཉིན་སུན་ཀྲུང་ཧྲན་གྱི་མགོ་འདྲེན་འོག་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་ཀྲུང་གོའི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་མགོ་མཇུག་སློག་སྟེ་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཞོན་ཐུང་ཁྲི་ལས་ཕབ་སྟེ་ནན་ཅིན་རྒྱལ་དམངས་སྲིད་གཞུང་བཙུགས་མོད། གྲོ་ཚང་བོད་མིས་མཚོན་མཚོ་སྔོན་པ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གོ་སྐབས་རེག་མ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མ་པུའུ་ཧྥང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཤོར་ནས་དཀའ་སྡུག་ཆེ་བའི་འཚོ་བ་དང་ཡ་ང་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་གཉའ་གནོན་ལ་མགོ་མི་སྒུར་ཐབས་མེད་བྱུང་།\n1. ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཙན་གནོན། མ་པུའུ་ཧྥང་གིས་ཅང་ཅེ་ཧྲི་ལ་རྒྱབ་བརྟེན་བཅོལ་ནས་མི་ལོ་བཞི་བཅུའི་རིང་མཚོ་སྔོན་ལ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཤིང་། 1949ལོར་བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན་སྐབས་དེར་མ་པུའུ་ཧྥང་ལ་ཁྲི་དམག་བཅུ་ཡོད་པ་དང་། དོ་དམ་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱ་དང་པོའུ་བཅས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་སྡེ་ཁག་བཙུགས་ཏེ་ལྟ་ཞིབ་ནན་མོ་བྱས་པས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དཀའ་བ་དང་། བོད་རིགས་ཀྱི་མི་གྲངས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་ཇེ་ཉུང་ལ་སོང་། དཔེར་ན། 1931ལོར་ལུང་མདོ་རྫོང་གི་སྤྱིའི་མི་གྲངས་དྲུག་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ནང་བོད་ཀྱིས་14་3%ཟིན་པ་དང་། 1949ལོར་གྲོ་ཚང་བོད་མིས་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་7%མ་གཏོགས་ཟིན་མེད་ཅེས་《གྲོ་ཚང་བོད་རིགས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་》ཞེས་པའི་ནང་འཁོད་འདུག མི་གྲངས་ཇེ་ཉུང་ལ་འགྲོ་དོན། གཅིག་ནས་བོད་མི་མང་པོའི་མགོ་ལ་རྭ་མེད་སར་རྭ་བཙུགས་ཏེ་མི་རེའི་མགོ་ལ་རྭ་རེ་བཏགས་པས་ཡིན་ལ། གཉིས་ནས་མ་པུའུ་ཧྥང་གི་ཡ་ང་བའི་གདུག་རྩུབ་ལས་མཐར་ཆེད། གྲོ་ཚང་པ་མང་པོ་ཞིག་ད་ལྟའི་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་དང་རྨ་ལྷོ་ཁུལ། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་ས་ཆར་བྲོས་བྱོལ་བྱས་ཤིང་། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་གཏེར་ལེན་ཁ་རྫོང་ན་གྲོ་ཚང་བའི་སྡེ་བ་ཞིག་ད་ལྟའང་ཡོད་པ་དེ་དག་གྲོ་ཚང་བོད་མིའི་མི་གྲངས་ཇེ་ཉུང་ལ་སོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁྲོད་གཅེས་སྲོག་མ་ཤོར་བའི་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལྷག་མ་ཡིན། དེ་བས་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་མེ་མདའ་དང་རལ་གྲིའི་ཁ་ཟས་སུ་གྱུར་བ་རེད།\n2. ཡུལ་སྲོལ་སོགས་རིག་གནས་ཐད་ཀྱི་བཙན་བསྒྱུར། མ་པུའུ་ཧྥང་གིས་གྲོ་ཚང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་རུས་མ་རུ་བསྒྱུར། གྲོ་ཚང་པ་སྐོར་ཞིག་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་དུ་གྱུར་ནས་རང་གི་མེས་པོ་རྣམས་རྨ་ཆེན་གངས་འདབས་ནས་འོང་པ་ཡིན་པས་མིང་གི་སྔོན་ལ་རྨ་སྦྱར་ཏེ་རྨ་ཆེན་ཚང་ཞེས་བཀོལ་མྱོང་ལ་རིམ་བཞིན་“马”ཞེས་པར་འགྱུར་བ་རེད། དཔེར་ན། 马ལྷ་སྐྱབས་ལྟ་བུ། གཞན་ཡང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་རྩུབ་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ད་ལྟ་ཡང་རྒན་པ་ཚོའི་ཁ་ན་རླུང་ལྟར་གྲགས་ལ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་དངོས་པོ་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་རོ།།\n3. དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཀྱི་བཙན་གནོན། དགོན་མ་ལག་དང་དུད་ཁྱིམ་སོ་སོར་དཔྱ་ཁྲལ་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པ་མ་ཟད་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཉེས་མེད་ཉེས་འདོགས་དང་རྡུང་རྡེག་ཚ་དྲག་བྱས་པས། དཔེར་ན། མ་པུའུ་ཧྥང་གིས་དབང་བསྒྱུར་གཉའ་གནོན་བྱེད་པའི་བར་སྐབས་སུ། བཀྲ་ཤིས་ལྡིང་དཀར་དགོན་གྱི་དགོན་བདག་བླ་མས་མ་པུའུ་ཧྥང་གི་སྲིད་གཞུང་ལ་དངུལ་སྒོར་28གྱི་དཔྱ་ཁྲལ་སྤྲོད་མ་ཐུབ་པར་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་དེ་འདུག་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་ནས་དགོན་པ་དང་ཁ་གྱེས་ཏེ་སོག་པོ་དང་ཧྲན་ཞི་(山西)བརྒྱུད་ནས་མཐར་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་བཞུགས་དགོས་སོང་། དེ་ལྟར་གྲོ་ཚང་གི་བོད་མི་རྣམས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་ལ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་ལུས་པའང་འདི་དག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེད་སྙམ།\nཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་རིང་ལ་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་གདོང་བསུས་ཏེ་བོད་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནས་བཟུང་། བོད་རང་གི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་ལོ་པན་བཀའ་དྲིན་ཅན་རྣམས་ལན་དུ་མར་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་ཏེ་རིག་གཞུང་དུ་མ་བོད་ལ་གདན་དྲངས་པ་དང་ཐ་ན་རང་གི་ཤས་ཀྱང་དོར་བར་བྱས་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་ནས་མང་སྟེ། ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མདུན་དུ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་སྟེ་བོད་བརྒྱུད་བསྟན་པ་འདི་སླར་གསོ་བའི་འཕྲིན་ལས་རླབས་ཆེན་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་ལྟ་བུའི་དཔའ་བོ་འཛམ་གླིང་ཏུ་འཁྲུངས་མ་མྱོང་ལ། བོ་དུང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ལྟ་བུའི་པོད་བརྒྱ་ཕྲག་སོ་བདུན་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་བའང་བྱོན་མ་མྱོང་། ལྷག་དོན་ས་པན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གཞུང་ཆ་ཚང་སྲོལ་ཕྱེ་ཞིང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་འཛམ་གླིང་རིག་གནས་ཀྱི་སྟེགས་བུ་གསར་པ་ཞིག་གི་སྟེང་བཀོད་པར་མ་ཟད། དགུང་ལོ་དྲུག་བཅུ་བཞེས་པའི་སྐབས་སུའང་ལོ་གཉིས་རིང་གི་དཀའ་ཚེགས་བརྒྱུད་དེ་རིགས་འདིའི་ཆེད་དུ་སོག་པོ་ལ་ཕེབས་བཞུད་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གངས་ཅན་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་རྗེ་རྒྱལ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་ཕལ་ཆེར་དགོང་ལོ་བཅུ་བདུན་སྟེང་ནས་བཟུང་མ་དྲིན་མོ་ཆེ་ཞིང་ལ་ཕེབས་ཁར་ཡང་ཞལ་མཇལ་མ་གནང་བར་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་བོད་རིག་པ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་སྐབས་དེའི་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཁྲོད་བོད་རང་གི་རིག་གནས་འདི་དར་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་《བཻ་སྔོན་》སོགས་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་བརྩམས་པར་མ་ཟད། ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ན་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་གསར་བཞེངས་མཛད་པ་སོགས་བསམ་ན་ངོ་མཚར་བར་མི་སེམས་སམ།\nམདོར་ན། དད་པ་ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ།། ནས་དང་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་གི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་དག་གིས་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ། ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའི་ལོག་ལྟ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་སམ་རང་དབང་གིས་གྲུབ་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལོག་ལྟ་ཚར་གཅོད་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞེས་རིག་པ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ང་ཚོ་ལ་བཞག་ཡོད་པའི་བཀའ་དྲིན་སྙིང་ལ་བསྒོམས་ཏེ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བའི་སྟེང་ནས་རང་གི་མི་རིགས་འདི་ཡང་དག་པའི་བརྩེ་དུང་གིས་སྐྱོང་དགོས། གལ་ཏེ་ཚུལ་མཐུན་གྱི་མི་རིགས་བརྩེ་དུང་ཞིག་མེད་ན་མི་རིགས་དེ་སྔ་མོ་ནས་ཤི་ཟིན་པ་ཡིན། 《སྤྲུལ་བའི་རྒྱལ་པོས་བོད་ཁམས་སྤྱི་ལ་གདམས་པ་》ལས། བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོའི་བུར་སོང་བས། ཁོང་ཅོལ་ཆུང་ལ་ཁ་སྦྲིན། ཁྲེལ་འཛེམ་དང་ངོ་ཚ་ཆུང་ལ་གསར་འགྲོག་ལ་དགའ། དད་པ་ཆུང་ལ་སྟིག་ལ་མི་འཛེམ། འགྲོག་ན་སེམས་ཆེ་ལ་ཕྲག་དོག་ཆེ། འདོད་ཐག་ཉེ་ལ་ཚིག་མི་བཙན་པས། དུས་ཕྱི་མའི་མི་རྣམས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ལ་གསར་འགྲོག་ཆེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གསར་འགྲོགས་དང་གྲགས་སྐམ་གྱི་ལས་སུ་གཞོལ་བ་ལས། ཐང་ཤིང་གཅིག་འགྲེང་ནི། ནགས་མཐའ་མྱེད་ལ་ཟུག ཆུ་མྱིག་སྔོ་ཅུང་ནི། རྒྱ་མཚོ་འི་རྩིའོ།། ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར། ང་ཚོ་ཚང་མས་ལྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་སྒོས་ཙོང་ཁ་རི་རྒྱུད་དང་དེའི་འདབས་འབྲེལ་ཏུ་གནས་པའི་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྲོལ་འདི་མྱུར་སྐྱོབ་མ་བྱས་ན་འགྱོད་པ་རྟས་མི་ཟིན་པ་ཞིག་འོང་ལས་ཆེ། དེ་བས་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ལུག་ཁལ་མཛོ་ཁལ་གྱིས་སྐད་དང་ཡི་གེ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་ན་ནི། རྐང་རྡོ་ཐོག་ནས་བཅག་པ་ལྕེ་ཐོག་དང་། ཚིག་ཁ་ནང་ནས་བཤད་པ་དོན་ཐོག་རེད་སྙམ།\n④ཐུའུ་བཀན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་མཛད་པའི་《ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས་77ལ་གསལ།


ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༠༣ཚེས་༢༦ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་དང་དེང་གི་རྟོག་ཞིབ་ཡིག་རིགས། དམངས་ཁྲོད་ངག་རྒྱུན། དུར་ཐོན་དངོས་རྫས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་སྔོན་གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་ནང་དོན་དང་བང་སོ་བརྩིག་པའི་དགོས་པ། རྡོ་རིང་གི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་བཏང་ནས་རང་གི་ལྟ་བ་བརྗོད་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།]གཏེར་ལམ་རྫོང་། བཙན་པོའི་དུས། བང་སོའི་རྡོ་རིང་།\n[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས། ] k281[ཡིག་ཚང་མཚན་བྱང་།]A\n[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002 - 9060 (2012)04 - 0050 - 07\nའབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་ཡི་གེ་ལྟར་ན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གཏེར་ལམ་རྫོང་ལྟེ་བ་ཡིན་པའི་ཚ་འདམ་གཞུང་དུ་གནའ་བོའི་བང་སོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་ཆུ་དཀར་གཙང་བོའི་བྱང་འགྲམ་དང་ལྷོ་འགྲམ་གཉིས་སུ་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བང་སོ་མང་པོ་རྙེད་པར་མ་ཟད། བང་སོ་དེ་དག་ལས་གསེར་དངུལ་གྱི་རྒྱན་ཆ་དང་ཀོ་ཆས། བོད་ཡིག་འཁོད་པའི་ཤིང་ཁྲམ་དང་དར་གོས། རྡོ་རིང་། རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱང་མང་དུ་ཐོན་ཡོད། གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་དེ་དག་ནི་ཚ་འདམ་གཞུང་གི་བང་སོ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་གཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་ཁོལ་ཞང་གི་ཤེའུ་རྩྭ་ཐང་སྟེ་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་གནའ་བོའི་བང་སོ་རྣམས་མི་རིགས་དང་རིག་གནས་གང་ལ་གཏོགས་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་དང་། བང་སོའི་ནང་དུ་བཅུག་པའི་མིའི་རུས་མིང་དང་ཐོབ་ཐང་སོགས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཁུངས་ལུང་འཁྲུལ་མེད་དང་། བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྐབས་དེའི་དུར་འཇུག་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཐོག་མའི་དཔྱད་གཞི་ཡིན་ལ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་དང་མི་རིགས་འབྲེལ་འདྲིས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞི་རྩ་ཆེན་དང་། བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་གཟུགས་དང་དེའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པའི་དཔེ་དཔང་དངོས་ཡིན་མོད། ད་ལྟའི་བར་དུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་མཁན་མི་སྒེར་དང་གཞུང་གང་རུང་གིས་གསང་རྒྱ་བྱས་ནས་ཀུན་གྱི་མཐོང་སྣང་དུ་མ་གྱུར་པས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཞིབ་འཇུག་ཟབ་མོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ཐད་ཀའི་ཁུངས་ལུང་དུ་གྱུར་པའི་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་དེ་དག་སྣང་མེད་དུ་བསྐྱུར་ནས། གནའ་བོའི་བང་སོ་དེ་དག་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཉེ་ལམ་མཚོ་སྔོན་བོད་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པས་བདག་ལ་ཡིག་རྙིང་དེ་དག་འཚོལ་སྡུད་དག་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལས་འགན་བགོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིག་རྙིང་ཁ་ལས་ལག་ཏུ་སོན་པ་ལས་འདིར་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པ་ནས་ཐོན་པའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེར་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་ལ།\nགཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པ་ལས་སྲིད་ལ་ལི་སྨིས་90-180ཙམ་དང་ཞེང་ལ་ལི་སྨིས་20 -40། འཐུག་ཚད་ལ་ལི་སྨིས་10 -20ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་བཞི་ཐོན་ཞིང་། དེ་དག་རེ་རེའི་ངོས་སུ་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་རེ་སྟེ་“བློན་”ཞེས་པ་དང་། “ཁྲི་”ཞེས་པ། “ཤེའུ”ཞེས་པ། “ཀ”ཞེས་པ་བཀོད་པ་དང་། པེ་ཅིན་སློབ་ཆེན་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རུ་ཁག་གིས་སྒྲིག་རྩོམ་བྱས་པའི་《གཏེར་ལམ་ཐུ་བྷོད་བང་སོ་》ལས་ཀྱང་བང་སོ་དེའི་ནང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གི་སྣེ་གཉིས་སུ་ཕ་ཁ་བཏོད་ཡོད་པར་བཀོད་ལ། རུ་སྔན་ནམ་ལུང་དམར་སྔགས་དགོན་གྱི་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ལྟར་ན། རྡོ་རིང་དེ་དག་ནི་རྡོ་སྟེགས་ཤིག་གི་ཟུར་བཞིའི་རྐང་སུག་ཡིན་ལ། དེ་སྔ་རྐུན་མས་བང་སོ་སློག་སྐབས་རྡོ་རིང་རྣམས་གང་སར་གཡུགས་པས། རྡོ་རིང་བཞི་པོའི་སྔ་གཞུག་གི་གོ་རིམ་ཡང་མ་དཔྱད་ན་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཚོད་དུ་འདུག འདིར་ཐོག་མར་རྡོ་རིང་དེ་དག་ངོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་རེ་རེའི་དོན་ལ་བརྟགས་ནས་སྔ་གཞུག་གི་གོ་རིམ་གཏན་ལ་འབེབ་པ་ནི་སྔོན་འགྲོའི་ལས་ཀ་ཡིན་པས་ན། “བློན” ཞེས་པ་ནི་བློན་པོ་ཞེས་པ་དང་གུང་བློན་ནམ་བཀའ་བློན་ཞེས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་དོན་ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་སླ་བས་རྒྱས་སྤྲོས་བྱ་མི་དགོས། “ཁྲི་”ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་སྟེགས་བུའམ་གྲངས་ཀའི་དོན་ཡིན་ནམ་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་སྐད་ཀྱི་“ལྷ་”འམ་“ལྷའི་ཐུགས་” ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་མོད། བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ལ་“ཁྲི་བཙན་” དང་“ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་”“ ཁྲི་སློང་བཙན”“ཁྲི་སྲོང་བཙན”“ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན”“ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན”“ཁྲི་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན”“ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་” སོགས་གསོལ་པར་བརྟགས་ན་“ ལྷའམ་” “ལྷའི་ཐུགས་”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལས་ཆེ། རྡོ་རིང་དེ་དག་སྔགས་པ་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་རྡོ་སྟེགས་ཤིག་གི་རྐང་སུག་ཡིན་ཁོ་ཐག་ཡིན་ན་ཁྲི་སྟེགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ལ། “ཀ”ནི་དེའི་མིང་མཐའ་འམ་ཁྲི་འདེགས་ཀྱི་ཀ་བར་གོ། “ཤེའུ་”ཞེས་པ་ཡང་སྐབས་འདིར་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྐད་ཅིག་ཡིན་ནམ་ཤ་བ་ཆུང་ཆུང་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་དཀའ་མོད། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་དང་དེ་དག་གི་རྗེ་བློན་གྱི་མིང་》བྱ་བ་ལས། “ཡུལ་སྐྱི་རོ་ལྗང་སྔོན་ན། རྗེ་སྐྱི་རྗེའི་མང་པོ། བློན་པོ་ཤེའུ་དང་སུག་གཉིས་”ཞེས་པ་སྟེ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཡུལ་སྐྱི་རོའི་ལྗང་སྔོན་ཟེར་པར་“ཤེའུ་” དང་“སུག”ཅན་གྱི་བློན་པོ་གཉིས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། 《གློ་བ་རིངས་པའི་ནང་མི་ལ་འབྲུ་བགོ་རྒྱུའི་ཐོ་ཡིག་》ལས། “ཤེའུ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སྩོགས་པ་མྱི་བཞི་ལ་ཁལ་རེ་རེ་སྟེ་ཁལ་བཞི་……ད་གཟིགས་ལ་སྨད་ལ་ཁལ་གཅིག་”ཅེས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཡང་རུས་“ཤེའུ་”ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟགས་ན། “ཤེའུ་”ཟེར་བ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་སྐབས་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་རུས་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། རུས་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་བར་དུ་ད་དུང་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད་པ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པར་《བསྟན་འགྱུར་》ཁྲོད་ཀྱི་《གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་གོས་སྔོན་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་》དང་། 《ཀླུ་རིགས་བཞིའི་སྒྲུབ་ཐབས》《གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་རྣམ་པར་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་》 སོགས་བསྟན་བཅོས་བདུན་བསྒྱུར་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཤེའུ་བཛ་དེ་བ་ཞེས་པ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པར་《ལམ་འབྲས་གྲུབ་མཐའི་ལོ་རྒྱུས་》བརྩམས་པའི་ཤེའུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཀུན་དགའ་ཆོས་གྲགས་ཞེས་པ་གཉིས་བྱོན་པ་ལས་ངེས་ཐུབ། རྡོ་རིང་སོ་སོའི་ཡི་གེ་སྔ་གཞུག་གི་གོ་རིམ་ཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་དང་དེ་དག་གི་རྗེ་བློན་གྱི་མིང་》བྱ་བ་ལས། “ཡུལ་ངེས་པོའི་ཁྲ་སུམ་ན།...