བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གི་དུས་དེབ་འདོན་ཐེངས་བཞི་པ། – Bulletin & Reports\nབོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གི་དུས་དེབ་འདོན་སྤེལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི། བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གི་གསར་བྱུང་གནས་ཚུལ་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་དྲ་ཐོག་གི་ཉེན་ཁའི་སྐོར་ལ་ལམ་སྟོན་གནང་རྒྱུ། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོར་ཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་ཤུགས་ཆེར་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སེམས་དང་དྲ་ཐོག་གི་བདེ་ཐང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་རོགས་རམ་གང་ཡོང་གནང་རྒྱུ། དེ་བཞིན་བོད་མི་ཚོའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྐོར་གྱི་གོ་རྟོགས་སེལ་བའི་ཆེད་དུ། དེ་འབྲེལ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་རྒྱུན་ཤེས་སོགས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུའི་དམིགས་འབེན་བཟུང་ཡོད།\nཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་ཀྱིས་མི་ཚང་མར་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲད་ཡོད། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ཁྱིམ་སྡོད་བཀག་རྒྱའི་འོག་ཏུ་ཡོད་སྟབས། སྤྱི་ཚོགས་རྒྱང་བཀྱེད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་གུས་བརྩི་ཞུས་པའི་ཐོག་ནས། ང་ཚོས་རང་ཁྱིམ་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ལ། བོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ལ་སྔར་བཞིན་འཕྲུལ་རིག་བདེ་འཇགས་ཐད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྐྲུན་དང་། དེ་འབྲེལ་གྱི་རོགས་རམ་མུ་མཐུད་ནས་བྱས་ཡོད། ད་ལྟའི་གནས་བབ་ལ་གཞིགས་ནས་གླེང་ན། ཁྱིམ་སྡོད་བཀའ་རྒྱ་ག་དུས་མཇུག་སྒྲིལ་མིན་བརྗོད་དཀའ་བས། ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དུ་རང་ཁྱིམ་ནས་བོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་ངེས་ལ་། དྲ་ལམ་ཟབ་སྦྱོང་དང་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་སོགས་ཀྱི་ལམ་ཁ་ཡང་འཚོལ་བཞིན་ཡོད།\nབསམ་བཞིན་དུ་མི་སྒེར་དང་། ཡང་ན། ཚོགས་སྡེ་གང་རུང་ཞིག་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའི་ཆེད་དུ་བརྒྱུད་བསྐུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་དང་། གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་པར་བརྒྱུད་སྐུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ནོར་བ་སོགས་ནི། མི་མང་ལམ་ལོག་ཏུ་ཁྲིད་ཏེ་གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ཁུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་(དཔེར་ན། ཟིན་བྲིས་དང་། ཡིག་ཚོགས། སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་མཆན། པར་རིས་)གང་རུང་ཞིག་ལ་ཟེར། ཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ། བོད་མི་ཚོ་བདེ་འཇགས་ངང་གནས་ཐུབ་པར་རོགས་པ་བྱེད་ཆེད། བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གི་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ། ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་རུང་ཞིག་བདེན་རྫུན་གང་ཡིན་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་སའི་སྡེ་ཚན་ཞིག་བཟོས་ཡོད། དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱས་པ་འབྲེལ་ཐག་འདི་བརྒྱུད་ནས་གཟིགས། https://learn.tibcert.org/category/disinfo-misinfo/ ཁྱེད་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་གང་གི་སྟེང་དུའང་ད་དུང་ཐོན་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་གང་རུང་ཞིག་བདེན་པ་ཡིན་མིན་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་འདོད་ཚེ། ང་ཚོའི་ཡིག་ཟམ་ཁ་བྱང་འདིའི་ཐོག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རོགས། support@tibcert.org\nཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཕན་ཚུན་ལ་རོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་ཚོར་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་སྟོན་དང་། དྲ་ལམ་ཟབ་སྦྱོང་། ཐད་སྦྲེལ་ཞབས་ཞུའི་ཁ་པར། འཕྲུལ་རིག་གི་གསལ་འདེབས། ལོ་རྒན་པ་ཚོར་ལམ་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཚུལ་དང་རྒྱུ་ཆ་ཁག་རག་ཐུབ་པའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྲུན་ཐབས་སུ། ང་ཚོས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་ཚིགས་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་པ་ཡིན། https://covid19.tibcert.org/. དུས་མཚུངས་སུ། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་དང་རྒྱ་ནག་ནང་གི་བཟོ་ཚོང་ཁང་ཁག་གིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཁྱབ་བརྡལ་མ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཁ་པར་ནང་གི་བཀོལ་ཆས་ཁ་ཤས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། མི་ཚོར་ནད་དུག་ཕོག་ཡོད་མེད་དང་རྗེས་འདེད་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། བཀོལ་ཆས་དེ་དག་མི་ཚོས་ཁ་འབྱེད་ཐེངས་རེར། སྒེར་གྱི་གཞི་གྲངས་ཁག་ཁོང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་དང་མོས་མཐུན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས། གཞུང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ལག་བསྟར་ཚན་པར་བགོ་འགྲེམས་བྱས་ཏེ། དྲ་བའི་ཞབས་ཞུའི་མཛོད་ནང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱེད་ལས་འདིས་མི་སྒེར་གྱི་གསང་རྒྱའི་ཐད་ལ་སེམས་འཚབ་འཕར་མ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་གཞི་གྲངས་དེ་དག ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་དུས་སྐབས་མཇུག་བསྒྲིལ་བའི་རྗེས་སུའང་། སྤྱི་ཚོགས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་ལག་ཆར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ངེས་པའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་སླེབས་ཡོད།\n༡.༤.༣ ཁེ་སི་ཕར་སི་ཀའེ(Kaspersky) སྙན་ཐོ།\nདྲ་ཐོག་གི་གསང་རྒྱའི་ཚན་ཁག ཁེ་སི་ཕིར་སི་ཁའེ་ཡི་ངོས་ནས། བོད་པའི་དྲ་ཚིགས་ཁག་དམིགས་འབེན་ཏུ་བཟུང་བའི་ཆུ་ཁུང་འཇབ་རྒོལ་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། དྲ་ཐོག་གི་འཇབ་རྒོལ་འདིའི་རིགས་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་ཁག་ལ་ནད་འབུ་བགོས་ཏེ། དྲ་ཚིགས་དེ་དག་ལྟ་ཀློག་བྱེད་མཁན་ཚོར། Adobe Flash player ཐོན་གསར་ཤོས་དེ་ཕབ་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཏེ་མི་ཚོར་མགོ་སྐོར་གཏོང་གི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཕབ་ལེན་བྱས་ཚེ། མི་དེའི་རྩིས་འཁོར་གྱི་མ་ལག་གི་ཁོངས་སུ་ནད་འབུ་འཛུལ་གྱི་ཡོད། ཁེ་སི་ཕིར་སི་ཁའེ་ཡི་སྙན་ཐོ་དེ་ཧ་གོ་བའི་རྗེས་སུ། བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གིས། ནད་འབུས་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་པའི་བོད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ལ་རོགས་པ་བྱས་ཏེ། འཇབ་རྒོལ་གྱི་དོན་རྐྱེན་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཡ་ལན་སྤྲད་ཡོད།\nཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་སུ། ཁྲི་རོན་ཁྲོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་གི་མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས། སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་སྐོར་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཡོད། མ་དཔེའི་ཚོད་ལྟ་བརྒྱུད་དེ། ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས། སྐད་འཕྲིན་ནང་དུ་གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་རིགས་བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། མི་ཚོས་སྤེལ་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྐོར་གྱི་བརྗོད་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་ནད་དོན་རིགས་ཆ་ཚང་བཀག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། ཉེ་ཆར། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་ཁག་ལ་གསང་མྱུལ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། དེ་དག་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་ཁག་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་བྱེད་ནུས་གོང་མཐོར་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྙན་ཐོ་ཞིག་ཀྱང་བཏོན་ཡོད། སྙན་ཐོ་དེའི་ཁོངས་སུ། སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ཧ་གོ་བར་རོགས་པ་བྱེད་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་གལ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྙན་ཐོ་དེ་ནི་གསང་མྱུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྙན་ཐོ་དེ་ནི་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་གསང་མྱུལ་སྐོར་གླེང་སློང་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཡོད།\nཀ༽ རྒྱ་ནག་གི་བྷའེ་སྒྲན་སི(ByteDance)་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་གཙོ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པའི་འདར་སྒྲ(TikTok)་བཀོལ་ཆས་ལ། བདེ་འཇགས་ངོས་ཐད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་དང་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་པ་དེས། དྲ་ཐོག་གི་འཇབ་རྒོལ་པ་ཚོར། འདར་སྒྲ(TikTok) བཀོལ་ཆས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས། བཀོལ་ཆས་འཛད་སྤྱོད་པ་ཚོར་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་འབྲེལ་ཐག་གཏོང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་སྤྲད་ཡོད་ལ། མི་སྒེར་གྱི་འདར་སྒྲའི་ཁ་བྱང་ནང་འཛུལ་ཚར་བའི་རྗེས་སུ། འཇབ་རྒོལ་པས་འདར་སྒྲའི་ནང་གི་མི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་། ཡིག་ཟམ་ཁ་བྱང་སོགས་བཅོས་སྒྱུར་དང་། བརྙན་པར་རིགས་ཡར་འཇུག་དང་ཕྱིར་འདོན་་སོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འདར་སྒྲ(TikTok)་བཀོལ་ཆས་ཀྱི་ནང་དུ། ད་དུང་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་ཐང་ཆེན་གྱི་སྡེབ་གསོད་དང་། བོད་རང་བཙན། ཧྥ་ལུན་གུང་རྩ་རླུང་སྒོམ་སྒྲུབ། སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཧོང་ཀོང་ནང་གི་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཡུ་གུར་ཁ་ཆེ་མི་མང་གི་ཐོག་ཏུ་བཙན་གནོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་སོགས། མདོར་ན། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་དང་སྒྲོམ་གཞི་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱང་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། དེ་མ་ཚད། འདར་སྒྲ(TikTok) བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་རྒྱ་གར་ནང་གི་འདར་སྒྲའི་ནང་དོན་དོ་དམ་རུ་ཁག་ལ། བོད་དང་། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྙན་པར་རིགས་བཀག་འགོག་དང་ཕྱིར་འདོན་བྱེད་དགོས་སྐོར་གྱི་བཀའ་རྒྱ་ཡིག་ཟམ་བརྒྱུད་ནས་བཏང་ཡོད། བྱེད་ལས་འདིས། འདར་སྒྲ(TikTok) བཀོལ་ཆས་ཀྱི་ངོས་ནས། རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ལོགས་སུ་སྤེལ་བའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་ཁག་ཀྱང་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།\nཁ༽ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་དུས་སྐབས་སུ། སྤྱི་ཚོགས་རྒྱང་བཀྱེད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་ཁྱིམ་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ལ། དུས་མཚུངས་སུ། དྲ་ལམ་གཟུགས་མཐོང་གླེང་མོལ་གྱི་ཡོ་ཆས་ཁག་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། དྲ་ལམ་གཟུགས་མཐོང་གླེང་མོལ་གྱི་ཡོ་ཆས་ཁག་གི་ནང་ནས་Zoom བཀོལ་ཆས་དེ། མི་མང་ཤོས་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་ལ། Zoom དེ་ལོ་ཤས་གོང་ལ་གྲགས་ཆེ་བའི་གཟུགས་མཐོང་གླེང་མོལ་བཀོལ་ཆས་Skype དང་ཆ་འདྲ་བོ་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ཉེ་ཆར། ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས། Zoom བཀོལ་ཆས་ནང་གི་བདེ་འཇགས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་ཤིག་གསར་རྙེད་བྱུང་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་པ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཆགས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ནི། Zoom ནང་གི་གཞི་གྲངས་ཁག་རྒྱ་ནག་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་དུས་མི་ཚོའི་སེམས་ནང་དུ། Zoom་བཀོལ་ཆས་མུ་མཐུད་དུ་བཀོལ་ན་བདེ་འཇགས་ཡོད་མེད་དང་། གལ་ཏེ་བདེ་འཇགས་མེད་ཚེ། ག་རེ་བྱེད་དགོས་མིན་སོགས་ཀྱི་དྲི་བ་སླེབས་ཡོད། གཤམ་དུ་དྲི་བ་འདི་འདྲའི་རིགས། ཚོང་ལས་སྡེ་ཁག་གིས་བཟོས་པའི་ཁུངས་འབྱེད་མིན་པའི་མཉེན་ཆས་རིགས་ལ་ཡིད་ཆེས་ག་ཚོད་ཅིག་བྱེད་ཆོག་མིན་གྱི་གནད་དོན་དང་མཉམ་དུ་སྦྱར་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།\nགསར་འགྱུར་རྫུན་མ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་གནད་དོན་དང་དཀའ་ངལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མི་སྒེར་དང་སྲིད་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་དང་དེ་བཞིན་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་སྡིངས་ཆ་གཞན་དག་བེད་སྤྱད་དེ། གནས་ཚུལ་ནོར་བ་དང་རྫུན་མ་གཉིས་ཀ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་གི་ཡོད། གཟབ་གཟབ་དང་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་བརྒྱུད་སྐུར་བྱས་པའི་ཁུངས་མེད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་རིགས་ལ་གནས་ཚུལ་ནོར་བ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། བསམ་བཞིན་དུ་མི་སྒེར་དང་། ཡང་ན། ཚོགས་སྡེ། རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་ཞིག་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའི་ཆེད་དུ་བརྒྱུད་སྐུར་བྱས་པའི་ཁུངས་མེད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་རིགས་ལ་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་ཞེས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་ཚེ། དེས་དོན་དངོས་དང་རྟོག་བཟོ་བར་གྱི་དབྱེ་མཚམས་ཁ་གསལ་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་མང་མགོ་འཐོམ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་རེད།\nཉེ་ཆར། ང་ཚོས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་མང་པོ་ཞིག་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་རྒྱ་ཁག་གི་ནང་དུ་བརྒྱུད་སྐུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དོ་སྣང་བྱུང་ཡོད། སྐབས་འགར། གང་ཞིག་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་དང་གང་ཞིག་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཡིན་མིན་བརྗོད་དཀའ་ཡང་། མི་ཚོས་ཁུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་ནོར་བའམ་རྫུན་མ་བརྒྱུད་སྐུར་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་དེས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་རུ་གཏོང་གི་ཡོད། གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་དང་ནོར་བའི་རིགས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ན། དེས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གནོད་པ་བསྐྱེལ་སྲིད་ལ། དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་བར་རོགས་པ་བྱེད་ཆེད། གསར་འགྱུར་རྫུན་མའི་སྐོར་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཁག་ང་ཚོའི་དྲ་ཚིགས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད་ཁོངས་སུ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། https://learn.tibcert.org/category/disinfo-misinfo/\nཕྱི་ལོ ༢༠༢༠་ལོའི་ཟླ་༣་པའི་ཚེས་༡༦་ཉིན། “༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཇ་ནག་ཁུ་མཆོད་ན། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཐུབ་ཞེས་བཀའ་ཕབ་ཡོད་སྐོར་གྱི་”གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་ཞིག་དྲ་ཐོག་ཏུ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ལ། མི་མང་པོ་ཞིག་དཀྲོག་གཏམ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། དེ་ནས་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་བདེན་པ་མིན་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་མ་ཟད། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འགོག་པར་ཇ་ནག་ཁུ་བཏུང་དགོས་པའི་བཀའ་བསྩལ་མེད་སྐོར་གསལ་པོ་བཟོས་ཡོད།\nདེ་བཞིན་དུ། དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་བ་ཞིག་ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཕོག་ཡོད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་ཞིག་རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྱབ་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་གནས་ཚུལ་དེ་རྩ་བ་ནས་བདེན་པ་མིན། དགའ་ལྡན་དགོན་པའི་ཏྲེ་ཧོར་ཁང་ཚན་གྱིས་ “གསར་འགྱུར་དེ་རྫུན་མ་ཡིན་པ་དང་། གྲྭ་བ་དེར་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཁང་གིས་བརྟག་དཔྱད་གནང་སྐབས་ནད་རྟགས་གང་ཡང་མངོན་མེད་སྐོར”འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད།\nཔར་རིས་གཉིས་པ། : དགའ་ལྡན་ཏྲེ་ཧོར་ཁང་ཚན་གྱི་གསལ་བཤད་ཡི་གེ\nབོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་རྫུན་མའི་དཔེ་མཚོན་མཐའ་མ་དེ་ནི། ས་སྐྱ་༧གོང་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གནང་བའི་འཕགས་མ་རི་ཁྲོད་མའི་སྲུང་འཁོར་གྱིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་འགོག་ཐུབ་ཟེར་བའི་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་དེ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཡང་བདེན་པ་མིན་སྟབས། ས་སྐྱ་སྒྲོལ་མ་ཕོ་བྲང་གིས་སྲུང་འཁོར་དེ་ནད་ཡམས་སོགས་གང་ཅིར་ཕན་པའི་དགེ་མཚན་ཆེ་རུང་། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འགོག་པར། དེ་གཅིག་པུར་བརྟེན་མི་རུང་བའི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཡོད།\nཔར་རིས་གསུམ་པ། : ས་སྐྱ་སྒྲོལ་མ་ཕོ་བྲང་གི་གསལ་བཤད་ཡི་གེ\nདམག་འཁྲུག་ནི་གསར་བ་གང་ཡིན་མིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག་པ་བཞིན། གནས་ཚུལ་ནོར་བ་དང་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་ཡང་གསར་བ་གང་ཡིན་གང་མིན་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན། འོན་ཀྱང་མ་འདྲ་སའི་ཆ་ནི། ད་ལྟ་ང་ཚོ་འཕྲུལ་རིག་གི་དུས་རབས་ཤིག་གི་ནང་དུ་ཡོད་ལ། གནས་ཚུལ་བརྒྱུད་སྐུར་གྱི་མགྱོགས་ཚད་སྐད་ཅིག་གི་གློག་འཁྱུག་པ་ལས་མྱུར་བ་ཡོད། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་མི་སེམས་འགུག་པའི་གསར་འགྱུར་གྱི་འགོ་བརྗོད་ཅིག་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ། གནས་ཚུལ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་མིན་དང་། ཞིབ་ཕྲའི་ནང་དོན་ག་རེ་ཡིན་མིན་མ་བལྟས་པར་ལམ་སེང་བརྒྱུད་བསྐུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་ནོར་བ་དང་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་དེ་ཚོར་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་རིགས་ཁུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་བརྩད་གཅོད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་མི་རེ་རེའི་ཕྲག་ཏུ་བབས་པའི་འོས་འགན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་མ་ཟད། གནས་ཚུལ་རྫུན་མའི་རིགས་མཐོང་ཚེ། དེ་དག་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བའི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་དང་། ཡང་ན། བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་ལ་submit@tibcert.org ཡར་ཞུ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ།\nད་ལྟའི་དུས་སུ། མི་མང་ཆེ་བས་གསར་འགྱུར་རིགས་དྲ་ཐོག་གི་ཡོངས་ཁུངས་ཁོ་ནར་གཞི་བཅོལ་གྱི་ཡོད་ལ། མི་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་འབྲེལ་གཏུགས་ཁག་ཤུགས་ཆེར་ཁ་པར་ལ་བརྟེན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་རིགས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཁྱབ་སྤེལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ལ། དེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བདེན་རྫུན་དབྱེ་བ་འབྱེད་དཀའ་བའི་དཀའ་ངལ་དང་མགོ་ཉོག་བཟོ་ཡི་ཡོད། དེར་བརྟེན། དཀའ་ངལ་འདིའི་ཁྲོད་ཀྱི་དྲ་ཐོག་གི་ལག་ལེན་ཡག་ཤོས་དེ་ནི། བརྒྱུད་བསྐུར་མ་བྱས་གོང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཁྱེད་ཀྱིས་སོ་སོའི་དྲ་གྲོགས་ཚོར་ཁུངས་ལྡན་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་རིགས་ཁྱབ་སྤེལ་མི་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ད་གཟོད་གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་འབྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་ལས་འདྲ་མིན་རྩོམ་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཁག་བཀག་འགོག་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་ཉེན་ཁའི་རིགས་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཟླ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ། ང་ཚོའི་འོས་བསྡུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་ཁག་གཡོལ་རྒྱུ་དང་བཀག་འགོག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གལ་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་དོགས་གཞི་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་རིགས་མཐོང་ཚེ། ག་དུས་ཡིན་ཡང་། ང་ཚོར་submit@tibcert.org བརྒྱུད་སྐུར་བྱོས་དང་། ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེ་དག་རྫུན་མ་ཡིན་མིན་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་ངེས།\nཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མི་མང་པོས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྐོར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱུ་ཆ་གསར་སྐྲུན་དང་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་Covid-19་དང་འབྲེལ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་གྱི་སྤྱོད་སྒོ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་རིགས་མཁོ་སྤྲོད་དང་ཞིབ་བསྡུར་བྱེད་ཆེད། བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གིས་བོད་ཡིག་དང་ཨིན་ཡིག་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་ཆོག་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྐོར་གྱི་དྲ་ཚིགས་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། https://covid19.tibcert.org/.\nཔར་རིས་ལྔ་པ། : བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གིས་བཟོས་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྐོར་གྱི་དྲ་ཚིགས།\nལྷག་པར་དུ། དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་དུ། དམིགས་བསལ་གྱི་རོགས་པ་དགོས་པའི་བོད་མི་ཚོར་དམིགས་པའི་ས་གནས་རང་བཞིན་གྱི་ཐད་སྦྲེལ་ཞབས་ཞུ་ཁ་པར་དང་། ནད་དུག་གི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་ཧ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་བཟོས་པའི་བདེ་ཐང་གི་ལམ་སྟོན་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ། མི་རྒན་པ་ཚོར་ཕུལ་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་གྱི་གསལ་འདེབས་རིགས། དེ་བཞིན། རང་ཉིད་བདེ་ཐང་ངང་གནས་ཐུབ་ཆེད་དང་། མི་གཞན་བདེ་ཐང་ངང་གནས་ཐུབ་པར་རོགས་པ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་བཏོན་པའི་གཞི་རྩའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཁག་ཡོད། ང་ཚོས་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་སྨན་བཅོས་འགན་འཛིན་དང་། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་སྐུ་སྒེར་བླ་སྨན་ཨེམ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་གནང་བའི་ལམ་སྟོན་གྱི་བརྙན་པར་ཡང་བཅུག་ཡོད། ཚོགས་པ་དང་མི་སྒེར་མང་དག་ཅིག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱང་བཀྱེད་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། ད་ལྟ་ཁྱིམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ཁྱེད་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་གི་འཇབ་རྒོལ་རིགས་ལས་རང་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་མིན་སྐོར་གྱི་འཕྲུལ་རིག་གི་གསལ་འདེབས་ཁག་ཀྱང་རྙེད་ཐུབ། མཐའ་མར། གལ་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྐོར་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་དང་མི་སྒེར་སོགས་འཚོལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཚེ། ང་ཚོའི་དྲ་ངོས་ཀྱི་“Connect”སྡེ་ཚན་ལ་གཟིགས་ཆོག\nའབྱུང་འགྱུར་གྱི་གཟའ་འཁོར་ཁ་ཤས་ནང་དུ། ང་ཚོས་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་གི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་སྔར་ལས་ཇེ་ཕྱུག་ཏུ་གཏོང་བའི་འཆར་གཞི་འདིང་གི་ཡོད་ལ། དྲ་ཚིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་བོད་པ་ཚོ་དྲ་ཐོག་ཏུ་མཉམ་འཛོམས་བྱས་ཏེ། བགྲོ་གླེང་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱ་སའི་སྡིངས་ཆ་ཞིག་བཟོ་འཆར་ཡོད། དེ་མ་ཟད། ང་ཚོས་བཟའ་ཆས་སོགས་ཉོ་རུ་འགྲོ་བར་དཀའ་ངལ་ཡོད་མཁན་དང་། ཁེར་རྐྱང་དུ་བསྡད་ཡོད་མཁན་གྱི་བོད་མི་ལོ་ན་རྒན་པ་ཚོར་དངོས་སུ་རོགས་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དང་བླངས་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་འཆར་ཡོད། དྲ་ཚིགས་འདི་མ་འོངས་པར་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་སྐབས་ཀྱི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གསལ་སྟོན་དང་ར་སྤྲོད་བྱེད་སའི་ཡིག་ཚགས་ཤིག་ཏུའང་འགྱུར་ངེས།\n༣.༢ རྒྱ་ནག་གི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་རྗེས་འདེད་ཀྱི་བཀོལ་ཆས་དང་། གསང་རྒྱའི་རྙོག་དྲ།\nCOVID-19 འམ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ནི། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་རིམས་ནད་ཞིག་ཡིན། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཁྱབ་བརྡལ་མ་འགྲོ་བའི་ཆེད་དང་། ད་ལྟའི་གནས་བབ་ཞི་འཇམ་དུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དུ། སྲིད་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཕྲུལ་རིག་བཟོ་ཚོང་ཁང་ཁག་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཕོག་པའི་མི་དང་དེའི་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་སའི་མི་རྣམས་རྗེས་འདེད་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་བཀོལ་ཆས་གསར་བཟོ་བྱས་ཡོད།\nདེ་ཡང་ནིག་ཡོག་དུས་བབ་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ་ལྟར་ན། ཟླ་འགའི་སྔོན་དུ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་མི་མང་རྣམས་ཕྱིར་ལས་གནས་སུ་ཞུགས་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བྱས་རྗེས། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སནད་དུག་འགོས་ཡོད་མེད་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་བཀོལ་ཆས་ཤིག་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་ཡོད། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཨ་ལི་བྷ་བྷ་(Alibaba)ཟེར་བའི་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་ལམ་ཚོང་ལས་སྡེ་ཁག་ཆེ་ཤོས་དེར་དབང་བའི་གྲོག་མའི་དངུལ་རྩ་(Ant Financial)ཟེར་བའི་ཚོང་ལས་སྤྱི་གཉེར་ཁང་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་བཟོས་པའི་བཀོལ་ཆས་དེའི་མིང་ལ་ཨ་ལི་གཏོང་སྤྲོད་ནོར་མཛོད་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཨང་ཚབ་(Alipay Health Code)ཟེར། རང་ཉིད་ཀྱི་ཁ་པར་བརྒྱུད་དེ་བཀོལ་ཆས་འདིའི་ནང་དུ་བཤེར་རིས་(QR