ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་བརྒྱའི་རིང་གི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་བཤད། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2019-01-14 08:38:44 བསེ་ཆང་སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། ཀློག་གྲངས།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་བརྒྱའི(1916—2016)ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོའི»ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག་གནས་ཚུལ་དཔྱད་གླེང་དང་། མ་འོངས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་དང་དེའི་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་རགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ཡོད།\n[གནད་ཚིག] «ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ» རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་།\n[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས] K870.6 [ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A [རྩོམ་གྱི་སྒྲིག་ཨང་།] 1674-9243(2018)01-07-16\n«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»［1］ནི་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོས་ཚན་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེར་ཡིག་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གི་པར་གཞི་ཡོད་དེ།ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་པར་གཞི་ཡོད་པ་［2］ལས། ད་དུང་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞི་དང་། རྒྱ་ཡིག་གི་པར་གཞི།［3］ཡུའུ་ཐིན་ཡི་གེའི(于阗文)པར་གཞི།［4］སོག་དག་ཡི་གེའི(粟特文)པར་གཞི།［5］མི་ཉག་ཡི་གེའི་པར་གཞི།［6］ཧུའེ་ཧུའུ་(回鹘)ཡི་གེའི་པར་གཞི།［7］སོག་ཡིག་གི་པར་གཞི།［8］མན་ཇུ་ཡི་གེའི་པར་གཞི།［9］འཇར་མན་ཡི་གེའི་པར་གཞི།［10］དབྱིན་ཡིག་གི་པར་གཞི་［11］སོགས་ཡོད། མདོ་དེའི་ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་བའི་པར་གཞི་དེ་དག་ལས་བོད་ཡིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཆེ་ཕྱོགས་ནས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་པར་གཞི་དང་། བྲག་བརྐོས་ཀྱི་པར་གཞི། ［12］«བཀའ་འགྱུར»གྱི་པར་གཞི་［13］བཅས་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག རྩོམ་འདི་རུ་ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་བརྒྱའི་རིང་(1916—2016)གི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་པར་གཞི་དེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་ཚུལ་དཔྱད་གླེང་དང་། མ་འོངས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་དང་དེའི་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་རགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ།\nརྒྱལ་ནང་དུ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་སྐོར་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་སྤྱི་ལོ་1975ལོ་ནས་2016བར་དུ་ཟམ་མ་ཆད་པར་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་པེ་ཅིང་དང་ཀན་སུའུ་སོགས་རྒྱལ་ནང་གི་ས་ཆ་སོ་སོར་ཉར་བའི་ཡིག་ཆ་དག་རེད། ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་འབྲས་ལ་མཚོན་ན་རྒྱ་ཡིག་གིས་སྤེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་ཅུང་མང་ལ། བོད་ཡིག་གིས་སྤེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་གཅིག་ཙམ་ལས་མ་མཐོང་། དེ་ཡང་རྒྱལ་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་འབྲས་དེ་རིགས་གཉིས་སུ་བགར་རུང་སྟེ། གཅིག་ནི་གཙོ་བོ་ཡིག་ཆ་རྩད་གཅོད་དང་དཀར་ཆག་འགོད་པ་སྟེ་དག་སྒྲིག་གི་སྐོར་དང་། ཅིག་ཤོས་དེ་གཙོ་བོ་པར་གཞིའི་དཔྱད་བསྡུར་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངོས་ནས(ཡིག་ཆའི་བྱུང་དུས་དང་འབྲི་མཁན་སོགས)དཔྱད་པ་སྟེ་ཞིབ་འཇུག་གི་སྐོར་རེད།\nལི་ཧྲོའུ་ཕེན་(李淑萍)དང་ཧོང་ཝེ་ཀྲོང་(黄维忠)གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ«ཏུན་ཧོང་གྲོང་ཁྱེར་ཡིག་ཚགས་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མར་མཚན་བྱང་འགོད་པ»［14］ཞེས་པར། ཡིག་ཚགས་ཁང་དེ་གར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་ཆོས་གཞུང་ཡིག་ཆ་12ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་ཤིང་། དེའི་ཁྲོད«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་3མཆིས། ཡིག་ཆ་དེ་དག་བོད་བཙན་པོས་ཏུན་ཧོང་ལ་དབང་སྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་དུས་སྨད་(815—848)དུ་བྱུང་བར་བཤད། ཝང་ནན་ནན་(王南南)དང་ཧོང་ཝེ་ཀྲོང་གཉིས་ཀྱི«ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས(སྟོད)»［15］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་24ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་19«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་བོད་བཙན་པོས་ཏུན་ཧོང་ལ་དབང་སྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་དུས་སྨད(815—848)དུ་བྱུང་བར་གླེང་།དཔྱད་རྩོམ་གྱི་མཇུག་ཏུ་རྒྱལ་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་སྐོར་ཞིག་ཏུ«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་འདུགཙིན་ཞུའེ་མེ(曾雪梅)དཔྱད་རྩོམ«ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས»［16］ཁྲོད་དཔེ་མཛོད་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་32ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་ཡོད།\nཧྥུ་ལི་ཁྲིན་(傅立诚)དང་དབྱང་ཅུན་(杨俊)གཉིས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི«ཏུན་ཧོང་གྲོང་ཁྱེར་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་དཀར་ཆག(གཅིག)»［17］ཅེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ། དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་244ཡི་བསྡུ་ཉར་གྱི་གོ་རིམ་དང་བཅས་པའི་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་མ་ཟད། ཡིག་ཆ་59(0080—00139)ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་ཤིང་དེ་དག་སྤྱི་ལོ་830ཡས་མས་སུ་བྲིས་པར་བརྗོད། ཡང་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ«ཏུན་ཧོང་གྲོང་ཁྱེར་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་དཀར་ཆག(གཉིས)»［18］ཅེས་པར་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་81(00140—00221)ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་ཡོད།\nཀྲང་ཡན་ཆིང་(张延清)སོགས་ཀྱི«ཏུན་ཧོང་ཞིབ་འཇུག་གླིང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མའི་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས»［19］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མ་94ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་72«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིན། ཨུ་ཅུན་(俄军)གྱི་དཔྱད་རྩོམ«ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆའི་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་ཁ་སྐོང་མ»［20］ཞེས་པར་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་12ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་9«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིན།སུང་ཧུང་ཝུའུ་(孙宏武)དང་ཁོའུ་ཁོ་ཧུང་(寇克红)གཉིས་ཀྱི«ཀྲང་ཡེ་ཀན་ཀྲུག་དང་ཀའོ་ཐེ་རྫོང་གཉིས་ཀྱི་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས»［21］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་རྫོང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་4ལ་ངོ་སྤྲོད་བསྡུས་པ་རེ་བྲིས་ཡོད།\nཀྲང་ཡའོ་ཀྲུང་(张耀中)གི«གྱིག་ཁྱོན་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས»［22］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་19ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་ཡོད། ཐའེ་ཧུའེ་ལི་(邰惠莉)དང་ཧྥན་ཅུན་ཧྥུའུ་(范军澍)གཉིས་ཀྱི«ལན་གྲུའི་སྐུ་ཞབས་ཧྥན་ལགས་ཀྱིས་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མའི་དཀར་ཆག»［23］ཅེས་པར་ལན་གྲུའི་སྐུ་ཞབས་ཧྥན་ཀུན་ཆིག་གིས་སྒེར་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་24ལ་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་མོ་ཞིག་བྱས་ཡོད། ཀྲང་ཡན་ཆེན་དང་ལི་ཞའོ་ཧུང་(李晓红)གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ«རྨེ་ཅི་རི་བོའི་བྲག་ཕུག་སྒྱུ་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མའི་རྟོག་ཞིབ»［24］ཅེས་པར་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་1མཚམས་སྦྱོར་བྱས་འདུག