…བློན་པོ་མགར་དང་མཉན་གཉིས་” ཞེས་པ་དང་། “ཡུལ་འོ་ཡུལ་གྱི་སྤང་ཀར་ན། ……བློན་པོ་རྔོག་དང་དབའས་གཉིས”ཞེས་པ། “ ཡུལ་མྱང་རོའི་ཤམ་པོ་ན།……བློན་པོ་མྱ་དང་བྲེ་གཉིས་”ཞེས་ པ། “ཡུལ་ཀླུང་རོའི་ཡ་གསུམ་ན། །……བློན་པོ་མྱང་དང་སྦྲང་གཉིས། ”ཞེས་ཐོག་མར་ཐོབ་ཐང་གི་མིང་དང་དེ་ནས་རུས་མིང་སོགས་རིམ་བཞིན་འབོད་པ་ཡིན་པས། ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པའི་རྡོ་རིང་སོ་སོའི་ཡི་གེ་གོ་རིམ་ཡང་“བློན་ཤེའུ་ཁྲི་ཀ་”ཞེས་བཀླགས་ན་དོན་དང་གནས་པར་སྙམ་ལ། བང་སོ་དེར་སྦས་པའི་མི་ཡང་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་རུས་“ཤེའུ་” ཅན་གྱི་བློན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།\n1.《ཕུ་བོས་ནུ་བོར་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ་》 ལས། “བྱ་དགའ་ནི། ལེགས་པའི་ཞོ་ཤ། ཁོང་ན་མ་ལུས་པའི། མྱིག་འདྲེན་པ་སྟེ། འདི་ནི། ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་དང་། མདོང་སྩོལ་ཆེར་བྱ་བའི་རིགསོ། ”ཞེས་བྱ་དགའ་ནི་ལེགས་ཆའི་ནུས་པ་ཁོང་ན་མ་ལུས་པར་འདོན་དུ་འཇུག་པའི་མིག་དཔེ་འཛུགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རིགས་ནི་གནད་དུ་འཁེལ་བ་དང་མངོན་གསལ་ཆེས་ཆེར་བྱ་འོས་པར་བསྟན་པ་ལས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་པའི་ནུས་པ་མ་ལུས་འདོན་དུ་འཇུག་ཆེད་ལེགས་པར་བྱ་དགའ་སྟེར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དར་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ།\n2.བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་རིང་ལ་ཟིང་པོ་རྗེ་སྟག་སྐྱ་བོ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བློན་པོ་མཉན་འཛི་ཟུང་ཟེར་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་རང་གི་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་ནས་དེའི་ཡུལ་ཡེལ་རབ་སྡེ་བཞི་དང་ཀླུམ་ཡ་གསུམ་ཟིང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པང་སུམ་ཞེས་པར་ཕུལ་བས། ཟིང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པང་སུམ་གྱིས་མཁར་སྔུར་བས་བཅད་དེ། ཀླུམ་ཡ་གསུམ་གྱི་སྨད་མཉན་འཛི་ཟུང་གི་བྲན་དུ་བྱིན་པ་དང་། བཙན་པོ་གནམ་རུ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་ལ་མྱང་ཙེང་སྐུ་དང་དབའ་དབྱི་ཚབ། མནོན་འདྲོན་པོ་གསུམ་གྱིས་ཟིང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པང་སུམ་བཀྲོངས་ནས་དེའི་ཆབ་སྲིད་གནམ་རུ་སྲོང་བཙན་ལ་ཕུལ་བས། གནམ་རུ་སྲོང་བཙན་གྱིས་མྱང་ཙེང་སྐུའི་བྱ་དགར་མཁར་སྡུར་བ་དང་བྲན་ཁྱིམ་སྟོང་གཅིག་ལྔ་བརྒྱ་གནང་བ་དང་། དབའ་དབྱི་ཚབ་ཀྱི་བྱ་དགར་ཟ་གད་གཤེན་གྱི་ཡུལ་ས་མལ་ཏྲོ་ཕྱོགས་ནས་བྲན་ཁྱིམ་སྟོང་གཅིག་ལྔ་བརྒྱ་གནང་བ། མནོན་འདྲོན་པོའི་བྱ་དགར་ཁོའི་ཕུ་ནུ་བོ་སོགས་བྲན་ཁྱིམ་སྟོང་གཅིག་ལྔ་བརྒྱ་གནང་པར་①གཞིགས་ན་བོད་ལ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྔོན་ནས་བློན་འབངས་བྱས་རྗེས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཆུང་ལ་དམིགས་ནས་མངའ་རིས་དང་བྲན་ཁྱིམ་ངེས་ཅན་གྱི་བྱ་དགས་གཟེངས་སུ་བསྟོད་པའི་དཔོན་གནས་བསྐོ་བཞག་གི་ལམ་ལུགས་ཡོད་པ།\n3. རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་ནས་མཛངས་པ་ལ་ཡིག་ཚང་གིས་བསྟོད་པ་དང་། དཔའ་བ་ལ་སྟག་གིས་བསྟོད་པ། ལེགས་པ་ལ་བྱ་དགས་བསྟོད་པ་སྟེ། བསྟོད་པ་གསུམ་གྱི་ཁྲིམས་ཡོད་པ།\n4. རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བློན་ཆེན་པོ་དབའ་དབྱི་ཚབ་ཅེས་པ་དེའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་རྗེས་དང་རྒྱལ་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ནས་རྒྱལ་རབས་གསུམ་ལ་བློ་དཀར་བའི་མཛད་སྤྱོད་ལ་དགོངས་ནས་“དབྱི་ཚབ་གློ་བ་ཉེ་བས། གུམ་ན་འཆད་ཕྱག་དར་ཏོ་བརྩིག་པར་གནང་རྟ་ནི་བརྒྱ་དགུམ་པར་གནང་། བུ་ཚ་བོ་གང་རུང་བ་གཆིག། གསེར་གྱི་ཡི་གེ་མྱི་ཆད་པར་སྩལད་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།”②ཞེས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་ཁོང་ལ་བློ་ཉེ་བའི་བློན་པོ་དབའ་དབྱི་ཚབ་ལ་དེ་གྲོངས་ན་བང་སོ་བརྩིག་ཅིང་དུར་རྫས་སུ་རྟ་བརྒྱ་སྦས་པ་དང་། བུ་ཚ་གང་རུང་ཞིག་ལ་གསེར་གྱི་ཡི་གེ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གནང་བའི་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ལྷོ་བྲག་གི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེར་ “བཙན་པོ་ལྷ་སྲས་ཀྱི་ཞ་སྔར། ལྡེ་སྨན་ལྡེའུ་ཅུང་། གློ་བ་ཉེ་ཉེ། སྐུ་དང་ཆབ་སྲིད་ལ་དཔེན་ཕའི་རྗེ་བླས། དཀའ་བ་བྱེད་བྱེད་ནས། བཀས་གནང་བ་ལྡེའུ་ཅུང་གི་ཕ་། ལོ་སྣང་གི་བུ་ཚ་ཕེལད་རྒྱུད་ནམ་ཞར་སྲིད་གཡུང་དྲུང་དང་མཚུངས་པ་དང་། ... ... ལྡེའུ་ཅུང་གི་མཆད་ཀྱི། རིམ་གྲོ་བླ་ནས་མཛད། མན་ཅིག་དབོན་སྲས་གང་གི་རིང་ལ་རལ་ཡང་། བླ་ནས་སྟོང་སྡེས་བརྩིགས་པར་གནོང་།”ཞེས་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱིས་བློན་པོ་ལྡེ་སྨན་ལྡེ་ཆུང་བློ་དཀར་ཞིང་བཙན་པོའི་སྐུ་དང་ཆབ་སྲིད་ལ་མཁོ་ཆེ་བའི་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་ནས་དཀའ་བ་མང་པོ་སྤྱད་པའི་ལན་དུ་བློན་ལྡེ་ཆུང་གི་ཕ་ལོ་སྣང་གི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ལ་སྲིད་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གཡུང་དྲུང་དང་འདྲ་བར་སྩོལ་པ་དང་། བློན་ལྡེའུ་ཆུང་སྐུ་གྲོངས་ན་བང་སོ་བླ་ནས་བརྩིགས་པར་མ་ཟད། ནམ་ཞིག་ཞིག་རལ་དུ་སོང་ནའང་བཙན་པོ་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོང་སྡེ་ལ་ཉམས་གསོ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་པ་ལྟར་ན། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཕྱིའི་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་ནང་གི་ཚིས་མཛད་པར་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཞིང་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ལ་བློ་དཀར་བའི་བློན་འབངས་དང་དེའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ལ་བདག་རྐྱེན་གྱི་ཡིག་ཚང་གང་ལ་གང་འཚམ་དུ་གནང་པར་མ་ཟད། དེ་ཉིད་སྐུ་གྲོངས་པའི་ཚེ་ན་བང་སོ་བླ་ནས་བརྩིགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཡོད་པ།\n5. འཇང་ས་ཐམ་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ལས། “མཚོ་རུམ: ལོང: ལ: དག: ཐོག: མ:རྒྱ་འབངས: ལས:རྒྱ་རྗེ གཏན:ཀྱི་:རྗེར་མི་རུང:ནས: བཙན་པོ: ལྷ:སྲས: ལ: གློ་བ: ཉེསྟེ།: བློན་སྐྱེས་: བཟང: ལ: ཕྱག: འཚལ:ནས: ཕོ: ཚེདཟང: མར:ནི:ལ: གསེར:ཆེན:པོ:སྩལད:ལོང: ལ: དག: གཙང:ཅེན:སྩལ: པ: ལས: ལོ: དགུ:བཅུ་:ལོན: དེ:གུམ: པའི:མཆད་:པ་:” ཞེས་པ་སྟེ། མཚོ་རུམ་ལོང་ལ་ཟེར་བའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་མི་རྣམས་དང་ཐོག་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མངའ་འབངས་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་ཕོ་ཚེད་ཟང་མར་ནི་བྱ་བས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་དང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ཡབ་སྲས་ལ་བློ་ཉེ་བར་བྱས་ཤིང་བློན་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བཟང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་མགོ་འདོགས་ཞུས་པས། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལ་གསེར་གྱི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་བསྩལ་ཞིང་མཚོ་རུམ་ལོང་ལ་ས་ཁུལ་གྱི་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་གཙང་ཆེན་ཞེས་པའི་དཔོན་གནས་ཐོབ་ཐང་བསྩལ་པ་དང་། ཕོ་ཚེད་ཟང་མར་ནི་བྱ་བ་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུར་བཞུགས་ནས་སྐུ་གྲོངས་པར་ཆེད་དུ་སྲོང་གི་བང་སོ་བརྩིགས་ཤིང་རྩིས་ཀྱི་རྡོ་རིང་བརྩེངས་པ་ལྟར་ན། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་བློན་འབངས་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་གསེར་དངུལ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་གནང་བ་དང་། གྲོངས་པའི་ཚེ་ན་བང་སོ་བླ་ནས་བརྩིགས་ཤིང་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་བརྩེང་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལམ་ལུགས་དེ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་ཡང་བྱས་མྱོང་བ་རེད། དེས་ན་བོད་བཙན་པོ་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དར་སྲོལ་དང་དཔོན་གནས་བསྐོ་བཞག་གི་ལམ་ལུགས་བསྟོད་གསུམ་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལག་ལེན་དངོས་བཅས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས་བརྟགས་ན། བློན་པོ་ཤེའུ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་དུས་ཀྱི་བློན་རྒྱུད་མ་ཉམས་པར་བརྒྱུད་ཅིང་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བློན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་ནང་དུ་དཔྱ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་བ་ར་མཛད་རྗེས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའམ་ཡང་ན་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བློ་དཀར་ཞིང་སྐུ་སྲུང་ལ་མཁོ་ཆེ་བའི་ལས་དོན་མང་དུ་མཛད་པའི་བློན