ང་ཚོའི་སྐོར། – བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བ།\nབོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བ་ནི་འཕྲོད་བསྟེན་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་ཁྱབ་སྤེལ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་བྱ་བ་ཁོ་ནར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་བོད་ཡིག་དྲ་ཚིགས་ཐོག་མ་དང་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། ངེད་དྲ་བ་ནི་གཞུང་དང་། ཚོགས་སྡེ། ཆོས་ལུགས། ཁེ་ལས་དང་ཁེ་ལས་མ་ཡིན་ཚོགས་སྡེ་གང་གི་ཡང་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པའི་སྒེར་གཉེར་བོད་ཡིག་དྲ་ཚིགས་ཤིག་ཡིན།\nབོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བ་ནི་བོད་ཁུལ་ཏུ་དེང་རབས་འཕྲོད་བསྟེན་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་ཡིག་དྲ་ཚིགས་ཐོག་མ་དང་གཅིག་བུ་དེ་ཡིན། དྲ་ཚིགས་དང་། ཚགས་དེབ། བརྙན་བསྡུས། སྐུད་ལམ་དང་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་འདུ་འཛོམས་བགྲོ་གླེང་སོགས་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་བརྒྱུད་ནས། ཞིང་ཆེན་དང་ལྗོངས་སོ་སོར་གནས་པའི་བོད་མི་སྒེར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འགོས་ནད་དང་། འགོས་ནད་མ་ཡིན་པའི་ནད་རིགས་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་གློ་བ་དང་། ཕོ་བ། མཆིན་པ། ཨེ་ཙི་སོགས་བོད་ཁུལ་དུ་ནད་ཡམས་བཞིན་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་ཡོད་པའམ། འགྲོ་ཉེར་གྱུར་བའི་ནད་རིགས་སྐོར་ལ་དམིགས་སུ་བཟུང་ནས་གོ་རྟོགས་སྤེལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།\nབོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བ་(བསྡུས་མིང་ལ་TCHN) ནི་ང་རང་མི་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་དྭང་བླང་གིས་སྒྲུབ་བཞིན་པ་ཞིག་ཡིན། ངེད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཚན་རིག་པ་རེ་ཟུང་གིས་འཕྲོད་བསྟེན་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་སོགས་ལ་བློ་འདོན་དང་། ངེད་ཀྱི་དོགས་འདྲི་ཁག་ལ་ལན་གནང་བ་བཅས་ཀྱིས་ལམ་སྟོན་རོགས་སྐྱོར་གནང་བ་ཕུད། གཞུང་སྒེར་གང་རུང་ནས་མ་དངུལ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བཞིན་མེད། ཆབ་སྲིད་དང་། ཆོས་ལུགས། ཚོགས་སྡེ་གང་ཞིག་གི་ཁོངས་སུའང་གཏོགས་མེད།\nརྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་ཁས་ལེན་དང་གདེང་འཇོག་ཐོབ་པའི་དངོས་ལུགས་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཁག་དག་གི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་ལས། དྲ་ཐོག་ཏུ་ཡོད་ཚད་དང་རྣ་བས་གོ་ཚད་བདེན་པར་བཟུང་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱིན་མེད། ངེད་ཀྱིས་ཁུངས་བཅོལ་སའི་ཨ་རིའི་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཁག་དག་ནི།\nནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ལྟེ་གནས། (Center for Disease Control / CDC)\nཨ་རིའི་གློ་བའི་མཐུན་ཚོགས། (American Lung Association)\nཨ་རིའི་མཆིན་པའི་ཐེབས་རྩ། (American Liver Foundation)\nཨ་རིའི་འཇུ་བྱེད་མ་ལག་མཐུན་ཚོགས། (American Gastroenterological Association (AGA)\nཨ་རིའི་གཅིན་སྙིའི་མཐུན་ཚོགས། (American Diabetes Association)\nཨ་རིའི་སྙིང་གི་མཐུན་ཚོགས། (American Heart Association)\nདབྱིན་ཇིའི་གསར་འགྱུར་མཉམ་འབྲེལ། (BBC) སོགས་ཡིན།\nདབང་རྩའི་ཚན་རིག་པ་དང་། ཨེ་མི་རི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དབང་རྩ་དང་གཤིས་སྤྱོད་སྐྱེ་དངོས་ཚན་རིག་སྡེ་ཁག་གི་གཙོ་འཛིན་པཱོལ་ལེ་ནཱར་ཌི་ལགས། (བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བའི་སློབ་སྟོན་པ།) Dr. Paul Lennard, Director of the Neuroscience and Behavioral Biology Program of Emory University since its establishment in 1997. He taught neuroscience to Tibetan monks and nuns in 2007.\nསྐྱེ་དངོས་ཚན་རིག་པ་དང་། ཨེ་མོ་རི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཚན་རིག་སློབ་ཁྲིད་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཁག་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ། ཚན་རིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་གཙོ་འཛིན་ཨཱ་རིས་ཨཱ་སན་ལགས། (བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བའི་སློབ་སྟོན་པ།) Dr. Arri Eisen, Professor of Pedagogy at Emory University and Director of the Science Society. He has been teaching biology to the Tibetan monks and nuns during every summer vacation since 2008. He can be reached through Emory University Website, or arri.eisen@emory.edu.\nདངོས་ལུགས་གསོ་རིག་སྨན་པ་དང་། དངོས་ལུགས་དང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གསོ་བ་རིག་པ་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པར་ཞིག་འཇུག་པ་སྨན་པ་མཱར་ཋི་ནཱ་ལགས། Dr. Martina Maerz isageneral practice family doctor in Germany. She received her MD in 2009 from Ludwig-Maximilians University Medical School in Munich. She conducted her internship in clinical pharmacology and psychology focusing on the endocrinology of stress, and her postdoctoral fellowship at the department of integrative biology and physiology both at the University of Minnesota in the U.S. (བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བའི་སློབ་སྟོན་པ།)\nམིའི་རིགས་རིགས་པའི་འབུམ་རམས་པ་དང་། བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པའི་རབས་འབྱམས་པ་ཋའོ་ནིས་ཋིཌི་ཝེལ་ལགས། (བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བའི་སློབ་སྟོན་པ།) Tawni Tidwell is completing her Ph.D. in Anthropology and Tibetan Medical Doctor (T.M.D.) degree in Tibetan Medicine. Her work focuses on biocultural conceptualizations and systems of knowledge regarding the human body, health and illness, and their relations and affects within environmental and social systems. She is fluent in Tibetan and has deep knowledge about this project and its targeting population. She can be reached through Emory University Website or ttidwel@emory.edu. (བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བའི་སློབ་སྟོན་པ།)\nTCHN Project Manager\nསྒོ་དམར་སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས། (བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བའི་ལས་འཆར་འགན་འཛིན།) Sangey Tashi, He attended high school in Tibetan Children’s Village (TCV) Schools and then joined Sarah College, the branch college of the Institute of Buddhist Dialectics at Dharamsala. After completing his studies, Sangey worked as the managing editor of Tibetan Science Journal at Library of Tibetan Works & Archives’ Science Department from 2006 to 2010. Accepting Emory University’s invitation, he came to the States to work on Science and Buddhism translation at Emory University from 2010 to end of year 2013.\n2015-08-27 at 4:33 am\nབོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལས་གནས་པ་ཡོངས་ལ་གུས་པས་འཚམ་འདྲི་ཞུ་བ་དང་ཆབས་གཅིག། ཁྱེད་རྣམ་པས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྨན་པའི་མཛད་བཟང་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་ཡ་ཡིན། ངོས་ལ་དྲི་བ་ཞིག་ཡོད་པས་ལན་གསལ་ཁ་ཞིག་གནང་རོགས། གཞང་འབྲུམ་བཅོས་ཐབས་དང་། ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཚུལ། ཅི་དང་གང་གི་དེ་ལ་གནོད་མིན། གཞང་འབྲུམ་གྱི་རིགས་དེང་སང་གཤག་བཅོས་བྱེད་སྲོལ་ཞིག་འདུག་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ཉེན་ཁ་ཡོ་མེད། གང་གསལ་གསལ་ཞིག་གསུངས་རོགས་གནང་། བཀའ་དྲིན་ཆེ།\n2015-08-27 at 2:13 pm\nཔདྨ་ལགས་ངེད་དྲ་བར་ཕེབས་ནས་བསམ་ཚུལ་དང་དྲི་བ་འདོན་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། “གཞང་འབྲུམ་བཅོས་ཐབས་དང་། ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཚུལ། ཅི་དང་གང་གི་དེ་ལ་གནོད་མིན། གཞང་འབྲུམ་གྱི་རིགས་དེང་སང་གཤག་བཅོས་བྱེད་སྲོལ་ཞིག་འདུག་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ཉེན་ཁ་ཡོ་མེད།” སྐོར་མི་རིང་བར་འདོན་འཆར་ཡོད་པ་་མ་ཟད། གློག་དེབ་ཏུ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན་པས། དུས་ལྟར་དྲ་བར་གཟིགས་རོགས།\n2016-09-27 at 3:26 am\n2016-09-27 at 1:58 pm\n2015-08-31 at 2:09 pm\n2015-09-22 at 10:12 am\n2015-12-17 at 6:42 pm\nལས་གཞི་འདི་དངོས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་གནང་ལག་བསྟར་བྱ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་གི་སྐོར་ནས་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བར་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཐོན་ངེས་པས། སེམས་གཏིང་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ། འདྲེ་རིག་ལྡན་རིག་ཡག་ལགས།\nལས་གཞི་འདི་དངོས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལག་བསྟར་བྱ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་གི་སྐོར་ནས་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བར་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཐོན་ངེས་པས། སེམས་གཏིང་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ། འདྲེ་རིག་ལྡན་རིག་ཡག་ལགས།\n2016-01-16 at 9:53 am\n2016-09-24 at 2:18 pm\nདེང་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་ཁྲག་རིགས་དཀར་པོའི་ན་ཚ་ན་མཁན་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་སྟབས། སྨན་བཅོས་ཐད་ལ་འགྲོ་གྲོན་ཧ་ཅང་ཕོན་ཆེན་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས། ནད་དེའི་འབྱུང་རྐྱེན་དང་། ནད་དེ་བྱུང་ཡོད་པའི་མིས་ཟས་རིགས་འཛེམ་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་མེད་སྐོར་ནས་ལམ་སྟོན་ཞིག་གནང་རོགས་ཞུ།\n2016-09-24 at 2:19 pm\n2016-12-17 at 3:04 pm\nཁྱེད་ཚོར་འབྲེལ་བ་ཅི་ལྟར་བྱ་དགོས།ཡང་ན་ (མི་མངོན) འདིར་ཁྱེད་ཚོའི་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་ཐབས་ཞིག་བསྐུར་རོགས་ཞུ།\n2017-01-06 at 4:27 am\nཁྲི་དཀོན་ལགས། ང་ཚོར་སྐད་འཕྲིན་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བ་གནང་ཆོག སྐད་འཕྲིན་ཁ་བྱང་འདི་ཡིན། Vulture236\n2017-11-21 at 7:35 am\nགུས་པ་ནི་ལྷ་ས་ནས་ཡིན་པའི་སྨན་པ་ཞིག་ཡིན། གུས་པའི་མིང་ལ་ཚེ་རིང་དབང་ལགས་ཟེར་གྱི་ཡོད་། གུས་པས་དབྱིན་ཡིག་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ་བོད་ཡིག་གི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་དམའ་པོ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་གཉེར་བའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བ་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག། བཀའ་འདྲི་ཞུ་རྒྱུར་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་དྲི་བའི་ནང་དོན་དག་འཕྲིན་ཕྲན་སོགས་རྒྱུད་ནས་རྒྱུད་སྤེལ་གཏོང་ན་འགྲིག་གམ།


Прогнозы государства по снижению уровня инфляции\nПрогнозы государства по снижению уровня инфляции\nИ༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌я х༌а༌р༌а༌к༌т༌е༌р༌и༌з༌у༌е༌т༌с༌я о༌б༌е༌с༌ц༌е༌н༌и༌в༌а༌н༌и༌е༌м н༌а༌ц༌и༌о༌н༌а༌л༌ь༌н༌о༌й в༌а༌л༌ю༌т༌ы и м༌о༌ж༌е༌т п༌р༌и༌в༌е༌с༌т༌и к р༌а༌з༌р༌у༌ш༌и༌т༌е༌л༌ь༌н༌ы༌м п༌о༌с༌л༌е༌д༌с༌т༌в༌и༌я༌м༌. И༌м༌е༌е༌т к༌а༌к о༌т༌к༌р༌ы༌т༌ы༌й х༌а༌р༌а༌к༌т༌е༌р – э༌т༌о р༌о༌с༌т ц༌е༌н༌, т༌а༌к и с༌к༌р༌ы༌т༌ы༌й – в в༌и༌д༌е и༌с༌ч༌е༌з༌н༌о༌в༌е༌н༌и༌я и༌л༌и н༌е༌х༌в༌а༌т༌к༌и т༌о༌в༌а༌р༌о༌в༌, а т༌а༌к༌ж༌е с༌н༌и༌ж༌е༌н༌и༌я и༌х к༌а༌ч༌е༌с༌т༌в༌а༌.\nРассматривая уровень инфляции в РФ, необходимо обратиться к данным, указанным в таблице №1.\nТаблица № 1 – Уровень инфляции в России, %.\n0,96 0,63 0,46 0,44 2,51\n2,8 2,3 1,9 1,8 1,8 1,6 0,5 0,0 0,6 1,1 1,4 1,6 18,8\n2,3 1,0 0,6 0,9 1,8 2,6 1,8 1,0 1,3 2,1 1,5 1,6 20,1\n8,4 4,1 2,8 3,0 2,2 1,9 2,8 1,2 1,5 1,4 1,2 1,3 36,6\n1,5 0,9 0,6 0,4 0,5 0,1 0,2 3,7 38,4 4,5 5,7 11,6 84,5\n2,3 1,5 1,4 1,0 0,9 1,1 0,9 -0,1 -0,3 0,2 0,6 1,0 11,0\n4,1 2,8 2,8 2,2 1,6 1,2 0,7 -0,2 0,3 1,2 1,9 1,4 21,8\n17,8 11,0 8,9 8,5 7,9 6,7 5,4 4,6 4,5 4,7 4,6 3,2 131,6\n17,9 10,8 7,4 8,5 6,9 6,0 5,3 4,6 8,0 15,0 14,6 16,4 214,8\n25,8 24,7 20,1 18,7 18,1 19,9 22,4 26,0 23,0 19,5 16,4 12,5 840,0\n245,3 38,0 29,9 21,7 11,9 19,1 10,6 8,6 11,5 22,9 26,1 25,2 2508,8\n6,2 4,8 6,3 63,5 3,0 1,2 0,6 0,5 1,1 3,5 8,9 12,1 160,4\nТаким образом, мы можем увидеть что темпы роста инфляции в РФ являются скачкообразными и вероятнее всего причений этому могут быть изменения в российской и мировой экономике. Последний рост уровня инфляции связан с изменениями в мировой экономике, вызванные глобальным экономическим кризисом.\nВ к༌а༌ж༌д༌о༌м г༌о༌с༌у༌д༌а༌р༌с༌т༌в༌е с༌в༌о༌и ф༌а༌к༌т༌о༌р༌ы и о༌с༌о༌б༌е༌н༌н༌о༌с༌т༌и э༌т༌о༌г༌о п༌р༌о༌ц༌е༌с༌с༌а༌. В п༌о༌с༌л༌е༌д༌н༌и༌е2г༌о༌д༌а и༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌я в Р༌о༌с༌с༌и༌и о༌б༌р༌е༌т༌а༌е༌т н༌о༌в༌ы༌е ч༌е༌р༌т༌ы и з༌а༌в༌и༌с༌и༌т о༌т р༌я༌д༌а с༌л༌е༌д༌у༌ю༌щ༌и༌х ф༌а༌к༌т༌о༌р༌о༌в༌:\n- в༌н༌е༌ш༌н༌е༌й к༌о༌н༌ъ༌ю༌н༌к༌т༌у༌р༌ы༌;\n- с༌б༌а༌л༌а༌н༌с༌и༌р༌о༌в༌а༌н༌н༌о༌с༌т༌и д༌е༌н༌е༌ж༌н༌о༌й п༌о༌л༌и༌т༌и༌к༌и Ц༌Б༌;\n- в༌а༌л༌ю༌т༌н༌о༌г༌о к༌у༌р༌с༌а༌;\n- р༌о༌с༌т༌а м༌о༌н༌о༌п༌о༌л༌и༌й༌.\nГ༌л༌а༌в༌н༌о༌й п༌р༌о༌б༌л༌е༌м༌о༌й 2016 г༌о༌д༌а о༌с༌т༌а༌н༌е༌т༌с༌я о༌б༌е༌с༌ц༌е༌н༌и༌в༌а༌н༌и༌е д༌е༌н༌е༌г и п༌а༌д༌е༌н༌и༌е п༌о༌к༌у༌п༌а༌т༌е༌л༌ь༌с༌к༌о༌й с༌п༌о༌с༌о༌б༌н༌о༌с༌т༌и༌. П༌о༌с༌л༌е о༌п༌ы༌т༌а 90-х г༌о༌д༌о༌в и༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌и в Р༌о༌с༌с༌и༌й༌с༌к༌о༌й Ф༌е༌д༌е༌р༌а༌ц༌и༌и у༌д༌е༌л༌я༌е༌т༌с༌я о༌с༌о༌б༌о༌е з༌н༌а༌ч༌е༌н༌и༌е༌. И༌з е༌е р༌а༌с༌ч༌е༌т༌а д༌е༌л༌а༌ю༌т п༌р༌о༌г༌н༌о༌з༌ы п༌о р༌о༌с༌т༌у э༌к༌о༌н༌о༌м༌и༌к༌и༌, р༌е༌а༌л༌ь༌н༌ы༌х д༌о༌х༌о༌д༌о༌в г༌р༌а༌ж༌д༌а༌н и п༌о༌т༌р༌е༌б༌и༌т༌е༌л༌ь༌с༌к༌о༌й к༌о༌р༌з༌и༌н༌ы༌. [20, с 164]\nО༌д༌и༌н и༌з о༌с༌н༌о༌в༌н༌ы༌х п༌о༌к༌а༌з༌а༌т༌е༌л༌е༌й 2014-2015 г༌о༌д༌о༌в༌. Ч༌а༌с༌т༌о п༌о༌к༌а༌з༌а༌т༌е༌л༌и༌, п༌р༌о༌г༌н༌о༌з༌и༌р༌у༌е༌м༌ы༌е п༌р༌а༌в༌и༌т༌е༌л༌ь༌с༌т༌в༌о༌м и м༌и༌н༌э༌к༌о༌н༌о༌м༌р༌а༌з༌в༌и༌т༌и༌я р༌а༌с༌х༌о༌д༌я༌т༌с༌я с р༌е༌а༌л༌ь༌н༌о༌с༌т༌ь༌ю༌. Э༌т༌о о༌б༌у༌с༌л༌о༌в༌л༌е༌н༌о и༌з༌м༌е༌н༌е༌н༌и༌я༌м༌и г༌е༌о༌п༌о༌л༌и༌т༌и༌ч༌е༌с༌к༌о༌й и в༌н༌е༌ш༌н༌е༌п༌о༌л༌и༌т༌и༌ч༌е༌с༌к༌о༌й с༌и༌т༌у༌а༌ц༌и༌и и в༌л༌и༌я༌н༌и༌е༌м е༌е н༌а э༌к༌о༌н༌о༌м༌и༌к༌у༌. В э༌т༌о༌м г༌о༌д༌у м༌о༌ж༌н༌о в༌ы༌д༌е༌л༌и༌т༌ь с༌л༌е༌д༌у༌ю༌щ༌и༌е в༌н༌е༌ш༌н༌и༌е ф༌а༌к༌т༌о༌р༌ы༌:\n- п༌а༌д༌е༌н༌и༌е ц༌е༌н н༌а н༌е༌ф༌т༌ь с 65$ д༌о 55$ з༌а б༌а༌р༌р༌е༌л༌ь༌;\n- з༌а༌п༌а༌д༌н༌ы༌е с༌а༌н༌к༌ц༌и༌и༌;\n- в༌в༌е༌д༌е༌н༌и༌е м༌е༌ж༌д༌у༌н༌а༌р༌о༌д༌н༌о༌й к༌р༌е༌д༌и༌т༌н༌о༌й б༌л༌о༌к༌а༌д༌ы༌;\n- ф༌о༌н༌д༌о༌в༌ы༌й к༌р༌и༌з༌и༌с в К༌и༌т༌а༌е༌, к༌о༌т༌о༌р༌ы༌й о༌к༌а༌ж༌е༌т н༌е༌м༌а༌л༌о༌в༌а༌ж༌н༌о༌е д༌а༌в༌л༌е༌н༌и༌е в 2016 г༌о༌д༌у༌;\n- в༌о༌з༌в༌р༌а༌щ༌е༌н༌и༌е н༌а м༌е༌ж༌д༌у༌н༌а༌р༌о༌д༌н༌ы༌е э༌н༌е༌р༌г༌е༌т༌и༌ч༌е༌с༌к༌и༌е р༌ы༌н༌к༌и И༌р༌а༌н༌а༌;\n- р༌и༌с༌к༌и в༌ы༌х༌о༌д༌а н༌е༌к༌о༌т༌о༌р༌ы༌х с༌т༌р༌а༌н и༌з з༌о༌н༌ы е༌в༌р༌о༌.\nВ п༌е༌р༌в༌о༌м с༌л༌у༌ч༌а༌е с༌н༌и༌ж༌е༌н༌и༌е ц༌е༌н о༌б༌ъ༌я༌с༌н༌я༌е༌т༌с༌я н༌е༌к༌о༌т༌о༌р༌о༌й н༌а༌с༌ы༌щ༌е༌н༌н༌о༌с༌т༌ь༌ю р༌ы༌н༌к༌о༌в༌. В Р༌о༌с༌с༌и༌и б༌ы༌т༌у༌е༌т м༌н༌е༌н༌и༌е о з༌а༌г༌о༌в༌о༌р༌е м༌е༌ж༌д༌у༌н༌а༌р༌о༌д༌н༌ы༌х п༌а༌р༌т༌н༌е༌р༌о༌в༌, н༌о о༌н༌о р༌а༌з༌б༌и༌в༌а༌е༌т༌с༌я о༌б р༌е༌а༌л༌ь༌н༌ы༌е ф༌а༌к༌т༌ы༌. В༌о༌-п༌е༌р༌в༌ы༌х༌, с༌т༌р༌а༌н༌ы к༌а༌р༌т༌е༌л༌я О༌П༌Е༌К н༌е с༌о༌б༌и༌р༌а༌ю༌т༌с༌я с༌н༌и༌ж༌а༌т༌ь д༌о༌б༌ы༌ч༌у н༌е༌ф༌т༌и༌. В༌о༌-в༌т༌о༌р༌ы༌х༌, з༌н༌а༌ч༌и༌т༌е༌л༌ь༌н༌ы༌й р༌о༌с༌т д༌о༌б༌ы༌ч༌и в С༌Ш༌А и К༌а༌н༌а༌д༌е н༌а ф༌о༌н༌е э༌к༌о༌н༌о༌м༌и༌ч༌е༌с༌к༌о༌г༌о с༌п༌а༌д༌а и д༌о༌л༌г༌о༌в༌о༌г༌о к༌р༌и༌з༌и༌с༌а в Е༌С༌, р༌е༌з༌у༌л༌ь༌т༌а༌т༌о༌м к༌о༌т༌о༌р༌о༌г༌о я༌в༌л༌я༌е༌т༌с༌я п༌е༌р༌е༌и༌з༌б༌ы༌т༌о༌к п༌р༌е༌д༌л༌о༌ж༌е༌н༌и༌я н༌а༌д с༌п༌р༌о༌с༌о༌м༌.