Kalacakra and Orgyen Nyendrup Text Collections - gDams Ngag mDzod\nKalacakra and Orgyen Nyendrup Text Collections\nVol. 15 (བ་) | 26 Texts, 626 Pages\n2 Kalacakra and Orgyen Nyendrup Volume One\n3 Volume 15 Contents\n3.1 Volume 15 Karchag\n"Volume 15 includes teachings from the last two of the eight lineages of accomplishment: that of Vajra Yoga (also known as the Six Branches of Union, or Jordruk) and Dorje Sumgyi Nyendrup (Stages of Approach and Accomplishment of the Three Vajras).\nThe former isasystem of advanced tantric practices based on the teachings of the Kālacakra tantra, particularly as transmitted through the Jonang tradition of Tibet. Though ostensiblyatantra of the Sarma tradition, the Kālacakra was also highly esteemed in the Nyingma school. The great Nyingma master Jamgön Ju Mipam Gyatso (1846–1912) wroteatwo-volume commentary on the Kālacakra cycle and considered the teachings of this tradition to reflect those found in the Dzogchen approach of the Nyingma.\nThe final lineage is the least known among the eight, one transmitted by the master Orgyenpa Rinchen Pal (1230–1309), who was alsoastudent of the second Karmapa, Karma Pakshi (1204–1283), andateacher of the third Karmapa, Rangjung Dorje (1284–1339). Orgyenpa received this lineage, which incorporates practices also found in the Vajra Yoga approach, inavisionary transmission from Vajravārāhī and other ḍākinīs. Although the lineage continued unbroken until Kongtrul’s time, it was another tradition that he considered “exceedingly rare and in danger of dying out.”\nKongtrul described the contents of volume 15 in this way:\nThe section dealing with the seventh system, that of the profound path of Vajra Yoga, includes the primary source—the quintessential Kalachakra Tantra—as well as instructions from the intimate oral lineage of Kalachakrapada and some small source texts by Shavaripa. There is the sadhana and offering ritual for the nine deity mandala, the extraordinary sublime empowerment and its instruction manuals and auxiliary texts, all authored by Jonang Jetsün Rinpoché. The section includes The Profound Path: The Sphere of Nectar; the middle-length treatment of the Six Branches of Union from the tradition of Anupamarakshita; and the concise version entitled Touching the Tip of the Tongue to the Palate. There isaritual to honor the gurus of the tradition of the Six Branches of Union, as well as the authorizations for the form of Kalachakra with consort and the protective deity Vajravega.\nThe section dealing with the eighth system, that of The Stages of Approach and Accomplishment for the Three Vajras, includes the primary source (which was bestowed on the mahasiddha Orgyenpa by Vajravarahi and the dakinis of the four families). There is also the explanatory commentary to this, as well as the instruction manuals and the methods for meditating to bring the stages of approach and accomplishment to consummation inasingle sitting.\nSource: Richard Barron, The Catalog of the Treasury of Precious Instructions, pp. xxi-xxii.\nKalacakra and Orgyen Nyendrup Volume One\nVolume 15 Contents\nrdo rje'i rnal 'byor yan lag drug pa'i rgyud dang man ngag gi snying po'i gzhung\nQuintessential Tantra of Kālacakra\nདཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ 2-6 // 1b1-3b5\ndpal dus kyi 'khor lo zhes bya ba'i rgyud kyi snying po\nOral Transmission of Kālacakrapāda, pith instructions on the Six Branches of Union by Kālacakrapāda (Dus 'khor zhabs)\nསྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་མན་ངག་ 6-13 // 3b5-7a2\nsbyor ba yan lag drug pa'i man ngag\nThe Short Treatise of Śavari\nརྣལ་འབྱོར་ཡན་ལག་དྲུག་པ་13-14 // 7a2-7b3 (by Śavaripa)\nrnal 'byor yan lag drug pa\nCommentary to The Short Treatise of Śavari by Kun spangs pa\ndpal dus kyi 'khor lo'i rnal 'byor yan lag drug gi 'grel pa snying po bsdus pa, by Kun spangs thugs rje brtson 'grus\nThe Sādhana for the Nine-Deity Mandala of Kālacakra\ndus 'khor lha dgu'i sgrubs thabs rgyas pa, by Tāranātha\nThe Ritual for Honoring the Foregoing\ndpal dus kyi 'khor lo'i mchod chog nyer mkho, by Tāranātha\nThe Preliminaries to the Descent of the Vajra State of Timeless Awareness, Together with the Means for Conferring the Three Extraordinary “Sublime Empowerments”\ndpal dus kyi 'khor lo'i dbang gong ma'i cho ga,by Tāranātha\nMeaningful on Sight, A Manual of Instruction for the Six Branches of Union\nzab lam rdo rje'i rnal 'byor gyi 'khrid yig mthong ba don ldan, by Tāranātha\nA Manual of the Signs of Successful Practice andaManual of the Authentic Measure of Practice\nrnal 'byor yan lag drug pa'i rtags tshad kyi yi ge, by Tāranātha\nWays to Dispel Hindrances\nsbyor drug gegs sel, by Tāranātha\nDrops of Nectar on the Profound Path by Rikzin Tsewang Norbu\nbla med sngags chos kyi snying po'i bcud len lam zab bdud rtsi'i thig le, by tshe dbang nor bu rdo rje dpal 'bar\nUnfolding Excellence of the Lineage Holders by Rikzin Tsewang Norbu\ndpal mchog dang po'i sangs rgyas kyi man ngag zab lam rdo rje'i rnal 'byor byin rlabs bka' brgyud bla mar gsol ba 'debs pa brgyud 'dzin mchog rgyas, by tshe dbang nor bu rdo rje dpal 'bar\nA Liturgy for the Preliminary Practices by the Lord Pema Nyinje Wangpo\ndpal dus kyi 'khor lo'i sbyor drug gi sngon 'gro chos spyod kyi ngag 'don zung 'jug them skas, by si tu pad+ma nyin byed dbang po (Tai Situpa, 9th)\nVajra Rain:aSupplication to the Lineage\ndpal dus kyi 'khor lo'i rim gnyis 'bro lugs kyi brgyud pa'i gsol 'debs rdo rje 'bebs pa, by rje gu Na ('jam mgon kong sprul)\nA Manual of Instruction for Practicing inaSingle Session\nbcom ldan ’das dus kyi ’khor lo lhan skyes kyi rgyun khyer dang rnal ’byor yan lag drug pa stan thog gcig pa’i dmigs sdom lhan skyes grub ster\nCommentary on the Manual of Instruction\nAscertaining the Essence of Yoga: A Text from the Tradition of the Mahāsiddhā Anupamarakṣita, Known as the Intermediate Version of the Six Branches of Union\ngrub chen dpe med mtsho'i lugs kyi sbyor ba yan lag drug pa'i rnal 'byor gyi snying po nges pa, by grub thob dpe med mtsho\nAnalyzing the Vajra Lines by Pema Karpo\ndpe med mtsho'i lugs kyi rnal 'byor yan lag drug pa'i khrid rdo rje'i tshig 'byed, by pad+ma dkar po (Drukchen, 4th)\nThe Source Text of Advice on “Placing the Tip of the Tongue Against the Palate,” the Concise Version of the Techniques\nsnying po rdo rje'i tshig ces bya ba lce rtse rkan sbyar gyi gdams ngag gi rtsa ba, by pad+ma dkar po (Drukchen, 4th)\nShort Path of the Vajra Holder by Pema Karpo\nlce rtse rkan sbyar gyi khrid rdo rje 'dzin pa'i nye lam, by pad+ma dkar po (Drukchen, 4th)\nA Commentary on the Physical Exercises\nlce rtse rkan sbyar gyi 'khrul 'khor 'grel pa\nThe Authorization Ritual for the Connate Form of Kālacakra and the Meditation Practice and Mantra Repetition\nbcom ldan 'das dpal dus kyi 'khor lo lhan cig skyes pa'i sgrub thabs rjes gnang dang bcas pa'i yi ge snying po grub pa, by blo gros mtha' yas ('jam mgon kong sprul)\nThe Guru Yoga for the Kalkī Rulers\nchos rgyal rigs ldan gtso bor gyur pa rdo rje'i rnal 'byor brgyud pa'i bla ma mchod pa'i cho ga rdo rje nyi ma'i snang ba chen po, by karma ngag dbang yon tan rgya mtsho ('jam mgon kong sprul)\nThe Torma Empowerment for Vajravega, Together With the Manual\nbcom ldan 'das dus kyi 'khor lo'i khro rgyal rdo rje shugs kyi sgrub thabs dang rjes gnang bklogs chog tu bkod pa ye shes grub pa, by blo gros mtha' yas ('jam mgon kong sprul)\nThe Treatise on the Path of Skillful Means Conferred by the Ḍākinīs of the Four Families\nགྲུབ་ཆེན་ཨོ་རྒྱན་པའི་གདམས་ངག་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ 499-509 by ཨོ་རྒྱན་པ་ (རིན་ཆེན་དཔལ་)\ngrub chen o rgyan pa'i gdams ngag rdo rje gsum gyi bsnyen sgrub kyi gzhung by o rgyan pa (rin chen dpal)\nརྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག །རིགས་བཞི་མཁའ་འགྲོས་གནང་བའི་ཐབས་ལམ་གྱི་གཞུང་, by ཨོ་རྒྱན་པ་རིན་ཆེན་དཔལ་ 507-508 // 5a3-5b5\nrdo rje gsum gyi bsnyen sgrub kyi yan lag rigs bzhi mkha' 'gros gnang ba'i thabs lam gyi gzhung, by o rgyan pa rin chen dpal\nརྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་དང་འབྲེལ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་གླུ་གྲུབ་ཆེན་ཨོ་རྒྱན་པས་གནང་བ་ by ཨོ་རྒྱན་པ་ 508-509 // 5b6-6a7\nrdo rje gsum gyi bsnyen sgrub dang 'brel ba'i smon lam gyi rdo rje'i glu grub chen o rgyan pas gnang ba, by o rgyan pa\nWish-Fulfilling Gem: The Explanatory Commentary Concerning the Stages of Approach and Accomplishment\nbsnyen sgrub kyi 'brel bshad yid bzhin nor bu, by rgyal khams pa zla ba seng ge\nThe Liturgies for the Preliminary Rituals\nrdo rje gsum gyi bsnyen sgrub las sngon 'gro'i cho ga, by zla ba seng ge\nthe Heart Drop teachings for meditating on the stages of approach and accomplishment asacomplete session of practice by Drukpa Pema Karpo\nrdo rje gsum gyi bsnyen sgrub sgrub chen gdan rdzogs su bsgom pa'i byang sems 'gyur med kyi man ngag grub pa'i snying tig, by padma dkar po\nThe Manual of Instructions on the Stages of Approach and Accomplishment by Dawa Senge\nbsnyen sgrub kyi khrid yig, by zla ba seng ge\nThe Vajra Song of Aspiration\nthun mong ma yin pa'i smon lam rgyal ba rgya mtsho ma, by Tāranātha\nVolume 15 Karchag\n༈༈༈༡༈༈༈གདམས་ངག་མཛོད། སྦྱོར་དྲུག བ༽ གངས་ཅན་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བདུན་པ་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་པའི་མཐར་ཐུག །སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག་ཁ་འབྱེད་པའི་མན་ངག །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མ་ནིང་གི་གོ་འཕང་རྟེན་འདིར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་མཆོག་དང་པོའ་སངས་རྒྱས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའ་རྩ་རྒྱུད་ལས་ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་སྙིང་པོའ་ཆོས་སྐོར་གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་ཇི་ལྟར་བཞུགས་པའི་སྐོར་ལ་གཞུང་རྩ་བ། སྨིན་བྱེད། གྲོལ་བྱེད་གདམས་ཁྲིད་བཅས་དང་། གྲུབ་ཆེན་ཨོ་རྒྱན་པ་ཨུ་རྒྱན་མཁའ་འགྲོའི་གླིང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཕེབས་ནས་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའ་མངོན་སུམ་དུ་སྩལ་བའི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་བཅས་བཞུགས་པ་ལ། དང་པོ་གཞུང་རྩ་བའི་སྐོར་ནི། རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་སྙིང་པོའ་གཞུང་ཞེས་བྱ་བ་དུས་འཁོར་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ། སྦྱོར་དྲུག་མན་ངག་དུས་ཞབས་སྙན་བརྒྱུད། དཔལ་ཤ་བ་རི་དབང་ཕྱུག་གིས་པཎྜི་ཏ་མ་ཧཱ་བི་བྷཱུ་ཏི་ཙནྡྲ་ལ་གསུང་པ་ལྡེབ། ༧ དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའ་རྣལ་འབྱོར་ཡན་ལག་དྲུག་གི་འགྲེལ་པ་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་པ་དཔལ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་ཕྱོགས་བསྒྲིག་མཛད་པ་ལྡེབ། ༥ གཉིས་པ་སྨིན་བྱེད་ལ། དུས་འཁོར་ལྷ་དགུའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱས་པ་རྗེ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༡༡ དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའ་མཆོད་ཆོག་ཉེར་མཁོ་རྗེ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༢༩ དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའ་དབང་གོང་མའི་ཆོ་ག་རྗེ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༡༤ གསུམ་པ་གྲོལ་བྱེད་གདམས་ཁྲིད་ལ། ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་རྗེ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༤༩ རྣལ་འབྱོར་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་རྟགས་ཚད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྗེ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༡༨ སྦྱོར་དྲུག་གེགས་སེལ་རྗེ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་\n༈༈༈༢༈༈༈མཛད་པ་ལྡེབ། ༢༣ བླ་མེད་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོའ་བཅུད་ལེན་ལམ་ཟབ་བདུད་རྩིའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟན་ཐོག་གཅིག་མའི་ཁྲིད་ཡིག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་རྡོ་རྗེ་དཔལ་འབར་གྱིས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༦ དཔལ་མཆོག་དང་པོའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མན་ངག་ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་བྱིན་རླབས་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་རྒྱུད་འཛིན་མཆོག་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་རྗེ་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༢ དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའ་སྦྱོར་དྲུག་གི་སྔོན་འགྲོ་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་ངག་འདོན་ཟུང་འཇུག་ཐེམསཐེམ་སྐས་ཞེས་བྱ་བ་སི་ཏུ་པདྨ་ཉིན་བྱེད་དབང་པོས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༧ དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའ་རིམ་གཉིས་འབྲོའགྲོ་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་རྡོ་རྗེ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེ་གུ་ཎས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༡༣ གྲུབ་ཆེན་དཔེ་མེད་འཚོའ་ལུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྙིང་པོ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་བི་བྷཱུ་ཏི་ཙནྡྲ་དང་། གཉལ་ལོ་ཙ་བ་མི་མཉམ་བཟང་པོས་བསྒྱུར་བ་ལས་ཕྱུངས་པ་ལྡེབ། ༥ དཔེ་མེད་འཚོའ་ལུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་ཁྲིད་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༡༢ སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྕེ་རྩེ་རྐན་སྦྱར་གྱི་གདམས་ངག་གི་རྩ་བ་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོས་གསུངས་པ་ལྡེབ། ༢ ལྕེ་རྩེ་རྐན་སྦྱར་གྱི་ཁྲིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཉེ་ལམ་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོས་གསུངས་པ་ལྡེབ། ༡༢ ལྕེ་རྩེ་རྐན་སྦྱར་གྱི་འཕྲུལ་འཁོར་འགྲེལ་པ་ལྡེབ། ༣ བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྗེས་གནང་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་སྙིང་པོ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཞབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་ཁོལ་ཕྱུངས་ལྡེབ། ༤ ཆོས་རྒྱལ་རིགས་ལྡན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྡོ་རྗེ་ཉི་མའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེ་ཀརྨ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་\n༈༈༈༣༈༈༈མཛད་པ་ལྡེབ། ༡༧ བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཁྲོ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་རྗེས་གནང་བཀླགས་ཆོག་ཏུ་བཀོད་པ་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་ལས་ཁོལ་ཕྱུངས་རྗེ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༩ བཞི་པ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་ལ། དབང་དམིགས་གསལ་མི་བཞུགས། གདམས་ངག་གི་སྐོར་ལ། གྲུབ་ཆེན་ཨོ་རྒྱན་པའི་གདམས་ངག་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལྡེབ། ༦ བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྡེབ། ༣༢ རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་རྗེ་ཟླ་བ་སེང་གེས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༦ རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་གྲུབ་ཆེན་གདན་རྫོགས་སུ་བསྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་འགྱུར་མེད་ཀྱི་མན་ངག་གྲུབ་པའི་སྙིང་ཐིག་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༨ བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད་ཡིག་རྗེ་ཟླ་བ་སེང་གེས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༨ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་མ་རྗེ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༤ ཆོས་ཚན། ༢༦ ལྡེབ་བསྡོམས། ༣༡༢ བཅས་བཞུགས།། །།\n↑ Elsewhere Kongtrul cites the first two lines of this passage as being fromasource he identifies as the Discourse Requested by the Child of the Gods (Lha’i bus zhus pa’i mdo). Jamgon Kongtrul, The Treasury of Knowledge, Books 2, 3, and 4: Buddhism’s Journey to Tibet, trans. Ngawang Zangpo (Ithaca, NY: Snow Lion Publications, 2010), p. 122.\n↑ Mistakenly thought to be by yu mo mi bskyod rdo rje, but in fact written by one Kun spangs pa who went by many names, including: thugs rje brtson 'grus, Kun spangs chen po, Kun tu bzang po, and Dpal Mi bskyod rdo je.\nRetrieved from "https://dnz.tsadra.org/index.php?title=Kalacakra_and_Orgyen_Nyendrup_Text_Collections&oldid=50284"\nThis page was last edited on 28 January 2019, at 21:48.