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བཙན་པོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་དྲན་ཞིང་དེར་ལན་བླན་པའི་དོན་དུ་སྲོང་གི་བང་སོ་བརྩིགས་ཤིང་རྩིས་ཀྱི་རྡོ་རིང་བསླངས་པ་རེད།\nབློན་པོ་ཤེའུ་ཞེས་པ་དེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དང་དམག་གི་ལས་དོན་སྤེལ་བར་བྱས་རྗེས་ཆེ་བའི་བློན་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་བང་སོ་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནས་སྤྱི་ལེ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད་པའི་གཏེར་ལམ་རྫོང་དུ་བརྩིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྒྱ་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཚང་ལྟར་ན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གཏེར་ལམ་རྫོང་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་“འ་ཞ་”ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་དུ་གཏོགས། རྒྱལ་ཕྲན་དེ་《གཏོ་ཕུག་》ལས། “ཡུལ་མི་ཉག་ནས་ལྡོང་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སུམ་བྷ་ནས་འབྲི་རིགས། ཞང་ཞུང་ནས་སྦྲ། འ་ཞ་ནས་སྒ་བྱུང་། ”ཞེས་པ་དང་། ཡང་། བོད་ཀྱི་རྩིས་གཞུང་རྣམས་ལས་ཀྱང་“སྒ་ནི་ཤིང་ཁམས་ལུག་ལ་བླ། སྦྲ་ནི་ལྕགས་ཁམས་རྐྱང་ལ་བླ། འབྲི་ནི་ཆུ་ཁམས་གཡག་ལ་བླ་”ཞེས་པ་ལྟར། འ་ཞ་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་མི་ཕལ་ཆེ་མོ་ཆེ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་སྒ་ལས་མཆེད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འབྲོ་གཉན་ལྡེའུ་ལ་ཀླུ་ནད་ཕོག་ནས་དུར་དུ་སྦས་རྗེས། ཁོང་གི་ཞལ་འཆེམས་ལྟར་འ་ཞ་ཡུལ་ནས་སྨན་པ་བོས་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་དམུས་ལོང་གི་མིག་ཕྱེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཉེར་དགུ་པ་འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ་རིང་ནས་འ་ཞ་དང་བོད་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་དང་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམ་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་》ལས། “བཙན་པོ་ཞབས་ཀྱིས་བཙུགས་སྟེ། བྱང་ལམ་དུ་མ་བྱུང་མ་དྲངས་པར། རྒྱ་(དྲུ་གུ་)དང་འ་ཞ་དཔྱའ་གཅལ་ལོ། ཐོག་མ་འ་ཞ་དེ་ནས་འབངས་སུ་མངའ་འོ། ”ཞེས་པ་ལྟར་ན། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་ལ་འ་ཞ་དེ་དྲག་པོའི་དཔུང་ལ་བརྟེན་མ་དགོས་པར་འབངས་སུ་བཀུགས་ནས་དཔྱ་འཇལ་དུ་བཅུག་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྐུ་གྲོངས་རྗེས་སྤྱི་ལོ་659ལོ་ནས་666ལོའི་བར་དུ་བློན་ཆེ་སྟོང་བཙན་འ་ཞ་ཡུལ་ན་མཆིས་③ཤིང་། སྤྱི་ལོ་669 ལོར་འ་ཞ་མང་པོ་ཟིད་ཀྱི་ལྡུ་ནག་བྱ་བར་འོངས་ནས་བཙན་པོར་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འབངས་བྱེད་པའི་གན་རྒྱ་བཞག་པ④། བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ལ་སླེབས་དུས་འ་ཞ་རྗེར་“དབོན་འ་ཞ་རྗེ” གསོལ་ཞིང་། བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བློན་ཆེན་པོར་བཀའ་བསྩལད་⑤པར་གཞིགས་ན་སྐབས་དེའི་བོད་བཙན་པོ་དང་འ་ཞ་རྗེའི་བར་དུ་དབོན་ཞང་དང་རྒྱལ་བློན་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེས་ན་བོད་དང་རུས་ཁུངས་གཅིག་པའི་འ་ཞ་རྒྱལ་ཕྲན་དེ་བོད་དང་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་དང་རིག་གནས་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ནས་བོད་ཀྱི་ཁོངས་གཏོགས་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བའི་གོ་རིམ་དུ་དབུ་རུ་སྐྱི་ཤོད་ས་ཁུལ་གྱི་ཤེའུ་རུས་ཚོའི་དམག་དཔུང་འ་ཞའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་གཏེར་ལམ་རྫོང་དུ་འོངས་ཏེ་གཡུལ་བཀྱེས་ནས་མངའ་རིས་བསྐྱེད་ཅིང་། གནས་བཟུང་ནས་གཞི་ཆགས་བྱུང་བ་དང་། རུས་ཚོ་དེ་ཉིད་ལས་མཆེད་པའི་བློན་པོ་ཤེའུ་ཡི་སྲིད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ས་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས་སྤེལ་ས་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས། བློན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བང་སོ་ཡང་ས་དེར་བརྩིགས་པར་འདོད། དེ་ཡང་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་གི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་གཞི་ཆགས་ས་དང་རང་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་སར་བང་སོ་བརྩིགས་འདོད་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཕལ་ཆེ་བའི་ཐུན་མོང་གི་འདོད་མོས་ཡིན་ལ། སྟོད་སྨད་ཀྱི་སོ་བློན་ཆེན་པོ་སྐུ་གྲོངས་ན་བང་སོ་ཡང་ས་དེ་རང་དུ་བརྩིགས་པ་ནི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་འཇང་གི་ས་ཆ་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་འཛུད་པར་བྱས་རྗེས་ཆེ་བའི་བློན་ཚེད་ཟང་མར་ནི་ཟེར་བ་སྐུ་གྲོངས་རྗེས་བཙན་པོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ས་དེ་རང་དུ་བང་སོ་བརྩིགས་ཤིང་རྡོ་རིང་བརྩེངས་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། ། དེས་ན་གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་ཆུ་ཁོལ་གཙང་པོ་འབབ་བརྒྱུད་རྩ་ཐང་ལ་“ཤེའུ་རྩ་ཐང”དུ་འབོད་པའང་གནའ་བོའི་རུས་ཚན་“གནུབས་”དང་“རྔེགས་སམ་རྔོག་” “ མྱང” “མཆིམས” “ དྭགས་”སོགས་རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་གཙོ་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་ལ་“ཡུལ་གནུབས་ཀྱི་གླིང་དགུ་”ཞེས་པ་དང་། “ཡུལ་རྔེགས་ཡུལ་གྱི་གྲུ་བཞི”ཞེས་པ། “ཡུལ་མྱང་ཡུལ་གྱི་རྟ་གསུམ་”ཞེས་པ། “ཡུལ་མཆིབས་ཡུལ་གྱི་དགུ་ཡུལ་”ཞེས་པ། “ཡུལ་དྭགས་ཡུལ་གྱི་གྲུ་བཞི་”ཞེས་པ་ལྟར། བཙན་པོ་དུས་སྐབས་སུ་ཤེའུ་ཞེས་པའི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་གི་དམག་མི་ཁག་ཅིག་ས་དེར་གཞི་ཆགས་པ་དང་། བློན་པོ་ཤེའུ་ཡི་བང་སོ་ས་དེར་བརྩིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རུས་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་ནས་“ཤེའུ་རྩ་ཐང་”དུ་འབོད་ལ། གཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་དཀར་གཙང་བོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་བང་སོ་ཨང་བཅུ་པ་ནས་ཐོན་པའི་ཤིང་ཁྲམ་ངོས་སུ་“ཤེའུ་རག་དུང་གཅིག་”ཀྱང་དུར་རྫས་སུ་བཅུག་པར་འཁོད་པ་ཡང་གཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ས་ཆ་ཡིན་པར་སྙམ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མིན་ཀྱང་ “ཤེའུ་”ཞེས་པའི་རུས་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐེ་མི་ཚོམ།\nགཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པ་ལས་ཐོན་པའི་རྡོ་རིང་དེ་དག་ནི་རྡོ་བཟོ་མཁས་པས་ལེགས་པོར་བཟོས་རྗེས་བང་སོའི་ནང་རོལ་དུ་སྦ་དགོས་པས། འཇང་ས་ཐམ་ཡུལ་གྱི་གནའ་བོའི་བང་སོ་ནས་ཐོན་པའི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་དང་ས་སྐྱ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ལས་ཐོན་པའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོའི་དཀར་ཆག་རྡོ་རིང་དང་འདྲ་སྟེ། ཞབས་སྟེགས་དང་བླ་ཁེབས། མགོ་ཏོག་སོགས་མེད་ལ་རྡོ་རིང་ངོས་སུ་ཡི་གེ་མང་པོ་འཁོད་མེད་པས། སྐབས་དེའི་ཚིག་སྦྱོར་དང་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཆ་ཚང་ཞིག་བརྗོད་དཀའ་རུང་། “བློན་ཤེའུ་ཁྲི་ཀ་”ཞེས་པའི་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་ཀན་སུའུ་སྤེན་མདོ་ལུང་བའི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་དང་། ལྷོ་བྲག་གི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས》ལག་བྲིས་མའི་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་དང་འདྲ་བར་གུག་གུའི་མགོ་སྨད་ཅིང་རྔ་མ་རིང་ལ་རྗེས་སུ་བསྲིངས་པ་དང་། ན་རོའི་འདབ་གཤོག་གཉིས་འཕྲེད་དུ་རིང་ཞིང་སྣེ་མོ་ཐུར་དུ་གུག་པ། ཡི་གེའི་ཞེང་ཆེ་ཞིང་སྲིད་དུ་ཐུང་ལ་ཁོག་ཡངས་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་རེད།\n①② 1980ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་》 ཁྲོད་ཀྱི་《བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས》ལས་གསལ།


The First Chakra Tulku, Sanggye Peljor - The Treasury of Lives: A Biographical Encyclopedia of Tibet, Inner Asia and the Himalayan Region\nལྕགས་ར་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་སངས་རྒྱས་དཔལ་འབྱོར་ནི་ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅོ་ ལྔ་པའི་སྨད་དང་བཅུ་དྲུག་པའི་བཞི ་ཆ་དང་པོའི་ནང་བྱོན་པའི་བོད་ཤར་ ཕྱོགས་ཆབ་མདོ་ཡུལ་གྱི་བླ་མ་ཞིག་ ཡིན། ཁོང་འཕགས་པ་ལྷ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་སྐུ་ཚ་དང་སློབ་མ་ཡིན་ཞིང་། འཕགས་པ་ལྷས་བོད་ལྷོ་ཤར་ཁུལ་དུ་ དགོན་པ་མང་པོ་ཕྱག་འདེབས་སྐབས་ ཞབས་འདེགས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས། ལྕགས་ར་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་ བྱོན་རྣམས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ སྤྲུལ་ཡིན་པར་བཤད།\nWylie: lcags ra sprul sku 01 sangs rgyas dpal 'byor\nByams pa chos grags. N.d. Chab mdo byams pa gling gi gdan rabs. Chamdo: Chab mdo par 'debs bzo grwa par btab, pp. 282-284.


ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག - Wikipedia\n༢ ༡ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་ལུགས།\n༣ ༢ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འགོག་ཐབས་དང་། ནད་དུག་སེལ་ཐབས།\n༤ ༣ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཉེན་འཚབ་ཆེ་ཆུང་དང་། དེའི་ནད་རྟགས་སྐོར།\nསྔ་ལོ་ཟླ་འཇུག་ཏུ་རྒྱ་ནག་ཧུ་སྦེ་ཞིང་ཆེན་ཁུལ་གྱི་ཝུ་ཧན་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཁྱབ་བརྡལ་ཕྱིན་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ Covid-19 པའམ་ཀོ་རོ་ན་ནད་དུག་གསར་མ་Novel Coronavirus བྱ་བ་དེས་ཡུན་ཐུང་ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་གྱི་ནང་། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་བརྡལ་ཕྱིན་ཟིན་པ་མ་ཚད། རྒྱལ་ཁབ་དུ་མའི་ནང་མིའི་ཚེ་སྲོག་གྲངས་ལས་འདས་པ་འཕྲོག་དང་འཕྲོག་མུས་ཐོག དཔལ་འབྱོར་དང་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་རིམ་པར་དོ་འཕོག་གཏོང་དང་གཏོང་མུས་སུ་ཡོད། མི་མང་པོ་ཞིག་གི་སེམས་སུ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཟེར་བའི་ངོ་བོ་དང་། ནད་རིགས་དེ་ཇི་ལྟར་འགོ་ཉེན་ཡོད་མེད། དེ་བཞིན་ནད་རིགས་དེ་སྔོན་འགོག་ཇི་ལྟར་བྱ་ཐབས་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་གང་སར་འཚོལ་བའི་མདུན་པ་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེ་ཞིང་ཡོད་ནའང་། ཧུལ་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་དྲ་འཁྱམ་པ་མང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་རྫུན་བཟོའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་ལངས་ཤོར་ཕྱིན་པའི་འོབ་ཚོད་པ་མང་པོས་གང་སར་ཁུངས་ལྡན་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་མར་བཤུས་ཡར་འགྲེམས་བྱས་པས། ཁུངས་ལྡན་གྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཐོབ་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན་ནས་འདིར་ཁོ་བོས་ངལ་བ་ཕྲན་བུན་སྤྱད་དེ་ཡིག་ཆ་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པའི་སྐོར་གླེང་བ་ལ།\nསྤྱིར་བཏང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ coronaviruses 冠狀病毒ནི་ཉེ་ཆར་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར་ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཆེད་ལས་པས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འདས་པའི་རྒྱུད་རིམ་གྱི་ནང་དུ་ཏོབ་དབྱིབས་ནད་དུག་ལས་འབྱུང་བའི་ནད་རིགས་སར་སེ་SARSཟེར་བ་དང་མེར་སེ་MERSཟེར་བ་གཉིས་ཀྱིས་མི་གྲངས་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཡོད། ཏོབ་དབྱིབས་ནད་དུག་རྣམ་པ་མང་བའི་སེམས་ཅན་ནས་འགྲོ་བ་མིར་འགོ་ནུས་པའི་ནད་དུག་ Virus རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེས་འཆམ་རིགས་དཀྱུས་མ་ནས་ཛ་དྲག་ཅན་གློ་ཚད་ནད་གཞི་དེ་འདྲའི་རྐྱེན་བྱེད་ཐུབ། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་འགོ་བའི་ནད་དུག་ཚབ་ཆེན་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་ནའང་། དེ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་སུ་བསྡད་པ་ལས་ད་བར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་འཕོས་མེད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པ་འདི་ཉེ་བའི་ཆར་རང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་འཕོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དེའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་དང་ཚོད་ལྟའི་གྲུབ་འབྲས་སོགས་གང་ཡང་མེད་པས་དྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་ལན་འདེབས་གསལ་པོ་མེད་པར་གནས་ཡོད། ད་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ནད་དུག་གམ་ཝ་རེ་སི་SARS-Cov-2 སར་སེ་ཀོབ་༢་ཟེར་བས་སྐྲུན་བཞིན་པའི་ད་ལེན་གྱི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པའི་ནད་རྟགས་སུ་འཆམ་རིགས་སྤྱིའི་ནད་རྟགས་ཀྱི་སྟེང་། དམིགས་གསལ་གློ་སྐམ་པོ་རྒྱག་པ། ཚ་བ་འབར་བ། དབུགས་མ་འདང་བ་དང་དབུགས་གཏོང་ལེན་དཀའ་བ་སོགས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། གལ་ཏེ་འཚབ་ཆེར་གྱུར་ན་གློ་བའི་མཉེན་འཚད་ pneumonia ནི་མོ་ནི་ཡ་ཟེར་བ་སོགས་དང་། མཁལ་མ་བེད་མེད་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྲུན་ཐུབ། ནད་རིགས་གཞན་པ་དང་མི་འདྲ་བར་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཛ་དྲག་ཏུ་རྩིས་དོན་གཅིག་ནི། དེའི་ནད་རྟགས་འཐོན་པར་ཉིན་མ་གཉིས་ནས་༡༤ བར་འགོར་སྲིད་པའི་མི་མང་པོས་རང་ཉིད་ལ་ནད་ཡོད་ཀྱང་ངོས་འཛིན་མ་ཐུབ་པར་ཉིན་གྲངས་མང་པོར་ལྷག་པ་དང་དེའི་རིང་ལ་གཞན་ལ་འགོས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ཕལ་མོ་ཆེར་ནད་རྟགས་མངོན་པར་ཉིན་གྲངས་ལྔ་ཙམ་གོར་གྱི་ཡོད་འདུག།\n༢༠༠༢་ལོར་རྒྱ་ནག་ལྷོ་རྒྱུད་ནས་བྱུང་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་སར་སེ་ཟེར་བ་ civet cats (རི་འཁྱམ་བྱི་ལ་མཇུག་མ་རིང་པོ་ཞིག་)ནས་འཕོས་པ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་༡༧ ནང་དུ་མི་གྲངས་༨༠༩༨ ཙམ་ལ་འགོས་པ་དང་དེ་དག་ལས་༧༤༤ རྐྱེན་ལམ་དུ་སོང་བ་དང་། ཡང་ ༢༠༡༢ ལོར་བྱུང་བའི་རྔ་མོང་ནས་འཕོས་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་མེར་སེ་ཟེར་བ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་༢༡ ནང་དུ་མི་གྲངས་ ༢༥༠༠ ཙམ་ལ་འགོས་ཤིང་ནད་པ་གྲངས་༨༦༠ ལྔ་ལམ་དུ་བཏང་ཡོད། འདས་པའི་ནད་རིགས་དེ་གཉིས་དང་བསྡུར་ན་ད་ལྟའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེའི་ནད་པའི་གྲངས་ཚད་དང་ཁྱབ་ཁྱོན་ནི་བསམ་ཡུལ་དུ་ཤོང་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེ་གྲངས་ཚད་འཕར་ཚད་འཐོན་པོར་འགྲོ་བཞིན་པ་ཡིན།\nདེ་རིང་སྟེ་འདི་ཟླའི་ཚེས་༢༠ གསར་ལམ་དུ་བསྒྲག་ཡག་ལ། འཛམ་གླིང་ཏོབ་དབྱིབས་ནད་པའི་གྲངས་འབོར་༢༧༥༧༩༦ འབུམ་གསུམ་མ་ཟིན་ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། རྐྱེན་འདས་སུ་ཟིན་པ་༡༡༣༩༧ ཆིག་ཁྲི་བརྒལ་ཚར་ཡོད་པ་མ་ཚད། ད་ལྟའི་འཆར་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གཙོས་པས་ཨི་ཊ་ལི། ཨི་རན། ཨ་རི། ཉི་ཧོང་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་ལས་གཞན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ཟླའི་ནང་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་འཕྲད་སྲིད་པ་དང་། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་ལྟ་བུ་མི་འབོར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དག་ལ་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྲིད་པའི་དངངས་འཚབ་ཡོད་ཚུལ་ཡང་བརྗོད་མཁན་འདུག། དེས་ན། ད་བར་བོད་རིགས་ཡོད་སའི་ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཏོབ་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པས་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དངོས་སུ་འཕྲད་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་མེད་ནའང་། འབྱུང་འགྱུར་དཀའ་ངལ་འབྱུང་ཡག་ཕལ་ཆེར་ངེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། བོད་རིགས་ཚང་མས་ད་ལྟ་ནས་ནད་རིགས་འདིའི་ཐད་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལམ་ནས་སྔོན་འགོག་བྱ་རྒྱུ་གསལ་པོར་མཁྱེན་དགོས་པ་དེ་གཡོལ་ཐབས་མེད་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བས། གཤམ་དུ་གནད་དོན་འགའ་ཤས་རང་ནུས་དང་བསྟུན་ནས་དོན་ཚན་དུ་འགོད་པ་ལ།\n༡ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]\nརྒྱ་ནག་ཧུ་སྦེ་ཞིང་ཆེན་ནས་བྱུང་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པ་དེ་འཚབ་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་གནད་དོན་གཅིག་ནི་ནད་དེས་མིའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པ་ཙམ་ཞིག་མིན་པར། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་ཁྱབ་བརྡལ་ཤུགས་ཆེར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། སྤྱིར་ནད་དུག་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་དུ་ནད་དུག་འགའ་ཤས་ཧ་ཅང་འགོ་སླ་བ་དེ་འདྲ་ཡོད་ནའང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཡོད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འདི་ནི་ཧ་ཅང་འགོ་སླ་བའི་སྟེང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་ནད་རིགས་འདི་ནི་ནད་པ་དང་སྐད་མ་ཁ་ཤས་འཕྲད་པའི་རིང་དང་། ནད་པ་དང་རྒྱང་ཐག་འདོམ་གང་ཚུན་གྱི་འཚམས་སུ་གནས་ཀྱང་འགོ་ཉེན་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་གི་ཆེད་ལས་པས་བརྗོད་གསལ་ལ། ནད་རིགས་འདི་ནི་ནད་དུག་SARS-Cov-2 སར་སེ་ཀོབ་༢ ཟེར་བ་ལས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་དང་། ཏོག་དབྱིབས་ནད་པའི་གློ་དང་ཧབ་ཆི་རྒྱག་སྐབས་ཁ་ནས་ཟགས་པའི་རྡུལ་ལམ་དངོས་པོ་(ཟགས་རྡུལ་droplets)བར་སྣང་དུ་གནས་པ་དང་། ས་དང་ཅོག་ཙེ་སོགས་དངོས་རྫས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཟགས་རྡུལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དང་སྣ་་ཁུང་སོགས་ཀྱི་འབུ་གར་སོང་བ་ལས་འགོ་ཡི་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག སྤྱིར་བཏང་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཡག་ལ་ནད་རྟགས་འཐོན་ཟིན་པའི་ནད་པས་མི་གཞན་ལ་འགོ་ཐུབ་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། ཆེད་ལས་པ་ཁག་ཅིག་གི་ད་ལན་གྱི་ནད་རིགས་འདི་ནི་ནད་རྟགས་མ་འཐོན་པའི་གོང་ནས་གཞན་ལ་འགོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཚད། མི་འགའ་ཤས་ལ་ཧ་ལམ་ནད་རྟགས་མ་མངོན་པར་ནད་དུག་ཁྱེར་ནས་བསྡད་ཐུབ་པར་ཡང་བཤད་འདུག།\nཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་ཟགས་རྡུལ་བར་སྣང་དུ་ལྷུང་ཚུལ་དང་དེའི་ནད་རིགས་འགོ་སྟངས་གི་སྐོར་བཤད་ན། དུས་རྒྱུན་གློ་ཞིག་རྒྱག་པའི་སྐབས་སུ་ཟགས་རྡུལ་༣༠༠༠ ཙམ་ཁ་ནས་འཐོན་གྱི་ཡོད་ལ། ཟགས་རྡུལ་དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་བ་འདོམ་གང་གི་ནང་ཚུན་གྱི་ས་དང་གྱོན་པ། དེ་བཞིན་གཡས་གཡོན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟེང་ཟགས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། ཟགས་རྡུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བར་སྣང་གི་དབྱིངས་སུ་ཚོུད་གསུམ་ཙམ་རིང་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་ཆེད་ལས་པས་བརྗོད། ཟགས་རྡུལ་དེ་དག་གི་ཚད་གཞི་ནི་ང་ཚོའི་སྐྲའི་ཕྲ་སྦོམ་ལས་བརྡབ་༣༠ ཆུང་བ་ཡོད་སྟབས་ནད་པ་ཞིག་གི་གློ་དང་ཧབ་ཆི་རྒྱག་དུས་གཡས་གཡོན་གྱི་མིའི་ཁ་སྣའི་བུག་ག་དག་ཏུ་སོང་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ངེས་པས། དེང་སང་ནད་འདི་སྔོན་འགོག་ཆེད་མི་གཞན་དང་རྒྱང་ཐག་འདོམ་གང་ལས་རིང་བའི་སར་གནས་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ནད་པ་ཡོད་སའི་ཉལ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་འགྲོ་དུས་མགོ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་བཀབ་ནས་འགྲོ་དོན་ཡང་འདི་ཡིན། ཡང་ཆེད་ལས་པས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ནི་ནད་པའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནས་འགོ་བ་མིན་པར། ནད་པས་ཟགས་རྡུལ་འགོས་པའི་སྒོའི་ལག་ཟུང་དང་། སྟེང་བསྐྱོད་ཁང་ཆུང་གི་ཐོག་རྩེག་ཨང་གནོན་སོགས་ལས་ཀྱང་ནད་དུག་འགོ་ཚུལ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད།\nང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་དང་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དོན་དག་གཅིག་ནི། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འདིའི་ཚེ་ཚད་དང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་ལག་པ་འཆང་དགོས་སའི་དངོས་པོ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་ཚེ་ཚད་ནི་གནམ་གཤིས་དྲོ་གྲང་དང་། བཞའ་ཚན་ཆེ་ཆུང་། ཟགས་རྡུལ་ཆེ་ཆུང་། དེ་བཞིན་ཟགས་སའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ལ་རགས་ལས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། དེ་ལྟའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པ་འདི་ཉིད་དངོས་རྫས་ཀྱི་ངོགས་ནས་མིར་འགོ་བའི་ཐད་ལ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པའི་ཡིག་ཆ་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་ད་བར་མེད། སྔོན་བྱུང་གི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་སར་སེ་དང་མེར་སེ་ཟེར་བའི་ནད་དུག་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། ལྕགས་ཤེལ་གྱིག་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་སྟེང་ཚ་དྲང་གི་གནས་སྟངས་ལས་ཞག་མ་༩ - ༢༨ བར་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་བཤད་འདུག ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པའི་ནད་དུག་SARS-CoV-2 འདི་ཉིད་དངོས་རྫས་ཀྱི་ངོགས་ལ་ཡུན་རིང་ལོས་གནས་ཐུབ་མིན་གྱི་ཐོག་ལ་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནད་འབུའི་ཆེད་ལས་པ་ནིལ་ཏེ་ཇེ་་ཝན་་ཌོ་རེ་མ་ལན་Neeltje van Doremalen དང་ཨ་རིའི་མོ་ཊེན་ན་Montanaལ་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་ལས་རོགས་ཚོ་ཞིག་གིས་བརྟགས་དཔྱད་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་ལ་གཞིགས་ན། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་མ་འདི་ཤོག་སྒམ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ཚོུད་༢༤ དང་། གྱིག་དང་སེ་ཏྲིལ་Stainless- steel 不銹鋼ལྕགས་རིགས་ཀྱི་སྟེང་ཞག་མ་༢ - ༣་བར་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག འོན་ཀྱང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་ཟངས་རིགས་ཀྱི་སྟེང་ཚོུད་༤ ཙམ་ལས་གནས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་ཡོད། ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་རིགས་གཤང་ཅི་དང་མི་གཙང་བའི་སྟེང་དུ་ཡུན་རིང་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་གྲགས་པས། དུས་རྒྱུན་གསང་སྤྱོད་སོགས་སུ་བསྐྱོད་རྗེས་ལག་པ་བཀྲུ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྟའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བདེ་བ་དང་། སྔོན་འགོག་གི་ཁབ་དང་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འདི་ཡིན་བྱ་བ་གསལ་པོ་མེད་སྟབས། ནད་རིགས་འདི་ཉིད་འགོག་ཐབས་ཡག་ཤོས་ནི་ནད་རིགས་འདི་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་མ་འགོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་མ་བཀོས་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན་པས། ནད་རིགས་འདི་ཉིད་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེར་མཐོང་།\n༢ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འགོག་ཐབས་དང་། ནད་དུག་སེལ་ཐབས།[རྩོམ་སྒྲིག]\nད་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འདི་འགོག་ཐབས་ཡག་ཤོས་ནི། རང་ཉིད་ལ་ནད་རིགས་འདི་མ་འགོས་པ་བྱ་ཕྱིར་མི་གཞན་དང་ཉེ་སར་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རང་གཞན་གྱིས་རེག་པའི་དངོས་རྫས་དང་ལག་པ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནད་དུག་མེད་པ་བཟོ་ཕྱིར་གཙང་སྦྲ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡང་བསྣོན་མི་ཆོག་པ་མེད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཞེས་པ་འདི་ནད་དུག་SARS-CoV-2 ཞེས་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་སྟབས་གཙང་སྦྲ་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ལགས་ན། ལག་པ་ཡང་སེ་བཀྲུ་རྒྱུ། སྒོ་དང་སྐས་རྫེག་སོགས་ཀྱི་ལག་གཟུང་ཕྱིས་རྒྱུ། སྔ་དགོང་དུ་མགོ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་བཀྲུ་རྒྱུ་ནི་སྣང་མེད་གཏོང་མི་རུང་བ་ཡིན་པས། འདིར་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འགའ་ཤེས་རིམ་པར་བརྗོད་ན།\n༼ ལག་པ་བཀྲུ་ལུགས་དང་དེའི་དགོས་པ། ༽\nཆེད་ལས་པས་བརྗོད་ཡག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉུང་མཐའ་སྐར་ཆ་༢༠ རིང་ཆུ་དང་དག་རྫས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ལག་པ་བཀྲུས་པ་ཡིན་ན། ནད་དུག་གང་དག་ལག་པར་འགོས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་དག་འགྲོ་བར་བཤད། དེ་ཡང་། ནད་དུག་འདི་ནི་སྤྲི་དཀར་protein རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕྱི་ལྤགས་ཀྱིས་བཏུམ་ནས་ཡོད་པར་བརྟེན། ཆུ་དང་དག་རྫས་ཀྱིས་དག་པའི་མ་ཚད། བརླན་གཤེར་དང་དག་རྫས་ཀྱི་ནུས་པས་ནད་དུག་གི་ཕྱི་ལྤགས་ཞིག་སྟེ་ནད་དུག་གི་རང་བཞིན་འཐོར་འགྲོ་བ་ཡིན། ཅི་སྟེ་རང་ཉིད་ལག་པ་བཀྲུ་བྱེད་ཀྱི་ཆུ་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཉེ་སར་མེད་པའི་དུས། ལག་པ་གཙང་སེལ་བྱེད་རྒྱུའི་དག་རྫས་འདག་འདག་འདྲ་པོ་དབྱིན་སྐར་དུ་Hand Sanitizer ཧེན་ས་ནི་ཀྲའི་ཛར་ཟེར་བ་དེ་རིགས་མཉམ་ཁྱེར་བྱས་ཏེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་ཕན་འདོགས་ཆེ། དེ་ཡང་ལག་པ་གཙང་སེལ་ནང་ཨལ་ཀོ་ཧོལ་ alcohol 酒精 (བཟི་རྫས) བརྒྱ་ཆ་62% – 71% ཡོད་དགོས་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ། མ་ཟད་དེས་ལག་པ་ཕྱིས་པའམ་བཀྲུ་བའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་ཚང་མར་ཁྱབ་པ་བྱས་རྗེས་ལག་པ་ཡག་པོར་སྐམ་རུ་འཇུག་དགོས་པ་གལ་ཆེ་པོ་ཡིན། དེའི་སྟེང་རབ་བྱུང་ན་ཤ་གསོས་ཡག་པོ་དེ་འདྲས་ལག་པར་བདག་གཅེས་བྱས་ན། ལག་པ་ཡང་ཡང་བཀྲུས་པ་ལས་ལག་པར་ཟེར་ཁ་བྱུང་སྟེ་དེའི་བར་ནད་དུག་ལྷག་པ་ལས་ཀྱང་སྔོན་འགོག་ཐུབ་པར་བརྗོད་མཁན་ཡང་འདུག\n༼ དངོས་རྫས་གཙང་སྦྲ་བྱེད་ལུགས། ༽\nལག་པ་ལས་གཞན་ཁང་པ་དང་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོའི་ལག་གཟུང་གི་མཚོན་པའི་དངོས་རྫས་ཀྱི་རིགས་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་། ཁྱིམ་མི་མང་པོ་ཡོད་སའི་ཁྱིམ་ཚང་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་བསལ་བློ་གཏོང་དགོས་སའི་གནས་དོན་ཞིག་ཡིན། དངོས་རྫས་གཙང་མ་བཟོ་ཕྱིར་དག་རྫས་ཀྱི་རིགས་མི་ནོར་བ་ཉོ་རྒྱུ་ཡང་སྔོན་འགྲོ་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པར་སོང་། འདིར་རྫས་རིགས་གང་གིས་ནད་དུག་འདི་རིགས་མེད་པ་བཟོ་གི་ཡོད་པ་རོབ་ཙམ་བརྗོད་པར། (1) བཟི་རྫས་སམ་ཨོལ་ཀོ་ཧོལ་ alcohol 62-71% བར་དང་། (2) 0.5% Hydrogen Peroxide 雙氧水ཧའི་ཌོ་ལྗན་་པེ་རོ་སི་ཌི། (3) 0.1% sodium hypochlorite 次氯酸鈉 སོ་ཌེ་ཡམ་་ཧའི་པོག་ལོ་རའི་ཌེ་འབོད་པའི་རྫས་རིགས་དེ་དག་གི་ནད་དུག་སེལ་ཐུབ་པར་གྲགས། རྫས་རིགས་དེ་དག་ལས་རྫས་རིགས་ཕྱི་མ་གཉིས་པོ་དེ་གསང་སྤྱོད་སོགས་གཙང་མ་བཟོ་ཆེད་ཀྱི་དག་རྫས་མང་པོའི་ནང་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང་། གཟབ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གསང་སྤྱོད་སོགས་བཀྲུ་བྱེད་ཀྱི་དག་རྫས་Bleach 漂白水ཟེར་བར་དུག་རྫས་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་སྟབས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དུས་ལག་ཤུབས་གྱོན་རྒྱུ་དང་ཁ་རས་རྒྱག་རྒྱུ་སོགས་ཀྱང་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་དགོས། ཆེད་ལས་པས་ཚུའུ་white vinegar 白醋དང་ཨ་རག་vodka ལ་ནད་དུག་འདི་སེལ་བའི་ནུས་མེད་པས། དེའི་རིགས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ནད་དུག་འགོག་པར་ཡིད་ཆེས་རྒྱུ་མེད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་ལག་པ་གཙང་བྱེད་ hand sanitizer ཅི་སྟེ་ཚོང་ཁང་ནང་རྫོགས་ཟིན་པ་དང་། རྫུན་མ་ཚོང་མཁན་མང་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན། རང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་སྦྱོར་བ་ཚད་ལྡན་བྱས་ནས་བཟོས་ནའང་མི་ཐུབ་པ་གང་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཚད་ལྡན་མ་བྱུང་ན་ཕན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཡོད་འདུག ཡང་སྨན་པ་མང་པོར་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྔོན་འགོག་ཆེད་བཅུད་སྨན་སི་Vitamin C 維他命C བྱ་བས་ཕན་ནུས་འཐོན་གྱི་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དྲི་བ་མང་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པའི་དེའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་ན།\n༼ བཅུད་སྨན་སི་Vitamin C 