codes)བཤེར་བ་ཡིན་ན། ཚོན་མདོག་དམར་པོ་དང་། ལྗང་ཁུ། སེར་པོ་བཅས་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་སྟོན་གྱི་ཡོད་ལ། ཚོན་མདོག་དེ་དག་བརྒྱུད་ནས། མི་ཞིག་གི་བདེ་ཐང་གི་གནས་བབ་ག་འདྲ་ཡོད་མེད་དབྱེ་བ་བགར་གྱི་ཡོད། བྱེད་ཐབས་དེའི་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་མིན་གསལ་པོ་མེད་ཀྱང་། བཙན་ཤེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཀའ་རྒྱ་བཏང་སྟེ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཁེར་གཙང་དུ་སྡོད་དུ་བཅུག་ཡོད་ལ། མི་དེ་དག་གིས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་ཡིན་མིན་ཧ་གོ་མེད། མགོ་ཉོག་གི་ཆ་དེ་ཙམ་མ་ཟད། ལམ་ལུགས་དེའི་ཁྲོད་དུ། སྲིད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་མི་མང་གི་འགུལ་སྐྱོད་ཡོངས་རྫོགས་རྗེས་འདེད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དེས་མི་སྒེར་གྱི་གསང་རྒྱ་ལ་དོ་ཕོག་བཟོས་ཡོད། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གིས་བཤེར་རིས་ཤིག་བཤེར་བའི་རྗེས་སུ། མ་ལག་རང་ངོས་ནས་མི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་གཞི་གྲངས་རིགས་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཁོངས་སུ། མི་སྒེར་གྱི་མིང་དང་། སྡོད་གནས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་། མི་དེ་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་ཨང་ཚབ་བཅས་ཚུད་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མི་ཞིག་གིས་བཤེར་རིས་དེ་བཤེར་ཐེངས་རེར། བཀོལ་ཆས་དེས་མི་སྒེར་གྱི་གཞི་གྲངས་དྲ་བའི་ཞབས་ཞུའི་མཛོད་ཁོངས་སུ་བརྒྱུད་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད། ཁྲིམས་ལུགས་ལག་བསྟར་ཚན་པའི་ངོས་ནས་མི་མང་ལ་གསལ་བཤད་ཁ་གསལ་བྱས་མེད། མི་སྒེར་གྱི་གཞི་གྲངས་དང་རྗེས་འདེད་ཀྱི་མ་དཔེ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱེད་པ་དེས། རང་འགུལ་གྱི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དོ་དམ་དང་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ངེས་ལ། ལམ་ལུགས་གསར་པ་དེ་ཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་ཀྱི་དུས་སྐབས་མཇུག་བསྒྲིལ་བའི་རྗེས་སུའང་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་བརྟན་པོར་གནས་ངེས།\nརྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་འཕེལ་རྒྱས་དང་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་རོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁྱད་ཆོས་དང་དམིགས་ཡུལ་སྣ་འཛོམས་ཅན་གྱི་འཕྲིན་ཐུང་གླེང་མོལ་བཀོལ་ཆས་སྐད་འཕྲིན་གཙོ་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཐིན་ཞུན་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་བཀོལ་ཆས་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། ཐིན་ཞུན་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་ཨང་ཚབ་(Tencent Healthcare Code)ཟེར་བའི་བཀོལ་ཆས་དེས་ཀྱང་བཤེར་ཆས་གཞིར་བཞག་གི་རྗེས་འདེད་མ་ལག་བརྒྱུད་ནས་ལས་ཀ་རྩོམ་གྱི་ཡོད་པ་དང་། མ་ལག་དེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་འཛད་སྤྱོད་པའི་བདེ་ཐང་གི་གནས་བབ་སྐོར་གྱི་གཞི་གྲངས་བསྡུ་རུབ་དང་རྗེས་འདེད་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད།\nདབུས་འཕྲོད་བསྟེན་ཨང་ཚབ་ཀྱི་བཀོལ་ཆས་འདི་དག་ཙམ་མ་ཟད། ས་གནས་རིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་མང་པོས་ཀྱང་། མི་སྒེར་གྱི་གཟུགས་པོའི་བདེ་ཐང་གི་གནས་བབ་སྟོན་པའི་ཚོན་མདོག་དམར་པོ་དང་། ལྗང་ཁུ། སེར་པོ་ཅན་གྱི་མ་ལག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་འཕྲོད་བསྟེན་ཨང་ཚབ་ཀྱི་མཉེན་ཆས་ཆུང་ཆུང་དེ་འདྲ་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་ཡོད། ཚོན་མདོག་གི་ཨང་ཚབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཕོག་ཡོད་པའི་མི་དང་། ནད་དུག་ཕོག་ཡོད་ངེས་པའི་དོགས་གཞིའི་འོག་ཡོད་པ། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཕོག་ཡོད་པའི་མི་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་བ། སོ་སོ་རང་ངོས་ནས་ནད་རྟགས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡར་ཞུ་བྱས་པ་བཅས་བརྒྱུད་ནས་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་ལ། ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་གཞི་གྲངས་དེ་དག་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་དང་། མེ་འཁོར། གནམ་གྲུ་སོགས་འགྲུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཟླ་བསྒྲིལ་བཏང་ཡོད།\nབཤེར་རིས་གཞིར་བཞག་གི་རྗེས་འདེད་བཀོལ་ཆས་ཀྱི་སྐོར་ལ། ཨ་རིའི་ཇོན་ཧོ་ཕི་ཁིན་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བྷི་ལུམ་བྷར་སློབ་གླིང་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་གཞོན་པ་ཨ་ལན ལ་བྷི་རེ་ཁིག(Alain Labrique)་གིས། བཀོལ་ཆས་འདི་འདྲའི་རིགས་ཀྱིས་མི་སྒེར་གྱི་གསང་རྒྱའི་སྐོར་ལ་བློ་མི་བདེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་བསླངས་ཡོད། ། ལྷག་པར་དུ། མི་སྒེར་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནད་དུག་འགོག་པར་དེ་ཙམ་སྤྱོད་སྒོ་ཆེན་པོ་ཡོད་མི་སྲིད་ཀྱང་། གཞི་གྲངས་དེ་དག་མི་སྒེར་གྱི་ཆོག་མཆན་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བགོ་འགྲེམས་དང་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱེད་པ་དེ་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།\nགསང་མྱུལ་སྐོར་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆེད་ལས་མཁས་པ་ཚོས་གནད་དོན་གཞན་པ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཀྱང་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ནི། མི་ཞིག་ལ་ཚོན་མདོག་སེར་པོའམ་དམར་པོ་རག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་མིན་གྱི་ཐད་ལ་གསལ་ཁ་གང་ཡང་མེད་པ་དེས། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བའི་ལས་ཀ་མང་པོ་སྣ་འདྲེན་བྱེད་ངེས་ལ། ལྷག་པར་དུ། ཆབ་སྲིད་ངོས་ཐད་ཀྱི་འགལ་ཟླའི་ལྟ་ཚུལ་ཅན་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་སྟེ། ཁོང་ཚོ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཐོན་མ་བཅུག་པར་ཟུར་འཇོག་བྱས་ཏེ། ཉེས་ཆད་རང་བཞིན་གྱི་རིམས་ནད་འགོག་སྲུང་གྱི་བྱེད་ཐབས་ལག་བསྟར་བྱེད་སྲིད་ཅེས་གསང་མྱུལ་འཕྲུལ་རིག་ལྟ་སྐུལ་ལས་འཆར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ཨེལ་བྷེར་ཌི ཧྥོག་སི་གན་(Mr. Fox Cahn)་ལགས་ཀྱིས་ABC གསར་ཁང་ལ་བརྗོད་ཡོད། ཁོས་མུ་མཐུད་ནས། མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཁ་གཡང་གི་འོག་ནས། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁྱབ་ཆེ་བའི་གསང་མྱུལ་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་པ་ཚོ་དམིགས་འབེན་ཏུ་བཟུང་སྟེ། ཁོ་ཚོའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུལ་མེད་བཟོས་ངེས་པ་དེ་ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།\nཀྲེ་ཁི་ནོ་ཌི་(TechNode) ཟེར་བའི་འཕྲུལ་རིག་སྡེ་ཁག་ཅིག་གི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན། བཀོལ་ཆས་དེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཁ་ཤས་ཤིག རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་མི་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་གཟའ་འཁོར་ཁ་ཤས་རིང་ལ་ཁེར་གཙང་དུ་བསྡད་ཡོད་རུང་། ཁོང་ཚོར་སོ་སོའི་ནང་མི་ཚོ་དང་གཅིག་པ་མིན་པའི་ཚོན་མདོག་གཞན་པ་ཞིག་རག་ཡོད། དེར་བརྟེན། བཀོལ་ཆས་ཀྱི་མ་ལག་དེས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འགྲུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་གཞི་གྲངས་ཁག་ཇི་ལྟར་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་དོགས་པ་བསླངས་ཡོད་ལ། བཀོལ་ཆས་དེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་རྒྱུའང་ཁག་པོ་བཟོས་ཡོད།\nད་ལྟའི་ནད་ཡམས་འདིའི་འཕར་ཤུགས་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པ་ཁ་ཤས་ཤིག་གི་སྲིད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་། ཁ་པར་ནང་གི་འབྲེལ་གཏུག་རྗེས་འདེད་ཀྱི་བཀོལ་ཆས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་གདམ་ག་དེ་འདེམས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན། ཀོ་རི་ཡ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་གསང་མྱུལ་གྱི་ཐབས་ལམ་གཞན་པ་ཞིག་ཀྱང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་། གསང་མྱུལ་དང་རྗེས་འདེད་ཀྱི་ཐམས་ལམ་དེ་དག་གིས་མི་སྒེར་གྱི་གསང་རྒྱའི་སྐོར་ལ་སེམས་འཚབ་བཟོས་ཡོད་ལ། དྲ་ཐོག་གི་འཇབ་རྒོལ་པས་འབྲེལ་གཏུག་རྗེས་འདེད་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་དེ། སྲིད་གཞུང་གིས་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཡོད་པའི་གཞི་གྲངས་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་གཏོང་ངེས། གང་ལྟར། འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་གཞུང་ལ་གཞི་གྲངས་གང་དག་བརྒྱུད་གཏོང་བྱས་ཡོད་མེད་དང་། ཁོང་ཚོས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ངེས་མིན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཧ་གོ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།\nད་ལྟའི་ཆར། འབྲེལ་གཏུག་རྗེས་འདེད་ཀྱི་བཀོལ་ཆས་ཁག་གི་བྱེད་ལས་རྩོམ་སྟངས་སྐོར་གྱི་མ་དཔེ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། གཅིག་སྡུད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་དང་ཆ་བགོས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་གཉིས་ཡིན། གཤམ་དུ་བྷི་བྷི་སེ་(BBC)གསར་ཁང་གིས་སྒྲོམ་གཞི་དེ་གཉིས་དཔེ་རིས་ཀྱི་ལམ་ནས་གསལ་ཁ་བཏོན་ཡོད། སྒྲོམ་གཞི་འདི་གཉིས་བར་གྱི་རྩོད་གཞི་དེ་མི་སྒེར་གྱི་གསང་རྒྱ་ཇི་ལྟར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་མིན་དང་། ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ནད་དུག་བཀག་འགོག་བྱེད་པར། ལམ་ཁ་གང་བརྒྱུད་དེ་གཞི་གྲངས་བསྡུ་རུབ་དང་གསོག་ཉར་བྱེད་དགོས་མིན་དང་། གཞི་གྲངས་ག་ཚོད་ཅིག་བསྡུ་རུབ་བྱེད་དགོས་མིན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད།\nཔར་རིས་དྲུག་པ། : གཅིག་སྡུད་དང་ཆ་བགོས་ཀྱི་བཀོལ་ཆས།\n༤. ཁེ་སི་ཕར་སི་ཀའེ(Kaspersky) སྙན་ཐོ།\nཆུ་ཁུང་འཇབ་རྒོལ་ཟེར་བ་དེའི་ཁྲོད་དུ། འཇབ་རྒོལ་པས་ཚོགས་སྡེ་གང་རུང་ཞིག་(དཔེར་ན་བོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ལྟ་བུ)གི་དྲ་ཚིགས་ཁག་ལ་ནད་འབུ་བགོས་པའི་ཐོག་ནས། དྲ་ཚིགས་དེ་དག་ལ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་མང་གི་ཡོ་ཆས་ཁག་གི་ནང་དུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩་ལོའི་ཟླ༡༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན། ཁེ་སི་ཕར་སི་ཀའེ་ཟེར་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་བཟོ་ཚོང་ཁང་གི་ངོས་ནས། ལྷ་ཆབ། ཨ་ཤེ་ཡའི་ནང་གི་ད་ལྟའི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་ཆུ་ཁུང་འཇབ་རྒོལ་(Holy Water: Ongoing Targeted Water-holing Attack in Asia)ཟེར་བའི་འགོ་བརྗོད་ཅན་གྱི་ཚད་མཐོ་བའི་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱི་ཉེན་ཁའི་(APT)སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། སྙན་ཐོ་དེའི་ནང་དུ། ཁེ་སི་ཕར་སི་ཀའེ་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་དྲ་ཚིགས་མང་དག་ཅིག་ལ་ཆུ་ཁུང་གི་འཇབ་རྒོལ་ཐེབས་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་ལ། མཉེན་ཆས་ཕབ་ལེན་གྱི་ལམ་ཁ་བརྒྱུད་དེ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། འཇབ་རྒོལ་དེ་ཇི་ལྟར་བརྩམས་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། དྲ་ཚིགས་ཁག་ལ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་མཁན་ཚོར་Adobe Flash་མཉེན་ཆས་གསར་སྣོན་བྱེད་དགོས་པའི་ཉེན་བརྡ་རྫུན་མ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། མཉེན་ཆས་དེ་ཕབ་ལེན་བྱས་ཚར་ན། དྲ་ཚིགས་ལྟ་ཀློག་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དེའི་ཡོ་ཆས་ཀྱི་ནང་དུ་ནད་འབུ་ཁྱབ་འགྲོ་ཡི་ཡོད།\nཔར་རིས་བདུན་པ། : script་རིམ་པ་གཉིས་པ་ཞིག་ཁ་སྣོན་བྱེད་པའི་ཉེན་བརྡ།\nཕྱི་ལོ་༢༠༡༩་ལོའི་ཟླ་༥་པ་ནས་བཟུང་། ཨེ་ཤེ་ཡའི་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་དམིགས་འབེན་ཏུ་བཟུང་བའི་དྲ་ཐོག་གི་འཇབ་རྒོལ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚ་རླབས་ཤིག་འཕྱུར་ཡོད། འཇབ་རྒོལ་དེའི་ཁྲོད་དུ་གནོད་འཚེ་ཐེབས་པའི་དྲ་ཚིགས་ཁག་གི་ཁོངས་སུ། བོད་པའི་དྲ་ཚིགས་ཁ་ཤས་ཤིག་ཀྱང་ཚུད་ཡོད། ཁེ་སི་ཕར་སི་ཀའེ(Kaspersky) སྙན་ཐོ་ལྟར་ན། གནོད་འཚེ་ཐེབས་པའི་དྲ་ཚིགས་དེ་དག་དམིགས་འབེན་ཏུ་གཟུང་སའི་མི་སྒེར་དང་། སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས། དགེ་རྩ་ཚོགས་པ་སོགས་ལ་དབང་བ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། སྙན་ཐོ་དེ་ཕྱིར་ཐོན་པའི་སྐབས་སུ། དྲ་ཚིགས་འདི་དག་མང་ཆེ་བ་ད་དུང་ཡང་འཇབ་རྒོལ་འོག་གནས་ཡོད་པ་དང་། གདམ་གསེས་བྱས་པའི་དྲ་ཚིགས་ལྟ་ཀློག་བྱེད་མཁན་དག་ལ་མུ་མཐུད་ནས་Adobe Flash་གསར་སྣོན་བྱེད་ཆེད་གནོད་འཚེ་ལྡན་པའི་མཉེན་ཆས་ཕབ་ལེན་བྱེད་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་པ་རེད། གནོད་འཚེ་ཐེབས་པའི་དྲ་ཚིགས་དེ་ཚོ་ཚང་མ་དྲ་བའི་ཞབས་ཞུ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཉར་ཡོད་ལ། གཤམ་དུ་དེ་དག་གི་དཔེ་མཚོན་ཁ་ཤས་དྲངས་ཡོད། སྒེར་གྱི་གསང་རྒྱ་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་སྦ་གསང་བྱས་ཡོད།\nཁོངས་མིང་། (Domain) འགྲེལ་བཤད།\nཁེ་སི་ཕར་སི་ཀའེ་ཡིས་བརྗོད་གསལ་ལྟར་ན། འཇབ་རྒོལ་པས་ཁྱབ་ཆེ་བ་གང་ཞིག་ལ་གདམ་གསེས་རང་བཞིན་གྱི་ཆུ་ཁུང་འཇབ་རྒོལ་ཞིག་སྒྲིག་འགོད་བྱས་ཏེ། དྲ་ཚིགས་དང་དྲ་འཇུག་གཙོ་འཁོར་མང་པོར་ནད་འབུ་བགོས་ཡོད་འདུག འཇབ་རྒོལ་པ་དེ་ཁྱབ་ཆུང་རུང་ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཚོགས་པ་དེའི་འཕྲུལ་རིག་གི་ལག་ཆ་ཡང་དེ་འདྲ་སྔོན་ཐོན་དང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་མེད་པ་བསྟན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་དུ། འཇབ་རྒོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ཐེངས་ཁ་ཤས་བཟོ་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་ཡོད། ཁེ་སི་ཕར་སི་ཀའེ་ཡིས་ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས། ང་ཚོས་འཇབ་རྒོལ་པའི་ངོས་ནས་དཀོན་ཅོག་ལྟ་བའི་ལྟག་སྒོ་༡༢་སྒྲིག་འགོད་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་མྱུལ་ཞིབ་དང་། གཞི་གྲངས་ཕྱིར་འདྲེན་ནམ་རྐུ་འཁྱེར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་ངེས་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་འཇབ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་དེ་ཚད་མཐོ་བའི་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་(APT)་ཟེར་བའི་ཚོགས་པ་གང་རུང་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་བདེན་དཔང་བྱེད་ཐུབ་མེད།\n***ཚད་མཐོ་བའི་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་(APT)་ཟེར་བ་ནི། སྲིད་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་དངུལ་ལ་བརྟེན་ནས། རྩིས་འཁོར་གྱི་དྲ་བའི་ནང་དུ་འཇབ་རྒོལ་བྱས་ཏེ། མི་སྒེར་དང་ཚོགས་པ་གང་རུང་གི་རྩིས་འཁོར་ནང་དུ་གསང་མྱུལ་བྱེད་པ་མ་ཟད། དེ་དག་གི་ཁོངས་ནས་ཡིག་ཆ་རྐུ་འཁྱེར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་ཟེར།\nཁེ་སི་ཕར་སི་ཀའེ་ཡི་སྙན་ཐོ་དེ་ཕྱིར་ཐོན་པའི་རྗེས་སུ། བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་ཚན་ཁག་གིས་བོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་གང་དག་ལ་འཇབ་རྒོལ་འདིའི་ཁྲོད་དུ་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་ནད་འབུ་འགོས་ཡོད་པའི་བོད་པའི་ཚོགས་པ་དེ་དག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་ལས་བྱེད་ཁག་གིས་ཚོགས་པ་དེ་དག་དང་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས། མཉེན་འབུ་དེ་དག་མ་ལག་གི་ཁོངས་གང་དུ་འཛུལ་ཡོད་མེད་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་སུ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མཉེན་འབུ་ཁག་རེ་རེ་བཞིན་ཕྱིར་འདོན་བྱས་ཡོད། ང་ཚོས་ད་དུང་བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མ་ལག་དང་དྲ་བའི་ཞབས་ཞུ་ཁག་ནད་འབུ་འགོས་ཡོད་པའི་དྲ་ཚིགས་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ། འཇབ་རྒོལ་པའི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཤོར་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དཀའ་བའི་སེལ་བའི་ཆེད་དུའང་གོས་སྨྲོས་ལྟར་ལས་དོན་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། ད་ཆ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ད་དུང་ཡང་ཁྱིམ་སྡོད་བཀའ་རྒྱའི་འོག་ཏུ་ཡོད་པར་བརྟེན། དོན་རྐྱེན་ལ་ཡ་ལན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཁག་རྒྱང་རིང་ནས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། གནོད་འཚེ་ཐེབས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་གསང་བ་ཉར་བའི་ཆེད་དུ། ང་ཚོས་དོན་རྐྱེན་དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འདི་ལས་མང་བ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱེད་མི་ཐུབ།\nཤེས་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ནི། འཇབ་རྒོལ་འདིའི་ཁྲོད་དུ་གནོད་འཚེ་ཐེབས་པར། ནད་འབུ་འགོས་ཡོད་པའི་དྲ་ཚིགས་ལ་ཕྱིན་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དྲ་ཚིགས་དེའི་སྟེང་ནས་ Adobe Flash player མཉེན་ཆས་གསར་སྣོན་དེ་ཕབ་ལེན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཡོ་ཆས་ལའང་ནད་འབུ་འགོས་ཡོད་པའི་དོགས་པ་ཡོད་ཚེ། ང་ཚོར་support@tibcert.org འབྲེལ་གཏུགས་གནང་རོགས། སེམས་ལ་དྲན་དགོས་པ་ཞིག་ནི། དྲ་ཐོག་ཏུ་གཞན་གྱི་འཇབ་རྒོལ་མ་ཐེབས་པར་བྱེད་པའི་ལག་ལེན་ཡག་ཤོས་དེ་ནི། མ་བསྣུན་གོང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་(https://tibetaction.net/digitalsecurity/onlinesecurity/) རྒྱུ་དེ་རེད།\nཕྱི་ལོ ༢༠༡༩ ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཟླ་མགོར། རྒྱ་ནག་ཝུ་ཧན་ནས་ཁྱབ་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་རིམས་ནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད་ལ། ནད་ཡམས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་དེ་འབྲེལ་གྱི་བརྗོད་གཞི་དང་ནང་དོན་་ཡོངས་རྫོགས་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་སྡིངས་ཆ་ཁག་ནས་དོ་དམ་བྱེད་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་འཕྲིན་ཐུང་གླེང་མོལ་བཀོལ་ཆས་སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་ཚད་གཞི་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ཁ་ན་ཌའི་ཁྲི་རོན་ཁྲོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་གི་“མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང”་( The Citizen Lab)་གིས་བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི་གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁག་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཡོད། སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་ཤིག་གིས་སྟེང་ནས་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་གཞན་པ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་འཕྲིན་ཐུང་ཞིག་གཏོང་བའི་སྐབས་སུ། འཕྲིན་ཐུང་དེ་སྐད་འཕྲིན་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་བཟོ་ཚོང་ཁང་ལྟེ་བ་ཐིན་ཞུན་གྱི་དྲ་བའི་ཞབས་ཞུ་བརྒྱུད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེས་འཕྲིན་ཐུང་དེའི་ནང་དུ་ཐོ་གཞུང་ནག་པོའི་ཁོངས་སུ་བཅུག་ཡོད་པའི་གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་མེད་འཚག་སེལ་དང་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་གང་དག་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་གཏན་འཁེལ་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་ནང་གི་གླེང་མོལ་བེད་སྤྱད་དེ། ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་གྲུབ་དོན་ཁག་སྙན་ཐོའི་ནང་དུ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། སྙན་ཐོ་དེའི་ནང་དུ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་ཡོད།\nཔར་རིས་བརྒྱད་པ། : འཛད་སྤྱོད་པའི་ངོས་ཐད་དང་དྲ་བའི་ཞབས་ཞུ་ངོས་ཐད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གསལ་སྟོན།\nམི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་ཁྲོད་དུ། ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས། སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་བཏང་བའི་ཆ་འཕྲིན་ཁག་སྐད་འཕྲིན་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་ཞིབ་བཤེར་དང་འཚག་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཚོད་ལྟའི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་དང་པོ་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་ཤིག་གི་སྟེང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་ལ། སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་གཞན་པ་དེ་གཉིས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་དེ་གསུམ་ཀ་འཚོ་བ་དངོས་ཀྱི་ནང་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་མེད། གལ་ཏེ། རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་དེའི་ཐོག་ཏུ། སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་གཞན་པའི་ཐོག་ནས་བཏང་བའི་འཕྲིན་ཐུང་མ་འབྱོར་ཚེ། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས་འཕྲིན་ཐུང་དེའི་ནང་དུ་གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གཅིག་དང་ཡང་ན། ཁ་ཤས་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་རྟགས་བརྒྱབ་ཡོད་ལ། འཕྲིན་ཐུང་དེས་སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་འཕྲིན་ཐུང་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྐྱེན་བསླངས་ཡོད། སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་ནང་གི་ཚོགས་མི་གཞན་པ་ཚོའི་བདེ་འཇགས་ལ་དམིགས་ཏེ། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས་ཁོང་ཚོའི་ཚོད་ལྟའི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་ཁག་གི་ཐོག་ནས་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་ནང་གི་ཚོགས་མི་གཞན་དག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་རྒྱུ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཡོད་ལ། སྐད་འཕྲིན་གྱི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་ཏུ་འཛད་སྤྱོད་པ་ངོ་མ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ནས་བྱས་མེད།\nཔར་རིས་དགུ་པ། : རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ནང་དུ་གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི་དཔེ་མཚོན།\nཕྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོའི་ཟླ་༡་པའི་ཚེས་༡་ནས་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༡༥་བར། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས་ཁོང་ཚོའི་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པ་དེའི་ནང་དུ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་༥༡༦་ཙམ་བཀག་སྡོམ་བྱས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོའི་ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༡་ནས་ཚེས་༣༡་བར། གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་༡༣༢་བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ནང་གི་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ཀྱི་རིང་དུ། གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གསར་པ་༣༨༤ བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།\nརྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དྲ་རྒྱ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་སྟངས་དེ་ག་འདྲ་རེད་ཟེར་ན། སྤྱིར་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི། དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གི་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་འདྲ་མིན་ཁག་མུ་མཐུད་ནས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་རུང་། སྲིད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་གང་རུང་ཞིག་གིིས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཚེ། དེ་དག་ཀྱང་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་ཐོག་ནས་འགྱུར་བ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། དུག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་དུས་སྐབས་ལྟ་བུ།\nདཔེར་ན། འདས་པའི་ཟླ་བ་༡༢་པའི་ནང་དུ། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་༤༥་བཀག་འགོག་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ལ། ནད་དུག་གི་དུས་ཡུན་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱུན་བསྲིངས་པས། བཀག་འགོག་བྱས་པའི་གནད་ཡོད་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲངས་ཀ་ཡང་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཡར་འཕར་ཡོད། གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་ཁོངས་སུ། རྒྱ་ནག་གི་འཕྲུལ་རིག་བཟོ་ཚོང་ཁང་ཁག་གིས་གཞུང་གི་བཀོད་འདོམས་ལྟར། གནོད་འཚེ་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ་རིགས། དཔེར་ན། ཚུལ་མིན་གྱི་མཆན་དང་། རང་བྱུང་གི་གོད་ཆག་སྐོར་གྱི་འགྲེལ་བཤད། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་བཀག་འགོག་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་དེ་དག་ཁྱབ་བརྡལ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས། སྲིད་གཞུང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཕོག་སྲིད་པའི་དྲ་རྒྱའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ཐོག་གི་ཉེས་ཆད་རིགས་ལ་གཡོལ་བའི་ཆེད་དུ་བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཚུད་ཡོད།\nདུས་ད་ལྟའི་བར། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་དང་གསང་མྱུལ་སྐོར་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ཤེས་ཀྱི་མེད། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས་ཉེ་ཆར་བཏོན་པའི་སྙན་ཐོ་དེ་བརྒྱུད་ནས། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་གྱི་ནང་དུའང་ཆབ་སྲིད་ངོས་ཐད་ནས་གནད་འགག་ཡོད་པའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ནང་དོན་ལ་གསང་བའི་མྱུལ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཆ་འཕྲིན་དེ་དག་གི་MD5 hash་འམ་མཛུབ་རིས་བསྡུ་རུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། MD5་མཛུབ་རིས་ཀྱི་གཞི་གྲངས་མཛོད་དེས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ནང་དུ་བཏང་བའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ནང་དོན་སྟངས་འཛིན་དང་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པར་རོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་གཉིས་བར་དུ་གཏོང་རེས་བྱས་པའི་པར་རིས་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་གི་ནང་དུ་གནད་ཡོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་མེད་འཚག་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དུས་སྐད་ཅིག་མ་དེར། པར་རིས་དེ་དག་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མཐོང་སྣང་གི་ཐོག་ནས། གནད་ཡོད་ཀྱི་པར་རིས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པའི་ཐོ་གཞུང་ནག་པོའི་ཁོངས་ཀྱི་པར་རིས་གཞན་ཁག་དང་མཉམ་དུ་ཞིབ་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ཆབ་སྲིད་ངོས་ཐད་ནས་གནད་ཡོད་ཅན་དུ་ངོས་འཛིན་དང་ཐག་གཅོད་བྱུང་ཚེ། MD5 hash ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་དེའི་མཛུབ་རིས་ལ་རྟགས་རྒྱག་གི་ཡོད། དེའི་དོན་ནི། སྐད་འཕྲིན་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་ངོས་ནས་ཡིག་ཆ་དེའི་མཛུབ་རིས་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་མ་འོངས་པར་ཡིག་ཆ་འདི་དག་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ཡིག་ཆ་གཞན་པའི་རིགས་ནུས་ལྡན་གྱི་ཐོག་ནས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་ལག་ཆར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nདེ་ཡང་པར་རིས་བཅུ་པ་ནང་གསལ་ལྟར། hash འམ་མཛུབ་རིས་ནི་བཅུ་དྲུག་གོང་འགྲིལ་ལུགས་གྲངས་ཤིག་ཡིན། གཞུང་ལུགས་ངོས་ཐད་ནས་གླེང་ན། hash་འམ་མཛུབ་རིས་གཅིག་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཡིག་ཆའི་རིགས་རྙེད་སོན་དང་གསར་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀའ། འོན་ཀྱང་། ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལ་ hash་མཛུབ་རིས་གཅིག་པ་བཟོས་པའི་ཐོག་ནས། (པར་གཅིག་ལ་ཆབ་སྲིད་ངོས་ཐད་ཀྱི་གནད་འགག་ཡོད་ལ། པར་གཞན་དེར་མེད། ) སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་་མྱུལ་ཞིབ་མ་ལག་གིས་བྱེད ལས་ཇི་ལྟར་རྩོམ་གྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་གཞིར་བཞག་ན།\nཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་ཡོད་ཀྱི་པར་རིས་ཁག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་པའི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་ཕན་ཚུན་བར་བཏང་ཡོད་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་ཡོད་པར་རིས་ཀྱི་མཛུབ་རིས(hash)་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་གནད་འགག་མེད་པའི་པར་རིས་ཁག་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ཨང་གྲངས་ཕན་ཚུན་བར་གཏོང་བའི་སྐབས་སུ་བཀག་སྡོམ་བྱས་འདུག ཆབ་སྲིད་ངོས་ཐད་ནས་གནད་འགག་མེད་པའི་པར་རིས་དེ་དག་རྩ་བའི་ཆ་ནས་གནད་ཡོད་ཀྱི་པར་རིས་ཡིན་པའི་རྟགས་བརྒྱབ་མེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། པར་རིས་ཀྱི་མཛུབ་རིས(hash)་་སྟངས་འཛིན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། དུས་མཉམ་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་སྐད་འཕྲིན་འཛད་སྤྱོད་པ་ཚོས་བཏང་བའི་པར་རིས་དང་ཡིག་ཚགས་སོགས་ཆབ་སྲིད་མྱུལ་ཞིབ་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྐད་འཕྲིན་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་དེ་དག་གི་ནང་དོན་ཁག་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་མ་ལག་གསར་སྐྲུན་དང་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ཆེད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། དེ་བས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་སྐད་འཕྲིན་འཛད་སྤྱོད་པ་ཚོའི་བར་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲིན་འཛད་སྤྱོད་པ་ཚོས་སྐད་འཕྲིན་གྱི་ནང་དུ་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་རིགས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་མ་ལག་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཆགས་ཡོད། ཐིན་ཞུན་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་སྐད་འཕྲིན་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཚོའི་འབྲེལ་མཐུད་ཁག་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ད་དུང་གསལ་པོ་ཤེས་མེད། འོན་ཀྱང་། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་དེ། སྐད་འཕྲིན་ནང་གི་མྱུལ་ཞིབ་མ་ལག་གིས་སྐད་འཕྲིན་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་རིགས་ཤིག་གིས་བཏང་བའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་ཁག་སྟངས་འཛིན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། མཉེན་ཆས་དེ་རང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་རིགས་གཞན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་གསང་མྱུལ་དང་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དམར་རྗེན་དུ་སྟོན་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཡོད།\nཔར་རིས་བཅུ་གཅིག་པ། :༧གོང་ས་མཆོག་གི་པར་རིས་ཤིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲི ན་ཨང་གྲངས་ཕན་ཚུན་བར་གཏོང་བའི་སྐབས་སུ། ཐིན་ཞུན་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་པར་རིས་དེའི་ MD5 hash་ འམ་་མཛུབ་རིས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཉར་ཚགས་བྱས་རྗེས། དེར་ཆབ་སྲིད་ངོས་ཐད་ནས་གནད་འགག་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་MD5 hash དེ་བེད་སྤྱད་དེ། དུས་སྐད་ཅིག་མ་དེར་བོད་ ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་སྐད་འཕྲི ན་ཨང་གྲངས་ཕན་ཚུན་བར་བཏང་བའི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་པར་དེ་རང་བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད།\n༥.༣ འདར་སྒྲའི(TikTok) བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནད་དོན།\nཕྱི་ལོ་༢༠༡༧་ལོར། རྒྱ་ནག་གི་དྲ་བའི་བཟོ་ཚོང་ཁང་བྷ་ཁྲི་སྒྲན་སི་(ByteDance)་ཟེར་བས། Musical.ly་ཟེར་བའི་བཀོལ་ཆས་དེ་ཉོས་ཡོད། བཀོལ་ཆས་དེའི་བཟོ་ཚོང་ཁང་ཧྲང་ཧེའི་ནང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། བཀོལ་ཆས་དེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་མང་ཆེ་བ་ཨ་རིའི་ནང་དུ་ཡོད། Musical.ly་ཟེར་བའི་བཀོལ་ཆས་དེའི་བདག་དབང་ཐོབ་ཚར་བའི་རྗེས་སུ། བྷ་ཁྲི་སྒྲན་སི་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་(ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ལས་རིགས་གསར་གཏོད་སྤྱི་གཉེར་ཁང་) Musical.ly་ཟེར་བའི་བཀོལ་ཆས་དེ་བསྐྱར་དུ་འདར་སྒྲའི་(TikTok)མིང་ཐོག་ནས་འདོན་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨་ལོའི་ཟླ་༨་པའི་ནང་དུ། Musical.ly ནང་གི་འཛད་སྤྱོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་འདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་སྤོར་བྱས་ཡོད།\nགྷར་ཌིན་(Guardian)་གསར་ཁང་གིས་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན། བྷ་ཁྲི་སྒྲན་སི་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་འདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་བེད་སྤྱད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོལ་བ་ཁག་ལ་རོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག དཔེར་ན། འདར་སྒྲའི་ཞི་འཇམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཁོངས་སུ། འདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ཁ་སྐྱེངས་པོ་བཟོ་བའི་ནང་དོན་རིགས་བཀག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་ཡོད། མཚམས་རེར། འདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་ནང་གི་བརྙན་པར་རིགས། དེ་དག་ཡར་འཇུག་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་གཅིག་པུས་མ་གཏོགས་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་བཟོ་བ་དང་། ཡང་ན། བརྙན་པར་དེ་དག་ “འོས་སྦྱོར་མི་བྱེད་པ”་དང་། “ཁྱབ་སྤེལ་མི་བྱེད་པའི”་ཁོངས་སུ་བཅུག་སྟེ། དེ་དག་མི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བཟོ་ཡི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་ཁོངས་སུ། ཧ་ཅང་རྩོད་རྙོག་ཆེ་བའི་གནད་དོན་རིགས། དཔེར་ན། གནམ་སྡེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་ཐང་ཆེན་གྱི་སྡེབ་གསོད་དང་། བོད་རང་བཙན། ཧྥ་ལུན་གུང་རྩ་རླུང་སྒོམ་སྒྲུབ། སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཧོང་ཀོང་ནང་གི་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཡུ་གུར་ཁ་ཆེ་མི་མང་གི་ཐོག་ཏུ་བཙན་གནོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་སོགས། མདོར་ན། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ཚུད་ཡོད།\nའདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་ཀྱི་ནང་གི་གསང་མྱུལ་དང་བཀག་སྡོམ་གྱི་དོན་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཧྥེ་རོ་ཛ ཨ་ཛི་ཛི་(Feroza Aziz) ཟེར་བའི་ཨ་རིའི་ནེ་ཡོ་ཇར་སེ་མངའ་སྡེའི་ནང་གི་ཨ་རིའི་མི་སེར་ཡིན་པའི་ཁ་ཆེ་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་བྱུང་ཡོད། བུ་མོ་དེས་འདར་སྒྲའི་ནང་དུ་སྨིན་མ་མཛེས་བཟོ་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་དྲ་ལམ་འཆད་ཁྲིད་བྱེད་ཞོར་དུ། ཞིན་ཅང་ནང་གི་ཁ་ཆེའི་ཡུ་གུར་བའི་གནད་དོན་སྐོར་གླེང་སློང་བྱེད་དུས། མོ་རང་གི་འདར་སྒྲའི་ཁ་བྱང་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད། རྩ་བའི་ཆ་ནས་འདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ལོགས་གཅིག་པུར་མ་གཏོགས་མེད་རུང། བཀོལ་ཆས་དེས་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་བརྙན་པར་རིགས་ཀྱང་འཛད་སྤྱོད་པའི་སྡོད་གནས་བྱེད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛིན་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་ལྟར་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ངེས། གནད་དོན་འདིས། རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་འདྲེ་ལག་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་དབང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་བརྐྱངས་ཚར་བའི་ཚབས་ཆེ་བའི་གནད་དོན་དེ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།\nང་ཚོས་སེམས་འཚབ་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ནི། རྒྱ་ནག་གི་གཞི་གྲངས་གསང་རྒྱའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་ནང་གི་འཕྲུལ་རིག་བཟོ་ཚོང་ཁང་ཁང་གིས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་འཛད་སྤྱོད་པའི་གཞི་གྲངས་ཁག་སྲིད་གཞུང་གི་རེ་སྐུལ་ལྟར་ཡར་གོང་རིམ་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་འཛད་སྤྱོད་པའི་གཞི་གྲངས་ཁག་དུས་རྟག་ཏུ་དོ་དམ་བྱེད་སྲིད་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། སྲིད་གཞུང་གིས་མི་སྒེར་གྱི་གཞི་གྲངས་ཁག་རྩིས་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་ཚེ། རྒྱ་ནག་ནང་གི་འཕྲུལ་རིག་བཟོ་ཚོང་ཁང་ཁག་གིས་ཅི་གསུང་བཀའ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་གཞན་པའི་གདམ་ག་གང་ཡང་མེད། ད་ལྟ་འདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་བྷའེ་ཁྲི་སྒྲན་སི་འཕྲུལ་རིག་བཟོ་ཚོང་ཁང་ལ་དབང་གི་ཡོད་སྟབས། དེས་མི་ཚོར་བློ་འཚབ་ཆེན་པོ་བསྐྲུན་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་ཀྱིས་མི་སྒེར་གྱི་གཞི་གྲངས་མང་པོ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་ཁོངས་སུ། འཛད་སྤྱོད་པའི་ཐོ་འགོད་མིང་དང་། དགའ་ཕྱོགས། སྡོད་གནས། དེ་བཞིན་ཁ་པར་གྱི་སྐད་སྦུག་དང་པར་ཆས་བརྒྱུད་ནས་བླངས་པའི་བརྙན་དང་སྐད་སོགས་ཚུད་ཡོད།\nཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ངོས་ནས་ཨ་རིའི་ནང་དུ་གནས་ཚུལ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནད་དོན་གྱི་ཐད་ལ་དོ་ཁུར་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩་ལོའི་སྟོན་ཀར། ཨ་རིའི་ནང་གི་ཕྱི་རྒྱལ་མ་དངུལ་འཇོག་མཁན་གྱི་ཐོག་ཏུ་བཙུགས་པའི་ལྷན་ཁང་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཁང་གིས་འདར་སྒྲ་བཀོལ་ཆས་དང་འབྲེལ་བའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཡོད། ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་ལྷན་ཁང་དེས་ཨ་རིའི་ནང་གི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མ་རྩ་འཛུགས་མཁན་ཚོའི་ལས་གཞི་དང་། ས་ཁང་བདག་ཁོངས་ཉོ་ཚོང་ཁག་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་ཡི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདར་སྒྲ་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་Musical.ly བཀོལ་ཆས་ཉོས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ། ཨ་རིའི་ནང་གི་ཕྱི་རྒྱལ་མ་དངུལ་འཇོག་མཁན་གྱི་ཐོག་ཏུ་བཙུགས་ཡོད་པའི་ལྷན་ཁང་དེའི་ཆོག་མཆན་ཞུས་མེད་སྟབས། ཨ་རིའི་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་ལ་ཚོང་འབྲེལ་དེའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་སའི་གཞི་རྩ་རག་ཡོད།\nདེ་མ་ཟད། ཉེ་ལམ་འདར་སྒྲ(TikTok) བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་རྒྱ་གར་ནང་གི་འདར་སྒྲའི་ལས་བྱེད་མི་སྣར་བོད་དང་། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པའི་བརྙན་པར་གྱི་ནང་དོན་ཡོངས་རྫོགས་བཀག་འགོག་དང་ཕྱིར་འདོན་བྱེད་དགོས་སྐོར་གྱི་བཀའ་རྒྱ་ཡིག་ཟམ་བརྒྱུད་ནས་བཏང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེའི་དབང་གིས། འཛད་སྤྱོད་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡར་འཇུག་བྱས་པའི་བརྙན་པར་ཁག་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདར་སྒྲ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་བརྙན་དེ་དག་ག་དུས་ཡིན་ཡང་མེད་པར་བཟོ་སྲིད། གནད་དོན་འདིས། འདར་སྒྲ(TikTok) བཀོལ་ཆས་ཀྱི་ངོས་ནས། རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ལོགས་སུ་སྤེལ་བའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་ཁག་ཀྱང་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་འཕྲུལ་རིག་བཟོ་ཚོང་ཁང་ཁག་གི་སྟེང་དུ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་པའི་ཐོག་ནས། གཞུང་གི་སྟངས་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་གི་ཡོད་པའང་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།\nཔར་རིས་བཅུག་གཉིས་པ། : འདར་སྒྲ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་རྒྱ་གར་ལས་བྱེད་ལ་བཏང་བའི་ཡིག་ཟམ།\nཐའ་མར། དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་ཁེ་ལས་བཟོ་ཚོང་ཁང་”ཞིབ་བཤེར་ས་ཚིགས”(Check Point)་ཟེར་བས། འདར་སྒྲའི་ཁོངས་སུ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ཡང་མང་དག་ཅིག་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། དྲ་ཐོག་གི་འཇབ་རྒོལ་པས་འདར་སྒྲ(TikTok) སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་མིང་ཐོག་ནས། མི་སྒེར་ལ་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་འབྲེལ་ཐག་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ཐུང་རྫུན་མ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འཛད་སྤྱོད་པ་གང་རུང་གིས་འཕྲིན་ཐུང་ནང་གི་འབྲེལ་ཐག་དེའི་སྒང་དུ་མནན་ཚེ། འཇབ་རྒོལ་པས་མི་དེའི་འདར་སྒྲའི་བཀོལ་ཆས་སྟངས་འཛིན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། བརྙན་པར་རིགས་ཡར་འཇུག་དང་ཕྱིར་འདོན་སོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་སྒེར་གྱི་ཡིག་ཟམ་ཁ་བྱང་སོགས་ཀྱང་ཁྲོམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འདར་སྒྲའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། ཨ་རིའི་རེ་སྒྲེ་ཁྲི་(Reddit) གསར་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་གྱི་བརྗོད་དོན། “ངས་འདར་སྒྲ་དེ་གཞན་རྟེན་གྱི་བཀོལ་ཆས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། བཀོལ་ཆས་དེས་རྟག་ཏུ་ལྐོག་ཉན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་། ཁོང་ཚོས་མཛུབ་རིས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་དོན་དངོས་ཐོག་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་རེད་འདུག་པས། ངས་བཀོལ་ཆས་དེ་འདྲ་ཞིག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁ་པར་སྟེང་དུ་ནང་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་ས་མ་རེད་”ཅེས་དང་། ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་ཁོས་མུ་མཐུད་ནས། “ངས་ག་དུས་ཡིན་ཡང་མི་ཚོར་མཉེན་འབུ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁ་པར་སྟེང་དུ་ནང་འཇུག་མ་བྱེད་ཅེས་སྐུལ་མ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་”ཅེས་བརྗོད་ཡོད།\n༥.