ཤ་སྦྲང་སྒྲོལ་མ་སྐྱབས། རིག་བྱེད་ལྷ་མོ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ། ཡོང་ཁུངས།མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༢༡ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ཚེས་༡༡ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས] རྩོམ་འདིར་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་ཅེས་པའི་ཚོ་པའི་མིང་གི་ཐོགས་དོན་ཐད། ངག་རྒྱུན་དང་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་བརྗོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ཅིག་བྱུང་ཡོད་པ་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་རིག་པ་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ། ཤ་སྦྲང་ཞེས་པ་ནི་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་དུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་སྐད་བརྡའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་བསྟུན་ནས་ཐ་སྙད་གང་དེའི་སྒྲ་གདངས་དང་གཟུགས་ལ་རིམ་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། ཤ་བྲང་དང་ཤར་པང་སོགས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད།\n[གནད་ཚིག] ཤ་སྦྲང་། ཤ་བྲང་། ཤར་པང་། རིགས་རུས། ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག །\nཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོལ་ཁའི་ཆར་གཏོགས་པ་རེབ་གོང་རིག་པ་འབྱུང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་མཚན་སྙན་དྲག་ཏུ་འབར་བའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་གང་དེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གནས་པའི་ཞིང་ཕྱུགས་གཉིས་ཀ་གཉེར་བའི་ཚོ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སེ་ཀུ་བྱ་ཁྱུང་གི་རྫ་རྒྱུད་དང་། སྐྱེས་ལྷ་ཨ་མྱེ་རྭ་རྫོང་གི་འདབས་རོལ་དུ་གཞིས་ཆགས་ཡོད། རེབ་གོང་ཤ་སྦྲང་གི་ཡུལ་ལུང་འདི་ནི་སྔ་མོའི་དུས་སུ་ཤ་སྦྲང་ཚོ་ཆེན་དྲུག་གམ་ཚོ་ཆུང་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཕ་ས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལྷ་རྭ་རྫོང་དང་ལུས་ཤ་སྦྲང་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་ཡང་ཡོད། རེབ་གོང་མ་ཆགས་ཤ་སྦྲང་ཆགས། །ཤ་སྦྲང་རི་གསུམ་རྐེད་ནས་ཆགས། །ཞེས་ངག་རྒྱུན་ལ་གྲགས་པ་ལྟར། མི་སྡེ་འདི་རེབ་གོང་དུ་གཞིས་ཆགས་པའང་ཧ་ཅང་སྔ་བར་མངོན། ཚོ་པའི་མིང་གི་ཐོགས་དོན་ལ༧ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་རྒྱུན་གཞིར་བཞག་སྟེ། འབོད་སྟངས་ལའང་ཤ་སྦྲང་དང་། ཤ་བྲང་དང་། ཤར་པང་སོགས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ཅིག་འདུག་ལ། ད་ལྟ་ཤབ་རང་ངམ་ཤ་རང་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། ཚོ་ཆེན་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་རིང་ཞིང་ཡུལ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་ལ། སྐྱེས་ཆེན་མང་དུ་བྱོན་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པའི་བཀའ་དྲིན་གཞན་ལས་ལྷག་པའི་བླ་མ་གཅིག་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་རིག་པའི་དཔའ་བོ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་ཚང(1309－1385)ཡུལ་སྡེ་འདིར་སྐུ་འཁྲུངས་པ«བྱ་ཁྱུང་གདན་རབས»དང་། «སྣར་ཐང་མཚན་ཐོ»སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་གསལ། ཁོང་གིས་རང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཤ་སྦྲང་དུ་དགོན་སྡེ་ཡང་སྔགས་འཆང་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་དང་། གཡེར་གཤོང་མཁན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཚབ་ཤ་སྦྲང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་གང་མང་བྱོན་ཏེ། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཐད་མཛད་རྗེས་བསུབ་ཏུ་མེད་པ་བཞག་ཡོད། དགོན་སྡེ་དང་གནས་བྱིན་ཅན་ནི། སྤྱི་ལོ1346ལོར་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པས་བཞེངས་པའི་ཤ་སྦྲང་དགོན་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་འཕེལ་གླིང་དང་། ནང་རྟེན་ལ་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པའི་དབུ་ཞྭ་དང་ཕྱག་ཕྲེང་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་ལོ་དང་ན་བཟའ་ཁ་ཚང་བཞུགས་པའི་ཤ་སྦྲང་མཆོད་རྟེན་སོགས་རྟེན་བྱིན་ཅན་ཡོད།\nམིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལྟར། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཡུལ་ཁོངས་བཅད་བཟུང་དང་། བཙན་འཛུལ་དམག་འཁྲུག་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་དག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། གདུང་རྒྱུད་ཁག་གིས་ས་ཁོངས་ངེས་ཅན་རེ་བཟུང་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་ཚོ་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་ཚོ་དཔོན་དང་ཚོ་པའི་ལམ་ལུགས་ངེས་ཅན་རེ་ཡོད། ཤ་སྦྲང་གི་མི་སྡེ་འདི་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང་དུས་རབས་ཀྱི་བརྡབ་གསིག་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགག་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རིམ་བཞིན་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་གྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ལོ1323ལོར་ཡོན་གོང་མའི་དམག་གིས་ཐེངས་གཅིག་བརྒྱབ་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1723ལོའི་མཚོ་སྔོན་དུས་འཁྲུག་ནས་སྤྱི་ལོ1857ལོར་མཚོ་སྐོར་ཚོ་པ་བརྒྱད་ལ་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པའི་བར་སོག་པོར་ས་རྩོད་བྱུང་བ། སྤྱི་ལོ1807ལོར་མན་ཆིང་དམག་གིས་ཐེངས་ཤིག་བརྒྱབ་པར་མ་ཟད། ཁོར་ཡུག་གི་སྡེ་ལའང་སྡེ་གཟར་མང་དུ་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་རུ་སྡེ་འདི་རིམ་བཞིན་ཁ་ཐོར་དུ་སོང་བར་མངོན་ཏེ། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་ལྟར་ན་རུ་སྡེ་འདིའི་རྨང་གཞིའམ་གཙོ་ཆེ་བ་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་རེབ་གོང་ཤ་སྦྲང་དང་། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་འབའ་རྫོང་དུ་ཡོད་པའི་འབའ་ཤ་སྦྲང་དང་། བྲག་དཀར་རྫོང་དུ་ཡོད་པའི་རྨ་བྱང་ཤ་སྦྲང་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་མཚོ་ནུབ་ཀྱི་ཐེམ་ཆེན་དང་ཏུའུ་ལན། མཚོ་བྱང་གི་རྐང་ཚ། མགོ་ལོག་རྨ་ཆེན་སོགས་ལའང་གྱེས་ཡོད། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡང་རུ་སྐོར་རེ་གཉིས་ཡོད་པར་གྲགས། ཚོ་པ་འདི་དག་ནི་ལྷ་རྭ་རྫོང་དང་ལུས་ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར། ཕ་ས་གཅིག་ནས་ཆད་པའི་རུས་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པ་ལས་སྔ་མོ་ནས་སོ་སོར་གནས་པའི་ཚོ་པ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་མིན། ཤ་སྦྲང་གི་ཚོ་པ་དྲུག་ལ་བརྩི་སྟངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་ནའང་ཡོངས་གྲགས་སུ་ལྔ་རྒྱ་ཕྱིས་རྒྱ་ཏོག་ལྟ་གསུམ། ཤ་སྦྲང་སུ་རུག་དཔའ་མཆོག་གསུམ། ཆུ་སྐྱ་ནི་གུ་ཨག་ཀྱ་གསུམ། སེ་རྒྱ་བད་ཁོ་ཇང་བཟའ་གསུམ། ཁོ་རྒྱ་ཁོ་ནག་ཁོ་རྒན་གསུམ། ཧྲོང་བོ་ནག་བཟའ་བན་རྒྱ་གསུམ་བཅས་ས་འཛིན་གྱི་ཚོ་པ་དྲུག་དང་། དེ་ལས་གྱེས་པའི་ནང་གསེས་སུ་ཚོ་ཆུང་བཅུ་གཉིས་བསྣན་པས་ཚོ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དགར་སྟངས་ཀྱང་ཡོད། འབའ་ཤ་སྦྲང་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་དོན་ཆེ་མ་ཆུང་གསུམ་ལ་གྲོས་བྱེད་ཚེ། ཚོ་པ་རེ་ནས་དམངས་གཙོས་བདམས་ཡོད་པའི་རྒན་པོ་བསམ་དཀར་དང་ནུས་པ་ཅན། གཏམ་ལ་མཁས་པ་བཅས་མི་བརྒྱད་ཅུས་གྲུབ་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཤ་སྦྲང་ཁྱིགས་བདག་བརྒྱད་ཅུ་ཟེར་ཞིང་། ཤ་སྦྲང་གི་ལས་དོན་སོགས་སྤྱི་མཐུན་གྱིས་ཐག་གཅོད་མཁན་ཡིན། སྤྱིར་ན་ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་ཚོ་པ་རེ་རེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཚོ་མིང་ཐོགས་ཚུལ། རིགས་རུས་ཆད་ཁུངས་སོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་མོད་སྐབས་སུ་ངོ་སྤྲོད་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པར་བྱ་སྟེ། སྐབས་སུ་བབ་པ་ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ་ཐད་ནས་རང་བློས་ལྕོག་ཚོད་ཀྱིས་དཔྱད་དེ་ཤེས་ལྡན་པ་དག་ལ་བགྲོ་གླེང་གི་ཚུལ་དུ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་རེ་གཉིས་བཏོན་ན།\nདེ་ཡང་ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་ཅེས་པའི་ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མིང་གི་ཐོགས་དོན་ལ་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་ན་ཚོ་པ་ཞིག་གི་མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ་ལ་ས་ཁམས་གནས་བབ་དང་། རུས་རྒྱུད་གང་རུང་ལ་གཞི་བྱས་ཏེ་བཏགས་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཐུན་དུ་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་ཕྱི་དགྲའི་རྒོལ་བ་དང་། ནང་གི་སྡེ་གཟར་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། འཁྲུག་རྩོད་སོགས་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུ་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་བར་བརྟེན་ནས་ཚོ་མིང་ཐོགས་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད། ཤ་སྦྲང་གི་མི་སྡེ་འདིའི་མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ལས་མ་འདས་པས། གཤམ་དུ་ཚོ་མིང་ཐོགས་ཚུལ་གྱི་བཤད་རྒྱུན་སྐོར་ཞིག་དྲངས་ན།\nངག་རྒྱུན་དུ། སྔོན་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ཁོང་ལྷ་དང་བླ་མའི་ལུང་གིས་མངགས་ཏེ། བྱ་ཁྱུང་གི་གནས་འཚོལ་ཕྱིར་རང་ཡུལ་ཤ་སྦྲང་དུ་ཕེབས་སྐབས། རྒད་པོ་ཞིག་གིས་གུང་ཚིགས་ལ་རི་དྭགས་ཤ་བ་ཞིག་གི་བྲང་ཕུལ་བས། ཁོང་གི་ཞལ་ནས“རི་ངོ་སྡུག་ལ་མདུན་རི་མི་ཉན། །བྲག་སྣ་ཕུག་ལ་རྒྱབ་རི་མི་ཉན། །ཤ་བྲང་ལ་གུང་ཚིགས་མི་ཉན། །ཧོར་མི་གླེན་པ་ལ་སྦྱིན་བདག་མི་བྱེད། །”ཅེས་གསུངས་པར་གྲགས་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ལ་གཞི་བྱས་ནས་ཚོ་པའི་མིང་ལ་ཤ་བྲང་ཞེས་ཐོགས་པར་བཤད། ཡང་«རེབ་གོང་ཆོས་འབྱུང་ས་ཡི་ལྷ་མོ»རུ“ཕྱོགས་འདིར་གྲགས་ཆེ་བ་ནི། ལྷ་རྗེ་བྲག་སྣ་པའི་བུ་ཚ་རྣམས་ཀྱིས་བོན་ཁོག་ནས་ཤ་བ་ཞིག་བསད་པའི་བྲང་ཚོ་དྲུག་གང་རུང་གི་བུ་ཆུང་དང་སྐལ་ཁྱེར་བ་ཞིག་ལ་བྱིན་པས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤ་བའི་བྲང་ཁྱེར་ཏེ་ཡུལ་དུ་འོངས་ནས། དོ་རི་དཔལ་གྱི་རྒྱབ་སྲིབ་ཅིག་ནས་ཚེར་མས་ར་ཆུང་ཞིག་བསྐོར་བའི་ནང་དུ་ཤ་བའི་བྲང་དེ་ཟོས་པའི་ཆ་ནས་ཤ་བྲང་ཚེར་དྲ་ཁ་ཞེས་བཏགས། སྤྲང་བོ་འདིའི་རྒྱུད་པའི་ཚོ་པ་ལ་ཤ་བྲང་སྤྲང་བོ་ཚང་ཟེར། དེ་ནས་བཟུང་སྒེར་མིང་སྤྱི་ལ་ཐོགས།”ཞེས་གསུངས་ཏེ་འདོད་ཚུལ་འདི་ཡང་དག་པར་འདོད་མཁན་ཡང་འདུག །\nཆ་ཧར་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཛད་པའི«རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ»སོགས་སུ“ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་བླ་མས་ལུང་བསྟན་པའི་གནས་འཚོལ་བར་བྱོན་ཏེ། དང་པོར་ཤར་པང་གི་གནས་རྙེད། དེར་དགོན་པ་བཏབ་སྟེ་འདུས་སྡེ་བཙུགས། དེ་ཡང་རིའི་དབྱིབས་ནི་ཉི་མ་ཤར་བའི་ཚེ་ཉི་འོད་པང་དུ་ལེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཤར་བ་པང་དུ་ལེན་པའི་ཤར་པང་ཞེས་པ་ཡིན་པ་ལ། མི་མང་གི་སྨྲ་བ་ནོར་བས་ད་ལྟ་ཤ་སྦྲང་དགོན་ཟེར་རོ། །”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤར་པང་ཞེས་པ་དག་པར་འདོད་མཁན་ཡང་ཁ་ཅིག་འདུག་ལ། ཤར་པང་དང་ཤར་བང་གཉིས་རེས་མོས་སུ་འབྲི་བཞིན་ཡོད།\n«རོང་བོ་དགོན་ཆེན་གྱི་གདན་རབས»སུ་གནས་འདིའི་མིང་ལ་བཤད་པ་མི་འདྲ་བ་འགའ་རེ་ཡོད་ནའང་། ཤ་སྦྲང་ཞེས་པ་ཤས་ཆེ་ལ། དེ་ཡང་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་ནམ་དཔྱད་ཅེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དེ་མིན་ཤ་སྦྲང་གི་མཆོད་རྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ལས་ཀྱང་ཤ་སྦྲང་ནི། མི་སྡེ་འདིའི་རུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཐོགས་པར་བཤད། ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་སྡེ་འདིའི་མིང་ནི་རུས་ཀྱི་ནས་ཐོགས་པར་འདོད་མཁན་ཡང་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ད་སྔར་དེའི་ཐད་ནས་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཚུགས་པ་གནང་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཕལ་ཆེར་མེད་ཚོད་གདའ།\nགཉིས་པ། སྒྲའི་འབྱིན་སྟངས་མ་འདྲ་བ་ལས་ཤ་སྦྲང་ནི། ཤ་བྲང་དང་། ཤར་པར་སོགས་སུ་གྱུར་ཚུལ།\nམིའི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལྟར་ན་སྐད་ཆའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་པའི་གདོད་མའི་ལག་བརྡ་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱི་དུས་རིམ་ངེས་ཅན་ཞིག་བརྒྱུད་མཐར། མ་ལག་ཅུང་ཟད་ཆ་ཚང་བའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་རྣམ་པ་ཞིག་གྲུབ། བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་རིགས་ཤིག་གི་སྐད་ཀྱི་གྲུབ་སྟངས་ལའང་ས་ཁུལ་དང་ཡུལ་ལུང་མི་འདྲ་བ། ས་གཤིས་ཁོར་ཡུག་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ལས་སྐད་ཆའང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཡུལ་དུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་མ་འདྲ་བ་ལས་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་ནས་ཡུལ་སྐད་བྱེ་བྲག་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་ཏེ། བོད་རང་ལ་མཚོན་ནའང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུན་རིང་བ་དང་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་བ། འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་མི་བདེ་བ། སྒོས་སུ་མི་སྡེ་ནང་ཁུལ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལས་ཤོག་ཁ་སོ་སོར་གྱེས་པ་དང་སྐད་བརྡ་རང་སྟེང་གི་འཕེལ་འགྱུར་རྒྱུ་རྐྱེན་མི་འདྲ་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས། དེང་གི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོ་ན་བརྗོད་པའི་བོད་སྐད་ལའང་མིང་བརྡའི་གོ་དོན་དང་། ཚིག་སྦྱོར་སྤེལ་ལུགས་སོགས་ཕལ་ཆེར་འདྲ་ནའང་། སྒྲ་གདངས་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་གནས་མི་འདྲ་བ་དང་། ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བ་ལས་དབུས་སྐད་དང་། ཁམས་སྐད་དང་། ཨམ་སྐད་གསུམ་བྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཅིག་ལ་མཚོན་ནའང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་སྟངས་མ་འདྲ་བ་ལས་སྒྲའི་འབྱིན་སྟངས་དང་ཀློག་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་ཅེས་པའི་ཡི་གེ་འདི་ལའང་རོང་ཁུལ་དུ་འོད་ཀྱི་སྒྲ་ལྟར་ཀློག་པ་ལྟ་བུའོ། །\nཡུལ་གྲུའི་ཆགས་ཚུལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཆ་རྐྱེན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས། མིའི་རིགས་ཀྱིས་སྐད་ཆའམ་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཡུལ་སྐད་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་ངོས་ནས་ཡུལ་སྐད་ཅེས་པའི་གོ་དོན་ནི་སྐད་རིགས་གཅིག་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་འགྱུར་གཟུགས་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། གོ་བདེ་བར་བཤད་ན། «སྐད་བརྡ་རིག་པའི་སྤྱི་བཤད»དུ། “ཡུལ་སྐད་ནི་སྐད་རིགས་ཤིག་ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བའི་ངོས་ནས་བརྗོད་པ་དང་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་ཕལ་སྐད་ལ་ཟེར།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡུལ་སྐད་སོ་སོའི་གདངས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་བརྟེན་ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་སྒྲའི་འབྱིན་སྟངས་དང་། ཀློག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་ཤེས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན། ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་གི་སྒྲ་གདངས་ཟོར་ཇེ་ཡང་དུ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས་གཟུགས་རྣམ་ལ་འགྱུར་བ་འབྱུང་གིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རིམ་འགྱུར་བྱུང་ཚུལ་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ཅིག་བགྱིས་ན། མི་སྡེ་འདིའི་མིང་གི་ཐོག་མ་གང་ཡིན་པའི་ཐད་གོ་བ་གསར་པ་ཞིག་སྟེར་ཐུབ་པར་སྙམ། བཤད་རྒྱུན་དུ་ཚོ་མིང་ལ་ཤ་སྦྲང་དང་ཤ་བྲང་། ཤར་པང་སོགས་ཀྱི་འབོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ཅིག་བྱུང་ཡོད་ནའང་། དོན་དུ་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནས་བབ་དབང་གིས་ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ལ་རིམ་འགྱུར་བྱུང་ནས་ཀློག་སྟངས་དུ་མར་གྱེས་པ་ཡིན། (འདིར་གཙོ་བོ་ཁ་སྐད་ཀྱི་ཀློག་སྟངས་བཤད་པ་ཡིན) ཀློག་སྟངས་དེ་དག་དང་བསྟུན་ནས་དུས་རབས་སྔ་ཕྱིའི་ནང་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཟུགས་ལའང་འགྱུར་བ་བྱུང་བར་འདོད་དོ། །\nཡི་གེ་རང་ངོས་ནས་དཔྱད་པ་ཞིག་བཏང་ན་ཤ་སྦྲང་དང་། ཤ་བྲང་དང་། ཤར་པང་སོགས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོའི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཤ་ཡིག་ཡིན་ལ། ཚིག་ཕྱི་མ་ལ་རིམ་པར་ཤའི་ཚིག་གྲོགས་ལ་སྦྲང་དང་། བྲང་དང་། པང་སོགས་ཡིག་གཟུགས་དང་སྒྲ་གདངས་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་ཡོད། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་ཀློག་སྟངས་དུ་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ། ད་གཟོད་སྐད་ཆའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གནད་གསལ་པོ་ཞིག་ངེས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཐ་སྙད་གང་དེའི་ཐོག་མའི་གཟུགས་རྣམ་ངོས་འཛིན་ཐད་ལའང་ཁུངས་འདེད་ཀྱི་རམ་འདེགས་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐོན་ཐུབ། སྐད་བརྡ་རང་སྟེང་གི་འཕེལ་འགྱུར་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་མ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ལུང་སྐད་བྱེ་བྲག་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་ཐུབ་པས། ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཡང་གོང་དུ་སོང་ཟིན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ཀློག་སྟངས་དུ་མ་བྱུང་བར་ངེས། མཁས་གྲུབ་རྗེས་མཛད་པའི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་འབྲི་ཚུལ་བྱུང་བར་དཔགས་ན། མ་མཐའ་ཡང་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ཡས་མས་སུ་ཤ་སྦྲང་ཞེས་འབོད་པ་ཤེས་ཐུབ། ཕྱིས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགག་འཕྲང་རིང་མོ་ཞིག་བརྒྱུད་དེ། དུས་རབས་སོ་སོའི་ནང་དུ་ཕྱི་དགྲའི་རྒོལ་བ་དང་ནང་གི་སྡེ་གཟར་སོགས་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཤོག་ཁའི་གྱེས་འབྱེད་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་གྱིས་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས། སྐད་བརྡའི་མིང་བརྡའམ་ངག་སྦྱོར་སྤེལ་སྟངས་སོགས་ལ་ཡུལ་ལུང་རང་བཞིན་གྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཤིང་། ཡུལ་ཁག་སོ་སོའི་འབྲེལ་འདྲེས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་སྐད་བརྡའི་གྲུབ་ཆ་སོ་སོ་སྟེ། ངག་སྦྱོར་གྱི་གཞི་གདངས་དང་། མིང་དང་། ཚིག་གི་སྒྲིག་གཞི་བཅས་ལ་འཕེལ་འགྱུར་ཆེ་ཙམ་བྱུང་བ་ཡིན། སྔོན་ཤ་སྦྲང་དང་ཡོན་དམག་དང་ཆིང་དམག་བར་འཁྲུག་རྩོད་བྱུང་བ་དང་། སོག་པོར་ས་རྩོད་བྱུང་བ་སོགས་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཚོ་སྡེ་འདི་ཁ་ཐོར་དུ་སོང་བའང་ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཀློག་སྟངས་སམ་སྒྲ་གདངས་ལ་རིམ་གྱེས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་འདོད།\nགཞན་ཡང་ས་ཁུལ་སོ་སོར་བོད་ཡིག་གི་ཀློག་སྟངས་ལ་ཡུལ་ཁོངས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ངེས་ཅན་རེ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཅིག་གམ་མིང་བརྡའི་རིམ་འགྱུར་གྱི་ནང་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་རིམ་གྱེས་བྱུང་བ་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསལ་བཤད་ཅིག་བགྱིས་ན་གོ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་སྟེར་ཐུབ་སྟེ། སྦྲ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་མཚོན་ནའང་ཡི་གེའི་གཟུགས་ལ་དུས་རབས་སྔ་ཕྱིའི་ནང་དུ་འགྱུར་བ་བྱུང་མེད་ནའང་། སྒྲ་གདངས་སམ་ཀློག་སྟངས་ལ་ཡུལ་དུས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་གྲུབ་སྟངས་མ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་རོང་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་ཏུ་འདོགས་ཅན་གྱི་སྒྲ་མི་ཐོན་པར་སྦ་ཞེས་དང་། ཡང་ཁ་ཤས་སུ་མགོ་འདོགས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་མི་ཐོན་པར་བ་ཞེས་འབོད་མཁན་ཡང་ཡོད། འབྲོག་པའི་ལུང་པ་ཁག་ཅིག་ཏུ་མགོ་ཅན་དང་མིང་གཞིའི་སྒྲ་གདངས་མི་ཐོན་པར་འདོགས་ཅན་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ལྟར་ར་ཞེས་འབོད་པ་ལྟ་བུ། ཡང་སྦྲུལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་གོང་དང་ཆ་འདྲ་བར་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་སྦུལ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། ཡང་ཁ་ཤས་སུ་བུལ་དང་། འབྲོག་པའི་ལུང་པ་ཁག་ཅིག་ཏུ་རུལ་ལམ་རོའུ་ཞེས་འབོད་པ་ལྟར། ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་གྲུབ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ལས་ཐ་སྙད་གཅིག་ལའང་ཀློག་སྟངས་དུ་མ་བྱུང་ཞིང་། རིམ་འགྱུར་ཀྱང་བྱུང་བ་རེད། དེ་བས། ཤ་སྦྲང་གི་ཚིག་ཕྱི་མ་སྦྲང་ལ་རིམ་བཞིན་མགོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་མི་ཐོན་པར་བཀླགས་པས་ཤ་བྲང་དང་། མགོ་འདོགས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་མ་ཐོན་པར་བཀླགས་པས་ཤར་བང་དང་། མགོ་ཅན་དང་མིང་གཞིའི་སྒྲ་མ་ཐོན་པར་བཀླགས་པས་ཤ་རང་ཞེས་འབོད་སྟངས་བྱུང་བར་སེམས། ཤ་རང་ཞེས་འབྲི་ཚུལ་མེད་ནའང་དེང་སྐབས་རྒྱུན་པར་ཁ་སྐད་དུ་ཤ་རང་ཞེས་འབོད་ཚུལ་ལ་དཔགས་ནའང་། དུས་རབས་དང་བསྟུན་ནས་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་གི་ཀློག་སྟངས་ཟོར་ཇེ་ཡང་དང་རིམ་འགྱུར་འབྱུང་བཞིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཤ་སྦྲང་གི་མིང་གི་རིམ་འགྱུར་ཐད་ལ་ཡང་ངེས་ཤེས་གསལ་པོ་ཞིག་སྟེར་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར། དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་མི་འདྲ་བ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མའི་དབང་གིས་རིམ་པར་འབོད་སྟངས་སྣ་མང་བྱུང་བ་ལས། ཐ་སྙད་རེ་རེ་ལ་ངག་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པ་ནི་ཡིད་རྟོན་རུང་བའི་གཏམ་དུ་མ་ངེས་སོ། །\nའོ་ན་ཤར་བང་དང་ཤབ་རང་ཞེས་པའི་ཀློག་སྟངས་དེ་ཅི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཟེར་ན། བོད་སྐད་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་གི་ཀློག་སྟངས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བགྱིས་ན་གོ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་སྟེར་ཐུབ། ཡུལ་སྐད་དང་ས་ཁམས་གནས་བབ་མ་འདྲ་བ་ལས་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་གི་ཀློག་སྟངས་ལ། མགོ་འདོགས་ཀྱི་སྒྲ་སོ་སོ་ལས་ཆ་ཚང་མི་ཐོན་པ་དང་། སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་གྱི་གོ་ས་ཕན་ཚུན་བརྗེས་ནས་ཀློག་པ། གཞན་བརྩེགས་ཡིག་ཕན་ཚུན་ཕྲལ་ནས་ཀློག་པ་ལྟ་བུ་ཁ་སྐད་དུ་རྒྱུན་པར་མཐོང་ཐུབ་སྟེ། དཔེ་རེ་གཉིས་དྲངས་ན་བླ་བྲང་ལ་ལབ་རང་དང་། ཕོ་བྲང་ལ་ཕོབ་རང་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལ་རྒྱམ་མཚོ་དང་། རྟ་མགྲིན་ལ་རྟམ་མགྲིན་ལྟ་བུའི་ཚིག་གྲོགས་ཕྱི་མའི་མིང་གཞི་དང་སྔོན་འཇུག་ཚིག་སྔོན་མར་ཡར་བརྒྱབ་ནས་ཀློག་པ། དེ་མིན་སྤང་རི་ལ་བསང་རི་ དང་། སྦོམ་ར་ལ་པོམ་ར། («ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན»དུ“སྨད་ཀྱི་དཔའ་སྡེ་ནི་རྨ་པོམ་ར་མན་ཆད་ཀ་ཐང་ཀླུ་ཚེས་ཡན།”ཞེས་གསལ) མརྒད་ལ་མ་ར་ག་ད་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། མིང་གཞི་སྔོན་འཇུག་གི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་ནས་ཀློག་པ་དང་། མགོ་ཅན་ཕྱིས་ནས་མིང་གཞི་རྐྱང་བའི་སྒྲ་ལྟར་ཀློག་པ། སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་སོ་སོར་ཕྲལ་ནས་ཀློག་པ་ལྟ་བུ། གཞན་ཡང་སྐྲ་དང་ཁྲག །གྲི་དང་། འགྲོ་ལྟ་བུ་ལ་ཁ་སྐད་དུ་ཡ་བཏགས་ཀྱི་སྒྲ་ལྟར། རིམ་པར་སྐྱ་དང་ཁྱག །གྱི་དང་འགྱོ་ལྟར་དུ་ཀློག་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུན་པར་མཐོང་ཐུབ། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་སྐད་བརྡ་ནང་ཁུལ་གྱི་གནད་དོན་དང་། ཕྱིའི་ས་ཁམས་གནས་སྟངས། འཚོ་བ་རོལ་སྟངས། སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་གནས་བབ་མ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ཞིང་། དེ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་སྐད་དུ་དོན་གཅིག་ལ་སྒྲ་གཟུགས་མི་འདྲ་བར་སྤྱད་པ་དང་། སྒྲ་གཟུགས་ཉེ་བའམ་གཅིག་པའི་མིང་གཅིག་ལ་དོན་གྱི་གོ་ཚུལ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཡུལ་སྐད་སོ་སོར་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་ཤར་པང་དང་ཤབ་རང་ནི་ཤ་བྲང་གི་ཡི་གེའི་གཟུགས་འགྱུར་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།\n«སྐད་བརྡ་རིག་པའི་སྤྱི་བཤད»དུ“སྐད་ཆ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིམ་འགྱུར་འབྱུང་བའི་གོམ་འགྲོས་ཧ་ཅང་དལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། སྤྱིར་བཏང་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་འགྱུར་བ་ཚོར་སླ་བོ་ཞིག་མིན། དཔེར་ན། བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་ཚིགས་རེའི་གསལ་བཤད་ཡི་གེ་དེ་དང་ཐོག་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་རེད། འོན་ཀྱང་དེང་རབས་ལྷ་སའི་སྐད་ཀྱི་ཀློག་ཚུལ་ལྟར་ན། མགོ་མཇུག་བརྩེགས་འདོགས་ཀྱི་སྒྲ་རེ་རེ་བཞིན་གསལ་པོར་ཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་རེད།”ཅེས་དང་། “སྐད་ཆའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ནང་དོན་གཉིས་འདུས་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནི་སྐད་ཆའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བར་གོ་དགོས། དཔེར་ན་གནའ་རབས་ཀྱི་བོད་སྐད་ལ་མིང་གཞིའི་མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ་དང་མོ་ཡིག་ག་ཇ་ད་བ་ཛ་བཅས་སྒྲའི་ཀློག་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་མོད། དེང་རབས་ལྷ་སའི་སྐད་དུ་སྒྲ་ཁོ་ནའི་ཐད་ནས་ཁྱད་པར་མི་གསལ་བར་གྱུར་ཡོད།”ཅེས་པ་ལྟར། ཡི་གེ་དང་སྐད་ཆ་གང་ཡིན་ཡང་དུས་རབས་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་ནི་སྐད་བརྡའི་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པས། ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དང་གཟུགས་ཀྱི་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བ་དེ་ལ་རྗེས་རབས་པ་དག་གིས་དེའི་ནང་དོན་དང་ཆ་མཐུན་པའི་འགྲེལ་བཤད་རེ་བརྒྱབ་ན་ཆོག་པ་ལས། དོན་དངོས་ལྟར་ན་འབྲི་སྟངས་དེ་དག་ཐ་སྙད་ཀྱི་རིམ་འགྱུར་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །\nམདོར་ན“སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་བདག་རྐྱེན་དུ་བྱས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྱེས་ཐོར་དང་། རུས་རྒྱུད་ཤོག་ཁ་དང་མི་གྲངས་ཀྱི་གནས་སྤོར་ཚུལ། རི་གྲོང་ཞིང་གསེབ་ཀྱི་གེགས་རྐྱེན། གཞན་རིགས་དང་འདྲེས་སྡོད་བྱས་པའི་འཚོ་ཐབས་ཅི་རིགས་པའི་ཕྱི་རྐྱེན་དང་། སྐད་བརྡ་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་འབྲེལ་དང་སྡེབ་སྒྲིག་གི་འཕེལ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མངོན་གསལ་དུ་གྲུབ།”ཅེས་པ་ལྟར། ཤ་སྦྲང་གི་ཐ་སྙད་འདི་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ཚོ་པ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུ་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་བ། སྐད་བརྡའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་པར་ཐ་སྙད་རང་ལ་རིམ་བཞིན་འགྱུར་བ་བྱུང་བར་མངོན་ནོ། །\nགོང་དུ་བཀོད་པ་བཞིན་ཤ་སྦྲང་གི་མིང་གི་ཐོགས་དོན་ཐད་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་དག་རེ་རེར་ཡང་ངག་རྒྱུན་ནམ་གཏམ་རྒྱུད་གང་རུང་ལ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རེ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་མོད། གནས་ལུགས་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕུ་དེད་ནས་བཞེད་པ་སོ་སོར་རིག་པ་ཆུ་ཐུབ་ཀྱིས་དཔྱད་ན།\nགཅིག །ཐོག་མར་ཤ་བྲང་ཞེས་པའི་མིང་གི་འབོད་སྟངས་འདི་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ཅིག་བགྱིས་ན། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ལ་སྦྱིན་བདག་ཅིག་གིས་ཤའི་བྲང་ཞིག་ཕུལ་བའི་ངག་རྒྱུན་ལ་གཞི་བྱས་ཏེ་རི་ངོ་སྡུག་ལ་མདུན་རི་མི་ཉན། །བྲག་སྣ་ཕུག་ལ་རྒྱབ་རི་མི་ཉན། །ཤ་བྲང་ལ་གུང་ཚིགས་མི་ཉན། །ཧོར་མི་གླེན་པ་ལ་སྦྱིན་བདག་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པར་གྲགས་པའི་ཚིག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤ་བྲང་ཞེས་ཐོགས་པར་གསུངས་ཀྱང་། ངག་སྒྲོས་ཀྱི་ཚིག་དུམ་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་དགོས་འདུག་སྟེ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ཁོང་གིས་དངོས་སུ་གསར་འདེབས་མཛད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ལྷ་ཁང་མའི་དགོན་གྱི་མདུན་རི་དང་། རྒྱབ་རི་ཡང་རི་ངོ་སྡུག་དང་བྲག་སྣ་ཕུག་ལ་གཏད་འདུག་ཅེས«ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས»སུ་གསལ་ལ།(ད་ལྟའི་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་འཕེལ་གླིང་ཆགས་ཡོད་སའི་གནས་འདི་ཡིན)སྤྱིར་ན་བོད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བདག་པོ་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་ཁང་གསར་ཕུབ་པ་དང་རུ་སྤོ་བ། བག་མ་གཏོང་ལེན་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་དང་། བྱ་བ་རླབས་ཆེན་གྱི་ལས་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱང་ཉིན་བཟང་སྐར་བཟང་འདེམས་པ་དང་། གནས་བཅའ་སའི་ས་དེར་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་རི་ཆུ་བཟང་བ་ས་ཤོར་མེད་པ་དག་འདེམས་པ་ལས། གད་པ་དང་། རི་ངོ་སྡུག་དང་། བྲག་སྣ་ཕུག་མི་འདེམས་པ་ནི་བོད་མི་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་ས་དཔྱད་རིག་གནས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཤིག་ཡིན། དཔེར་ན་དགོན་སྡེ་ཁག་ཆགས་སའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་གནས་དང་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་རི་གང་ཡིན་ཡང་བརྗིད་པོ་དང་རྩྭ་ཆུ་ནགས་གསུམ་འཛོམས་པ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆ་མཚོན་པའི་གནས་དག་ཡིན་པ་ལས་ས་གཤིས་ངན་པ་ས་ཆུ་ཤོར་བའི་རིགས་མིན་པས། གོང་གི་ཟེར་སྒྲོས་དེའང་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་གསུངས་མིན་ཐད་ལ་བསམ་གཞིག་བཏང་ཆོག་ཆོག་རེད་བསམས། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེའི་ཁྲོད་ནའང་། “མདུན་རི་མི་ཉན་པའི་གད་པ་ཆུ་ཟོས། རྒྱབ་རི་མི་ཉན་པའི་དེའུ་ལུ་ཁེར་ཆད།”ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་གཞིས་བཅའ་སའི་གནས་ལ་བརྟག་ཐབས་ཀྱི་ནང་དོན་མཚོན་པའི་གཏམ་དཔེ་མང་པོ་འདུག་པས། གོང་གི་ཟེར་སྒྲོས་དེའང་བོད་མི་སྤྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་དུ་གྲུབ་པའི་ས་དཔྱད་རིག་གནས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པར་འདོད། གལ་སྲིད་ཚིག་དུམ་འདི་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་གསུངས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་ཚོ་པའི་མིང་ལ་ཤ་བྲང་ཞེས་ཐོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ཁོང་སྐུ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་ནས་བཟུང་ཤ་སྦྲང་གི་མི་སྡེ་གནས་འདིར་གཞིས་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཤ་སྦྲང་གི་མིང་ཡང་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་གཡེར་གཤོང་མཁན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དབུས་སུ་ཕེབས་སྐབས་སྣར་ཐང་གི་མཚན་ཐོར་གཟིགས་པས་རྗེ་དོན་རིན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཤ་སྦྲང་དང་། ཤར་སྦྲང་རབ་འབྱམས་པ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ཞེས་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པ་ལས་ཤ་བྲང་ཞེས་བཀོད་མེད་ཚུལ་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། ཆོས་རྗེ་ཁོང་གི་སྔོན་ནས་བཟུང་ཚོ་པའི་མིང་ལ་ཤ་སྦྲང་ཟེར་བ་ཤེས་ཐུབ་པས། གོང་གི་ཟེར་སྒྲོས་དེ་ལ་བདེན་ཁ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། སྣར་ཐང་གི་མཚན་ཐོར་ཁོང་གི་མཚན་གསལ་བ་ནི་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པས་སྣར་ཐང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་སྐབས་འཁོད་པའི་མཚན་ཐོ་ཡིན་ཞིང་། ཟེར་སྒྲོས་དེ་ནི་ཁོང་གི་བླ་མའི་ལུང་བསྟན་ལྟར་ཕྱིར་ཨ་མདོར་ཕེབས་སྐབས་བྱུང་བས། དུས་ཀྱི་སྔ་གཞུག་ལ་དཔགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ། གལ་ཏེ་ཆོས་རྗེ་ཁོང་གིས་གསུངས་པའི་ཚིག་དུམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོ་པའི་མིང་ལ་ཤ་བྲང་ཞེས་ཐོགས་པ་ཡིན་ན། ཆོས་རྗེ་དམ་པ་ཁོང་སྐུ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་དུ་ཚོ་པའི་མིང་ལ་འབོད་སྟངས་གཞན་ཞིག་ཡོད་དགོས་མོད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་སོགས་གང་དུའང་ཤ་སྦྲང་དང་ཤར་པང་མ་གཏོགས་མིང་གཞན་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་། དེས་ན་ཆོས་རྗེ་ཁོང་སྐུ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་དུ་ཚོ་པ་འདིར་མིང་མེད་པ་དང་། སྐུ་འཁྲུངས་པའི་རྗེས་སུ་ད་གཟོད་མིང་བྱུང་བའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཁས་ལེན་དགོས་པས། ཆོས་རྗེ་ཁོང་དང་འབྲེལ་ནས་བྱུང་བའི་ངག་རྒྱུན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤ་སྦྲང་གི་མིང་བྱུང་བར་གྲགས་པ་ནི་བདེན་པར་མ་ངེས་སོ། །གཞན་ཡང་ལྷ་རྗེ་བྲག་སྣ་པའི་བུ་ཚ་རྣམས་ཀྱིས་ཤ་བ་ཞིག་བསད་ནས་བྲང་ཚོ་དྲུག་གི་སྐད་ཁྱེར་བ་ཞིག་ལ་བྱིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་ཤ་བྲང་ཞེས་པ་དེའང་། གོང་གི་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པ་དང་འབྲེལ་ནས་བྱུང་བའི་ངག་རྒྱུན་དང་གཞི་མ་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་པས་ཡིད་རྟོན་རུང་བའི་གཏམ་དུ་མ་ངེས་ལ། རྒྱུ་མཚན་གོང་དུ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །\nགཉིས། ས་ཁམས་ཆགས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤར་པང་ཞེས་པ་ཚོ་པའི་མིང་ལ་ཐོགས་པར་འདོད་མོད། དེར་མི་འཐད་དེ། ཉི་མ་ཤར་མ་ཐག་ཏུ་པང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཡུལ་དངོས་ལ་བསྐྱོད་ནས་བལྟས་ཚེ་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ། སྤྱིར་ས་མིང་དང་ཡུལ་མིང་གི་འདོགས་སྟངས་ལ་ཉི་ཟླ་འཆར་ནུབ་ཀྱི་ས་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཡུལ་གྱི་ཆགས་སྟངས། གནམ་གཤིས་ཁོར་ཡུག་ལ་སོགས་པར་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གྲང་ངར་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་ནམ་མཁའི་བྱའང་འདར་བ་ལྟ་བུའི་ས་མིང་ལ་བྱ་འདར་ཟེར་བ་དང་། རིའི་རྩེ་མོ་ཧ་ཅང་འབིགས་པ་མཛོ་མོའི་ནུ་མ་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་ས་མིང་ལ་མཛོ་མོའི་ནུ་རྩེ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཀྱང་། ཤ་སྦྲང་གི་མིང་ནི་དེ་ལྟར་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དང་ས་ཁམས་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་མིང་ཐོགས་པར་འདོད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕོངས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཆ་ཧར་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི«རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ»རུ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་བླ་མས་ལུང་བསྟན་པའི་གནས་འཚོལ་བར་བྱོན་ཏེ། དང་པོར་ཤར་པང་གི་གནས་རྙེད། དེར་དགོན་པ་བཏབ་སྟེ་འདུས་སྡེ་བཙུགས། དེ་ཡང་རིའི་དབྱིབས་ནི་ཉི་མ་ཤར་བའི་ཚེ་ཉི་འོད་པང་དུ་ལེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཤར་བ་པང་དུ་ལེན་པའི་ཤར་པང་ཞེས་པ་ཡིན་པ་ལ། མི་མང་གི་སྨྲ་བ་ནོར་བས་ད་ལྟ་ཤ་སྦྲང་དགོན་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཡོད། འདི་ལ་བསམ་རྒྱུ་ཞིག་འདུག་སྙམ་སྟེ། ཚིག་འདིའི་ངོས་ཟིན་ལས་ཤར་པང་ནི་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པས་གསར་འདེབས་གནང་བའི་དགོན་པ་ཆགས་སའི་གནས་ཙམ་གྱི་མིང་དུ་གོ་ན་དོན་ལ་གནས་པ་ལས་ཚོ་པའི་མིང་དུ་གོ་མི་ཐུབ། མི་མང་གི་སྨྲ་བ་ནོར་བས་ད་ལྟ་ཤ་སྦྲང་དགོན་ཟེར་ཞེས་གསུངས་པར་གཞིགས་ནའང་། ཤར་པང་ཞེས་པ་ཤ་སྦྲང་དགོན་ཆགས་སའི་གནས་ཙམ་ལ་གོ་ན་འགྲིག་པར་སྙམ་ཡང་། དེ་དོན་དངོས་ཡིན་མིན་ནི་དགོན་པའི་རྒྱབ་རི་གང་རུང་གི་ས་མིང་ལ་སྔོན་ཆད་ཤར་པང་ཟེར་མིན་ལ་ཐུག་ཡོད་དེ། གནས་སྐབས་སུ་དེའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ལག་ཏུ་མ་ཆུད་པས་དེའང་བདེན་མིན་གྱི་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ། ཡིན་ནའང་ཚོ་པའི་མིང་ནི་ཆོས་རྗེ་མ་བྱོན་སྔོན་དུ་ཡོད་པ་གོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་བྱེ་བྲག་པའི་མིང་སྤྱི་ལ་ཐོགས་པ་དང་། སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་ཐོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བོད་ཁ་གཡག་དྲུག་ཅེས་པའི་བོད་ནི་རིམ་བཞིན་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྱི་མིང་དུ་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་ཤར་པང་ཞེས་པའི་གནས་གང་དེའི་མིང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་སྤྱི་མིང་དུ་ཐོགས་པར་དོགས་པ་དང་ཚོད་བགམ་བྱས་ཆོག་ཀྱང་། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཞིབ་བསྡུར་དང་སྐད་བརྡའི་འགྱུར་བའི་གནས་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། ཤར་པང་ནི་ཤ་བྲང་གི་འགྱུར་གཟུགས་ཡིན་པ་ལས་ཚོ་མིང་དངོས་མ་ཡིན་ནོ། །\nགོང་གི་བཞེད་ཚུལ་དེ་གཉིས་ནི་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པ་དང་འབྲེལ་ནས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་བྱ་ཁྱུང་གི་གནས་འཚོལ་བའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། འདིར་དཔྱད་ཞིབ་ཅིག་བགྱིས་ན་དོགས་པ་གང་མང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཤ་སྦྲང་ཡིན་ཞེས་ཀུན་ལ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། བྱ་ཁྱུང་དང་ཤ་སྦྲང་ནི་རི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པས་བྱ་ཁྱུང་གི་གནས་བཙལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མི་འདུག་ལ། སྒོས་སུ་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པས་རང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཤ་སྦྲང་གི་གནས་གང་དུ་ཡོད་འདུག་མི་ཤེས་པར་འཚོལ་དགོས་ཟེར་ན་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ལས་མ་འདས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གོང་གི་བཞེད་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཀ་ཕྱིས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་བཟོ་འབའ་ཞིག་ལས་ཡིད་རྟོན་རུང་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་གཏམ་དུ་མ་མཆིས། འོ་ན་ཤ་སྦྲང་གི་མིང་ཇི་ལྟར་ཐོགས་པ་རེད་ཟེར་ན། ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་ནང་ཚན་ཤ་སྦྲང་ཚང་ཟེར་བའི་ཚོ་ཆུང་དེའི་མིང་རིམ་པར་རྒྱ་ཆེ་རུ་སོང་ནས་ཚོ་པ་སྤྱིའི་མིང་དུ་ཐོགས་པར་ཡང་བསམ་གཞིག་བཏང་ཆོག་མོད། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤ་སྦྲང་གི་དཔོན་རྒྱུད་དུ་གྱུར་པ་ཚོ་ཁག་འདི་ལས་བྱུང་ཞིང་། རེབ་གོང་ཤོག་ཁ་བཅུ་གཉིས་ལ་བེ་ཧུ་བཞི་དང་བླ་མ་བཞིས་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བར་གྲགས་པའི་ཧོར་ནག་བེ་ཧུ་དང་། ཤ་སྦྲང་བླ་མ་ཞེས་པའང་ཚོ་ཁག་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད། ཤ་སྦྲང་བླ་མ་ཚང་ལ་ཆེ་མཐོང་གི་ཚུལ་དུ་བླ་མའི་མིང་གི་མགོར་སྡེ་མིང་སྦྱར་བར་བརྟེན་སྤྱི་མིང་སྒེར་ལ་ཐོགས་ཏེ་ཤ་སྦྲང་ཚང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེང་སང་ཡང་དཔོན་རྒྱུད་དེ་ལ་ཤ་སྦྲང་བླ་མ་ཚང་ཟེར་བས། མིང་དེ་སྤྱི་མིང་སྒེར་ལ་ཐོགས་པར་འདོད་དོ། །\nགསུམ། རུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤ་སྦྲང་ཞེས་ཐོགས་པར་འདོད་པའི་བཞེད་ཚུལ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འདོད་དེ། «ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས»སུ“རོང་བོ་དགོན་ཆེན་གྱི་གདན་རབས་ནང་དུ་གནས་འདིའི་མིང་ལ་བཤད་པ་མི་འདྲ་བ་འགའ་རེ་ཡོད་ནའང་ཤ་སྦྲང་ཞེས་པ་ཤས་ཆེ་ལ་དེ་ཡང་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་ནམ་དཔྱད་ཅེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་ཤ་སྦྲང་གི་མཆོད་རྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ལས་ཀྱང་ཤ་སྦྲང་ནི་སྡེ་འདིའི་རུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཐོགས་པར་གསུངས། དེ་མིན་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་གྲགས་ཅན«མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང»དུ“ཁྱད་པར་བྱ་ཁྱུང་དང་ཤ་སྦྲང་ཟེར་བ་གཉིས་སུ་དགོན་པ་ཐོབ། བཤད་སྒྲུབ་གང་འཕེལ་གྱིས། སྒོས་སུ་བྱ་ཁྱུང་དུ་སྒྲུབ་པ་མཛོད།”ཅེས་སྡེ་འདིའི་མིང་ལ་ཤ་སྦྲང་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པས། རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཏུ་འདོད་དེ། ད་སྔར་ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་རུས་ཤིག་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ལག་སོན་མ་བྱུང་ཡང་། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་ པའི་ཤོག་དྲིལ་ཨང་p.t1038པར“བློན་པོ་ལྷོ་རྔེགས། བོན་པོ་མཚེ་གཅོ། ཕྱག་ཚང་ཤ་སྦུག”ཅེས་བཙན་པོ་གཉའ་ཁྲིའི་ཕྱག་ཚང་གི་བློན་ཞིག་གི་རུས་མིང་ལ་ཤ་ཟེར་བ་དང་། ཡང་ཤོག་དྲིལ་ཨངp.t1286པར“ཡུལ་ཀླུམ་རོའི་ཡ་སུམ་ན་རྗེ་ནམ་པའི་བུ་གསེང་ཏི། བློན་པོ་མྱང་དང་སྦྲང་གཉིས།”ཞེས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་དུས་ཀྱི་རུས་ཤིག་གི་མིང་ལ་སྦྲང་ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ཡང་ཤོག་དྲིལ་ཨངp.t1287པར“སྦྲང་རྒྱལ་སྒྲ་ལེག་ཟིགས་ཀྱིས། སྟོད་ཕྱོགས་སུ་དྲངསྟེ།”ཞེས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དུས་ཀྱི་བློན་ཞིག་གི་རུས་ནི་སྦྲང་ཡིན་པ་སོགས་ནི་མི་སྡེ་འདིའི་ཚོ་མིང་ཤ་སྦྲང་དང་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་ལ། ཡང་ན་སྔོན་གྱི་རུས་ཤིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འགྱུར་གཟུགས་གང་རུང་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ། ཤ་སྦྲང་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་རང་ངོས་ཀྱི་ནང་དོན་ནི«བརྡ་དཀྲོལ་གསེར་གྱི་མེ་ལོང»དུ“འདུལ་བའི་གླེང་འབུམ་གྱི་མིང་བརྡའི་རྣམ་བཤད་ལས། ཤ་སྦྲང་ནི་ནགས་སྦྲང་སྟེ། མི་ཕྱུགས་ལ་སོ་བཏབ་སྟེ་ཁྲག་འཇིབ་པའི་སྦྲང་མ་དེ་ཡིན།”ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁྲག་འཇིབ་པའི་འབུའི་རིགས་ཤིག་གི་མིང་ལས་དོན་གཞན་ཅི་ཡང་སྟོན་མི་ཐུབ། གཞན་ཡང་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོས་མཛད་པའི«རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་འཇུག་ངོགས»སུ“ཤ་སྦྲང་དུ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་ཟེར་བ་ཞིག་གདན་སར་བསྐོས”ཞེས་པའི་ནང་དུའང་ཤ་སྦྲང་གི་ཡི་གེ་འདི་བྲིས་ཡོད། འདི་ལ་བསམ་རྒྱུ་ཞིག་འདུག་སྟེ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ནི་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དགེ་རྒན་ཡིན་པ་དང་། མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པ་དང་དུས་རབས་གཅིག་ལ་ཁེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་དང་། དོན་རིན་པའི་བརྒྱུད་པའི་སློབ་མའང་ཡིན། རྣམ་ཐར་ཡང་སྐབས་དེར་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་རྣམ་དཔྱོད་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས། རང་གི་བརྒྱུད་པའི་དགེ་རྒན་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་གྱི་མིང་ཡང་ནོར་སོང་ཟེར་ན་བཞད་གད་སློང་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བས། ཤ་སྦྲང་ནི་ཡང་དག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་མིན«ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས»སུ“ཤ་སྦྲང་གི་རིགས་རུས་མཆེད་ཁུངས་ནི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་མངའ་བདག་འོད་སྲུང་གི་རིགས་རུས་ལས་མངའ་རིས་སྟོད་ལ་དྭགས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་དུ་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བྱུང་བའི་བོད་དམག་གི་ཤུལ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་མཆིས་ན་ཡང་། ས་སྐྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་ཡང་སྤྲུལ་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གནས་ལ་དབང་འབྱོར་བ་དཔལ་ཆུ་བཟང་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་རིན་པོ་ཆེས། རིགས་རུས་ནི་ས་སྐྱ་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤ་སྦྲང་ཞེས་པ་རིགས་རུས་ཤིག་ཏུ་གོ་ན་འགྲིག་པར་འདོད། གཞན་རྗེ་བཙུན་ཤར་གདོང་བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པའི«བྱ་ཁྱུང་ཨ་ར་པ་ཙྭའི་སྒྲུབ་ཁང་གི་དཀར་ཆག»ལས། ས་སྐྱ་ནས་ཆད་པའི་རིགས་རེབ་གོང་ཤ་སྦྲང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་བར་ཀུན་གཟིགས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཨབྷའི་ཞབས་བཞེད།ཅེས་དང་། གཞན་སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་མཛད་པའི«ཆོས་འབྱུང་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང»དུ“བྱ་ཁྱུང་དགོན་དང་ཤ་སྦྲང་འདེབས་པ་པོ་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པའི་དཔའ་བོ།”ཞེས་གསུངས་པར་དཔགས་ན། སྔ་མོ་ནས་སྡེ་འདིའི་མིང་ལ་ཤ་སྦྲང་ཞེས་འབོད་པ་ཤེས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། རུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཐོགས་པར་ངེས་ཤེས་ཟབ་མོ་ཞིག་བསྐྱེད་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར་ན་མཁས་པའི་དབང་པོ་འཇིགས་མེད་ཐེག་མཆོག་གི་«སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་རྣམ་ཐར་གསང་གསུམ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེ»དང་། «སྣར་ཐང་གི་མཚན་ཐོ»«བྱ་ཁྱུང་གདན་རབས»སོགས་ཡང་དག་པའི་ཁུངས་སུ་ལེགས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར«གདན་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཏམ་གྱི་རང་སྒྲ»ལས་གསུངས་པའི་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་ནམ་དཔྱད་ཅེས་པ་སོགས་ཚད་ལྡན་གྱི་ལུང་འདི་དག་དང་། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་གནའ་མིའི་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཡང་ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་ཆད་ཁུངས་ནི་ས་སྐྱ་པ་ཡིན་པ་དང་། རྗེ་དོན་རིན་པའང་རེབ་གོང་ཤ་སྦྲང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པར་ས་དེའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་གྲགས་ཤིང་། ཤ་སྦྲང་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཉིན་ཕྱོགས་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་མཛད་ནས་བཞུགས་པར་བརྟེན་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་མཚན་བསྡུས་ནས་དོན་རིན་ཉིན་དུ་ཐོགས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཟུར་ཆག་ནས་དོར་ཉིན་ཞེས་ད་ལྟའང་ཡུལ་དེའི་སྡེ་མིང་དུ་གྲགས་པས་ཤ་སྦྲང་ནི་རུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཐོགས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ནུས་ལ་རུས་ནི་ལྡོང་ཡིན་པར་སྨྲ།\nསྐད་བརྡའི་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། མི་སྡེ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་དབང་གིས་ཤ་སྦྲང་གི་ཐ་སྙད་འདིའི་སྒྲ་གདངས་ལ་རིམ་བཞིན་འགྱུར་བ་བྱུང་ནས་འབོད་སྟངས་དུ་མ་བྱུང་ཞིང་། སྒྲ་གདངས་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་ནས་འབོད་སྟངས་དུ་མ་བྱུང་བ་ལས་ཡི་གེའི་གཟུགས་ལའང་རིམ་བཞིན་འགྱུར་བ་བྱུང་ནས་ཤ་བྲང་དང་ཤར་པང་སོགས་ཀྱི་འབྲི་སྟངས་ཁག་ཅིག་བྱུང་བ་ལ། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དེ་དག་གི་ནང་དོན་དང་ཆ་མཐུན་པའི་འགྲེལ་བཤད་ངེས་ཅན་རེ་བརྒྱབ་ནས་ཚོ་པའི་མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ་དུ་འདོད་པ་ཡང་བྱུང་། འོན་ཀྱང་། མཁས་པའི་བཤད་རྒྱུན་དང་གདན་རབས་ཁག་ཏུ་གསུངས་པའི་ལུང་དང་། སྐད་བརྡའི་འཕེལ་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་གཞི་བྱས་ཏེ་ལུང་རིགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་དཔྱད་ཞིབ་བགྱིས་འོང་ཚེ་དོན་དུ་ཤ་སྦྲང་ཞེས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཟད་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཏུ་ངེས་བཟུང་ན་འགྲིག་པར་སྙམ་མོ། །\n སྤྱི་ལོ1822ལོར་ཧྲན་ཀན་ཙོང་ཏུ་ཁྲང་ལན(陕甘总督长龄)དང་ཟི་ལིང་ཨམ་བན་སོང་ཐེན། ནཱ་ཡན་ཁྲིན་སོགས་ཀྱིས་རྨ་བྱང་དུ་བརྒལ་བའི་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཙང་བཤེར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་མ་འདིའི་སྐབས་ད་ལྟའི་མཚོ་ལྷོ་ས་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་ཝང་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་སོགས། ཇ་སག་དྲུག་གི་ཕྱུགས་ས་བོད་པས་བཟུང་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་འགོར་བ་ཚང་མ་ཕྱིར་རྨ་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་དེད་ཀྱང་། སོག་པོའི་མི་ཕྱུགས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་ཆེས་ཉུང་བར་ཕྱིན་པས། མཚོ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་རྒྱབ་གཏད་ནས་འདུག་པ་ལས། སྔོན་ལྟར་བསྡད་པས་རྐུན་ཁ་མི་ཟུར་ཞེས་རྩྭ་ས་ཕྱིར་སྤྲད་པའི་སྟེང་། ཨ་རིག་བེ་ཧུའི་རུ་སྡེ་སྐབས་ཤིག་ལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཀྱང་མ་ཕན་པར། ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྔར་བཞིན་རྨ་ཆུ་ལས་བརྒལ་བ1857ལོར་ཧྥུ་ཅིས(福济)ཆིང་གོང་མར་ཡར་ཞུ་བྱས་རྗེས། རྨ་བྱང་དུ་བརྒལ་ཟིན་པའི་བོང་སྟག་དང་། བདུལ་ཤུལ། འཁྱམ་རུ། རྐང་ཚ། ཆུ་ཁྲ། གོང་བ་ལྷ་སྡེ། བན་ཤུལ། རི་ངན་སོགས་རུ་སྡེ་བརྒྱད་བསྡད་ཆོག་པའི་མཆོག་མཆན་གནང་བ་བཅས། ཟི་ལིང་བོད་སོག་དོན་གྲུབ་བློན་ཆེན་ནམ་ཨམ་བན་སྔ་རྗེས་ཀྱིས་མན་ཆིང་གོང་མར་ཞུ་འབུལ་དང་། དེ་དོན་གྱི་བཀའ་ལན་སོགས་གནང་།\n ཨ་ཁུ་རི་ཁྲོད་པ་བློ་བཟང་མཁྱེན་རབ། མདོ་སྨད་རེ་སྐོང་རིག་པ་འབྱུང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ལེ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལུགས་གཉིས་གཏམ་གྱི་བང་མཛོད་ལས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འབྱུང་ས་ཡི་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། [M] ཞང་ཀང་གྱི་ལིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002:30.\n ཆ་ཧར་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ། [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014:43.\n ཧྭ་ཁན་དང་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་སྤྱི་བཤད། [M] ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008:233.\n དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986:189.\n ཧྭ་ཁན་དང་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་སྤྱི་བཤད། [M] ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008:214.\n སུམ་པ་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་། བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་བྱུང་འཕེལ་དང་། དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས་སྐོར་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ། [J] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། 2007(3)\n བན་གྱའི་རིན་ཆེན་དཔལ་འབྱོར། ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས། [M] ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007:5.\n བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས། མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་། [M] ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2015:187.\n ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1992:56.\n བཙན་ལྷ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས། བརྡ་དཀྲོལ་གསེར་གྱི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997:929.\n མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་འཇུག་ངོགས། [M] འབྲས་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2018:10.\n བན་གྱའི་རིན་ཆེན་དཔལ་འབྱོར། ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས། [M] ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007:6.\n རྗེ་ཤར་གདོང་བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ། བྱ་ཁྱུང་ཨ་ར་པ་ཙའི་སྒྲུབ་ཁང་གི་དཀར་ཆག ། [M] མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989:31.\n སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར། ཆོས་འབྱུང་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་། [M] ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1992:417.


འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བ་བོད་དུ་དར་ཚུལ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2021-07-30 10:39:48 བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་དེབ། འབྲུག་ལྷ། ཀློག་གྲངས།\nགནད་བསྡུས། 《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ》ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྔེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་སྔ་གྲས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན་ལ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་མདོ་འདི་ལ་གཟིགས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བར་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་སྐྱེས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དར་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་རེད། མདོ་འདི་ཐོག་མར་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ་ནི་དབའ་བཞེད་སོགས་ལས་རྒྱ་ནག་སྐད་ནས་བོད་དུ་བསྒྱུར་བར་བཤད་ཀྱང་། ད་ལྟ་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ནི་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བོད་དུ་བསྒྱུར་བར་མངོན། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་དུ་《འབྲས་སྩོག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ཕོ་མདོ》ཞེས་པ་དང་། 《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ཞེས་པ་འགྱུར་ཡིག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བཞུགས་པ་བསྡུར་ནས་དཔྱད་ན། 《འབྲས་སྩོག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ཕོ་མདོ》ཞེས་པ་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། 《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ཞེས་པ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་ལེགས་སྦྱར་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་བསྒྱུར་ཅིང་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཅོས་ཤིང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རེད་སྙམ། དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་ཐོག་མར་བོད་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་དང་། མདོ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་བརྒྱུད། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་སྐབས་སུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བ་བོད་དུ་དར་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་འདུག\nགནད་ཚིག འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན།\n[ ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] B948 [ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A [རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1035-5746(2018)01-040-15\n《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ》ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་བསམ་བློ་སྟོན་པའི་མདོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གཉིས་ཀྱིས་གཙིགས་ཆེན་དུ་འཛིན་བཞིན་ཡོད་དོ།། མདོ་འདིའི་མཚན་བྱང་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཨཱརྱ་ཤཱ་ལི་སྟམབྲ་ནཱ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ﹙yasalistabhanamamahayanasutra﹚ཞེས་ཟེར་བ་དང་། བོད་སྐད་དུ་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། རྒྱ་སྐད་དུ་《佛说大乘稻芋经》ཞེས་ཟེར་རོ།། བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོའི》འགྱུར་ཡིག་ཆ་ཚང་གཅིག་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་དུ་《འབྲས་སྩོག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ཕོ་མདོ》(pel. tib.0092-3)①ཞེས་པའི་མདོ་དུམ་བུ་ཁ་མི་ཚང་བ་གཅིག་བཅས་འདུག རྒྱའི་བཀའ་བསྟན་ཁྲོད་དུ་མཚན་བྱང་མི་འདྲ་ཞིང་ནང་དོན་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་མདོ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་དེ། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་གསུམ་པའི་ནང་བྱོན་པའི་རྒྱའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཀྲི་ཆན་(支谦)གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་མཚན་བྱང་ལ་《了本生死经》 (T0708)ཟེར་བ་དང་། ཅིན་ཤར་མའི་(东晋)སྐབས་སུ་བསྒྱུར་ཞིང་ལོ་ཙཱ་བ་མི་གསལ་བ་མཚན་བྱང་ལ་“《佛说稻芋经》(T0709)ཟེར་བ་དང་། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱོན་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་དོན་ཡོད་(不空)ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་མཚན་བྱང་ལ་《慈氏菩萨所说大乘缘生稻干喻经》( T0710)ཟེར་བ་དང་། སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་ནས་ཡོང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་སྦྱིན་པ་སྐྱོང་(施护) གིས་བསྒྱུར་ཅིང་མཚན་བྱང་ལ་《大乘舍黎婆担摩经》(T1711)ཟེར་བ་དང་། གཞན་ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་ཅིང་འགྱུར་བྱང་མི་གསལ་བའི་འགྱུར་ཡིག་མཚན་བྱང་ལ་《佛说大乘稻芋经》 (T0712)ཞེས་ཟེར་བ་བཅས་སོ། ། ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནས་རྒྱ་ཡིག་གི་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་འགྲེལ་པ་ཞིག་རྙེད་པ་དེའི་མཚན་བྱང་ལ་《大乘稻芋经随听疏》(P.2284)ཞེས་དང་། འགྲེལ་པ་དེའི་མཇུག་ཏུ་“沙门法成集”ཞེས་བྲིས་འདུག “沙门法成集”ཞེས་པ་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ཆོས་གྲུབ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།\nབོད་འགྱུར་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ནི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་བསྒྱུར་བའི་བོད་འབྱུར་གྱི་ཆོས་གཞུང་སྔ་གྲས་ཡིན་ཚུལ་ནི། 《དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ》ལས། “འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པ། ཤློོ་ཀ་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག ། འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། ཤློོ་ཀ་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྟེ། བམ་པོ་གཅིག་དང་བློ་ཀ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ཚིགས་བཅད་དུ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ། ཤློོ་ཀ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་སྟེ་བམ་པོ་བཞེ”②ཞེས་གསལ་པོ་བྲིས་འདུག་པ་དང་།《དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ》ནི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་ཆག་ཅིག་ཡིན་པ་ནི་དཀར་ཆག་དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། “བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་མཚན་བྱང་དཀར་ཆག་བྲིས་ཤིག་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིང་ལུགས་ཀྱི་མདུན་ས་ནས། འབྲུག་གི་ལོ་ལ་ཕོ་བྲང་ལྷན་དཀར་ན་བཞུགས་པའི་སྟོན། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་བནྡེ་དཔལ་བརྩེགས་དང་། བནྡེ་ཀླུའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་སྡེ་དང་། གཟུངས་ཆེ་ཕྲ་དང་། མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དང་། བསྟོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དང་། མདོ་སྡེའི་ཊཱི་ཀཱ་དང། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཡི་གེ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཏར་ཀའི་གཞུང་ལ་སོགས་པ་བོད་ཁམས་སུ་ཆོས་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་མཚན་བྱང་བམ་པོ་དང་ཤློོ་ཀའི་གྲངས་སུ་མཆིས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཡི་གེར་བྲིས་པ།”③ཞེས་གསུངས་པའི་འབྲུག་གི་ལོ་དེ་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་རིང་གི་ས་འབྲུག་གི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ788ལོ་ཡིན་ནོ།། 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》དུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་སྐབས“འབྲུག་གི་ལོ་ལ་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་ན་བཞུགས་པའི་སྟོན་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་བནྡྷེ་དཔལ་བརྩེགས་དང་། བནྡྷེ་ཀླུའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་བོད་ཁམས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་མཚན་བྱང་བམ་པོ་དང་ཤོ་ལོ་ཀའི་གྲངས་སུ་མཆིས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དཀར་ཆག་ཏུ་བྲིས་སོ།།”④ཞེས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་གསུངས་པ་དང་། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུའང་“སྔར་བསྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་དག་པར་བྱས་ཤིང་གསར་བཅད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་གནའི་བརྡ་གོ་དཀའ་བ་རྣམས་དོར་ནས་ཡུལ་དུས་དང་མཐུན་པའི་གོ་སླ་ཞིང་འདོན་བདེ་བར་བྱས། ཡི་གེ་ཉུང་བའི་ཆེད་དུ་མ་མྱ་ད་དྲག་རྐྱང་པའི་འ་བརྟེན་སོགས་དོར་ཏེ་གཞུང་ཚད་རྣམས་ཀྱང་བམ་གྲངས་སོགས་ངེས་པར་དཀར་ཆག་ཏུ་བསྣན་ཏེ་སྤྱིར་ཁྲི་སྲོང་གི་དུས་ཀྱི་དཀར་ཆག་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་མ་དང་། ཕྱིས་མཆིམས་ཕུ་མ་དང་འཕང་ཐང་མ་སྟེ་གསུམ་དུ་བྱུང་ལ་དཀོར་མཛོད་དུ་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཟླ་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་འཇོག་རྒོ །”⑤ཞེས་གསུངས་པས། 《དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ》ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་དུས་ཀྱི་འབྲུག་གི་ལོ་སྟེ་སྤྱིལོ788ལོ་ཡིན་པར་ཐེ་ཆོམ་ཟ་མི་དགོས་སྙམ།\n《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》བོད་དུ་ཐོག་མར་བསྒྱུར་ཚུལ་ག་འདྲ་ཡིན་ཟེར་ན། 《དབའ་བཞེད》ལས། “རྒྱའི་མཁན་པོ་མེ་ཀོང་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་ལྷ་ལུང་ཀླུ་གོང་། འགོ་བོམ་ལྡན་མ་ཡུལ་གོང་། བྲན་ཀ་ལེགས་གོང་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་ས་ལུ་ལྗང་པ་སོགས་པ་མང་དུ་བསྒྱུར་རོ།།”⑥ཞེས་རྒྱའི་མཁན་པོ་མེ་ཀོང་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ལྷ་ལུང་ཀླུ་གོང་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་སྐད་ལས་བོད་དུ་བསྒྱུར་བར་བཤད་པ་དང་། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》ལས་ཀྱང་། “རྒྱ་ནག་ནས་སྦ་ཁྲི་བཞེར་སང་ཤི་ཏ་ལོག་པས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་གཅོད་པ་དང་། ས་ལུ་ལྗང་པ། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དང་གསུམ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཆོས་དཀོན་ཅོག་གི་རྟེན་དུ་བཞུགས།”⑦ཞེས་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ནི་རྒྱ་ནག་ནས་བོད་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཚུལ་བཤད་འདུག སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་དང་འཇང་བཀའ་འགྱུར་སོགས་བོད་ཡིག་གི་བཀའ་འགྱུར་པར་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ཡོད་ཀྱང་མདོ་དེར་འགྱུར་བྱང་དང་འགྱུར་མཁན་གྱི་མཚན་བྱང་བཀོད་མི་འདུག 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》ལས། “སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོཤོལོ་ཀ་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་འགྱུར།”⑧ཞེས་མདོ་འདི་ནི་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བོད་དུ་འགྱུར་བར་བཤད་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནས་ཐོན་པའི་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ལག་བྲིས་མ་( P. T.551)དང་( P.T.552)གཉིས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་འགྱུར་བྱང་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་“པན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུརད་ཅིང་ཞུས་ཏེ། སྐད་གསར་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་ནས། གཏན་ལ་ཕབ་པའ།། ”⑨ཞེས་བྲིས་འདུག་གོ། བཀའ་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མའི་ནང་དུ་མདོ་འདིའི་མཚན་བྱང་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་“ཨཱརྱ་ཤཱ་ལི་སྟམབྲ་ནཱ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ།”⑩ཞེས་བྲིས་འདུག་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ལག་བྲིས་མའི་ནང་དུ་“ཨརྱ་ཤཱ་ལི་སྟམ་བ་ན་མ་ཧ་ཡ་ན་སུ་ཏྲ།”ཞེས་བྲིས་པ་གཉིས་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བ་དང། ད་ཡོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་པར་གཞི་གང་གི་ནང་དུ་ཡང་མདོ་འདི་ཡིག་རིགས་གང་ནས་བསྒྱུར་བ་དང་བསྒྱུར་མཁན་སུ་ཡིན་སྐོར་གསལ་པོ་བཀོད་མི་འདུག་ཀྱང་། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ལག་བྲིས་མའི་འགྱུར་བྱང་དང་《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》སོགས་གཞིར་བཟུང་ནས་བཤད་ན། ད་ཡོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་ནི་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་རེད་སྙམ།\nཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་དུ་མཚན་ལ་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ཞེས་བཏགས་པའི་ལག་བྲིས་ཁ་ཤས་( P.T551 P.T552 P.T549 P.T550)འདུག་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་དང་ཧ་ལམ་འདྲ་མཚུངས་རེད། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་དུ་མཚན་བྱང་ལ་《འབྲས་སྩོག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ཕོ་མདོ》(Pel.tib.0092-3) ཞེས་བཏགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོའི》འགྱུར་རྙིང་གཞན་ཞིག་རེད། དེ་ལ་ཤོག་དྲིལ་ཁ་ཤས་ལས་མི་འདུག་པས་མདོའི་ནང་དོན་ཆ་ཚང་མེད་ཀྱང་། འགྱུར་ཡིག་འདིའི་ནང་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས་ལ་བལྟས་ན་སྐད་གསར་བཅད་ཐེངས་གཉིས་པ་མ་མཛད་པའི་སྔོན་ནས་མདོ་འདི་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོའི་འགྱུར་ཕྱག་ཏུ་“སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །”⑾ཞེས་བྲིས་ཡོད་ལ། 《འབྲས་སྩོག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ཕོ་མདོ》(pe1. tib.0092-3)ཞེས་པའི་ནང་དུ་“བདེ་བར་གགེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལོ། །”⑿ཞེས་བྲིས་འདུག གཞན་ཡང་འགྱུར་དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་དང་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་འགའ་རེའུ་མིག་ནང་བཀོད་ན་འདི་ལྟར།\nཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོའི་འགྱུར་མ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་བལྟས་ནས་བཤད་ན། 《འབྲས་སྩོག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ཕོ་མདོ》 ( pe1.tib.0092 -3) ཞེས་པའི་ནང་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་སྲོལ་དང་ཐ་སྙད་སྤྱོད་སྟངས་གང་ཐད་ནས་སྐད་གསར་བཅད་མ་མཛད་སྔོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། 《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》 ( P. T551 P. T552)སོགས་ནི་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་དང་མཚུངས་ཤིང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ལ་གསར་བཅད་མཛད་པའི་སྐབས་སུ་བཅོས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཤེས་ཐུབ།\nགཞན་ཡང་《དབའ་བཞེད》སོགས་ལས་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ནི་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་ནས་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཟེར་བ་ལ་ཁུངས་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་སྙམ། ཁོ་བོས་བསམ་པར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《འབྲས་སྩོག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ཕོ་མདོ》ཞེས་པ་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་སྐད་ནས་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ནི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་བསྒྱུར་ཅིང་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཅོས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རེད་སྙམ་མོ། །\n《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ཡི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཡིན་པས། འཕགས་བོད་མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱིས་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མདོ་སོགས་ལུང་ཁུངས་གཙོ་བོར་བཞག་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་འཆད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་དང་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ལ་གཙིགས་ཆེན་མཛད་ཡོད་དེ། སྔོན་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལོ་ན་ཆུང་བའི་སྐབས་སུ་སང་ཤི་སོགས་རྒྱ་ནག་ལས་ཆོས་ལེན་པར་མངགས་པ་དང་། རྒྱའི་མཁན་པོ་གྱིམ་ཧྭ་ཤང་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་སང་ཤི་སོགས་ལ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོར་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ནི་《དབའ་བཞེད》ལས། “ཆོས་ཀྱི་སླད་དུ་གསས་སྣང་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕོ་ཉར་བཙན་པོས་བཀའ་སྩལ་〈བསྩལ〉ནས། མཆིད་ཀྱིས་མཚལ་ཏེ་སླད་ནས་དགོངས་པ་བཞིན་དུ་གྲུབ་ན་དངུལ་ཆེན་པོ་སྩལ་བར་གཙིགས་གནང་། བཙན་པོས་ཞང་བློན་རྣམས་ལ་ཆོས་མཛད་པར་ཐབས་ཀྱིས་མོལ་ནས། སྦྲང་གཙང་བཞེར་ཕོ་ཉའི་ཁད་དཔོན། འབའ་སང་ཤི་ནི་འོག་དཔོན། དབའ་གསལ་སྣང་སྤྱན་དབང་། སྤྱིར་དཔོན་གཡོག་སུམ་བཅུ་མཆི་བར་ཆད་དེ་བོད་ཡུལ་ན་སྤགས་ཏེ་མཆི་བ་ཙམ་གྱི་དུས་ཆོད་ན། རྒྱའི་མཁན་པོ་ཧྭ་ཤང་བདུན་བརྒྱུད་ཀྱི་ཐ་ལྟག་གྱིམ་ཧྭ་ཤང་བྱ་བ་ཅིག་ཨེག་ཆུ་ན་བཞུགས་པའི་ཞལ་པས་”⒀ཞེས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སྦྲང་གཙང་བཞེར་དང་། འབའ་སང་ཤི། དབའ་གསལ་སྣང་སོགས་མི་སུམ་ཅུ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཆོས་ལེན་པར་མངགས་པ་དང་། སྦ་སང་ཤི་སོགས་རྒྱ་ཡུལ་དུ་སོང་ནས་གྱིམ་ཧྭ་ཤང་ཞེས་པ་ལས་ཆོས་ཞུས་ཚུལ་ཡང་《དབའ་བཞེད》ལས། “......གྱིམ་ཧྭ་ཤང་དང་མཇལ་ཏེ། གྱིམ་ཧྭ་ཤང་གིས་སང་ཤིའི་རྐང་པ་ལ་བཟུང་ནས་ཕྱག་བཞེས། སང་འིས་ཀྱང་ཧྭ་ཤང་གི་ཞབས་ལ་བཟུང་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ཧྭ་ཤང་གིས་སང་འི་ལ་ལུང་བསྟན་པ། ཁྱོད་ནི་རྟ་རྒོད་(སྐད་ཟེར་)ཅེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་(སྤྲུལ་པ་)ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་བོད་ཁམས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་ཀྱིས་(དམ་པའི་ཆོས)ཚུགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ......ཧྭ་ཤང་གིས་ལུང་བསྟན་པ། ཁྱེད་ཀྱི་བཙན་པོ་ནི་བོད་ཡུལ་དུ་དམ་པའི་ཆོས་འབྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཏེ། ད་ཕྱིན་ཆད་ལོ་གྲངས་འདི་ཙམ་ཞིག་ན་བཙན་པོའི་<པོ>སྐུ་ནར་སོན་པ་ན་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་བཀས་རྨེད་པར་འགྱུར་གྱིས། དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤགས་འདི་ཐོབ་ཤིག་<ཅིག>པའི་ལུང་མང་པོ་ཞིག་སང་ཤིས་ཐོབ་པོ<བོ>།། སྣ་ནམ་ཉ་བཟང་དང་། མཆིམས་མེས་སླེབས་དང་། སེང་མགོ་ལྷ་ལུང་གཟིགས་དང་༣་དའི་ཚེ་གནང་ཆེན་དུ་འགྱུར་ལ། མི་འདི་༣་ཀ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་འཕྲོ་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་མི་དེ་༣(ལ)སྔ་ནས་ཆོས་ཤོད་ལ། དེ༣དད་པ་སྐྱེས་པ་དང་ཁྱེད་༤སྡོངས་ལ་བཙན་པོ་སྐུ་ནར་སོན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་བཀས་རྨེད་པའི་ཚེ་དེའི་ལན་ཐོབ་ལ། དེ་ནས་ཐོག་མར་ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། བར་དུ་ས་ལུ་ལྗང་པ། ཐ་མ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་སྙན་དུ་གསོལ་ཅིག། འོན་ཀྱང་ཐུགས་དད་ནས་ལྷ་ཆོས་མཛད་པ་ལ་ཐུགས་དགྱེས་པར་འགྱུར་རོ།།”⒁ཞེས་གྱིམ་ཧྭ་ཤང་གིས་དབའ་སང་ཤི་སོགས་ཡ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ་ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། འཕགས་པ་ས་ལུ་ལྗང་པ། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་གསུམ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དརྒོས་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།།\nབཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》གསན་ནས་དད་པ་སྐྱེས་ཚུལ་ཡང་《དབའ་བཞེད》ལས། “རྒྱ་ལས་སྒྱུར་བའི་ལོ་ཙུ་བ་ལྷ་ལུང་ཀླུ་གོང་། བེག་ཟླ་གོང་། བྲན་ཀ་ལེགས་གོང་། མགོ་འབོམ་ཡུལ་ཀོང་དང་། ལོ་ཙྪ་བའི་མཆན་བུ་མཁས་པ་འདན་མ་རྩེ་རྨ། འགག་ཉ་བཙན། ལོ་ཁྱི་ཆུང་། འབིག་ཁྱིའུ། ཁྱི་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་ལས་རྣམ་འབྱེད། བར་དུ་ས་ལུ་ལྗང་པ། མཐར་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་རྣམས་བསྒྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་བེག་ཟླ་གོང་༡པུས་བསྒྱུར་བའི་དུསུ་ས་ལུ་ལྗང་པའི་མཇུག་ལས་འཇིག་རྟེན་དུ་འཁོར་བའི་རྐྱེན་དང་འདུ་བའི་ཚོགས་ཏེ་བྱུང་བའི་ཆོས་ནི་ཐ་མར་ཆོས་ལྔའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པར་མ་ཡིན། ཆད་པར་མ་ཡིན། འཕོ་བར་མ་ཡིན། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་དུ་བལྟའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་གནམ་དུ་གཏང་རག་བཏང་བའི་ཚིག་ལ། གནམ་བྱམས། ལྷ་བྱམས་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཟང་བོ་ཐོས་སོ།།”⒂ཞེས་གསལ་པོར་གསུངས་སོ།། སྐབས་དེར་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་《སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་ཚིགས་བཅད་དུ་བསྡུས་པ་རྩ་འགྲེཡ》དང། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་།ལྗེལས་མཛད་པའི་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ》སོགས་ཀྱང་བོད་དུ་བསྒྱུར་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རྣམ་གཞག་དར་བར་བྱས་སོ།།\nའཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བ་གསུངས་པའི་སྐོར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་ཚུལ་དུ་བགྲོ་གླེང་མཛད་པའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། “དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བྱམས་པ་དེང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ལ་གཟིགས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མདོ་འདི་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །སུས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ན་བྱམས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པའི་མདོ་དེའི་དོན་ནི་ཅི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་། ཆོས་ནི་གང་། སངས་རྒྱས་ནི་གང་། ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་། ཇི་ལྟར་ཆོས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་།”⒃ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།\nསངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ལ་གཟིགས་ནས། དགེ་སློང་དག་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །སུས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་བ་ནི་མདོ་འདིའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་“མདོ་དེའི་དོན་ནི་ཅི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་། ཆོས་ནི་གང་། སངས་རྒྱས་ནི་གང་། ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་། ཇི་ལྟར་ཆོས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་། ”⒄ཞེས་དྲི་བ་དྲུག་བཏོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་དེ་རེ་རེ་ལ་ལན་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་དོན་གསལ་པོར་བཀྲལ་ལོ།།\nགཅིག “མདོ་དེའི་དོན་ནི་ཅི།”ཞེས་པ་ནི་སྤྱིའི་དྲི་བ་ཡིན་ལ། དྲི་བ་འོག་མ་ལྔ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་དྲི་བ་ཡིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་“བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དགེ་སློང་དག་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །སུས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལ། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ།”⒅ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་མདོ་འདིའི་དོན་གཙོ་བོ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རྣམ་གཞག་གི་སྤྱིའི་གོ་དོན་བསྟན་ཏོ། །\nགཉིས། “རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་།”ཞེས་པའི་ལན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་གི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཡོད་དེ། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས།“འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལ། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ། གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །”⒆ཞེས་པས་ནི་ལུགས་འབྱུང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ་དང་།“དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག། འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག། སྐྱེམཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག། རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག། ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག། སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག། ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག། སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །”⒇ཞེས་པས་ནི་ལུགས་ལྡོག་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཏོ།།\nགསུམ། “ཆོས་ནི་གང་།་་ཞེས་པའི་ལན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྟན་ཡོད་དེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས།“ཆོས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། འདི་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །”﹙21﹚ཞེས་གསུངས་སོ།།\nབཞི། “སངས་རྒྱས་ནི་གང་།”ཞེས་པའི་ལན་དུ་“སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ཆོས་དེ་དག་གཟིགས་པའོ། །”﹙22﹚ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།\nལྔ། “ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་།”ཞེས་པའི་དྲི་བ་ལ་དྲིས་ལན་བཏབ་པ་ནི་འདི་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་ཐོག་མར་“འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟག་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། སྲོག་དང་བྲལ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། གང་གིས་ཚུལ་འདི་འདྲ་བར་ཆོས་ལའང་རྟག་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། སྲོག་དང་བྲལ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེས་འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །”﹙23﹚ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་བར་བསྟན་ཏོ། །\nཡང་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། “སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ། སྨྲས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ལ་བྱའི། རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ་རྐྱེན་འདི་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་འདུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གང་འདི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་མཐུན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། བདེན་པ་ཁོན་དང་། མ་ནོར་བ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །”﹙24﹚ཞེས་རྟེན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་གོ་དོན་གསལ་བོར་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་“འདི་ལྟར་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་དང་། ནང་གི་དང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བལྟའོ། །”﹙25﹚ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དབྱེ་བ་གསུངས་སོ།། དེ་མིན་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གོ་དོན། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྡུ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་བཞི།﹙26﹚ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་བོའི་ཤེས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ལྔ﹙27﹚ལས་བྱུང་ཚུལ། ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་ལྟ་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་པར་གསུངས་སོ།།\nདྲུག དྲི་བ་ཐ་མ་སྟེ། “ཇི་ལྟར་ཆོས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་།”ཞེས་པའི་ལན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཐོག་མར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་དེའི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་པསལ་ནས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། “བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ལ་ལ་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའང་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གསེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ།།”﹙28﹚ཞེས་གསུངས་སོ།།\nདེ་ཡང་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་གཉན་པོ་གསང་བ་བོད་དུ་བྱོན་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དབུ་བརྙེས་པ་དང་། རྒྱལ་རབས་སོ་གསུམ་པ་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་བཟའ་བལ་བཟའ་བོད་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ར་མོ་ཆེ་སོགས་ལྷ་ཁང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཞེངས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སོགས་ཀྱིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་སོགས་བོད་དུ་བསྒྱུར་ནས་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྲོལ་ཕྱེས། དེའི་ཕྱིས་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་རིང་ལ་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།། བཙན་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བྱོན་པའི་གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་སྤང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་སོགས་ཡིན། སྤང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་བའི་ནང་དོན་ནི་ལྟུང་བཤགས་དང་འདྲ་ཞིང་། མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་ཡིན། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་སྤང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་བ་དང་མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་སོགས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མང་པོ་བོད་དུ་བསྒྱུར་ནས་སྙིང་རྗེའི་ཆོས་སྐོར་བོད་དུ་རྒྱ་ཆེར་དར་བས། མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་ནི་བོད་ཀྱི་ཕ་ཆོས་ཡིན་ཞེས་པའི་བཤད་སྲོལ་བྱུང་བ་དང་། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་དུ་ངོས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་དག་ལས་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་བོད་དུ་རྒྱ་ཆེར་དར་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ་བོ།།\n《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》བོད་ཡིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་སྐོར་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པར་གཟིགས་ནས་དད་པ་སྐྱེས་ཚུལ་ནི་《དབའ་བཞེད》ལས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དེ། “རྒྱ་ལས་སྒྱུར་བའི་ལོ་ཙུ་བ་ལྷ་ལུང་ཀླུ་གོང་། བེག་ཟླ་གོང་། བྲན་ཀ་ལེགས་གོང་། མགོ་འབོམ་ཡུལ་ཀོང་དང་། ལོ་ཙྪ་བའི་མཆན་བུ་མཁས་པ་འདན་མ་རྩེ་རྨ། འགག་ཉ་བཙན། ལོ་ཁྱི་ཆུང་། འབིག་ཁྱིའུ། ཁྱི་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་ལས་རྣམ་འབྱེད། བར་དུ་ས་ལུ་ལྗང་པ། མཐར་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་རྣམས་བསྒྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་བེག་ཟླ་གོང་༡པུས་བསྒྱུར་བའི་དུསུ་ས་ལུ་ལྗང་པའི་མཇུག་ལས་འཇིག་རྟེན་དུ་འཁོར་བའི་རྐྱེན་དང་འདུ་བའི་ཚོགས་ཏེ་བྱུང་བའི་ཆོས་ནི་ཐ་མར་ཆོས་ལྔའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པར་མ་ཡིན། ཆད་པར་མ་ཡེན། འཕོ་བར་མ་ཡིན། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་‘ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་དུ་བལྟའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་གནམ་དུ་གཏང་རག་བཏང་བའི་ཚིག་ལ། གནམ་བྱམས། ལྷ་བྱམས་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཟང་བོ་ཐོས་སོ།།”﹙29﹚ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་《སྦ་བཞེད་》ལས་ཀྱང་། “ བཙན་པོའི་ཞལ་ནས། རྒྱའི་ལྷ་ཆོས་བཟང་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཁྱོད་ལ་ཡོད་དམ་ཞེས་བཀའ་རྨེད་པ་དང་། བདག་ཅག་རྒྱ་ལ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས། རྗེ་འབངས་དབེན་པར་གསངས་ཏེ། དྷརྨ་མཆིམས་ཕུའི་རྫ་ལ་སྦས་པའི་ནང་ནས་བླངས་ཏེ། ཀིམ་ཧྭ་ཤང་གི་ལུང་བཞིན་དུ་བྲིམས་པ་དང་། དང་པོ་དགེ་བ་བཅུའི་བཀླགས། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་དད་པ་སྐྱེས། སྤྱོད་པ་དག་པར་གོ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་བཀླགས། ངེ་ལྟ་བ་དག་པར་གོ་དད་པ་ཆེར་སྐྱེས། དེ་ནས་ས་ལུ་ལྗང་པ་བཀླགས། ལྟ་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་དུ་གོ་ནས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས། ལ་ལ་ནས་དང་པོ་དགེ་བ་བཅུ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་སྤྱན་སྔར་བྲིམས་ན་བཟང་རབ་ཅེས་བྱུང་། དེ་འོག་ས་ལུ་ལྔ་པ་སྤྱན་སྔར་བྲིམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་ཐུགས་ཆེས་ནས་ཟེར། བཙན་པོའི་ཞལ་ནས། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཟང་པོ་ནི་ངའི་སྐུ་རིང་ལ་རྙེད་པ་གནམ་བྱམས་སོ། །ས་བྱམས་སོ། །ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏང་རག་བཏང་ངོ་། ། གསལ་སྣང་ཡང་ང་ལ་ལྷ་ཆོས་མི་སྤྱད་དུ་མི་རུང་ཟེར་བ་ཡང་བདེན། ལྷ་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བ་འདི་ལས་དགའ་བ་མེད་ཀྱིས། གསལ་སྣང་ལ་ནི་དངུལ་གྱི་གཡུང་དྲུང་གི་སྟེང་དུ་གསེར་ཆེན་པོ་བྱིན་ནོ།། སང་ཤི་ལ་ནི་ཕྲ་མེན་གཡུང་དྲུང་གི་སྟེང་དུ་གསེར་ཆུང་ངུ་བྱིན་ནོ།། ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱ་ཡུལ་གྱི་དྷརྨ་ཀུན་དང་། མང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམས། རྒྱ་མེ་མགོ་དང་། རྒྱ་གར་ཨ་ནནྟ་དང་། རྒྱ་ལས་སྐད་མཁས་པ་སུ་ཡོད་བསྒྱུར་ཅིག་བཀའ་བསྩལ་”﹙30﹚ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་ལ་གཟིགས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བས་བཙན་པོའི་ཐུགས་ཡིད་འཕྲོགས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་སྐྱེས་པ་ཤེས་ཐུབ། 《དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ》ལས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁག་ཅིག་གི་མཚན་བྱང་གསལ་བའི་ནང་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་བརྗེད་བྱང་﹙31﹚ཞེས་པ་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། སྐབས་དེར་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》ལ་སློབ་གཉེར་གནང་ཞིང་འགྲེལ་པ་བརྩམས་པ་ཡང་ཤེས་ཐུབ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཆོས་ལ་དད་པ་སྐྱེས་ཤིང་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཆོས་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་དར་མཛད་དོ།།\nབཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ལ་ཐོག་མར་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལྟ་བ་བོད་དུ་སྤེལ། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་སློབ་མ་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་ཧྭ་ཤང་མ་ཧ་ཡན་དང་རྩོད་པ་(སྤྱི་ལོ་892ནས794བར་བསམ་ཡས་ཆོས་རྩོད་བྱུང་བ་)བྱས་ཤིང་། རྩོད་པ་མཇུག་སྡུམ་པའི་རྗེས་སུ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་བཀའ་ཕབ་པ་ནི་《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》 ལས། “ད་ཕྱིན་ཆད་ལྟ་བ་ནི་ན་ག་ཛུ་ནའི་ལྟ་བ་བཟུང་། སྤྱོད་པ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གྱིས། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཉམས་སུ་ལོངས། སྒོམ་པ་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་བློ་སྦྱོངས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་གྱིས་སྒོམས། ད་ཕྱིན་ངའི་བོད་འབངས་རྗེ་བློན་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་བྱེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རིག་པ་བླུན་ཞིང་རང་ཁ་མང་སྟེ། ཆོས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་ཟབ་པར་གྱུར་པས། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་པོས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ལོ་ཙཱ་མཁས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་ནས་བཀའ་ནན་ཏུ་སྩལ་ཏོ། བོད་ཁམས་ཀུན་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་སོ། །”﹙32﹚ཞེས་གསུངས་སོ། ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་དབུ་མའི་སྐོམ་རིམ་དང་དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་བརྩམས་ནས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་བོད་དུ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བས། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། སྐབས་དེའི་བོད་འབངས་རྣམས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ།།\nསློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་བོད་དུ་དམ་ཆོས་སྤེལ་བའི་སྐབས་སུ་《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》གལ་ཆེན་བཟུང་ནས་འཆད་ཉན་སྤེལ་ཞིང་འགྲེལ་པ་བརྩམས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་ཀྱང་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་དེ། 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》ལས། “བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་བམ་པོ་ཉི་ཤུ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས་མཛད་པ་བམ་པོ་དྲུག སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་ཚིགས་བཅད་དུ་བསྡུས་པ་རྩ་འགྲེལ་བམ་པོ་བཞི་རྣམས་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་འགྱུར། སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་བམ་པོ་ཕྱེད་དང་གཉིས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་པོ་དང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་བམ་པོ་བཞི། དེའི་འགྲེལ་བཤད་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ་གཉིས་ནམ་མཁའི་འགྱུར།”﹙33﹚ཞེས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་《སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ་ཚིགས་བཅད་དུ་བསྡུས་པ》རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ནམ་མཁའ་ཡིས་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པའི་《སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ》དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སོགས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བར་མཛད་དོ།། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པའི་《དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ》དང་《དབུ་མ་སྣང་བ》སོགས་ལས་ཀྱང་འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་ལུང་ཚིག་དྲངས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་ཡོད་དོ།།\nམདོར་ན། དེ་ཡང་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་སྐབས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་ནམ་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་《རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མདོ》དང་། 《འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་མདོ》 《འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ》 《སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ཚིགས་བཅད་དུ་བསྡུས་པ་རྩ་འགྲེལ》སོགས་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བོད་དུ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དད་པ་སྐྱེས་ནས་བོད་འབངས་ཐམས་ཅད་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པའི་བཀའ་བསྒྲགས། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་སུ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བའི་བསྟན་འཛིན་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་སྐོར་གྱི་ལྗགས་རྩོམ་དུ་མ་མཛད་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་མོས་《རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ》མཛད་པ་ལ་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་དུས་ཕྱིས་དགེ་ལུགས་པའི་མཁས་པ་དུ་མས་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པ་བརྩམས། ས་སྐྱཔའི་མཁས་པ་གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེས་《རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་འཁོར་འདས་རབ་གསལ》ཞེས་བྱ་བ་མཛད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཆོན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་གསུང་དུ་མ་ཡོད་དོ།། དེ་བས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གང་གིས་ཀྱང་“ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དངོས་སྤྱོད་པ་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བ་”ཞེས་པ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།\n① ཅིན་ཡཱ་ཧྲིན། ཁོ་ཨིན། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚགས། དེབ་གསུམ་པ། [G] ཧྲང་ཧེ་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། སྤྱི་2007ལོ། ཤ315 -317\n② ཕོ་བྲང་སྟོང་ཐང་ལྷན་དཀར་གྱི་ཆོས་འགྱུར་རོ་ཅོག་གི་དཀར་ཆག་བཞུགས། བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བསྟན་འགྱུར(སྣ་ཚོགས)ཀྱི(ཇོ) ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ790\n③ ཕོ་བྲང་སྟོང་ཐང་ལྷན་དཀར་གྱི་ཆོས་འགྱུར་རོ་ཅོག་གི་དཀར་ཆག་བཞུགས། བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བསྟན་འགྱུར(སྣ་ཚོགས)ཀྱི(ཇོ) ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ786\n④ བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་། [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོའི་ཟླ9པ། ཤ187\n⑤ དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། [ M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོ། ཤ218-219\n⑥ གངས་ཅན་རིག་མཛོད།56 དབའ་གསལ་སྣང་། དབའ་བཞེད། [M] ལོངས་ཁང་ཕུན་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་ཞུས་དག་བྱས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ33\n⑦ མཁས་པ་ལྡེའུ། ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ། [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྐྲུན། སྤྱི་ལོ1987ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ286\n⑧ བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་། [M] རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1988ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ223\n⑨ ཅིན་ཡཱ་ཧྲིན། ཁོ་ཨིན། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚགས། དེབ་གསུམ་པ། [G] ཧྲང་ཧེ་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་2007ལོ། ཤ315ནས་317\n⑩ འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G] བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ314\n⑾ འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ314\n⑿ ཅིན་ཡཱ་ཧྲིན། ཁོ་ཨིན། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚགས། དེབ་དྲུག་པ། [G] ཧྲང་ཧེ་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་2007ལོ། ཤ229དང་ཤ234\n⒀ གངས་ཅན་རིག་མཛོད།56 དབའ་གསལ་སྣང་། དབའ་བཞེད། [M] ལོངས་ཁང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་ཞུས་དག་བྱས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ16ནས་ཤ17\n⒁ གངས་ཅན་རིག་མཛོད། 56 དབའ་གསལ་སྣང་། དབའ་བཞེད། [M] ལོངས་ཁང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་ཞུས་དག་བྱས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ18ནས་ཤ19 ⒂ གངས་ཅན་རིག་མཛོད། 56 དབའ་གསལ་སྣང་། དབའ་བཞེད། [M] ལོངས་ཁང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་ཞུས་དག་བྱས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ33ནས34\n⒃ འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ314ནས་ཤ315\n⒄འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ315 ⒅ འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ315 ⒆ འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ315ནས་ཤ316\n⒇འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ316\n﹙21﹚འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ316\n﹙22﹚འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ316\n﹙23﹚འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ317\n﹙24﹚འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ317ནས་ཤ318\n﹙25﹚འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ318\n﹙26﹚འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། ལས། “ཡན་ལག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ས་བོན་གྱིས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །ལས་ནི་ཞིང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལས་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཞིང་གི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །སྲེད་པ་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རླན་པར་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདེབས་ཏེ། རྐྱེན་འདི་དག་མེད་ན་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ །”ཞེས་གསུངས་སོ། །\n﹙27﹚འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཤེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། ལས།“འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་ལྔས་འབྱུང་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་རྟེན་པ་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དེ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །སྣང་བ་ནི་མངོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མི་སྒྲིབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བསམ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །རྐྱེན་དེ་དག་མེད་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཚེ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་མ་ཚང་བར་མ་གྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་མ་ཚང་བར་མ་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་འདུས་པ་དེ་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ།།\n﹙28﹚འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། [G]བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་མའི་བཀའ་འགྱུར(ཚ)(དེབ་62པ)ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ332\n﹙29﹚གངས་ཅན་རིག་མཛོད། 56 དབའ་གསལ་སྣང་། དབའ་བཞེད། [M] ལོངས་ཁང་ཕུན་སུ་ཚོགསས་རྡོ་རྗེས་ཞུས་དག་བྱས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ33ནས་ཤ34\n﹙30﹚གངས་ཅན་རིག་མཛོད། 56 དབའ་གསལ་སྣང་། དབའ་བཞེད། [M] ལོངས་ཁང་ཕུན་སུ་ཚོགསས་རྡོ་རྗེས་ཞུས་དག་བྱས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ75ནས་ཤ76\n﹙31﹚བོད་ལྗོངས་རྟེན་མཇོད་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ། [G] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་སྤྱི་ལོ་2003ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ55\n﹙32﹚ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར། ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད། [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྐྲུན། 1988ལོར་དཔར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། 2010ལོའི་ཟླ་10པར་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ་བཏབ། ཤ376\n﹙33﹚བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་། [M] རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1988ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ236\nརྩོམ་ཡིག་འདིར་སྤྱི་ལོ་2012དང་སྤྱི་ལོ་2013ལོའི་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གསར་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་གཞིར་བཟུང་ནས་དཔྱད་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཚད་མར་འཛིན་པའི་རྡོ་རིང་འདིའི་ཡི་གེ་ལ་ཕྱིས་སུ་འབྲུ་ཕབ་སྐབས་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་ལ། རྡོ་རིང་འདིའི་མཚན་དངོ\nམི་རིགས་གླུ་གར《དབྱི་མོང་རི་བོ》ཞེས་པ་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཟློས་གར་ཁང་ཆེན་མོར་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་རེད། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ནམ་རྩ་འཛུགས་པུའུ་ཡི་ཀྲང་ཝང་ཡུས་ཡན་དང་། ཞིང་ཆེན་དམག་ཁུལ་གྱི་སྲིད་ཨུ་ཡུས་ཧྲུའུ་ཆང་། ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ


རྩོམ་པ་པོ། དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། སྤེལ་དུས། 2012-09-19 22:06:13 རྡེབ་ཚད། ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་བོད་རིགས་དྲ་བ།\nབོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ནི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་དང༌། ལག་ལེན་གྱི་ཆ་དང༌། རིག་ཚན་འདྲེས་མའི་ཆ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་འདུས་ཅན་གྱི་བསླབ་བྱ་ཞིག་རེད། དེ་མཐོ་རིམ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཆེད་གཉེར་བའི་སློབ་མ་དག་གིས་ངེས་པར་དུ་སྦྱང་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བགྱི་བ་དོན་དུ་གཉེར་བཞིན་པའི་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་བོད་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་དག་གིས་ཀྱང་འདི་ལ་བསྟེན་མཁས་ན་ད་་་་་གཟོད་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་རྒྱུ་སྤུས་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་ཐུབ། ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དག་གི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྐོར（གླིང）སོ་སོས་མི་རིགས་རང་རང་གི་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་བཙུགས་པ་དང༌། རིག་གཞུང་དུས་དེབ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ། རམ་འབྱམས་པ་དང་འབུམ་རམས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་སོགས་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཏེ་བསླབ་བྱ་འདི་ཉིད་རིག་ཚན་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་དང་འགྲུབ་བཞིན་མཆིས། རང་རེ་བོད་ལ་མཚོན་ན། ད་ལྟ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དག་གི་བོད་སྐད་ཡིག་ཆེད་གཉེར་སློབ་སྐོར་དུ་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལས་མི་རིགས་གཞན་པ་ལྟར་རིག་ཚན་་་གྱི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་ཞིག་ཆགས་མ་ཐུབ་པར་གནས། དཔེར་ན། བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་དང། མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གླིང་དང༌། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི（སྔོན་གྱི་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་མཐོ་རིམ་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭ）བོད་ཡིག་སློབ་སྐོར་དང༌། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་གླིང（སྔོན་གྱི་དར་རྩེ་མདོ་མི་རིགས་དགེ་འོས་མཐོ་རིམ་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭ）གི་བོད་ཡིག་སློབ་སྐོར་སོགས་སུ་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་བཀོད་སྒྲིག་ཙམ་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་དར་རྒྱས་ཅུང་ཆེ་བའི་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དག་གི་བསླབ་བྱ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཚུལ་དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ། སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་སྐད་ཡིག་བསླབ་དེབ་དང་བསླབ་བྱའི་ཚད་གཞི་སོགས་ཀྱང་བསླབ་བྱ་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་་་ལྡོག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པས། བོད་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱའང་ངེས་པར་དུ་ཡུལ་དུས་དང་བསྟུན་ནས་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་དགོས། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དག་གི་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཚུལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་དག་ལ་དཔེར་བལྟས་ནས། བོད་རང་གི་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་དཔྱོད་ཁུལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་ཚུལ་གྱི་བསམ་འཆར་འགའ་མཁྱེན་ལྡན་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཞུ་བར་འདོད། Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\nད་ལྟ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན（གླིང）གྱི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྐོར་དག་གིས། བོད་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་དོན་གྱིས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་སྨད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྣ་གཅིག་མའི་་་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཟད། སྐད་ཡིག་གི་དགེ་རྒན་ཆེད་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཆེད་ལས་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ནི་བསླབ་བྱ་སྤྱིའི་ཁྲོད་ཀྱི་ལས་རིགས་བསླབ་བྱ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན《སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས》ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་སྣ་གཅིག་ཙམ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་མི་ཐུབ་པར། དེར་ད་དུང་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྱི་ཕྱོགས་འདུས་ནུས་པ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསླབ་བྱ་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་ཁ་གསབ་བྱས་ཏེ་རིམ་གྱིས་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་རིག་ཚན་མ་ལག་་་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་འབད་པ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ངེས་སྦྱོང་བསླབ་བྱ་དང༌། འདེམས་སྦྱོང་བསླབ་བྱ་དང༌། ལག་ལེན་བསླབ་བྱ་བཅས་བསླབ་བྱའི་མ་ལག་གསར་བ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། དེ་ལས་ངེས་སྦྱོང་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བཟུང་ནས། འདེམས་སྦྱོང་བསླབ་བྱས་རམ་འདེགས་བྱེད་པ། ལག་ལེན་བསླབ་བྱས་དངོས་སུ་ལས་ཀ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་དགོས། ངེས་སྦྱོང་བསླབ་བྱར《སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་རྣམ་བཤད》ལྟ་བུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། བསླབ་བྱ་འདི་ཉིད་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་སློབ་ཁྲིད་ལག་ལེན་དང༌། སློབ་གསོ་རིག་པ་དང༌། སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང༌། སྐད་བརྡ་རིག་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་རྐྱང་རྐྱང་ཞིག་ཡིན། ད་ལྟ་བོད་ལ་མཚོན་ན་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ལ་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ནུས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཚད་མཐོན་པོ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས། དེར་སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱི་སློབ་གསོ་ལ་མིག་རྒྱང་ཡངས་པ་ཀུན་གྱིས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་་་་་་་་འཛིན་ཐུབ་ཅིང༌། ཡུལ་དུས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བསྐང་ཐུབ་པ། སློབ་ཁྲིད་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་ནུས་པའི་གཞུང་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འབད་པ་བྱེད་རིགས། འདེམས་སྦྱོང་བསླབ་བྱ་ནི་དགེ་རྒན་གྱི་དཔུང་སྡེ་དང་ལོ་རིམ་མཐོ་དམའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རུང༌། དཔེར་ན། 《སྐད་ཡིག་བསླབ་བྱ་རིག་པ》 དང་《སྐད་ཡིག་བསླབ་དེབ་རིག་པ》དང་《སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན》དང་《སྐད་ཆ་འཁྲིད་ཐབས》དང་《རྩོམ་རིག་འཁྲིད་ཐབས》དང་《སྐད་ཡིག་སློབ་གསོ་རིག་པ》དང་《ཁྱིམ་ཚང་གི་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོ་རིག་པ》དང་《སྐད་ཡིག་སློབ་གསོ་སེམས་ཁམས་རིག་པ》དང་《བོད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལོ་རྒྱུས》དང་《བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ》དང་《སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་ལོ་རྒྱུས》དང་《ཕྱི་གླིང་གི་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་ལོ་རྒྱུས》 སོགས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་སློབ་བུ་ཚོར་འདེམ་དུ་འཇུག་རུང༌། འདེམས་སྦྱོང་གི་རིགས་འདི་དག་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མི་རིགས་གཞན་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་མང་མོད། རང་རེར་བསླབ་བྱ་འདི་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསླབ་དེབ་བསྒྲིགས་པ་དང་ཆེད་ལས་མཁས་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། འདེམས་སྦྱོང་གི་བསླབ་བྱ་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་ཞིག་ཆགས་ཕྱིར་སློབ་ཆེན་དང་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་དགེ་རྒན་ཚོ་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་ལ་འབད་དགོས་པར་འདོད། བོད་སྐད་ཡིག་གི་སློབ་གསོ་འཛམ་གླིང་གི་འགྲོས་དང་མཉམ་དགོས་ན་འདིའི་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས་པ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་ཏུ་གྱུར། ལག་ལེན་བསླབ་བྱ་ལ་སློབ་གྲྭའི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་འདུ། དེར་སློབ་གྲྭའི་ནང་ནས་སློབ་མ་ཚོས་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་བརྙན་ཕབ་བཟོ་བ་དང༌། ཝེ་ཀེ་སློབ་ཁྲིད（微格教学）བྱེད་པ（སྔོན་གྱི་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་མཐོ་རིམ་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭས2007ལོ་ནས་སྤེལ་མགོ་བརྩམས）དང༌། སློབ་ཁྲིད་ཇུས་འགོད་བྱེད་པ་དང༌། སློབ་ཁྲིད་མཉེན་ཆས་བེད་སྤྱོད་དམ་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང༌། དཔྱད་རྩོམ་འབྲི་བ་སོགས་སློབ་གྲྭའི་ནང་གི་སློབ་ཁྲིད་ལག་ལེན་ལ་གཏོགས། སློབ་གྲྭའི་ཕྱི་ནས་དངོས་སྦྱོང་དུ་ཆས་པ་སྟེ་སྐབས་དེར་གཙོ་བོ་སློབ་ཁྲིད་ལ་ཉན་པ་དང་སྦྱང་ཚན་ཞུ་དག་བྱེད་པ་དང་དངོས་སུ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་སོགས་་་་་སྦྱོང་བརྡར་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ལག་ལེན་བསླབ་བྱ་འདི་ཉིད་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་མ་ལག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་ལག་ལེན་རང་བཞིན་འབུར་ཏུ་ཐོན་པར་འཇུག་དགོས། དེ་ལྟར་བགྱིས་ཚེ་སློབ་མའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་སྤུས་མཐོར་འདེགས་དང་མཐོ་རིམ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དམིགས་འབེན་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་ཕན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་འདོད། གཤམ་དུ་བསླབ་བྱའི་མ་ལག་འདི་ཉིད་རྟོགས་སླ་བར་བྱ་ཕྱིར་ལག་ལེན་བསླབ་བྱའི་སྐོར་ངེས་སྦྱོང་བསླབ་བྱའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་རེའུ་མིག་ཏུ་དགོད་པར་བྱ་སྟེ།Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\nངེས་སྦྱོང་བསླབ་བྱ། དངོས་སྦྱོང་ལག་ལེན། Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\nསྐད་ཡིག་ སློབ་ཁྲིད་ལག་ལེན་གྱི་སྐོར། སློབ་ཁྲིད་བརྟག་དཔྱད། Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\nསློབ་མས་བསླབ་དེབ་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་བྱ་དོན་དུ་གཉེར་དགོས་ཕྱིར་བསླབ་དེབ་ཀྱི་ནང་དོན་དང་་་་རྣམ་པ་ངེས་པར་དུ་དུས་རབས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་དགོས། བསླབ་བྱ་བཀོད་སྒྲིག་དང་བསླབ་དེབ་འཛུགས་སྐྲུན་གཉིས་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་འགྲོགས་པས། བསླབ་བྱ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཚུལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཚེ་བསླབ་དེབ་ཀྱི་ནང་དོན་དང་རྣམ་པའང་དེ་དང་བསྟུན་ནས་བསྒྱུར་དགོས། བསླབ་དེབ་ཀྱིས་བསླབ་བྱའི་དམིགས་ཡུལ་དང་ནང་དོན་མཚོན་དགོས་ཕྱིར། མི་རིགས་ཤིག་གམ་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་སློབ་གསོའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་མིན་དེའི་བསླབ་དེབ་ཀྱི་ནང་དོན་དང་རྣམ་པ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་སླ་བར་འགྱུར། དེར་བརྟེན་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་དེབ་ཀྱང་དེ་ལས་མ་འདས་པར་ནང་དོན་དང་རྣམ་པ་གང་གི་ཆ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་་་་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང༌། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་དང༌། དེང་རབས་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སོགས་དང་མཐུན་དགོས། ལྷག་པར་དུ་འཁྲིད་ཐབས་རང་གི་རིག་ཚན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འབྲེལ་ཡོད་རིག་ཚན་དག་གི་གྲུབ་འབྲས་གསར་བ་རྣམས་བསླབ་དེབ་ཀྱི་ནང་དོན་གྱིས་མཚོན་ཐུབ་དགོས། ད་ལྟའི་བོད་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྱི་ཆེད་ལས་དག་ལ་མཚོན་ན། སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་དེབ་གཅིག་པུར་བརྟེན་པའི་སྣང་ཚུལ་འདུག་པས་དེའི་རྣམ་པ་ངེས་པར་དུ་བསྒྱུར་དགོས། ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་དགོས་ཤེ་ན། བསླབ་དེབ་གཙོ་བོ་དང༌། རམ་འདེགས་བསླབ་དེབ་དང༌། དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་འཛུགས་དགོས་པ་དང༌། དཔེ་ཆའི་བསླབ་དེབ་དང༌། སྒྲ་བརྙན་བསླབ་དེབ་དང༌། རྩིས་འཁོར་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་མཉེན་ཆས་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་དེབ་མ་ལག་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་རང་གཞན་ཀུན་གྱིས་འབད་པ་ལྷུར་ལེན་པར་རིགས་སོ།། Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\nའདས་པའི་དུས་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དག་ཏུ《སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས》ཀྱི་བསླབ་བྱ་འདི་ཉིད་ཁྲིད་སྐབས་དགེ་རྒན་ཕལ་མོ་ཆེས་གཞུང་ལུགས་བཤད་ཁྲིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཙོར་འཛིན་ཅིང་སློབ་ཁྲིད་ལག་ལེན་ལ་ནན་ཏན་དེ་འདྲ་མི་གནང་བའི་སྣང་ཚུལ་མཆིས། དེའི་ཕྱིར། མཐར་ཕྱིན་སློབ་མ་ཚོ་དཔའ་རྩལ་ཆེ་བའི་དཔའ་བོ་ལག་རྡུམ་ལྟར་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐོས་པ་ཅུང་བཟང་ཡང་སློབ་ཁྲིད་ལག་ལེན་གྱི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་་་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་རེད། དགེ་འོས་སློབ་མས་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ཐུབ་མིན་འཁྲིད་མཁན་དགེ་རྒན་ལ་རག་ལས་པས། དགེ་རྒན་གྱི་འཁྲིད་སྟངས་ཡུལ་དུས་དང་བསྟུན་ནས་བསྒྱུར་འོས། བོད་སྐད་ཡིག་གི་སློབ་གསོ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་འདུ་ཤེས་དེང་རབས་ཅན་དང༌། སྐད་ཡིག་བསླབ་དེབ་དེང་རབས་ཅན་དང༌། སྐད་ཡིག་འཁྲིད་སྟངས་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་འབད་དགོས། ད་ལྟ་མིག་རྡེབ་ཙམ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་འདིར། སྤྱི་སྒེར་སུ་ཡིན་ཡང་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་དང་འགྱུར་བཞིན་མཆིས། གློག་རྡུལ་ལག་རྩལ་དང༌། སྨྱན་བྱེད་འདུས་མའི་ལག་རྩལ་དང༌། རྩིས་འཁོར་ལག་རྩལ་དང༌། དྲ་སྦྲེལ་ལག་རྩལ་སོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས་དེས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་རྙིང་བའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ནས། དེང་རབས་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་བརྙན་སློབ་ཁྲིད་དང༌། ཝེ་ཀེ་སློབ་ཁྲིད་དང༌། རྩིས་འཁོར་གྱིས་རམ་འདེགས་བྱེད་པའི་སློབ་ཁྲིད་སོགས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་བ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་བསླེབས། རང་རེའི་དགེ་རྒན་ཚོས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས་ས་སྨྱུག་དང༌། སྒོ་སམ། བསླབ་དེབ་ཙམ་ལས་དེང་རབས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་ལག་རྩལ་བེད་མ་སྤྱད་ན་སློབ་མའི་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་རྒྱ་བསྐྱེད་པར་དགེ་སློབ་གཉི་གས་ཚེགས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོར་བརྟེན་དགོས། གལ་ཏེ་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་བེད་སྤྱད་ཚེ། འཛམ་གླིང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་གྲགས་ཅན་དག་གི་སློབ་ཁྲིད་སྤུས་བཟང་རྣམས་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་སློབ་མ་ཚོས་མྱོང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དཔྱད་འབྲས་གསར་བ་དག་ཀྱང་སྐར་ཆ་འགའ་རེའི་ནང་རང་གི་མིག་མདུན་དུ་ལེན་ཐུབ། དེ་འདྲའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ན་དུས་ཐུང་ངུ་ཞིག་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཅུང་མངོན་གསལ་རེ་འཐོབ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཅི། དེ་ལྟར་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འདི་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིས་ཏེ། སློབ་ཁྲིད་སྒྱུར་བཅོས་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འབད་འོས། Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\nད་ལྟ་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས། མི་ཆོས་རིག་གནས་དང་ཚན་རྩལ་རིག་གནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱས་ཤིང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་བརྡ་འཕྲིན་དུས་རབས་སུ་གྱུར་དང་འགྱུར་བཞིན་མཆིས། དེའི་ཕྱིར། མཐོ་རིམ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན（གླིང）དག་གིས་ནན་ཏན་གྱིས་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་བསླབ་བྱ་སྒྱུར་བཅོས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས། སློབ་ཆེན་གྱི་བསླབ་བྱའི་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་དགོས།《སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས》ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྒྱུར་བཅོས་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ནི་མཐོ་རིམ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱི་བསླབ་བྱ་སྒྱུར་བཅོས་ཁྲོད་ཀྱི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེར་ང་ཚོས་བསླབ་བྱའི་མ་ལག་གི་ཆ་ནས། ངེས་སྦྱོང་བསླབ་བྱ་དང༌། འདེམས་སྦྱོང་བསླབ་བྱ་དང༌། ལག་ལེན་བསླབ་བྱ་བཅས་སྐོར་ཚན་གསུམ་འཛོམས་ཀྱི་མ་ལག་གསར་བ་འཛུགས་པ་དང༌། བསླབ་དེབ་ཀྱི་མ་ལག་གི་ཆ་ནས། བསླབ་དེབ་གཙོ་བོ་དང༌། རམ་འདེགས་བསླབ་དེབ་དང༌། དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་ལྡན་ཅན་ནམ། དཔེ་ཆའི་བསླབ་དེབ་དང༌། སྒྲ་བརྙན་བསླབ་དེབ་དང༌། རྩིས་འཁོར་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་མཉེན་ཆས་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་བསླབ་དེབ་ཀྱི་མ་ལག་གསར་བ་འཛུགས་པ་དང༌། སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས། སྒྲ་བརྙན་སློབ་ཁྲིད་དང༌། ཝེ་ཀེ་སློབ་ཁྲིད་དང༌། རྩིས་འཁོར་གྱིས་རམ་འདེགས་བྱེད་པའི་སློབ་ཁྲིད་སོགས་དེང་རབས་ཚན་རྩལ་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་པའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་བར་བསྒྱུར་དགོས་པར་འདོད། གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འདི་ཉིད་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལྟར་སློབ་ཆེན་དུ་རིག་ཚན་མ་ལག་ཅན་ཞིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཐུབ་ཚེ། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྨང་གཞིའི་སློབ་གསོའི་སྐབས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྱི་ནུས་པ་དང་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་རྒྱུ་སྤུས་སོགས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་པར་འདོད་དོ།།Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\n1. ལྗོངས་ཞིང་ལྔའི་སློབ་གསོ་ཐིང༌། སྐད་ཡིག་བསླབ་ཚན་གྱི་ཚད་གཞི།[S] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 2005.2Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\n2. བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས། སློབ་འབྲིང་བོད་ཡིག་སློབ་ཐབས། [Z] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 2005.10.Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\n3. ཨ་བཟང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྣམ་བཤད།[Z] ཁྲེན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 2005.1.Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།\n4. དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། རྨང་གཞིའི་སློབ་གསོ་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཁྲིད་ཐབས། ལན་ཇུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 2003.5.Rrxརྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་ཤེས་རིག་གླིང་།


Milking Song, Yellow Cow\nSitaigou Milking Song.pdf (PDF, 366Kb)\nSitaigou Milking Song.mp3 (mp3 audio, 429Kb)\nSitaigou Milking Song.wav (WAV audio, 3Mb)\nSgrol dkar skyid. (2011). Milking Song, Yellow Cow [Audio file]. http://www.dspace.cam.ac.uk/handle/1810/240473\nThis song is sung while milking. The singer praises the animal she is milking. In the first few years of the twenty-first century, people still sang this song whilst milking, but by 2008 the song had become very rare. Young women are typically sent to school and do not learn such songs. 在挤奶的时候唱着这首歌，唱歌的人叫母牛 的名字（黄母牛）。在二十一世纪的几年里人们在挤奶 的同时唱着这首歌，但在二零零八年的时候这首歌变得 罕见了。年轻的女生都送到学校后没有学唱这样的歌。 འོ་མ་བཞོ་བའི་དུས་སུ་གླུ་འདི་ལེན་པ་དང་གླུ་ལེན་མཁན་གྱིས་མཛོ་ མོའི་མིང་སྟེ་མཛོ་མོ་སེར་པོ་ཞེས་བོས། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་གི་ལོ་འགའ་ཞིག་ལ་མི་ རྣམས་ཀྱིས་འོ་མ་བཞོ་ཞོར་དུ་གླུ་འདི་ལེན་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་ལོའི་སྐབས་སུ་ གླུ་འདི་དཀོན་པར་གྱུར། བུད་མེད་ན་གཞོན་ཚང་མ་སློབ་གྲྭར་མངགས་རྗེས་འདི་ལྟ་བུའི་ གླུ་སློབ་པ་མ་རེད། This collection contains one debating song, one milking song, one wedding song, and five folk songs recorded by Sgrol dkar skyid in the Tibetan village of Sitaigou, Tanshanling Town, Tianzhu Tibetan Autonomous County, Wuwei City, Gansu Province.\nSitaigou Village, Tanshanling Town, Tianzhu Tibetan Autonomous County, Wuwei City, Gansu Province, PR China. 中国甘肃省武威市天祝藏族自治县炭山岭镇四台沟村 ཀྲུང་གོའི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་བུའུ་བེ་གྲོང་ཁྱེར་དཔའ་རིས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ཐན་ཧྲང་ལིན་གྲོང་རྡལ་སི་ཐེད་གུའུ་སྡེ་བ།\nThis record's URL: http://www.dspace.cam.ac.uk/handle/1810/240473