維他命Cདང་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་། ༽\nརྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་འཕྲོད་འགོས་ནད་གང་གིས་མནར་བའི་ཚེ་རྨངས་གཞིའི་སོ་སོའི་ལུས་པོ་བདེ་ཐང་ནི་རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ཡིན། དེ་མཚུངས་ད་ལེན་གྱི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཡང་རྨངས་གཞི་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་སྐྱོ་བའི་རིགས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་གློ་བ་ཐང་པོ་རང་མེད་པའི་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འཚབ་ཆེན་ནད་གཞི་སྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ནད་རིགས་འདི་ཐོག་ལ་དངོས་སུ་ཕན་འབྲས་བྱུང་སྨན་འདི་ཡིན་ཟེ་གསལ་པོ་མེད་ནའང་། སྨན་པ་གཙོ་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་མི་སྣ་མང་པོས་བཅུད་སྨན་སི་གི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། ཆེད་ལས་པ་མང་པོས་བཅུད་སྨན་སི་ལ་ནད་དུག་འགོག་གསོད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་མངོན་གསལ་ར་སྤྲད་ཐུབ་པ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ནའང་། བཅུད་སྨན་དེས་མིའི་གཟུགས་པོའི་ནང་ནད་འགོག་གི་ནུས་པའི་ཤུགས་ཚད་སྤར་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཕན་འདོགས་ཡོང་སྲིད་པར་བསམ་མཁན་མང་པོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་སྨན་པའི་རུ་ཁག་གཅིག་ནས་བཅུད་སྨན་སི་དེ་ཆེད་བསྔགས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དེའི་སྨན་གྱི་ཁུངས་སུ་བཞག་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ཚོའི་བརྗོད་གསལ་བཅུད་སྨན་སི་གིས་གློ་བ་ལ་གནོད་སྐྱོན་འཕོག་པ་དང་། གློ་བ་གཉན་ཁ་རྒྱས་པ་སོགས་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་འཐོན་པར་བཤད། ཆེད་ལས་པ་མང་པོས་མུས་མཐུན་བྱེད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རུ་ཁག་དེས་སྔོན་ཚུན་ནས་བཅུད་སྨན་སི་བཏང་བསྡད་ན་ཅི་སྟེ་ནད་ཕོག་པ་སོགས་འབྱུང་ན་མྱུར་བར་དྲག་བསྐྱེད་ཡོང་བ་དང་། ནད་གཞི་ལྕི་པོ་མི་ཕོག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པར་བཤད་འདུག ཅུང་ཟད་གཟབ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བཅུད་སྨན་སི་གཏོང་ཚད་མང་དྲག་ལ་གྲོད་པ་ན་བ་དང་བཤལ་བ། མཁལ་མར་རྡོ་འཆག་པ་སོགས་མ་གཏོགས། གཏོང་ཚད་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་བྱུང་ན་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་གང་མེད་པར་རྩིས་ཀྱི་ཡོད།\n༼ ནད་དུག་འགོག་ཐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ། ༽\nདང་པོ་ལག་པའི་གཙང་སྦྲ་ཡིན། ། གཉིས་པ་དངོས་པོའི་གཙང་སྦྲ་ཡིན། ། ཆུ་དང་དག་རྫས་ཡག་དག་པ། ། སྤྱད་ནས་གཙང་སྦྲ་བསྟེན་པར་བྱ། །\nགསུམ་པ་མི་དང་འདོམ་གང་སར། ། བཅར་བར་མི་བྱ་རབ་བྱུང་ན། ། ལག་པར་ཤུབ་དང་ཁ་ལ་རས། ། ཡང་དག་ལམ་ནས་གྱོན་པར་བྱ། །\nབཞི་པ་ལུས་སེམས་བདེ་བར་ཞོགས། ། ལྔ་པ་མདོང་ལ་རེག་མི་བྱ། ། དྲུག་པ་ཁྱིམ་དུ་སྡོད་པར་བྱ། ། བདུན་པ་གནས་ཚུལ་གསར་ཤེས་གྱིས། །\nཅི་སྟེ་ནད་པར་གཡོག་དགོས་ན། ། དམིགས་བསལ་སློབ་སྦྱོང་ལེན་པར་བྱ། ། ཁ་པར་སྨྱུ་གུ་ཤོག་དངུལ་སོགས། ། ལག་ཏུ་ལེན་ཚེ་གཟབ་པར་བྱ། །\n༣ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཉེན་འཚབ་ཆེ་ཆུང་དང་། དེའི་ནད་རྟགས་སྐོར།[རྩོམ་སྒྲིག]\nཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་གསར་མ་དེའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་རི་མོ་འཁོད་པའི་གྲུབ་དོན་ད་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མེད་ནའང་། ཐོ་འགོད་བྱུང་བའི་གྲངས་འབོར་དང་རྒྱུད་རིམ་ལ་གཞིགས་ན། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་མ་འདིས་་ནད་རྟགས་ཙམ་ཡང་གསལ་པོ་མི་མངོན་པའི་ནད་གཞི་ཅུང་ཟད་དེ་འདྲ་ནས་འཆི་བའི་སྲོག་ལ་ཐུག་པའི་ནད་གཞི་ལྕི་པོ་དེ་འདྲ་བར་བསྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་ཐོ་ལ་བལྟས་ན་ནད་པ་བརྒྱ་ཆ་༡༦ ཙམ་ལ་ནད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ལྕི་པོ་ཕོག་སྲིད་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འགོ་ཉེན་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ནི་ཕར་ཚུར་བགྲུད་བཞུད་བྱེད་མཁན་དང་། སྨན་ཞབས་སོགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་ནད་པར་འཁྲིས་སུ་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན། དེ་བཞིན་སྨན་ཁང་དུ་ཡང་ཡང་བསྐྱོད་དགོས་པའི་ནད་པ་སོགས་ཡིན་ལ། ནད་གཞི་འདིས་ཉེན་འཚབ་ཆེན་པོ་བཟོ་ཉེན་ཡོད་པ་ནི། ལོ་ན་འཐོན་པོར་སླེབས་པའི་རིགས་དང་། གཅོང་ནད་ཅན་གྱི་རིགས། དཔེར་ན། སྙིང་ནད། ཅི་ནེ་ནད་པ། གློ་བ་ནད་པ། རེག་དུག་HIVནད་པའི་རིགས། དེའི་སྟེང་ནད་རིགས་འདིས་བུད་མེད་སྦྲུམ་མའི་ཚོར་ཡང་ནད་གཞི་ཉེན་འཚབ་ཆེན་པོ་བཟོ་སྲིད་པར་བཤད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་འདིས་འཆམ་ནད་དཀྱུས་མ་ལྟར་སྣ་ཁུང་དགག་པ། སྣ་མཆུ་འཛགས་པ། ཚིགས་ན་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་འདོན་སྲིད་པ་མ་ཚད། ནད་རྟགས་ཤུགས་དྲག་པ་ཚ་བ་རྒྱས་པ་དང་། གློ་རྒྱག་པ། དབུགས་གཏོང་ལེན་དཀའ་བ་སོགས་ཡང་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་། མི་ཁ་ཤས་ལ་ནད་རྟགས་མེད་པ་དང་། ཁ་ཤས་ལ་ནད་རྟགས་ཕྲ་མོ་ལས་མེད་པ་ཡོང་སྟབས། རང་ཉིད་ལ་ནད་རིགས་འདི་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། རང་ཉིད་བསྡད་སའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ནད་རིགས་དེ་རིགས་ཡོད་པའམ། རང་ཉིད་ཕྱི་ནས་ཚུར་ཡོང་མ་ཐག་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་མི་འགྲོ་བར་ནང་དུ་བསྡད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ཁོ་བོས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་གཞིས་བྱེས་བོད་རིགས་ཀུན་ལ་ཕན་རེས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་དང་། ཨ་རིའི་གཞུང་འབྲེལ་དྲ་བ་སོགས་ནས་བྱུང་བའི་ཤེས་བྱ་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་འདིར་བཀོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་། ད་དུང་གསལ་ཁ་མི་འཐོན་པ་དང་ཆད་ལྷག་ཏུ་སོང་བའི་ཤེས་བྱ་མང་དག་ལུས་ཡོད་པ་ཚོར་ཞིང་། རིང་མིན་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་འཐོན་རྒྱུ་ངེས་པས་ཀུན་གྱིས་དེའི་ཐོག་དོ་སྣང་ཡོད་པ་གནང་རོགས། གྲོགས་པོ་སྙིང་པ་མི་འཆི་དགའ་ལྡན་པ། ར་ས་ཕོ་ཉས་༢༠༢༠། ༣། ༢༠ བྲིས།\n“COVID-19: A History of Coronavirus.” Lab Manager. Accessed March 19, 2020. https://www.labmanager.com/lab-health-and-safety/covid-19-a-history-of-coronavirus-22021.\n“Transmission of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19).” Centers for Disease Control and Prevention. Centers for Disease Control and Prevention, March 4, 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/transmission.html.\nGray, Richard. “Covid-19: How Long Does the Coronavirus Last on Surfaces?” BBC Future. BBC, March 17, 2020. https://www.bbc.com/future/article/20200317-covid-19-how-long-does-the-coronavirus-last-on-surfaces.\n“COVID-19: What We Know so Far about the 2019 Novel Coronavirus.” n.d. COVID-19: What We Know so Far about the 2019 Novel Coronavirus - UChicago Medicine. Accessed March 20, 2020. https://www.uchicagomedicine.org/forefront/prevention-and-screening-articles/wuhan-coronavirus.\nWeisbaum, Herb. 2020. “Many Common Household Cleaning Products Can Kill the Coronavirus If You Use Them Properly.” NBCNews.com. NBCUniversal News Group. March 17, 2020. https://www.nbcnews.com/better/lifestyle/many-common-household-cleaning-products-can-kill-coronavirus-if-you-ncna1160271.\n“Why Vitamin C Won't 'Boost' Your Immune System against the Coronavirus.” n.d. LiveScience. Purch. Accessed March 20, 2020. https://www.livescience.com/coronavirus-vitamin-c-myth.html.\nLichtenstein, Karina, and MedicineNet Health News. 2020. “Can Vitamin C Prevent and Treat Coronavirus? - MedicineNet Health News.” MedicineNet. MedicineNet. March 9, 2020. https://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=228745.\n“Situation Summary.” 2020. Centers for Disease Control and Prevention. Centers for Disease Control and Prevention. March 18, 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/cases-updates/summary.html?CDC_AA_refVal=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/summary.html.\n“If You Are at Higher Risk.” 2020. Centers for Disease Control and Prevention. Centers for Disease Control and Prevention. March 18, 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/specific-groups/high-risk-complications.html.\nHarvard Health Publishing. n.d. “Coronavirus Resource Center.” Harvard Health. Accessed March 20, 2020. https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/coronavirus-resource-center.\n“Coronavirus Cases:” n.d. Worldometer. Accessed March 21, 2020. https://www.worldometers.info/coronavirus/.\nཤོག་ངོས་འདི་ཡི་བཟོ་བཅོས་མཐའ་མ་༡༢ ཟླ་ལྔ་བ། ༢༠༢༠ ཀྱི་ ༠༤:༢༢ ལ་རེད།


ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ། ཡོང་ཁུངས།ངེད་དྲ་བ། སྤེལ་དུས། ༢༠༢༢ལོའི་ཟླ་བ་༠༥ཚེས་༡༠ཉིན།\nསྐད་ཀྱི་བྱེད་ལས་དང་ནུས་པ་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་ལས་ཚིག་ལ་རགས་ལས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་དུ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དང་། བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་བྱེད་ལས་གསལ་པོར་ཤེས་དགོས་པ་ནི་འབྲི་བྱའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ཉིད་གསལ་པོར་བསྟན་ནུས་མིན་གྱི་གལ་གནད་ཅིག་རེད།\nབྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞེ་ན། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ལས་ཚིག་གང་ཞིག བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱ་བའི་ལས་དང་། དེ་གཉིས་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་བཅས་གསུམ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་གཅོད། ཅེས་པ་ཤིང་མཁན་བྱེད་པོ། ཤིང་བྱ་ཡུལ། གཅོད་ལས་ཚིག་ལ་ཟེར། འདིར་ལས་ཚིག་ཅེས་པ་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཏེ་ལས་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལས་ཚིག་ཅིག་སྟེ། བྱ་ལས་དང་བྱེད་ལས་གཉིས་ཀ་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན། །\nརྒྱ་སྐད་དང་དབྱིན་སྐད་ལ་བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱ་ཡུལ་ཞེས་ལས་ཚིག་སྔོན་དང་བྱ་ཡུལ་རྗེས་སུ་ཡོད་པ་བོད་སྐད་དང་གོ་རིམ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རེད། 主语，谓语，宾语，Subject, object, predicate བོད་སྐད་ཀྱི་གོ་རིམ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་བྱ་ཡུལ་སྔོན་དང་། ལས་ཚིག་རྗེས་སུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། 