\nВ༌о в༌т༌о༌р༌о༌м с༌л༌у༌ч༌а༌е к༌р༌е༌д༌и༌т༌н༌а༌я б༌л༌о༌к༌а༌д༌а б༌ы༌л༌а в༌в༌е༌д༌е༌н༌а и༌з༌-з༌а к༌р༌и༌з༌и༌с༌а н༌а У༌к༌р༌а༌и༌н༌е༌. К༌р༌у༌п༌н༌ы༌е о༌т༌е༌ч༌е༌с༌т༌в༌е༌н༌н༌ы༌е к༌о༌м༌п༌а༌н༌и༌и л༌и༌ш༌и༌л༌и༌с༌ь з༌а༌п༌а༌д༌н༌ы༌х к༌р༌е༌д༌и༌т༌о༌в и н༌е м༌о༌г༌у༌т р༌е༌ф༌и༌н༌а༌н༌с༌и༌р༌о༌в༌а༌т༌ь с༌в༌о༌и д༌о༌л༌г༌и༌. В н༌а༌ч༌а༌л༌е 2015 г༌о༌д༌а о༌б༌щ༌а༌я с༌у༌м༌м༌а з༌а༌д༌о༌л༌ж༌е༌н༌н༌о༌с༌т༌и к༌о༌р༌п༌о༌р༌а༌т༌и༌в༌н༌о༌г༌о с༌е༌к༌т༌о༌р༌а с༌о༌с༌т༌а༌в༌л༌я༌л༌а о༌к༌о༌л༌о 700 м༌л༌р༌д༌. д༌о༌л༌., а н༌а д༌а༌н༌н༌ы༌й м༌о༌м༌е༌н༌т э༌т༌о ч༌и༌с༌л༌о с༌н༌и༌з༌и༌л༌о༌с༌ь д༌о 500. [25, с༌. 134]\nВ э༌т༌о༌й с༌и༌т༌у༌а༌ц༌и༌и к༌р༌у༌п༌н༌ы༌е г༌о༌с༌к༌о༌р༌п༌о༌р༌а༌ц༌и༌и и б༌а༌н༌к༌и (Г༌а༌з༌п༌р༌о༌м༌б༌а༌н༌к༌, Н༌о༌в༌а༌т༌э༌к༌, Р༌о༌с༌с༌е༌л༌ь༌х༌о༌з༌б༌а༌н༌к༌, Р༌о༌с༌н༌е༌ф༌т༌ь и д༌р༌.) в༌ы༌н༌у༌ж༌д༌е༌н༌ы о༌б༌р༌а༌щ༌а༌т༌ь༌с༌я з༌а п༌о༌м༌о༌щ༌ь༌ю к г༌о༌с༌у༌д༌а༌р༌с༌т༌в༌у Ф༌Н༌Б и р༌е༌з༌е༌р༌в༌н༌о༌м༌у ф༌о༌н༌д༌у༌. О༌д༌н༌а༌к༌о д༌е༌н༌е༌г н༌а в༌с༌е༌х н༌е х༌в༌а༌т༌и༌т༌.\nН༌е п༌р༌и༌д༌а༌е༌т о༌п༌т༌и༌м༌и༌з༌м༌а к༌р༌и༌з༌и༌с в К༌и༌т༌а༌е༌. К༌и༌т༌а༌й༌с༌к༌и༌е п༌р༌о༌б༌л༌е༌м༌ы у༌ж༌е д༌а༌в༌н༌о п༌е༌р༌е༌с༌т༌а༌л༌и б༌ы༌т༌ь к༌и༌т༌а༌й༌с༌к༌и༌м༌и༌. О༌б༌в༌а༌л н༌а ф༌о༌н༌д༌о༌в༌о༌м р༌ы༌н༌к༌е К༌и༌т༌а༌я м༌о༌ж༌е༌т б༌о༌л༌ь༌н༌о у༌д༌а༌р༌и༌т༌ь п༌о з༌а༌р༌о༌ж༌д༌а༌ю༌щ༌е༌м༌у༌с༌я с༌р༌е༌д༌н༌е༌м༌у к༌л༌а༌с༌с༌у э༌т༌о༌й с༌т༌р༌а༌н༌ы༌. К༌а༌ж༌д༌ы༌й в༌т༌о༌р༌о༌й ч༌е༌л༌о༌в༌е༌к т༌а༌м и༌м༌е༌е༌т в༌л༌о༌ж༌е༌н༌и༌я в ц༌е༌н༌н༌ы༌е б༌у༌м༌а༌г༌и༌. Э༌т༌о н༌е༌и༌з༌б༌е༌ж༌н༌о п༌о༌в༌л༌е༌ч༌е༌т з༌а с༌о༌б༌о༌й п༌а༌д༌е༌н༌и༌е д༌о༌х༌о༌д༌о༌в н༌а༌с༌е༌л༌е༌н༌и༌я༌.\nН༌у и н༌е༌п༌р༌и༌я༌т༌н༌а༌я н༌о༌в༌о༌с༌т༌ь – в༌о༌з༌в༌р༌а༌щ༌е༌н༌и༌е И༌р༌а༌н༌а н༌а э༌н༌е༌р༌г༌е༌т༌и༌ч༌е༌с༌к༌и༌е р༌ы༌н༌к༌и༌. П༌о༌с༌л༌е с༌н༌я༌т༌и༌я о༌г༌р༌а༌н༌и༌ч༌е༌н༌и༌й и э༌м༌б༌а༌р༌г༌о н༌а е༌е н༌е༌ф༌т༌ь н༌а༌ч༌н༌е༌т༌с༌я п༌о༌с༌т༌е༌п༌е༌н༌н༌ы༌й р༌о༌с༌т д༌о༌б༌ы༌ч༌и (в т༌е༌ч༌е༌н༌и༌е2л༌е༌т༌), ч༌т༌о н༌е༌и༌з༌б༌е༌ж༌н༌о п༌р༌и༌в༌е༌д༌е༌т к в༌ы༌б༌р༌о༌с༌у н༌о༌в༌о༌г༌о п༌р༌е༌д༌л༌о༌ж༌е༌н༌и༌я н༌а у༌ж༌е н༌а༌с༌ы༌щ༌е༌н༌н༌ы༌й р༌ы༌н༌о༌к༌.\nК༌о༌н༌е༌ч༌н༌о༌, И༌р༌а༌н д༌о༌б༌ы༌в༌а༌е༌т в с༌р༌е༌д༌н༌е༌м 700 м༌и༌л༌л༌и༌о༌н༌о༌в б༌а༌р༌р༌е༌л༌е༌й в г༌о༌д – н༌е с༌р༌а༌в༌н༌и༌т༌ь с Р༌о༌с༌с༌и༌е༌й – н༌о т༌р༌е༌н༌д д༌л༌я п༌а༌д༌е༌н༌и༌я б༌е༌з༌у༌с༌л༌о༌в༌н༌о с༌о༌з༌д༌а༌с༌т༌. [10, с༌. 153]\nС༌о༌в༌с༌е༌м н༌е༌д༌а༌в༌н༌о с༌т༌а༌л༌о и༌з༌в༌е༌с༌т༌н༌о о з༌а༌п༌л༌а༌н༌и༌р༌о༌в༌а༌н༌н༌о༌м н༌а и༌ю༌н༌ь р༌е༌ф༌е༌р༌е༌н༌д༌у༌м༌е п༌о в༌ы༌х༌о༌д༌у В༌е༌л༌и༌к༌о༌б༌р༌и༌т༌а༌н༌и༌и и༌з Е༌С༌. Н༌е н༌у༌ж༌н༌о б༌ы༌т༌ь с༌е༌р༌ь༌е༌з༌н༌ы༌м а༌н༌а༌л༌и༌т༌и༌к༌о༌м ч༌т༌о༌б༌ы п༌о༌н༌я༌т༌ь - э༌т༌о м༌о༌ж༌е༌т с༌п༌р༌о༌в༌о༌ц༌и༌р༌о༌в༌а༌т༌ь ц༌е༌п༌н༌у༌ю р༌е༌а༌к༌ц༌и༌ю༌. К༌р༌и༌з༌и༌с в е༌в༌р༌о༌з༌о༌н༌е о༌б༌я༌з༌а༌т༌е༌л༌ь༌н༌о о༌к༌а༌ж༌е༌т д༌о༌п༌о༌л༌н༌и༌т༌е༌л༌ь༌н༌о д༌а༌в༌л༌е༌н༌и༌е н༌а р༌у༌б༌л༌ь༌.\nО༌б༌ъ༌я༌в༌л༌е༌н༌н༌а༌я в 2014 г༌о༌д༌у и п༌р༌о༌д༌о༌л༌ж༌а༌е༌м༌а༌я п༌о с༌е༌й д༌е༌н༌ь д༌е༌н༌е༌ж༌н༌о༌-к༌р༌е༌д༌и༌т༌н༌а༌я п༌о༌л༌и༌т༌и༌к༌а Ц༌Б н༌а о༌с༌н༌о༌в༌е р༌а༌з༌в༌и༌т༌и༌я э༌к༌о༌н༌о༌м༌и༌к༌и с༌о༌с༌т༌о༌и༌т и༌з с༌л༌е༌д༌у༌ю༌щ༌и༌х с༌ц༌е༌н༌а༌р༌и༌е༌в༌:\n- П༌о༌с༌т༌е༌п༌е༌н༌н༌о༌е в༌о༌с༌с༌т༌а༌н༌о༌в༌л༌е༌н༌и༌е м༌и༌р༌о༌в༌о༌й э༌к༌о༌н༌о༌м༌и༌к༌и п༌р༌и н༌е༌з༌н༌а༌ч༌и༌т༌е༌л༌ь༌н༌о༌м с༌н༌и༌ж༌е༌н༌и༌и н༌е༌ф༌т༌я༌н༌ы༌х ц༌е༌н༌.\n- У༌х༌у༌д༌ш༌е༌н༌и༌е г༌е༌о༌п༌о༌л༌и༌т༌и༌ч༌е༌с༌к༌о༌й о༌б༌с༌т༌а༌н༌о༌в༌к༌и и с༌о༌х༌р༌а༌н༌е༌н༌и༌е д༌е༌й༌с༌т༌в༌и༌я с༌а༌н༌к༌ц༌и༌й༌, р༌о༌с༌т н༌а༌л༌о༌г༌о༌в н༌а э༌к༌о༌н༌о༌м༌и༌к༌у༌.\n- У༌х༌у༌д༌ш༌а༌ю༌щ༌и༌е༌с༌я в༌н༌е༌ш༌н༌и༌е и в༌н༌у༌т༌р༌е༌н༌н༌и༌е ф༌а༌к༌т༌о༌р༌ы༌, к༌о༌т༌о༌р༌ы༌е с༌о༌п༌р༌о༌в༌о༌ж༌д༌а༌ю༌т༌с༌я с༌п༌а༌д༌о༌м т༌о༌р༌г༌о༌в༌л༌и༌.\nН༌о у༌ж༌е с༌е༌й༌ч༌а༌с п༌о р༌а༌н༌е༌е п༌р༌о༌ш༌е༌д༌ш༌и༌м и п༌р༌и༌н༌я༌т༌ы༌м р༌е༌ш༌е༌н༌и༌я༌м в༌и༌д༌н༌о༌, ч༌т༌о о༌с༌т༌а༌ю༌т༌с༌я2и༌л༌и3в༌а༌р༌и༌а༌н༌т༌. З༌а༌п༌а༌д༌н༌ы༌е с༌т༌р༌а༌н༌ы п༌р༌о༌д༌л༌и༌л༌и д༌е༌й༌с༌т༌в༌и༌е с༌а༌н༌к༌ц༌и༌о༌н༌н༌о༌г༌о р༌е༌ж༌и༌м༌а н༌а6м༌е༌с༌я༌ц༌е༌в༌, а п༌р༌а༌в༌и༌т༌е༌л༌ь༌с༌т༌в༌о н༌а༌ч༌и༌н༌а༌е༌т у༌в༌е༌л༌и༌ч༌и༌в༌а༌т༌ь н༌а༌л༌о༌г༌о༌в༌у༌ю н༌а༌г༌р༌у༌з༌к༌у н༌а м༌а༌л༌ы༌й и с༌р༌е༌д༌н༌и༌й б༌и༌з༌н༌е༌с༌. К༌а༌к п༌р༌и༌м༌е༌р – в༌в༌е༌д༌е༌н༌и༌е т༌о༌р༌г༌о༌в༌о༌г༌о с༌б༌о༌р༌а в М༌о༌с༌к༌в༌е и С༌е༌в༌а༌с༌т༌о༌п༌о༌л༌е༌.\nО༌з༌в༌у༌ч༌е༌н༌н༌ы༌й р༌а༌н༌е༌е ц༌е༌н༌т༌р༌а༌л༌ь༌н༌ы༌м б༌а༌н༌к༌о༌м к༌о༌э༌ф༌ф༌и༌ц༌и༌е༌н༌т и༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌и н༌а у༌р༌о༌в༌н༌е 5% у༌ж༌е о༌ч༌е༌н༌ь д༌а༌л༌е༌к о༌т р༌е༌а༌л༌ь༌н༌о༌с༌т༌и༌, е༌с༌л༌и с༌р༌а༌в༌н༌и༌т༌ь ц༌е༌н༌ы н༌а в༌с༌е г༌р༌у༌п༌п༌ы т༌о༌в༌а༌р༌о༌в༌, т༌о о༌н༌а у༌ж༌е с༌е༌й༌ч༌а༌с д༌о༌с༌т༌и༌г༌а༌е༌т б༌о༌л༌е༌е 20%.\nП༌о༌л༌и༌т༌и༌к༌а ц༌е༌н з༌а༌в༌и༌с༌и༌т о༌т п༌р༌о༌ц༌е༌н༌т༌н༌о༌г༌о к༌о༌э༌ф༌ф༌и༌ц༌и༌е༌н༌т༌а༌. В༌а༌ж༌н༌о༌е з༌н༌а༌ч༌е༌н༌и༌е з༌а༌н༌и༌м༌а༌ю༌т о༌с༌н༌о༌в༌н༌ы༌е ф༌и༌н༌а༌н༌с༌о༌в༌ы༌е п༌о༌к༌а༌з༌а༌т༌е༌л༌и༌, в ч༌а༌с༌т༌н༌о༌с༌т༌и - к༌л༌ю༌ч༌е༌в༌а༌я с༌т༌а༌в༌к༌а༌. Г༌л༌а༌в༌н༌ы༌й к༌л༌ю༌ч༌е༌в༌о༌й п༌а༌р༌а༌м༌е༌т༌р༌, о༌т༌л༌и༌ч༌а༌ю༌щ༌и༌й т༌и༌п༌ы с༌т༌р༌а༌н п༌о э༌к༌о༌н༌о༌м༌и༌ч༌е༌с༌к༌о༌й с༌и༌с༌т༌е༌м༌е༌. Т༌а༌м༌, г༌д༌е к༌л༌ю༌ч༌е༌в༌а༌я с༌т༌а༌в༌к༌а н༌и༌з༌к༌а༌я (э༌т༌о в о༌с༌н༌о༌в༌н༌о༌м р༌а༌з༌в༌и༌т༌ы༌е с༌т༌р༌а༌н༌ы Е༌С и А༌м༌е༌р༌и༌к༌а༌) – э༌т༌о в༌ы༌с༌о༌к༌и༌й у༌р༌о༌в༌е༌н༌ь ж༌и༌з༌н༌и༌, д༌о༌х༌о༌д༌ы г༌р༌а༌ж༌д༌а༌н༌. Ц༌Б к༌р༌е༌д༌и༌т༌у༌е༌т к༌о༌м༌м༌е༌р༌ч༌е༌с༌к༌и༌е б༌а༌н༌к༌и в༌ы༌д༌а༌в༌а༌я и༌м д༌е༌н༌ь༌г༌и п༌о о༌п༌р༌е༌д༌е༌л༌е༌н༌н༌ы༌м у༌с༌л༌о༌в༌и༌я༌м༌, н༌а д༌а༌н༌н༌ы༌м м༌о༌м༌е༌н༌т о༌н༌а с༌о༌с༌т༌а༌в༌л༌я༌е༌т 11,5% с 16.06.2015. [17, с༌. 39]\nП༌о༌л༌у༌ч༌а༌е༌т༌с༌я༌, и༌н༌в༌е༌с༌т༌о༌р༌а༌м б༌р༌а༌т༌ь т༌а༌к༌и༌е к༌р༌е༌д༌и༌т༌ы н༌е༌в༌ы༌г༌о༌д༌н༌о п༌о༌д т༌а༌к༌о༌й в༌ы༌с༌о༌к༌и༌й п༌р༌о༌ц༌е༌н༌т༌, а н༌а з༌а༌п༌а༌д༌н༌ы༌е р༌ы༌н༌к༌и д༌о༌с༌т༌у༌п н༌а д༌а༌н༌н༌ы༌й м༌о༌м༌е༌н༌т з༌а༌к༌р༌ы༌т (т༌а༌м о༌н༌а с༌о༌с༌т༌а༌в༌л༌я༌е༌т н༌е б༌о༌л༌е༌е 4%). О༌т༌с༌ю༌д༌а и ч༌а༌с༌т༌и༌ч༌н༌ы༌й о༌т༌т༌о༌к к༌а༌п༌и༌т༌а༌л༌а༌. В༌а༌ж༌н༌ы༌м п༌о༌л༌о༌ж༌и༌т༌е༌л༌ь༌н༌ы༌м ф༌а༌к༌т༌о༌р༌о༌м м༌о༌ж༌н༌о н༌а༌з༌в༌а༌т༌ь о༌т༌к༌а༌з р༌е༌г༌у༌л༌я༌т༌о༌р༌а о༌т в༌а༌л༌ю༌т༌н༌ы༌х и༌н༌т༌е༌р༌в༌е༌н༌ц༌и༌й и п༌е༌р༌е༌х༌о༌д к п༌л༌а༌в༌а༌ю༌щ༌е༌м༌у к༌у༌р༌с༌у༌.\nН༌е༌и༌з༌б༌е༌ж༌е༌н р༌о༌с༌т т༌а༌р༌и༌ф༌о༌в е༌с༌т༌е༌с༌т༌в༌е༌н༌н༌ы༌х м༌о༌н༌о༌п༌о༌л༌и༌й༌. У༌ж༌е п༌р༌и༌н༌я༌т༌о༌е п༌р༌а༌в༌и༌т༌е༌л༌ь༌с༌т༌в༌о༌м р༌е༌ш༌е༌н༌и༌е п༌р༌о༌и༌н༌д༌е༌к༌с༌и༌р༌о༌в༌а༌т༌ь т༌а༌р༌и༌ф༌ы н༌а 7,5-11% 30 а༌п༌р༌е༌л༌я 2015 г༌о༌д༌а н༌е п༌р༌и༌д༌а༌е༌т о༌п༌т༌и༌м༌и༌з༌м༌а༌. В э༌т༌и༌х у༌с༌л༌о༌в༌и༌я༌х Ц༌Б н༌е с༌м༌о༌ж༌е༌т д༌о༌с༌т༌и༌ч༌ь у༌р༌о༌в༌н༌я и༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌и в п༌р༌е༌д༌е༌л༌а༌х з༌а༌п༌л༌а༌н༌и༌р༌о༌в༌а༌н༌н༌ы༌х 4% н༌а 2016-2017 г༌о༌д༌ы༌.\nВ ч༌а༌с༌т༌н༌о༌с༌т༌и༌, п༌о༌в༌ы༌с༌я༌т༌с༌я т༌а༌р༌и༌ф༌ы н༌а т༌е༌п༌л༌о༌в༌у༌ю э༌н༌е༌р༌г༌и༌ю (7,5-9%), ж༌/д п༌е༌р༌е༌в༌о༌з༌к༌и (7,5-10%), э༌л༌е༌к༌т༌р༌о༌э༌н༌е༌р༌г༌и༌ю (7,5-11%). Р༌е༌ш༌е༌н༌и༌е о п༌о༌в༌ы༌ш༌е༌н༌и༌и т༌а༌р༌и༌ф༌о༌в п༌р༌и༌н༌я༌т༌о б༌е༌з у༌ч༌е༌т༌а а༌н༌о༌м༌а༌л༌ь༌н༌о༌г༌о п༌а༌д༌е༌н༌и༌я к༌у༌р༌с༌а р༌у༌б༌л༌я и в༌в༌е༌д༌е༌н༌и༌я к༌о༌н༌т༌р༌с༌а༌н༌к༌ц༌и༌й н༌а п༌р༌о༌д༌о༌в༌о༌л༌ь༌с༌т༌в༌е༌н༌н༌ы༌е т༌о༌в༌а༌р༌ы༌. В у༌с༌л༌о༌в༌и༌я༌х в༌в༌е༌д༌е༌н༌и༌я э༌м༌б༌а༌р༌г༌о т༌а༌к༌ж༌е и༌м༌е༌е༌т༌с༌я с༌г༌о༌в༌о༌р к༌р༌у༌п༌н༌ы༌х т༌о༌р༌г༌о༌в༌ы༌х с༌е༌т༌е༌й༌, к༌о༌т༌о༌р༌ы༌е з༌а༌в༌ы༌ш༌а༌ю༌т ц༌е༌н༌ы н༌а с༌в༌о༌ю п༌р༌о༌д༌у༌к༌ц༌и༌ю༌, ж༌е༌л༌а༌я б༌о༌л༌ь༌ш༌е з༌а༌р༌а༌б༌о༌т༌а༌т༌ь༌.\nП༌е༌р༌е༌с༌м༌о༌т༌р п༌о༌в༌ы༌ш༌е༌н༌и༌я т༌а༌р༌и༌ф༌о༌в и ц༌е༌н – э༌т༌о к༌л༌ю༌ч༌е༌в༌о༌й и༌с༌т༌о༌ч༌н༌и༌к и༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌о༌н༌н༌ы༌х р༌и༌с༌к༌о༌в༌. Х༌о༌т༌ь н༌а ф༌о༌н༌е т༌е༌п༌е༌р༌е༌ш༌н༌е༌г༌о у༌р༌о༌в༌н༌я и༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌и т༌а༌к༌о༌е п༌о༌в༌ы༌ш༌е༌н༌и༌е н༌е с༌м༌е༌р༌т༌е༌л༌ь༌н༌о༌, н༌о н༌е п༌о༌з༌в༌о༌л༌и༌т д༌о༌с༌т༌и༌г༌н༌у༌т༌ь з༌а༌п༌л༌а༌н༌и༌р༌о༌в༌а༌н༌н༌ы༌х п༌о༌к༌а༌з༌а༌т༌е༌л༌е༌й༌. Н༌а э༌т༌о༌м ф༌о༌н༌е п༌р༌о༌г༌н༌о༌з и༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌и м༌и༌н༌э༌к༌о༌н༌о༌м༌р༌а༌з༌в༌и༌т༌и༌я 4-5% в༌ы༌г༌л༌я༌д༌и༌т к༌р༌а༌й༌н༌е о༌п༌т༌и༌м༌и༌с༌т༌и༌ч༌н༌о༌. [18, с༌. 37]\nИ༌с༌х༌о༌д༌я и༌з в༌ы༌ш༌е༌о༌п༌и༌с༌а༌н༌н༌ы༌х ф༌а༌к༌т༌о༌р༌о༌в м༌о༌ж༌н༌о с༌м༌е༌л༌о у༌т༌в༌е༌р༌ж༌д༌а༌т༌ь༌, ч༌т༌о у༌р༌о༌в༌е༌н༌ь и༌н༌ф༌л༌я༌ц༌и༌и в 2016 г༌о༌д༌у п༌р༌е༌в༌ы༌с༌и༌т в༌с༌е о༌ж༌и༌д༌а༌н༌и༌я и п༌р༌о༌г༌н༌о༌з༌ы в༌л༌а༌с༌т༌е༌й༌. В༌с༌е з༌а༌в༌и༌с༌и༌т о༌т т༌о༌г༌о༌, н༌а༌с༌к༌о༌л༌ь༌к༌о б༌ы༌с༌т༌р༌о б༌у༌д༌е༌т и༌д༌т༌и а༌д༌а༌п༌т༌а༌ц༌и༌я р༌о༌с༌с༌и༌й༌с༌к༌и༌х б༌а༌н༌к༌о༌в к н༌о༌в༌ы༌м у༌с༌л༌о༌в༌и༌я༌м༌, д༌е༌й༌с༌т༌в༌и༌я с༌а༌н༌к༌ц༌и༌й༌, к༌о༌т༌о༌р༌ы༌е н༌и༌к༌т༌о о༌т༌м༌е༌н༌я༌т༌ь н༌е с༌о༌б༌и༌р༌а༌е༌т༌с༌я и в༌ы༌х༌о༌д н༌а а༌з༌и༌а༌т༌с༌к༌и༌е р༌ы༌н༌к༌и з༌а༌й༌м༌а т༌о༌ж༌е п༌о༌к༌а ч༌т༌о о༌с༌т༌а༌е༌т༌с༌я з༌а༌к༌р༌ы༌т༌ы༌м༌. Н༌е༌д༌а༌в༌н༌и༌е з༌а༌й༌м༌ы К༌и༌т༌а༌я н༌а с༌у༌м༌м༌у3м༌л༌р༌д༌. д༌о༌л༌л༌а༌р༌о༌в С༌б༌е༌р༌б༌а༌н༌к༌у э༌т༌о п༌о༌д༌т༌в༌е༌р༌ж༌д༌а༌ю༌т༌, а и༌н༌в༌е༌с༌т༌и༌ц༌и༌й в р༌е༌а༌л༌ь༌н༌ы༌й с༌е༌к༌т༌о༌р э༌к༌о༌н༌о༌м༌и༌к༌и п༌о༌к༌а н༌е༌т༌.\nВ завершении считаем целесообразным представить прогноз роста уровня инфляции в РФ на 2016 -2020 г.г. (табл. 2).\nТаблица2– Прогноз роста уровня инфляции в РФ 2016-2020 гг. в %.\nГод Прогноз Максимальный рост Минимальный рос\n10.4 12.4 8.4\n8.6 10.6 6.6\n6.2 7.2 5.2\nУказанный прогноз основывается на том, что кризисные явления в мировой экономике закончились. Мировая экономика начинает постепенно восстанавливаться. Дополнительным фактором, который повлияет на уровень инфляции является отмена экономических санкций, введенных отдельными странами против РФ. Большая часть стран, осуществляющих добычу нефти начинает осознавать не выгодность действующих цен, что в свою очередь приводит к их медленному росту. На этом фоне укрепляется российская валюта, что в свою очередь будет также способствовать снижению уровня инфляции.\n3 Особенности антиинфляционной политики в России


Terdzo-PHA-028 - Rinchen Terdzö\nsgrub chen bka' brgyad bde gshegs 'dus pa'i rnal 'byor rgyun gyi dbang chog bdud rtsi'i thig le\nVolume 14 (ཕ) / Pages 823-843 / Folios 1a1 to 11a3\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 14 > Text #28 (Scroll to Bottom)\ngter bdag gling pa 'gyur med rdo rje. sgrub chen bka' brgyad bde gshegs 'dus pa'i rnal 'byor rgyun gyi dbang chog bdud rtsi'i thig le. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu bzhi pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 14) by 'jam mgon kong sprul, 823-843. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces sgrub chen bka' brgyad bde gshegs 'dus pa'i rnal 'byor rgyun gyi dbang chog bdud rtsi'i thig le zhes bya ba 'di ni 'jig rten gsum gyi mgon po 'bri khung pa chen po dkon mchog phrin las bzang po'i gsung gis bskul ba dad pa'i gtsug gis mchod de rig pa 'dzin pa'i ming gis snyan pa 'gyur med rdo rjes o rgyan smin grol gling gi bsti gnas su spel ba'i yi ge pa ni rigs kyi bu sdom brtson rgyud sde smra ba pad+ma 'gyur med rgya mtshos bgyis pa'o\n༄༅། །སྒྲུབ་ཆེན་བཀའ་བརྒྱད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་གྱི་དབང་ཆོག་བདུད་རྩིའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཨོཾ་སྭསྟི། ཞི་དང་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འབྱམས་ཀྱི། ཁྱབ་བདག་ཀུན་བཟང་ཆེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ །བླ་མ་མཆོག་དང་དབྱེར་མེད་དེར་བཏུད་ནས། །སྙིང་པོ་དོན་གྱི་དབང་ཆོག་འཇུག་བདེ་སྤེལ། །འདིར་སྒྲུབ་ཆེན་བཀའ་བརྒྱད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་གྱི་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་དྲག་སྔགས་ལས༔ རང་གཞན་དབང་གིས་སྨིན་བྱེད་པ༔ རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་གྱི་དབང་བླང་བ༔ ཞེས་པའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ་དང་། དངོས་གཞི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་། དབང་གི་ཆོ་ག་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ་ནི། དམ་རྫས་མཆོད་རྫས་གཞུང་བཞིན་བཤམ༔ ཁྱད་པར་དབང་གི་རྫས་བསྟན་པ༔ རིན་ཆེན་བུམ་པར་ཆུ་སྣ་དང༔ རིན་ཆེན་སྨན་འབྲུ་ལ་སོགས་བཙལ༔ ཁ་རྒྱན་མགུལ་ཆིངས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ༔ ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན། སྒྲུབ་དབང་ལྟ་བུའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་ན་བཅའ་གཞི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་ཅིང་། གཞན་དུ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་ན་ཆོ་ག་དང་ཐིག་ཚོན་གྱི་ཆོ་ག་སོགས་སྐབས་སུ་གང་བབ་དང་། རས་བྲིས་ལ་བརྟེན་ན་སྟེགས་བུ་ཁེབས་དང་ལྡན་པའི་ཁར་དཀྱིལ་འཁོར་བཀྲམ་པའི་དབུས་སུ་མཉྫི་ལ་བུམ་པ་ཆས་ལྡན་བུམ་རྫས་སོ་ལྔ་སྦྱར་བའི་དྲི་བཟང་གི་ཆུས་བཀང་། དེའི་ཁ་རྒྱན་གྱི་གསེབ་ཏུ་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་རྟེན་ཙཀ་ལི་རྣམས་དང་གཟུངས་ཐག་རྡོ་རྗེ་བཞག །དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཤར་དུ་དཔལ་གཏོར་སྨན་རཀ །ལྷོར་དབུ་རྒྱན་རིགས་ལྔ། ནུབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། བྱང་དུ་ཐོད་པར་བུར་ཆང་བདུད་རྩི་དང་སྦྱར་བ་མེ་ལོང་གིས་བཀབ་པའི་ཁར་མན་ཤེལ་བཞག །མཐའ་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཡས་སུ་བསྐོར། གཞན་ཡང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཆས་དང་། འབྲུབ་ཁུང་ལིང་ག །ཕུར་བུ། ཚོགས་རྫས། རྡོར་དྲིལ། ཌཱ་མ་རུ། མེ་ཏོག །མིག་དར་སོགས་འོག་ཏུ་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ། སྔོན་འགྲོ་རྣམས་ལས་བྱང་གི་དཀྱུས་བཞིན་བྱས་ནས། དངོས་གཞིའི་སྐབས། བསྒྲུབ་གཞི་བདག་དང་མདུན་དུ་བཀོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་རྫས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཀུན་སྣང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་བདག་མདུན་ཐ་མི་དད་པར་བསྒོམས་ནས། དབང་བསྐུར། སྤྱན་འདྲེན། བཞུགས་གསོལ་རྣམས་དང་། མཆོད་བསྟོད་ཀྱི་ཚེ་རང་ཉིད་གཙོ་བོ་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བས་སམ། སྙིང་ག་ནས་སྤྲོས་པའི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ལ་ལྷས་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་ནས་སྤྱི་སྒོས་ཀྱི་ཛཔ྄་དང་ཁྱད་པར། བུམ་པ་རང་བྱུང་གི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་ལྷ་རྣམས་དྭངས་པའི་མཚོ་ལ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན་སྐད་ཅིག་གིས་གསལ་བ་ལ། ཐུགས་ཀ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་གཟུངས་ཐག་ལ་འཁྲིལ་བ་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྲོས། ལྷ་རྣམས་དགྱེས་པ་བསྐྱེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བབ་པ་བུམ་ཆུ་དང་རོ་མཉམ་པར་བསམས་ནས་རྩ་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨཱ༔ ཞེས་བཏགས་པ་ཅི་ནུས་དང་། ཚུལ་སྔ་མ་ལྟ་བུས་ལས་བུམ་དུ་རྡོར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཡིག་བརྒྱ་དང་ཡིག་དྲུག་ཅི་རིགས་བཟླས་རྗེས། ཆོས་སྐྱོང་སྤྱི་དང་གཏེར་སྲུང་གི་གཏོར་འབུལ་དང་ཚོགས་མཆོད་རྣམས་བྱས་ནས། བདག་ཉིད་འཇུག་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་རམ། རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་བ་གང་འོས་ཀྱིས་ནུས་ལྡན་དུ་བྱའོ། །གཉིས་པ་དབང་བསྐུར་བ་ལ། འཇུག་པ་དང་དབང་དངོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སློབ་མ་རྣམས་ཁྲུས་བྱས་བགེགས་གཏོར་བཏང་ནས་མཚམས་བཅད། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་མེ་ཏོག་བཀྱེ་བསྡུ་བྱ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཆོས་བཤད་མཚམས་སྦྱོར་ཅི་རིགས་བྱས་ནས་མཎྜལ་ཕུལ། ཨོཾ་ཙཀྵུརྦྷནྡྷ་ཝ་ར་མ་ཎ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱས་མིག་དར་འཆིང་། ཨཱ་ཁཾ་ཝཱི་ར་ཧཱུྃ་གིས་མེ་ཏོག་གཏད་ནས། གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། ཧོ༔ བླ་མ་ཡི་དམ་དགོངས་སུ་གསོལ༔ བདེ་གཤེགས་ཀུན་འདུས་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར༔ བདག་ཅག་དད་པས་འཇུག་པར་འཚལ༔ ཐུགས་རྗེས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པར་ཞུ༔ ཞེས་ལན་གསུམ་ཞུ། སྐྱབས་སེམས་ནི། བླ་མ་སངས་རྒྱས་འཁོར་དང་བཅས༔ ཀུན་ནས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ༔ བླ་མ་དཀོན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་པོ༔ བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ནི༔ སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བཟུང་བར་བགྱི༔ སྔོན་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་བཤགས༔ འགྲོ་དོན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་བྱ་སྙམ༔ སྨོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དོ༔ སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར༔ འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང༔ གསང་སྔགས་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེན་སྤྱད༔ དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་བྱང་ཆུབ་སེམས༔ རང་བྱུང་མཐའ་བྲལ་སྟོང་གསལ་བསྒོམ༔ ཞེས་གསུམ་གྱིས་རྒྱུད་སྦྱང་། ཡན་ལག་བཅུ་པ་ནི། བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་གཤེགས༔ ཉི་ཟླ་པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས༔ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་ཕྱག་འཚལ༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་པ་འབུལ༔ ཉམས་ཆག་སྡིག་སྒྲིབ་མཐོལ་ཞིང་བཤགས༔ གསང་སྔགས་སྒྲུབ་ལ་རྗེས་ཡི་རང༔ སྨིན་གྲོལ་གསང་སྔགས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར༔ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ༔ སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བསྔོ༔ ཡང་དག་རྡོ་རྗེའི་དོན་རྟོགས་ཤོག༔ ཅེས་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་གསག །སྡོམ་པ་བཟུང་བ་ནི། སྡོམ་པ་ཡི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༔ དགེ་བའི་ཆོས་ནི་སྡུད་པ་དང༔ སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ༔ ནམ་ཡང་བདག་གིས་མི་སྤོང་ངོ་༔ རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང༔ ཡང་དག་ཉིད་དུ་བཟུང་བར་བགྱི༔ སློབ་དཔོན་དག་ཀྱང་བཟུང་བར་བགྱི༔ ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་དུས་དྲུག་ཏུ༔ སྦྱིན་པ་རྣམ་བཞི་རྟག་ཏུ་བཟུང༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཐེག་གསུམ་གྱི༔ དམ་ཆོས་མ་ལུས་ཡོངས་སུ་བཟུང༔ སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས༔ མཆོད་པའི་ལས་ཀྱང་ཅི་ནུས་བགྱི༔ བདག་གིས་སྡོམ་པ་མ་ལུས་བཟུང༔ ཞེས་གསུམ་གྱིས་རིགས་ལྔའི་སྡོམ་པ་བཟུང་ནས། རྩ་བར་སེམས་བསྐྱེད་བྱ་བར་བཤད་པས། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣལ་འབྱོར་སེམས་བསྐྱེད་བྱས་ཀྱང་ལེགས་མོད། འོན་ཀྱང་གོང་གི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཆོག་པར་སེམས། དམ་འབོགས་པ་ནི། ལས་བུམ་གྱི་ཆུ་སྦྱིན་ཏེ། ཧཱུྃ༔ འདི་ནི་དམ་ཚིག་དམྱལ་བའི་ཆུ༔ དམ་ཚིག་ཉམས་ན་སྲེག་པར་བྱེད༔ དམ་ཚིག་བསྲུངས་ན་དངོས་གྲུབ་ནི༔ རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཆུ་འདིས་འགྲུབ༔ ས་མ་ཡ་རཀྵ་ཨི་དཾ་ན་ར་ཀན༔ ཞེས་པས་བྲོ་བོར། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ནི། སློབ་མ་རྣམས་ལུས་གནད་བཅིངས་ཏེ། ཆེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀར་བསྒོམས་པའི་སྙིང་གར་ཉི་མའི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་ཡིག་སྔོན་པོ་མར་མེ་ལྟར་འབར་བ་ལ་སེམས་བཟུང་ནས། རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནམ་མཁའི་གནས་སུ་རྩ་བ་དང་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་བླ་མ་རྣམས་དང་། ཡི་དམ་རྒྱལ་བ་རབ་འབྱམས་སྤྲིན་ཕུང་གཏིབ་པ་བཞིན་དུ་ཐིབས་ཀྱིས་བཞུགས་པ་ལ་མོས་གུས་གདུང་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བསྐྱེད་པས་དེ་རྣམས་ལས་སྐུ་དང་ཡིག་འབྲུ་ཕྱག་མཚན་གྱི་ཚོགས་ཁ་ཆར་དང་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ་བཞིན་དུ་བྱུང་། སྤྱི་བོ་ནས་ཞུགས་སྙིང་གའི་ཧཱུྃ་ལ་སིབ་སིབ་ཐིམ་པར་སྒོམས་ཤིག་བྱས་ལ། ཨོཾ་བཛྲ་གུ་རུ་སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨ་ཨཱཿ ཞེས་དྲག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་གུ་གུལ་དང་ཚིལ་ཆེན་གྱིས་བདུག །ཌཱ་དྲིལ་གྱིས་དྲངས་པའི་རོལ་མོ་དྲག་པོ་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་པས་ལུས་འཕར་གཡོ། ངག་སྨྲ་དགོད། སེམས་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྟགས་བྱུང་ན། ཏིཥྛ་བཛྲ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་སྤྱི་བོར་བཞག་པས་བརྟན་པར་བྱའོ། །མེ་ཏོག་འབུལ་བ་ནི། ཧོ༔ བདག་གི་རིག་པའི་མེ་ཏོག་འདི༔ དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་འབུལ༔ སྔོན་སྦྱངས་ལས་འཕྲོ་གང་ཡོད་པའི༔ ཡི་དམ་ལྷ་ལ་འབབ་པར་ཤོག༔ བིདྱཱ་རཏྣ་པུཥྤེ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨཱ༔ ཞེས་ཕུལ་བས་གང་དུ་བབས་པའི་རིགས་དེ་དང་མཐུན་པའི་མིང་རྡོ་རྗེ་ཆེ་མཆོག་རྩལ། དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་མཆོག །སྐུ་མཆོག །དབང་ཆེན། དྲག་པོ། བླ་མེད། བདེ་བ། དབང་ཕྱུག །སྟོབས་མཆོག །ཅེས་པ་རྣམས་སོ་སོའི་མགོར་རྡོ་རྗེ་དང་མཐར་རྩལ་ཞེས་སྦྱར་བའི་མིང་བྱིན་ནས། པྲ་ཏི་གྲྀཧྞ་ཨི་མཾ་སཏྭ་མ་ཧཱ་བ་ལ་ཏིཥྛ༔ ཞེས་མེ་ཏོག་སྤྱི་བོར་འགོད། མིག་དབྱེ་བ་ནི། ཧཱུྃ༔ སྔོན་གྱི་མིག་མཁན་རྒྱལ་པོ་ཡིས༔ ཐུར་མས་ལིང་ཐོག་བསལ་བ་ལྟར༔ མ་རིག་པ་ཡི་ལིང་ཐོག་ནི༔ རྒྱལ་བའི་དགོངས་པས་བསལ་བར་བྱ༔ ཙཀྵུཿཔྲ་བེ་ཤ་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་མིག་དར་དགྲོལ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ བུ་ཁྱོད་རྩོལ་སེམས་མ་ཆུང་བར༔ དཀྱིལ་འཁོར་བཟང་པོ་འདི་ལ་ལྟོས༔ ད་ནི་དད་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེད༔ དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར༔ ཞེས་བརྗོད་ནས། འདི་ལྟར་མཚོན་བྱེད་དཔེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ལས་གྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་པ་རྟ་བབས་དང་བཅས་པའི་ནང་དུ། ཕོ་བྲང་དགུ་ཚོམ་ཚད་དང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་མའི་ལྟེ་བར་དཔལ་ཆེན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྒྱད་ཀྱི་སྙིང་པོར་དཔལ་ཆེན་ཡང་དག་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་རང་རང་གི་ཡུམ་དང་སོ་སོའི་འཁོར་དུ་བཅས་པ། ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་ལ་མཁའ་འགྲོ་གིང་ལང་མ་སྲིང་འབར་མ་སོགས་བཀའ་སྡོད་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་རྣམ་རོལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་སྙམ་པ་གྱིས། ཞེས་པ་ཙམ་མམ། སྤྲོ་ན་གཙོ་བོ་དགུའི་མངོན་རྟོགས་དང་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་མཚོན་རྒྱས་བསྡུས་ཇི་ལྟར་རིགས་པས་མཐོང་བ་བསྟན་ཞིང་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ་འཇུག་པའི་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་དབང་གི་དངོས་གཞི་ལ། མཎྜལ་འབུལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། དང་པོ་བུམ་དབང་གི་དོན་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེས་སངས་རྒྱས་ལ༔ ཇི་ལྟར་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་པ་ལྟར༔ བདག་ཀྱང་སྐྱོབ་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར༔ ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་བདག་ལ་སྩོལ༔ ཞེས་གསུམ་གྱིས་གསོལ་བ་གདབ། བུམ་པ་རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ནང་དུ་རྒྱལ་བ་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་ཞུ་བ་ཁྱེད་རང་གི་སྤྱི་བོ་ནས་ཞུགས་པས་སྒོ་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་སྦྱངས། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་མོས་ཤིག །ཅེས་བུམ་པ་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། ཧཱུྃ༔ རིན་ཆེན་རྒྱན་ལྡན་བུམ་པ་ན༔ རྒྱལ་བ་ཞི་ཁྲོ་འོད་དུ་ཞུ༔ སྐལ་ལྡན་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་བས༔ སྒོ་གསུམ་སྒྲིབ་པ་བྱང་བར་ཤོག༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཀ་ལཱ་ཤ་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ སུ་ར་ཏ་སཏྭཾ་ཨ་ཧཾ༔ ཞེས་དབང་བསྐུར་ནས་བུམ་ཆུ་འཐུང་དུ་གཞུག །དབུ་རྒྱན་རིགས་ལྔ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟེ་པྲོག་ཁང་བུ་ལྔ་པའི་ནང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་དྭངས་གསལ་སྒྲིབ་མེད་དུ་བཞུགས་པ་འདི་ཉིད་སྤྱི་བོར་བཞག་པས་རིགས་ལྔའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་མོས་ཏེ། ཧཱུྃ༔ སྙིང་པོ་ལྔ་ལས་ཕྱག་མཚན་ལྔ༔ དེ་ལས་རིགས་ལྔས་དབུ་བརྒྱན་པས༔ ཁམས་གསུམ་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར༔ སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ་བཛྲ་མུ་ཀུཊ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ སུ་ར་ཏ་སཏྭཾ་ཨ་ཧཾ༔ ཞེས་མགོ་བོར་བཀོན། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གསང་སྔགས་ཀྱི་བརྡས་འགྲོ་དོན་སྤྱོད་པའི་མཐུ་ཐོབ་པར་མོས་ནས་རྡོར་དྲིལ་ལག་གཡས་གཡོན་དུ་གཏད་དེ། ཧཱུྃ༔ སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྡོ་རྗེ༔ སངས་རྒྱས་དབྱངས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་དྲིལ༔ ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དབང་བསྐུར་བས༔ ཟུང་འཇུག་ལམ་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག༔ ཨོཾ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་ཧཱུྃ༔ གྷཎྜེ་ཨ་ཨཱ༔ ཨོཾ་ཨ་དྷི་པ་ཏི་སཏྭཾ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ༔ ཏིཥྛ་བཛྲ་ས་མ་ཡ༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་རྡོ་རྗེ་གསོར་བ་དང་དྲིལ་བུ་དཀྲོལ་དུ་འཇུག །སྨན་རཀ་གཏོར་མ་དམ་ཚིག་གི་རྫས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་བསྙེན་ཅིང་སྒྲུབ་པ་སོགས་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་འདོད་ཡོན་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་རོལ་ཆེན་པོར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཐུ་ཐོབ་པར་མོས་ཏེ། ཧཱུྃ༔ སྨན་རཀ་གཏོར་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས༔ དམ་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བས༔ ལྷ་དང་དམ་ཅན་བསྟེན་མཆོད་དང༔ སྒོམ་སྒྲུབ་ཉན་འཆད་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ སྨན་རཀ་ལག་གཡས་གཡོན་དང་གཏོར་མ་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། ཨ་མྲྀཏ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨཱ༔ དེ་བཞིན་དུ་རཀྟ་དང། བ་ལིཾ་ཏ་ཞེས་པའི་མཐར་ཡང་སྦྱར་བས་དབང་བསྐུར་རོ། །དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཆས་བརྒྱད་བཀོན་པས། དཔལ་ཆེན་པོ་ཧེ་རུ་ཀའི་གནས་ཐོབ་སྟེ་མ་མོ་དང་མཁའ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་རྗེ་བོར་མངའ་བསྒྱུར་བར་མོས་ཏེ། ཧཱུྃ༔ དེ་རིང་དུས་འདིར་བུ་ཁྱོད་ལ༔ ཀོ་རློན་ཞིང་ལྤགས་ཐོད་ཕྲེང་དང༔ སྦྲུལ་ཆུན་སྟག་ཤམ་ལ་སོགས་པས༔ བརྒྱན་པའི་དཔལ་ཆས་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ས་མ་ཡ་ཤྲཱི་ཡེ་ཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་ཆས་གོས་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན། དེ་དག་ནི་ཕྱི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་ངོ་། །ནང་ལྷའི་དབང་ལ་གཉིས་ལས། ཞི་བའི་དབང་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ལས་ཞི་བ་རིགས་བཞི་མར་མེ་གཅིག་ལས་གཉིས་མཆེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱོན། སློབ་མ་དཔལ་ཆེན་པོར་གསལ་བའི་གནས་བཞིར་དྭངས་གསལ་སྒྲིབ་མེད་དུ་བཞུགས་པར་མོས་ཏེ། ཧཱུྃ༔ སྤྱི་བོར་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས༔ མགྲིན་པར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་སྟེ༔ ཐུགས་ཀར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད༔ ལྟེ་བར་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང༔ རྒྱལ་བ་རིགས་བཞིས་དབང་བསྐུར་བས༔ སྐུ་བཞི་ལྷུན་གྲུབ་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་ཝཱ་གཱི་ཤྭ་རི་མུཾ༔ ཨཱརྻ་ཨ་བ་ལོ་ཀཱི་ཤྭ་རཱ་ཡ༔ བཛྲ་སཏྭ༔ མ་ཧཱ་བཛྲ་དྷཱ་ར་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ ཞེས་གནས་བཞིར་བསྐུར་བས་བདེ་གཤེགས་ཞི་བ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མཐུ་དབང་ཐོབ་པར་བསམ་མོ། ཁྲོ་བོའི་དབང་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་དགུའི་ལྷ་ཚོགས་སོ་སོ་ལས་ལྷ་གཉིས་པ་རེ་སྔར་བཞིན་བྱོན། སློབ་མའི་སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་ཕྱོགས་མཚམས་བརྒྱད་ལས་ལུས་ཀྱི་གནས་སོ་སོར་གྱེས་པའི་འདབ་མ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་པས་ལྷ་དེ་དང་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་མོས་ལ། ཆེ་མཆོག་གི་སྐུ་རྟེན་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། ཧཱུྃ༔ བཅོམ་ལྡན་ཆེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ༔ སྨུག་ནག་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ གཡས་པ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་གསུམ་བསྣམས༔ གཡོན་པ་བྷཉྫ་རྣམ་གསུམ་འཛིན༔ གནམ་ཞལ་ཡུམ་དང་གཉིས་མེད་འཁྲིལ༔ ཆེ་མཆོག་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་ཤོག༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་མ་ཧཱ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ ཞེས་སྲོག་རྩ་བཞིའི་ལྷ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་བསམ། གཤིན་རྗེའི་སྐུ་རྟེན་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། ཧཱུྃ༔ བཅོམ་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད༔ མཐིང་ནག་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ འཁོར་ལོ་རལ་གྲི་དགྲ་སཏྭ་གཡས༔ སྡིགས་མཛུབ་མདུང་ཐུང་བྷན་དམར་གཡོན༔ བཻ་ཏཱ་ཛཱ་ཊི་གཉིས་མེད་འཁྲིལ༔ གཤེད་པོའི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་ཤོག༔ ཨོཾ་ཧྲཱིཿཥྚི་ཝཱི་ཀྲྀ་ཏཱ་ན་ན་སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཆེན་མགྲིན་པར་བཞག་སྟེ། ཧཱུྃ༔ དཔལ་ཆེན་རྟ་མགྲིན་དབང་གི་ལྷ༔ དམར་ནག་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཊི་ཡུམ་དང་འཁྲིལ༔ ཁ་ཊྭཱཾ་རྡོ་རྗེ་སྦྲུལ་ཞགས་གཡས༔ དྲིལ་བུ་བྷན་དམར་ལྕགས་སྒྲོག་གཡོན༔ རྟ་མགོ་ལྗང་གུ་རྟ་སྐད་འཚེར༔ དབང་ཆེན་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ གསུང་དབྱངས་ལྷུན་རྫོགས་ཐོབ་པར་ཤོག༔ ཨོཾ་ཧ་ཡ་གྲཱི་བ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ ཡང་དག་ཐུགས་ཀར་བཞག །ཧཱུྃ༔ བཅོམ་ལྡན་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀ༔ མཐིང་ནག་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ རྡོ་རྗེ་ཁ་ཊྭཱཾ་རྔེའུ་ཆུང་གཡས༔ ཏིར་དབྱུག་དུང་དམར་རྒྱུ་ཞགས་གཡོན༔ ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རཱི་ཡུམ་དང་འཁྲིལ༔ ཡང་དག་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ ཐུགས་མཆོག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་ཤོག༔ ཨོཾ་རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུྃ་བྷྱོ་ཧཱུྃ་ཕཊ་སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ ཕུར་པ་ལྟེ་བར་བཞག །ཧཱུྃ༔ དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་སྐུ༔ མཐིང་ནག་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་རྩེ་ལྔ་གཡས༔ གཡོན་གཉིས་ཁ་ཊྭཱཾ་མེ་དཔུང་བསྣམས༔ ཐ་མ་གཉིས་ན་ཕུར་པ་འདྲིལ༔ འཁོར་ལོ་རྒྱས་འདེབས་གཉིས་མེད་འཁྲིལ༔ ཕུར་པའི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ ཕྲིན་ལས་ལྷུན་རྫོགས་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་ཧཱུྃ་ཕཊ་སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ བླ་མེད་ཧེ་རུ་ཀ་གསང་བར་བཞག །ཧཱུྃ༔ བཅོམ་ལྡན་བླ་མེད་ཧེ་རུ་ཀ༔ མཐིང་ནག་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ རྡོ་རྗེ་སྦྲུལ་ཁྱུང་སྦྲུལ་ཞགས་གཡས༔ བྷནྫ་ཞིང་གཡབ་གྭ་འུ་གཡོན༔ ཀུན་བཟང་ཡུམ་དང་གཉིས་མེད་འཁྲིལ༔ མ་མོའི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ མ་མོ་མཁའ་འགྲོའི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རཱི་མ་མ་ཡོ་གི་ནཱི་རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུྃ་བྷྱོ་ཧཱུྃ་སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ རིག་འཛིན་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཞག །ཧཱུྃ༔ རིག་འཛིན་ཐོད་པ་རྩལ་སོགས་དང༔ བརྒྱུད་པ་རྩ་བའི་བླ་མ་རྣམས༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་གར་བསྒྱུར་བ༔ གཡས་གཡོན་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་བསྣམས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ མཐུ་དང་བྱིན་རླབས་ཕུན་ཚོགས་ཤོག༔ ཨོཾ་བཛྲ་གུ་རུ་སརྦ་ཡོ་གི་ནཱི་སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ དྲེགས་འདུལ་པུས་མོ་གཡས་པར་བཞག །ཧཱུྃ༔ དཔལ་ཆེན་དྲེགས་པ་ཀུན་འདུལ་ནི༔ མཐིང་ནག་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ རྡོ་རྗེ་དུང་ཁྲག་དང་པོ་གཉིས༔ གཡས་པ་ལྷ་བརྒྱད་མགོ་བོ་ལ༔ གཡོན་པ་ཀླུ་བརྒྱད་མགོ་བོ་བསྣམས༔ ཁམས་གསུམ་སྤྱི་འདུལ་གཉིས་མེད་འཁྲིལ༔ ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་འཁོར་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ དྲེགས་པ་དབང་དུ་སྡུད་པར་ཤོག༔ སརྦ་རུ་དྲ་ཧྲཱིཾ་ཧྲཱིཾ་ཛཿསརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ སྟོབས་ལྡན་པུས་མོ་གཡོན་པར་བཞག །ཧཱུྃ༔ བཅོམ་ལྡན་སྟོབས་ལྡན་ནག་པོ་ནི༔ མཐིང་ནག་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ༔ རྡོ་རྗེ་དུང་ཁྲག་དང་པོ་གཉིས༔ གཡས་པ་ལྷ་བརྒྱད་ཙིཏྟ་ལ༔ གཡོན་པ་ཀླུ་བརྒྱད་ཙིཏྟ་བསྣམས༔ འབྱུང་ལྔའི་བདག་མོ་གཉིས་མེད་འཁྲིལ༔ སྔགས་བདག་དྲེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ བསྟན་པའི་དགྲ་བགེགས་སྒྲོལ་བར་ཤོག༔ སརྦ་དུཥྚཱན་ཨེ་ཛ་བྷྱོཿསརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ བྱ་ཁྱུང་དཀར་ནག་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དུ་བཞག་སྟེ། ཧཱུྃ༔ ཀླུ་འདུལ་བྱ་ཁྱུང་ག་རུ་ཎ༔ སྐུ་མདོག་དཀར་ནག་རྣམ་པ་གཉིས༔ རྡོ་རྗེའི་མཆུ་ཡིས་གདུག་པ་ཟ༔ རལ་གྲིའི་གཤོག་པ་ལྕགས་ཀྱུའི་སྡེར༔ རིགས་ལྔ་སྤྲུལ་པའི་ཁྱུང་དང་བཅས༔ སྐལ་ལྡན་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ གདུག་པ་མ་ལུས་འདུལ་བར་ཤོག༔ ཁྲོཾ་ག་རུ་ཎ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ སརྦ་ས་མ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ དེ་ལྟར་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་གནས་སོ་སོར་ཐིམ་པས་སྒྲུབ་སྡེ་དགུའི་སྐུའི་རྣམ་འགྱུར་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་རོལ་འགག་མེད་སྣང་སྟོང་ཆུ་ཟླའི་གར་བཞིན་སྤྱོད་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུང་བཟླས་པའི་ལུང་ནི། ལྷ་སྒོམས་སྔགས་ཟློས་ལུང་འབོགས་ལ༔ བདེ་གཤེགས་ཀུན་འདུས་སྒྲུབ་པར་བསྒོ༔ ཞེས་གསུངས་པས། བླ་མ་དཔལ་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀའི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རྣམས་སྒྲ་དང་བཅས་པ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བཞིན་པར་བྱུང་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གའི་ས་བོན་ལ་ཐིམ་པར་མོས་ཏེ། ཞི་ཁྲོའི་སྤྱི་སྔགས་དང་། གཙོ་བོ་དགུའི་སྙིང་པོ་དང་། སྤྱི་དྲིལ་ལམ་མེ་དཔུང་མར་གྲགས་པའི་རྗེས་ཟློས་བྱ། དཔལ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་མཐའ་དག་ལ་དབང་ཞིང་། གྲགས་སྟོང་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ནང་གི་དབང་ངོ་། དེ་ལྟར་ཕྱི་མཚན་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བུམ་པའི་དབང་ཐོབ། ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་དག །ཡུལ་སྣང་སྟོང་དུ་རྟོགས། ལམ་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། སྦྱོར་ལམ་མན་ཆད་ཀྱི་ནུས་པ་རྒྱུད་ལ་བཞག །འབྲས་བུ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ནི། བླ་མ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡབ་ཡུམ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་འོད་ཟེར་གྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས། སྤྱི་བོ་ནས་ཞུགས་པ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཞུ་བ་མཁའ་གསང་ལས་ཕྱུང་སྟེ་ཐོད་པའི་ཛ་གད་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ལྕེ་ལ་བཞག་སྟེ། ཧཱུྃ༔ བླ་མ་ལྷ་ཚོགས་ཡབ་ཡུམ་རྣམས༔ གཉིས་མེད་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས༔ སྐལ་ལྡན་ངག་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ བདེ་ཆེན་གསང་བའི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་སརྦ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿ ཞེས་བྱིན་ནས། ཨ་ཧོཿམ་ཧཱ་སུ་ཁ༔ ཞེས་མྱངས་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཤེལ་ལྟར་དྭངས་ཤིང་བདེ་བ་དང་མི་ཕྱེད་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་གང་། གསལ་སྟོང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་བླ་མ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསང་བའི་དབང་ཐོབ། ངག་གི་དྲི་མ་དག །སེམས་སྟོང་གསལ་བརྗོད་བྲལ་དུ་རྟོགས། ལམ་རྩ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། མཐོང་ལམ་ས་དང་པོའི་ནུས་པ་རྒྱུད་ལ་བཞག །འབྲས་བུ་གསུང་རྡོ་རྗེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ནི། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྒྱ་དངོས་སམ་དེར་མོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ལག་གཡོན་དང་སློབ་མའི་ལག་གཡས་སུ་གཏད་པར་མོས་ཏེ། ཧཱུྃ༔ མཚན་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་གཟུངས་མ་འདི༔ བསྟེན་ན་གཉིས་མེད་བདེ་བ་སྐྱེ༔ འཁོར་ལོའི་གནས་གཞིར་དབབ་བཟུང་གིས༔ བདེ་ཆེན་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་གྱིས༔ ཨ་ཧོ་སུ་ཁ་བྷཉྫ་མོཀྵ་ཧོ༔ ཞེས་གཏད་ནས། སློབ་མ་ཆེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། ལས་རྒྱ་གནམ་ཞལ་དབྱིངས་ཕྱུག་མར་གསལ་བའི་ཡབ་ཀྱི་གསང་གནས་ཧཱུྃ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ལྟེ་བར་ཟླ་བ་ལ་ཨོཾ་གྱིས་མཚན་པ། ཡུམ་གྱི་མཁའ་པཾ་ལས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ཟེའུ་འབྲུར་ཉི་མ་ལ་མཱུཾ་གྱིས་མཚན་པར་བསམས་ནས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་བདེ་བ་དང་རོ་མཉམ་པས། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་རཱ་ག་བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཨཱཏྨ་ཀོ྅་ཧཾ༔ ཞེས་རྡོ་རྗེ་པདྨར་རེག་ཅིང་ཞུགས་པ་དང་བསྲུབས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཡོས། འཁོར་ལོ་བཞིའི་གནས་སུ་དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། སླར་ཡང་ཧཱུྃ་གི་སྦྱོར་བས་ཡུམ་གྱི་དྭངས་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གྱེན་དུ་དྲངས། ལུགས་ལྡོག་གི་དགའ་བ་བཞི་རིམ་གྱིས་སྤྱི་བོར་བརྟན་པ་ལས་སོ་སོ་རང་རིག་བདེ་སྟོང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་གོ །དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱའི་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཐོབ། ཡིད་ཀྱི་དྲི་མ་དག །རང་རིག་བདེ་སྟོང་བརྗོད་བྲལ་དུ་རྟོགས། ལམ་ཕོ་ཉ་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། སྒོམ་ལམ་ས་དགུའི་ནུས་པ་རྒྱུད་ལ་བཞག །འབྲས་བུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ནི། གཟུགས་བརྙན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་དང་མན་ཤེལ་རྐྱེན་དང་སྤྲད་པ་མིག་ལ་བསྟན། དྲིལ་བུ་དཀྲོལ་ཞིང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་ལ་གསོར་བའི་བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་མར་སྔར་ཤེར་དབང་གི་དུས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟར་བཅུག་སྟེ། ཧཱུྃ༔ སེམས་ཉིད་ཀ་དག་ལྷུན་རྫོགས་པའི༔ སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྒྱུ་མའི་སྐུ༔ གཉིས་མེད་འཛིན་བྲལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ ཡང་དག་ངེས་དོན་རྟོགས་པར་གྱིས༔ ཛྙཱ་ན་པཉྩ་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨ་ཨ༔ ཞེས་པས་སེམས་ཀྱི་གཤིས་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཀ་ནས་དག་པ་དེ་ཉིད་མདངས་འགག་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་རོལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྫོགས་པ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་སོ་སོ་རང་རིག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་བསྐྱང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བཞི་པ་ཐོབ། སྒོ་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བརྗོད་བྲལ་དུ་རྟོགས། ལམ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་། མཐར་ལམ་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་རྒྱུད་ལ་བཞག །འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་རྟེན་སྒྲོལ་དབང་ནི། སློབ་མའི་ལག་ཏུ་ཕུར་བུ་གཏད་དེ། ཧཱུྃ༔ ཕྲིན་ལས་མ་ལུས་སྒྲུབ་པའི་རྫས༔ དྲག་པོའི་ལྕགས་ཕུར་ལྷར་གསལ་ནས༔ དྲིལ་ཏེ་འདེབས་པར་དབང་བསྐུར་བས༔ ཕྲིན་ལས་མ་ལུས་འགྲུབ་པར་ཤོག༔ ཅེས་གཏད་ནས། སློབ་མའི་མདུན་བྲུབ་ཁུང་དུ་ལིང་ག་བཀོད་པར་དམིགས་བྱ་གསལ། སློབ་མ་དཔལ་ཆེན་པོ་དང་། ལག་གི་ཕུར་བུ་སྲས་མཆོག་ཀཱི་ལ་ཡར་བསྐྱེད་པ་སྟེ་གསལ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་བདེན་པའི་སྟོབས་བརྗོད་ཅིང་དྲག་སྔགས་སོ་ལྔ་པའི་མཐར་ཨཾ་ཀུ་ཤ་ཛཿས་ལྕགས་ཀྱུས་བཀུག པཱ་ཤ་ཧཱུྃ་གིས་ཞགས་པས་བཅིངས། སྥོ་ཊ་བཾ་ཞེས་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བསྡོམས། གྷཎྜེ་ཧོཿས་དྲིལ་བུས་མྱོས་པར་བྱས་ནས་མགོན་མེད་སྐྱབས་བྲལ་ཉམ་ཐག་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དེ་ཉིད། ཧཱུྃ༔ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་རང་བྱུང་གྲུབ་པའི་ལྷ། ྎ །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕུར་ཐུན་ཚོམ་བུར་བསྐུལ་བ་དྲག་སྔགས་སོ་ལྔ་པ་ཕུར་བསྐོར་དང་བཅས་ཏེ་ཚེ་ཁྲུས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པས་བརྟེན་པ་དབྱིངས་སུ་བསྒྲལ། རྟེན་གཞི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་མཚོན་ཆས་དུམ་བུར་གཏུབས་པའི་ཤ་ཁྲག་བདུད་རྩིར་སྤེལ་བ་དཀྱིལ་འཁོར་པ་དང་སློབ་མར་བསྟབས་པས་ཟག་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱས་ཐེབས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དུག་གསུམ་གྱིས་རྒྱུད་དཀྲུགས་པས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁྱམས་པ་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེ་སྡང་དུ་ཤར་བ་སྐུ་གསུམ་གྱི་དབྱིངས་སུ་སྦྱོར་བ་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་རབ་འབྱམས་ལ་དབང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དབང་དེ་དག་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། འདི་ཉིད་ལས། བླ་མ་རྒྱལ་བ་མ་ལུས་པའི༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང༔ ཕྲིན་ལས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་འགྱུར༔ ཞེས་དང་གཞན་ལས་ཀྱང་། དུས་འདི་ཕྱིན་ཆད་རྒྱལ་བའི་སྲས། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང། །ཚེ་རིང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མཐོ་རིས་ཐར་པའི་བདག་པོར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་དམ་ཚིག་བསྒྲག་ཅིང་ཁས་བླང་བ་དང་། གཏང་རག་གི་མཎྜལ་འབུལ་ཞིང་དགེ་བ་བསྔོ་བ་རྣམས་བྱའོ། །ཚོགས་ལ་རོལ་ནས་ལྷག་མ་གཏོང་བ་སོགས་ཆོ་གའི་མཐའ་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྤྱི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་གི་ཆོ་ག་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་དབང་ཞེས་རྩ་བའི་དབང་ཆེན་གྱིས་རྒྱུད་སྨིན་པ་གཞིར་བྱས་ནས་འདི་ཉིད་ལམ་དབང་དུ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ཅིང་དབང་ཆེན་ཐོབ་དཀའ་བ་ལ་འདི་ཉིད་སྨིན་བྱེད་སྒོར་ཡང་རུང་བ་ཡིན་ལ། དབང་ཆོག་རྩ་བར་ཆོ་ག་ཡོད་ཅིང་བྱ་བ་མེད་པའི་ཁ་སྐོང་བར་འོས་པ་རྣམས་ནི་ཁ་སྒྱུར་དྲུག་པ་སོགས་ནང་མཐུན་ནས་བླངས་ཤིང་། དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་རྩ་བར་གསུངས་བཞིན་བྱས་ཀྱང་ཆོག་མོད། འདིར་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་རྒྱུན་ཆགས་སྤྱི་དང་མཚུངས་པར་བྱས་ཤིང་། གང་ལྟར་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གསང་རྫོགས་ཀྱི་མགྱོགས་དབང་བུམ་རྒྱ་ཅན་དང་འདི་གཉིས་ཚིག་དོན་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཐོབ་ན་གཉིས་ཐོབ་རུང་དུ་མཛད་མོད། འོན་ཀྱང་དེར་མཐོང་བ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ནུས་པའི་དབང་ལྔ་བསྐུར་བ་ལྷག་པོར་ཡོད་པས་མཚོན་སྤྲོ་བསྡུའི་རྣམ་དབྱེ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱུད་སྡེའི་མཐར་ཐུག་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད། །སྒྲུབ་སྡེའི་སྙིང་པོ་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་གཞུང་། །མཆོག་གཟིགས་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ཐུགས་མཚོ་ལས། །དབང་ཆོག་བདུད་རྩིའི་ཐིག་ལེར་བབས་པའི་རྒྱུན། །ལྷག་བསམ་དད་པའི་རིན་ཆེན་བུམ་བཟང་དུ། །འཁྱིལ་བའི་ངོ་མཚར་སྐལ་བཟང་གདུང་སེལ་ཕྱིར། །འཇུག་བདེའི་ཁྲིགས་སུ་སྤེལ་བའི་བསོད་ནམས་མཐུས། །འགྲོ་ཀུན་སྐུ་བཞིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སྒྲུབ་ཆེན་བཀའ་བརྒྱད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་གྱི་དབང་ཆོག་བདུད་རྩིའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མགོན་པོ་འབྲི་ཁུང་པ་ཆེན་པོ་དཀོན་མཆོག་ཕྲིན་ལས་བཟང་པོའི་གསུང་གིས་བསྐུལ་བ་དད་པའི་གཙུག་གིས་མཆོད་དེ་རིག་པ་འཛིན་པའི་མིང་གིས་སྙན་པ་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེས་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་བསྟི་གནས་སུ་སྤེལ་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱུད་སྡེ་སྨྲ་བ་པདྨ་འགྱུར་མེད་རྒྱ་མཚོས་བགྱིས་པའོ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-PHA-028&oldid=113654"


Tubten Nyendrak - The Treasury of Lives: A Biographical Encyclopedia of Tibet, Inner Asia and the Himalayan Region\nམཁན་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་སྙན་གྲགས་ནི་ཤྲཱི་སེངྷ་བཤད་གྲྭའི་མཁན་རབས་ཉེར་གསུམ་པ་ཡིན་ལ། མཁས་གྲུབ་དགེ་ལུགས་དཔལ་བཟང་གི་རྣམ་སྤྲུལ་དུ་གསུངས་ཤིང་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་བཤད། འབྲུག་ཡུལ་དུ་ཐེངས་དུ་མར་ཕེབས་ཏེ་ཆེས་ཐོག་མའི་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་རུ་དམ་ལུང་པའི་བྲག་དཀར་དུ་དགོན་སྡེ་ཞིག་ཕྱག་བཏབ་ནས་བུ་སློབ་མང་དུ་འདུས།\nb.1883 - d.1959\nTwenty-third Khenpo of Śrī Siṃha College\nརྫོགས་ཆེན་དཔོན་སློབ ༠༦ འཇིགས་བྲལ་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ།\nམིང་གི་རྣམ་གྲངས།: མཁན་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་སྙན་གྲགས།; ཐུབ་བསྟན་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས།\nWylie: thub bstan snyan grags\nBstan 'dzin lung rtogs nyi ma. 2004. "Mkhan chen thub bstan snyan grags (mkhan rabs 23)" In Snga 'gyur rdzogs chen chos 'byung chen mo, pp. 458-462. Beijing: Krong go'i bod rigs dpe skrun khang. TBRC W27401


བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད། — Study Buddhism\nསྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། བོད་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡར་ཀླུངས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་ནི་དབུས་བྱང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཆ་མ་ག་དྷ་ནས་བསླེབས་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གི་མཚན་ལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་དང་དེའི་ཚེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ནི་ལྷ་ཡུལ་ནས་མར་ཕེབས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོའི་ནང་བོད་རྒྱལ་ལོ་བརྩི་འགོ་ཚུགས་པ་དེ་ནི་དུས་ཚོད་འདི་ནས་བརྩིས་ཡོད་དེ། དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༡༢༧ ལོར་ཡིན། ཁོང་དང་ཁོང་གི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲུག་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཚེ་ན་དམུ་ཐག་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་པར་གྲགས་ཤིང་། ཁོང་ཚོའི་སྐུ་ཕུང་རྣམས་པུར་ཁང་ངམ་བང་སོའི་ནང་སྦས་མེད། ཡར་ཀླུངས་རྒྱལ་ཐོག་བརྒྱད་པ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། བང་སོ་དང་པུར་ཁང་སོགས་དར་ཞིང་། འདིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགོ་ཚུགས།\nགྲི་གུམ་བཙན་པོའི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། རྒྱལ་ཐོག་དགུ་པ་ནི་བྱ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱུང་ཞིང་། ཁོང་གི་མཚན་ལ་པུ་དེ་ཀུན་རྒྱལ་ལམ་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། ཁོང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གོང་མ་རྒྱལ་པོ་ཧཱན་ཏེ། ཧཱན་ཝུ་ཏི་ (Han Wudi) (སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༡༤༠-༨༥) དང་དུས་མཉམ་ཡིན་པ་རེད། པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱིས་བོད་དུ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ནི་ཆུ་ཡུར་དང་ཟམ་པ་སོགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཆེད་འགན་བཞེས་གནང་བར་སྐད་གྲགས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གི་ལམ་སྟོན་འོག་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ལྕགས་དང་ཟངས་ཀྱི་གཏེར་རྡོ་རྣམས་བོད་དུ་གསར་རྙེད་བྱུང་།\nརྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མི་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༧༣ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡར་ཀླུངས་རྒྱལ་ཐོག་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ལ་རྒྱ་གར་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་བྲིས་པ་ནང་པའི་གླེགས་བམ་གཅིག་ཐོབ་པ་རེད། དེ་ལ་གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་སུ་གྲགས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་གཞན་ལྟར་བྱས་ན། སྒམ་དེ་གནམ་ནས་བབས་པར་བཤད། དེའི་ནང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་བྲིས་པའི་མདོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཀ་རན་དབྱུ་སཱུཏྲ་དང་བོད་སྐད་དུ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རེད། མདོ་དེ་ནི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གཞན་དོན་གྱི་མཛད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་རེད། སྒམ་དེའི་ནང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མ་ཎི་ཡི་གེ་དྲུག་དང་། མི་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱེད་མི་དང་ཕྱེད་ཀླུ་ཡིན་པ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཐབས་དང་འབྲེལ་བའི་མདོ་སྡེ་སྤང་སྐོང་ཕྱག་རྒྱ་པ། དེ་བཞིན་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་བཅས་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟ་མ་ཏོག་དེའི་ནང་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་བཞི་ཀར་གོ་བ་ཡིན། འདི་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༢༣༣ ལོར་བྱུང་ཞིང་། བྱུང་རྐྱེན་གལ་ཆེན་འདི་རྗེས་དྲན་ཆེད་བོད་ཀྱི་དངུལ་ལོ་རྣམས་ལ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལོ་གྲངས་ཇི་ཙམ་འདས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཚེས་གྲངས་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།\nཡང་འགའ་ཞིག་གིས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དཔེ་ཆ་དེ་དག་ནི་ལི་ཐི་སི་ནས་ཐོབ་པ་དང་ཐོ་གར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་སེམས་འཚོས་ (Tocharian translator Buddhirakshita) བོད་མི་ཚོས་དཔེ་ཆ་དེ་བཞིན་མི་རབས་བཞིའི་རྗེས་སུ་བཀླག་ཐུབ་ངེས་རེད་ཅེས་ལུང་བསྟན་གནང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད། ཐོ་གར་ (Tocharia) ནི་དར་སྐུད་ཚོང་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་ནང་པའི་རྒྱལ་གཞིས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་དེ་ནི་ཀུ་ཆ་ (Kucha) དང་ཏུར་ཧྥན་ (Turfan) གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་གནས་ཡོད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་བྱང་གི་དེང་སང་རྒྱ་ནག་ཤིང་ཅང་ (Xinjiang) རྫོང་དུ་ཡོད་པའི་ཏ་རིམ་བྷ་སིན་ (Tarim Basin) གྱི་བྱང་མཐར་ཡོད། ཐོ་གར་བ་རྣམས་ནི་རྒྱ་གར་དང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་མི་རྣམས་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ས་ཁུལ་འདིར་ཐོག་མར་རཽ་མན་རྒྱལ་ཁམས་ནས་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ཚོར་ནང་ཆོས་དེ་རྒྱ་གར་ནས་ཐོབ་པ་དང་དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དང་ཏུར་ཀི་རྙིང་མའི་སྐད་དུ་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་པ་ལ་ཁོང་ཚོར་ནི་བྱེད་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་རེད།\nདེའི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། ཁོང་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མཚན་ནི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡིན་པ་དང་ཡར་ཀླུངས་རྒྱལ་ཐོག་སོ་གཉིས་པ་དེ་རེད། ཁོང་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ནས་མི་རབས་བཞིའི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་རྒྱལ་པོར་མངའ་གསོལ། འོན་ཀྱང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༦༡༧ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་བར་དུ་རྒྱལ་ཐོག་གསུམ་བྱུང་ཡོད་པས། སྐུ་ཚེ་ཧ་ཅང་རིང་པོ་བཞུགས་པར་སྟོན་གྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་དུས་ཚིགས་དེ་གདམ་ཀ་ཅན་གསལ་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ༢༥༤ ནས་ ༣༧༣ དང་ ༣༧༤ ནས་ ༤༩༣ ལྟ་བུ་དང་ཁོང་ལ་གླེག་བམ་དེ་དག་སྤྱི་ལོ་ ༣༣༣ ཡང་ན་ ༤༦༨ གང་རུང་ལ་ཐོབ་ཡོད། སྤྱི་ལོ་ ༦༡༨ ལོ་སྟེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཐང་རྒྱལ་རྒྱུད་ (༦༡༨-༩༠༧) དེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཐང་གའོ་ཙུས་ (Tang Gaozu) (༦༡༨-༦༢༧) སྲོལ་གཏོད་པ་རེད།\nསྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་སྐབས་སུ་རྒྱལ་པོར་མངའ་གསོལ། ཁོང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོང་ཕྱིར། རང་གི་བློན་པོ་ཞིག་བལ་པོའི་ཡུལ་དུ་བཏང་ནས་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་དང་གཉེན་སྒྲིག་གོ་སྒྲིག་བྱས། བལ་པོའི་སྲས་མོ་ལ་བྷིར་ཀུ་ཏི་དེ་ཝི་ཞེས་ལྷ་མོ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་མ་ཟེར། བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་བོད་དུ་གཉེན་སྒྲིག་ཆེད་དུ་ཕེབས་པའི་སྐབས། རྟེན་སྐལ་དུ་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་གདན་དྲངས།\nསྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཁོང་གི་བློབ་པོ་ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ་རྒྱ་གར་དུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་སྦྱོང་ཕྱིར་ག་དུས་བཏང་མིན་གསལ་པོ་ཞིག་མེད། གང་ལྟར་ཡང་། ཐོན་མིས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ལམ་ཀཥྨིར་ཡུལ་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྲམ་ཟེ་ལི་པི་ཀ་རའམ་ལི་བྱིན་དང་ལྷ་རིག་པའི་སེང་གེ་གཉིས་ཀྱི་མདུན་ནས་སློབ་སྦྱོང་གནང་བ་རེད། ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ་བོད་དུ་ལོག་ཕེབས་པའི་སྐབས། ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་བྲཧྨི་དང་གུཔྟའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་གཞི་བྱས་ནས་བོད་སྐད་འབྲི་བའི་ཆེད་དུ་འབྲི་གཟུགས་ཤིག་གསར་སྐུན་མཛད་ཡོད། གཉན་པོ་གསང་བའི་གླེགས་བམ་དག་ཀྱང་ཁོང་གིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར།\nཨེ་ ཨེཧྥ་ རུ་ཌོཧྥ་ ཧོ་རེ་ནལ་ (A. F. Rudolf Hoernle) གྱིས་ (Manuscript Remains of Buddhist Literature Found in Eastern Turkistan) (ཤར་ཏུར་ཀི་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་ནང་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ཤུལ་ལུས་ཡིག་ཆ་ཁག་) ཅེས་པའི་ནང་གསལ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་འབྲི་གཟུགས་ནི་གཙོ་བོ་ལི་ཡུལ་གྱིས་བསྟུན་འགྱུར་བྱས་པའི་རྒྱ་གར་གུཔྟའི་འབྲི་གཟུགས་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། འདི་ནི་བོད་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་འབྲི་གཟུགས་ཀྱིས་ཡིག་འབྲུ་དང་པོ་དང་དབྱངས་རིང་པོ་སྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཀ་མད་གོ་རིམ་གྱི་ནང་དུ་དབྱངས་རྣམ་འཇོག་པའི་ཆེད་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་འདྲ་མཚུངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔགས་པ་ཡིན། ལུགས་སྲོལ་དེ་དག་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བའི་འབྲི་གཟུགས་གཞན་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་དང་ཧ་ཅང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད།\nལི་ཡུལ་ནི་ཏ་རིམ་བྷ་སིན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་མཐར་གྱི་དར་སྐུད་ཚོང་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱང་ལ་ཆགས་ཡོད། ལི་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ཨི་རཱན་གྱི་མི་ཡིན་པ་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་། ཁ་ཆེའམ་ཀཥྨིར་བརྒྱུད་ནས་ཚོང་ལམ་ཞིག་ལི་ཡུལ་ནས་བོད་དུ་ཡོད་པ་སོང་ཙང་། ཇི་ལྟར་ཨེ་ ཨེ་ཆུ་ ཧྥ་རེན་ཀེས་ (A. H. Francke) བྲིས་པའི་ (The Tibetan Alphabet, Epigraphia India, vol. 11) (བོད་ཀྱི་ཀ་མད། རྒྱ་གར་རྐོས་ཡིག །པོད་ ༡༡) པ་ལས། ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊས་ཀཥྨིར་ལ་ལི་ཡུལ་གྱི་དགེ་རྒན་མཇལ་འཕྲད་དང་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ན་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས།\nལི་བྱིན་ནི་ཐོན་མིའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལི་པི་ཀ་ར་ཞེས་པའི་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་མིང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་ “འབྲི་གཟུགས་བཟོ་མཁན་ནམ་འབྲི་གཟུགས་སྦྱིན་མཁན་” ཞེས་སྒྱུར་གྱི་ཡོད། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས། བོད་སྐད་ནང་ཁོང་གི་མིང་གི་ཡིག་འབྲུ་དང་པོ་ “ལི་” ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཁོང་ལི་ཡུལ་ནས་ཡིན་པ་སྟོན་སྲིད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལི་ཟེར་བ་ནི་བོད་སྐད་ནང་ལི་ཡུལ་ལ་གོ་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་སྐད་ཀྱི་ལི་བྱིན་ནི་ལི་ཡུལ་གྱི་འབྲི་གཟུགས་སྦྱིན་མཁན་ཞེས་པར་གོ་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ལི་ཟེར་བ་དེ་ལི་པི་ཀ་རའི་ཡིག་འབྲུ་དང་པོ་ལི་ཟེར་བ་དེའི་སྒྲ་སྒྱུར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྲིད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་འབྲི་གཟུགས་ཞེས་པ་དེ་ལ་བོད་ཡུལ་རང་དུ་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཚིག་ཅིག་མེད་པ་རེད།\nམཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་མཛད་པའི་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བའི་ནང་། བོད་ཀྱི་འབྲི་གཟུགས་ནང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ཞང་ཞུང་རྙིང་མའི་སྨར་ཡིག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའང་མཐར་ཐུག་རྒྱ་གར་གྱི་འབྲི་གཟུགས་ཤིག་ནས་བྱུང་ཡོད་ངེས་རེད། ཞང་ཞུང་ནི་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་པའི་སྟོད་མངའ་རིས་རྒྱལ་གཞིས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྔོན་ནས་བྱུང་བ་དང་གནའ་བོ་བོད་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་ཆོས་ལུགས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དར་ཡུལ་དེ་ཡིན་པ་རེད། དེ་ལ་ཡར་ཀླུངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྔོན་དུ་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་ཡོད། ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ་ཀཥྨིར་ལ་བསླེབ་པར་ཞང་ཞུང་བརྒྱུད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལི་ཟེར་བ་ཞང་ཞུང་གི་རྫོང་ཞིག་གི་མིང་ཡང་ཡིན་པ་དང་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ལི་བྱིན་ཟེར་བ་དེ་ཞང་ཞུང་ཁྱིམ་ཚང་གི་འབྲི་གཟུགས་སྦྱིན་མཁན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་སྲིད། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་འབྲི་གཟུགས་དེ་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་གར་དང་། ལི་ཡུལ། ཞང་ཞུང་བཅས་འཁུང་ཁུངས་གསུམ་ཀས་ཤུགས་རྐྱེན་བྱས་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཡོད།\nདེ་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུའང་མནའ་འབྲེལ་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་བཙལ་གནང་ཞིང་། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སྲས་མོ་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོའམ་ཝུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཟེར་བ། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཐེ་ཙུང་ (༦༢༧-༦༥༠) གི་སྲས་མོ་ཡིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་གཉེན་སྒྲིག་འདིའི་གོ་སྒྲིག་འདི་ཕྱིར་བཤོལ་བྱུང་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོ་ཀི་ཀི་ (Thokiki) ཟེར་བ་དེང་སང་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་སྡེ་ཆིང་ཧ་ཡེ་དང་ཨ་མདོའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀོ་ཀོ་ནོར་དུ་ཡོད་པའི་ཐུ་ལུ་ཧུན་ཨ་ཞའི་ (Tuyuhun) རྒྱལ་གཞིས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་སྲས་མོ་གཉེན་དུ་བསླང་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཐུ་ལུ་ཧུན་ཨ་ཞས་དུས་རབས་བཞི་པའི་འགོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་ཁུལ་དེར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད།\nསྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་དབུས་ལས་བརྒལ་ནས་ས་གནས་གཞན་དང་གཞན་དུ་རང་གི་རྒྱལ་ཁམས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཐོག་མར་བྱང་དང་ཤར་ནས་འགོ་འཛུགས་གནང་འཆར་ཡོད། རྗེས་སུ་དམག་འཁྲུག་ཡུན་རིང་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། དེའི་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས་ཅང་ (Qiang) དང་། སྦས་ལང་། (Bailan) ཐང་ཤང་ (Dangxian) གི་རུས་སྡེ་རྣམས་དབང་སྒྱུར་བྱས། ད་ལྟར་རྒྱལ་ཁམས་རྒྱ་ཆེར་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སླར་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོ་ཐེ་ཙུང་ལ་རང་གི་སྲས་མོ་གཉེན་དུ་བསླང་རྒྱུའི་སྐོར་དྲིས་ཀྱང་། དེ་ལ་ངོས་ལེན་མ་བྱས་པའི་སྐབས། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རྒྱ་ནག་གི་མཐའ་མཚམས་ཞིང་ཆེན་སུང་ཞོའུ་ (Songzhou) ཟེར་བ་དེ་དེང་སང་སི་ཁྲོན་ (Sizhuan) ཞིང་ཆེན་ལ་འཐབ་རྒོལ་བྱས་པ་རེད། མཐར་སྤྱི་ལོ་ ༦༤༡ ལོར་ཁོང་ལ་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་སྲས་མོ་མནའ་མར་ཐོབ། རྒྱ་བཟའ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་རྟེན་སྐལ་དུ་སྟོན་པའི་སྐུ་འདྲ་གཞན་ཞིག་གདན་དྲངས་པ་ནི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་ཡིན་པ་རེད།\nདེ་ལྟར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ར་སར་གཙུག་ལག་ཁང་གཉིས་བཞེངས་མཛད། ཕྱིས་སུ་དེ་ལ་ལྷ་ས་ཞེས་གྲགས་པ་རེད། དེ་ནི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་བལ་བཟའ་དང་རྒྱ་བཟའ་གཉིས་ནས་རྟེན་སྐལ་དུ་གདན་དྲངས་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་འདྲ་གཉིས་འཇོག་ས་ཡིན་པ་རེད། ར་མོ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱིས་གདན་དྲངས་པའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་ཆེད་དུ་དང་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་ཕྱིས་སུ་ཇོ་ཁང་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོའི་སྐུ་རྟེན་གྱི་ཆེད་དུ་བཞེངས་མཛད་པ་རེད། བདེ་འཇགས་ཉེན་སྲུང་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་སྐུ་འདྲ་གཉིས་ཀྱི་ཆགས་ཡུལ་མི་རབས་རྗེས་མའི་དུས་སྐབས་སུ་ཕན་ཚུན་བརྗེ་ལེན་བྱས་ཡོད།\nདུས་སྐབས་དེའི་རིང་ལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་དེ་མུ་མཐུད་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་ནས་བྱང་སྦར་མ་དང་དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་ ༦༤༠ ལོར་བལ་པོའི་ཡུལ་དུའང་དར་སྤེལ་བཏང་། འདི་ནི་བལ་ཡུལ་ནང་གཙང་དང་། བླ་མ། ཤར་པ། རྟ་མང་བཅས་བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་སྐབས་རེད། སྤྱི་ལོ་ ༦༤༣ ལོར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་བ་མཐའ་མ་སྟེ། ལེགས་མིའམ་ཡང་ན་དེ་ལས་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་བོད་སྐད་ནང་ལི་མིག་རྐྱ་ཞེས་དང་། ཞང་ཞུང་སྐད་དུ་ལིག་མྱི་རྐྱ་མགོ་བཏགས་ཞུས་པ་དང་ཞང་ཞུང་ནི་མངའ་འབངས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་བསྟུན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་དེ་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱ་སྐྱེད་བྱུང་ཡོད།\nབོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཁག་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པ་ལྟར། མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བའི་ནང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཆེས་ཐོག་མའི་ཞང་ཞུང་དང་ཞི་བདེའི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་ཡོད། དོན་ངོ་མར་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་བཙུན་མོ་དང་པོ་དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལི་མིག་རྐྱའི་སྲས་མོ་ལི་ཐིག་སྨན་ཡིན་པ་དང་། དེའི་བརྗེ་ལེན་གྱི་ཚུལ་དུ་རང་གི་མཆེད་མོ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོར་བཏང་བ་རེད། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོས་ཡར་ཀླུངས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་གདན་དྲངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་ ༦༤༣ ལོར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཞང་ཞུང་ལ་འཐབ་རྒོལ་དང་བཅས་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ལི་མིག་རྐྱ་བཀྲོངས་པ་རེད།\nབོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་དེ་ཁེ་བཟང་བླངས་ཏེ། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སྤྱི་ལོ་ ༦༤༥ ལོར་ཐང་གོང་མར་འབོད་སྐུལ་ཞིག་བཏང་བ་དང་དེའི་རྗེས་ཐོག་ནས་དེང་སང་གི་ཤང་ཙིའི་ (Shanxi) ཞིང་ཆེན་དུ་ཡོད་པའི་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་གནས་མཆོག་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ (Wutaishan) ལྷ་ཁང་ཞིག་ཀྱང་བཞེངས།\nསྤྱི་ལོ་ ༦༤༨ ལོར་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཐའི་ཛུང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཧརྴ་ (༦༠༦-༦༤༧) ལ་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་བརྡ་ལན་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་བཏང་། བརྡ་ལན་སྐྱེལ་མཁན་དེ་རྒྱ་གར་ལ་འབྱོར་བའི་སྐབས། རྒྱལ་པོ་ཧརྴ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་ཁོང་གི་བློན་པོ་ཨརྗུན་ནམ་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། སྲིད་སྒྲུབ་ནི་ནང་ཆོས་ལ་བཟོད་སྒོམ་མི་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་སོང་ཙང་། རྒྱ་ནག་ནས་བཏང་བའི་བརྡ་ལན་སྐྱེལ་མཁན་མང་ཆེ་བ་བསད་པ་རེད། སྲོག་ཉེན་ལས་ཐར་མཁན་རྣམས་བལ་ཡུལ་དུ་བྲོས་ནས་དེར་བོད་མི་ནས་རོགས་བཙལ་བ་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་དམག་མིས་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་བི་ཧཱར་ལ་སྲིད་སྒྲུབ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་བཅས་ཕམ་པར་བྱས། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཕམ་ཉེས་ཤོར་བ་འདི་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་གི་ནང་བཀོད་མེད། དེའི་རྗེས་སུ་མི་རིང་བར་སྤྱི་ལོ་ ༦༤༩ ལོར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྐུ་གཤེགས་པ་རེད།\nདེའི་རྗེས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ནི་མང་སྲོང་མང་བཙན་ (༦༤༩-༦༧༨) རེད། ཁོང་གི་བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་སྲུང་ (འདས་ལོ་ ༦༦༧) གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་བོད་ཀྱི་དམག་མིས་སྤྱི་ལོ་ ༦༥༥ ནས་བཟུང་སྟེ་ ༦༦༦ བར་དུ་དམག་འགུལ་རིང་པོ་ཞིག་སྤེལ་བ་བརྒྱུད་དེ་ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱི་ (Tuyuhun) རྒྱལ་གཞིས་དབང་དུ་བསྡུས་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་ ༦༧༢ ལོར་ཁོང་ཚོའི་ཕམ་ཉེས་མཐའ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་པོ་ཞིག་ནི་དེང་སང་ལྷོ་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ས་ཁུལ་ལིང་ཞའོ་ (Liangzhou) ལ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་འོག་སླར་ཡང་གཞིས་ཆགས་པ་རེད།\nབོད་ཀྱི་དམག་མི་རྣམས་ཀན་སུའུའི་སྐམ་རྒྱུད་སྲང་ལམ་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་ནག་ནས་དར་སྐུད་ཚོང་ལམ་འགྲམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་རྣམས་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་མུ་མཐུད་ནས་ཐོན་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་ ༦༦༨ ལོར་ཁོ་ཚོས་ཏ་རིམ་བྷེ་སིན་ (Tarim Basin) གྱི་ཤར་མཐའ་ལ་དྲི་མ་འཁོལ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་དམག་མིའི་མཁར་རྫོང་ཞིག་བཙུགས། ལོ་རྗེས་མའི་སྤྱི་ལོ་ ༦༦༩ ལོར་ས་ཁུལ་དེའི་ཤར་ཏུར་ཀིའི་དཔོན་པོ་མང་པོས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ལ་ལར་ཞེན་ཡོད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ་རེད། འདི་ནི་ཤར་ཏུར་ཀིའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་པོ་ (༥༥༢-༦༣༠) ཉམས་པ་དང་ཤར་ཏུར་ཀིའི་རྒྱལ་རྒྱུད་གཉིས་པ་ (༦༨༢-༧༤༤) འགོ་ཚུགས་པའི་བར་གྱི་དུས་སྐབས་སོ།།\nསྤྱི་ལོ་ ༦༧༠ ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་གིས་ཏ་རིམ་བྷ་སིན་ཏེ། ཨན་ཤིའི་དམག་དཔུང་བཞི་པོ་ཚང་མ་དབང་དུ་བསྡུས། ཨན་ཤིའི་དམག་དཔུང་བཞི་ནི་ཀུ་ཆ་ (Kucha) དང་། ལི་ཡུལ། (Khotan) ཀཤ་གར། (Kashgar) ཀ་ར་ཤ་ཧྲི་ (Karashahr) (འདི་ལ་ཨགྣི་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་) བཅས་བྱེ་ཐང་དཀྱིལ་གྱི་ས་ཆ་གཤིན་པོའི་རྒྱལ་གཞིས་སུ་ཆགས་ཡོད། དེ་ནི་དེང་སང་གི་དུས་སུ་ཤིང་ཅང་ཞིང་ཆེན་ཏེ། ཏ་རིམ་བྷ་སིན་གྱི་ནུབ་མཐའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པ་རེད། ཐང་རྒྱ་ནག་གིས་སྤྱི་ལོ་ ༦༤༨ ནས་༦༥༨ བར་ལ་དམག་མིའི་མཁར་རྫོང་དེ་དག་བཙུགས།\nདུས་ཡུན་དེའི་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་བོད་དང་ཐང་རྒྱ་ནག་གི་དམག་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་འཐབ་རྒོལ་བྱས། ཐང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཕམ་ཉེས་སྡུག་ཤོས་དེ་ནི་དེང་སང་གི་དུས་སུ་ཆིང་ཧ་ཡེ་ (Qinghai) ཞིང་ཆེན་གྱི་ཀོ་ཀོ་ནོར་མཚོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་རྡ་སན་ཅན་ (Dafeichuan) ཞེས་པའི་ས་ཆར་བྱུང་ཡོད། དེའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་དམག་མི་འབུམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐང་གི་དམག་དཔོན་ཞེ་རེན་ཀུའེའི་ (Xue Rengui) དམག་མི་ཆིག་འབུམ་རྩ་གཏོར་བཏང་། ཀན་སུའི་ཞིང་ཆེན་དུ་བོད་དམག་གིས་ཐང་གི་གྲོང་སྡེ་མང་པོ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཀྱང་། དམག་འཁྲུག་དེ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་དང་བོད་ཀྱིས་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད།\nབོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་སྤྱི་ལོ་ ༦༧༦ ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་གི་རྗེས་སུ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་མང་རྗེ་ (༦༧༧-༧༠༤) ཟེར་བ་དེ་བྱུང་། རྒྱལ་པོ་བྱིས་པ་ན་ཚོད་མ་ལོངས་པའི་སྐབས། མང་སྲོང་མང་བཙན་གྱི་བློན་པོ་མགར་གྱི་རིགས་རྒྱུད་པ་མར་བཙན་ཉེན་གྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ལྟ་བུར་དབང་ཆ་ཤུགས་ཆེན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་མུ་མཐུད་བྱས། དེ་དག་གི་ལམ་སྟོན་འོག་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་གིས་མུ་མཐུད་དེ་ཐང་རྒྱ་ནག་ལ་འཐབ་འཛིངས་བྱས།\nཁྲི་འདུས་སྲོང་མང་རྗེ་སྤྱི་ལོ་ ༧༠༤ ལོར་དེང་སང་གི་དུས་སུ་ཡུ་ནན་ཞིང་ཆེན་དུ་ཆགས་པའི་ནན་ཆའོ་ (Nan Chao) ཞེས་པའི་ས་ཆར་སྐུ་གཤེགས། ཐོག་མར་ཐེ་ལེནྜའི་བེའི་རུས་རྒྱུད་ནང་གི་གཅིག་གིས་དེར་སྤྱི་ལོ་ ༦༤༩ ལོར་རྒྱལ་གཞིས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཙུགས། སྤྱི་ལོ་ ༦༨༠ ལོར་བོད་ཀྱི་དམག་གིས་དེ་དབང་དུ་བསྡུས། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་ ༧༠༣ ལོར་རྒྱལ་གཞིས་དེ་བོད་འོག་ཏུ་མིང་ཙམ་དབང་སྒྱུར་མངའ་སྡེ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ས་ཁུལ་དེའི་ནང་གི་བེའི་རྒྱལ་གཞིས་ཆུང་ངུ་འགའ་ཞིག་དང་ཆིག་སྒྲིལ་ཐོག་ནས་རྒྱལ་གཞིས་དངོས་ལ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ལྡོག་གོང་འཕེལ་ཕྱིན་ཏེ་ནན་ཞའོ་ (Nanzhao) (༧༣༧-༩༠༢) ཟེར་བའི་མིང་ཐོགས། ས་ཁུལ་འདི་ནི་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་ལམ་དུ་ཆགས་ཤིང་། དེ་ནི་བྱང་སྦར་མ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་པ་ཚོ་མ་སླེབས་གོང་ལ་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་སྔ་མོའི་རྒྱ་ནག་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནང་ཆོས་གཉིས་ཀ་དེར་ཡོད། ནང་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། ས་ཁུལ་དེའི་ནང་གི་ཐེག་དམན་རྣམས་ནི་རྒྱ་གར་མཽརྱ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ (སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༢༧༣-༢༣༢) ཀྱི་སྲས་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།\nཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ནམ་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱིས་རང་གི་ཡབ་རྗེ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་མང་རྗེའི་ཤུལ་འཛིན་དུ་རྒྱལ་ཁྲིར་འཁོད་པའི་སྐབས་སུ་ཁོང་དགུང་ལོ་བདུན་དུ་སོན། དར་མའི་དུས་སྐབས་སུ་མ་བསླེབ་བར་དུ་ཁོང་གི་རྨོ་མོ་སྟེ། བཙུན་མོ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་སྲིད་དོན་བསྐྱངས། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༧༠༤་ནས་༧༡༢ བར་ཡིན། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་སྐུ་དུས་ (༧༡༢-༧༥༥) སུ་ཁོང་གིས་ལྷ་སའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལྷ་ཁང་གསུམ་བཞེངས། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཡིག་ཆ་གཞན་ཁག་ལྟར་ན། ཁོང་གིས་ལྷ་ཁང་ལྔ་མཉམ་དུ་བཞེངས་ཞེས་གསལ།\nསྤྱི་ལོ་ ༧༡༠ ལོར་རྒྱག་ནག་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་ཀིམ་ཤིང་ (Jincheng) ཟེར་བ་ཐང་གི་གོང་མ་ཀྲུང་ཙུང་ (Zhongzong) (སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཡུན། ༧༠༥-༧༡༠) གི་བུ་མོའི་ཚབ་ཉར་བ་ཞིག་མེས་ཨག་ཚོམ་ལ་མནའ་མར་སྤྲད་པ་རེད། འདི་ནི་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་ཐང་གོང་མས་བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་དངངས་འཚབ་དེ་གཅོག་ངེས་པའི་རེ་བ་དང་བཅས་མོས་མཐུན་བྱས། འོན་ཀྱང་དམིགས་ཡུལ་དེ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་མེད། ཀིམ་ཤིང་བོད་དུ་སྐྱིད་པོ་མེད་པ་དང་ཁེར་རྐྱང་ཚོར་བ། དེ་བཞིན་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་བཙུན་མོ་གཞན་དག་གིས་ཕྲག་དོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཀིམ་ཤིང་ནི་ནང་པ་ཆོས་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་ ༧༣༧ ལོར་ལི་ཡུལ་དུ་ནང་པའི་རྒྱབ་འགལ་གྱི་སྡུག་སྦྱོང་འོག་ནས་བྲོས་བྱོལ་སླེབས་པའི་ནང་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲད་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ་ ༧༡༩ ལོར་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཞུན་ཙུང་ (Xuangzong) (༧༡༣-༧༥༦) གིས་བོད་དང་ཨེ་རབ་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་བཀག་འགོག་ཆེད་དམག་མིའི་རྩོལ་བ་མང་དུ་བཏང་ཡོད། དུས་སྐབས་དེའི་རིང་དང་དེའི་སྔོན་གྱི་དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་། བོད་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨེ་རབ་ཨུ་མེ་ཡ་དའི་ཁ་ལིཧྥ་ (Umayyad Caliphate) (༦༦༡-༧༥༠) དང་མཉམ་དུ་ཚོང་འབྲེལ་བྱུང་། དཔེར་ན། སྤྱི་ལོ་ ༧༡༧ ལོར་བོད་དང་ཨེ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུ་ཆར་ (Kucha) ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ལ་འཐབ་འཛིངས་ཆེད་དམག་ལ་མཉམ་བཞུགས་བྱས། ཨུ་མེ་ཡ་དའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་དྷ་མས྄་ཁུས྄་ (Damascus) ལ་ཡོད་པའི་དེའི་རྒྱལ་ས་དང་བཅས་པས་ཕལ་ཆེར་དབུས་ཤར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ནུབ་ཏུར་ཀིའི་ཆ་ཤས་བཅས་ཁོངས་སུ་བསྡུས།\nའོན་ཀྱང་། སྤྱི་ལོ་ ༧༣༠ ལོར་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་བཞག་ནས་ཀོ་ཀོ་ནོར་མཚོའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་ས་མཚམས་གཏན་འབེབས་བྱས། ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་དེ་ལོ་བཅུའི་རིང་གནས། དེའི་རིང་ལ་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་འཆར་ཅན་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཧྲང་ཨན་ (Chang’an) (དེང་སང་ཤིའན་) བར་ལ་འགྲོ་སྐྱོད་བྱས། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་ ༧༤༠ ལོར་ཐང་དམག་དཔུང་གིས་འཐབ་རྒོལ་བྱས་ཏེ། སླར་ཡང་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་སུ་གནད་འགག་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ཁག་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཐོབ།\nསྤྱི་ལོ་ ༧༤༡ ལོར་རྒྱ་བཟའ་ཀིམ་ཤིང་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་བ་དང་ཞི་བདེའི་རེ་སྐུལ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བོད་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་ཕོ་ཉ་ཞིག་བཏང་། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་ངོས་ལེན་བྱས་མེད། བོད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གིས་བཟུང་བའི་ས་ཁུལ་ལ་དམག་མི་ཞིག་བཏང་ནས་དེ་དང་གི་ཆིང་ཧཡེ་ (Qinghai) དང་སི་ཁྲོན་ (Sichuan) ཞིང་ཆེན་ནང་ཡོད་པའི་ས་མཚམས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་འགའ་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས། ཡིན་ནའང་སྤྱི་ལོ་ ༧༤༧ ལོར་ཀོ་རི་ཡའི་དམག་སྤྱི་གའོ་ ཞིཡྱན་ཞིའི་ (Gao Zianzhi) བཀའ་འོག་ཏུ་རྒྱ་མིས་ས་ཁུལ་འདི་ནས་བོད་མི་ཚོ་མཐར་སྐྲོད་བཏང་།\nདམག་འཁྲུག་དེ་དག་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཨེས་ཨག་ཚོམ་གྱིས་སྤྱི་ལོ་ ༧༥༡ ལོར་ཐང་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཧཱན་རྒྱ་ཡི་ནང་ཆོས་སྦྱོང་ཆེད་ད་དུང་ཕོ་ཉ་ཞིག་བཏང་། སྤྱི་ལོ་ ༧༥༡ ནི་ཨུ་མེ་ཡ་ད་བརྗེ་ཚབ་བྱས་པའི་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་ཨེ་རབ་ ཨབྷ་སིད་ ཁ་ལིཧྥ་ (Arab Abbasid Caliphate) (སྤྱི་ལོ་ ༧༥༠-༡༢༥༨) ཡིས་ཐང་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔུང་རྣམས་ཏ་ལས྄་ཆུ་བོར་ (Talas River) ཕམ་ཉེས་བཏང་བའི་ལོ་དེ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་ནུབ་ཏུར་ཀི་ལ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བ་དེ་མཇུག་སྒྲིལ་བ་རེད།\nསྤྱི་ལོ་ ༧༥༥ ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་ནང་ཆོས་ལ་སྤྲོ་བ་ཡོད་པ་དང་རྒྱ་ནག་ལ་མུ་མཐུད་ནས་ཞི་མཐུན་གྱི་བསམ་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ལ་འགལ་ཟླར་ལང་མཁན་གྱི་རྙིང་ཞེན་ཅན་དང་ཕྱི་ལུགས་ལ་ཞེད་སྣང་ཅན་གྱི་བོན་ཤོག་ཁག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་བོན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མེས་ཨག་ཚོམ་ལྐོག་གསོད་བྱས། འདི་ནི་རྒྱ་ནག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཨན་ལུ་ཤན་ངོ་ལོག་ (An Lushan Rebellion) (༧༥༥-༧༦༣) འགོ་ཚུགས་པ་དང་ལོ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞིང་། དེས་གནས་སྐབས་རིང་ཐང་རྒྱལ་རྒྱུད་བཙན་དབྱུང་བཏང་།\nམེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་སྲས་གཞོན་པ་སྟེ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ (སྤྱི་ལོ་ ༧༤༢-༧༩༨) བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཐོག་རྗེས་མ་ཆགས་པ་རེད།\nཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཡང་ནང་ཆོས་ལ་ཐུགས་འཁུར་ཆེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་མོས་འདེམས་བྱེད་མཁན་གྱི་རྙིང་ཞེན་ཅན་དང་ཕྱི་ལུགས་ལ་ཞེད་སྣང་ཅན་གྱི་བློན་པོ་མང་པོས་རྒྱལ་པོའི་འགལ་ཟླར་ལངས། སྤྱི་ལོ་ ༧༦༡ ལོར་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་རང་གི་བློན་པོ་གསལ་སྣང་བལ་པོའི་ཡུལ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་གར་དུ་བཏང་། དེ་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་པའི་ནང་པའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་བསྟི་གནས་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་དཔལ་ནཱལནྜཱའི་དགོན་པའི་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་གདན་འདྲེན་དུ་མངགས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བོད་དུ་བྱོན་པ་དང་ཆོས་གསུང་པ་བཅས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་ས་གནས་ཡུལ་མིའི་བོན་གྱི་གདོན་རྣམས་མི་དགའ་བ་བཟོས་ཡོད་སྲིད་པས། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རླུང་འཚུབ་དང་ཆུ་ལོག་མང་པོ་བྱུང་། ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་གཞན་ལྟར་ན། འབྲུམ་པའི་ནད་ཡམས་ཤིག་གློ་བུར་དུ་དར་འགོ་ཚུགས་པའང་གསལ། ཕྱི་ལུགས་ལ་ཞེ་འཁོན་ཅན་བོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བློན་པོ་དག་གིས་རྒྱལ་པོར་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོ་ནི་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྐྱེན་ངན་ཞིག་ཏུ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་བཅས་བོད་ནས་བཙན་འབུད་བཏང་། འོན་ཀྱང་རྒྱ་གར་དུ་མ་ཐོན་གོང་ཞི་བ་འཚོས་རྒྱལ་པོར་བོན་གྱི་གདོན་རིགས་འདུལ་བའི་ཕྱིར། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཨོ་རྒྱན་ (དེང་སང་ནུབ་བྱང་པཱ་ཀིསྟཱན་གྱི་ས྄་ཝཱཏ་ལུང་པ་ (Swat Valley) གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་སྐོར་གསུངས། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་པ་མ་ཟད། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའང་ཡང་བསྐྱར་བོད་དུ་ཕེབས་དགོས་ཞེས་གདན་དྲངས། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་གསལ་སྣང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལ་གྲོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་ཕོ་ཉའི་སྣེ་ཁྲིད་བྱས།\nརྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཐོག་མ་དེ་བཞེངས། རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེ་བ་ལྟར་བྱས་ན། དགོན་པ་དེ་བཞེང་རྒྱུ་སྤྱི་ལོ་ ༧༦༦ ལོ་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་དང་སྤྱི་ལོ་ ༧༧༥ ལོར་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅེས་གསལ། དགོན་པའི་མཚན་ལ་བསམ་ཡས་ཞེས་སུ་གྲགས་ཤིང་། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་རྒྱ་གར་དུ་རྒྱལ་པོ་གོ་པཱ་ལ་ (སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཡུན། ༧༥༠-༧༧༠) སྟེ། རྒྱ་གར་པཱ་ལའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ་དེ་ཡིན། ཁོང་གི་སྦྱིན་བདག་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཞེངས་པའི་རྒྱ་གར་ཨོ་དནྟ་པུ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་དཔེ་བྱས་པ་ཞིག་རེད།\nབསམ་ཡས་ཆ་ཚང་བཞེངས་མ་གྲུབ་གོང་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བོད་ནས་ཕེབས་ཐོན་ཟིན། ཁོང་མ་ཕེབས་ཐོན་མ་གནང་གོང་ལ་གང་ལྟར་ཡང་ཚད་མཐོའི་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྩིག་པའི་ནང་གཏེར་དུ་སྦས་མཛད། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བོད་མི་རྣམས་དཔེ་ཆ་དེ་དག་རྟོགས་ནུས་པའི་སྨིན་ཚད་ལོངས་མེད་པར་དགོངས། དེར་བརྟེན་དེ་དག་གཏེར་མའི་ངོ་བོར་གཏེར་དུ་སྦས་ཤིང་། དུས་ཕྱིས་སུ་བོད་མི་ཚོས་དེ་དག་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང་། ཡང་དག་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པར་གྲ་སྒྲིག་ཡོང་བའི་སྐབས། གཏེར་ནས་བཏོན་ཆོག་པར་མཛད།\nབོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ལྟར་ན། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སྲུང་མ་པེ་ཧར་བོད་དུ་གདན་དྲངས་པའི་ཕྱིར། མཚོ་བཻ་ཀལ་ (Lake Baikal) ས་ཁུལ་ཡོད་སར་བྷ་ཏ་ཧོར་གྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལས་འགུལ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་གནང་། བྷ་ཏ་ཧོར་ཟེར་བ་ནི་ཨོར་ཀོན་ཡུ་གུར་རྒྱལ་རྒྱུད་ (༧༤༥-༨༤༠) ཀྱི་ཡུ་གུར་ཏུར་ཀི་མི་རིགས་ལ་གོ་བ་ཡིན། རྒྱལ་རྒྱུད་དེའི་ཁོངས་སུ་སོག་པོ་དང་སོག་ཡུལ་གྱི་བྱང་ཕྱོས་སཡེ་བྷེ་རི་ཡའི་ལྷོའི་མཚོ་བཻ་ཀལ་གྱི་ས་ཁུལ་རྣམས་གཏོགས་ཡོད། པེ་ཧར་ནི་སྲུང་མ་སྡེ་ལྔ་ལ་གོ་བ་དང་དེ་དག་ལ་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ཞེས་སུ་གྲགས། ཡང་ན་དེ་དག་ལས་གཅིག་ལ་འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་སུ་གྲགས། དམིགས་བསལ་གྱི་སྟོབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་པེ་ཧར་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་རན་ཞིང་འཚམས་པ་ཞིག་ཆགས་ངེས་ཡིན་པར་སྔོན་གཟིགས་བྱུང་། བྷ་ཏ་ཧོར་རྣམས་ནི་རཀྵའམ་སྲིན་པོ་ཞིག་གི་པགས་པའི་འདྲ་འབག་ཉར་མཁན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་གཡུ་ཡི་སྐུ་འདྲ་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མུ་ཏིག་གི་སྐུ་འདྲའི་ཡུམ་ཡིན་པ་རེད། དེ་གསུམ་ནི་པེ་ཧར་འབོད་འགུགས་བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་དང་གནས་ཡིན་པ་རེད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གཞན་ཁག་ལྟར་ན། བྷ་ཏ་ཧོར་ལ་རྟོགས་ཞིབ་ལས་འགུལ་བསྐོ་བཞག་གནང་མཁན་དེ་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྲས་དང་རྗེས་འཛིན་པ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོ་ (༧༩༧-༨༠༠) ཡིན་ཞེས་གསལ། བོད་མི་ཚོས་ཡུལ་དེ་གསུམ་པོ་བདག་ཏུ་བཟང་སྟེ། བོད་དུ་གདན་དྲངས་པ་དང་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྐོ་འཛུགས་བྱས་པ་རེད།\nསློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་པེ་ཧར་བཏུལ་ནས་དམ་ལ་བཏགས། བསམ་ཡས་ལ་དུས་ཕྱིས་སུ་ “གནས་ཆེན་” ཞེས་སུ་གྲགས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ (༡༥༤༣-༡༥༨༨) སྐུ་དུས་སུ་པེ་ཧར་སྐུ་བརྟེན་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ལུང་གསུང་པའི་སྲུང་མའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་འགོ་ཚུགས། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ (༡༦༡༧-༡༦༨༢) པེ་ཧར་དེ་གསར་དུ་རྩ་འཛུགས་བྱས་པའི་བོད་གཞུང་གི་གཞུང་བསྟེན་སྲུང་མར་བསྐོ་བཞག་མཛད་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་སྲུང་མའི་གདན་ས་ལྟ་བུར་དགོན་པ་གསར་པ་ཞིག་བཞེངས་པ་དེ་ལ་ “གནས་ཆུང་” ཞེས་སུ་གྲགས། དགོན་པ་དེ་བཞིན་པེ་ཧར་གྱི་དོན་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༨༣ ལོར་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་པེ་ཧར་ནི་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྲུང་མ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་རེད།\nབསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཐོག་མར་བོད་རང་ནས་བྱུང་བའི་གྲྭ་པ་དང་པོ་བདུན་ནམ་སད་མི་མི་བདུན་དེར་གནས་བཅས་ཤིང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དང་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་འགོ་བཙུགས། སད་མི་བདུན་དང་བོད་དུ་ཁོང་གི་གྲོགས་སུ་སླེབས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་གནང་། རབ་བྱུང་གི་སྡེ་ཆེར་འཕེལ། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་དཔེ་ཆ་ཁག་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་གཞན་དག་གིས་བོན་གྱི་གཞུང་རྣམས་ཞང་ཞུང་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུའང་བསྒྱུར་ཡོད།\nམཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་སྤྱི་ལོ་ ༧༨༣ ལོར་བསམ་ཡས་སུ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། ལོ་དེའི་ནང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་རྩ་འཛུགས་མཛད་ཅིང་། དེའི་བརྒྱུད་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཁག་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་པོས་མཁན་ཆེན་གྱི་རྗེས་འཛིན་པ་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་པོར་བསྐོ་བཞག་མཛད་པ་དང་གསལ་སྣང་ལྷན་ཚོགས་དེའི་བློན་པོ་གཙོ་བོར་བསྐོས། གསལ་སྣང་གིས་བོད་དུ་རྒྱ་གར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཤོག་ཁག་གི་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་། བོད་དེ་ཁ་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་ངེས་ཡིན་པར་བརྟན་ཆ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བློན་པོ་གཞན་དག་གི་ཐག་གཅོད་ལ་དགག་བྱ་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཡོང་ཆེད་ཁོང་ནས་རྒྱལ་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲད་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ་ ༧༨༤ ལོར་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་པོའི་ནང་གི་གཅིག་ནི་རྙིང་ཞེན་དང་ཕྱི་ལུགས་ལ་ཞེ་འཁོན་ཅན་གྱི་བོན་པོའི་ཤོག་ཁག་དེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་གྷིལ་གིཏ་ (Gilgit) (དེང་སང་གི་བྱང་པཱ་ཀིསྟཱན་) དང་ནན་ཞའོ་ (Nanzhao) ལ་མཐར་སྐྲོད་བཏང་བ་རེད། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དྲན་པ་ནམ་འཁའ་ཞུ་བ་དེས་བརྗོད་གཞི་ཀུན་ཚང་བའི་བོན་གྱི་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་གཏེར་དུ་སྦས་ཤིང་། དེ་དག་གཅེས་སྲུང་ཆེད་དུ་བསམ་ཡས་ཀྱི་འདམ་གྱི་རྩིག་པའི་ནང་སྦས་པ་རེད།\nམཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་གོང་ཁོང་གིས་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་རྩོད་རྙོག་ཅིག་ཡོང་འགྱུར་ལུང་བསྟན་མཛད་ཡོད། གྲུབ་མཐའི་ལུགས་དེ་གཉིས་ནི། རྒྱ་ནག་གི་ཛེན་བསམ་གཏན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་ (Ch. Chan. Jap. Zen) རྟོག་པ་དང་བྱེད་སྒོ་ཡོངས་རྫོགས་བཀག་ནས་ཅིག་ཅར་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འདོད་མཁན་སྟོན་མེན་དང་། གཞན་དེ་ནི་ཁོང་གི་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་གར་གྱི་ཐོས་པ་དང་། དཔྱད་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་གྱི་བ་ཞེས་རྩེན་མེན་གྱི་ཆོས་ཚུལ་གཉིས་རེད། ཁོང་གིས་རང་གི་སློབ་མ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའམ་པདྨའི་ངང་ཚུལ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེད་རྩོད་འཇུག་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་གནང་། གྲུབ་མཐའ་དེ་གཉིས་དབར་ལ་ཡུན་སྲིང་བའི་རྩོད་པ་ཞིག་སྤྱི་ལོ་ ༧༩༢ ནས་ ༧༩༤ བར་དུ་བསམ་ཡས་སུ་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་ལུགས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་གྲྭ་པ་ཧྭ་ཤང་མ་ཧཱ་ཡ་ན་ (Hoshang) ཟེར་བ་ཞིག་གིས་རྩོད་པ་རེད། ཧྭ་ཤང་ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་སྐད་དུ་གྲྭ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ལུགས་དེ་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་རྩོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་ལུགས་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་དེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཐག་གཅོད་བྱུང་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་དེ་ནི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་ཆོས་ལུགས་སུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་མཛད་པ་རེད།\nརྩོད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱུང་རྐྱེན་ཁག་གིས་ཀྱང་ཤུསས་རྐྱེན་སྤྲད་ཡོད་སྲིད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་སྐབས་ཀྱི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ཕྱེད་གཉིས་པའི་ནང་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་རྟག་ཏུ་ས་མཚམས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་ཡོད་པ་རེད། (Political Aspects of the Snga dar, the Diffusion of Buddhism in Tibet, Bulletin of the Department of Sanskrit and Indian Studies, Harvard University, vol. 2, no.3) (བོད་དུ་བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་ཧཝརྜ་སློབ་ཆེན་ནས་ཐོབ་པའི་ལེགས་སྦྱར་དང་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་སྦྱོང་སྡེ་ཚན་གྱི་གསར་འཕྲིན་གྱི་པོད་ ༢། ཨང་། ༣) པའི་ནང་ཧགྷ་ རི་ཆཱརྜ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས། རྩོད་པ་དེའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བདེན་དཔང་ལ། ཁ་གཏད་ཀྱི་བོད་པའི་སྐུ་དྲག་ནང་མི་ནས་ཡིན་པའི་གྲྭ་པ་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་མཁན་ཡིན་ཞིང་། རྩོད་པའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་རེད།\nསྤྱི་ལོ་ ༧༦༣ ལོར་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་བོད་ནས་ཕྱིར་འབུད་དང་ལོ་འགའ་ཤས་རྗེས་སུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་པའི་བར་ལ། བོད་དམག་གིས་ཐ་ན་ཐང་གི་རྒྱལ་ས་ཧྲང་ཨན་ (Chang’an) དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ། བཙན་དབང་གིས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་གོང་ཉིན་བཅོ་ལྔའི་རིང་བཟུང་བ་རེད། འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་ཨན་ལུ་ཤན་གྱི་གྱེན་ལོག་ (An Lushan Rebellion) ཚར་གཅོད་དང་ཐང་གི་རྒྱལ་པོ་གསར་པ་ཏེའུ་ཙུང་ (Daizong) ལུའོ་ཡང་ (Luoyang) ནས་ཧྲང་ཨན་ (Chang’an) དུ་ལོག་པའི་བར་གྱི་བར་སེང་སྐབས་སུ་བྱུང་ཡོད།\nའོན་ཀྱང་བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་དམག་འཁྲུག་དེ་མུ་མཐུད་ནས་བྱུང་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་ ༧༨༡ ལོར་བོད་དམག་གིས་ཏ་རིམ་བྷ་སིན་གྱི་ཤར་མཐར་ཡོད་པའི་ཏུན་ཧོང་ (Dunhuang) བདག་བཟུང་བྱས། དེར་ཡོད་པའི་བྲག་གི་དགོན་ཆེན་ཁང་མིག་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་རྒྱ་ནག་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་ནང་པའི་དཔེ་ཆ་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་བསྟི་གནས་སུ་གྱུར། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཛེན་ནང་པ་གཉིས་ཀ་དེར་དར་ཁྱབ་བྱུང་།\nསྤྱི་ལོ་ ༧༨༣ ལོ་སྟེ། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ལོའི་ནང་གི་ཅིང་ཅོའི་ (Qingshui) ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་གིས་དེང་སང་ཅིང་ཧ་ཡེའི་ (Qinghai) ཞིང་ཆེན་ཨ་མདོ་ལ་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། བོད་ལ་ཀོ་ཀོ་ནོར་ས་ཁུལ་གྱི་སྟངས་འཛིན་ཐོབ་ཐང་སྤྲད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་རྒྱུད་གཉིས་དབར་གྱི་ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་དེ་ལོ་གསུམ་གཅིག་པུའི་བར་དུ་གནས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་ ༧༨༦ ལོར་སླར་ཡང་གློ་བུར་དམག་འཁྲུག་འགོ་ཚུགས། དེ་ནི་བསམ་ཡས་རྩོད་པའི་ལོ་དྲུག་གི་གོང་ལ་ཡིན།\nརྒྱ་བོད་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་དེ་ཨ་མདོའི་ས་མཚམས་དང་དར་སྐུད་ཚོང་ལམ་གྱི་ས་ཁུལ་རྣམས་ལ་དམ་བསྒྲགས་བྱས་མེད། བོད་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་དམག་དོན་གྱི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་ཞུགས་ཡོད་པ་དང་། དམིགས་བསལ་ས་ཨེམ་རྒྱལ་པོ་སྤེ་ལེ་ཀོའི་ (Pilaoko of Siam) སྲས་རྒྱལ་པོ་ཀ་ལོ་ཕིང་ (Kolofeng) དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད། རྒྱལ་པོ་སྤེ་ལེ་ཀོ་ (སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཡུན། ༧༢༨-༧༥༠) ནི་ཡུ་ནན་དུ་ཡོད་པའི་ཐེ་ལེནྜའི་རྒྱལ་གཞིས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ནན་ཞོའུ་ (Nanzhou) ཡི་དབང་སྒྱུར་བ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ལ་སྤྱི་ལོ་ ༧༣༠ ལོར་བྷ་ཡེ་ (Bai) མངའ་འབངས་སྣ་ཚོགས་པ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱས་པ་ལས་བསྐྲུན་པ་རེད། སྤེ་ལེ་ཀོས་སྤྱི་ལོ་ ༧༣༥ ལོར་ཐང་གི་བཀས་དབང་སྒྱུར་བ་དེ་ཁས་ལེན་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་ ༧༤༥ ལོར་ཉེ་འཁོར་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་འཐབ་རྒོལ་བྱས། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་སྲས་དང་རྗེས་འཛིན་པ་རྒྱལ་པོ་ཀ་ལོ་ཕིང་ (༧༥༠-༧༧༩) གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཁ་གཏད་དུ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་ ༧༥༠ ལོར་བོད་དང་མཐུན་གྲོས་བྱས། སྤྱི་ལོ་ ༧༧༨ ལོར་བོད་དང་ནན་ཞོའོ་གཉིས་མཉམ་དུ་སི་ཁྲོན་ (Sichuan) ལ་རྒྱ་ནག་ལ་འཐབ་འཛིངས་བྱས། མཐུན་གྲོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འདི་སྤྱི་ལོ་ ༧༨༦ བར་དུ་ཚུགས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ནན་ཞོའོ་ཡི་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་པོ་ཨི་མོ་ཤུན་ (༧༧༩-༨༠༨) གྱིས་རང་གི་རྒྱལ་གཞིས་དེ་སླར་ཡང་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་མཐུན་གྲོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་དང་། ཡང་བསྐྱར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་དབར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བ་རེད། དེར་བརྟེན་དེའི་དུས་སུ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཕན་ཚུན་དམག་ས་གཉིས་ལ་འཐབ་པ་རེད། ནན་ཞོའོ་ཡི་རྒྱལ་གཞིས་དེ་སྤྱི་ལོ་ ༩༠༢ བར་དུ་གནས་པ་རེད།\nསྤྱི་ལོ་ ༧༩༠ ལོ་སྟེ། བསམ་ཡས་རྩོད་པའི་ལོ་གཉིས་གོང་ལ། བོད་ཀྱིས་ཨན་ཤིའི་དམག་དཔུང་བཞི་སླར་ཡང་བདག་བཟུང་བྱས། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༦༩༢ ལོར་བཙུན་མོ་ཝུ་ (སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཡུན། ༦༨༤-༧༠༥) ཡི་མངའ་འོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་ལ་ཤོར་བ་དེ་རེད། བཙུན་མོས་རང་ཉིད་ནས་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་དྲུང་དུ་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གནས་སྐབས་རིང་ཐང་རྒྱལ་རྒྱུད་དེ་གནས་དབྱུང་གཏོང་བའི་ཕྱིར་གློ་བུར་གྱེན་ལངས་ཤིག་སྣེ་ཁྲིད། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༧༩༠ ལོར་བོད་ཀྱིས་སླར་ཡང་ལི་ཡུལ་བདག་བཟུང་བྱས་པར་བརྟེན་དར་སྐུད་ཚོང་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ལྷོ་ཏ་རིམ་བྷ་སིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་དབང་དུ་སྒྱུར་བྱས། དེའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱིས་ཀཤ་གར་ (Kashgar) ཡང་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་ནའང་། ཁོང་ཚོས་ཨན་ཤིའི་དམག་དཔུང་གཞན་གཉིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་མེད།\nབོད་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༧༨༥ ནས་ ༨༠༥ བར་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་འཐབ་རྒོལ་བྱས། དེའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོས་ཨེ་རབ་ཨ་བྷ་སི་དའི་ (Abhasid Arab) ཁ་གཏད་དུ་ཁར་ལུཀ་ཏུར་ཀི་ (Qarluq Turks) དང་ཏུར་ཀི་ཤ་ཧིས྄་ (Turki Shahis) མཐུན་གྲོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་ཡོད། ཁར་ལུཀ་རྣམས་ནི་དེང་སང་གི་ཁར་གྷིསྟཱན་ (Kyrgyzstan) དུ་གནས་ཤིང་། དུས་ཕྱིས་སུ་དེར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཁ་ར་ཁ་ནི་དའི་ (Qarakhanid) (༨༤༠-༡༡༣༧) རྒྱལ་ཁམས་གསར་འཛུགས་བྱས། ཏུར་ཀི་ཤ་ཧིས྄་རྣམས་ཀྱིས་དུས་རབས་ལྔ་པའི་དཀྱིལ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ ༨༧༠ ལོའི་བར་དུ་ཀཱ་བྷུལ་ལུང་པར་དབང་སྒྱུར་བྱས། དེའི་སྐབས་སུ་དེ་དག་གི་རྒྱལ་གཞིས་ནི་བོད་ཀྱི་མངའ་འབངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་རེད།\nབོད་ཀྱི་དམག་མི་པ་མིར་རི་བོ་ (Pamir Mountains) བརྒལ་ནས་དེང་སང་ཨ་མུ་དརྱ་ཆུ་བོ་ (Amu Darya River) དང་གནའ་བོའི་དུས་སུ་ཨོཀྶས྄་ཆུ་བོའི་ (Oxus River) བར་དུ་ཐག་རིང་ཕྱིན། ཆུ་བོ་དེ་ནི་པ་མིར་རི་བོ་ནས་འབབ་བཞིན་དུ་ཏ་ཇི་ཀིསྟཱན་ (Tajikistan) དང་ཨཧྥ་གྷ་ནིསྟཱན་ (Afghanistan) གྱི་ས་མཚམས་བརྒྱུད་དེ་ཨུཛ་བེཀིསྟཱན་ (Uzbekistan) ནས་ཨེ་རལ་མཚོ་ (Aral Sea) རུ་འབབ་ཀྱི་ཡོད། བོད་དམག་མདུན་སྐྱོད་ལ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་སླད། ཨ་བྷ་སིད་ ཁ་ལིཧྥ་ ཧ་རུན་ ཨལ་ར་ཤི་དས་ (Abbasid Caliph Harun al-Rashid) (༧༨༦-༨༠༩) རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་མཐུན་གྲོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟོས་པ་རེད། བོད་དམག་ནུབ་ཏུར་ཀིའི་ས་ཆར་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་དེ་ཨལ་ཏུ་སྦག་ (Al-Tubbat) ཟེར་བའི་ཨོཀྶས྄་ཆུ་བོའི་ (Oxus River) བྱང་གི་མཚོ་ཞིག་གིས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། བོད་སྐད་དུ་དེ་ལ་མཚོ་ཆུང་ཞེས་ཟེར། ཨལ་ཏུ་སྦག་ནི་ཨེ་རབ་ཀྱི་སྐད་དུ་བོད་ཅེས་པའི་མིང་ཡིན།\nདེར་བརྟེན་བསམ་ཡས་རྩོད་པའི་དུས་སྐབས་སུ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཁོ་ནའི་བར་ལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམག་ས་གསུམ་གྱི་སྟེང་ལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་བཞིན་ཡོད། དེས་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་དེ་རྩོད་པ་ཤོར་བ་དང་དེའི་རྗེས་བོད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་ཁས་མི་ལེན་པར་དེའི་ཚབ་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་ཆོས་རང་ལུགས་སུ་བསྟེན་པ་བཅས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲད་ཡོད་པ་གོར་མ་ཆག\nཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༧༩༧ ལོར་ལས་ཡོལ་ཞུས་པ་དང་སྤྱི་ལོ་ ༧༩༨ ལོར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། ཁོང་གི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོས་ (༧༩༧-༨༠༠) ས་ཆ་བཅོས་སྒྱུར་འགའ་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཀྱང་། མཐར་དེ་དག་ལམ་ལྷོང་བྱུང་མེད། ཁོང་གི་རྗེས་འཛིན་དེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྲས་གཞན་ཞིག་གིས་བྱས་ཤིང་། ཁོང་གི་མཚན་ལ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ (སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཡུན་ ༨༠༠-༨༡༥ བར་) ནམ་སད་ན་ལེགས་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། རྒྱལ་པོ་སད་ལ་ལེགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་དེ་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁག་བོད་སྐད་དུ་སྒྱུར་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་། ཁོང་གི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་དུས་ཡུན་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་གིས་མུ་མཐུད་ནས་ནུབ་ཀྱི་ཨེ་རབ་ལ་དཔུང་རྒོལ་བྱས་ཏེ། ཐ་ན་དེང་སང་གི་ཨུཛ་བེ་ཀིསྟཱན་གྱི་ཊྲན་སོཀྶ་ནི་ཡའི་ (Transoxania) རྒྱལ་ས་ས་མར་ཀནྡ་ (Samarkand) དཔུང་དམག་གིས་མཐའ་བསྐོར་བ་རེད། འདི་ནི་ར་ཧྥི་བ་ལཻཐའི་ (Rafi’b. Layth) གྱེན་ལོག་གི་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནི་བོད་དང་། གར་ལོག (Qarluq) ཏུར་ཀི་ཤ་ཧི་ (Turki Shahi) བཅས་ཕྱོགས་སྒྲིལ་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཁ་ལིཧྥ་ ཧ་རུན་ ཨལ་ར་ཤི་ད་ (Caliph Harun al-Rashid) ས་མར་ཀནྡ་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་འགྲོ་བའི་ལམ་བར་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར།\nཧ་རུན་ ཨལ་ར་ཤི་དའི་བུ་གཉིས་པ་ཁ་ལིཧྥ་ཨལ་མ་ནུན་ (Caliph al-Ma’nun) ཏུར་ཀིའི་བོད་ཀྱི་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཉམ་དུ་གྲོས་མཐུན་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་སླེབས་པ་དང་། དེས་ཁོང་ལ་གསེར་གྱི་སྐུ་འདྲ་ཞིག་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་ཤིང་། དེ་ནི་དུས་ཕྱིས་སུ་མེ་ཁའི་ (Mecca) ཀཱ་བྷ་ (Kaaba) ལ་བཏང་། ཨེ་རབ་རྣམས་ས་མར་ཀནྡ་ལ་དབང་སྒྱུར་ཤོར་བའི་རྗེས་སུ་ཨལ་མ་ནུན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་གཅེན་པོ་དང་མཉམ་དུ་མི་སེར་ནང་འཁྲུག་ཅིག་ལ་འཐབ་པའི་ཆེད་བོད་དང་ཏུར་ཀི་ཤ་ཧི་མཉམ་དུ་ཞི་བའི་འབྲེལ་བ་བཟོས། ནང་འཁྲུག་དེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སྤྱི་ལོ་ ༨༡༥ ལོར་ཁ་ལིཧྥ་ཡིས་འཐབ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་ཀཱ་བུལ་ (Kabul) དབང་དུ་བསྡུས། ཕམ་ཉེས་ཤོར་བའི་ཏུར་ཀིའི་བོད་ཀྱི་མངའ་སྡེ་སྲིད་སྐྱོང་ནི་ཏུར་ཀི་ཤ་ཧིའི་བོད་ཀྱི་མངའ་འབངས་རྒྱལ་པོ་ས་ལ་པ་ཏི་ (Salapati) ལ་གོ་ཞིང་། དེ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་སུ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་ཡོད། ཁོང་གིས་རྗེས་སུ་རྟེན་འབུལ་གྱི་ཚུལ་དུ་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་འདྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་དབང་དུ་འདུ་མཁན་རྣམས་ལ་སྟེར་ཡོད། སྐུ་འདྲ་དེ་ནི་མེ་ཁཱའི་ཀཱ་བྷ་ལ་སྤྱི་ལོ་ ༨༡༧ ལོར་ཆག་སྐྱོན་མ་ཤོར་བར་དུ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པ་རེད།\nབོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སད་ན་ལེགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱི་ལོ་ ༨༡༥ ལོར་ཁོང་གི་སྲས་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་ (སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཡུན་༨༡༥-༨༣༦) ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་མཚན་ལ་རལ་པ་ཅན་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་བོད་དབུས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་གསུམ་གདན་དྲངས་པ་སྟེ། ཤཱིལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ད་ན་ཤཱི་ལ། ཇཱི་ན་མིཏྲ་བཅས་གསུམ་རེད། པཎྜི་ཏ་དེ་གསུམ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་དང་ལྷན་དུ་འགྱུར་རྙིང་བ་རྣམས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་མཛད་པ་དང་། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ནང་གི་ཆོས་སྐད་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཚད་ལྡན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བྱེ་བྲག་རྟོག་བྱེད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད། དེ་ནི་བོད་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཐོག་དེ་ཡིན་པ་རེད།\nབོད་ཀྱི་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་བའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་དམག་དཔུང་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་སུ་བཏང་། ས་མཚམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཡོད་པའི་ནང་པ་ཚོས་བར་སྡུམ་བཙལ་ཞིང་། སྤྱི་ལོ་ ༨༢༡ ལོའི་རྡོ་རིང་ཡིག་ཆའི་ནང་རྗེས་འབྲས་ཐོན་པ་དེ་སྤྱི་ལོ་ ༧༨༣ ལོའི་ས་མཚམས་ཀྱི་ཆིངས་ཡིག་སླར་ཡང་ངེས་བརྟན་བཟོ་གི་ཡོད། ཆིངས་ཡིག་འདི་ནི་རྡོ་རིང་གསུམ་ལ་བརྐོས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཐང་རྒྱལ་པོ་མུ་ཙུང་ (Muzong) (སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཡུན་ ༨༢༡-༨༢༥) གི་ཕོ་བྲང་གི་ཕྱི་ལོགས་ཆན་གིའན་ (Chang’an) ལ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་གཅིག་ནི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་གུ་གུ་རྨེ་རུ་ལ་ཡོད། གསུམ་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༨༢༣ ལོར་ལྷ་སར་བཙུགས་པའི་བཀའ་གཙིགས་རྡོ་རིང་དེ་ཡིན། ཆིངས་ཡིག་གི་ནང་དུ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ཞེས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ་ ༨༣༦ ལོར་རལ་པ་ཅན་ལྐོག་གསོད་བྱས་པ་དང་ཁོང་གི་ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་གཅེན་པོ་ཁྲི་འུ་དུམ་བཙན་པོས་ (སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཡུན་ ༨༣༦-༨༤༢) རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་། ནམ་རྒྱུན་ཡོངས་གྲགས་སུ་གུས་ཞབས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཁོང་ལ་གླང་དར་མ་ཞེས་ཟེར། ཁོང་གིས་དགོན་སྡེ་ལྷ་ཁང་རྣམས་སྒོ་རྒྱག་པ་དང་ནང་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་གཉེན་སྒྲིག་བྱ་ཆོག་པ་དང་། ཁྱི་ར་བ་བྱེད་ཆོག་པའི་གདམ་ཀ་སྤྲད་པའམ། ཡང་ན་དེ་དག་བོན་དུ་བསྒྱུར་བ་རེད། ངོས་ལེན་མི་བྱེད་མཁན་རྣམས་སྲོག་ཐོག་བཏང་། དེ་ལྟར་བོད་དབུས་ནས་ནང་ཆོས་བསྣུབས་ནའང་། བོད་ཤར་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པ་གནས་ཡོད། ཊུ་རལ་ ཝཡེ་ཝིལ་ (Turrell Wylie) གྱིས་ (Some Political Factors in the Early History of Tibetan Buddhism in Studies in the History of Buddhism) (བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་བའི་ནང་གསལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ཅེས་ནང་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཞེས་པའི་ནང་) རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་ལྟར་ན། གླང་དར་མའི་སྡང་འཛིན་དང་སྡུག་སྦྱོང་གི་བྱུང་རྐྱེན་ནི་ཁོང་གི་གཅེན་པོའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཞུང་གི་ཁྲལ་འབབ་ཁ་སྒྱུར་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་འབྱོར་འཛད་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་མེད་པ་བཟོ་ཕྱིར་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། དེར་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཤུགས་སྣོན་འབད་འབུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བཞག་ཁག་ལ་གནོན་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་མེད་པ་བཟོ་བའི་ཆེད་དུའང་ཡིན་པ་རེད།\nསྤྱི་ལོ་ ༨༤༢ ལོར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མ་བཀྲོངས། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་མ་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་པ་རེད། བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་ཀརྨེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ནང་བཀོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་ནི་ཆོས་ལུགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གནས་དབྱུང་བཏང་བའི་དབུ་ཁྲིད་དང་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་ཟུར་ཡིན་ཞེས་ཟེར། འདིའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དབྱེན་སྦྱོར་ཞིག་གིས་སྲིད་དབང་འཕྲོག་ལེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལོ་མང་བྱུང་ཞིང་། བོད་དེ་རྒྱལ་གཞིས་དང་ས་གནས་ཆ་བགོས་གཏོང་བའི་དབང་ཚད་སྣ་ཚོགས་པར་ཁ་ཐོར་བཏང་བ་དང་བཅས་བོད་སིལ་བུར་ཐོར་རོ།།