༤ Zoom བཀོལ་ཆས།\nཏོག་དབྱིབས་རིམས་ནད་འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁྱབ་བརྡལ་ཕྱིན་པར་བརྟེན། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོས་འགྲོ་འོང་བཀག་སྡོམ་དང་རིམས་བཤེར་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ནད་དུག་བཀག་འགོག་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་གནང་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རྒྱང་བཀྱེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཤུགས་ཆེར་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་ནང་དུ་གནས་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས། སོ་སོའི་སྒེར་དང་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ལས་ཀའི་ཆེད་དུ་གཟུགས་མཐོང་གླེང་མོལ་གྱི་སྡིངས་ཆ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཡོད། མི་མང་ཤོས་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་གཟུགས་མཐོང་གླེང་མོལ་གྱི་བཀོལ་ཆས་དེ་ Zoom ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་པ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོའི་ཟླ་༤་པའི་བར་དུ། Zoom བཀོལ་ཆས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཉིན་རེའི་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་༡༠་ནས་ས་ཡ་༣༠༠་ལ་ཡར་འཕར་ཡོད། Zoomབཀོལ་ཆས་དེ་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་ཧ་ཅང་མང་པོར་རྒྱ་ཆེར་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་དུས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐད་གྲགས་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་མཚུངས་སུ། སྒེར་གྱི་གསང་རྒྱ་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེན་ཁ་མང་དག་ཅིག་ཀྱང་བཀོལ་ཆས་དེའི་ཁོངས་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་ཡོད།\nZoomབཀོལ་ཆས་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་(མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་ཆ་ཤས།)ལ་གླེང་སློང་མ་བྱས་པའི་སྔོན་དུ། ཚོང་ལས་སྡེ་ཁག་གིས་བཟོས་པའི་ཁུངས་འབྱེད་མིན་པའི་མཉེན་ཆས་དང་ཞབས་ཞུའི་(Zoom གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར)རིགས་གང་ཞིག་ང་ཚོས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྐབས། ལག་ལེན་ཡག་ཤོས་དང་དེ་བཞིན་དྲི་བ་ཁ་ཤས་ཤིག་གི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དཔེར་ན།\nབོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁང་གིས་ཁུངས་འབྱེད་ཀྱི་ཡོ་ཆས་རིགས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་རིན་མེད་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། སྤྱོད་བདེ་ཞིང་ཁྱད་ཆོས་སྣ་མང་ལྡན་པའི་ཚོང་ལས་སྡེ་ཁག་གི་བཀོལ་ཆས་རིགས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡག་པོ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། དེ་དག་མུ་མཐུད་ནས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ངེས་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཁུངས་འབྱེད་མཉེན་ཆས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ནམ་ཡང་མེད་པར་ལྷག་ཡོད།\nམཉེན་ཆས་ཤིག་དང་ཞབས་ཞུ་ཞིག་འདེམས་པའི་སྐབས་སུ། བཟོ་ཚོང་ཁང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བཟོ་ཚོང་ཁང་དེའི་ཕྱག་ལས་གནང་སྟངས་སྐོར་ཧ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཁ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་ཟླའི་ཁྲོད་དུ་བཟོ་ཚོང་ཁང་དེས་མི་མང་ལམ་ལོག་ཏུ་ཁྲིད་ཡོད་དམ། ཡང་ན། བཟོ་ཚོང་ཁང་དེར་མི་སྒེར་གྱི་གསང་རྒྱ་དང་འབྲེལ་བའི་རྙོག་གླེང་ཡོད་དམ།\nཁྱེད་ཀྱིས་ཞབས་ཞུ་་ཞིག་དང་། ཡང་ན། མཉེན་ཆས་ཤིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚེ། དེ་ཚོ་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱས་ཡོད་དམ། བཟོ་ཚོང་ཁང་དེས་མི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་བརྒྱུད་གཏོང་དང་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་འདྲ་འདུག་གམ། བཟོ་ཚོང་ཁང་དེས་སོ་སོའི་་ལས་ཀ་དང་ཐོན་རྫས་ཁག་ལ་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་དང་ནོར་འཛོལ་ཁག་ལ་ཡ་ལན་ཇི་ལྟར་སློག་འདུག་གམ།\nཁྱེད་རང་གིས་ཞབས་ཞུ་དེ་ག་རེའི་ཆེད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། སྤྱི་པའི་འཛད་སྤྱོད(དཔེར་ན། དྲ་ཐོག་གི་བྱེད་སྒོ་དང་གླེང་མོལ་རིགས། ཁྱེད་རང་གི་ལྟད་མོ་བ་ཙམ་མ་ཟད། དེ་མིན་གྱི་མི་གང་རུང་གིས་ཉན་རུང་གནོད་པ་མེད་པ། )་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན། གསང་རྒྱར་དམིགས་ཁ་གཏད་པའི་ལས་ཀའི་(དཔེར་ན།འཆར་འགོད་རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་བསྡུར་དང་། གནད་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རིགས་བགོ་འགྲེམས)ཆེད་དུ་ཡིན།\nསུ་དག་གིས་ཁྱེད་རང་དང་ཁྱེད་རང་གི་ལས་ཀར་ཉེན་ཁ་བཟོ་སྲིད་དམ། འོ་ན། དེ་དག་ཁྱེད་རང་གིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་མཉེན་ཆས་བཟོ་ཚོང་ཁང་དེར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་འདུག་གམ། འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེས་ཁྱེད་རང་དང་ཁྱེད་རང་གི་ཚོགས་པར་གནོད་པ་བསྐྱེལ་སྲིད་དམ།\nཁྱེད་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་དྲི་བ་འདི་དག་འདྲི་བའི་སྐབས་སུ། འཕྲུལ་རིག་གི་བཀོལ་ཆས་གང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་དེ་ཐབས་ལམ་ཞིག་མིན་པ་སེམས་ལ་དྲན་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཀོལ་ཆས་དེ་དག་ལ་དགེ་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་ཡོད། འཕྲུལ་རིག་གི་ཡོ་ཆས་གང་ཞིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མིན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། དེའི་བཟང་ཆ་དང་སྐྱོན་ཆ་གཅིག་པའི་ཐོག་ཏུ་དམིགས་ཁ་གཏོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དམིགས་ཡུལ་གང་གི་ཆེད་དུ་འཕྲུལ་རིག་ཡོ་ཆས་གང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་དེ་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས། གལ་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཉེན་ཆས་རིགས་ཤིག་བཀོལ་སྤྱོད་མི་བྱེད་པའི་ཐག་གཅོད་བྱུང་ཚེ། གོང་གི་སྒྲོམ་གཞི་དེའི་སྐོར་ལ་བསམ་ཞིབ་དང་དབྱེ་ཞིབ་ཞིབ་ཚགས་མ་བྱས་པར། ལམ་སེང་མཉེན་ཆས་རིགས་གཞན་པ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཧོལ་རྒྱུག་བྱེད་མི་རུང་།\nདེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། མི་ཚང་མའི་སེམས་སུ་ཡོད་པའི་དྲི་བ་ཞིག་ནི། Zoom བཀོལ་ཆས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་སམ་ཞེས་པ་དེ་རེད། དོན་དངོས་ཐོག བཀོལ་ཆས་དེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མིན་ནི། མི་སོ་སོའི་ཉེན་ཁ་དང་། དེ་བཞིན་བཀོལ་ཆས་དེ་ཇི་ལྟར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མིན་གཞིར་བཟུང་སྟེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་རེད། གོང་གི་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་གཞིགས་ནས། བོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གི་ངོས་ནས། Zoom བཀོལ་ཆས་དེ་བོད་དོན་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་ཁུལ་གྱི་བགྲོ་གླེང་དང་གྲོས་བསྡུར་ཁག་གི་ཆེད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་མི་བྱེད་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་ཡི་ཡོད། ཡིན་ན་འང་། Zoom བཀོལ་ཆས་ཀྱི་སྤྱོད་སྒོ་དང་ཁྱབ་རྒྱ་ལ་གཞིར་བཞག་ནས་གླེང་ན། ང་ཚོའི་བསམ་པར། སྤྱིར་བཏང་གི་ཡོངས་བསྒྲགས་དང་དྲ་ཐོག་གི་གཏམ་གླེང་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ། བཀོལ་ཆས་དེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་རུང་། དེ་ལ་ཉེན་ཁ་ཆུང་བ་ཡོད་སྙམ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱིར་བཏང་གི་གཏམ་གླེང་དེ་རིགས་ལ་གསང་བ་མེད་པས་མི་ཚང་མས་ཉན་ཆོག་གི་ཡོད་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ལ་གཏམ་གླེང་གི་ནང་དོན་ཁག་རག་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་། དེས་ཉེན་ཁ་གང་ཡང་བཟོ་མི་སྲིད།\nཕྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོའི་ཟླ་༤་པའི་ཚེས་༣་ཉིན། ཁྲི་རོན་ཁྲོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་གི་“མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང”་གིས། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་གནད་དོན་དེ་དག་གི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱས་པའི་Zoom བཀོལ་ཆས་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། སྙན་ཐོ་དེའི་ཁོངས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཁག་གཤམ་གསལ་ལྟར།\nZoom བཀོལ་ཆས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་སུ་གང་ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་མེད་རུང་། བཀོལ་ཆས་དེའི་གཞི་གྲངས་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་ལམ་ཁ་རྒྱ་ནག་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་དྲ་བའི་ཞབས་ཞུ་བརྒྱུད་ནས་གཞི་གྲངས་བརྒྱུད་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེས། བདེ་འཇགས་དང་། གསང་མྱུལ། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་Zoom བཀོལ་ཆས་ཀྱི་སྤྱི་གཉེར་ཁང་ལ་གཞི་གྲངས་རྩིས་སྤྲོད་དང་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་སྐུལ་བྱས་ཡོད་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནད་དོན་མང་དག་ཅིག་གི་ཐོག་ལ་དྲི་བ་དང་དོགས་འདྲི་བསླངས་ཡོད།\nZoom བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས། བཀོལ་ཆས་ནང་གི་གླེང་མོལ་ཡོངས་ལ་“AES-256” ཟེར་བའི་གསང་སྡོམ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་། “མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང”་གི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ། Zoom བཀོལ་ཆས་ཀྱི་གླེང་མོལ་རེ་རེའི་ནང་དུ། ECB རྣམ་པའི་ནང་གི་AES-128 ལྡེ་མིག་རེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེར་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཞན་ཆ་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་འདིའི་ཁྲོད་དུ་ནང་འཇུག་གི་མ་དཔེ་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nདེ་སྔོན་Zoom བཀོལ་ཆས་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས། Zoom བཀོལ་ཆས་ཀྱི་གླེང་མོལ་ཁག་གི་ཁྲོད་དུ་སྣེ་གཉིས་བར་གྱི་གསང་སྡོམ་(end to end encryption)བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག Zoom གླེང་མོལ་གྱི་ནང་དུ་སྐྱེལ་འདྲེན་གསང་སྡོམ་མ་གཏོགས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེའི་དོན་ནི། འཛད་སྤྱོད་པ་དང་Zoom་དྲ་བའི་ཞབས་ཞུ་གཉིས་བར་དུ་མ་གཏོགས། སྣེ་གཉིས་བར་གྱི་གསང་སྡོམ་ངོ་མའམ། འཛད་སྤྱོད་པ་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་གླེང་མོལ་གྱི་ནང་དོན་ལ་གསང་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་མེད།\nཉམས་ཞིབ་ཀྱི་སྙན་ཐོ་དེ་ཕྱིར་ཐོན་པའི་རྗེས་སུ། Zoom བཀོལ་ཆས་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་གནད་དོན་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཏེ། བཀོལ་ཆས་གསར་སྣོན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས། དེའི་ཁོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ཁག་དག་སེལ་བྱས་ཡོད་པའི་ཁག་ཐེག་བྱས་ཡོད་རུང་། ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། མི་སེར་ཚོད་ལྟ་ཁང་གིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་དོན་དངོས་ཧ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའི་ཉམས་ཞིབ་འདི་བརྒྱུད་ནས། ད་གཟོད་ང་ཚོས་གནད་དོན་འདི་དག་གི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཐུབ་ཡོད། Zoom བཀོལ་ཆས་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས། སོ་སོའི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྐོར་ལ་ཡང་དག་མིན་པའི་བརྗོད་དོན་སྤེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་མི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་པའི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་གཞིར་བཞག་སྟེ། ང་ཚོའི་ངོས་ནས། བོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ལ། Zoom བཀོལ་ཆས་ཀྱི་ནང་དུ་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་ཡོད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་ཁག་གླེང་སློང་དང་གྲོས་བསྡུར་མི་བྱེད་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་ཡི་ཡོད།\nབོད་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཛ་དྲག་གྲ་སྒྲིག་ཚན་ཁག་གིས། Zoom བཀོལ་ཆས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ཁུངས་འབྱེད་མཉེན་ཆས་ཡིན་པའི་གཟུགས་མཐོང་གླེང་མོལ་གྱི་མ་ལག་ཇེ་ཐི་སེ(Jitsi)བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དྲ་ཐོག་གི་ཐད་གཏོང་ལེ་ཚན་ཁག་གི་ཆེད་དུ། ང་ཚོས་ཁུངས་འབྱེད་ཐད་གཏོང་གླེང་མོལ་བཀོལ་ཆས་OBS་ཟེར་བ་དེ་བཀོལ་གྱི་ཡོད།\nམཇུག་སྡོམ་བྱས་ན། ཁྱེད་རང་གི་ཉེན་ཁ་དང་དམིགས་ཡུལ་གཞིར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་མཉེན་ཆས་དང་ཞབས་ཞུ་འདེམས་སྟངས་སྐོར་གྱི་ཁྱད་པར་ཧ་གོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ད་དུང་། ཁྱེད་ཀྱིས་དམིགས་ཡུལ་གང་གི་ཆེད་དུ་འཕྲུལ་རིག་ཡོ་ཆས་གང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་ལ། གལ་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཉེན་ཆས་རིགས་ཤིག་བཀོལ་སྤྱོད་མི་བྱེད་པའི་ཐག་གཅོད་བྱུང་ཚེ། གོང་གི་སྒྲོམ་གཞི་དེའི་སྐོར་ལ་བསམ་ཞིབ་དང་དབྱེ་ཞིབ་ཞིབ་ཚགས་མ་བྱས་པར། ལམ་སེང་མཉེན་ཆས་རིགས་གཞན་པ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཧོལ་རྒྱུག་བྱེད་མི་རུང་།\nPrevious PostTibCERT Bulletin Issue 4\nNext PostAlternates to the 59 Banned Chinese Apps in India


Terdzo-TSHA-027 - Rinchen Terdzö\ngrib srung rdzas kyi tho gsal bar bkod pa\nVolume 18 (ཚ) / Pages 407-408 / Folios 1a1 to 1b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 18 > Text #27 (Scroll to Bottom)\nkaH thog rig 'dzin tshe dbang nor bu. grib srung rdzas kyi tho gsal bar bkod pa. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu brgyad pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 18) by 'jam mgon kong sprul, 407-408. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nzhes 'jam dpal nag po'i sgrub thabs kyi las tshogs grib srung rdzas kyi rim pa 'di yang rig 'dzin tshe dbang nor bus gsal bar byas pa sarba mang+ga laM\nགྲིབ་སྲུང་རྫས་ཀྱི་ཐོ་གསལ་བར་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཁྲོ་མཆོག་སྨེ་བ་བརྩེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གྲིབ་སྲུང་རྫས་ཀྱི་ཐོ་གསལ་བར་འགོད་པ་ལ། ཐོག་མར་གསག་པའི་རྫས་དགུ་ཚན་དགུ་སྟེ། དཀར་པོ་དགུ །ནག་པོ་དགུ །དམར་པོ་དགུ །ཟག་པ་དགུ །སྐྲ་སེན་དགུ །རུས་པ་དགུ །སྨན་སྣ་དགུ །ཆུ་སྣ་དགུ །འབྲུ་སྣ་དགུ་སྟེ་དེ་ལྟར་དགུ་ཚན་དགུའོ། །དང་པོ་དཀར་པོ་དགུ་ལ་དུང་སྲིན་མེད། མགྲོན་བུ་སྦྲུམ་མ། དཀར་གོང་སྲིན་མེད། ཙནྡན་དཀར་པོ། ག་པུར། སྤོས་དཀར། ཤུ་དག་དཀར་པོ། མཁན་པ་དཀར་པོ། བལ་དཀར་མེ་ཏོག་དང་དགུའོ། །གཉིས་པ་ནག་པོ་དགུ་ནི། གུ་གུལ་ནག་པོ། གླ་བ་ནག་པོའི་རྩི། ཆུ་དག་ནག་པོ། བོང་ང་ནག་པོ། མུ་ཟི་ནག་པོ། རྟ་ནག་པོའི་བོན། ཡུགས་ས་ནག་མོའི་སྐྲ་ཤད། རྒྱ་སྣག །སྤུ་དཀར་མེད་པའི་ཁྱི་ནག་གི་བྲུན་དང་དགུའོ། །གསུམ་པ་དམར་པོ་དགུ་ནི། པདྨ་རཀྟ། རྒྱ་མཚལ། ཕ་ཝང་ཁ་བྱང་བསྟན་གྱི་དྲེག་པ་དམར་པོ། ཙཱ་རི་ཏྲའམ་གནས་ཆེན་གྱི་སིནྡྷུར། སེང་ལྡེང་དམར་པོ། ཙནྡན་དམར་པོ། གྲིར་ཤི་བའི་སྙིང་ཁྲག །ཡུགས་མའི་སྣ་ཁྲག །བཤན་པའི་ཁྲག་སྟེ་དགུའོ། བཞི་པ་ཟག་རྫས་དགུ་ནི། གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་དྲི་ཆེན། སྤྱང་ཀིའི་བྲུན། བྱ་རོག་བྲུན། ཕག་ནག་བྲུན། བྱི་ལ་ནག་པོའི་བྲུན། བ་དམར་སེར་གྱི་ལྕི་བ། ཀློ་མོན་གྱི་བྲུན། ལྐུགས་པའི་བྲུན། མུ་ཏོ་འཆི་བའི་རོ་བྲུན་དང་དགུའོ། །ལྔ་པ་ནི། མི་རིགས་རུས་དང་ལོ་མི་གཅིག་པ་དགུའི་སྐྲ་དང་སེན་མོའོ། །དྲུག་པ་རུས་པ་དགུ་ནི། བཙུན་པ། སྔགས་པ། བོན་པོ། རྗེ་བོ། ཕལ་པ། བུད་མེད། བཤན་པ། བྱིས་པ། སྤྲང་པོ་སྟེ་དེ་ལྟར་རིགས་རུས་ཀྱང་མི་གཅིག་པ་ཡི་ཕུང་པོ་བསྲེགས་པའི་རུས་པ་དགུའོ། །བདུན་པ་སྨན་སྣ་དགུ་ནི། ཨ་རུ་ར། ཛཱ་ཏི། སུག་སྨེལ། ལི་ཤི །གུར་གུཾ །ཅུ་གང་། ཀ་ཀོ་ལ། ཤིང་ཀུན། རུ་རྟ་དང་དགུའོ། །བརྒྱད་པ་ཆུ་སྣ་དགུ་ནི། གངས་ཀྱི་ཆུ། ཁྲོན་པའི་ཆུ། ལུ་མའི་ཆུ། ཤིང་ཆུ། འདམ་ཆུ། ཆུ་དྲོན་གྱི་ཆུ། ལམ་ཆེན་དུ་འཁྱིལ་བའི་ཆུ། ཆུ་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་ནས་བླངས་པའི་ཆུ། ཆར་གྱི་ཆུ་སྟེ་དགུའོ། །དགུ་པ་འབྲུ་སྣ་དགུ་ནི། ཏིལ་དཀར། ཏིལ་ནག །ཡུངས་དཀར། ཡུངས་ནག །ཀེ་ཚེ། ཤང་ཚེ། བྲ་བོ། སྲན་མ། ཟི་ར་ནག་པོ་དང་དགུའོ། །དེ་ལྟར་དགུ་ཚན་དགུའི་ཁ་ཚར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕེལ་གདུང་། བདུད་རྩི་ཆོས་སྨན། རྨ་བྱའི་མདོངས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པར་བཏགས་ལ་གོང་གི་ཆུ་དགུ་དང་། ཆང་ཤིན་ཏུ་གར་བའི་སྙིང་ཁུས་རིལ་བུ་ཡུངས་དཀར་འབྲིང་པོའི་ཚད་ཙམ་དྲིལ་ནས་རུལ་སུང་མེད་པར་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ཡང་གོང་གི་རྫས་ཁ་ཅིག་ནུས་ལྡན་དུ་བསྲེགས་པ་སོགས་ཕྱག་ལེན་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཞེས་འཇམ་དཔལ་ནག་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཚོགས་གྲིབ་སྲུང་རྫས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་ཡང་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་གསལ་བར་བྱས་པ་སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-TSHA-027&oldid=113674"


Terdzo-PA-029 - Rinchen Terdzö\nye shes rab 'bar las:_thun mong 'dzab dbyangs rig sngags bcud bsdus\nVolume 13 (པ) / Pages 363-365 / Folios 1a1 to 2a5\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 13 > Text #29 (Scroll to Bottom)\nklong gsal snying po. ye shes rab 'bar las thun mong 'dzab dbyangs rig sngags bcud bsdus. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 13) by 'jam mgon kong sprul, 363-365. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nzhes bde chen gnam chen brag dkar nas gdan drangs pa'i rin po che'i shog ser las/_sde brgyad drag rtsal gdug rtsub can gyis brtsegs pa'i khri la bzhugs pa pad+ma drag po'i rnal 'byor pa klong gsal snying pos phab pa'i yi ge'i brtson pa pad+ma kun bzang stobs chen gyis lags so/_/mang+ga laM\nཡེ་ཤེས་རབ་འབར་ལས༔ ཐུན་མོང་འཛབ་དབྱངས་རིག་སྔགས་བཅུད་བསྡུས་བཞུགས་སོ༔ ཡེ་ཤེས་རབ་འབར་ལས༔ ཐུན་མོང་འཛབ་དབྱངས་རིག་སྔགས་བཅུད་བསྡུས་ནི༔ ཧེ་རུ་ཀ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ྈ མ་འོངས་སྐལ་ལྡན་རྗེས་འཇུག་གི༔ ཐུན་མོང་ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་བཅུད༔ དམར་ནག་མེ་ཡི་འཕྲེང་བ་ལས༔ རིག་སྔགས་དྲག་པོའི་བཅུད་བླངས་ནས༔ རང་གིས་གྲུབ་པའི་མཆོག་བརྙེས་ཏེ༔ གཞན་གྱི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་གྱིས༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ རང་ཉིད་དྲག་པོར་གསལ་བ་ཡི༔ ཐུགས་ཀར་ཉི་མའི་གདན་སྟེང་དུ༔ རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་དམར་མཚན་པའི་མཐར༔ མ་བཅོས་རྩ་བའི་གསང་སྔགས་ནི༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཨརྩིག་ནིརྩིག་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཨ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ རིག་མདངས་རིག་སྔགས་བཅུད་རྒྱས་པའི༔ འོད་ཟེར་མགར་གྱི་ཚྭ་ཚྭ་ལྟར༔ སྙིང་པོ་ལས་འཕྲོས་ངོ་བོར་གྱུར༔ ཧཱུྃ་དམར་ལས་བྱུང་འོད་ཟེར་ནི༔ དམར་པོ་མེ་ཡི་ཕྲེང་བ་ལྟར༔ རབ་འཕྲོས་བདག་གཞན་དོན་གཉིས་བྱས༔ ཚུར་འདུས་ཡང་སྙིང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད༔ ཧཱུྃ་ལས་ཨོཾ་ནས་འཁོར་རིམ་བཞིན༔ ནུས་པའི་དབང་བསྐུར་རྩལ་བསྡུས་ནས༔ གཅིག་ནུས་གཅིག་འབྱིན་ཆེར་རྒྱས་ཏེ༔ ཀུན་འདུས་མ་བཅོས་རྩ་བར་ཐིམ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཨརྩིག་ནིརྩིག་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཨ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ གསང་སྔགས་འདུས་པའི་རིག་མདངས་ཀྱིས༔ དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ༔ དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཡི༔ ནུས་རྩལ་མ་བཅོས་རྩ་བར་ཐིམ༔ རྩ་གདན་ཉི་མའི་གདན་འོག་ཏུ༔ འདབ་བརྒྱད་གྱེས་པའི་པད་གདན་ལ༔ འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡི༔ མ་ལུས་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ལ༔ རང་རང་རིག་རྩལ་འདུས་བཞིན་བསྡུ༔ ཨཿཡཿམཿདུཿརུཿཙཿཤཿན༔ སྡེ་བརྒྱད་འདུས་པའི་སྲོག་སྙིང་འདི༔ རྟག་ཏུ་གཏའ་རུ་འཛིན་པར་བྱ༔ གང་མ་ཆུན་པའི་ནུས་པ་བསྡུས༔ རིག་སྔགས་འདུས་པའི་ཀློང་དུ་གཅུན༔ གང་དང་གང་གིས་རིགས་འགྱུར་འདྲེས༔ དེ་དང་དེ་བཞིན་སྙིང་པོ་བསྡུ༔ དབུས་གཏེ་གཞན་ནི་ཆུན་བཅིངས་ཏེ༔ ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་གདན་བྱ་འོ༔ ས་མ་ཡ༔ གེགས་སེལ་ནི༔ ལྷ་དང་སྙིང་པོ་མདངས་གསལ་ཏེ༔ རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་གཅོད༔ དག་པ་གཞན་གྱི་གནས་གསལ་ཞིང༔ གསལ་བ་གསུམ་གྱི་སྒྲོམ་དུ་ཚུད༔ ས་མ་ཡ༔ དེ་ནས་སྐབས་འདིར་བོགས་འདོན་ནི༔ ཧཱུྃ༔ ཡེ་ཤེས་རྔམ་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ལ་བལྟ༔ གསལ་ཞིང་གསལ་བའི་ངང་ནས་ལྷ་གསལ་གདབ༔ ཨོཾ་ནས་རིམ་པར་རེ་རེ་བཞིན་གསལ་གདབ༔ འོད་ཟེར་ཚ་ལ་རྩུབ་པའི་འདུ་འཕྲོ་རོལ༔ ཡོན་ཏན་བཅུད་བསྡུས་རྩ་བའི་ངོ་བོར་འདུས༔ དོན་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་འོ༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ མ་བསྒྲུབ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ངས་མ་བཤད༔ ཐུན་འགོ་དྲག་པོའི་སྲོད་ནས་ཡོངས་བཟུང་སྟེ༔ ཐུན་རེར་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ལས་ཉུང་མི་རུང༔ དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་ཟབ་མོའི་གནད་བསྐུལ་ཏེ༔ ཐ་མར་གྲོལ་ས་ཞི་བའི་གནས་སུ་འོ༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ སྔོན་འགྲོའི་དུས་སུ་བཤགས་པའི་སྒྲིབ་སྦྱོང་གཅེས༔ མཚམས་གཅོད་སྐབས་སུ་སྲུང་བའི་གནད་འཕོ་གཅེས༔ དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ་རིག་སྔགས་འཁྲུལ་འཁོར་གཅེས༔ དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་བསྲེ་འཕོ་ནན་ཏན་གཅེས༔ ས་མ་ཡ༔ མཚན་མའི་ལྟས་བཟང་ཚུལ་བཞིན་མངོན་གྱུར་སྐྱོང༔ ཡ་མཚན་ལྟ་བའི་ཀློང་དུ་སྐྱེལ་བ་གཅེས༔ མཆོག་གི་ཟབ་མོ་ལམ་དུ་མངོན་ཞེན་ཕྲོལ༔ ཡེ་ཤེས་རང་རིག་ལྷ་ལ་མཇལ་བར་གྱིས༔ ས་མ་ཡ༔ ཚད་ནི༔ སྔོན་སྦྱངས་བརྩོན་འགྲུས་ཤུགས་ཀྱིས་མ་ངེས་ཤིང༔ དུས་གྲངས་མཚན་རྫོགས་རྟག་ཏུ་ལམ་དུ་ཁྱེར༔ མངོན་པར་གྲུབ་སྟེ་དེ་ནས་བར་ཆད་བྲལ༔ འདི་ཕྱི་གཏན་གྱི་བདེ་ལ་རེག་པར་གྱིས༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ དྲག་པོ་སྲོག་བདག་གིས་སྲུངས་ཤིག༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ གཏེར་རྒྱ༔ སྦས་རྒྱ༔ ཟབ་རྒྱ༔ གསང་རྒྱ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ྀཨཚ༔ ྈྈ ཞེས་བདེ་ཆེན་གནམ་ཆེན་བྲག་དཀར་ནས་གདན་དྲངས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཤོག་སེར་ལས། སྡེ་བརྒྱད་དྲག་རྩལ་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱིས་བརྩེགས་པའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པ་པདྨ་དྲག་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀློང་གསལ་སྙིང་པོས་ཕབ་པའི་ཡི་གེའི་བརྩོན་པ་པདྨ་ཀུན་བཟང་སྟོབས་ཆེན་གྱིས་ལགས་སོ། །མངྒ་ལཾ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-PA-029&oldid=117001"\nThis page was last edited on 30 December 2017, at 06:46.


བལ་ཡུལ་གྱིས་ཀ་ལ་ཕ་ནི་ཐད་རྙོག་དྲ་ཟིང་སློང་བྱས་པ། | ESD | བོད་ཡིག།\nརྒྱ་གར་གྱི་བྱང་ Uttarakhand མངའ་སྡེའི Pithoragarh ཁུལ་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱང་རིང་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི Dharchula ཁུལ་རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱི་ཀ་ལ་ཕ་ནིའི་མངའ་ཁོངས་ས་ཆའི་རྩོད་གཞིའི་གནད་དོན་ཐད་བལ་ཡུལ་དུ་སྐབས་ཤིག་རིང་དམག་འཁྲུག་ལ་ལྟ་སྟངས་འཛིན་མྱོང་ཡོད། ཟླ་5ཚེས་20ཉིན་བལ་ཡུལ་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་བཀྲ་གསར་པའི་ཐད་རྩོད་གཞི་གསར་པ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།\nཉིན་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་ལ་བལ་ཡུལ་གྱི་སྲིད་བློན་ K.P. Sharma Oli ཡི་བཀའ་ཤག་གིས་ཆོག་མཆན་བཀོད་པའི་ས་ཁྲ་གསར་པ་དེ་ Kalapani དང། Limpiyadhura གཞན་ཡང་ Lipulekh ཀྱི་ས་ཁུལ་བལ་ཡུལ་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པ་སྟོན་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྡི་ལི་གསར་པར་ Jammu དང་། Kashmir ཡང་Ladakh དབུས་གཞུང་ཐད་གཏོགས་མངའ་ཁུལ་དུ་བསྐྱར་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་2019ལོའི་ཟླ་11ཚེས་2ཉིན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ས་བཀྲའི་ནང་ས་ཁུལ་དེ་དག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་བདག་དབང་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་གསལ་ཡོད།\nདེའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་1816ལོའི་《Sagauli ཆིངས་ཡིག་》ཅེས་པ་དེ་ཡིན། བལ་ཡུལ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་དབྱིན་ཇི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཤར་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་དབར་1815ལོའི་ཟླ་12ཚེས་2ཉིན་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི《Sagauli ཆིངས་ཡིག་》གི་དོན་ཚན་5པ་དང་ཆིངས་ཡིག་དེ་1816ལོའི་ཟླ་3པར་གཏན་ལ་འབབ་ཡོད་པ་དང་། ཀ་ལི་ཆུ་བོའི་ནུབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་ཚང་མ་རྒྱ་གར་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་།ཤར་ངོས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སྔར་བཞིན་བལ་ཡུལ་མངའ་ཁོངས་གནས་ཡོད།\nདེར་བརྟེན་ཀ་ལི་གཙང་པོ་དེ་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མཚམས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ། རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་མཚམས་གསུམ་དུ་གྱུར་ཡོད། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་གྱིས་ 1996ལོའི་ཟླ་2ཚེས་12ཉིན་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི Tanakpur ཆུ་རགས་དང་ Pancheshwar གློག་ཤུགས་རྣམ་གྲངས་གསར་སྤེལ་བྱེད་པའི《Mahakali ཆིངས་ཡིག》གི་འགོ་བརྗོད་ནང“མ་ཧ་ཀ་ལི་ཆུ་བོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་ཆུ་བོའི་དུམ་བུ་གཙོ་བོའི་ས་མཚམས་ཆུ་བོ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་ཡོད”ཅེས་འཁོད་ཡོད། ཆིངས་ཡིག་དེ་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་སྐབས་གསུམ་ཆ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གྱིས་མུས་འཐུན་དང་བཅས་པའི་བལ་ཡུལ་གྱི་ Nepali Congress སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཆོག་མཆན་སྤྲདཡོད་པ་ཞིག་རེད།\nརྒྱ་གར་མངའ་ཁོངས་འོག་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་ཅི་ཡང་མེད། རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་སྲིད་གཞུང་དང་དབུས་གཞུང་གིས་ས་ཞིང་བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་ཡོང་འབབ་དང་དེ་མིན་གྱི་ཁྲལ་བསྡུ་དང་།རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་དཔུང་སྡེས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་མཚམས་སུ་བཅའ་སྲུང་བྱས་བཞིན་ཡོད། བལ་ཡུལ་གྱིས་དེ་སྔར་རྒྱ་གར་གྱིས་2019ལོའི་ཟླ་11པར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ས་བཀྲར་བསམ་འཆར་མི་འདྲ་བ་བཏོན་ཡོད། དེ་དུས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ས་ཁྲ་དེས་རྒྱ་གར་གྱི་བདག་དབང་མངའ་ཁོངས་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་སྒོ་ནས་བྲིས་ཡོད་ཅེས་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་བལ་ཡུལ་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་གྲོས་ཆོད་ཅིག་ལ་གྲོས་འཆམ་བྱུང་ནས་ཕྱི་འབྲེལ་དང་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་དང་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོས་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེའི་རིམ་པའི་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་མོས་མཐུན་བྱས་ཀྱང་དངོས་སུ་འགྲུབ་ཐུབ་མེད།\nཟླ་འདིའི་ཚེས་8ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་བློན་ཆེན་ Raj Nath Singh གྱིས་་རྒྱ་གར་དུ་བསྐྲུན་པའི་་ Uttarakhand མངའ་སྡེའི་ Pithoragarh རྫོང་སྡེའི་ Lipulekh དང་། Dharchula གྲོང་རྡལ་གྱི་སྤྱི་ལེ་80ཟིན་པའི་གཞུང་ལམ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་མཛད་སྒོ་གཉེར་བ་རེད། གཞུང་ལམ་དེ་བསྐྲུན་དོན་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གྭངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མན་སའེ་ལུའོ་ཝའར་གྱི་ཚོང་དོན་དང་གནས་མཇལ་བར་སྟབས་བདེ་ཡོང་ཆེད་རེད།\nགནད་དོན་འདིས་བལ་ཡུལ་གྱི་གཞུང་འཛིན་གྲོས་ཚོགས་མཐུས་མི་དད་ཕྱོགས་རྒལ་ཚོགས་པའི་མཐུས་མི་རྣམས་གཞན་ཡང་ཡུལ་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་རེད། བལ་ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་ཕྱི་འབྲེལ་ཐད་རྡི་ལི་གསར་པར་གནད་དོན་དེ་བཏོན་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱིས་ནམ་ཞིག་ཏོད་དབྱིབས་རིམས་ནད་མཇུག་འགྲིལ་ཚེ་རྒྱ་གར་གྱིས་གནད་དོན་དེའི་ཐད་གྲོས་མོལ་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་ལ་ནད་ཡམས་ཆེན་པོའི་འཇབ་རྒོལ་ཐེབས་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་བལ་ཡུལ་དུ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་བྱུང་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དེར་རོགས་སྐྱོར་དངོས་ཟོག་དང་། སྨན་བཅོས་མཁོ་ཆས། སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་ཅིག་བཅས་བཏང་ཡོད།\nཧང་སངས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བལ་ཡུལ་སྲིད་བློན་ K.P. Sharma Oli ཡིས་བལ་ཡུལ་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་Limpiyadhura དང་། Kalapani ཡང་ Lipulekh བཅས་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་ཚོས་རིན་དོད་གང་ལའང་མི་འཛེམས་པར་དེ་དག་ཚུར་འཕྲོག་གི་ཡིན་ཅེས་བཤད་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་ཁོང་གི་སྲིད་གཞུང་གིས་གནད་དོན་དེའི་ཐད་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་ཁ་གསལ་ཡོད།\nབལ་ཡུལ་གྱིས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་དེར་ རྒྱ་གར་གྱིས་དགག་པ་བརྒྱབ་པ་དང་འབྲེལ་བལ་ཡུལ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་དཔང་རྟགས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་རེད། མིས་གཞི་རྩ་མེད་པའི་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་སྐྱེད་དུ་གཏོང་བའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་པའི་བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་རྡི་ལི་གསར་པས་དང་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།\nOli ཀྱིས་ད་དུང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་བལ་ཡུལ་དུ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་པ་དེ་རྒྱ་གར་ལ་ཁག་དཀྲི་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ནད་དུག་དེ་རིགས་རྒྱ་གར་ནས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ནང་དུ་ཕྱིར་ལོག་མཁན་གྱི་ལུས་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཡང་ན་དབྱི་ཐ་ལིའི་མི་ལས་ཚབས་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། བཤད་ཚུལ་དེ་ནི་དགོས་ངེས་ཤིག་མིན་ལ་ཁུངས་ལུང་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། འོན་ཀྱང་བལ་ཡུལ་སྲིད་བློན་གྱི་སྐད་ཆ་དེར་རྒྱ་གར་གྱིས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་། གང་ལགས་ཤེ་ན།དེས་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པས་རེད། གཞན་ཡང་དེས་ད་དུང་བལ་ཡུལ་དུ་ཐལ་སྐྱོད་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་སྤེལ་རྩིས་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཡང་རང་ཉིད་ལ་བལ་ཡུལ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ནང་ཁུལ་གྱི་འཇིགས་སྐུལ་མི་ཐེབས་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན་སྲིད། རྒྱ་གར་གྱིས་ངེས་པར་དུ་དོགས་ཟོན་བྱེད་དགོས།\nརྩོམ་པ་པོ། Rattan Saldi ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཔྱད་གཏམ་པ།


ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ། ༢ ཚེས་ ༩ སྔ་དྲོ། ༡༠:༡༣\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ། ༡ ཚེས་ ༣ ཕྱི་དྲོ། ༢:༥༠\nལྷའི་ལྗང་མདོག་དང་གཙང་མ་ཞེས་པའི་ཟླ་རེའི་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོ་དེ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྤེལ་ཞིང་། ཉིན་དེར་ཆ་ཤས་ལེན་མཁན་ལྷའི་སློབ་ཕྲུག་དང་། དང་བླངས་པ་ ༥༠ ལྷག་བྱུང་ཞིང་། ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ། ༡༢ ཚེས་ ༢༡ སྔ་དྲོ། ༡༠:༣༨\nཆུ་ནི་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། ཆུའི་སྤུས་ཚད་ཀྱང་ང་ཚོ་འཚོ་གནས་བྱེད་པར་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད། ལྷའི་ཉེ་ཆར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་རྣམས་ཆུའི་མང་ཉུང་དང་། ཆུ་བེད་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་པ། ཡང་ན་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད་འདུག དེ་ཡང་འབྲེལ་གཏུག་དུས་དེབ་ཀྱིས་འདས་པའི་ལོ་གཉིས་ནང་བོད་ནང་གི་ཆར་དུས་དང་། ༢༠༡༤ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་གཉིས་པ། ༢༠༡༧ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ཆུའི་ཤེལ་དམ། ད་དུང་ཆུའི་སྤུས་ཚད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་གླེང་སློང་བྱས་འདུག་ཅིང་།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ། ༡༠ ཚེས་ ༢༧ སྔ་དྲོ། ༩:༥༡\nངེད་ཁོར་སྲུང་ཞབས་ཞུ་མི་སྣས་ཡང་བསྐྱར་དུ་སྐྱོ་བྲག་གནས་རྒན་མའི་གད་སྙིགས་གཙང་སེལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་ཟླ་ ༨ པའི་ཚེས་ ༣༠ ཉིན། དབུ་རྩེའི་རི་ཁྲོད་པ་ཁ་ཤས་དང་ལྷན་དུ་༼ནང་དགེ་མཐུན་སྦྱོར་ཁོར་ཡུག་གཅེས་\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ། ༩ ཚེས་ ༢༢ སྔ་དྲོ། ༡༡:༡༥\nརོབས་རྩིས་ལྟར་ན་རྒྱུ་སྐར་འདིའི་སྟེང་གི་འཁྱགས་རོམ་ ༡༩༨‚༠༠༠ ལས་སུམ་ཆའི་གཅིག་ལས་མང་བ་ཧི་མ་ལ་ཡར་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མཐའ་ན་འཛམ་གླིག་གི་རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་བཅུ་ལས་དགུའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པའི་གྲང་ངར་ཅན་གྱི་འཁྱག་པ་དང་གངས་ཀྱི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གིས་འཇིག་ཉེན་ལ་གྱར་འདུག\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ། ༩ ཚེས་ ༡༥ སྔ་དྲོ། ༩:༤༦\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ། ༥ ཚེས་ ༢༢ ཕྱི་དྲོ། ༤:༥༧\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ། ༥ ཚེས་ ༨ ཕྱི་དྲོ། ༢:༣༢\nརྒྱ་མཚོའི་གད་སྙིགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚོ་འགྲམ་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་ཡུན་རིང་རང་བཞིན་ལྡན་པ་དང་། མིས་བཟོས་དང་ཡང་ན་ལས་སྣོན་བྱས་པའི་སྲ་གཟུགས་སྙིགས་རྫས་ལ་གོ་བ་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་སྦག་རྫས་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་ཡིན།\nའདི་ཟླའི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་ཁུལ་དུ་ཤུགས་ཚད་ ༦.༣ ཅན་གྱི་ས་འགུལ་བྱུང་བ།\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༨ ཟླ། ༡ ཚེས། ༢༥ ཉིན།\nགཤིན་རྒྱུ་ནི་གཏེར་རྫས་དང་། སྐྱེ་ལྡན་དངོས་པོ། གཤེལ་ཁུ། རླངས་རྫས། དབང་པོའི་མ་ལག་སོགས་འདྲེས་ནས་གྲུབ་ཅིང་དེ་དག་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་ཚེ་སྲོག་ལ་རམ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་སའི་གོ་ལའི་སྣོད་བཅུད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། (Soil, Wikipedia)འདིར་གཟིགས། ) ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་འདིར་ རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༨ ཟླ། ༡ ཚེས། ༡༩ ཉིན།\nགངས་གཟིག་ (Snow Leopard) ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུན་དུ་འཚོ་ཞིང་ཐོན་དཀོན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་གར་དུ་སྟག་གི་གནས་སྟངས་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ། གངས་གཟིགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ལ་བཅོས་ཐབས་གང་ཞིག་ཡོད་དམ། རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༨ ཟླ། ༡ ཚེས། ༨ ཉིན།\nབདག་གི་ཕ་ཡུལ་ཁམས་ལྷ་ཐོག་ལུང་པའི་གཡུ་ལུང་ཟངས་གཏེར་ནི། གོ་ཚོད་ལྟར་ན་འཛམ་གླིང་གཏེར་ཁ་ཨང་གཉིས་པ་ཡིན་སྐད་ཐོས། གཏེར་ཁ་གཙོ་བོ་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ཟངས་གཏེར་རེད་ལ། ད་དུང་གསེར་དང་། གཡུ། ཞ་ཉེ། རྡོ་སོལ། ལྕགས་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏེར་ཁ་ཡོད་པར་བཤད། དེ་རིང་ཁོ་བོས་དྲ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ས་བཀྲ་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པ་ལྟར་ན། རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༨ ཟླ། ༡ ཚེས། ༥ ཉིན།\nརྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ད་བར་ངོས་ལེན་མ་བྱས་བའི་མཐར་ད་ཆ་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་འཚེ་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་མང་པོ་རྩད་ཆོད་བྱུང་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་དང་། ཆུ་རག་འཛུགས་བསྐྲུན། ནགས་ཚལ་གཅོད་བྲེགས། ཞིང་འབྲོག་མི་མང་གྲོང་བརྡལ་དུ་གནས་སྤོ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ལས་གྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་བྱེ་ཐང་དུ་གྱུར་བ་དང་། གཙང་ཆུ་སྦག་གཙོག་བཟོ་བ། རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༡༡ ཚེས། ༢༢ ཉིན།\nབོད་ཀྱི་ས་མཐོ་སར་གཡག་འཚོ་བ་ནི་ས་གཞི་རློན་པ་བྱེ་ཐང་དུ་འགྱུར་བ་ལས་སྐྱོབ་པར་རོགས་བྱེད་པ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཛ་དྲགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་གོ་རྟོག་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་དམིགས་པའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ (chinadialogue) ཞེས་པས་སྙན་ཐོའི་ནང་། མཚོ་སྔོན་དང་། ཀན་སུའུ། ཟི་ཁྲོན་སོགས་དང་ས་འབྲེལ་ཞིང་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མི་ཊར་ ༣‚༥༠༠ ཙམ་ཡོད་པའི་མཛོ་དགེ་ཁུལ་གྱི་མཚེའུ་དང རྒྱས་པར་གཟིགས།….\nའདོན་སྤེལ། ཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༡༡ ཚེས། ༢༠ ཉིན།\nཉེ་བའི་ཆར་རྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་བོད་ནང་གི་ཆུ་ཚོད་ ༦:༣༤ ཐོག བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་སྨིན་གླིང་རྫོང་དུ་ས་ཡོམ་ཤུགས་ཚད་ ༦.༣ ཅན་ཞིག་བརྒྱབ་པ་དང་། ས་འགུལ་དེའི་ཤུགས་ཚད་སྐོར་ཨ་རིའི་ས་གཤིས་དཔྱད་ཞིབ་ (United States Geological Survey) ཀྱིས་བཤད་པ་ཞིག་དང་། ཉིང་ཁྲི་ས་གནས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲ་བའི་ཐོག་ས་ཡོམ་རྒྱག་སའི་ལྟེ་གནས་དེ་མི་མེད་ལུང་སྟོང་ཡིན་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དང་། རྒྱས་པར་གཟིགས།….\n《 ༄༅། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་དཔར་རིས་སྣ་ཚོགས། 》


ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མི་ཚོས་ངལ་སེལ་ལས་གཞིར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་བཞིན་པ། – བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༦ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ།\n༄༅། །བྷེང་ལོར་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ལྷོ་སྤྱི་ཆོས་འཕེལ་ཐུབ་བསྟན་ལགས་ཀྱིས་དབུ་ཁྲིད་འོག རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀར་ན་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་ནང་ཆགས་པའི་སེ་ར་བླ་སྤྱི་དང་། སེ་ར་བྱེས་སྨད་གཉིས། ཐེག་མཆོག་རྣམ་གྲོལ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་དགོན་པ། རྫོང་དཀར་ཆོས་སྡེ། རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་། ཀོ་ལེ་གྷལ་ས་གནས་འགོ་འཛིན་དང་རང་བཙན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བཅས་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཡེ་དེ་ཡུ་རཔ་པ་ B.S. Yediyurappa མཆོག་མཇལ་ནས་དབུ་སའི་གཞུང་ལ་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ངལ་སེལ་ལས་གཞིར་ཞལ་འདེབས་ཧིན་སྒོར་འབུམ་ ༧༠ ཕུལ་འདུག\nཐེངས་འདིར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀར་ན་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལྔ་དང་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ཁག དེ་བཞིན་བྷེང་ལོར་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་བཅས་ནས་རྒྱ་གར་དབུས་དང་ས་གནས་གཞུང་ལ་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ངལ་སེལ་ལས་གཞིར་ཁྱོན་ཞལ་འདེབས་ཧིན་སྒོར་ ༢༠༣༦༥༢༢༨།༠༠ ཕུལ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ཉམ་ཐག་དང་། ཉིན་གླའི་ལས་བྱེད་ཚོར་འབྲས་དང་གྲོ་ཞིབ། བཟའ་སྣུམ། བྱེ་མ་ཀ་ར། ད་ལི་སོགས་དགོས་མཁོ་ངེས་ཅན་རིགས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ལ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཆོག་དང་ཡུལ་མི་ཚོས་བསྔགས་བརྗོད་རྒྱ་ཆེ་གནང་འདུག དེ་ཡང་ལྷོ་སྤྱི་ཆོས་འཕེལ་ཐུབ་བསྟན་ལགས་ཀྱིས་གསུང་དོན། ཐེངས་འདིར་རྒྱ་ནག་ཝུ་ཧན་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཁྱབ་གདལ་བྱུང་བའི་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཐེམ་སྤང་བཀའ་རྒྱ་བཏང་བར་བརྟེན་ཡུལ་མི་ཉམ་ཐག་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ཉིན་གླར་རྟེན་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་འཕྲད་བཞིན་ཡོད།\nལྷོ་སྤྱིས་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཆོག་ལ་ཞུ་དོན། ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམ་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བའི་ཛ་དྲག་གི་དུས་སྐབས་སུ་འདིར་འཁོད་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་དབུས་སའི་གཞུང་མང་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་ངལ་སེལ་ལས་གཞིར་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ཐུབ་ཞུ་ཐབས་བྱེད་མུས་ཡིན། ལྷག་པར་སྨན་པ་དང་སྨན་ཞབས་པ། ཉེན་རྟོག་མི་སྣ་སོགས་ནད་རིམས་སྔོན་འགོག་ལས་གཞིར་བློས་གཏོང་ཆེན་པོས་འབད་བརྩོན་གནང་མཁན་ཚོར་ང་ཚོས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོས་ནད་ཡམས་འདི་ལས་མགྱོགས་མྱུར་གྲོལ་ནས་སྔར་བཞིན་རྒྱུན་ལྡན་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་འཚོ་བར་རོལ་ཐུབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།\nSL No. Name of the Organization District PM Care CM Relief Fund Donation in Kind & Dry Ration Medical Equipments to Local Hospital (Dept of Health, CTA) Total\n1 Dhondhenling Tibetan Settlement (Kollegal) Chamrajnagar – 100,000.00 200,000.00 100,000.00 400,000.00\n2 Lugsam Tibetan Settlement (Old Camp Bylakuppe) Mysore 2,769,620.00 3,536,029.00 2,865,000.00 – 9,170,649.00\n3 Dickyi Larsoe Tibetan Settlement (New Camp Bylakuppe) Mysore 150,000.00 100,000.00 550,000.00 – 800,000.00\n4 Rabgyaling Tibetan Settlement (Hunsur) Mysore 780,000.00 620,000.00 1,448,480.00 290,250.00 3,138,730.00\n5 Doeguling Tibetan Settlement (Mundgod) Karwar 1,750,000.00 2,195,234.00 2,271,900.00 573,000.00 6,790,134.00\n6 Tibetans in Bangalore Community Bangalore – 65,715.00 – – 65,715.00\nTOTAL 5,449,620.00 6,616,978.00 7,335,380.00 963,250.00 20,365,228.00\nཕྱོགས་མཚུངས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མོན་གྷོ་འདོད་རྒྱུ་གླིང་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གིས་ས་གནས་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ཉམ་ཐག་མི་གྲངས་ ༢༠༥ དང་ཉིན་གླའི་ལས་བྱེད་ཚོར་བཟའ་ཆས་རིགས་བགོ་འགྲེམ་གནང་བ་མ་ཟད། གྲྭ་ཚང་གི་ལས་བྱེད་ ༡༤ ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་གླ་ཕོགས་དང་། གཞན་ཡང་ཉིན་གླའི་ལས་བྱེད་བདུན་ལ་སྒོར་ ༣༠༠༠ རེ་གནང་འདུག