主语、宾语、谓语ཞེས་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག\nགཞན་ཡང་དཔེར་བརྗོད་གཞན་ཞིག་བཀོད་ན། ཨ་མས་ང་ལ་སྒྲུང་བཤད། ཅེས་པ་དེ་ཨ་མ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ནང་ནས་བྱེད་པ་པོ། ང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལས་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས། སྒྲུང་ནི་འཆད་བྱའི་དོན་ཏེ་བྱ་ཡུལ་དངོས། བཤད་ནི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་ལས་ཚིག་ཡིན།\nབྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཞེས་པ་དེ་གང་ལ་ཟེར། བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་བྱ་བ་བསྒྲུབ་རུང་བའི་ཆ་དེ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་གཅོད་པའི་ཚེ་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཤིང་གི་སྟེང་ན་གཅད་དུ་རུང་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར།\nབྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་གང་ལ་ཟེར། བྱེད་པ་པོས་བྱ་བ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་མི་ཡི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་བྱེད་རྩོལ་གྱི་ཆ་དེ་ལ་ཟེར། །\nབོད་སྐད་དུ་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ལས་ཚིག་ནི་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱས་ན་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཅིང་ཡོད་པ་དང་། འགྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པར་ལས་ཚིག་རང་རང་ངོས་ནས་དོན་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པའི་རིགས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ལས་ཚིག་ཡིན་ན་བྱ་ཚིག་རང་ངོས་ནས་ལས་དེ་བྱས་ཟིན་མིན་དང་། རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོ་ཐུབ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེས་ནས་ལས་ཚིག་དག་པོ་ཞིག་མ་སྤྱད་པ་འདས་པ་ལ་མ་འོངས་ལས་ཚིག་དང་། མ་འོངས་པ་ལ་འདས་པའི་ལས་ཚིག་ལྟ་བུ་བེད་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན། ལས་དང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མགོ་རྙོག་ཡོང་སྲིད་དེ། འོན་ཀྱང་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་རིགས་ཁག་གཅིག་ནི་ཚིག་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས་པའང་ཡོད་དོ། །བྱ་ཚིག་འདི་དག་གི་དབྱེ་བ་ལས་སླ་མོའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པ་ལ། མི་ཉག་ཚོགས་ཤུལ་ནོར་བུ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ལས་ཚིག་ལ་དུས་གསུམ་དང་། བྱེ་བྲག ཕལ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེས་ཡོད་པ་མན་ངག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དཀའ་གནད་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་གིས་རྟོགས་ཐུབ།\n1.དུས་གསུམ་སྤྱི་བཏང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། བྱ་ཚིག་མ་ནིང་བྱེད་པོ་མོ་ཡིས་འཕུལ། །པ་སྡེ་ལས་གཞན་འདས་ཚིག་ཕོ་ཡིས་འཕུལ། །སྒྲ་གདངས་ཐ་དད་མགོ་ཅན་མེད་ངེས་ལ། །བརྗོད་བདེར་བྱེད་ཚིག་མ་ནིང་འབྱུང་ཡང་སྲིད། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དུས་གསུམ་སྤྱི་བཏང་བའི་དཔེར་བརྗོད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།\nལན། བྱ། བྱེད། འདས། སྐུལ།\nདགག འགོག བཀག ཁོག\nགཅད། གཅོད། བཅད། ཆོད།\nགདགས། འདོགས། བཏགས། ཐོགས།\nགཞག འཇོག བཞག ཞོག\nགཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས།\nདུས་གསུམ་སྤྱི་བཏང་བ་ཟེར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འདིར་སྤྱིར་བཏང་དབང་དུ་བྱས་ན། བྱ་ཚིག་གི་སྔོན་འཇུག་མ་ནིང་ཡིན་པ་དང་། བྱེད་ཚིག་སྔོན་འཇུག་མོ་ཡིག་ཡིན་པ། པ་སྡེ་ལས་གཞན་པའི་འདས་ཚིག་གི་སྔོན་འཇུག་ཕོ་བ་ཡིག་ཡིན་པ། དུས་གསུམ་གྱི་ལས་ཚིག་རྣམས་སྒྲ་གདངས་ཐ་དད་ཡིན་པ། མགོ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་མེད་ངེས་པར་ཡིན་པ། བརྗོད་བདེའི་དབང་དུ་སྐབས་འགར་བྱེད་ཚིག་མ་ནིང་ཡིན་པ་བཅས་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིར་འགྲོས་གྱི་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་སྤྱི་བཏང་བ་ཟེར། །\n2. དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བྱ་བ་དང་ནི་འདས་པ་ཕོ་ཡིས་འཕུལ། །བྱེད་ཚིག་ཕལ་ཆེར་འཕུལ་བྱེད་མེད་པ་དང་། །སྐབས་འགར་འདས་དང་སྐུལ་ཚིག་གཉིས་པོ་ནི། །རྗེས་འཇུག་ས་ཡིག་རྐྱང་པས་སྟོན་པ་དང་། །འདི་ནི་མགོ་ཅན་མང་པའི་སྡེ་ཚན་ནོ། །དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།\nབཀླག ཀློག བཀླགས། ཀློགས།\nབསྐྲུན། སྐྲུན། བསྐྲུན། སྐྲུན།\nབརྒལ། རྒོལ། བརྒལ། རྒོལ། ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །\nདུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དུས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་སྔོན་འཇུག་ཕོ་ཡིག་ཐོབ་པ། བྱེད་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ལ་སྔོན་འཇུག་མེད་པ། སྐབས་འགར་དུས་འདས་པ་དང་སྐུལ་ཚིག་གཉིས་ལ་ས་མཐའ་རྐྱང་པས་དོན་སྟོན་ནུས་པ། དམིགས་བསལ་མགོ་ཅན་མང་བའི་ལས་ཚིག་ཅན་ཡིན་པ། དུས་གསུམ་སྤྱི་བཏང་བའི་ཁྱད་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པར་བྱེ་བྲག་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པས་ན་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ་ཟེར། །\n3. དུས་གསུམ་ཐོར་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི། གང་ཞིག་དུས་གསུམ་ཚིག་ལ་འཕུལ་མེད་དང་། །ཡོད་ཀྱང་འཕུལ་ཡིག་གཅིག་ལས་འགྱུར་མེད་དང་། །འགྱུར་ཡང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་པོ་ལ། །མི་མཐུན་པ་ནི་ཐོར་བུ་པ་ཞེས་བརྗོད། །དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བའི་དཔེར་བརྗོད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།\nལན། མ་འོངས་པ། ད་ལྟ་བ། འདས། སྐུལ་ཚིག\nསྐྱིད། སྐྱིད། སྐྱིད།\nའཁོན། འཁོན། འཁོན།\nམཉན། ཉན། མཉན།\nདུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལས་ཚིག་གང་ཞིག དུས་གསུམ་ཀ་ལ་སྔོན་འཇུག་མེད་པ། གལ་སྲིད་ཡོད་ནའང་དུས་གསུམ་ཀར་སྔོན་འཇུག་གཅིག་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ། གལ་སྲིད་འགྱུར་ནའང་དུས་གསུམ་སྤྱི་བཏང་བ་དང་། ཐོར་བུར་པ་གཉིས་ཀ་དང་མི་མཐུན་པའི་རིགས་ཐོར་བུར་གནས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ལ་དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་པ་ཞེས་ཟེར། །\nདངོས་པོ་བདག་གཞན་ཞེས་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞེ་ན། ལས་གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དང་དེའི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་བདག་དང་། དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བྱ་བ་དང་བཅས་ལ་གཞན་ཞེས་བྱའོ། །\nའདིར་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཞེས་པ་ཅུང་ཟད་གསལ་བར་བཤད་ན། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག བྱ་བའི་ཡུལ་དང༌། ཡུལ་གྱི་བྱ་ཚིག་དང་བཅས་པ་ལ་དངོས་པོ་གཞན་ཞེས་ཟེར། བྱེད་པ་པོ་དང་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱེད་པ་སྟེ་ཡོ་བྱད་དང༌། བྱེད་པོའི་རྩོལ་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་ཚིག་བཅས་ལ་དངོས་པོ་བདག་ཅེས་ཟེར། མདོར་བསྡུས་ན་དུས་ད་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་བྱེད་ཚིག་དེ་དངོས་པོའི་བདག་མཚོན་བྱེད་དང༌། དུས་མ་འོངས་པ་སྟོན་པའི་བྱ་ཚིག་དེ་དངོས་པོ་གཞན་མཚོན་བྱེད་ཆགས་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། དབྱིན་ཡིག་ནང་དུ། Ruling Class ཞེས་ད་ལྟ་བའི་ལས་ཚིག་དེ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པོ་སྟེ་དངོས་པོ་བདག་མཚོན་པ་དང༌། Ruled Class ཞེས་དུས་འདས་པའི་ལས་ཚིག་དེ་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཡུལ་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ལྟར་རོ། དེས་ན་བོད་སྐད་ཀྱི་ལས་ཚིག་དེ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་སྲོལ་ལ། བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་བྱ་ཚིག་དང༌། བྱེད་པ་པོའི་ངོས་ན་ཡོད་པའི་བྱེད་ཚིག་སྟེ་རིགས་གཉིས་སྣང༌། དེས་ན་བྱ་ཚིག་རིགས་གཉིས་པོ་དེའི་སྤྱི་མིང་ལ་སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་དུ་ལས་ཚིག་ཅེས་མིང་འདོགས་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། དཔེ་ཆ་ཀློག་པ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། དཔེ་ཆ་བཀླག་ཅེས་པའི་བྱ་ཚིག་དེ་ཡུལ་དཔེ་ཆའི་ངོས་སུ་བཀླག་རུང་གི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་དང༌། དེ་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་དངོས་པོ་གཞན་དང༌། བཀླག་རུང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་ད་ལྟ་ཀློག་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དུས་མ་འོངས་པ་སྟོན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།\nདཔེ་ཆ་ཀློག་ཅེས་པའི་བྱ་ཚིག་དེ་བྱེད་པ་པོ་གང་ཞིག་གིས་ཀློག་ཅིང་ཡོད་པ་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་དང༌། དེ་བྱེད་པ་པོའི་རྩོལ་བ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དངོས་པོ་བདག་དང༌། དེའང་བྱ་ཡུལ་དཔེ་ཆ་དང་བྱེད་པོ་གང་ཟག་གཉིས་འབྲེལ་ནས་ད་ལྟ་ཀློག་བཞིན་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ན་དུས་ད་ལྟ་བ་བཅས་མཚོན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།\nགཤམ་གྱི་དཔེར་བརྗོད་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཕྱེ་དགོས། བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཤིང་གཅད། ཅེས་པ་གཅད་བྱའི་ཤིང་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བྱ་ཚིག་དངོས་པོ་གཞན་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཤིང་གཅོད། ལྟ་བུར་བྱེད་པོ་བཀྲ་ཤིས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱེད་ཚིག་བདག་མཚོན་བྱེད་ཅན་གྱི་ཚིག་སྦྱོར་ཡིན་ནོ། སི་ཏུའི་དགོངས་དོན་ལྟར་ན་སྐབས་འདིར་བྱ་ཚིག་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཀྲ་ཤིས་བདག་དང་། ཤིང་ལ་དངོས་པོ་གཞན་ཞེས་ངོས་འཛིན་པ་ནི། སྐབས་སུ་བབས་པའི་བརྗོད་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་སྟེ། འདིར་དངོས་པོ་བདག་གཞན་ཞེས་པ་གཙོ་བོར་བྱ་ཚིག་གི་ངོས་ནས་དབྱེ་དགོས་པ་ལས། མིང་རྐྱང་གི་ངོས་ནས་དངོས་པོ་བདག་གཞན་དབྱེ་མི་རུང་སྟེ། སྐབས་བབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མིང་རྐྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །