བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2021-01-27 08:49:43 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། ལི་ཏེ་ཁྲེང་གིས་བརྩམས། ཡེ་ཤེས་སྒྲོལ་མས་བསྒྱུར། ཀློག་གྲངས།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་རྒྱུས་ལོན་དང་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་དད་མོས་ཤིག་ཡིན་ལ་རིག་གནས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དང་། ངོ་བོའི་སྟེང་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་ལ། སྒྲིག་གཞི་དང་ནང་དོན་གྱི་སྟེང་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་མ་ལག་རིགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པ་དང་། བྱེད་ལས་དང་ནུས་པའི་སྟེང་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྣ་མང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་ཤེས་དགོས། བོད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྟངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ལྟ་དགོངས། སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས། རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་ལུགས། རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཚང་མར་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱི་རིག་གནས་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྤེལ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་པ་དེས་ནང་བསྟན་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཕེལ་རིམ་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཁྲོད་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནི་ཆེས་ཐད་ཀར་དང་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་འཕེལ་ཐད་བྱས་རྗེས་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པ་བཞག་ཡོད་ལ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་སྒྲོག་ཐག་ཏུའང་གྱུར་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྲོད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཡོད་སྟབས། ངེས་པར་དུ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ནང་ཞུགས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་གཤིས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཏོང་དགོས།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན། བོད་རིགས། རིག་གནས། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྲུན།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་རང་སའི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཡིན་ལ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གནས་ཀྱང་ཡིན། དེང་གི་ཆར་རིག་གནས་རང་རྟོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཏོང་བའི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག་ཏུ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་རྒྱུས་ལོན་དང་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།ནང་བསྟན་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཀ་པི་ལ་བསྟུའི་རྒྱལ་སྲས་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་ཡིས་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་དྲུག་པ་ནས་ལྔ་པ་ལ་སྲོལ་བཏོད་ཅིང་། དེའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དུས་རིམ་བཞི་རུ་བཀར་ཆོག་སྟེ། སོ་སོར་ནང་བསྟན་གྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དང་། སྡེ་པ་སོ་སོར་གྱེས་པའི་དུས་རིམ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དུས་རིམ། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དུས་རིམ་བཅས་སོ། །\nསྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་དྲུག་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་ནས་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་པའི་དུས་དཀྱིལ་བར་ནི། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་བཏོད་པ་དང་རྗེས་འཇུག་བུ་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གི་ཆོས་བརྒྱུད་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་པའི་དུས་རིམ་ཡིན་པས། དེ་ནི་ནང་བསྟན་གྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཞི་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ། ནང་བསྟན་ནང་ཁུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་དགོངས་དང་འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་སོགས་ལ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་གྱི་འགལ་བ་བྱུང་ཞིང་རིམ་གྱིས་སྡེ་པ་མང་དུ་གྱེས་ལ། ཐོག་མར་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་(བསླབ་པ་རྒན་པའི་གནས་བརྟན་ཁ་ཅིག་གཙོར་གྱུར་ཅིང་། རྙིང་ཞེན་ཆེ)དང་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་(དགེ་འདུན་པ་ལོ་གཞོན་དག་གཙོར་གྱུར་ཅིང་། ཐལ་ཆ་ཅུང་ཆེ)གཉིས་སུ་གྱེས་ཤིང་། དེ་ལ་རྩ་བའི་སྡེ་པ་ཟེར། སྡེ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་གྱེས་པས་སྡེ་པ་མང་དུ་(བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བརྗོད་ལུགས་ལྟར་ན་ཁྱོན་བསྡོམས་སྡེ་པ་20དང་། ལྷོ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བརྗོད་ལུགས་ལྟར་ན་ཁྱོན་བསྡོམས་སྡེ་པ་18བྱུང་ཟེར)བྱུང་ཞིང་དེ་ལ་ཡན་ལག་གི་སྡེ་པ་ཞེས་བརྗོད་ཆོག དེ་ནི་སྡེ་པ་སོ་སོར་གྱེས་པའི་དུས་རིམ་ཡིན། ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དང་སྡེ་པ་སོ་སོར་གྱེས་པའི་དུས་རིམ་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཐེག་དམན་ཞེས་འབོད་ཅིང་། རང་དོན་(རང་ཉིད་ཐར་པ་འཐོབ་པ)བསམ་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་རྒྱུ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་པོ་ཡས་མས་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་དུས་རིམ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དབུ་མ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་(རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར)གཉིས་སུ་གྱེས། ཐེག་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱ་བ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་རྗེས་སུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་པ་ཁག་ཅིག་དང་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་གཉིས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱིས་གསང་སྔགས་བྱུང་། དེ་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་དུས་རིམ་མོ། །\nསྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པར་ཡུལ་དབུས་མ་ག་དྷའི་མོརྱ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ནས་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་གཉིས་པར་ཀུ་ཤ་ནའི་རྒྱལ་པོ་ཀ་ནིཥྐ་བརྒྱུད། ནང་བསྟན་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་མཚམས་མེད་པར་མཆེད་དེ་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་རུ་རང་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཆགས། ཁྱབ་ཡུལ་དང་ཆོས་གཞུང་གི་ཐད་ནས་བལྟས་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཆ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་། ཁོ་རེ་ཡ། ཉི་ཧོང་། ཝེ་ཐེ་ནམ། སོག་ཡུལ།སི་བྷི་རི་ཡ། འབྲུག་སོགས་སུ་དར་བའི་ནང་བསྟན་ནི་ཐེག་ཆེན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞེས་སུ་འབོད། དེའི་ནང་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱ་རིགས་ས་ཁུལ་དང་ཉི་ཧོང་། ཝེ་ཐེ་ནམ་སོགས་སུ་དར་བ་ལ་བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལས་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནམ་རྒྱ་འགྱུར་ནང་བསྟན་ཞེས་འབོད་ལ། བསྟན་བཅོས་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཡོད་པས་རྒྱའི་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཞེས་ཀྱང་འབོད། ཡང་རང་རྒྱལ་གྱི་བོད་དང་། ནང་སོག མོང་གོལ། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས།(དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་འབྲས་ལྗོངས་མངའ་སྡེ) བལ་པོ། སི་བྷི་རི་ཡ་སོགས་སུ་དར་བ་ནི་བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཡིན་ཞིང་། ཐེག་ཆེན་དང་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྤེལ་མར་ཡོད། དེའི་བསྟན་བཅོས་ཕལ་མོ་ཆེ་བོད་ཡིག་ཏུ་གཏོགས་པས་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཞེས་ཀྱང་འབོད། དེང་སང་གི་སིང་གྷ་ལ་དང་། འབར་མ། ཐེ་ལན་ཌི། ཁམ་ཕུ་ཁྲེ། ལོ་སི་སོགས་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་ཏའེ་རིགས་ས་ཁུལ་སོགས་སུ་དར་བ་ནི་ཐེག་དམན་གཙོར་གྱུར་ཅིང་། ལྷོ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནམ་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཟེར། དེའི་བསྟན་བཅོས་ཕལ་མོ་ཆེ་ལེགས་སྦྱར་པྲ་ཀྲི་ཏ་ཡི་གེའི་མ་ལག་ལ་གཏོགས་པས། ལེགས་སྦྱར་པྲ་ཀྲི་ཏའི་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཡང་ཟེར། དེ་ནི་སྐད་རྒྱུད་ཆེན་མོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྟན་ཡིན།\nསྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་དབྱེ་སྟངས་གསུམ་ཡོད། རིག་གཞུང་གི་ལྟ་བའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཐེག་ཆེན་དང་ཐེག་དམན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། ད་དུང་ཐེག་ཆེན་དང་། ཐེག་དམན། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཞེས་དབྱེ་བའང་ཡོད། ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་ལམ་ཐིག་ལྟར་ན་ལྷོ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གཉིས་སུ་དབྱེ། བེད་སྤྱོད་པའི་སྐད་ཆ་ལྟར་ན་རྒྱའི་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་། བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས། ལེགས་སྦྱར་པྲ་ཀྲི་ཏའི་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་བཅས་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ལ། དེར་སྐད་རྒྱུད་ཆེན་མོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྟན་ཞེས་ཟེར།\nདབྱེ་སྟངས་འདི་གསུམ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི། ཐེག་དམན་དང་། ལྷོ་བརྒྱུད། ལེགས་སྦྱར་པྲ་ཀྲི་ཏའི་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ནི་གྲུབ་མཐའ་རིགས་གཅིག་གི་དབྱེ་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡིན་ཞིང་། མིང་གསུམ་པོས་དོན་དུ་ནང་བསྟན་རིགས་གཅིག་སྟོན། ཐེག་ཆེན་ལ་གསང་སྔགས་དང་བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན། རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན། རྒྱའི་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་སོགས་ཀྱང་རིགས་གཅིག་གི་དབྱེ་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པས། ཐེག་ཆེན་ནང་བསྟན་ནམ་བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དུ་གོ་བ་བླངས་ཆོག་ལ། དེའི་ནང་དུ་ཐེག་ཆེན་ནང་བསྟན་ནམ་བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞེས་དབྱེ་ཆོག་པར་མ་ཟད། རྒྱའི་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ལ། ཐེག་ཆེན་ནམ་བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ནང་གསེས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཐོག་མར་རང་རྒྱལ་གྱི་བོད་ཁུལ་དུ་དར་བ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་བོད་ཁུལ་དུ་ས་གནས་ཅན་དང་མི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་བསྟན་ཡིན་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞེས་ཟེར། ད་ལྟ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་བཞི་ཡི་བོད་ཁུལ་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་པ་3500ལྷག་ཡོད་པ་དང་། གྲྭ་བཙུན་ཕོ་མོ་ཁྲི་16ལྷག་ཙམ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་བླ་སྤྲུལ་1300ལྷག་ཡོད།②\n2014ལོའི་ཟླ་3པའི་ཚེས་27ཉིན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཚན་རིག་རིག་གནས་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་པུའུ་རུ་གཏམ་བཤད་གནང་སྐབས་བསྟན་དོན། “མིའི་རིགས་ཀྱིས་གསར་དུ་བཏོད་པའི་དཔལ་ཡོན་ཐམས་ཅད་ངལ་རྩོལ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉིང་བཅུད་ཡིན་ལ། དཔལ་ཡོན་རིགས་རེ་རེ་བཞིན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་”ཞེས་དང་། “ནང་བསྟན་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དུ་བྱུང་ནའང་། དེ་ཉིད་ཀྲུང་གོ་རུ་དར་བའི་རྗེས་སུ་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་འཕེལ་འགྱུར་བརྒྱུད། ནང་བསྟན་དང་ཀྲུང་གོའི་རུའུ་ལུགས་རིག་གནས་དང་ཏའོ་ལུགས་རིག་གནས་ལ་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ནས། མཐར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ནང་བསྟན་གྱི་རིག་གནས་ཆགས་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་བའི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དང་། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ལྟ་བ། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ། གུས་ལུགས་གོམས་སྲོལ་སོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཡོད་”ཅེས་དང་། “ཀྲུང་གོ་བས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་གཞིར་བཟུང་ནས་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་བས། ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཁྱད་པར་བ་གྲུབ་པར་མ་ཟད། ནང་བསྟན་ཀྲུང་གོ་ནས་ཉི་ཧོང་དང་། ཁོ་རེ་ཡ། ཨེ་ཤ་ཡ་ཤར་ལྷོ་སོགས་སུ་དར་བར་བྱས་ཡོད།” ③ སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གཏམ་བཤད་ཀྱིས་ནང་བསྟན་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭའི་དཔལ་ཡོན་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་དང་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གནས་ལ་བཞག་པའི་ཐུན་མིན་བྱས་རྗེས་ནན་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དང་། ནང་བསྟན་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཞུགས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བརྒྱུད་ལམ་དང་ནང་དོན་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད་ལ། ཟུར་ངོས་གཞན་ཞིག་ནས་ནང་བསྟན་གྱི་རིག་གནས་རང་བཞིན་དང་རིག་གནས་ནུས་པ་ནན་བཤད་ཀྱང་གནང་ཡོད།\nངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཐད་ནས་བལྟས་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཐོག་མར་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་དད་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་བཞིན་ཡོད་པ་སྨོས་མེད་རེད། འོན་ཀྱང་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་སྣ་མང་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ལུགས་རང་ཉིད་ཀྱང་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྣ་ཚོགས་པའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་རིག་གནས་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླར་གནས་ལ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་མཐུན་ཡང་འབྱུང་གི་ཡོད། ཆོས་དད་ཡོད་པའི་ས་ཆ་རུ་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཕྱོགས་སོ་སོ་ལ་སིམ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཐད་ནས་བལྟས་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་དད་མོས་ཤིག་ཡིན་ལ་རིག་གནས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བསམ་བློའི་ཐད་ནས་བལྟས་ན། བོད་ཡིག་གི་བཀའ་བསྟན་གྱིས་སྣ་འཛོམས་ཤིང་རྫོངས་མཐུག་པའི་རིག་གནས་ནང་དོན་ཞིག་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་ལ། ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། རྡོ་རྗེའི་གར་འཆམ་ལས་ཞི་འཇགས་ཡིད་འོང་གི་རིག་གནས་འདུན་པ་ཞིག་མངོན་བཞིན་ཡོད། འདུལ་བ་བསླབ་ཁྲིམས་ཐད་ནས་བལྟས་ན། དབྱར་གནས་ལས་མ་གྱུར་སེམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བའི་རིག་གནས་སེམས་ཁམས་ཤིག་མངོན་བཞིན་ཡོད། ཆོས་ལུགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། འབུར་བཟོ་དང་ལྷ་བྲིས། ཐང་ག་དང་ཨར་ལས་སོགས་ལས་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་ནང་རྫོངས་ཤིག་མངོན་བཞིན་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཐད་ནས་བལྟས་ན། ས་ག་ཟླ་བ་ལ་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་དང་ཉམས་དགའ་བའི་རིག་གནས་མོས་འདུན་ཞིག་གཅིག་སྡུད་བྱས་ཡོད།\nསྒྲིག་གཞིའི་ནང་དོན་ཐད་ནས་བལྟས་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་གནས་མ་ལག་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། ང་ཚོས་དེང་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་རིག་གནས་ཞེས་པ་སྒྲིག་གཞིའི་ནང་དོན་ཆ་ནས་དངོས་པོའི་རིག་གནས་དང་། བསམ་པའི་རིག་གནས། ཆབ་སྲིད་རིག་གནས་བཅས་སུ་དབྱེ་ཞིང་། དེ་ནི་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་དང་། བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན། ཆབ་སྲིད་དཔལ་ཡོན་བཅས་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་རིག་གནས་ཀྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན། རིག་གནས་ནི་ཡོ་ཆས་རིག་གནས་དང་། ལམ་ལུགས་རིག་གནས། བསམ་པའི་རིག་གནས་བཅས་སུ་དབྱེ་ལ། དེ་གསུམ་པོས་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་བ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་གཞུང་དོན་མ་ལག་ཅན་དང་ཆོ་ག་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་བསྟན་ཞིག་ཡིན་ལ། དུས་མཚུངས་སུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཞིང་འཐུས་ཚང་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ལག་ཅིག་ཏུའང་གྲུབ་ཡོད།\nབྱེད་ལས་དང་ནུས་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྣ་མང་ལྡན་པ་རེད། རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་བསམ་པའི་རིག་གནས་ཐད་ནས་ཕྱོགས་མང་པོའི་རིག་གནས་བྱེད་ལས་ལྡན་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བྱེད་ལས་དང་། རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་བྱེད་ལས། སློབ་གསོའི་བྱེད་ལས། རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་གྱི་བྱེད་ལས་སོགས་འདུ་ལ། ཁྱབ་ཁོངས་ངེས་ཅན་ནང་དུ་རང་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་བྱེད་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་འདོན་བཞིན་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར། ཕྱག་འཚལ་མཆོད་འབུལ་དང་། དམ་ཆོས་འཆད་ཉན། དགེ་འདུན་པ་གསོ་སྐྱོང་གསུམ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེའི་རྩ་བའི་བྱེད་ལས་གསུམ་ཡིན་ལ། རྩ་བའི་བྱེད་ལས་དེ་གསུམ་ལས་བྱེ་བྲག་གི་བྱེད་ལས་གཞན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད།\nའགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བྱེད་ལས། རིག་གནས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཐད་ནས་བཤད་ན་དམ་ཆོས་འཆད་ཉན་ནི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དམ་ཆོས་འཆད་ཉན་སྐབས་སུ་ཐད་ཀར་སློབ་མར་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་ཆོས་འཆད་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་བསྟན་བཅོས་ལོ་ཙཱ་དང་གསར་རྩོམ་སོགས་ཀྱང་བྱེད་དགོས། དེའི་ཕྱིར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེ་ལ་པར་འདེབས་དང་པར་སྐྲུན་གྱི་བྱེད་ལས་ལྡན་ལ། དགོན་པ་མང་པོ་ལ་རང་རང་གི་པར་ཁང་དང་པར་སྐྲུན་སྡེ་ཁག་ཡོད་ཅིང་། བཀའ་བསྟན་སོགས་བསྟན་བཅོས་དང་ཆོས་དཔེ་མང་པོ་དཔར་བཞིན་ཡོད་པས། དེར་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་རེད།\nསློབ་གསོའི་བྱེད་ལས། རིག་གནས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཐད་ནས་དགེ་འདུན་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་ནི་སློབ་གསོའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། རྒྱུད་འཛིན་པ་མང་དུ་སྐྱོང་བ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེས་ནང་བསྟན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་ལས་དོན་ཞིག་ཡིན་ལ། དགོན་སྡེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཚུགས་སའང་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེ་ཚང་མར་སློབ་གཉེར་གྱི་སྒྲིག་གཞི་ཅུང་འཐུས་ཚང་ཡོད་ཅིང་། གྲྭ་བཙུན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ནང་དོན་ཡང་ཆེད་ལས་མི་འདྲ་བར་ཕྱེ་ཡོད། དཔེར་ན་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེའི་གྲྭ་ཚང་བཞི་ནི་ཆེད་ལས་མི་འདྲ་བ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་བའི་རྩ་འཛུགས་སྡེ་ཁག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དགོན་པའི་གྲྭ་བཙུན་ཡང་རིགས་མི་འདྲ་བར་ཕྱེ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་རིམ་པའང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད། དུས་མཚུངས་སུ་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ཡོང་ཁུངས་མི་འདྲ་བས། སློབ་གཉེར་གྲུབ་ནས་རང་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་རྗེས་དགོན་སྡེ་གསར་འཛུགས་དང་གྲྭ་རྒྱུན་བསྡུས་ནས་འཆད་ཉན་སྤེལ་བ་དང་། རང་གིས་སློབ་གཉེར་བྱ་ཡུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་དང་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པས། མ་དགོན་གཅིག་ལ་བུ་དགོན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། དགོན་པའི་མ་ལག་མི་འདྲ་བ་གྲུབ་ཡོད། དམངས་གཙོ་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་སྲིད་ལོགས་འབྱེད་བྱས་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་དང་། ཁྲིམས་འཛིན། སློབ་གསོ། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་སོགས་ལ་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་མི་ཆོག་པར་གྱུར་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཞི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་གཞི་རྩའི་རྣམ་པ་སོར་ཆུད་བྱུང་ཡོད། དེའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་སློབ་གསོའི་ནུས་པ་ཉམས་པར་གྱུར་ནའང་། ཁྱབ་ཁོངས་ངེས་ཅན་ཏེ་དཔེར་ན་དགོན་སྡེ་སོགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་བྱེད་ལས་ནི་ཡལ་བར་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །\nབློ་སྒྱུར་བྱེད་ལས། དགེ་འདུན་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོས་བློ་ཁ་སྒྱུར་བའི་བྱེད་ལས་ཤིག་ཏུའང་འཕེལ་འགྱུར་འབྱུང་སྲིད་ལ། དེ་ནི་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེའི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བློ་སྒྱུར་བྱེད་ལས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཧྲིལ་པོའི་བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་དེ་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་ཆོས་དད་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་རེད། དགོན་སྡེས་དྲང་ཕྱོགས་ནས་མི་རྣམས་ལ་རང་རྟོགས་ཀྱིས་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་འཛིན་པའི་བློ་སྒྱུར་སློབ་གསོ་གཏོང་བའི་མཚུངས་སུ། ད་དུང་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆབ་སྲིད་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། སྲིད་འཛིན་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་བསྟན་མ་ཡིན་པ་དང་ནང་བསྟན་ལ་རྒོལ་བའི་བསམ་བློ་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཅི་རིགས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་པ་བཀག་འགོག་བྱས་ནས། ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་ཆོས་ལུགས་ཐད་ཀྱི་གོ་གནས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་ཡོད། དེང་གི་དུས་སུའང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལྟ་དགོངས་བསམ་བློ་དང་། ཆོ་ག་འདུལ་ཁྲིམས། རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་སོགས་ཀྱིས་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཐད་ཀར་མཛུབ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་པ་དང་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།\nརིག་གནས་གོམས་སྲོལ་གྱི་བྱེད་ལས། ཕྱག་འཚལ་མཆོད་འབུལ་ནི་རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་གྱི་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དགོན་པའི་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དང་ཆོས་སྐྱོང་སྣ་ཚོགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། དགོན་སྡེ་ཁག་གི་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་ད་དུང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་མཇལ་ཕྱག་དང་ལེན་བྱེད་དགོས། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་དགོན་སྡེ་ཚང་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གོང་བཀུར་བྱེད་པའི་སྲོལ་འབྱེད་པ་དང་ཆོས་སྐྱོང་སོགས་ཡོད་པས་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བའི་དགོན་སྡེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་ཆགས་པར་བྱས་ཡོད། དད་མཆོད་བྱ་ཡུལ་དེ་དག་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བས་རྟག་པར་ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དད་གུས་གོམས་སྲོལ་དུ་ཆགས་ཡོད། དགོན་སྡེ་ཁ་ཤས་སུ་འཇིམ་རྐོས་དང་རི་མོ། ལྡེར་བཟོ་སྒྱུ་རྩལ་བཅས་དར་འཕེལ་བྱུང་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་གིས་མི་རིགས་དང་ས་ཁོངས་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས། རྟག་པར་མི་རིགས་སམ་ས་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་དུ་གྱུར་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རོལ་དབྱངས་ཞབས་བྲོ་དང་དུས་ཆེན་བྱེད་སྒོ་སོགས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པས། དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་དང་བསམ་པའི་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོར་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་ནུས་པའི་དབང་གིས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྱབ་འཕེལ་ས་ཁོངས་སུ་ལྷ་ལ་མཆོད་པ་དང་དགེ་འདུན་ལ་བཀུར་བ། རི་མོ་འབྲི་བ་དང་སྐུ་བརྙན་བཞེངས་པ། ནང་བསྟན་གྱི་རོལ་མོ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་ལ་རོལ་བ་སོགས་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྫོང་མཐུག་པོ་ཆགས་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ངོ་བོའི་སྟེང་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་དང་། སྒྲིག་གཞི་ནང་དོན་གྱི་ངོས་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་མ་ལག་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་། བྱེད་ལས་དང་ནུས་པའི་ཐད་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྣ་མང་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་དད་མོས་ཤིག་ཡིན་ལ་རིག་གནས་ཤིག་དེ་བས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །\nཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ནི་སྣ་མང་གཞི་གཅིག་གི་རིག་གནས་ཡིན་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དེ་ནང་བསྟན་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་ཉིད་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་བསྟན་དང་།ནང་ལོགས་ས་ཆའི་ནང་བསྟན། བོད་ཁུལ་གྱི་གདོད་མའི་བོན་ཆོས་ཕན་ཚུན་མཉམ་འདྲེས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་བསྟན་ཡིན་པས་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ནང་བསྟན་གྱི་ལྟ་དགོངས་རྨང་གཞིར་བྱས་ཐོག བོན་གྱི་ལྷ་ཚོགས་དང་ཆོ་ག་སྡུད་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྟ་དགོངས་ཐད་ཐེག་ཆེན་དབུ་མ་པའི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་འཛིན་ཞིང་། མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་རིམ་པ་མཐོ་ཤོས་སུ་བརྩི་བས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རིགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། དགོན་པའི་རྩ་འཛུགས་དང་། རྒྱུད་འཛིན་མ་ལག སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་བཅས་ཚགས་དམ་པོ་ཡོད་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་བོད་ཡིག་གི་《བཀའ་འགྱུར་》དང་《བསྟན་འགྱུར་》ཆ་ཚང་ཡང་ཡོད།\nསྐབས་དེའི་བོད་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་མངའ་བདག་གིས་མངའ་ཁོངས་བཅད་འཛིན་བྱས་པའི་དུས་བབ་དང་བསྟུན་པ་ལས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ནང་བསྟན་གཞན་དག་དང་མི་མཚུངས་པར་གསང་སྔགས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད། གསང་སྔགས་ཞེས་པ་དེ་ལ་གསང་སྔགས་གྲུབ་མཐའ་འམ་གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ། ཡང་ན་གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སོགས་སུ་འབོད་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཁྲོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་བོ་གཞན་ཞིག་སྟེ་མདོ་ལུགས་སམ་མདོ་ཕྱོགས་ལ་བལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ཞིང་། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ལས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་བླངས་པ་ལས་མཆེད་པར་གྲགས། དེ་ནི་རྩ་འཛུགས་ཚད་མཐོ་པོ་ཅན་གྱི་གཟུངས་སྔགས་དང་། ཆོ་ག འཇིག་རྟེན་དད་མོས་བཅས་ཁྱད་རྟགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ངག་གིས་གཟུངས་སྔགས་འདོན་པ་(“གསུང་གི་གསང་བ”)དང་། ལག་པས་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་པ། (“སྐུ་ཡི་གསང་བ་”སྟེ། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཀོལ་བ) སེམས་ཀྱིས་ལྷ་སྒོམ་པ་(“ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ”)བཅས་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམས་ངོ་འཕྲོད་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་ཚེ་སངས་རྒྱས་པར་འདོད། རྒྱ་གར་གྱི་ནང་བསྟན་དུ་གཟུངས་སྔགས་འདོན་པའི་སྲོལ་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་སྔ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་དུས་སྐབས་ནས་ཡོད་པ་རེད། ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་རྩ་འཛུགས་ཡོད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆགས་ཤིང་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་དགེ་བ་འཇིགས་མེད་དང་། རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས། དོན་ཡོད་གྲུབ་སོགས་ཀྱིས་རང་རྒྱལ་དུ་སྤེལ་བ་དང་། རིམ་བཞིན་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཆོས་བརྒྱུད་དུ་གྲུབ་མོད། རྗེས་སུ་རུའུ་ལུགས་དང་མ་མཐུན་པས་རིམ་བཞིན་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར། འོན་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་རང་རྒྱལ་གྱི་བོད་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་ནས་མཇུག་མཐར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྲུབ་པ་རེད།\nརྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསྟན་གང་ཡིན་ན་ཡང་ལྟ་དགོངས་སུ་དབུ་མའི་དགོངས་པ་དང་སེམས་ཙམ་གྱི་དགོངས་པའི་ནང་དོན་ཡོད་མོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཚང་མས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མའི་ལྟ་དགོངས་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་རེད། གྲུབ་མཐའ་ཁག་གིས་དབུ་མའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་གོ་བ་ལེན་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ན་ཡང་། ཚང་མས་དབུ་མའི་དགོངས་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིར་འཛིན། སེམས་ཙམ་པའི་དགོངས་པ་གནས་ཡོད་ཀྱང་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཆགས་མེད། སེམས་ཙམ་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ཡང་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་དབུ་མའི་དགོངས་པ་རྟོགས་ཆེད་ཁོ་ན་ཡིན། རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྔ་རབས་དུས་སུ་དམ་ཆོས་པད་དཀར་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད་དང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་། སྙིང་པོ་དོན་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་ཚང་མས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་བཟུང་མོད། འོན་ཀྱང་ཐང་ཞོན་ཙང་གིས་སེམས་ཙམ་པའི་སློབ་དཔོན་བསྟེན་པ་གཞི་བྱས་ནས། ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་སེམས་ཙམ་པའི་རིག་པ་དར་སྤེལ་བཏང་ལ། དེས་ཐང་རྒྱལ་རབས་རྗེས་ཀྱི་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཤིང་། ད་ལྟའི་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཕལ་མོ་ཆེར་སེམས་ཙམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་རེད། ནང་བསྟན་གྱི་དབུ་མའི་བསམ་བློས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློ་རྩལ་འདོན་བྱས་ཡོད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་དང་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས། ཐ་ན་ནང་བསྟན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལྟོས་བཅས་དང་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་དག་རང་ངོས་ནས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དང་། བློས་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་འདོད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ཀུན་མི་རྟག་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བརྗོད། དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་མོད། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཁས་ལེན་པའི་དུས་མཚུངས་སུ། རང་སྣང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ནན་བཤད་བྱས་ནས། བྱ་དངོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོག་ཅིང་འཛིང་བའི་ཁྱད་པར་ཚང་མ་རང་སྣང་སེམས་ཀྱི་འཕྲུལ་སྣང་དང་རྟོག་པ་ཡིན་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་དོན་དངོས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བར་འདོད།\nརྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་ད་དུང་མ་ལག་ཅན་དུ་གྲུབ་མེད་པ་དང་། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་རེད། སྤྱིའི་ཆ་ནས་དགོན་སྡེ་དང་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་རྟེན་གཞིར་བཟུང་སྟེ། བླ་མའང་དགེ་རྒན་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་ནང་བསྟན་གྱི་གཞི་རྩའི་ཤེས་བྱ་དང་། སྡོམ་ཁྲིམས། གྲུབ་མཐའ་ཁག་སོ་སོས་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་གསུང་རབ་བཅས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ལ།སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན་སློབ་གཉེར་བརྒྱུད་རིམ་ལ་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་མེད། རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་དང་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་བསམ་གཏན་པར་མཚོན་ན། ངེས་པར་བསྲུང་དགོས་པའི་སྡོམ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས། དབྱར་གནས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་བཅས་ཕུད། གཙོ་བོ་《ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་》དང་། 《རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ》 《མེས་རབས་དྲུག་པའི་གསུང་མདོ་》སོགས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་མདོ་དེ་དག་གི་ནང་དོན་ལྟར་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད། གཞན་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡོད་ཅིང་དེས་སྒོམ་རྒྱག་རྒྱུ་གཙོ་བོར་འཛིན། སློབ་གཉེར་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན།གྲུབ་མཐའ་ཁག་ཚང་མར་སློབ་གཉེར་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པའི་སྐོར་གྱི་གཞུང་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དམ་ཆོས་པད་དཀར་གྱི་གྲུབ་མཐའི་དཔྱད་འཇོག་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡི་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་ལྔའི་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། འོན་ཀྱང་ད་ཆ་གྲུབ་མཐའ་རང་ཉིད་དཀའ་ཁག་དང་ཕྲད་ཡོད་པས། གྲུབ་མཐའ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དེ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་གཞུང་ལུགས་ཁོ་ན་ལས་ལག་ལེན་ཡོད་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན། ད་ལྟ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་ནི་སྙིང་པོ་དོན་བརྒྱུད་པའི་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་དང་། བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་པའི་འདོན་སྒོམ་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཙམ་མོ། །\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་ཚགས་དམ་པོ་ཡོད་ལ། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོར་རང་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། དེ་ལས་དགེ་ལུགས་པའི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་ལ་དཔེ་མཚོན་རང་བཞིན་ལྡན་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་དེའི་སློབ་གཉེར་སྒྲིག་ལམ་ནན་མོ་ཡིན་ལ། ལམ་གྱི་རིམ་པར་གཙིགས་ཆེན་བླ་ལྷག་ཏུ་བྱས་ནས་སྔོན་ལ་མདོ་ཕྱོགས་དང་དེའི་རྗེས་སུ་སྔགས་ཕྱོགས་སློབ་གཉེར་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ནན་སྲུང་བྱེད་ཅིང་། མདོ་ནི་ཀུན་གྱིས་བསླབ་ཏུ་རུང་བ་དང་། སྔགས་ནི་“སྣོད་རུང་”ཁོ་ནར་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ཕྱོགས་སུ། ངེས་པར་དུ་སྦྱང་དགོས་པ་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་། དབུ་མ་འཇུག་པ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ། མངོན་པ་མཛོད། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བཅས་སོ། ། དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པར་ཞུགས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་ཚན་སྦྱངས་རྗེས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་གནས་བླངས་ཆོག་ལ། “དགེ་བཤེས་”ཞེས་པ་ནི་“དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་”ཏེ། མ་གཞི་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་པའི་དགེ་རྒན་དང་གྲོགས་བཟང་པོར་གོ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་དགོན་པར་ཆོས་རྩོད་དམ་བཅའ་བཞག་ནས་བླངས་པའི་བསླབ་གནས་མཚན་བཏགས་ལ་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་ལྟར་ཆགས། ལྷ་སའི་དགོན་སྡེ་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་གནས་ལ་རིམ་པ་བཞི་རུ་ཕྱེ་ཡོད་ལ། དེ་ལས་རིམ་པ་དང་པོ་ནི་དགེ་བཤེས་“ལྷ་རམས་པ་” སྟེ། ལྷ་སའི་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྟེང་རྩོད་རྒྱུགས་བརྒྱུད་ནས་ལེན་པ་དང་། རིམ་པ་གཉིས་པ་ནི་དགེ་བཤེས་“ཚོགས་རམས་པ་”སྟེ། དགོན་པ་ཧྲིལ་པོའི་ཚོགས་རྒྱུགས་བརྒྱུད་ནས་ལེན། རིམ་པ་གསུམ་པ་ནི་“གླིང་བསྲེ་”སྟེ། དགོན་པའི་གྲྭ་ཚང་ཁག་ནས་ལེན། རིམ་པ་བཞི་པ་ནི་དགེ་བཤེས་“རྡོ་རམས་པ་”སྟེ། ལྷ་ཁང་གི་སྒོ་མདུན་རྡོ་གཅལ་ཐང་དུ་ཆོས་རྩོད་བརྒྱུད་ནས་ལེན་པའོ། ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ། བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་རྒྱུད་དང་། སྤྱོད་རྒྱུད། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་བཅས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ་སྦྱང་བ་བྱེད་དགོས། ལྷ་སའི་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་གླིང་དང་འབྲས་སྤུངས་སེ་ར་སོགས་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཁག་གི་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་གསང་སྔགས་དར་སྤེལ་གཏོང་སའི་རྩ་བའི་ཆོས་ར་ཡིན། དུས་མཚུངས་སུ། ཚད་མ་རིག་པ་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བཅས་བྱེད་པ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཞིག་རེད། གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔའི་ནང་གི་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》ནི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མ་རིག་པ་ནི་ནང་བསྟན་གྱིས་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློ་གསེད་འགྲེལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང་བྱེད་ཐབས་ཡིན་ལ། རྩོད་གླེང་གི་ཤེས་རབ་རིག་པའང་ཡིན། དེའི་བྱེད་ཐབས་གཙོ་བོ་ནི་རང་ལུགས་འཐད་ལྡན་འཇོག་པ་དང་དེར་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་འཁྲུལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་རིག་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ནང་བསྟན་གྱི་ཁྲོད་དུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་ཡོད། ལྷག་པར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་དུ་ཚད་མ་རིག་པ་ནི་ནང་དོན་རིག་པའི་བསླབ་གཞི་དང་རྩོད་གླེང་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དགོན་སྡེའི་ནང་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་ཚད་མ་རིག་པའི་རྩོད་གླེང་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཆོས་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་རེད།\nརྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསྟན་པའི་གོ་གནས་གཙོ་བོ་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་སྟངས་དེ་དང་ཐོག་བླ་སློབ་རྒྱུད་འཛིན་གཙོར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་བསྟུན་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཆགས་ཏེ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་གོ་ཐོབ་ལམ་ལུགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ནང་དོན་ཞིག་བསྣན་པ་རེད། དེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དེ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་ལྷོ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུའང་གྱུར་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ལམ་ལུགས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ནང་བསྟན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་རིག་པ་དང་“སྤྲུལ་སྐུ་”སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགོན་པའི་ཚོགས་པའི་ཁེ་ཕན་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་རེད། བྱེད་ཐབས་དེ་ཐོག་མར་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཀརྨ་པ་ནས་བྱུང་། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཞན་ཙུང་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁྲིའི་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད། ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཀརྨ་པཀྴི་(1204-1283)ལ་བརྩི་མཐོང་ཤོར་ཏེ། 1264ལོར་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མཚུར་ཕུ་དགོན་དུ་ལོག་པ་དང་1283ལོར་སྐུ་གཤེགས། 1288ལོར་ཨོ་རྒྱན་པ་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱིས་ཀརྨ་པཀྵིའི་ཤུལ་བཞག་དངོས་ཆས་རྩད་གཅོད་ངོས་འཛིན་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བརྒྱུད་དེ། དེང་དུས་ཀྱི་བོད་ལྗོངས་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་དུ་འཁྲུངས་པའི་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་(1284-1339)ཀརྨ་པཀྴིའི་ཡང་སྲིད་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པས།④ རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་པོར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཆགས་པ་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་སྟངས་སུ་གྱུར།\nརྩ་འཛུགས་བྱེད་སྟངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ། སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས། རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་སྟངས། རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དབང་གིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དེ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གནས་སུ་གྱུར་པ་རེད།\nསྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནན་བཤད་གནང་དོན། ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་མཐུན་འཇུག་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ་ལ།ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཁ་ཕྱོགས་ངེས་པར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་གསུངས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་མཐུན་འཇུག་ཡོང་བའི་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ནང་བསྟན་ཀྲུང་གོ་ཅན་དང་། ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ནང་བསྟན་དང་། ནང་བསྟན་རུའུ་ལུགས་ཅན་སོགས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་མཐུན་པའི་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་གཙོ་བོ་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ནང་བསྟན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྩ་བའི་གཞུང་ལུགས་དང་། ཀྲུང་གོར་དར་སྤེལ་བྱས་པའི་ལག་ལེན། ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་སྲོལ་རྒྱུན། མི་རིགས་རིག་གནས། སྲོག་ཤིང་གི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་སོགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་དུས་རབས་ཅན་དང་མི་རིགས་ཅན་གྱི་ཁྱད་རྟགས་ལྡན་ལ་ཀྲུང་གོའི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་ཆགས་པར་བྱེད་དགོས། ཟུར་ངོས་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་། ནང་བསྟན་གྱི་ཀྲུང་གོ་ཅན་ནམ་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ནང་བསྟན་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་ཡོན་ལ་བཞག་པའི་མཛད་རྗེས་གལ་ཆེན་རེད། ཀྲུང་གོའི་རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་སོགས་སྐད་རྒྱུད་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྟན་གྱིས་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྤེལ་འབྲེལ་འདྲིས་གོང་སྤེལ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནང་བསྟན་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཕེལ་རིམ་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པ་རེད།\nརྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོའི་གྲས་ཤིག་རེད། འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་ཕེབས་པ་ནས་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་བོད་དུ་དར་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་ཕེབས་དུས་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དགུང་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ལ་ཕེབས་པའི་སྐུ་ཚད་ཅན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དང་ཆོས་དཔེ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་བོད་དུ་ཁྱེར་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་བརྙན་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཅིང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེ་ཤོས་དང་བོད་རིགས་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དད་གུས་ཆེ་ཤོས་བྱེད་པའི་སྐུ་བརྙན་དུ་གྱུར་ཡོད། འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོས་སྐུ་བརྙན་དང་ཆོས་དཔེ་ཁྱེར་ཡོང་བ་ཕུད། ད་དུང་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ལུགས་དང་དགོན་སྡེའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁྱེར་ཡོང་བ་དང་། རྒྱ་ཡིག་གི་ཆོས་གཞུང་བོད་ཡིག་ཏུ་ལོ་ཙཱ་བྱེད་པའི་བྱ་གཞག་གི་དབུ་བརྙེས།⑤ བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སུ་ནང་བསྟན་ཐོག་མར་དར་སྐབས།རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དང་། ཆོས་དཔེ། ཆོས་གཞུང་ལོ་ཙཱ། དགོན་པ་བཞེངས་སྐྲུན། རྒྱའི་བཙུན་པ། རྒྱའི་དགོན་སྡེའི་སྒྲིག་སྲོལ་བཅས་སྔ་རྗེས་སུ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སུ་སླེབས་ནས། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས། དེ་ལས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ནང་བསྟན་དེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའང་མངོན་པར་མཚོན་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ་710པར་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱིས་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་དུས། ཐང་ཀྲུང་ཙུང་སྐུ་ངོ་མས་ཧྲི་ཕིང་(ད་ལྟའི་ཧྲའན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ཞིང་ཕིང་རྫོང)དུ་བསྐྱལ་ཅིང་། དར་གོས་དང་སྒྱུ་རྩལ་པ་དང་བཟོ་རྩལ་པ་བརྒྱ་དང་། ཆིའུ་ཚིའི་རོལ་ཆ་བཅས་རྫོངས་སྐལ་དུ་སྤྲད་པ་དང་། གོང་མའི་ལུང་གིས་ཝེ་གཡོན་པའི་དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་དབྱང་ཅུ་ཞེས་པ་གསེར་ཡིག་པར་བསྐོས་ཏེ་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་སྐྱེལ་དུ་བཅུགབཙན་པོས་ཀོང་ཇོར་སྡོད་མཁར་གསར་དུ་བརྩིགས། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོས་བཟོ་རྩལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁྲིད་ཅིང་། ཐུགས་ཞིབ་མོའི་སྒོ་ནས་བཟོ་རྩལ་མི་སྣར་ལག་རྩལ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་དུ་བཅུག་པས། བོད་ཀྱི་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་དང་། ལྕགས་རིགས་བཞུ་སྦྱོང་། ཨར་ལས། འཁེལ་འཐག ཆང་སྙལ་བ།ཤོག་བཟོ། རོལ་དབྱངས་སོགས་ལས་རིགས་ཁག་གི་ལག་རྩལ་ཚང་མར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོས་བཙན་པོས་ནང་བསྟན་སྤེལ་བར་གཞོགས་འདེགས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་སྟེ། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཀོང་ཇོས་མི་མངགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དགུང་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ལ་ཕེབས་པའི་སྐུ་ཚད་ཅན་གྱི་སྐུ་བརྙན་སྔོན་ས་འོག་ཏུ་སྦས་པ་བཏོན་ཏེ་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དང་། མོ་དང་མཉམ་པོར་བོད་དུ་ཡོང་བའི་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་དགེ་འདུན་པར་དགོན་པར་དོ་དམ་བྱེད་དུ་བཅུག་པར་གྲགས། གཞན་ཡང་བཙན་པོར་བོད་ནས་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་ཆོས་སྦྱོང་དུ་མི་མངག་རྒྱུ་དང་། ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་དགེ་འདུན་པ་གདན་འདྲེན་རྒྱུ། མི་སྣ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་ཆོས་དཔེ་དང་། གནམ་རིག སྐར་དཔྱད། སྐར་རྩིས། གསོ་རིག་སོགས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ལོ་ཙཱ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་གྲོས་འགོ་བཏོན། དུས་མཚུངས་སུ་རང་གིས་བསྣམས་ཡོང་བའི་《མའོ་ཧྲི》 《ཙུའོ་ཀྲོན》 《ཁྲུན་ཆིའུ་》སོགས་རྒྱའི་གསུང་རབ་བོད་དུ་སྤེལ།⑥ ད་དུང་ཆེད་དུ་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་མི་མངགས་ཏེ་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཅུག་པས། རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྤེལ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པ་དང་། ནང་བསྟན་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཕེལ་རིམ་ལ་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བར་མ་ཟད། རྒྱ་བོད་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་ལ་ནུས་པ་བླ་ལྷག་བཏོན་པ་རེད།\nཧྭ་ཤང་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་(750-830?)ཡིས་བོད་དུ་ནང་ལོགས་ས་ཆའི་སྙིང་པོ་དོན་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ནས། སྙིང་པོ་དོན་བརྒྱུད་པ་བོད་དུ་འཕེལ་རྒྱས་ཅུང་ཆེན་པོ་འབྱུང་དུ་བཅུག་པས་བོད་དུ་བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆགས་པར་བྱས་ཤིང་། དེས་རྙིང་མ་པའི་རྫོགས་ཆེན་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བ་ཐེབས་ཤིང་། ས་སྐྱ་དང་ཇོ་ནང་ལའང་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་(892-975)གྱིས་སྡོམ་པ་བཞེས་པ་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྲུབ་པའི་དབར་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་དེ། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་སྟེ་གཙང་རབ་གསལ་དང་གཡོ་དགེ་འབྱུང་། དམར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་བཅས་ཀྱིས་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་སྡོམ་པ་གནང་སྐབས། དགེ་སློང་ལྔ་སྡེའི་གྲངས་མ་ཚང་བས་མཚོ་སྔོན་བ་ཡན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐུ་བ་དགོན་ནས་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཀེ་ཝང་དང་གྱི་བན་གཉིས་གདན་དྲངས་ཏེ་བླ་ཆེན་ལ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བསྩལ་བས་སྡོམ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་མཐུད་ཐུབ་པ་བྱུང་།⑦ བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་འབུལ་བྱ་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་། དེ་རུ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བླ་མ་ཡི་དམ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཆོས་སྐྱོང་སོགས་ལས་གཞན་ད་དུང་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་སྟེ། དཔེར་ན་ཁུང་ཙི་དང་། ཀོན་ཡུས། ཞོན་ཙང་།ཧྭ་ཤང་དགེ་སྲུང་། ཡུའེ་ཧྥེ། ལིའུ་ཆི་(མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་ཁོང་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ནོར་སྲིད་དང་ཉོ་ཚོང་དཔོན་དུ་བསྐོས)སོགས་ཀྱང་དེའི་ནང་ཚུད་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩི་བཀུར་དང་དད་གུས་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་རེད།\nརྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྤེལ་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་ཕན་ཚུན་སྡུད་ལེན་དང་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བར་བྱས་པར་མ་ཟད། དེ་གཉིས་ཀྲུང་ཧྭའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དམ་པོར་སྦྲེལ་དུ་བཅུག་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བསམ་བློའི་མ་ལག་དང་། དད་མོས་མ་ལག རྩ་འཛུགས་མ་ལག སློབ་གཉེར་མ་ལག རྒྱུད་འཛིན་མ་ལག་སོགས་གྲུབ་པར་བྱས་ཤིང་། ཐུན་མོང་ཐོག་ནང་བསྟན་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཕེལ་རིམ་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བར་བྱས་སོ། །⑧\nབོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གནས་རེད། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཁྲོད་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནི་ཆེས་ཐད་ཀར་དང་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཡིན་ལ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནི་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་པ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྲུབ་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་དུ་ནང་བསྟན་དང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་གཉིས་དམ་དུ་འབྲེལ་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསལ་བའི་ནང་བསྟན་ཞིག་གྲུབ་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལའང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྟགས་ཐམ་གསལ་ཞིང་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་པ་རེད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཆོག་གྱུར་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བཟོ་བཀོད་དང་། འཇིམ་བརྐོས། རི་མོ། རོལ་དབྱངས།ཞབས་བྲོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་གཉིས་དམ་དུ་འབྲེལ་ཡོད་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་དུ་གྱུར་ཟིན་པ་དང་། རིག་གནས་མ་རྒྱུ་ཁ་ཤས་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཀྱིས་སྡུད་ལེན་བྱས་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ལུགས་དུས་ཆེན་དེ་དམངས་སྲོལ་དུས་ཆེན་རིགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནང་དོན་ལྡན་པར་བྱས་པ་སྟེ། དབྱར་གནས་མཇུག་བསྒྲིལ་ཏེ་གྲོང་ལ་ཡོང་བའི་དགེ་འདུན་པ་བསུ་བ་ཞོ་སྟོན་དུ་གྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་བལྟམས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པ། སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཅས་ལ་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་ས་ག་ཟླ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ནས་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་བཏུལ་བར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་སོགས་དམངས་སྲོལ་རང་བཞིན་གྱི་དུས་ཆེན་རིག་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་ལ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་པར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་ལྔ་མཆོད་དུས་ཆེན་སོགས་དམངས་སྲོལ་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།\nརྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ཕྱོགས་སུ། མི་ཚེའི་གུས་ལུགས་གོམས་སྲོལ་ནང་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ནང་དོན་ཐིམ་ཡོད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ནངས་སྔ་མོ་ནས་དགོང་ཕྱི་དྲོའི་བར་དང་། སྐྱེ་བ་ནས་འཆི་བའི་བར་དུ་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་ནང་བསྟན་དང་མ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལས་བླ་གྲྭ་ནི་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཁྲིད་མཁན་ཡིན་པ་དང་། ཤི་གསོན་གྱི་གནས་སྐབས་གང་དུའང་རང་ལ་དེའི་སྣེ་ཤན་མཁོ་བར་སྙམ་གྱི་ཡོད། མི་ལ་ལའི་སེམས་ནང་དུ་བླ་གྲྭ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་བཅས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པས་ཚང་མས་བརྩི་བཀུར་དང་དད་གུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་དབང་གིས་མི་ལ་ལར་སྐྱེས་པ་ནས་འཆི་བའི་བར་བླ་གྲྭའི་རོགས་རམ་མཁོ་བ་སྟེ། བུ་ཕྲུག་སྐྱེས་མ་ཐག་བླ་གྲྭས་མིང་འདོགས་དགོས་པ་དང་། བུ་ཕྲུག་ནར་སོན་ཏེ་ཆང་ས་རྒྱག་དུས་བླ་མས་ཕྱག་མོ་གཟིགས་དགོས་ལ། ནམ་རྒྱུན་ན་ཚ་ཕོག་དུས་ཀྱང་བླ་གྲྭར་སྨན་བཅོས་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅིང་། ཕྱི་རུ་དོན་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་འགྲོ་དུས་ཀྱང་བླ་གྲྭར་ཕྱག་མོ་གཟིགས་སུ་འཇུག་པ། ཚེ་ལས་འདས་རྗེས་ལྷག་ཏུ་བླ་གྲྭ་གདན་དྲངས་ནས་རྣམ་ཤེས་འདྲེན་དགོས་པ་རེད། མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བར་ཡང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་དེ། མི་ལ་ལས་ཟས་མ་ཟོས་སྔོན་ལ་མཆོད་པ་འདོན་པ་དང་། ཐག་རིང་ལ་འགྲོ་སྐབས་གསོལ་བ་འདེབས་པ། རྨོ་འདེབས་བྱེད་སྐབས་རིམ་གྲོ་སྒྲུབ་པ། འབྲུ་རིགས་བསྡུ་སྐབས་གསོལ་མཆོད་བྱེད་པ་རེད། ས་ཆ་ལ་ལར་ནམ་རྒྱུན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཁྲོད་ཆར་འབེབ་པ་དང་སེར་བ་འགོག་པ། ལོ་ལེགས་ཡོང་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ལའང་བླ་གྲྭ་གདན་འདྲེན་བཞིན་ཡོད། མི་ལ་ལ་འཚོ་བའི་ཐད་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཕྲད་སྐབས་བཅའ་བ་རིམ་གྲོ་སྒྲུབ་པའམ་ཡང་ན་གྲྭ་བཙུན་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཞུ་བ་དང་། ཐ་ན་གྱོད་གཞི་བྱུང་སྟེ་མི་སྐྱ་ཚོས་སྡུམ་ཐབས་བྲལ་བའི་ཚེ་སྐབས་འགར་བླ་མས་སྡུམ་གྱི་ཡོད། དེ་བས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་སོར་སིམ་ཡོད་པ་རེད།\nལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཆོས་ལུགས་དང་། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་“ཆོས་གཉིས་གཞི་གཅིག་”རང་བཞིན་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་གཞི་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་པས། དཔེ་མཚོན་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་“ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་”གྱི་ལམ་ལུགས་ཆགས་པ་རེད། ལམ་ལུགས་དེར་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བོད་ས་གནས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། སྤྱི་ཚོགས། དམག་དོན། བཅའ་ཁྲིམས། དམངས་ཁྲོད་ལས་དོན་སོགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དུས་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་དོན་གཞི་རྩའི་ཚད་གཞིར་འཛིན་པར་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གྱི་བཀའ་བརྩི་བ་དང་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་དོན་བརྩི་སྲུང་ཞུ་རྒྱུ་དེ་རྩ་དོན་མཐོ་ཤོས་སུ་འཛིན་གྱི་ཡོད། དུས་མཚུངས་སུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྡོམ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བོད་རྙིང་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ལའང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་རེད། བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་རྙིང་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ནི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་མངའ་བདག་ཚོགས་པའི་གྲལ་རིམ་ཁེ་ཕན་དང་གྲལ་རིམ་དབང་སྒྱུར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། “ཆོས་ཁྲིམས་”དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་“ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་”གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཆ་ཚང་སྟེ།《ཞལ་ལྕེ་བཅོ་ལྔ་》དང་། 《ཞལ་ལྕེ་བཅུ་གསུམ》 《ཞལ་ལྕེ་བཅུ་དྲུག་》སོགས་ཀྱིས་མངའ་བདག་ཚོགས་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁེ་དབང་མཚོན་ཡོད། དཔེར་ན། གཏམ་སྤྱོད་གང་ཡང་ཆོས་དང་མཐུན་དགོས་ཤིང་། སྤྲུལ་སྐུ་བསད་ན་མིག་འདོན་པ་དང་རྐང་ལག་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཆད་ཐུ་མོ་སྣ་ཚོགས་དང་། མི་བསད་ན་སྟོང་འཇལ་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་ཆེན་པོ་སོགས་རབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་གཏོགས་པའི་མིའི་སྲོག་སྟོང་ལ་གསེར་ལུས་དང་ལྗིད་ཚད་མཉམ་པ་དང་། རིམ་པ་ཐ་མའི་ཐ་མར་གཏོགས་པའི་སྲོག་ཚབ་ལ་གྲེས་ཐག་གཅིག་འཇལ་བ་སོགས་སོ། །ཆོས་ལུགས་ལམ་ལུགས་ལ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ། དགོན་པའི་མངའ་བདག་ཚོགས་པའི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དམིགས་བསལ་དབང་ཆ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བཟོས་པ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཞི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་གཞི་རྩའི་རྣམ་པ་སོར་ཆུད་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ནི་མིས་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་ཕན་འབྲས་འཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཞིང་། ལོ་རྒྱུས་གོམས་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་“ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་”གྱི་དུག་ལྷག་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུའི་ནང་རྦད་དེ་གཙང་སེལ་བྱེད་ཐུབ་མི་སྲིད་དོ། །\nགསུམ། མཆོག་གྱུར་རང་བཞིན་དང་ཚད་ལྡན་རང་བཞིན་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་རིག་གནས་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྡུད་ལེན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྡོམ་ཁྲིམས་དེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་གཏིང་རིམ་དུ་འདྲེས་ཤིང་། “སྡོམ་པ་ལྔ་”དང་“དགེ་བ་བཅུ་”ཡི་བསམ་བློ་མི་རྣམས་ཀྱི་རུས་རྐང་དུ་ཟུག་ནས་ཁོ་ཚོའི་ནམ་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་ཚོད་འཛིན་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། སྲིད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་ལེན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་ལྟ་ཚུལ་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་དེའི་“སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་”ཡི་ལྟ་བ་རུ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་མཚོན་ཡོད། ནང་བསྟན་གྱི་དགོངས་པ་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་ཀྱང་མི་ཚེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། མི་ཚེར་“སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་”ཡི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་། སྐྱེ་འཆིས་བསྡུས་པའི་འཁོར་བའི་ངོ་བོ་ཡང་“སྡུག་བསྔལ་”ཡིན་པར་འདོད་ལ། “སྡུག་བསྔལ་”གྱི་འབྱུང་རྩ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་མ་རིག་པར་ཐུག་ཡོད། དེར་བརྟེན་མི་ནི་རྫོགས་མཐའ་མེད་པའི་“རིགས་དྲུག་འཁོར་བ་”ཡི་ཁྲོད་དུ་འཁོར་བ་རེད། སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་བ་དང་། སྐྱེ་འཆི་འཁོར་བའི་གནས་ལས་ཐར་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་མི་དགེ་བ་སྡོམ་དགོས་པ་དང་། ལུས་སེམས་གཉིས་གཅུན་དང་། ཕལ་པའི་ཚུལ་ལས་འདས་པ། དཀའ་སྡུག་བཟོད་པ། སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ། བློ་བདེ་གུ་ཡངས། དགྲ་གཉེན་མེད་པ། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས། སྡུག་བརྙས་བཟོད་སྒོམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་བཅས་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་བརྒྱུད་དེ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་རྒྱུ་དེའོ། །བསླབ་བྱ་འདི་དག་གིས་དོན་དངོས་ཐོག་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་འཆིང་རྒྱར་ཚུད་དུ་བཅུག་ཅིང་། ཚེ་ཕྱི་མར་རེ་བ་བཅོལ་ནས་ཚེ་འདིར་རང་མོས་རང་འཐད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བཟོད་བསྲན་བྱེད་དུ་འཇུག་པའམ། ཡང་ན་སྒྱིད་ལུག་དང་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་ལོག་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱི་དཀའ་སྡུག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་འདུན་པ་མེད་པར་གཏོང་བ་རེད། དེར་བརྟེན་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་སྟངས་དང་དགེ་བ་སྒྲུབ་སྟངས་ལས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་མངོན་གྱི་ཡོད་ལ། ཁོ་ཚོ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ཁ་ཏོན་འདོན་པ། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ། མཆོད་པ་འབུལ་བ། ཚེ་ཐར་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ལ་ཧ་ཅང་མོས་པ་རེད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་“ཡར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། མར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་”བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། ནང་བསྟན་གྱི་ཟུར་ངོས་ནས་བཤད་ན་“སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་དང་། མང་ཚོགས་ལ་ཁེ་ཕན་གཉེར་བ་”ཡི་ཡང་དག་པའི་རྩ་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་ཆོག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟུར་ངོས་ནས་བཤད་ན། གཞན་ཕན་རོགས་རམ་དང་དབུལ་སྐྱོར་རྒུད་སེལ་གྱི་དར་སྲོལ་བཟང་པོ་བསྐྲུན་ཆོག་པ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྡེ་ཡིས་སྤེལ་བའི་སེམས་ཁམས་ཞབས་ཞུ་དང་། དགེ་སྒྲུབ་ཞབས་ཞུ། མི་ཆོས་ཞབས་ཞུ། སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ། དམངས་ཕན་ཞབས་ཞུ་སོགས་ཀྱིས་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་ཕན་བྱ་གཞག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་དང་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་ཡོད་ལ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་རིག་གནས་དེ་ཆོས་ལུགས་པའི་སྡེ་ཡི་དགེ་སྒྲུབ་བྱེད་སྒོ་དང་མཉམ་དུ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད།\nད་ལྟ་ང་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་དུ་རིག་གནས་ལ་གྲུབ་ཆའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་རིག་གནས་དང་། བསམ་པའི་རིག་གནས།ཆབ་སྲིད་རིག་གནས་བཅས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་དང་། བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན།ཆབ་སྲིད་དཔལ་ཡོན་བཅས་སོ། ། ཡིན་ནའང་སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་ན། རིག་གནས་ལ་ཡོ་ཆས་རིག་གནས་དང་། ལམ་ལུགས་རིག་གནས། བསམ་པའི་རིག་གནས་བཅས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག་ལ། དེ་གསུམ་གས་རིག་གནས་མ་ལག་འཐུས་ཚང་བ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་པ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་གཞུང་ལུགས་མ་ལག་ཅན་དང་ཆོ་ག་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་ནང་བསྟན་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་ཆོས་ངེས་ཅན་ལྡན་པའི་རིག་གནས་མ་ལག་ཆ་ཚང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་པས། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་བྱུང་འཕེལ་ལ་བྱས་རྗེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཞག་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཡོ་ཆས་རིག་གནས་ལ་གཙོ་བོ་གནས་མཆོག་དང་། དགོན་པ། ལྷ་ཁང་། སྐུ་བརྙན།མཆོད་རྟེན། མཆོད་ཆས། མཆོད་རྫས་བཅས་དང་། ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བར་མཁོ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་དག་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་དག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འདུ་ཤེས་ཕྱིའི་དངོས་པོས་མཚོན་པ་ཡིན་པ་དང་།བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཚུགས་ཤིང་གནས་པའི་དངོས་པོའི་རྨང་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོར་ཡང་བཏང་ཡོད།\nགནས་མཆོག་ལ་མཚོན་ན། ལྷ་ས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གནས་མཆོག་ཏུ་བརྩི་བ་དང་། རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གདན་ས་ཡིན་ཞེས་གནས་མཆོག་ཏུ་བཀུར་བ་དང་། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་འཁྲུངས་སའི་གནས་མཆོག་ཏུ་འདོད་ཅིང་། གངས་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གནས་རི་གྲགས་ཅན་དང་། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལྷ་མཚོ་གྲགས་ཅན་ཡིན།\nད་ལྟ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དགོན་པ་3500ལྷག་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཁྲོད་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ་1780ལྷག་ཡོད་པའི་ནང་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ནང་བསྟན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་ཡོད། དེ་ཡང་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། བསམ་ཡས་དགོན་པ། ས་སྐྱ་དགོན་པ། མཚུར་ཕུ་དགོན་པ། དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་ཆེན་དྲུག་སོགས་སོ་སོར་རང་རང་གི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་རེ་ལྡན་ལ། འཐུས་ཚབ་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྙིང་ངེས་ཅན་ལྡན་པ་རེད། པོ་ཏ་ལ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་། དགའ་ལྡན། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། འབྲས་སྤུངས། བསམ་ཡས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་གནད་ཆེའི་གྲས་སུ་བཞག་ཡོད་ལ། པོ་ཏ་ལ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སློབ་གསོ་ཚན་རྩལ་རིག་གནས་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གྲས་སུ་བཞག་ཡོད།\nལྡེར་བཟོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ། ལི་མ་དང་། ཤིང་བརྐོས། འཇིམ་སྐུ། རྡོ་བརྐོས། མེ་ཏོག་མཆོད་པའི་ལྡེར་སྐུ་སོགས་རིགས་དུ་མ་ཡོད་ལ། གཙོ་བོར་ལི་མ་དང་། འཇིམ་སྐུ། ཤིང་བརྐོས་སོགས་ཡོད། དཔེར་ན། སི་ཁྲོན་སྡེ་དགེ་དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བྱམས་པའི་ཟངས་སྐུ་ལ་“ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱམས་སྐུ་ཆེ་ཤོས་”ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཡོད་ལ། སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་ལི་ཐང་དགོན་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་བརྙན་ལ་“འཛམ་གླིང་ལྷ་ཁང་ནང་གི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཟངས་སྐུ་ཆེ་ཤོས་”ཞེས་རྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བཟོ་བཀོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་དེ། རང་རྒྱལ་གྱི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་བཞིའི་བོད་ཁུལ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་པར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འཕོས་སའི་ས་ཕྱོགས་ཁག་ཏུ་བཟོ་དབྱིབས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་མཐོང་ཐུབ་ལ། དེས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཚོན་མདངས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་ཞིག་བསྣན་ཡོད། བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁའི་བསམ་ཡས་དགོན་པའི་མཆོད་རྟེན་དང་ཟུར་མཁར་གྱི་རྡོའི་མཆོད་རྟེན་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་འཇོག་པ་དང་། རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་མཆོད་རྟེན་དང་། མཚོ་སྔོན་ཡུལ་ཤུལ་གྱི་འཛོམ་ཉག་མཆོད་རྟེན། སྐུ་འབུམ་དགོན་པའི་གསེར་གདུང་ཆེན་མོ་དང་བདེ་བཤེགས་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད། ནང་སོག་མཁར་སྔོན་པོའི་བློ་གསལ་གླིང་གི་རྡོར་གདན་རིང་བསྲེལ་མཆོད་རྟེན། པེ་ཅིན་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་དགོན་པའི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རིང་བསྲེལ་མཆོད་རྟེན་སོགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཆོད་རྟེན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་ལེགས་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་དང་། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ནས་དགུ་པའི་བར་གྱི་སྐུ་གདུང་ལྷན་བཞུགས་ཀྱི་མཆོད་སྡོང་དང་མཆོད་ཁང་ཤར་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་དང་མཆོད་ཁང་སྲིད་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཆོད་རྟེན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན་ནོ། །\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལམ་ལུགས་རིག་གནས་ལ་གཙོ་བོ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྩ་འཛུགས་སྒྲིག་གཞི་དང་། སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས། གུས་སྲོལ་ཚད་གཞི། འདུལ་ཁྲིམས་སྒྲིག་ལམ། ཕྱག་ལེན་ཆོ་ག དུས་མཆོད་མཛད་སྒོ་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་མཚོན་སྟངས་ཡིན་པ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རྐང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་རྩ་འཛུགས་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན་པས། དེས་ཀྱང་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དཔལ་ཡོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བཏང་ཡོད།\nདགོན་སྡེའི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ཕྱོགས་སུ། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོས་དོ་དམ་མ་ལག་དང་དོ་དམ་མི་སྣའི་ལས་འགན་མི་འདྲ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད། དཔེར་ན་སློབ་གཉེར་རྩ་འཛུགས་དང་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་སོགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། བསྐོས་མིས་གཞུང་དོན་ལ་གྲོས་མོལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་སྤྱད་ནས་ཉིན་རྒྱུན་གྱི་ལས་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་རེད། གྲྭ་བཙུན་གྱི་གོ་གནས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལ་ད་དུང་འགན་ཡུན་ངེས་ཅན་ཡོད། དམངས་གཙོ་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་རྗེས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་མཁན་པོ་སོགས་གཙོ་བྱས་ཏེ་དགོན་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དེ་དམངས་གཙོའི་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་སུ་བསྒྱུར། སྒྲིག་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་དོ་དམ་ཕྱོགས་སུ། དགོན་པ་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་སྤྱིར་བཏང་དུ་གླིང་དང་གྲྭ་ཚང་། ཁམས་ཚན་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བཀར་ལ། གྲྭ་ཚང་ནི་རྨང་གཞིའི་སྡེ་ཚན་ཡིན་པ་དང་སློབ་གླིང་དང་འདྲ་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་། རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་། དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་སོགས་ལྟ་བུའོ། ། སློབ་གཉེར་ནི་གཙོ་བོ་“རིག་པའི་གནས་བཅུ་”(རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔ་ནི་ནང་དོན་རིག་པ། ཚད་མ་རིག་པ། སྒྲ་རིག་པ། བཟོ་བ་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ་དང་། རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་ནི་སྐར་རྩིས། སྙན་ངག མངོན་བརྗོད། སྡེབ་སྦྱོར། ཟློས་གར)སོགས་ལ་བྱེད་དོ། །\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་ལ་སོ་སོར་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་ལྡན། དགེ་ལུགས་པ་ཕུད་གྲུབ་མཐའ་གཞན་པས་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མཐོང་ཆེན་བླ་ལྷག་ཏུ་བྱེད་ལ་སོ་སོར་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་ལྡན་པ་རེད། དཔེར་ན་རྙིང་མ་པས་གཙོ་བོ་《སྒྱུ་འཕྲུལ་དྭ་བ་》དང་《ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ》 《དགོངས་པ་འདུས་པ》《རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་》སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད། དེ་ལས་《རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་》ཡི་ཁྲིད་ལ་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་སྡེ་གསུམ་དུ་དབྱེ། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པར་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་(1308-1364)གྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་བ་སྙིང་ཐིག་གི་བཅུད་ཕྱུངས་པའི་《ཀློང་ཆེན་མཛོད་བདུན་》(《ཡིད་བཞིན་མཛོད》 《མན་ངག་མཛོད》《ཆོས་དབྱིངས་མཛོད》 《གྲུབ་མཐའ་མཛོད》 《ཐེག་མཆོག་མཛོད》 《ཚིག་དོན་མཛོད》 《གནས་ལུགས་མཛོད》)བརྩམས་ཤིང་། དེ་ནི་རྙིང་མ་པའི་རྩ་བའི་ཆོས་གཞུང་ཡིན།⑨རྙིང་མ་པའི་ཆོས་གཞུང་གལ་ཆེན་གཞན་ཞིག་ནི་“གཏེར་མ་”ཡིན། ས་སྐྱ་པའི་གསང་སྔགས་སྐོར་ལ་ལུགས་གསུམ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་ངོར་ལུགས་དང་། ཀུན་དགའི་ལུགས། ཚར་ལུགས་སོ། །ས་སྐྱ་པའི་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དག་གིས་ལམ་འབྲས་སྐོར་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་སོགས་གསུང་ཆོས་འབོར་ཆེན་བརྩམས་ཡོད་ལ།དེ་ལས་ས་སྐྱའི་མེས་པོ་ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་(1092-1158)ཡིས་ལམ་འབྲས་གཞུང་ལུགས་སྐོར་ལ་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དགུ་ལྷག་བརྩམས་ཡོད།⑩ དཔེར་ན་《ལམ་འབྲས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྐང་》སོགས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལྟ་དགོངས་ཀྱིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་དུ་གཙོ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་པར་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་བཞག་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསླབ་གནས་མི་ཆོས་ལའང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསླབ་གནས་ལམ་ལུགས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནང་དོན་བསྩལ་ཡོད་ཅིང་། སྤྲུལ་སྐུ། མཁན་པོ། ཡོངས་འཛིན་སོགས་གོང་རིམ་མི་སྣ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་སྣེ་མང་རྙོག་འཛིང་ཡིན་པས། ལམ་ལུགས་རིག་གནས་ལ་ཁྱད་ཆོས་སྣ་མང་ལྡན་ཞིང་ཚོན་མདངས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་བྱས་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་ལ་བསྟན་པ་སྔ་དར་དུས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་རྒྱ་གར་གྱི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ལུགས་དར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་དུས་མཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱང་དང་ལེན་བྱས་ཡོད་པས། བརྒྱུད་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ལ་ཆོ་ག་ཤིན་ཏུ་སྣེ་མང་འདྲེས་འཛིང་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་གསང་སྔགས་དབང་བསྐུར་དང་སྒྲིབ་སྦྱོང་ཕྱག་ལེན་སོགས་ལ་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཁྱོན་ནས་བྱུང་མེད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་བྱེད་སྒོ་ཡང་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྣང་། ད་ལྟ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དུས་ཆེན་ལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་། ས་ག་ཟླ་བ། ལྷ་བབས་དུས་ཆེན། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་དུས་ཆེན་ནས་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བའི་ཞོ་སྟོན་དུས་ཆེན་སོགས་ཡོད། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱི་འཁྲུངས་སྐར་དང་འདས་སྐར་སོགས་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་ཚུལ་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། དགོན་སྡེ་སོ་སོར་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དུས་ཆེན་ལ་དཔེར་ན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་གོས་སྐུ་ཆེན་མོ་དང་། སེ་རའི་ཕུར་མཇལ། གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གོས་སྐུ་ཆེན་མོ་སོགས་དུས་ལྟར་སྤེལ་ནས་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་དང་མང་ཚོགས་གཞན་དག་རིག་གནས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་ལ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནང་དོན་ཁ་སྣོན་བྱས་པ་རེད །\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་པའི་རིག་གནས་ལ་གཙོ་བོར་ཆོས་གཞུང་གསུང་རབ་དང་། ནང་བསྟན་ལྟ་གྲུབ། ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ། རོལ་དབྱངས་ཞབས་བྲོ་སོགས་འདུས་ལ། དེ་དག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་སྟངས་སྣ་མང་ཡིན་ལ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རྐང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་སྲོག་ཤིང་ཡང་ཡིན། ཡོ་ཆས་རིག་གནས་དང་ལམ་ལུགས་རིག་གནས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཀྱི་ཕྱི་ཤུན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། བསམ་པའི་རིག་གནས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཀྱི་ནང་སྙིང་ཡིན་པས། ཕྱོགས་ག་གེ་མོའམ་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྟེང་ནས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བཏང་ཡོད།\nནང་བསྟན་གྱི་རིག་གཞུང་མ་ལག་ནི་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་སྟེ་ཕྱོགས་བཞིའི་སྒོ་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དད་པ་རིག་པ་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པ་བཅས་བཞི་རུ་བཀར་བ་ཡང་ཡོད། ཕྱོགས་དེ་བཞིའི་སྒྲོམ་གཞི་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་ནན་སྟོན་བྱེད་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དུ་གོ་བ་བླངས་ཀྱང་ཆོག་ལ། དེ་ལས་སྒོམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་གཉིས་ནི་ལམ་མོ། །\n“ལྟ་བ་”རུ་ནང་བསྟན་གྱི་རྨང་གཞིའི་ལྟ་དགོངས་དང་སྲོག་ཤིང་གི་བསམ་བློ་བསྡུས་ཡོད་ལ། གཙོ་བོ་ནང་བསྟན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་དང་མི་ཚེའི་ལྟ་ཚུལ། གཞན་ཡང་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་ཉིད་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི། ལྟ་བ་བཀར་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོགས་སྲོག་ཤིང་གི་འདུ་ཤེས་ཚུད་ཡོད།\nནང་བསྟན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན། འཇིག་རྟེན་ལ་མུ་མཐའ་མེད་ཅིང་། དེ་ལ་བལྟོས་མེད་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཀྱང་ངོས་འཛིན་དུ་མེད། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་“ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་”དང་། “སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན” “ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་”བཅས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཡོད། དེ་ཡང་“ཁམས་གསུམ་”ཟེར་བ་ནི་འདོད་ཁམས་དང་གཟུགས་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་བཅས་གསུམ་ཡིན་ལ། འདོད་ཁམས་ལ་ཡང་“རིགས་དྲུག་”སྟེ་ལྷ་དང་མི། ལྷ་མ་ཡིན། དམྱལ་བ། ཡི་དྭགས། དུད་འགྲོ་བཅས་སུ་དབྱེ་བ་རེད། ནང་བསྟན་གྱིས་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོས་འཛིན་ནི་གཙོ་བོར་“འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་”བཅས་ལྟ་བ་བཀའ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡིས་མཚོན་པར་བྱེད། དེ་ཡང་ནང་བསྟན་གྱིས་“རྟེན་འབྱུང་སྟོང་ཉིད་”ཀྱི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་པས། འཇིག་རྟེན་ནི་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་འདོད།\nནང་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་ལྟ་བའི་སྲོག་ཤིང་གི་བསམ་བློ་ནི་“སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ། འགོག་པའི་བདེན་པ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་”བཅས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་མཚོན་པར་བྱེད་ལ། མི་ཚེ་ནི་“སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་”སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁེངས་པ་དང་། སྐྱེ་འཆི་རེས་མོས་སུ་འཁོར་བའི་ངོ་བོ་ནི་“སྡུག་བསྔལ་”ཡིན་པ། “སྡུག་བསྔལ་”གྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་དང་། དེ་ནི་“ལས་”ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་དང་མི་ཚེའི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། ལོག་ལྟ་སྟེ་“རྩ་ཉོན་དྲུག་”ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་“ལས་”བསགས། རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་། “རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་”བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་འཆི་རེས་མོས་སུ་“རིགས་དྲུག་འཁོར་བ་”རུ་འཁྱམས་པ་རེད། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ལས་ཐར་བར་འདོད་ན་ཀུན་འབྱུང་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཀག་ནས། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་དང་སྐྱེ་འཆི་རེས་མོས་སུ་འཁོར་བར་བྱེད་པའི་བསྐྱེད་བྱ་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་བསལ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞི་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞི་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པའི་ལམ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། ནང་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་ལྟར་ན། མི་ཚེ་ཡི་སྙིང་པོ་ནི་“སེམས་འདུལ་བ་”དེ་ཡིན་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་ཚེ་གཞི་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་འགོག་པ་དང་། ལམ་སྒྲུབ་པ་དང་། འགོག་བདེན་མངོན་འགྱུར་བཅས་ཡོང་ཞིང་། ཁམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་“སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་”ཚར་གཅོད་པ་དང་། སྐྱེ་འཆི་རེས་མོས་སུ་འཁོར་བ་ཡི་“བསྐྱེད་བྱ་འབྲས་བུ་”ཚར་གཅོད་ལ། དུག་གསུམ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར། “བདག་མེད་”རྟོགས་ནས་མྱང་འདས་ཞི་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །\n“སྒོམ་པ་”ནི་གྲུབ་པ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་དང་བྱེད་སྟངས་སྟེང་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་མཚོན་ལ། དེ་ཉིད་ནང་བསྟན་གྱི་བརྟག་ཐབས་སྨྲ་བར་བརྩིས་ཆོག དེ་ལ་གཙོ་བོར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ལུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། “ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་”(སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ)དང་“འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་”(ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ། ཡང་དག་པའི་ངག ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན)སོགས་“བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་” (དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི། ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། རྣམ་བྱང་དབང་པོ་ལྔ། རྣམ་བྱང་གི་སྟོབས་ལྔ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད)ལ་སྤྱོད་པ། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འདུའོ། །\n“སྤྱོད་པ་”ནི་ནང་བསྟན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བཏོན་པའི་བླང་བྱ་ཡིན་ཞིང་། ནང་བསྟན་གྱིས་ནང་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་དད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། ཡང་དག་པའི་སྤྱོད་པ་ལྡན་པའི་བླང་བྱ་འདོན་ལ། དེ་ནི་གཙོ་བོར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བསླབ་པ་ལྔ་དང་དགེ་བ་བཅུ་སྲུང་བརྩི། འདུལ་ཁྲིམས་ནན་དུ་སྲུང་བ་དང་སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་བ། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱོད་པ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་རུ་བསམ་པ། ཡར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་གཉེར་ཞིང་། མར་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ། བྱམས་པ་ཚད་མེད་དང་། སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད། དགའ་བ་ཚད་མེད། བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་བཅས་“ཚད་མེད་བཞིའི་སེམས་བསྐྱེད་”མ་ཉམས་པར།“སེམས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་མ་ལུས་སྒྲོལ་བར་བགྱི། །ཉོན་མོངས་མཐའ་ཡས་མ་ལུས་སྤང་བར་བགྱི། །ཆོས་ཕུང་རྒྱ་མཚོ་མ་ལུས་རྟོགས་པར་བགྱི། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་མངོན་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱི། །”ཞེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཆེན་མོ་བཞི་ལ་གནས་པར་བྱ་བའོ། །\n“འབྲས་བུ་”ཡིས་ནི་དོན་ངོ་མར་མི་ཚེའི་འབྲས་བུ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། ནང་བསྟན་ལ་“ལམ་གསུམ་”གྱི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི་ཐར་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ། གཉིས་པ་ནི་བདེ་འགྲོ་གསུམ་(ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན)གྱི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ། གསུམ་པ་ནི་ངན་འགྲོ་གསུམ་(དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་གསུམ)དུ་ལྟུང་བ་བཅས་སོ། །ཡིན་ནའང་ནང་བསྟན་གྱིས་སྙེག་པ་ནི་བདག་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། མཇུག་མཐའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཐར་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་རྒྱུ་དང་། འཁོར་བའི་གནས་ནས་ཐར་ཏེ་རྟག་པ། བདེ་བ། བདག དག་པ་བཅས་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་དེའོ། །\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་གསུང་རབ་བསྟན་བཅོས་རི་བོའི་གཏོས་དང་མཉམ་པ་བཞུགས་ཤིང་། དེ་ལས་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་བོད་ཡིག་བཀའ་བསྟན་རྣམ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བཀའ་འགྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བཀའ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་བོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཅོག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་འགྱུར་དུ་བཀའ་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་འདུས། པར་གཞིའི་ཕྱོགས་སུ། བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀར་པར་གཞི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་གླེགས་བམ་གྱི་གྲངས་ཀ་ཡང་མཚུངས་པ་མིན། དཔེར་ན་སྣར་ཐང་པར་དང་། པེ་ཅིན་པར། སྡེ་དགེའི་པར། ཅོ་ནེའི་པར། ལི་ཐང་པར་སོགས་ཡོད། པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་བོད་ཡིག་བཀའ་བསྟན་གཉིས་དཔེ་བསྡུར་ཞུས་རྗེས་ཀྱི་སྤྱིའི་དཀར་ཆག་ཏུ་《བཀའ་འགྱུར་》དུ་རྒྱུད་སྡེའི་སྐོར་ལ་བམ་པོ་757དང་། མདོ་སྡེའི་སྐོར་ལ་བམ་པོ་382བཅས་བསྡོམས་པས་བམ་པོ་1139བཞུགས། 《བསྟན་འགྱུར་》དུ་བསྟོད་ཚོགས་སྐོར་ལ་བམ་པོ་73དང་། སྔགས་རྒྱུད་སྐོར་ལ་བམ་པོ་2938དང་། མདོ་གཞུང་དང་རིག་གནས་སྐོར་ལ་བམ་པོ་698བཅས་བསྡོམས་པས་བམ་པོ་3700བཞུགས།⑾ དེ་ལས་བོད་ཡིག་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དད་མོས་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལུང་དུ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་བཀའ་བསྟན་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཡིག་སྒྱུར་ཐད་བྱ་བ་མང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྔར་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་། དཔེ་བསྡུར་པར་གཞི་ཆ་ཚང་ཤོས། དཔེ་བསྡུར་མ་ལག་ཚང་ཤོས། དབང་གྲགས་ཆེ་ཤོས་བཅས་ཡིན་པའི་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་པར་གཞིའི་《བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མ་》པར་སྐྲུན་གྱི་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱས། པར་གཞི་གསར་པའི་བོད་ཡིག་བཀའ་བསྟན་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཆོས་ཚན་4842ཡོད་པ་དང་ ། དེ་ལས་《བཀའ་འགྱུར་》དཔེ་བསྡུར་མར་དེབ་108དང་། 《བསྟན་འགྱུར་》དཔེ་བསྡུར་མར་དེབ་124ཡོད།⑫ ད་ཆ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་《ཀྲུང་ཧྭའི་བོད་ཡིག་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》ལེགས་སྒྲིག་གི་བྱ་བ་འགོ་བརྩམས་ཟིན་པ་དང་། ལོ་བཅོ་ལྔའི་ནང་བཀའ་བསྟན་མ་ཡིན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཁས་དབང་དག་གི་གསུང་རབ་བསྟན་བཅོས་ཁག་བསྡུ་སྒྲིག་པར་སྐྲུན་གྱི་འཆར་གཞི་བཟོས་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རི་མོ་དང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྲུབ་མཐའ་གྲགས་ཅན་མང་པོ་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་སྨན་ཐང་ལུགས་དང་། མཁྱེན་བརྩེ་ལུགས། ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ལུགས་བཅས་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རི་མོའམ་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འབོད། དེ་མིན་ད་རུང་བལ་པོའི་ལུགས་དང་། ཇོ་ནང་ལུགས། རེབ་ཀོང་ལུགས་སོགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཚང་མར་རང་གི་ཐུན་མིན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་དང་ཁྱད་ཆོས་མངའ་བ་རེད། དེང་རབས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་མིང་དུ་གྲགས་པའི་རི་མོ་འབྲི་ལུགས་དེ་དག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱས་པས། དེང་རབས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཚོན་མདངས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་བསྩལ་ཡོད། ད་ཆ་སྨན་ཐང་དང་མཁྱེན་བརྩེ། ཀརྨ་སྒར་བྲིས་བཅས་གསུམ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་མིང་ཐོ་ཁག་དང་པོའི་ནང་བཅུག་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་འབར་བའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་དང་། ནོར་བུ་གླིང་ག ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་། བསམ་ཡས་དགོན། ས་སྐྱ་དགོན། རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེ་བཅས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་སོགས་ཀྱི་ཉམས་གསོ་དང་སྲུང་སྐྱོང་ལ་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་བླངས་ཡོད་པ་དང་། དེང་རབས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལྡེབས་རིས་ཀྱི་རྨད་བྱུང་ཆུ་ཚད་ཀྱང་དངོས་སུ་མཚོན་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རོལ་མོའི་མ་ལག་ཁྲོད་དུ་རོལ་མོའི་གཞུང་ལུགས་མ་ལག་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རོལ་མོ་(མགྲིན་དབྱངས)དང་རྐྱེན་གཞན་ལས་བྱུང་བའི་རོལ་མོ་(རོལ་དབྱངས)གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་མ་ལག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད། དེང་རབས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་འདོན་དབྱངས་རྟ་ཅན་གྱི་བྱེད་སྒོ་དང་། རོལ་ཆས་དཀྲོལ་བའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སོགས་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རོལ་མོ་རྒྱུད་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་ཡིན། གཞན་ཡང་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་རིང་པོའི་ནང་ཆགས་ཤིང་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རོལ་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་རྒྱུད་འཛིན་དང་གོང་འཕེལ་ཐོབ་ཡོད་ལ། དེང་རབས་ཀྲུང་གོ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་འཛམ་གླིང་གི་རོལ་མོའི་སྡེ་རུ་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་བཞག་ཡོད། དཔེར་ན་ཀན་སུའུ་བླ་བྲང་དགོན་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རོལ་མོ་(མདོ་དར)དང་། མཚོ་སྔོན་བོད་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འདོན་རྟ་གཉིས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་མིང་ཐོ་ཁག་གཉིས་པའི་ནང་ཚུད་ཡོད། ཇོ་ནང་པའི་རོལ་མོ་ནི་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ད་ཡོད་རོལ་མོ་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་པས། དེ་ལ་“ཀྲུང་གོའི་རོལ་མོའི་འགྱུར་རྡོ་གསོན་པོ་”རུ་འབོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་མིང་ཐོ་ཁག་གསུམ་པའི་ནང་ཚུད་ཡོད། འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མ་དགོན་འབྲི་གུང་མཐིལ་དགོན་པའི་ནང་ཆོས་རོལ་མོ་དེ་2008ལོའི་ཟླ་6པའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་མིང་ཐོ་རུ་ཚུད་ཡོད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གར་འཆམ་གྱིས་ཀྱང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཚོན་མདངས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་བསྩལ་ཡོད། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་བོན་ཆོས་དང་ཕྱིས་བྱུང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་ཀྱི་རྙིང་མ་པ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པ། ས་སྐྱ་པ། དགེ་ལུགས་པ་སོགས་ཚང་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་གར་འཆམ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་སོ་སོའི་རྣམ་པ་དང་ནང་དོན་སོགས་འདྲ་མི་འདྲ་ཅི་རིགས་ཡོད་ནའང་། སྤྱིར་བཏང་དུ་ཚང་མར་“རྡོ་རྗེ་བདུད་འདུལ་གར་འཆམ་”ཞེས་པའམ། “རྡོ་རྗེའི་གར་”ཞེས་པའམ་ཡང་ན་“རྡོ་རྗེའི་ཆོས་གར་”ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བོད་སྐད་ནང་སྤྱིར་བཏང་དུ་“འཆམ་”ཞེས་རྗོད་ཀྱི་ཡོད།དཔེར་ན་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་བདུད་འདུལ་གར་འཆམ་དང་། བསམ་ཡས་དགོན་པའི་རྡོ་རྗེའི་གར་འཆམ། སི་ཁྲོན་མཛོད་དགེ་རྫོང་གི་ས་སྐྱ་པའི་དགོན་པ་ཆོས་སྐྱིད་དགོན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་གར་འཆམ། མཚོ་སྔོན་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་གར་འཆམ་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་གར་འཆམ། ཀན་སུའུ་བླ་བྲང་དགོན་པའི་དུས་འཁོར་རྡོ་རྗེ་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་གར་འཆམ། བོད་ལྗོངས་འབྲི་གུང་མཐིལ་དགོན་གྱི་འབྲི་གུང་ཆོས་སྐྱོང་གི་གར་འཆམ་སོགས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གར་འཆམ་ཁྲོད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་དོ། །\nསུང་དང་ཡོན་གྱི་དུས་སྐབས་ནས་བཟུང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་མཚམས་མེད་པར་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་དང་། ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་པེ་ཅིན་དང་རི་བོ་རྩེ་ལྔ། ཁྲེང་ཏེ་ལ་སོགས་པར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གནས་མཆོག་མང་པོ་ཆགས་ཏེ། དགོན་སྡེ་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བཟོ་སྐྲུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལྟ་དགོངས་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་ཀྱང་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་དར་བ་ཡིས། ཀྲུང་ཧྭའི་མི་རིགས་ཁག་བར་རིག་གནས་འབྲེལ་འདྲིས་དང་བརྗེ་སྤེལ་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་།\nནང་བསྟན་རིག་གནས་ཕན་ཚུན་བརྗེ་རེས་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་རྒྱ་བོད་སོགས་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱས་པའི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། 1260ལོར་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་ས་གོང་མ་རུ་ནང་བསྟན་ལ་སྤྱི་འདོམས་བྱེད་པའི་སྒྲིག་གཞི་ཙུང་ཐུང་སུའོ་ཞེས་པ་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། དེ་ནི་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་རིམ་པའི་གྲྭ་བཙུན་ལས་དོན་སྡེ་ཁག་བཙུགས་པ་སྔ་ཤོས་ཡིན་ལ། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་ཏི་ཤཱིར་བཀུར་ཏེ་གཡང་ཊི་ལས་བྱས་པའི་ཐམ་ག་དང་ཀྲུང་ཡོན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་ཡོངས་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་ལུང་ལས་གནང་ངོ་། །1264ལོར་ཡང་བསྐྱར་ཙུང་ཀྲི་ཡོན་ཞེས་པ་བཙུགས་ཏེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལས་དོན་དང་བོད་ཁུལ་གྱི་ཆོས་སྲིད་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ་མཛད་པས། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསྟན་སྔར་བས་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བར་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་པ་དང་། ཁྱབ་ཁོངས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་ལའང་སྔར་མེད་སྐུལ་འདེད་བཏང་། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། 1285ལོ་ནས་1288ལོའི་བར་དུ་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་རྒྱ་བོད་ཡུ་གུར་སོགས་མི་རིགས་ཁག་གི་བླ་ཆེན་དང་མཁས་པ་རྒྱལ་སའི་ཆོས་རྒྱས་གླིང་དགོན་པར་གདན་དྲངས་ནས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་ཕན་ཚུན་བསྡུར་དུ་བཅུག་སྟེ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ལ་དཀར་ཆག་གསར་པ་《དཱའི་ཡུའན་ཧྥ་པོའུ་ཥན་ཐུང་ལུས་མཛད་པ་》ཞེས་པ་བམ་པོ་10ཅན་ཞིག་བཞེངས། དེ་ནི་རྒྱ་བོད་སྐད་ཡིག་གཉིས་ལ་འཁོད་པའི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཐོག་དང་པོར་ཕན་ཚུན་བསྡུར་དཔྱད་མཛད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་སྐད་གང་དུ་བྱས་པའི་བཀའ་བསྟན་ལ་“ཆོས་ཚན་གང་ཡོད་མེད་དང་བམ་གྲངས་ག་ཚོད་དུ་བགྱིས་པ་”སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཆེས་ཐོག་མར་གསལ་ཁ་བྱུང་བའང་ཡིན་ནོ། ། རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་སྦྱོར་དང་ནང་དོན་ལའང་“གང་ཞིག་འགྱུར་ཆད་པ་”དང་། “གང་ཞིག་འགྱུར་མང་བ” “གང་ཞིག་འགྱུར་ཅུང་ཟད་ཉུང་བ” “གང་ཞིག་འགྱུར་གཅིག་མཐུན་ཡིན་པ་”ལ་སོགས་པའི་མཆན་བཏབ་སྟེ་སོ་སོར་བམ་པོ་1644ཡི་རྗེས་སུ་བཀོད་ཡོད།⑬ དེ་ནི་རིག་གནས་ལས་གཞི་གཏོས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སུ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་ཕན་ཚུན་དཔེ་སྡུར་བྱེད་པར་རྨང་གཞི་བཏིང་ཡོད་དོ། ། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཕན་ཚུན་བརྗེ་རེས་བྱས་པ་དང་འབྲེལ། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱིས་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ས་གནས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཐད་ལ་སྒྲོག་ཐག་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་སྔར་བས་འདོན་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱིས་རྒྱ་བོད་དང་། བོད་དང་མི་རིགས་གཞན་དག་བར་དུ་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བར་ཟམ་པའི་ནུས་པ་སྔར་བས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཤིང་། མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་པར་བྱས་རྗེས་གལ་ཆེན་བཞག་ཡོད།\nམིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་“ཆོ་ལོ་མང་དུ་སྩོལ་བ་”ཡི་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དབུ་ཁྲིད་མི་སྣ་ལ་ “རིན་ཆེན་ཆོས་རྒྱལ་”དང་། ས་སྐྱ་པའི་དབུ་ཁྲིད་མི་སྣ་ལ་ “ཐེག་ཆེན་ཆོས་རྒྱལ” དགེ་ལུགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་མི་སྣ་ལ་ “བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྒྱལ་”ཞེས་པའི་མཚན་བཏགས་གནང་བ་དེ་ནི་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་གནང་བའི་“ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་གསུམ་”ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལས་གཞན་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ད་དུང་ས་གནས་ཀྱི་ཝང་ལྔ་ཞེས་པའི་ལུང་ལས་འཇའ་ས་བཙུགས། དེ་དག་ནི་ཁྲན་ཧྭ་ཝང་དང་། ཙན་ཧྲན་ཝང་། ཧུའུ་ཅོ་ཝང་། ཁྲན་ཅོ་ཝང་། ཧྥུ་ཅོ་ཝང་བཅས་སོ། །ཆོས་རྒྱལ་ནི་གནས་གཅིག་ཏུ་གཏན་བཞུགས་གནང་བ་མི་མཛད་ཅིང་། ས་གནས་ཀྱི་ཝང་རྣམས་ལ་སོ་སོར་མངའ་རིས་བསྩལ་ཡོད་པས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པར་ས་གནས་སོ་སོའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་བྱེད། ས་གནས་ཀྱི་ཝང་ལྔ་པོ་ནི་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་དང་གྲུབ་མཐའི་ཡན་ལག་མི་འདྲ་བར་གཏོགས་པས། དེ་དག་གི་དབང་བསྒྱུར་མངའ་རིས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་བོད་ཡུལ་ཧྲིལ་པོར་ཁེབས་ཡོད་པ་རེད། ཝང་དེ་དག་ཚང་མར་གོང་མས་ཐམ་ག་འཇའ་ས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ཅི་རིགས་བསྩལ་ཡོད་པ་དང་། གོ་ཐོབ་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཆོག་ལ་དུས་ངེས་གཏན་ནང་གོང་མར་མཇལ་ཁ་ཞུ་བ་དང་སྐྱེས་འབུལ་དགོས། དེར་མ་ཟད་ཝང་ཚང་མའི་ས་ཐོག་ཏུ་རྟ་ཟམ་བཙུགས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ཁུལ་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་འགན་ལེན་བྱེད། དེ་ལྟར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཆོས་སྲིད་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཁོ་ནར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ཏེ། བོད་ས་གནས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ངོ་། །\nམིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་བོད་ཀྱི་སྐྱེས་འབུལ་ལམ་ལུགས་དེར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་པར་མ་ཟད། དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ཐད་ལའང་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བར་ཤུགས་སྣོན་བྱས་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་ལའང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། མིང་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་ཇ་རྟ་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཚོང་ར་མུ་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་།1371ལོར་ནོར་སྡེས་ཧྲའན་ཞི་དང་སི་ཁྲོན་གྱི་ཇ་རིགས་བོད་ཀྱི་རྟ་ལ་བརྗེ་ཆོག་པའི་གཏན་འཁེལ་བྱས་པས། ཇ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་ཡུལ་ཁག་ཏུ་ཇ་ཁྲལ་སྡེ་ཁག་བཙུགས་པ་དང་ཁྲལ་ཚད་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང་ཆིན་ཇུ་(དེང་གི་ཀན་སུའུ་ཐེན་ཧྲུའེ)དང་། ཐའོ་ཇུ་(དེང་གི་ཀན་སུའུ་བ་ཙེ)དང་། ཧོ་ཇུ་(དེང་གི་ཀན་སུའུ་ཀ་ཇུ)དང་། ཡ་ཇུ་(དེང་གི་སི་ཁྲོན་གཡག་རྔ)སོགས་སུ་ཆེད་དུ་ཇ་རྟ་དོ་དམ་སྡེ་ཁག་བཙུགས་ཏེ་ཇ་རྟ་བརྗེ་ཚོང་གི་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས།⑭ བོད་ལྗོངས་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་ལ་ཇ་རྟ་བརྗེ་ཚོང་བྱེད་པའི་བདག་དབང་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གིས་དམ་དུ་བཟུང་། ཇ་རྟ་དོ་དམ་སྡེ་ཁག་ཡོད་ས་དེ་བོད་དང་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་བར་གྱི་ཚོང་དོན་ལྟེ་བར་གྱུར་ལ། རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་གྱི་ལྟེ་བར་ཡང་གྱུར་པས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་སོགས་ཀྱི་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བ་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཏང་། སྐྱེས་འབུལ་མཁན་ཇེ་མང་དང་ཕན་ཚུན་གྱི་ཉོ་ཚོང་འབྲེལ་བ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་བསྟུན་ནས། རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་བྱེད་པར་ཟམ་པ་དང་སྒྲོག་ཐག་གསར་པ་བསྣན། སྐྱེས་འབུལ་གྲྭ་བཙུན་དང་ཚོང་པ་འབོར་ཆེན་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དང་བོད་ཀྱི་བར་འགྲོ་འོང་བྱས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྒྲོག་སྤེལ་མཁན་དུ་གྱུར་ལ། ལྷག་པར་དུ་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་དཔལ་ཡོན་སྒྲོག་སྤེལ་མཁན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཁོ་ཚོས་ཀྲུང་ཡོན་ས་ཁུལ་སོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བོད་ཡུལ་དུ་ནང་འདྲེན་བྱས་སོ། །\nཆིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་བོད་དང་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་བར་གྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་བརྗེ་སྤེལ་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་བྱུང་ལ། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་བཟོ་རྩལ་དང་མཛེས་རྩལ་བརྗེ་སྤེལ་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཞིང་། རིགས་དང་གྲངས་ཀ་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་སྔ་མའི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་ལས་བརྒལ་འདུག་པ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་སྔར་ལྟར་ཟམ་པ་དང་སྒྲོག་ཐག་གི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་རྩེ་ས་ཆར་ས་གདན་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པ་ལ་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་དར་གོས་རྒྱན་རིས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཏེ། ས་གདན་སྟེང་དུ་གཡུ་འབྲུག་ཁ་སྤྲོད་དང་། པདྨ་རྒྱ་བྱ། ཁྱུང་འབྲུག་ཁ་སྤྲོད་སོགས་ཀྱི་རི་མོ་ཐོན་ཡོད་ལ།⑮རི་མོ་དེ་དག་ཀྱང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཐུན་མོང་ལ་ཡོད་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་དར་གོས་བཟོ་རྩལ་དང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་ག་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཐང་ག་གསར་པ་སྟེ་འཚེམ་དྲུབ་ཐང་ག་བྱུང་། བོད་ཀྱི་བཟོ་རིག་མཛེས་རྩལ་ཡང་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་དེས་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་བཟོ་རིག་མཛེས་རྩལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་ཡོད། དཔེར་ན། ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་བཟོ་རྩལ་ཐོན་རྫས་ཁྲོད་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རི་མོ་དང་བརྙན་རིས་སོགས་འབོར་ཆེན་སྡུད་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །\nཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་བོད་ཡིག་གི་བཀའ་བསྟན་སོགས་རྒྱ་དང་སོག་པོ། མན་ཇུ་སོགས་མི་རིགས་བར་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དེ་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་ཁག་བར་དུ་བརྗེ་སྤེལ་བྱེད་པ་ཡང་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། ཚུལ་དེ་རྒྱ་བོད་སོག་མན་སོགས་ཡིག་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆའི་དཔར་འགྲེམ་དང་ཕན་ཚུན་བར་ལོ་ཙཱ་བྱས་པ་སོགས་ལས་མངོན་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱ་བོད་སོགས་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་གི་མཉམ་འདྲེས་སྟེང་དུ་ཡང་མངོན་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་སྟེ་དཔེར་ན་《ཆུ་ངོགས་གཏམ་རྒྱུད་》དང་། 《རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད》 《ཐང་སིན་བླ་མའི་རྣམ་ཐར》 《ངོ་མཚར་འདྲེ་སྒྲུང》 《པའོ་ཀུང་གྱོད་བཤད་》སོགས་བོད་ཡུལ་དུ་ཁྱབ་པ་དང་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་པ་མང་པོས་“རྒྱ་སྒྲུང་”ངམ་“རྒྱ་ཡི་གཏམ་རྒྱུད་”བཤད་ནས་སྐད་གྲགས་འབར་ཡོད།⑯\nམི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐབས་སུ། ནང་བསྟན་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་བྱེད་པ་ནི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཀྱིས་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དང་མི་རིགས་གཞན་པའི་རིག་གནས་བར་སྤེལ་རེས་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། སོག་བོད་ནང་བསྟན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་དང་མ་དངུལ་གྱི་སྐུལ་ལྕག་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ཟམ་མ་ཆད་པར་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་དང་། ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་བཀའ་ཆོས་གསུངས་ཤིང་རྒྱལ་སྲུང་གནོད་སེལ་དང་ལུགས་གཉིས་བསླབ་བྱ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བས། རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་སྤེལ་རེས་བྱེད་པ་དང་ཕྱོགས་གཉིས་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནུས་པ་མི་དམན་པ་བཏོན། དེའི་ནང་དུ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་དང་། དགའ་ལྡན་བྱིན་ཆགས་གླིང་གི་བླ་མ་པེ་ཕུ་རིན། ལྷ་སའི་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པའི་དགེ་བཤེས་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ། བོད་ལྗོངས་རི་བོ་ཆེ་ནོར་ལྷ་དགོན་པའི་ནོར་ལྷ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ། མི་ཉག་ཁམས་གསུམ་གྲགས་དགོན་པའི་གངས་དཀར་ཧོ་ཐོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་སོགས་ཡོད་ལ། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དེ་དག་གིས་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དར་སྤེལ་བཏང་བར་མ་ཟད། རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་སོགས་བོད་ལྗོངས་སུ་ཡང་དར་སྤེལ་བཏང་བ་རེད།\nརྒྱལ་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་1935ལོ་དང་1942ལོར་སོ་སོར་《རྒྱ་བོད་གྲྭ་བཙུན་སློབ་གཉེར་ལ་འགྲོ་བར་ཁ་གསབ་བྱེད་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་》དང་། 《སོག་བོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་གྱི་གྲྭ་བཙུན་བོད་ལྗོངས་སུ་སློབ་གཉེར་དུ་མངག་གཏོང་དང་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་སྒྲིག་སྲོལ་》འགྲེམ་བསྟར་བྱས་ཏེ།⑰ རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་བོད་ལྗོངས་སུ་སློབ་གཉེར་དུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་བ་ལ་ལམ་ལུགས་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འགན་ལེན་བྱས་པས། རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་བོད་ལྗོངས་སུ་སོང་ནས་ཆོས་ལུགས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དེ་རིམ་བཞིན་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་བྱེད་པའི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེའི་ཁྲོད་དུ་མིང་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏ་ཡུང་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཧྥ་ཙུན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནེང་ཧའེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པེ་སུང་སོགས་ཡོད།\nརྒྱལ་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་སྡེའི་མི་སྣའི་ཧུར་བརྩོན་འོག་ཏུ། པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་བོད་ཡིག་སློབ་གླིང་དང་། ཧྲང་ཧའེ་བོད་ཡིག་སློབ་གླིང་། ཧྲང་ཧའེ་བྱང་ཆུབ་སློབ་ཚོགས་བཅས་དང་། གཞན་ད་རུང་རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་གླིང་སོགས་ནང་ལོགས་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་མང་པོ་ཞིག་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་ཚུགས་ཤིང་། ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་དེ་དག་གིས་བོད་ཡིག་དང་བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་། འཇོན་མི་སྐྱེད་སྲིང་དང་རྒྱ་བོད་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ། རྒྱ་བོད་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐད་དུ་ནུས་པ་གལ་ཆེན་བཏོན་ཡོད།\n1931ལོར་སོག་བོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་གྲྭ་པའི་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་སྟེ་རྒྱལ་བཙུགས་པེ་ཕིང་གྲྭ་པའི་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཤིང་། དོ་དམ་བྱེད་མཁན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དེས་མངག་གཏོང་བྱས། སློབ་གྲྭས་ཚོས་རྒྱག་འཁེལ་འཐག་ཚན་ཁག་དང་རྫས་འགྱུར་བཟོ་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་སློབ་ཚན་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་རུ་ནང་བསྟན་ཆོས་གཞུང་དང་། བོད་རྒྱ་སོག་གསུམ་གྱི་ཡི་གེ། ས་རྒྱུས་དང་ལོ་རྒྱུས། སྤྱི་དམངས་རིག་པ་དང་རྩིས་དངོས་རྫས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་བསླབ་ཚན་མང་པོ་ཞིག་སློབ་དགོས་ལ། ཚོས་རྒྱག་དང་འཁེལ་འཐག འཕྲུལ་གློག བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར། བཟོ་གྲྭའི་དོ་དམ་སོགས་དོན་དངོས་ཐོན་སྐྱེད་དང་དོ་དམ་རྩལ་ནུས་མང་པོ་སྦྱོང་དགོས་པར་མ་ཟད་དངོས་སྦྱོང་ཡང་བྱེད་དུ་བཅུག་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སློབ་གསོ་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་པར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་འཚོལ་ཞིབ་འདོན་སྤྲོད་བྱས།⑱\nཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་ལ་བལྟས་ན། རྒྱ་བོད་སོགས་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་མཉམ་འདྲེས་དང་། སྒོས་སུ་རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་གྱི་བརྗེ་རེས་མཉམ་འདྲེས་ལས་ཆབ་སྲིད་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་བྱེད་ལས་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་བྱེད་ལས། རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་བྱེད་ལས་བཅས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ལྗོངས་ས་གནས་གཉིས་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་སྒྲོག་ཐག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ལྗོངས་ས་གནས་གཉིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཕན་ཚུན་དམ་པོར་སྦྲེལ་ཅིང་། ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ལྗོངས་ས་གནས་ལ་སྤྱོད་པའི་བདག་དབང་སྲུང་སྐྱོང་ནུས་ལྡན་བྱས་པ་དང་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་ནུས་ལྡན་བྱས་པ་རེད།རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་སོགས་མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་བརྗེ་རེས་མཉམ་འདྲེས་དེ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་བའི་སྐུལ་རྫས་དང་འདྲེས་རྫས་ལྟ་བུར་གྱུར་ལ། རིག་གནས་སྟེང་གི་མཉམ་སྡུད་མཉམ་གསོག་གིས་དཔལ་འབྱོར་སྟེང་གི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དང་། བརྩེ་དུང་སྟེང་གི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་བཅར་བ་གཉིས་སྐུལ་སྤེལ་དང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་བས། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ང་ཡོད་ལ་ང་ཡི་ཁྲོད་དུ་ཁྱོད་ཡོད་ཅིང་། སུ་ཡང་སུ་ལ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་སྣ་མང་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཆགས་པར་བྱས། རྒྱ་བོད་ནང་བསྟན་སོགས་མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་བརྗེ་རེས་མཉམ་འདྲེས་དེ་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་བྱེད་པའི་ཟམ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ལ། ཁྱེད་དགའ་ང་སྐྱིད་ཀྱིས་གཅིག་འདྲེས་སུ་སོང་ནས། བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཀྱིས་རྒྱ་བོད་སོགས་ཀྱི་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་ཁྲོད་རིམ་བཞིན་རྒྱའི་རིག་གནས་དང་རིག་གནས་གཞན་པ་སྡུད་ལེན་དང་སྒྲིག་བཅོས་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་རིག་གནས་རང་རྟོགས་བརྒྱུད་དེ་རང་ཉིད་གསར་འཛུགས་དང་རང་ཉིད་ཐོད་བརྒལ་མངོན་འགྱུར་བྱས་ནས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ལ་ཁྱད་ཆོས་དང་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྩལ་ཏོ། །\nཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་ཞུའི་ནང་བསྟན་དོན། “རིག་གནས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཤིག་གི་བླ་སྲོག་ཡིན། རིག་གནས་དར་རྒྱས་སུ་སོང་ན་རྒྱལ་ཁབ་དར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ལ། རིག་གནས་སྟོབས་ལྡན་དུ་སོང་ན་མི་རིགས་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྲོ། ཚད་མཐོ་བའི་རིག་གནས་རང་རྟོན་མེད་པ་དང་། རིག་གནས་ཀྱི་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་མེད་ཚེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་ཡང་ཡོད་མི་སྲིད། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་རིག་གནས་གསར་སྐྲུན་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་ཡོངས་སུ་བསླངས་ནས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།” ⑲ བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིང་ཞིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དང་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ནང་རྫོངས་དང་ཁྱད་གཤིས་གྲུབ་ཡོད་ལ། ཕྱོགས་ག་གེ་མོ་ནས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་དང་བླ་སྲོག་ཀྱང་གསལ་པོར་མངོན་ཡོད་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་རང་གཤིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བཏང་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ནང་གི་ཐུན་མིན་རིག་གནས་ཡིན་ལ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཁྲོད་ངེས་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཕྲག་ཏུ་ཁུར་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ནུས་པ་འདོན་དགོས།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས། རིག་གནས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ཡིན། དབྱིན་ཇིའི་རིག་གནས་མིའི་རིགས་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་མ་ལེན་ནོ་ཧྥུ་སུ་ཀེས་དེ་སྔ་གསུངས་དོན། “རིག་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་ཡང་དག་བྱེད་ན་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བརྒྱུད་དེ་ཡོང་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་། མི་རབས་རེ་རེའི་གསར་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཁམས་ཀྱིས་རིག་གནས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཁྲོད་དུ་འཚོལ་དགོས་པ་ཞིག་རེད།” ⑳ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཡི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ལ་མཚོན་ན། ལོ་ཟླ་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་དང་། མི་རིགས་མང་པོའི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་འདྲིས་འཕེལ་རིམ། ཀྲུང་ཧྭའི་མི་རིགས་ཁག་གི་ཕུལ་བྱུང་གཤིས་སྤྱོད་བཅས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཅིང་ཞུན་བརྡར་ཐེབས་པ་བསྣམས་ཡོད་པ་རེད། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བྱེད་པོ་མཛད་ནས་གསར་གཏོད་སྒོས་འཕེལ་གྲུབ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་ཡིན་ཞིང་། དཔལ་ཡོན་འདི་སྦྲུམ་ཞིང་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་དུ། ཀྲུང་ཧྭའི་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་དང་ཕུལ་བྱུང་གཤིས་སྤྱོད་ཀྱིས་བྱས་རྗེས་གལ་ཆེན་བཞག་པ་དང་། དེ་ལས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱུ་མང་ཅན་དང་སྣ་མང་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ནི་ངེས་པར་དུ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཁ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་དགོས་པ་སྟེ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་གཤིས་ཀ་སྡུད་ལེན་བྱེད་དགོས་ལ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ལ་ནང་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས། གཤིས་ཀ་བཅས་ཁ་གསབ་ཀྱང་བྱེད་དགོས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྒྱལ་གཅེས་སྲོལ་རྒྱུན་དང་། དམངས་ཕན་བརྩེ་སེམས། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ། རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ། འདྲ་མཉམ་བསམ་བློ། འཆམ་མཐུན་སྙིང་སྟོབས། དྲིན་གཟོའི་འདུ་ཤེས་སོགས་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་དང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱེད་ཆོག་པ་རེད།\nབོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མིན་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསལ་འགྲེམ་བྱེད་ཆོག་ལ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཐུན་མིན་གཤིས་ཀ་གསལ་མཚོན་ཡང་བྱས་ཆོག རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྲོལ་རྒྱུན་དེས་བོད་ས་གནས་དང་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གཉིས་དམ་དུ་སྦྲེལ་བ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གཏོང་བར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ནུས་པ་གལ་ཆེན་བཏོན་ཡོད་ལ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་ནས་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་བརྩེ་སེམས་ཡོངས་བསྒྲགས་དང་ཆེ་རུ་སྐྱེད་བཞིན་ཡོད། སྤྱོད་ལེགས་དཀྱེལ་ཡངས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ཁྱད་གཤིས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་དུས་བསྟུན་མཉམ་བསྐྱོད་དང་ནང་བསྟན་གསར་འགྲེལ་གྱི་ཆོས་སྤེལ་འདུ་ཤེས་དང་རྟོགས་པ་ལའང་དམ་དུ་འབྲེལ་ཡོད་པས།གསར་གཏོད་ཡོད་ལ་དཀྱེལ་ཡངས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཉིང་བཅུད་མཚོན་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དཀྱེལ་ཡངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མཚོན། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་དང་མི་དམངས་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་དམ་ཆོས་སྤེལ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ནང་བསྟན་གྱི་རྟོགས་པས་རང་རྒྱུད་གྲོལ་བ་དང་སྙིང་རྗེས་གཞན་རྒྱུད་གྲོལ་བའི་གཞན་ཕན་བསམ་བློ་དང་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་གཏིང་ཟབ་མོའི་སྒོ་ནས་མཚོན་ལ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་དམངས་ཕན་གྱི་རྨད་བྱུང་བརྩེ་སེམས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་མཐུན་པའི་ཡང་དག་བགྲོད་ལམ་ཡང་མངོན་པར་མཚོན་ཅིང་། དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་བྱེད་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྤྱད་དེ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཁ་ཕྱོགས་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བཞིན་ཡོད་དོ། །\nརིག་གནས་རྒྱུ་མང་རང་བཞིན་དང་དཔལ་ཡོན་སྣ་མང་རང་བཞིན་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་རིང་གི་དངོས་ཡོད་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པས། དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གི་རྩ་བའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྲུབ་ཅིང་། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་མུ་མཐུད་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་སྒུལ་ཤུགས་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པའི་གོ་རིམ་ནི་དཔལ་ཡོན་སྣ་ཚོགས་བསྟུད་མར་གདོང་ཐུག་དང་། བརྗེ་སྤེལ། མཉམ་འདྲེས།གསར་སྐྲུན་བཅས་བྱས་པའི་གོ་རིམ་ཡིན་པ་རེད།\nདེ་ལྟ་བུའི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག་ཏུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ངེས་པར་དུ་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། རང་ཉིད་བཅོས་སྒྱུར་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་སྟེང་ནས་རང་འགུལ་གྱིས་ཁས་ལེན་དང་རིག་གནས་སྟེང་ནས་རང་འགུལ་གྱིས་མཉམ་འདྲེས། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་ནས་རང་འགུལ་གྱིས་མཐུན་འཇུག་བཅས་བྱས་ནས། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྲོས་མཉམ་པ་དང་དུས་རབས་ཡར་ཐོན་དང་འགྲོས་མཉམ་པ་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་འཆམ་མཐུན་གྱི་བྱེད་པོ་དང་ཧུར་བརྩོན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་སུ་ཆགས་པར་བྱེད་དགོས། རང་ཉིད་དུས་རབས་དང་མཐུན་པར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ་ལ། སྤྱི་ཚོགས་རང་ལུགས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལྟ་བ་སྤྱད་ནས་ཆོས་ལུགས་སྡེའི་མི་སྣ་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དང་སློབ་གསོ་གཏོང་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་རུང་ཆོས་ཁྲིམས་དང་ལྟ་དགོངས་ལ་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཡར་ཐོན་གྱི་བླང་བྱ་དང་མཐུན་ལ། ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་ཡང་མཐུན་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས། འོན་ཀྱང་དེའི་དམིགས་ཡུལ་མཐར་ཐུག་ནི་རང་ཉིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་མཐུན་ཐབས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རང་ཉིད་བདེ་ཐང་དང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཚེ་དེ་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བར་ཡང་བྱས་རྗེས་བཞག་པའོ། །\nདུས་མཚུངས་སུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཀྱིས་རིག་གནས་བརྗེ་སྤེལ་གྱི་བྱེད་ལས་སྤྱད་དེ་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་གསར་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཆོག་ལ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱིས་དུས་རབས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་སྡུད་ལེན་དང་མཐུན་འཇུག་བྱེད་པའི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་དང་རིག་གནས་སྣ་མང་གི་དཔལ་ཡོན་གྲུབ་འབྲས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་འདེགས་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་ཀྱི་ནང་དོན་སྔར་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ལྡན་པ་དང་སྔར་བས་སྣ་མང་བའི་དཔལ་ཡོན་གྲུབ་འབྲས་དང་རིག་གནས་བསམ་བློ་བཅས་ཐོན་ཁོངས་རྩ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ནས་སྡུད་ལེན་དང་མིག་དཔེར་བཟུང་ནས། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་མུ་མཐུད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། དུས་རབས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་དོ་ཁུར་བྱས་ཏེ། རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་དེང་རབས་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན། བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན། ཆབ་སྲིད་དཔལ་ཡོན། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་བཅས་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་བསམ་གཞིག་བྱེད་ཕོད་པའི་སྒོ་ནས་དུས་རབས་གོང་འཕེལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་ཐོན་གསར་སྐྲུན་ལ་རིག་ལམ་དང་གསོན་ཤུགས་སྦྱིན་དགོས།\nད་ལྟ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེ་དུས་རབས་གསར་པར་བསྐྱོད་ལ། དེ་ནི་རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁ་ཕྱོགས་གསར་པ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སྡེས་ངེས་པར་དུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཛུགས་པ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་སྐྲུན་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས། དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཡར་ཐོན་གྱི་བླང་བྱ་དང་མཐུན་པ་དང་ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡང་མཐུན་པའི་ལམ་དུ་བགྲོད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་དུས་རབས་ཅན་དང་སྒྲིག་ལམ་རྒྱུན་ལྡན་ཅན་གྱི་ལམ་དུ་བགྲོད་དེ། ཆོས་ལུགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་འཆམ་མཐུན་ངང་མངོན་འགྱུར་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ། ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་ཞིང་ཕྱི་མཛེས་ནང་གྲུང་། འཆམ་མཐུན་དཀྱེལ་ཡངས། དཔལ་ཡོན་ཡར་ཐོན་ལྡན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྣང་བརྙན་གསར་པ་བསྐྲུན་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་དར་རྒྱས་དང་གོང་འཕེལ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇོག་འོས་པའི་བྱས་རྗེས་འཇོག་དགོས།\n②中华人民共和国国务院新闻办公室:《中国保障宗教信仰自由的政策和实践》[EB / OL],新华网,http://www.xinhuanet.com/politics/2018-04/03/C_1122629624.htm.\n③习近平:《在联合国教科文组织总部的演讲》[EB / OL],新华网,http://www.xinhuanet.com/world/2014-03/28/C_119982831.htm.


Hi. This is Geshe Sonam's blog.Wish can meet many friends and exchange any thinking. welcome anyone ask me question or give me suggestion.\n༧རྗེ་བླ་མ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས། ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དང་། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་ནི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་ཆགས་ཡོད། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ལྷ་རབ་བྱུང་ན་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་དང་། མ་མཐའ་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་བྱེད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཁྱིན་ཚང་གི་ཞི་བདེ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། འདི་དག་ལ་ང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་དང་བསམས་བཞིགས་བྱེད་ཏེ་ཤེས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།། ༈ ཆོས་ངོ་མ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་དགོས་པས་སེམས་དུལ་ན་ཆོས་ཡིན་དེ་མ་དུལ་ན་ཆོས་མིན། སེམས་དུལ་ན་ཁྱིན་པ་ཕོ་མོ་གང་ཡང་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེ་ནི་ཆོས་པ་རེད། སེམས་མ་དུལ་ན་བླ་མ་དང་དགེ་བཤེས་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ན་འང་ཆོས་པའི་གྲས་སུ་ཚུད་མེད། མིང་དང་གཏམ་ཐོབ་དང་གོ་ས་ཡོད་པས་མི་ཆོག སེམས་དུལ་མ་དུལ་གྱི་སྟེང་ནས་ཆོས་ཆོས་སུ་སོང་མ་སོང་འཇོག་དགོས། མི་ལ་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་ནི་སེམས་བཟང་པོ་དེ་ཡིན། སྨན་ཁང་ནས་སྨན་བཅོས་བྱས་ཏེ་སེམས་བཟང་པོ་བཟོ་རྒྱུ་མེད་ལ་ཁྲོམ་ནས་སེམས་བཟང་པོ་ཞིག་ཉོ་ཆ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡང་མེད། དེ་ནི་སོ་སོས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་སེམས་བཟང་པོ་བཟོ་དགོས་པ་ཡིན། སེམས་བཟང་པོ་ཡོད་ན་སོ་སོ་ལ་ཡང་ཕན་མི་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཕན། མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡོང་གི་རེད།། ༈ རྒྱན་ཆ་ཟེར་བ་དེ་ནང་གི་རྒྱན་ཆ་དགོས་ཀྱི་རེད། ཆོས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཤེས་ཚད་ཡོད་ན་རྒྱན་ཆ་རེད། སྒོ་གསུམ་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་བྱེད་ན་དེ་རྒྱན་ཆ་རེད་མ་གཏོགས། ནང་ལ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མེད་པར་སྐེད་པ་ལ་གྲི་འདྲ་བཏགས། གསེར་གྱི་ཚིགས་ཁེབས་འདྲ་ཞིག་རྒྱག ཚིགས་ཁེབས་ལ་གཟི་འདྲ་བཞག་ནས་རི་ནང་བཞིན་བྱེད་འདུག དེ་ཆོ་ཅིག་ཀྱང་མི་འདུག དཔེ་ཞབས་འདྲེན་རེད། དེ་ནི་ངོ་ཚ་ཡ་རེད། བོད་ལ་བཞུགས་མཁན་ཚོ་ལ་ལེན་སྐྱེལ་ཤོག་ཨ། ཁྱོད་ཚོས་རྒྱན་ཆ་དེ་འདྲ་བྱེད་ཡོང་དུས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ངོ་ཚ་ནས་སྡོད་འདུག་ལབ་ཤོག་ཨ།། ༈ ང་ཚོས་རང་ཉིད་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་བཟོ་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་བདེ་སྐྱིད་ངོ་མ་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་སེམས། གཞན་དོན་ལྷུར་ལེན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་བློ་སྦྱངས་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་དང་གཅེས་འཛིན་འདོད་རྔམ་གྱི་བསམ་བློ་དེ་ཚོ་རྩ་མེད་བཟོ་དགོས་ཅེས་གསུངས་སོ། །\nPosted by Cyber Dhrama Teaching at 7:02 PM No comments:\n༈ འགྱུར་སྔགས། ཨོཾ་སམྦྷ་ར་སམྦྷ་ར་བི་མ་ན་སཱ་ར་མ་ཧཱ་ཛམྦྷ་ཧཱུྃ། ཨོཾ་སྨ་ར་སྨ་ར་བི་མཱ་ན་སྐ་ར་མ་ཧཱ་ཛ་བ་ཧཱུྃ། ཞེས་སྦྲེལ་མར་ལན་བདུན་བཟླས་པས་དེ་ཉིན་གྱི་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ཚད་གྲངས་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །\n༈ རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཨ་མི་དྷེ་ཝ་ཧྲཱིཿ\n༈ སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གཟུངས། ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ་ཨ་མི་ཏཱ་བྷཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཡ་ཨརྷ་ཏེ། སམྱཀྶཾ་བུདྡྷཱ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་ཨ་མི་ཏེ། ཨ་མི་ཏ་ཨུཏྦྷ་ཝེ། ཨ་མི་ཏ་སམྦྷ་བེ། ཨ་མི་ཏ་བི་ཀྲནྟེ། ཨ་མི་ཏ་གཱ་མི་ནི། ག་ག་ན་ཀཱིརྟི་ཀ་རེ། སརྦ་ཀླེ་ཤ་ཀྵ་ཡཾ་ཀ་རི་སྭཱ་ཧཱ།\n༈ ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་མུ་ནི་མུ་ནི་མཧཱ་མུ་ནི་ཡེ་སྭཱཧཱ།\n༈ རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་མ་ཏི་མ་ཏི་སྨྲྀཏི་སྭཱཧཱ།\n༈ འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ།\n༈ སེངྒེ་སྒྲའི་གཟུངས། ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ༔ ན་མཿ ཨཱརྱ་ཨ་བ་ལོ་ཀི་ཏེ་ཤྭ་ར་ཡ༔ བོདྷི་ས་ཏྭ་ཡ༔ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ་ཡ༔ ཏདྱ་ཐཱ༔ ཨོཾ་ཨ་ཀ་ཊེ༔ བི་ཀ་ཊེ༔ ནི་ཀ་ཊེ༔ ཀ་ཊཾ་ཀ་ཊེ༔ ཀ་རོ་ཊེ༔ ཙི་ཏི་ཛྭ་ལ་ཀ་རོ་ཊི་བཱི་ར་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ༔\n༈ སྤྱན་རས་གཟིགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་གཟུངས། ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ། ན་མ་ཨཱརྱ་ཛྙཱ་ན་ས་ག་ར་བཻ་རོ་ཙ་ན་བྷྱུ་ཧ་རཱ་ཛ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨརྷ་ཏེ་སམྱཀྶཾ་བུདྡྷ་ཡ། ན་མཿསརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་བྷྱཿ ཨརྷ་ཏེ་བྷྱཿ སམྱཀྶཾ་བུདྡྷེ་བྷྱཿ ན་མཿ ཨཱརྱ་ཨ་བ་ལོ་ཀི་ཏེ་ཤྭ་ར་ཡ། བོ་ངྷི་ས་ཏྭ་ཡ། མ་ཧཱ་ས་ཏྭ་ཡ། མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎི་ཀཱ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ༀ་ངྷ་ར་ངྷ་ར། ངྷི་རི་ངྷི་རི། དྷུ་རུ་དྷུ་རུ། ཨིཊྚེ་བིཊྚེ། ཙ་ལེ་ཙ་ལེ། པྲ་ཙ་ལེ་པྲ་ཙ་ལེ། ཀུ་སུ་མེ། ཀུ་སུ་མེ་བ་རེ། ཨི་ལི་མི་ལི་ཙི་ཏི་ཛྭ་ལ་མ་པ་ན་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ།\n༈ གུ་རུའི་མཚན་སྔགས། ཨོྃ་ཨཱཿ ཧཱུྃ༔ བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ།\n༈ གུ་རུ་དྲག་པོའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཨཱ་ཧཱུྃ། ཨ་རྩིག་ནི་རྩིག་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ་ཧཱུྃཧཱུྃ་ཕཊཿ\n༈ རྣམ་རྒྱལ་མའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་བྷྲུྃསྭཱཧཱ། ཨོཾ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཨཱ་ཡུརྡ་དེ་སྭཱཧཱ།\n༈ རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་དཀར་མོའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཏཱ་རེ་ཏུཏྟཱ་རེ་ཏུ་རེ་མ་མ་ཨཱ་ཡུརྤུ་ཎྱཻ་ཛྙཱ་ན་པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཡེ་སྭཱཧཱ།\n༈ རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཏཱ་རེ་ཏུཏྟཱ་རེ་ཏུ་རེ་སྭཱཧཱ།\n༈ རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཝ་གི་ཤྭ་རི་མཱུྃ། ཞེས་དང། ཡང་ན། ཨོཾ་ཨ་ར་པ་ཙ་ན་དྡཱིཿ\n༈ དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་བཛྲ་པཱ་ཎི་ཧཱུྃ།\n༈ དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཨཱཿ པྲཛྙཱ་དྷྲིཀ་ཧཱ་ཧཱུྃ།\n༈ ཤེར་ཕྱིན་མཚན་སྔགས། ཏདྱཐཱ། ག་ཏེ་ག་ཏེ་པཱ་ར་ག་ཏེ་པཱ་ར་སཾ་ག་ཏེ་བོདྷི་སྭཱཧཱ།\n༈ རྟ་མགྲིན་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་གྱི་མཚན་སྔགས། ཧྲཱིཿ བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ཧཱ་ཡ་གྲཱི་ཝ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧཱུྃ་ཕཊ།\n༈ ཕུར་པའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལི་ཡ་སརྦ་བིགྷྣཱཾ་བྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ།\n༈ རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཏཱ་རེ་ཏུཏྟཱ་རེ་ཏུ་རེ་སྭཱཧཱ།\n༈ དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཨཱཿ ཧཱུྃ་ཧོ་ཧྐྵྨླྺྼྻྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ།\n༈ རྒྱལ་བའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ཨཱཿགུ་རུ་བཛྲ་དྷ་ར་བྷ་ཌྜཱ་ར་ཀ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝཱ་གིནྡྲ་སུ་མ་ཏི་ཛྙཱ་ན་ཤཱ་ས་ན་དྷ་ར་ས་མུ་དྲ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་སརྦ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ།\n༈ སྨན་བླའི་མཚན་སྔགས། ཏདྱཐཱ། ཨོྃ་བྷཻ་ཥ་ཛྱཻ་བྷཻ་ཛྱཻ། མཧཱ་བྷཻ་ཥ་ཛྱཻ་བྷཻ་ཥ་ཛྱཻ། རཱ་ཛཱ་ས་མངྒ་ཏེ་སྭཱཧཱ།\n༈ རྒྱལ་བ་མི་འཁྲུགས་པའི་མཚན་སྔགས། ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ། ཨོཾ་ཀཾ་ཀ་ནི་ཀཾ་ཀ་ནི། རོ་ཙ་ནི་རོ་ཙ་ནི། ཏྲོ་ཊ་ནི་ཏྲོ་ཊ་ནི། ཏྲ་ས་ནི་ཏྲ་ས་ནི། པྲ་ཏི་ཧ་ན་པྲ་ཏི་ཧ་ན། སརྦ་ཀརྨ་པ་རཾ་པ་རཱ་ཎི་མེ་སརྦ་ས་ཏྭ་ནཉྩ་སྭཱ་ཧཱ།\n༈ རྒྱལ་བ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ། ཨ་པ་རི་མི་ཏ་ཨཱ་ཡུརྫྙན་སུ་བི་ནིཤྩི་ཏ་ཏེ་ཛོ་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨརྷ་ཏེ་སམྱཀྶཾ་བུདྡྷཱ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་པུཎྱེ་པུཎྱེ། མ་ཧཱ་པུཎྱེ། ཨ་པ་རི་མི་ཏ་པུཎྱེ་ཨ་པ་རི་མི་ཏ་པུཎྱེ་ཛྙཱ་ན་སཾ་བྷཱ་རོ་པ་ཙི་ཏེ། ཨོཾ་སརྦ་སཾ་སྐཱ་ར་པ་རི་ཤུདྡྷ་དྷརྨ་ཏེ་ག་ག་ན་ས་མུངྒ་ཏེ་སྭ་བྷཱ་ཝ་བི་ཤུདྡྷེ་མ་ཧཱ་ན་ཡ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སྭཱ་ཧཱ། ཡང་ན་གཟུངས་བསྡུས་པ། ཨོཾ་ཨཱ་མ་ར་ཎི་ཛཱི་ཝན་ཏི་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ༔\n༈ རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་མཚན་སྔགས། ཨོཾ་བཛྲ་ས་ཏྭ་ས་མ་ཡ། མ་ནུ་པཱ་ལ་ཡ། བཛྲ་ས་ཏྭ་ཏྭེ་ནོ་པ། ཏིཥྛ་དྲྀ་ཌྷོ་མེ་བྷ་ཝ། སུ་ཏོཥྱོ་མེ་བྷ་ཝ། སུ་པོཥྱོ་མེ་བྷ་ཝ། ཨ་ནུ་རཀྟོ་མེ་བྷ་ཝ། སརྦ་སིདྡྷི་མྨེ་པྲ་ཡཙྪ། སརྦ་ཀརྨ་སུ་ཙ་མེ། ཙིཏྟཾ་ཤྲི་ཡཾ། ཀུ་རུ་ཧཱུྃ། ཧ་ཧ་ཧ་ཧ་ཧོཿ བྷ་ག་ཝཱན། སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་བཛྲ་མ་མེ་མུཉྩ། བཛྲི་བྷ་ཝ། མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་ས་ཏྭ་ཨཱཿ ཡིག་རྒྱ་གཟུངས་རྒྱས་པ་དང་། ཡང་ན་གཟུངས་བསྡུས་པ། ཨོཾ་བཛྲ་ས་ཏྭ་ཧཱུྃ།\n༈ དོན་ཞགས་པདྨ་གཙུག་ཏོར་གྱི་སྙིང་པོ། ཨོཾ་པདྨོ་ཨུཥྞི་ཥ་བྷི་མ་ལེ་ཧཱུྃ་ཕཊ།\n༈ སྡིག་སྒྲིབ་ཀུན་འཇོམས་ཀྱི་གཟུངས། ཨོཾ་བི་པུ་ལ་གརྦྷེ། མ་ཎི་པྲ་བྷེ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ། ནི་དྷེ་ཤ་ནི། མ་ཎི་མ་ཎི། སུ་པྲ་བྷེ་བི་མ་ལ་སཱ་ག་ར་གམྦྷི་རེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཛྭ་ལ་ཛྭ་བུདྡྷ་བི་ལོ་ཀི་ཏེ། གུ་ཧྱ་ཨ་དྷིཥྛི་ཏེ་གརྦྷེ་སྭཱ་ཧཱ། པདྨ་དྷ་ར་ཨ་མོ་གྷ་ཛ་ཡ་ཏེ་ཙུ་རུ་ཙུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ།\n༈ ཀུན་རིག་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ངན་སོང་ཡོངས་སྦྱོང་གཟི་བརྗིད་རྒྱལ་པོའི་གཟུངས། ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ་སརྦ་དུརྒ་ཏེ་པ་རི་ཤོ་དྷ་ནི་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཡ། ཨརྷ་ཏེ་སམྱཀྶཾ་བུདྡྷ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་ཤོདྷ་ནི་ཤོདྷ་ནི་སརྦ་པཱ་པཾ་བི་ཤོདྷ་ནི་ཤུདྡྷེ་བི་ཤུདྡྷེ་སརྦ་ཀརྨ་ཨཱ་ཝ་ར་ཎི་བི་ཤུདྡྷེ་སྭཱ་ཧཱ།\n༈ ཁྲོ་རྒྱལ་སྨེ་བརྩེགས་ཀྱི་སྔགས། ཨོཾ་ཨིས་ཙི་ཊ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨུ་ཊ་མི་ཊ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ མོན་ཊ་ཀྲོ་ཏ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨ་ཀ་ཀྲོ་ཏ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨ་བྷུ་ཀྲོ་ཏ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨུ་ཊ་ཤ་ཏ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨེ་ལིང་ཨེ་ཊ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ལ་མོན་ཊ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨས་ནི་པས་ནི་ཊ་ཡ་ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨོཾ་བྷུར་ཀུང་མ་ཧཱ་པྲ་མ་ཎ་ཡེ། བྷུརྩི་བྷུརྐི་བི་མ་ལེ་ཨུ་ཙུཥྨ་མ་ཀྲོ་དྷ་ཧཱུྃ་ཕཊཿ ཏོར་ཡ་ཏོར་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔\n༈ བཟླས་ཆོག་རྡོ་རྗེའི་གོ་ཁྲབ། ཨོཾ་པདྨ་ཤ་ཝ་རི་ཕཊ༔ ནན་པར་ཤིག༔ ནཱ་ག་ནན༔ ཏདྱ་ཐཱ༔ སརྦ་ཝི་རི་ཏ༔ ཧ་ན་ཧ་ན་བཛྲེ་ན་རཀྵ་རཀྵ་སྭཱ་ཧཱ༔\n༈ གདུགས་དཀར་གྱི་བསྙེན་པ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཨུཥྞི་ཥ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཧཱུྃ་མ་མ་ཧཱུྃ་ནི་སྭཱ་ཧཱ། སྙིང་པོའོ། །ཨོཾ་མ་མ་ཧཱུྃ་ནི་སྭཱ་ཧཱ། ཉེ་བའི་སྙིང་པོའོ། །\nPosted by Cyber Dhrama Teaching at 9:43 PM No comments:\n༄༅། །ཞི་བདེའི འཕྲིན་ཆ།།\n༄༅། །ཞི་བདེ་དང་རང་དབང་ལ་དགའ་བའི་མཁྱེན་དཔྱོད་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པའི་འཛམ་གླིང་གྱི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱི་གཙོས་མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་སྙན་ལམ་དུ་ཞུ་རྒྱུར། དེང་སྐབས་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེར་འཇིག་ལྟས་ང་རྒྱལ་ཞིང་ལྟ་ངན་གཅོང་རོང་དུ་ལྷུང་ཞིང་། འདོད་ཡོན་གྱིས་མྱོས་པ་སོགས་ནང་གི་ཉོན་མོངས་རག་པ་འཕེལ་ཞིང་། འགྲན་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་བཅས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོ་ཁ་ལོར་བསྒྱུར་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་འདིར། འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་བདེ་སྡུག་ལ་འགན་འཁྲི་ཡོད་པའི་མཁས་དབང་མང་པོ་ཞིག་གིས་དུས་རབས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་སུ་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་འདིར་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཞི་བདེའི་འཁོར་ཡུག་གཅིག་ཏུ་བསྐྲུན་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་ནང་། མཁས་དབང་མང་པོས་ཐུན་མོང་ལ་བདེན་པའི་ལམ་ནས་ཡིད་ཆེས་དང་ངེས་ཤེས་རྙེད་པ་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཞི་བསིལ་ཆོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདི་ཉིད་མ་བརྒྱུད་པར་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་དེ་ཡིན།\nརྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གྲོས་གཟུར་བོར་གནས་ཤིང་མཁས་མཛངས་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་སྟོན་པའི་གདུང་ཚབ ༧ གོང་ས ༧ སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་གྱི་མཚན་བསྟོད་སྲིད་གསུམ་གྱི་འཛིན་མའི་ཁྱོན་དུ་བསྒྲགས་པའང་དོན་དང་ལྡན་པར་སེམས་སོ།\nགོ་ལའི་འཁོར་འགྲོས་དང་དུས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བཅས་ལ་ལྟར་སྣང་གི་ཡར་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་དང་ནང་གི་བསམ་བློ་གཉིས་ཀར་མི་འདོད་པའི་རྐྱེན་ངན་སྣ་ཚོགས་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་ཁ་འདིའང་མཐར་གཏུགས་ན་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་དབང་དུ་ཤོར་བར་དཔོག་ཐུབ། གང་ཞིག་ཞི་བསིལ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ལྷག་པར་དུ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དག་གོ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཤེས་དགོས་པ་མ་ཟད། ཁ་བཤད་ལག་ལེན་ཐོག་ཏུ་ངེས་པར་དུ་འགེལ་དགོས།དེ་ཡང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྩ་བ་ཅན་གྱི་གཞན་ཕན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ཞི་བ་བྱེད་དགོས། ཐབས་ལམ་དེ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་ཞིག་བཙལ་ན། ངལ་བ་དོན་མེད་པ་མ་ཟད། རྙེད་རྒྱུ་ཡང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་མཚུངས་སོ།\nའཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་གྱི་དགྲ་བོ་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་དུ་དམག་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་དུ་དམག་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཇི་སྲིད་ནམ་གནས་བར་དུ་དེ་སྲིད་དུ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་མེད་ལ། མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ནང་དུ་དམག་དོན་གྱི་བྱ་བ་དང་རྡུལ་མཚོན་ཆ་རིགས་ཉུང་འཁྲི་གཏོང་རྒྱུ་དང་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ་ནི་དུས་རབས་གསར་པ་འདིའི་ནང་དུ་ཕྲག་ཏུ་བབས་པའི་ལས་འགན་ཆེ་ཤོས་ཞིག་ཏུ་མངོན། ཕྲན་ལ་དམག་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ་པའི་ནུས་མེད་ཀྱང་། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ཆགས་ན་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ནས་དགའ་ཞེན་དང་ཡི་རང་གནས་སུ་མཆིས།\nརྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཆེ་ཤོས་ཡང་། རྒྱལ་ཁབ་དེ་དང་དེའི་ནང་དུ་དམག་མི་འབོར་ཆེན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཧ་ཅང་གི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་གོ་མཚོན་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་འོག་གཅིག་ཏུ་ཚུད་པའི་ཉེན་ཁ་མཐོང་ནས་ཕན་ཚུན་ཕྲག་དོག་དང་། འགྲན་སེམས། ཆགས་སྡང་བཅས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རགས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཚེ། མི་གསོད་ཕྲག་སྦྱོར་གྱི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་དེ་འདྲ་ཡོང་བཞིན་པ་ནི་མིག་མཐོང་ལག་ཟིནཡིན། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ནང་དུ་དམག་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་རིགས་གང་ཡིན་མེད་ན། རྒྱལ་ཁབཕན་ཚུན་བར་འབུ་ཆེ་ཆུང་ཟ་འོང་བསམ་པའི་ཉེན་ཁ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་མ་ཟད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་ཞི་བདེའི་ཚོར་བ་གནས་ཐུབ་པ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་གཅོད་ཆོག་པ་བཅས་བདག་གིས་མགྲིན་པ་གསང་ནས་སྤོབས་པ་དང་བཅས་སྨྲས་སོ།། །།\nསེར་བྱེས་ལྡན་མ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་འགྱུར་མེད་ནས། ༢༠༠༨ ཚེས ༢༥ ཉིན་བྲིས།།\nPosted by Cyber Dhrama Teaching at 5:40 AM No comments:\nསེར་བྱེས་ལྡན་མ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་འགྱུར་མེད་ནས། ༢༠༠༧ ཕྱི་ཟླ ༨ཚེས༢༥ཉིན་བྲིས།། །།\nPosted by Cyber Dhrama Teaching at 1:54 AM No comments:\nསྤྱི་ལོ ༢༠༠༧ ཕྱི་ཟླ ༥ ཚེས ༡༩ ཉིན། སེར་བྱེས་ལྡན་མ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་འགྱུར་མེད་ནས་རང་ཤགས་ཏུ་བྲིས་པའོ།། །།\nPosted by Cyber Dhrama Teaching at 7:10 PM No comments:\nPosted by Cyber Dhrama Teaching at 8:34 PM No comments:\nPosted by Cyber Dhrama Teaching at 1:09 AM No comments:\n༄༅། །བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༧གོང་ས༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། ཨ་རི་སྲིད་འཛིན་གསར་པ་ཨ་བྷ་མ་ལྷན་དུ།\nདུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་ནང་པ་ཟེར་བ་དེ། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པ་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དེ་དག་ཆ་ཚང་བེད་སྤྱད་བྱས་པའི་ཐོག་ལ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དེར་བརྟག་དཔྱད་བྱས། བསམ་བློ་བཏང་། མྱོང་བ་ལ་བསྐོར་བའི་ཐོག་ནས། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་ནང་པ་ཟེར་བ་ཡིན།\nསྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་སེམས་ཡོད་ཀྱང་།། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྒྱུགས།། བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་གཏི་མུག་པས།། རང་གི་བདེ་བ་དགྲ་ལྟར་འཇོམས།།\n༄༅། །ངའི་ལོ རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།།\nCyber Dhrama Teaching\nVen. Geshe Sonam Gyurme was born at Noryoung(Tibet) to parents Chi Norsang & (father) & Sonam Choesang (mother) At the age 18 he ordained monk hood in the year 1985 and took the Getsul (Sramanera) vow from Venerable Jamyang Lodoe Rinchen. In the year 1986 he joined Sera Jey Monastery and enrolled for the monastic academic course to study Buddhist Philosophy. In the same year, he took the Gelong (Bikshu) vow from His Holiness the Dalai Lama. He successfully completed the monastic academic course on the Five Treatises of Buddhism in the year 2002, and received Geshe award on 19th November 2003. He has performed retreats on Yamantaka, Hayagriva & Palden Lhamo (Shri Devi). He has written reference books on some of major Buddhist topics 1. Commentary on Abhidhamakosha, 2.Graduated Path to Enlightenment, 3. Eight Point Mind Training, 4. Praise to the Great Compassion, 5. Monastery display for Nuns and 6. The Advise of three vows. He has good record in monastic discipline & hard working nature. He is now invited by Taiwan Sera Jey Omniscience Dharma Academy for Dharma teaching & activities.\nཆོས་དོན་མི་སེམས་ཆོས་མིན་བྱ་བས་གཡེང་།། བསྔོ་བགྲང་མི་བྱེད་ཤི་གསོན་དད་རྫས་ཟ།། དཀོར་ནག་དུག་ཆུས་མྱོང་པ་བདག་འདྲ་ལས།། གསོད་པས་འཚོ་བའི་གཅན་གཟན་བུ་ལོན་ཆུང་།།\nབདག་ལ་སྨོད་པ་གཞན་ཡོད་ན།། བསྟོད་པས་བདག་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད།། བདག་ལ་བསྟོད་པ་གཞན་ཡོད་ན།། སྨད་པས་མི་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད།། སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ།། རྒྱལ་བས་ཀྱང་ནི་མི་མགུ་ན།། བདག་འདྲ་ངན་པས་སྨོས་ཅི་དགོས།།\nམི་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་ཆོས་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཇེ་ཆེར་གྱུར།། ཁ་ལོ་ན་སོ་རྒས་ཁོག་ཆགས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ཇེ་མང་སོང་།། ཕྱི་མའི་ལམ་རྒྱགས་དགོས་པའི་ཆོས་བོར་མི་དགོས་འཇིག་རྟེན་བྱ་བར་བསྒྲུབས།། མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་རྣམ་ཐར་མཐོང་ཚེ་བདག་གི་སེམས་ནི་ལྷག་པར་སྐྱོ།།