ཀྲང་ཡན་ཆེན་དང་ཀླུ་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ«ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས»［25］ཞེས་པར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དེ་རུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་3ལ་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས་རེ་བྲིས་ཡོད།\nགོང་གི་དཔྱད་རྩོམ་དེ་དག་གི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། སྐུ་ཞབས་མ་ཏོ་(马德)ཡིས«ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དཀར་ཆག»［26］ཅེས་པའི་དཔེ་དེབ་ལ་གཙོ་སྒྲིག་གནང་སྟེ་པར་དུ་བསྐྲུན་ཡོད། དཀར་ཆག་གི་དེབ་དེ་རུ་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»དང«ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ»གཙོས་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ལ་ཉར་ཚགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཨང་རྟགས་ལྟར་དཀར་ཆག་ཞིབ་མོ་ཞིག་བཀོད་ཡོད།\nཧོང་ཝེ་ཀྲོང་གི་དཔྱད་རྩོམ«རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ཨང་རྟགས་BD.14286—BD.14350ཡི་ཞིབ་གསལ་དཀར་ཆག»［27］ཅེས་པར། «རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ»དཔེ་དེབ་སོ་སོའི་དཀར་ཆག་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་ལ་ཏིང་ཡི་གེར་ཕབ་བསྒྱུར་བྱེད་སྲོལ་ལ་གནད་དོན་མཆིས་པ་བརྗོད་དེ། «ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་BD.14286—BD.14350བར་གྱི་ཡིག་ཆ་རེ་རེའི་དཀར་ཆག་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་ཡིག་ལ་ཏིང་ཡི་གེར་ཕབ་བསྒྱུར་བྱེད་སྲོལ་ཡང་བསྐྱར་དག་པར་བཅོས་ཡོད།\nམ་ཏོ་ཡི«རྒྱལ་ནང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆའི་རྟོག་ཞིབ་ཟིན་ཐོ»［28］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་ཁྲོན་ཆེན་གྲོང་ཁྱེར་པོའོ་ལེ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཤོག་དྲིལ་ཅུང་རིང་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུ་ཉར་གྱི་གོ་རིམ་དང་བཅས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་འདུག་ཅིང་། དེ་ནི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་ཤོག་དྲིལ་དངོས་ཡིན་པར་མ་ཟད་འབྲི་དུས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་825—836བར་ཡིན་པར་གླེང་། གཞན་ཁྲོན་ཆེན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་སན་ཞ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་4ཡི་ཉར་ཚགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་བརྗོད་ཡོད།\nལིའུ་ཞུའེ་ཕིང་(刘雪平)གྱི་དཔྱད་རྩོམ«ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མའི་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས»［29］ཞེས་པར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་2མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ཡོད། ཡུའུ་ཅེན་(于芹)གྱི«ཧྲན་ཏོན་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆའི་མཚམས་སྦྱོར་གནད་བསྡུས»［30］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་བཤམས་སྟོན་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་1ངོ་སྤྲོད་དང་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དགུ་པའི་སྐབས་བྲིས་པར་བཤད་ཡོད། ཁྲུན་པའོ་ལིན་(陈宝林)གྱི«པོའོ་ལེ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མ»［31］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ཁྲོད་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་10མཚམས་སྦྱོར་བྱས་འདུག\nཝུའུ་ཆི་ཡུས་(吴其昱)ལགས་ཀྱི«ཐེ་པེ་ཀྲུང་དབྱང་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་ཆོས་གཞུང་བྲིས་དཔེ་བཞིའི་དཔྱད་པ»［33］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དེར་ཉར་བའི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་3དང«ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ»ཡི་ཡིག་ཆ་1ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད། «ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་གསུམ་ལས་ཨང་རྟགས་7521གཙོ་བོ་བཟུང་ནས་མདོ་དེའི་པར་གཞིའི་སྐོར་བརྗོད་ཅིང་།ཨང་རྟགས་7550དང7549གཉིས«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་གི་སྟོད་ཀྱི་ཆ་དང་སྨད་ཀྱི་ཆ་ཡིན་ཚུལ་གླེང་འདུག གཞན་ཡང་མདོ་འདིའི་སཾ་བོད་རྒྱ་གསུམ་གྱི་སྔགས་ཡིག་ཤན་སྦྱར་གྱིས་རྩོམ་གྱི་ཟུར་བཀོད་དུ་བཞག་ཡོད།\nཧོང་ཝུན་ཧོན་(黄文焕)ནི་རྒྱལ་ནང་ནས་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆར་དག་སྒྲིག་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་གྱི་མཁས་དབང་སྔ་མའི་གྲས་ཡིན། ཁོང་གི«ཧ་སེ་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སྤྱི་བཤད»［34］དང«ཧ་སེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་གཞུང་ཤོག་དྲིལ་མའི་དཀར་ཆག་དང་མཇུག་བྱང»［35］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲོད་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ལ་ཆེད་དུ་དཔྱད་ཞིབ་བགྱིས་མེད་ནའང་། དཔྱད་རྩོམ་སྔ་མར་མདོ་དེ་ཉིད་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་སྟེང་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་དང་། ཕྱི་མར་མདོ་དེའི་ཡིག་ཆ་འགའ་ཤས་ཤིག་རྒྱ་ཡིག་གི་པར་གཞི་ལས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། ཁོང་གི་དཔྱད་རྩོམ་གཞན་ཞིག་སྟེ«ཧ་སེ་བོད་ཀྱི་ཤོག་དྲིལ་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་གཞུང་བྲིས་མའི་དཀར་ཆག་དང་མཇུག་བྱང»［36］ཞེས་པར། ཀན་སུའུ་ས་ཆར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ལ་དཀར་ཆག་ཞིབ་མོ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་བྲིས་པའི་བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་དང་ཞུས་གཏན་གཏོང་མཁན་གྱི་མཚན་ཐོ་ལའང་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད།\nལི་པང་ཆིན་(李邦琴)གྱིས«ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་དག་སྒྲིག་དང་ཡིག་བསྒྱུར་ཟིན་ཐོ»［37］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད། ཝང་ཡའོ་(王尧)ལགས་ཀྱི«བོད་རྒྱ་ཆོས་གཞུང་དཔེ་བསྡུར་དང་ཀློག་འགྲེལ་ཁག་གསུམ་པ‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›»［38］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་མདོ་འདིའི་ནང་དོན་དང་། སྒྲིག་གཞིའི་ཁྱད་ཆོས། ལེགས་སྦྱར་གྱི་མ་དཔེ་དང་བཅས་པའི་ཡིག་རིགས་དུ་མའི་པར་གཞི། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་ཡོད།\nཀྲང་ཀོང་ཏ་(张广达)ཡི«‹སུའུ་ལེན་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་གྱི་དཀར་ཆག›གླེང་བ»［39］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཁྲོད། ས་ཝེ་སུ་ཅི་ཡིས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་ཆག་གང་དེ«སུའུ་ལེན་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་གྱི་དཀར་ཆག»ཅེས་པར་དཔྱད་འཇོག་བྱས་པ་དང་སྦྲགས་ནས། ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆའི་གྲངས་དང་། བྱུང་བའི་དུས། ཤོག་བུའི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་གླེང་ཡོད།\nཧོང་མེན་ཞིན་(黄明信)དང་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ«ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›དང་དེའི་རྒྱ་ཡིག་གི་པར་གཞིར་དཔྱད་པ»［40］ཞེས་པར། ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་ན་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱི་ཤོག་བུའི་ཁྱད་ཆོས་དང་། བྱུང་དུས། ནང་དོན། པར་གཞི་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་བཏང་ནས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞི་ལ་མ་མཐའ་ཡང་རིགས་གཉིས་དང་རྒྱ་ཡིག་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་གི་པར་གཞི་ཕན་ཚུན་བར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ལྡན་པར་བཤད།\nཁྲིན་ནན་(陈楠)གྱི«བོད་བཙན་པོས་ཏུན་ཧོང་དབང་སྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་ཆོས་གཞུང་བཤུ་འབྲིའི་ལས་དོན་དཔྱད་ཞིབ»［41］ཅེས་པར། «ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དཀར་ཆག»ཅེས་པའི་དཔེ་ཆའི་ཁྲོད་ཀྱི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་བཀོད་པའི་བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་དང་ཞུས་གཏན་གཏོང་མཁན་གྱི་མཇུག་བྱང་དཔྱད་གཞི་གཙོ་བོར་བཟུང་ཞིང་ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་P.T.999ཡི་ནང་དོན་དང་སྦྲགས་ཏེ། བོད་བཙན་པོས་ཏུན་ཧོང་དབང་སྒྱུར་སྐབས་སུ་བཤུ་འབྲི་བྱས་པའི་ཆོས་གཞུང་གི་ནང་དོན་དང་། བཤུ་འབྲིའི་གཞི་རྒྱ། བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་གྱི་ཐོབ་ཐང་། ཞུས་གཏན་གཏོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད།\nམ་ཏོ་ཡི«ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆར་བོར་སྟོར་བསྐྱར་དུ་བྱུང་བ་དང་རིམ་བཞིན་གསར་དུ་རྙེད་ཚུལ»［42］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ། སྤྱི་ལོ་1920ལོར་ཏུན་ཧོང་ས་ཆ་ནས་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་བསྡམས་ལོག་93(ཤོག་དྲིལ3000ལ་ཉེ་བ)དང«ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ»ཡི་ཡིག་ཆ་བསྡམས་ལོག་10(ཤོག་ལྡེབ་10000—11000ལ་ཉེ་བ)བོར་སྟོར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་སྐབས་དེའི་ཏུན་ཧོང་མའོ་ཀའོ་བྲག་ཕུག་གི་སྟོད་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་པར་གཞིས་སྡོད་བྱས་པའི་བླ་མ་གཡུ་ཕྲེང་ནོར་(སྤྱི་ལོ་1898ལོར་མའོ་ཀའོ་བྲག་ཕུག་ཏུ་སླེབས། དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་ནང་ས་དེ་ནས་སྐུ་གཤེགས)བརྒྱུད་དེ་བོར་སྟོར་བྱུང་བར་གླེང་ཡོད། གཞན་ཡང«ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ»དང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»གཉིས་ཀྱི་བཤུ་འབྲིའི་དུས་ཚོད་ནི་སྤྱི་ལོ་830ཡས་མས་ཡིན་ཞིང་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་ལས་སྔ་བར་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད།\nབསེ་ཆང་སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ«ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་རྒྱུད་གཞུང་ཡིག་ཆ‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ལ་དཔྱད་པ»［43］ཞེས་པར་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་མཚན་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ཅུང་ཙམ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ས་ཆ་སོ་སོའི་བསྡུ་ཉར་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་། བསྒྱུར་དུས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་སྒྱུར་མཁན་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤཱི་ལ། བོད་ཀྱི་ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་གསུམ་ཡིན་པ། མིག་སྔར་རྩད་ཆོད་པའི་པར་གཞི་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་སྟེ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་P.T.98དང་I.T.J.308གཉིས་དང«བཀའ་འགྱུར»གྱི་པར་གཞི་གཉིས་བཅས་དང་། བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་མདོ་འདི་ཉིད་ལ་རྒྱལ་བློན་འབངས་གསུམ་ཚང་མས་བཤུ་འབྲི་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོས་དད་གུས་ཆེན་པོ་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་ཡོད། ཁོའི་དཔྱད་རྩོམ་གཞན་ཞིག་སྟེ«ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ལྷག་རིང་གི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་བབ་སྤྱི་བཤད»［44］ཅེས་པར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག་གནས་ཚུལ་རགས་ཙམ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།\nཀྲང་ཡན་ཆེན་གྱི«བོད་བཙན་པོས་ཏུན་ཧོང་ནས་ཆོས་གཞུང་བཤུ་འབྲི་བྱེད་པར་དཔྱད་པ»ཞེས་པ་ནི་ཁོང་གི་འབུམ་རམས་པའི་བསླབ་གནས་དཔྱད་རྩོམ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་བཤུ་འབྲི་དང་ཞུས་གཏན་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་དཔེ་བརྗོད་དང་བཅས་ཏེ་རིགས་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་གླེང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་དོན་ཚན་དེ་རུ་ཁོང་གིས“《大乘无量寿宗要经》也称《大无量寿经》《大经》《双卷经》，为净土三经之一。”［45］ཞེས《大乘无量寿宗要经》ནི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིན་པ་ལ《大无量寿经》《大经》《双卷经》བཅས་ཏེ«འཕགས་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིན་པར་གོ་བ་བླངས་པ་ནོར་ཡོད་ལ། «ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ནི་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བདེ་ལྡན་ཞིང་སྦྱོང་བའི་གྲུབ་མཐའི་མདོ་གསུམ་［46］གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པར་ངོས་བཟུང་བ་དེ་བས་ནོར་ཡོད། འདིར་ཁོ་བོས་བློ་གཟུར་བོས་ཡོ་བསྲང་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན།\nཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མཚོན་ན་སྤྱི་ལོ་1916ལོ་ནས་བཟུང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་2016ལོར་ཡང་དབྱིན་ཡིག་གི་ལམ་ནས་བྲིས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་གཅིག་སྤེལ་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་ཉི་ཧོང་དང་། ཨུ་རུ་སུ། ཧྥ་རན་སི། དབྱིན་ཇི་སོགས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ན་ཉར་བའི་ཡིག་ཆ་དག་རེད། ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་འབྲས་ལ་མཚོན་ན་ཉི་ཧོང་གི་ཡི་གེ་ལམ་ནས་སྤེལ་བའི་དཔྱད་འབྲས་ཅུང་མང་ལ། གཞན་འཇར་མན་གྱི་ཡི་གེ་དང་དབྱིན་ཡིག་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་སྤེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་ཡང་མཐོང་དུ་ཡོད།\nཉི་ཧོང་གི་ཨེ་ཞི་ཧཱ་མཱ་རྗེན་ཐཱ་རོ་(石滨纯太郎)ཡི«ཏུན་ཧོང་གི་གནའ་དཔེར་དཔྱད་པ»［47］དང«‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་དཔྱད་པ་ཁ་སྐོང་མ»［48］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་གཉིས་སུ་ཉི་ཧོང་གི་མི་སྒེར་གྱིས་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་འགའ་མཚམས་སྦྱོར་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཡོད། ཨེ་ཞི་ཧཱ་མཱ་རྗེན་ཐཱ་རོ་དང་ཡཱོ་ཞི་མུའུ་ར་ཞོ་ཁེ་(芳村修基)གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ«སྤྱི་ལོ་822ལོ་རྨང་གཞི་བྱས་ཏེ‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›དང་ཡིག་རིགས་གཞན་དག་གི་པར་གཞིར་དཔྱད་པ»［49］ཞེས་པར་ཉི་ཧོང་གི་ལོན་ཀའོ་སློབ་ཆེན་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གཙོ་བོར་བཟུང་ཞིང་། མདོ་འདིའི་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞི་དང་། མན་ཇུའི་ཡི་གེའི་པར་གཞི། སོག་ཡིག་གི་པར་གཞི། རྒྱ་ཡིག་གི་པར་གཞི་བཅས་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་བརྟགས་ཏེ། སོག་ཡིག་གི་པར་གཞི་ནི་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞི་ལས་བསྒྱུར་ཅིང་མན་ཇུའི་ཡི་གེའི་པར་གཞི་ནི་རྒྱ་ཡིག་གི་པར་གཞི་ལས་བསྒྱུར་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད།\nཧྥུ་རྗེ་དྷཱ་ཨ་ཁེ་རཱ་(藤枝晃)དང་ཨོ་ཨེ་ཡཱ་མཱ་ཐཱའེ་ཞོན་(上山大峻)གཉིས་ཀྱི«ཏུན་ཧོང་ནས་བྱུང་བའི‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›བོད་འགྱུར་མར་དཔྱད་པ»［50］ཞེས་པར་ཉི་ཧོང་གི་ཐན་ལེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་ན་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་7ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་མ་ཟད། ཏུན་ཧོང་གི་པར་གཞི་དང«བཀའ་འགྱུར»གྱི་པར་གཞི་གཉིས་བསྡུར་ཏེ། «བཀའ་འགྱུར»གྱི་པར་གཞིའི་གཞུང་དོན་དུམ་མཚམས་29ཡིས་གྲུབ་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་གི་པར་གཞི་རུ«བཀའ་འགྱུར»གྱི་པར་གཞིའི་དུམ་མཚམས་4—7དང་15དང་27བཅས་དུམ་མཚམས་6ཆད་པས་དུམ་མཚམས་23མ་གཏོགས་མེད་པར་བརྗོད།\nནེ་ཞེ་ཨོ་ཁཱ་སོའོ་ཞིས་(西冈祖秀)ལགས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ«པའོ་ཞིས་ཧིས་བསྡུ་ཉར་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་ཡིག་ཆ་དག་གི་བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་དང་ཞུས་གཏན་གཏོང་མཁན་གྱི་མཚན་ཐོ»［51］ཞེས་པར་ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ཡིག་ཆ་P.T.3501ནས་4138བར་གྱི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆའི་བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་དང་ཞུས་གཏན་གཏོང་མཁན་གྱི་མཚན་ཐོ་ཀ་ཕྲེང་ལྟར་རེ་རེ་བཞིན་བཀོད་ཡོད། ཁོང་གི་དཔྱད་རྩོམ་གཞན«ཤ་ཅུ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་གཞུང་བཤུ་འབྲིའི་ལས་དོན་གླེང་བ—‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་བཤུ་འབྲི་གཞིར་བཟུང་བ»［52］ཞེས་པར། ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་སོ་སོའི་ཉར་ཚགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་། མདོ་དེའི་ཡིག་ཆ་རེ་རེའི་མཇུག་གི་བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་དང་ཞུས་གཏན་གཏོང་མཁན་གྱི་མཚན་ཐོ་ལ་སྡོམ་རྩིས་བླངས་ཏེ་མདོ་འདིའི་བཤུ་འབྲིའི་ལས་དོན་གྱི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བར་བཤད་ཅིང་། སྐུ་ཞབས་ཐའོ་མཱ་སུས་བསྒྱུར་འགྲེལ་གནང་བའི«ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ»ཡི་བཤུ་འབྲིའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་དང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་བཤུ་འབྲིའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་P.T.999གཉིས་ཀྱི་ནང་དོན་དང་སྦྲགས་ཏེ། ཆོས་གཞུང་བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། བཤུ་འབྲིའི་ལམ་ལུགས། བཤུ་འབྲིའི་གཞི་རྒྱའི་གནས་ཚུལ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད། གཞན་ཡང་མུས་མཱ་ཁའེ་ཁཱ་ཚ་མུས་(御牧克已)ཀྱི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»［53］དང་ཨཱ་ཁཱ་མ་ཚི་ཀོ་ཞོའོ་(赤松孝章)ལགས་ཀྱི«ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་དང་བདེ་ལྡན་ཞིང་སྦྱོང་བའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་དེབ»［54］དང«ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་དང་བདེ་ལྡན་ཞིང་སྦྱོང་བའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་ཆ»［55］གཉིས་སུ་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»དང་འབྲེལ་བའི་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱུ་ཆའི་སྐོར་གླེང་ཡོད།\nསུའུ་ལེན་གྱི་ཧྲ་ཝེ་ཐིག་སི་ཅི་(沙维特斯基)ཡི་དཔྱད་རྩོམ«ལེ་ཉིན་གུ་ལི་ཤར་ཕྱོགས་ཞིབ་འཇུག་གླིང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ»［56］ཞེས་པ་རུ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་དེར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་202ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་དང་ཤོག་བུའི་ཁྱད་ཆོས་གླེང་ཡོད་པར་མ་ཟད། མདོ་དེ་བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་92དང་ཞུས་གཏན་གཏོང་མཁན་62ཀྱི་རུས་མིང་ཐོ་རུ་བཀོད་འདུག རུས་མིང་རེ་འགའི་མི་རིགས་དང་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་ཡང་དཔྱད་གླེང་བགྱིས་ཡོད། ཡང་ཁོང་གི«ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་བྲིས་དཔེ་སྔ་མའི་སྲོལ་རྒྱུན»［57］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་ལེ་ཉིན་གུ་ལི་ཤར་ཕྱོགས་ཞིབ་འཇུག་གླིང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུ་ཉར་གྱི་གོ་རིམ་དང་ནང་དོན་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ། «ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆའི་ཕྱིའི་རྣམ་པ་དང་། ཤོག་བུའི་ཁྱད་ཆོས། མཇུག་བྱང་གི་ནང་དོན་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་འདུག ལྷག་པར་དུ་ཤོག་བུའི་ཁྱད་ཆོས་གཞིར་བཟུང་ཏེ«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་202ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་བ་དང་བཅུ་གཅིག་གི་དུས་མགོར་བྲིས་པའི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་འདུག\nནོར་ཝེའི་ཞིབ་འཇུག་པ་སི་ཏེན་ཁོ་ནོའུ་(Sten konow)ལགས་ཀྱི«‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་ཡུའུ་ཐིན་ཡི་གེའི་པར་གཞི་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་པར་གཞི་དང་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞིའི་ཕྱོགས་བསྒྲིགས»［59］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡུའུ་ཐིན་ཡི་གེའི་པར་གཞི་དེ་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་ཅིང་། ཡུའུ་ཐིན་ཡི་གེའི་པར་གཞི་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་པར་གཞི་དང་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞི་བཅས་ཕན་ཚུན་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་པར་མ་ཟད། མདོ་དེའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞི་དང་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཤིང་དཔར་གཉིས་བསྡུར་ཏེ་ཕྱི་མའི་ཁྲོད་ཀྱི་དོན་ཚན་བདུན་སྔ་མའི་ཁྲོད་མཐོང་དུ་མེད་པ་ཡང་བརྗོད་ཡོད།\nལྗོར་ཊིས་ཧོལ་ཁིས་(Georgios Halkias)ཀྱི«བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་ཀྱི་དག་ཞིང་གི་ཡིག་ཆའི་བྱུང་འཕེལ་གླེང་བ»［60］ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཤ་ཅུ་རུ«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»བཤུ་འབྲི་དང་ཉར་ཚགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གྱི་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་P.T.999ཡི་ནང་དོན་མཚམས་སྦྱོར་དང་། སྐུ་ཞབས་ཨུ་རེལ་སི་ཏེན་གྱིས(Aurel Stein)སྤྱི་ལོ་1906དང་1908གཉིས་སུ་ཏུན་ཧོང་ནས་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»དང་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་ཁྱེར་ཚུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཡིག་གི«བཀའ་འགྱུར»གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྲོད་བཞུགས་པའི་པར་གཞི་དེ་དབྱིན་ཡིག་དུའང་བསྒྱུར་ཡོད།\nབྷི་རན་རྡོན་རྡོ་ཚོན་(Brandon Dotson)གྱི་དཔྱད་རྩོམ«ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་འོག་བྲིས་པའི་བོད་ཡིག་གི‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›དང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་དག་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ»［61］ཞེས་པར། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཚར་གྲངས་1600བརྒལ་པ་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ཡིག་ཆ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་བརྡ་ནང་དོན་གཅིག་པ་འབྲི་ཚུལ་མི་མཚུངས་པ་དང་ཕྲད་ཀྱི་སྦྱོར་སྟངས་ཁྱད་པར་བ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བགྱིས་ཏེ་བོད་གནའ་རབས་དུས་ཀྱི་དག་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། ཡིག་ཆ་དེ་དག་ནི་སྤྱི་ལོ་820ནས་840བར་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྩ་འཛུགས་དང་འགྲོ་གྲོན་བཏང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་འདུག གཞན་ཡང་བྷི་རན་རྡོན་རྡོ་ཚོན་དང་ལེ་བིས་རྡོ་ནེ་(Lewis Doney)དང་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ་གསུམ་གྱིས་བྲིས་པའི«དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ལ་དཔྱད་པ»［62］ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེ་མི་འགྱངས་པར་པར་བསྐྲུན་བྱེད་པར་གླེང་འདུག\n«ཧྥ་རན་སིའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་དཀར་ཆག»ཏུ་P.T.3500ནས་P.T.4168དབར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡོད་དོ་ཅོག«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»རུ་ངོས་འཛིན་བྱས་མོད།［65］འོན་ཀྱང་། P.T.3500ནས་P.T.4168བར་གྱི་ཡིག་ཆ་668ལ་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ཚེ། དེ་དག་ལས་P.T.3983ནས་P.T.3990བར་གྱི་ཡིག་ཆ་བདུན་དང་P.T.4158བཅས་ནི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»མིན་ཞིང་།［66］P.T.96ལ“《大乘无量寿宗要经》另据拉露：《大宝积经》残卷？”［67］ཞེས«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཙམ་བྱས་མོད། ཡིན་ན་ཡང་P.T.96ནི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»མིན་པར«དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་བཀོད་པ་བསྟན་པའི་མདོ»ཡིན་པར་ཁོ་ཐག་ཆོད་ཡོད།［68］P.T.965ནི“《阿弥陀经》？”［69］ཞེས་«སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་མདོ»［70］ཡིན་པར་སྙམ་པ་དང་ཡང“佛经དམ་ཆོས་ཐོར་བུ”［71］ཞེས་ཆོས་གཞུང་སྤྱི་ཙམ་ལས་བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་ཚན་གང་ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་བཟུང་མེད། དོན་དུ་ཡིག་ཆ་དེ་ནི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་གཞུང་གི་དུམ་མཚམས་ཤིག་རེད།1981ལོར་ཉི་ཧོང་ནས་བསྒྲིགས་པའི«སྐུ་ཞབས་ཨུ་རེལ་སི་ཏེན་གྱིས་བསྡུ་ཉར་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་བྲིས་མའི་ཞིབ་གསལ་དཀར་ཆག་དེབ་ལྔ་པའི»［72］ཁྲོད་དབྱིན་ཇིར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་I.T.J.478ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་མེད་པར་ལུས་ཡོད། ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ན་ཡིག་ཆ་དེ་ནི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་གཞུང་གི་དོན་ཚན་ཞིག་ཡིན།དེ་བས«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་མིན་ཡང་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་དང་། ཡིན་ཡང་མིན་པར་ངོས་བཟུང་བ། གཏན་ནས་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་རིགས་ཡང་བསྐྱར་ཡང་དག་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་སྙམ།\n1981ལོར་ཉི་ཧོང་ནས་བསྒྲིགས་པའི«སྐུ་ཞབས་ཨུ་རེལ་སི་ཏེན་གྱིས་བསྡུ་ཉར་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་བྲིས་མའི་ཞིབ་གསལ་དཀར་ཆག་དེབ་ལྔ་པའི»［73］ཁྲོད་དབྱིན་ཇིར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་I.T.J.478ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་མེད་པར་ལུས་ཡོད། ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ན་ཡིག་ཆ་དེ་ནི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་གཞུང་གི་དོན་ཚན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། དབྱིན་ཇིར་ཉར་བའི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་I.T.J.308ལས་བོར་བརླག་ཏུ་སོང་བའི་ཤོག་ལྡེབ་ཅིག་ཡིན་སྟབས། ཡིག་ཆ་དེ་གཉིས་མ་གཞི་གཞུང་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པས། འདི་འདྲའི་གཞུང་གཅིག་གི་ཡིག་ཆ་ཁ་ཐོར་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུགས་པ་མེད་པར་བསྡེབས་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་འདོད།\nའཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་སོ་སོར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་ཉར་ཚགས་ཀྱི་ཨང་རྟགས་ལྟར་བརྩིས་ན་མིག་སྔར་བསྡོམས་གྲངས་2516ལྷག་ལ་སླེབས་ཡོད་ཅིང་། དབྱིན་ཇི་རུ་660ལྷག་ཉར་ཡོད་པ་དང་། ཧྥ་རན་སི་རུ་666ཨུ་རུ་སུ་རུ་202 ཉི་ཧོང་དུ་8ཙམ་ཉར་འདུག ཀྲུང་གོའི་པེ་ཅིང་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་240དང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དུ་193ལྷག་ཉར་ཡོད་ལ། ཧྲང་ཧེ་དང་། ཐེན་ཅེན། ཐེ་ཝན་སོགས་སུ་ཡང་སྐོར་ཞིག་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་མོད།［74］འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཀྲུང་གོའི་པེ་ཅིང་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་བརྙན་པར་(影印版)གྱི་ལམ་ནས་པར་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་ལས།［75］ཉར་ཚགས་ལས་ཁུངས་གཞན་དག་གི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་ད་ལྟ་ཆ་ཚང་པར་དུ་བསྐྲུན་མེད་པ་ཧྥ་རན་སི་དང་དབྱིན་ཇིར་ཉར་བའི་ཡིག་ཆ་ལྟ་བུ། གཏན་ནས་པར་བསྐྲུན་བྱས་མེད་པ་ཨུ་རུ་སུ་དང་ཉི་ཧོང་དང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་སོགས་ན་ཉར་བ་ལྟ་བུ་མཆིས། དེ་བས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་སོ་སོ་ན་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆ་ཡོད་དོ་ཅོག་གོ་རིམ་ལྡན་པར་བརྙན་པར་གྱི་ལམ་ནས་པར་བསྐྲུན་བྱེད་དགོས་པར་འདོད་དེ། དེ་ནི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་གི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞིའི་ལས་ཀ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་སོ། །\n«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ལ་མཚོན་ན་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་པར་གཞི་ཡོད་པ་ལས། ད་དུང་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞི་དང་། རྒྱ་ཡིག་གི་པར་གཞི། ཡུའུ་ཐིན་ཡི་གེའི་པར་གཞི། སོག་དག་ཡི་གེའི་པར་གཞི། མི་ཉག་ཡི་གེའི་པར་གཞི། ཧུའེ་ཧུའུ་ཡི་གེའི་པར་གཞི། སོག་ཡིག་གི་པར་གཞི། མན་ཇུ་ཡི་གེའི་པར་གཞི། འཇར་མན་ཡི་གེའི་པར་གཞི། དབྱིན་ཡིག་གི་པར་གཞི་སོགས་ཡོད་པས། ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་བའི་པར་གཞི་དེ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ཆོག་(དཔེར་ན«‹ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ›ཡི་ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་བའི་པར་གཞི་ཕྱོགས་བསྒྲིགས»)པར་མ་ཟད། ད་དུང་དེ་དག་དཔེ་བསྡུར་གྱི་ལམ་ནས་དཔྱད་པ་བཏང་སྟེ། སྤྱིར་པར་གཞི་སོ་སོ་དང་བྱེ་བྲག་མིང་བརྡ་རེ་རེའི་འདྲ་ས་དང་མི་འདྲ་ས་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ལེགས་སོ་སྙམ།\nཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆར་ཡིག་ཚང་རིག་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ། སྐད་བརྡ་རིག་པ། གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་རིག་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་རིག་ཚན་སྣ་མང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་དཔྱད་པ་བཏང་ན་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་པ་དང་མཐའ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཏེ། དཔེར་ན། ཡིག་ཆར་དག་སྒྲིག་པར་བསྐྲུན་དང་པར་གཞི་དཔྱད་བསྡུར་དང་མཆན་འགྲེལ་འགོད་པ་སོགས་ཡིག་ཚང་རིག་པའི་ལམ་ནས་དཔྱད་ཞིབ་གནང་ཆོག་པ་ལས། ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་ཆོག་སྟེ།དཔེར་ན། ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་P.T.999རུ“৩།:།སྔུན་ལྷ་སྲས་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བརྩན་གྱི་སྐུ་ཡོན་དུ། །ཤ་ཅུར་རྒྱ་བོད་གྱྀ་དར་མ་ཚེ་དཔག་དུ་མྱེད་པ་(བྲིས)ཏེ། །འབངས་ཕྱོགསུ་ཆོས་གྱྀ་སྦྱིན་བ་ཆེད་པོ་ཁྱབ་པར་མཛད་པར་སྦྱར་ཏེ། །ལུང་ཧུང་སྀའི༹་གཙུག་ལག་[ཁང་གི]དར་མའྀ༹་བཛོད་དུ་བྲུབས…”ཞེས་དང་། ཡིག་ཆ་P.T.3597མཇུག་ཏུ“৩།:།ཚེ་དཔག་དུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ཕོ་འི་མདོ་རྫོགས་སོ།:། ৩།:།བཙན་ཕོ་ལྷ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་དུ་བསྔོསྟེ།བྲིས་པའ།:། ৩།:།ཡམ་ལྷ་སྦྱིན་བྲིས་།:།”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། ཡང་P.T.98“৩།།ཚེ་དཔག་དུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འི༹་མདོ་རྫོགས་སོ།།৩།།ཡོན་བདག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་འ༹བའ༹་ཙེ་སྱོང་གི་སྐུ་རིམ་གྲོར་བཞེངས་གསོལ་པ་ལགས། ཚེ་དབང་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་བར་གྱུར་ཅིག།”ཅེས་བྲིས་ཡོད་པ་སོགས་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་ནམ་སྐུའི་རིམ་གྲོ་སྒྲུབ་ཆེད་དུ་ཆོས་གཞུང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»འབྲི་བཞེངས་གནང་ཞིང་།སྤྱིར་བཏང་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཡིག་ཆའི་མཇུག་བྱང་དུ་ཆོས་གཞུང་དེ་བཤུ་འབྲི་བྱེད་མཁན་དང་དེར་ཞུས་གཏན་གཏོང་མཁན་གྱི་མཚན་ཐོ་བཀོད་ཡོད་ལ།དེའི་གྲས་སུ་བོད་དང་རྒྱ། སོག་དག་མི་རིགས་སོགས་མི་རིགས་མང་པོའི་མིའི་མཚན་ཐོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པས། གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དེ་ལྟ་བུ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་སྐབས་དེའི་ནང་བསྟན་དར་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་བསྟན་དང་སྤྱི་ཚོགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་ཆོག སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ལམ་ནས་དཔྱད་པ་གཏོང་ཆོག་པ་དཔེར་ན། «ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་བོད་ཡིག་གི་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་སོ་སོའི་བར་གྱི་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་དང་།ཚིག་སྦྱོར་སྤེལ་ལུགས། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རྣམ་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ནང་དོན་སོགས་ལ་ཞིབ་བསྡུར་བྱེད་ཆོག་པ་དང་། བོད་འགྱུར་མའི་པར་གཞི་དང་ཡིག་རིགས་གཞན་གྱི་པར་གཞིའི་དབར་དུའང་དེ་བཞིན་དུ་བསྡུར་ཆོག་པས་དེར་བོད་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་དང་ཆོས་གཞུང་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན། གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་རིག་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ཤོག་བུ་དང་སྣག་ཚའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་བརྟགས་ཏེ་ཤོག་བུའི་ཡོང་ཁུངས་དང་ལོ་ཚིགས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཆོག་སྟེ། དཔེར་ན། སཱམ་བཱན་སུ་ཆི་ཁུ་(Sam van Schaik)སོགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི«ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་ཆ་བྲིས་མ་དང་མཚོན་ལྡན་རི་མོ་དང་སྐྱ་བྲིས་རི་མོ—དངོས་རྫས་དང་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྲིས་དཔེ་དང་ཆོ་གའི་མཆོད་རྫས་ལ་བརྟགས་པ»ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་འཕྲུལ་ཆས་སམ་ལག་ཆ་སྤྱད་དེ་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆའི་ཤོག་བུ་དང་སྣག་ཚའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ལ་གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་རིག་པའི་ལམ་ནས་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །［76］\nགོང་ནས་ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་བརྒྱའི་རིང་(1916—2016)གི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་ཚུལ་དཔྱད་གླེང་དང་། དེའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་མ་འོངས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་དང་དེའི་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་རགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་མོད། འོན་ཀྱང་།འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་ལ་ལ་ཁོ་བོས་མཐོང་མེད་ཀྱང་སྲིད་པ་དང་རྩོམ་འདིའི་དཔྱད་གཞིའི་གྲས་སུའང་ཚུད་མེད་པར་ངེས་པས། དེའི་རིགས་རྗེས་སོར་གོ་སྐབས་ལྡན་ཚེ་ཁ་གསབ་བྱེད་ངེས།\n［1］ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ལ«བཀའ་འགྱུར»གྱི་པར་གཞི་རྣམས་སུ«འཕགས་པ་ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཞེས་མཚན་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། ནམ་རྒྱུན་ངག་ལ་ཁྱེར་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་མཚན་དེ་བསྡུས་ནས«ཚེ་མདོ»ཞེས་སུའང་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། རྩོམ་འདི་རུ་གཅིག་གྱུར་དུ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་མཚན་བྱང་འབྲི་སྟངས་ལྟར་བྲིས་ཡོད།\n［2］བལ་བོ་ནས་རྙེད་པའི«ཚེ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཡི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་པར་གཞི་དེ་ད་ལྟ་བྷང་ག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡ་གླིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་དབྱིན་ཇིའི་ཁེམ་བྷི་རེ་རྗི་(Cambridge)སློབ་ཆེན་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཡོད།Sten konow,The Aparimitāyuh Sutra The old Khotanese Version together with the SansKrit Text and Tibetan Translation, A. F.Rudolf Hoernle,Manuscript Remains of Buddist Literature Found In Eastern Turkestan, Volume I,Reprint 1970 of the Edition Oxford1916,Printed in the Netherlands. 1970:289—329 Max Walleser,AparimitāyurJnānanāmamahāyānasūtram,Nach einer nepalesischen SanskritHandschrift mit der tibetischen und chinesischen Version, Sitzungsberichte der Heidelberger Alkademie der Wissenschaften, philosophischhistorische Klasse,Vol.7(Heidelberg:Carl Winter’s Universitätsbuchhandlung,1916.)\n［3］རྒྱ་ཡིག་ཏུ་འགྱུར་དཔེའི་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་སྔ་མ《大乘无量寿宗要经》ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆ་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་མ་གཏོགས་མི་བཞུགས། སྒྱུར་མཁན་དང་བསྒྱུར་དུས་ཀྱི་སྐོར་གསལ་བོ་ཤེས་ཀྱིན་མེད། 左丽萍《敦煌〈大乘无量寿经〉写本考暨俗字汇辑》[D].硕士学位论文，金华:浙江师范大学，2014年6月。འགྱུར་དཔེའི་རིགས་གཉིས་པ་ནི་པེ་སོན་དུས་ཀྱི་ཧྥ་ཐན་གྱིས་བསྒྱུར་པའི་《佛说大乘圣无量寿决定光明王如来陀罗尼经》ཞེས་པ་དེའོ། །西天中印度摩伽陀国那烂陀寺传教大师三藏赐紫沙门臣法天奉诏译《佛说大乘圣无量寿决定光明王如来陀罗尼经》，《大正新修大藏经》[Z].第19 册No.0937.\n［4］［59］Sten konow,The Aparimitāyuh Sutra The old Khotanese Version together with the SansKrit Text and Tibetan Translation,A. F.Rudolf Hoernle,Manuscript Remains of Buddist Literature Found In Eastern Turkestan, Volume I,Reprint 1970 of the Edition Oxford1916,Printed in the Netherlands. 1970:296—329:289—329.\n［10］“I found the publications ofMax Walleser, including his study and translation ofatext from nepal,theAparimitāyuḥ-sūtra (an english translation of Walleser’s german is appended here). ” Richard K.Payne. Aparimitāyus:“Tantra”and“Pure land”in Medieval Indian Buddhism?Pecific World (Third Series) (2007) Issue: 9:273.\n［11］དབྱིན་ཡིག་ལ་འགྱུར་རིགས་གསུམ་ཡོད། གཅིགསི་ཏེན་ཁོ་ནོའུ་ལགས་ཀྱིས་ཡུའུ་ཐིན་ཡི་གེ་ལས་བསྒྱུར་པའི་འགྱུར།Sten konow,The Aparimitāyuh Sutra The old Khotanese Version together with the SansKrit Text and Tibetan Translation,A. F.Rudolf Hoernle,Manuscript Remains of Buddist Literature Found In Eastern Turkestan, Volume I,Reprint 1970 of the Edition Oxford1916,Printed in the Netherlands. 1970:296—329གཉིས།རེ་ཆ་ཏི་ཕེ་ནེས་འཇར་མན་ཡི་གེ་ལས་བསྒྱུར་པའི་འགྱུར།RichardK.Payne.Aparimitāyus:\n“Tantra”and“Pure land”in Medieval Indian Buddhism?Pecific World (Third Series) (2007) Issue: 9:290—299.གསུམ། ལྗོར་ཊིས་ཧོལ་ཁིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་གི«བཀའ་འགྱུར»ལས་བསྒྱུར་པའི་འགྱུར་བཅས་སོ།།Georgios Halkias,Luminous Bliss: A Religious History of Pure Land Literature in Tibet.University of Hawaii Press,2013:71—75\n［12］མཚོ་སྔོན་ཡུལ་ཤུལ་ལེབ་ཁོག་ཏུ་བྲག་བརྐོས་ཀྱི«ཚེ་དཔག་དུ་མྱེད་པའི་མདོ»ཞེས་པ་ཡོད་ཅིང་དེ་གཤམ་གྱི་དེབ་གསུམ་དུ་ཕབ་བཤུས་བྱས་ཡོད། གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། «བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆའི་ཚིག་དོན་ཀུན་ཁྲོལ» ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2001:187—189ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན། «བོད་ཡིག་རྡོ་རིང་ཞིབ་འཇུག» བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2012:113པ་ཚབ་པ་སངས་དབང་འདུས། «སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་མ་ཡིག་དག་བཤེར་དང་དེའི་ཚིག་འགྲེལ་དྭངས་སང་གངས་ཆུ» ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2013:122—123\n［13］“«སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར»གྱི་རྒྱུད་སྡེ་པོད« བ»ཡི་ཁྲོད་དུ«འཕགས་པ་ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»ཚར་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་སྔ་མ་དེར‘ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མདོ་ཨོཾ་གསུམ་མ’དང་། ཕྱི་མ་དེར‘ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཟུངས་ཨོཾ་གཉིས་པུཎྱེ་མེད་པ’ཞེས་སྔགས་ཡིག་ལ་བལྟས་ནས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ཡོད། གཟུངས་འདུས་པོད«ཨེ»ཡི་ཁྲོད་དུ་ཚར་གཅིག་ཡོད་ཅིང་དེ་ནི‘ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མདོ་ཨོཾ་གསུམ་མ’ཡིན།”བསེ་ཆང་སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ།«བཀའ་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་དང་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་ལ་དད་མོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ» «མདོ་སྨད་ཞིབ་འཇུག»གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ། ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016:43\n［42］［64］马德《敦煌遗书的再度流失与陆续面世》[J].《敦煌学辑刊》，2015（3）:28—32:“如果按1920年那次清点后运到兰州的‘1 打66 斤’推算，现存的8800多页实际上是‘8打’。还有‘2 打’即2000多页，以及93梱卷式《大乘无量寿宗要经》则不知去向；而无论莫高窟寺院或民众教育馆，都没有后来向敦煌研究院或敦煌市政府移交这‘2 打’与‘93梱’的任何记录。这就是说，这2000多页梵夹式《十万般若颂》和93梱《大乘无量寿宗要经》全部没有保存下来。这就是令人痛心疾首的1920年之后敦煌遗书的再度大规模流失！”29.\n［46］1.«འཕགས་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»(བོད་འགྱུར་མའི་མཚན་བྱང)ནི་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བདེ་ལྡན་ཞིང་སྦྱོང་བའི་གྲུབ་མཐའི་མདོ་གསུམ་ཞེས་པའི་གྲས་ལས་མདོ་རྒྱས་པ་དེ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་ཏུ་འགྱུར་དཔེའི་རིགས་12ཡོད་པར་གྲགས་ཤིང་། དེ་དག་ལས་7བོར་བརླག་ཏུ་སོང་བ་དང་ད་ལྟ་དངོས་སུ་མཇལ་དུ་ཡོད་པ་5ཡོད། ཧན་ཤར་མའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཆེན་ལོ་ཀ་སེ་མས་(支娄迦谶)འགྱུར《无量清净平等觉经》དང་།རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་དུས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཆེན་ཀྲི་ཆན་(支谦)གྱིས《阿弥陀三耶三佛萨楼佛檀过度人道经》ཚོའོ་བེའི་དུས་ཀྱི་ལོ་ཆེན་སན་གྷ་བར་མན(康僧铠)གྱི་གྱུར《无量寿经》ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཆེན་བོ་དྷི་རུ་ཚིའི་(菩提流志)འགྱུར《大宝积经•无量寿如来会》པེ་སོན་དུས་ཀྱི་ལོ་ཆེན་དྷརྨ་བྷ་དྲ(法贤)ཡི་འགྱུར《大乘无量寿庄严经》བཅས་སོ། ། བདེ་ལྡན་ཞིང་སྦྱོང་བའི་གྲུབ་མཐའི་ཁྲོད་ཤུགས་རྐྱེན་དང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེས་ཆེ་བ་ནི་ལོ་ཆེན་སན་གྷ་བར་མན་གྱི་འགྱུར་ཡིན་ཞིང་། དེར་བམ་གྲངས་གཉིས་ཡོད་པས་བམ་གྲངས་གཉིས་ཅན་(双卷经)ཞེས་ཀྱང་བརྗོད།2.«ལུས་འཕགས་མོ་ལ་གསུངས་པ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་སྒོམ་རིམ་བསྟན་པའི་མདོ»《观无量寿经》ལ་བོད་ཡིག་གི་འགྱུར་མེད། དུས་རབས་ལྔ་པའི་ལེའུ་སོན་སྐབས་སུ་(宋元嘉年中424—442)ལོ་ཙཱ་བ་ཀཱ་ལ་ཡ་སས(畺良耶舍)ཞེས་པར། ཅན་ཡན་ས་ཆ(建业དེང་གི་ཅང་སུའུ་ནན་ཅིང)རུ་སིན་ཧན(僧含)བྱ་བས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པར་བསྐུལ་ཏེ། ཁོང་གིས་ངག་ཐོག་ནས་གསུངས་ཤིང་སིན་ཧན་གྱིས་ཡི་གེར་བཀོད་པར་བཤད། ལེའུ་སོན་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དྷ་རྨ་མི་ཏྲས་(昙摩密多)ཀྱང་བསྒྱུར་པར་གྲགས་མོད་དེར་དེང་གི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་ཆ་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་མེད།གཞན་ཧྥ་ཧོན་(法护356—442)ཞེས་པ་མདོ་འདིའི་སྒྱུར་མཁན་དངོས་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་མཁན་ཡང་ཡོད།མདོ་འདིའི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་པར་གཞི་རྙེད་དུ་མེད་ཅིང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་མདོ་གཞན་རྣམས་སུའང་མཚན་བཀོད་པ་མཐོང་དུ་མེད་པས་དེང་སང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་མདོ་འདི་རྒྱ་གར་ནས་བཀའ་སྡུད་མཛད་པའི་དོན་དེ་བཀག་ནས་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཡང་ན་ཀྲུང་གོ་ནས་གྲུབ་པའི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད། 3.«འཕགས་པ་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ»(བོད་འགྱུར་མའི་མཚན་བྱང)ནི་བདེ་ལྡན་ཞིང་སྦྱོང་བའི་གྲུབ་མཐའི་མདོ་གསུམ་ཞེས་པའི་གྲས་ཀྱི་མདོ་བསྡུས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་ཡིག་གི་འགྱུར་དཔེ་ལ་སྤྱིར་བཏང་གི་གྲགས་ཚོད་ལྟར་ན་རིགས་3ཡོད་པ་དང་། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་རིགས་4ཡོད་པར་བརྗོད། ལོ་ཙཱ་བ་ཀུ་མ་ར་ཤྲཱིས(鸠摩罗什)སྤྱི་ལོ་402ལོར་བསྒྱུར་པའི《阿弥陀经》དང་། ལེའུ་སོན་དུས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གུ་ན་བྷ་དྲའི་(求那跋陀罗)འགྱུར《小无量寿经》 ཐང་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་ལོ་ཆེན་ཧྱན་ཙང་(玄奘)གི་འགྱུར《称赞净土佛摄受经》ཆིན་ཕྱི་མའི་(后秦)དུས་སུ་བསྒྱུར་པར་གྲགས་པའི《阿弥陀经偈颂》བཅས་སོ། །འདི་དག་ལས་ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཀུ་མ་ར་ཤྲཱིའི་འགྱུར་དང་ཧྱན་ཙང་གི་འགྱུར་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཀུ་མ་ར་ཤྲིའི་འགྱུར་དེ་ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས་དང་ངག་ལ་ཀློག་བདེ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་རྒྱས་ཡོད།\n［50］[日]藤枝晃（Fujieda Akira）、上山大峻（Ueyama Daisyun）的《藏译〈无量寿宗要经〉之敦煌写本》[J].《经典》1962（23）\n［58］Max Walleser, Aparimitāyur Jnānanāmamahāyānasūtram, Nach einer nepalesischen SanskritHandschrift mit der tibetischen und chinesischen Version, Sitzungsberichteder Heidelberger Alkademie der Wissenschaften, philosophischhistorische Klasse,Vol.7\n(Heidelberg:Carl Winter’s Universitätsbuchhandlung,1916.)\n［60］Georgios Halkias,Luminous Bliss: A Religious History of Pure Land Literature in Tibet.University of Hawaii Press,2013:68—75.\n［61］Brandon Dotson. Misspelling “Buddha”: The ofcially commissioned Tibetan Aparimitāyur-nāma mahāyāna-sūtras from Dunhuang and the study of Old Tibetan orthography,Bulletin of the School of Oriental and African Studies / Volume 79 / Issue 01 / February 2016:129—151.\n［62］Dotson, Brandon and Lewis Doney, in cooperation with Dongzhi Duojie. Forthcoming.A Study of the Aparimitāyur-nāma mahāyāna-sūtras Kept in the British Library.\n［66］P.T.3983ནས་P.T.3990བར་གྱི་ཡིག་ཆ་བདུན་ནི«འཕགས་བ་ཤེས་རབ་གྱྀ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱྀན་པའི་སྙིང་པོ»ཡིན། P.T.4158ཡིག་ཆ་འདིར་ངོས་འཛིན་བྱས་དཀའ་མོད། གང་ལྟར«ཚེ་མདོ»མིན་པ་གཞུང་གི་ཚིག་ཕྲེང་དུ“ཀེའུ་ཤྀ་ཀ”ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པས་སོ། །\n［68］བསེ་ཆང་སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། «ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས‹དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་བཀོད་པ་བསྟན་པའི་མདོའི›P.Tཡིག་ཆ་ཁ་འཐོར་རྣམས་ཀྱི་དག་བསྒྲིགས་དང་དཔྱད་པ» «མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ»2017(1):58.\n［72］［73］Edited by the Seminar on Tibetan:A Catalogue of the Tibetan Manuscriots Collected by Sir Aurel Stein Part Five,The Toyo Bunko,1981:106: 106.\n［76］Sam van Schaik ,Agnieszka Helman-WaZny, Renate NÖller,Writing, painting and sketching at Dunhuang: assessing themateriality and function of early Tibetan manuscripts and ritual items, Journal of Archaeological Science 53 (2015) :110—132.


Terdzo-CHA-011 - Rinchen Terdzö\nbla ma bstan gnyis skor gsum gyi snying po zab tig mthong ba rang grol gyi spros med sgrub pa'i phrin las\nVolume6(ཆ) / Pages 235-246 / Folios 1a1 to 6b5\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume6> Text #12 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. bla ma bstan gnyis skor gsum gyi snying po zab tig mthong ba rang grol gyi spros med sgrub pa'i phrin las. In Rin chen gter mdzod chen mo pod drug pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 6) by 'jam mgon kong sprul, 235-246. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2018.\nces pa'ang rigs kun khyab bdag gter chen bla ma rin po ches bka' lung gis rjes su gnang ba ltar zab chos 'di dag gi snod ldan pad+ma gar dbang blo gros mtha' yas kyis gter gzhung nyid las khyer bder zur bkol du bsdebs pa dge legs 'phel//\n༄༅། །བླ་མ་བསྟན་གཉིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཟབ་ཏིག་མཐོང་བ་རང་གྲོལ་གྱི་སྤྲོས་མེད་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་བཞུགས་སོ།། ཁྱབ་བདག་པདྨ་ཀུན་ཏུ་འཆང་། །འགྲོ་ངོར་རིག་པ་འཛིན་པའི་ཚུལ། །བསྟན་གང་དད་བརྒྱས་སྙིང་དབུས་སུ། །བཀོད་ནས་སྒྲུབ་ཕྲིན་རྣམ་གསལ་བྱ། །བླ་མ་སྐུ་གསུམ་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པས། གཞུང་ལས། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས༔ རང་ཉིད་ནུས་དང་ལྡན་པར་བསྙེན༔ ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཐོག་མར་སྤྲོས་མེད་ལུས་དཀྱིལ་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དོན་བསྙེན་པའི་རིམ་པ་བྱ་དགོས་པས་རྟེན་དང་མཆོད་གཏོར་སྤྱི་མཐུན་བཤམ། ཕྲིན་ལས་དངོས་ལ་གསུམ། སྔོན་འགྲོ །དངོས་གཞི། རྗེས་སོ། །དང་པོ་ལའང་གསུམ་ལས་ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། ན་མོ༔ རིག་པ་རང་ཤར་སྐུ་གསུམ་ལྷ་ཚོགས་ལ༔ གཉིས་མེད་ཁྱབ་གདལ་ངང་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི༔ གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་འགྲོ་རྣམས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར༔ ཟབ་གསང་སྙིང་པོ་བསྒྲུབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་དོ༔ ལན་གསུམ། གཉིས་པ་བགེགས་བསྐྲད་ཅིང་མཚམས་བཅད་པ་ནི། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་རྡོ་རྗེ་ཧེ་རུ་ཀ་མཐིང་ནག་རྡོ་རྗེ་དང་དུང་ཁྲག་བསྣམས་པ་ཁྲོ་གཏུམ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་སྐུར་གྱུར། བགེགས་གཏོར་ཡོད་ན་བྱིན་རླབས་དང་མགྲོན་འགུགས་པ་སྔགས་བསྔོ་རྣམས་སྤྱི་མཐུན་བྱ། རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་མི་དགོས། གང་ལྟར། ཧཱུྃ༔ མཉམ་ཉིད་ངང་གིས་ཁྲོས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས༔ གཉིས་སྣང་བགེགས་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་བསྐྲད༔ ཡེ་ཤེས་མཚོན་ཆ་མེ་དཔུང་ཁྲོ་ཚོགས་བཅས༔ གཞོམ་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲུང་འཁོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ༔ ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ བཛྲ་ཛྭ་ལ་ཀྲོ་དྷ་རཀྵ་ཧཱུྃ་བྷྲཱུྃ༔ གསུམ་པ་བདག་གནས་མཆོད་རྫས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ བླ་མ་སྐུ་གསུམ་བདེ་གཤེགས་རིག་འཛིན་ཚོགས༔ དབྱིངས་ནས་བརྩེར་དགོངས་ཡེ་ཤེས་བྱིན་ཆེན་ཕོབ༔ སྣོད་བཅུད་བཀོད་པ་ལྷུན་རྫོགས་འདོད་ཡོན་སྤྲིན༔ མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་རློབས༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གུ་རུ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ཛྙཱ་ན་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱ༔ ཧྲཱིཾ་ཧྲཱིཾ་ཕེཾ་ཕེཾ༔ ཞེས་པས་བྱིན་དབབ། ཨོཾ་སརྦ་མ་ཧཱ་པཱུ་ཛ་མུ་དྲ་ས་མ་ཡེ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ བཛྲ་སྥ་ར་ཎ་ཁཾ༔ ཞེས་པས་མཆོད་རྫས་བརླབ་བོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་གསུམ། བསྐྱེད་བཟླས་དག་པ་དྲན་པ་འོ། །དང་པོ་ལ་དམ་ཚིག་པ་བསྐྱེད་པ་ནི། ཨ༔ དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་སྟོང་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ༔ ཀུན་སྣང་ཡེ་ཤེས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྤྲིན༔ ཟུང་འཇུག་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུ་ཡི་འོད་ཟེར་གྱིས༔ གཟུང་འཛིན་དངོས་ཀུན་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ངང༔ ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་འོག་མིན་གསང་བའི་ཞིང༔ རྡོ་རྗེའི་སྲུང་འཁོར་དུར་ཁྲོད་བཀོད་པའི་དབུས༔ རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་ལུས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང༔ ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་གཟི་བྱིན་འབར༔ ལྟེ་བར་ཆུ་སྐྱེས་ཉི་ཟླའི་གདན་གྱི་སྟེང༔ ཡིད་ཆོས་རྣམ་དག་པདྨ་ཀུན་ཏུ་འཆང༔ བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ནམ་མཁའ་དྭངས་པའི་མདངས༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཁྲོ་འཛུམ་སྤྱན་གསུམ་གཡོ༔ ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་རྡོར་དྲིལ་ཐུགས་ཀར་བསྣོལ༔ གཉིས་མེད་སྦྱོར་ཡུམ་སྟོང་ཆེན་དབྱིངས་ཕྱུག་མ༔ དཀར་གསལ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་འཛིན་ཡབ་དང་འཁྱུད༔ གཉིས་ཀ་དར་དང་རིན་ཆེན་རུས་པས་བརྒྱན༔ ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་བསམ་ཡས་འཕྲོ་འདུའི་ཀློང༔ རྡོ་རྗེ་པདྨའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་རོལ་པ་ཡིས༔ ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་མཆོག་གི་གཟི་བྱིན་འབར༔ དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་གསལ༔ ཧཱུྃ༔ རིགས་ཀུན་ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཡི་དབྱིངས༔ རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་ལྔ་ལྡན་གྲོང་ཁྱེར་དབུས༔ ཕུང་པོ་འབྱུང་བ་རྣམ་དག་ཐོད་ཕྲེང་ལྔ༔ ཁ་སྦྱོར་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་རྫོགས༔ རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་བའི་དབང་པོའི་ཐིག་ལེ་རུ༔ ཚོགས་བརྒྱད་གཟུང་འཛིན་གནས་སུ་དག་པའི་རྩལ༔ སྤྲུལ་པའི་སྐུར་སྣང་མཚན་མཆོག་རྣམ་པ་བརྒྱད༔ རིགས་ཀྱི་ཡུམ་བཅས་གཟི་བྱིན་ལམ་མེར་བཞུགས༔ ལྔ་ལྡན་འཁོར་ལོའི་ཕྱོགས་མཚམས་སྟེང་འོག་བཅུར༔ རྟོག་ཚོགས་རང་གྲོལ་ཐུབ་དབང་པདྨ་འབྱུང༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི༔ བདེ་གཤེགས་རིག་འཛིན་ཚོམ་བུའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར༔ ཁམས་གསུམ་དག་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་དྲུག་ཏུ༔ ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་འགྲོ་འདུལ་གུ་རུ་དྲུག༔ ཡན་ལག་ཚིགས་མཚམས་ལུས་ཀྱི་ཆོས་བཞི་དང༔ ལྟ་བ་དག་པ་ཁྲོ་ཆེན་ཡུམ་དང་བཅས༔ གཞན་ཡང་སྟེང་འོག་བར་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ༔ སྣང་སྲིད་རྣམ་དག་རྩ་གསུམ་རབ་འབྱམས་ལྷ༔ སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་རྣམ་འགྱུར་ཅིར་ཡང་སྟོན༔ མདངས་གསལ་མ་འགག་འོད་སྐུར་ལམ་མེར་གསལ༔ ཧཱུྃ༔ དེ་ལྟར་གསལ་བའི་ཕྱི་ནང་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི༔ གནས་གསུམ་མི་ཕྱེད་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས༔ ཡི་གེ་གསུམ་མཚན་འབར་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས༔ མཁའ་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་སྤྱན་དྲངས་གྱུར༔ ཡེ་ཤེས་པ་གཞུག་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ དོན་དམ་དབྱིངས་ལ་གཤེགས་བཞུགས་མ་དམིགས་ཀྱང༔ ཀུན་འབྱུང་གཉིས་སྣང་དྲི་མ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར༔ སྐུ་གསུམ་བླ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་འདིར་གཤེགས་དགྱེས་པར་བཞུགས༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གུ་རུ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ཨེ་ཧྱེ་ཧི༔ བཛྲ་ས་མཱ་ཛ༔ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོ༔ ས་མ་ཡ་ཏིཥྛནྟུ༔ དབང་བསྐུར་ཞིང་རྒྱས་གདབ་པ་ནི། སླར་ཡང་དབང་ལྷ་རིགས་ལྔ་སྤྱན་དྲངས་ནས༔ ཡབ་ཡུམ་སྙོམས་ཞུགས་བདེ་བའི་རྒྱུན་ཆེན་པོས༔ རྡོ་རྗེའི་དབང་བསྐུར་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དག༔ ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་རིགས་ལྔའི་ཕྱག་རྒྱར་རྫོགས༔ ཧཱུྃ་ཨོཾ་ཏྲཱཾ་ཧྲཱིཿཨཱཿཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མི༔ སུ་ར་ཏཱ་སཏྭཾ་ཨ་ཧཾ༔ ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ན་མོ༔ སྐྱེ་འགག་འགྱུར་མེད་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་འཆང༔ ཕྲིན་ལས་ཡོངས་རྫོགས་ལོངས་སྐུ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ༔ རང་བྱུང་རིག་རྩལ་སྤྲུལ་པའི་མཚན་མཆོག་བརྒྱད༔ སྐུ་གསུམ་བླ་མའི་ཚོགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ཨ་ཏི་པཱུ་ཧོ༔ པྲ་ཏཱིཙྪ་ཨ་ལ་ལ་ཧོ༔ མཆོད་པ་འབུལ་བ་ནི། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཉེར་སྤྱོད་ཀུན་བཟང་འདོད་ཡོན་ཕྱག་རྒྱ་གར༔ བདེ་ཆེན་ཏིང་འཛིན་རྨད་བྱུང་བསྟོད་པའི་དབྱངས༔ སྐུ་གསུམ་བླ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ལ་འབུལ༔ མཆོད་བཞེས་དམ་སྐོངས་དབང་དང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གུ་རུ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་མ་ཧཱ་པཱུ་ཛ་པྲ་ཏཱིཙྪ་ཧོ༔ པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་རཀྟ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི༔ བསྟོད་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ མ་བཅོས་སྤྲོས་བྲལ་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ༔ བདེ་ཆེན་ལོངས་སྤྱོད་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ༔ པད་སྡོང་ལས་འཁྲུངས་བླ་མ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ སྐུ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ གཉིས་པ་བཟླས་པ་ལ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་འཛབ་དགོངས་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་ཐུགས་ཀར་ཉི་ཟླའི་དབུས༔ ཧཱུྃ་མཐར་གསང་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་བསྐོར༔ རྩེ་གཅིག་སེམས་བཟུང་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལས༔ མི་གཡོ་ཏིང་འཛིན་དགོངས་པ་མངོན་དུ་གྱུར༔ དེ་ལས་སྔགས་ཕྲེང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་བྱུང༔ གནས་ལྔའི་ཐོད་ཕྲེང་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་དུ་ཞུགས༔ གསང་བ་ནས་བརྒྱུད་མགལ་མེ་ལྟ་བུར་འཁོར༔ བདེ་སྟོང་ཉམས་འབར་ཡེ་ཤེས་གཟི་བྱིན་རྒྱས༔ སྤྲུལ་པའི་མཚན་མཆོག་བརྒྱད་ཀྱི་ཐུགས་དམ་བསྐུལ༔ སོ་སོའི་སྐུ་ལས་རིགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོས༔ འཁོར་འདས་ཀུན་ཁྱབ་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ༔ ཚུར་འདུས་བདག་ཐིམ་བྱིན་རླབས་ནུས་སྟོབས་འབར༔ སླར་ཡང་བདེ་གཤེགས་རིག་འཛིན་གུ་རུ་དྲུག༔ སྒོ་སྐྱོང་རྩ་གསུམ་རབ་འབྱམས་འོད་ཟེར་གྱིས༔ སྣང་གྲགས་རྟོག་ཚོགས་ལྷ་སྔགས་ཡེ་ཤེས་ངང༔ མཆོག་ཐུན་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གྱུར༔ ཅེས་པའི་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་ལ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བླ་སྒྲུབ་ཀུན་གྱི་ཡང་སྙིང་རྡོ་རྗེའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཅུ་གཉིས་པ་བཟླས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་བཟླ་སྟེ། ཚད་ནི་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །ཞར་བྱུང་ཚེ་སྒྲུབ་སྦྱོར་བར་འདོད་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་གི༔ ཐུགས་ཀར་པདྨ་ཉི་མ་ཟླ་བའི་སྟེང༔ རིག་པ་མི་འགྱུར་ཡེ་ཤེས་ཚེ་དཔག་མེད༔ དམར་གསལ་མཉམ་གཞག་བདུད་རྩིའི་ཚེ་བུམ་བསྣམས༔ རང་འོད་ཡུམ་འཁྱུད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ༔ པདྨ་རཱ་གའི་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་འགྱེད༔ དེ་ཡི་ཐུགས་དབུས་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་སྦུབས༔ ཧྲཱིཿམཐར་ཚེ་ཡི་རིག་པས་བསྐོར་བ་ལས༔ ལྷ་མོ་མགྱོགས་མ་ཉི་ཟེར་རྡུལ་ལྟར་འཕྲོས༔ འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་མེར་མེར་ཤིག་ཤིག་གཡོས༔ བླ་ཚེ་འཕྲོག་པའི་འབྱུང་པོ་ཟིལ་གྱིས་མནན༔ སྣོད་བཅུད་དྭངས་མ་རང་དབང་མེད་པར་འཕྲོག༔ རྩ་གསུམ་རབ་འབྱམས་བདེ་ཆེན་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ༔ འོད་ཟེར་བདུད་རྩིའི་རྣམ་པར་ཆར་ལྟར་བབས༔ བདག་དང་སྒྲུབ་པའི་རྫས་ལ་ཐིམ་པ་ཡིས༔ བླ་སྲོག་སོར་ཆུད་འབྱུང་ལྔའི་ནུས་སྟོབས་འཕེལ༔ རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཚེ་དང་ལང་འཚོ་འབར༔ ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར༔ ཅེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་བཏབ་ལ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་སརྦ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བཟླ་སྟེ་ཚད་ནི་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་མོ། །བཟླས་པའི་མཇུག་ཏུ་ཁ་སྐོང་དང་བརྟན་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་བཟླ། མཆོད་བསྟོད་འབུལ་ལོ། ཚེ་སྒྲུབ་དང་འབྲེལ་ན་ཚེ་འགུགས་པ་ནི། གདུང་ཤུགས་བསྐྱེད་ཅིང་ཚེ་མདའ་གཡབ་ལ། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ བཞེངས་ཤིག་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་རབ་འབྱམས་ཚོགས༔ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཡེ་ཤེས་གཟི་བྱིན་སྐྱེད༔ སྤྲུལ་པའི་ཕོ་ཉ་མགྱོགས་མ་ལས་ལ་བསྐུལ༔ ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་སྤྲོས༔ སྲིད་གསུམ་གདོན་བགེགས་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས༔ བརྐུས་དང་འཕྲོག་དང་བཞམས་པའི་ཚེ་ཁུག་ཅིག༔ ཕྱི་ནང་བན་བོན་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས༔ བྱད་དང་གཏད་དུ་བཅུག་པའི་ཚེ་ཁུག་ཅིག༔ བརྟན་གཡོ་སྣོད་བཅུད་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔའི༔ དྭངས་མ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ཁུག་ཅིག༔ ཕྱོགས་བཅུའི་རྩ་གསུམ་རྒྱལ་བ་རབ་འབྱམས་ཀྱི༔ མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚེ་ཁུག་ཅིག༔ ཚེ་ཁུག་གཡང་སྐྱོབས་སྲོག་གི་ཀ་བ་ཚུགས༔ འཆི་མེད་རིག་འཛིན་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཅེས་དབྱངས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཞིང་རོལ་མོ་འཁྲོལ། རྒྱས་གདབ་པ་ནི། ཨ༔ སྣོད་ཀྱི་དྭངས་མ་ཕུང་པོའི་རྟེན་ལ་འདུས༔ བཅུད་ཀྱི་ཚེ་བསོད་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་བསྟིམས༔ མི་འགྱུར་མི་ཤིགས་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ཡི༔ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་རྒྱས་གདབ་བོ༔ བཛྲ་ཀཱ་ཝཱ་ཙི་རཀྵ་ཨ་ཨ༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་དོན་བསམ། གསུམ་པ་དག་པ་དྲན་ཞིང་ང་རྒྱལ་བཟུང་བ་ནི། ཕྱི་ལྟར་བླ་མ་སྐུ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ༔ ནང་དུ་རྡོ་རྗེ་ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཤར༔ གསང་བ་རྟོག་ཚོགས་རང་གྲོལ་གཉུག་མའི་གཤིས༔ དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་རྫོགས༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱ་ཡ་ཛྙཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨ་ཨ༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་དོན་གསལ་བཏབ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །གསུམ་པ་རྗེས་རིམ་ལ་གཉིས། ཐུན་མཚམས་ཚོགས་མཆོད་དང་། རྗེས་ཆོག་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྐབས་སུ་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་བར་སྤྲོ་ན་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྫས་འདུ་བྱས་ལ། བྱིན་བརླབ་པ་ནི། རཾ་ཡཾ་ཁཾ༔ ཚོགས་རྫས་གཟུང་འཛིན་མཚན་མའི་རྟོག་པ་ཀུན༔ ཡེ་ཤེས་མེ་རླུང་ཆུ་ཡིས་བསྲེགས་གཏོར་བཀྲུས༔ རྡོ་རྗེའི་ཡི་གེ་དྲུག་གིས་བྱིན་བརླབས་པས༔ འདོད་ཡོན་རྨད་བྱུང་བདུད་རྩིའི་བཅུད་དུ་བསྐྱིལ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧ་ཧོ་ཧྲཱི༔ ལན་གསུམ། ཚོགས་ཞིང་སྤྱན་འདྲེན་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ སྣང་སྲིད་དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ནས༔ རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ༔ ལོངས་སྤྱོད་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་བར་སྤྱན་འདྲེན་ན༔ ཟུང་འཇུག་སྒྱུ་མའི་རོལ་པས་གནས་འདིར་གཤེགས༔ བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛ༔ ཚོགས་ཕུད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བཤགས་པ་ནི། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་འདོད་ཡོན་མཆོད་པའི་སྤྲིན༔ སྐུ་གསུམ་བླ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ལ་འབུལ༔ ཐུགས་དམ་དགྱེས་བསྐང་དམ་ཚིག་ཉམས་ཆག་བཤགས༔ མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གུ་རུ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མཎྜ་ལ་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ག་ཎ་ཙཀྲ་པཱུ་ཛ་ཧོ༔ བར་པ་ལོངས་སྤྱད་པ་ནི། ཧོ༔ བདག་ལུས་རང་བྱུང་གཞལ་མེད་ཁང༔ ཤ་ཁྲག་དྲོད་དབུགས་ཡེ་ཤེས་རྒྱན༔ ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སྐུ་གསུམ་ལྷ༔ རྟོག་ཚོགས་རང་གྲོལ་ཕྱག་རྒྱར་རྫོགས༔ བཟའ་བཅའ་བཏུང་བའི་དམ་ཚིག་རྫས༔ ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན༔ མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིས༔ མི་འགྱུར་བདེ་ཆེན་བསྐྱེད་དུ་གསོལ༔ མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ག་ཎ་ཙཀྲ་ཨ་ལ་ལ་ཧོ༔ ཞེས་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཚུལ་དུ་རོལ། ཐ་མ་ལྷག་མ་བསྔོ་བ་ནི། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧ་ཧོ་ཧྲཱི༔ ལྷག་མའི་དམ་ཚིག་འདོད་ཡོན་གྱི་ཕུང་པོ་ཟད་མི་ཤེས་པས་ནམ་མཁའ་གང་བར་གྱུར༔ ཨེ་ཨཱ་རལླི་ཧྲཱིཾ་ཕེཾ༔ ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ རིག་འཛིན་རོལ་པའི་བཀའ་ཉན་ལྷག་སྡུད་ཚོགས༔ འདོད་ཡོན་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཕམ་ཕབ་བཞེས༔ རྣལ་འབྱོར་ལམ་གྱི་བར་ཆད་ཞི་བ་དང༔ ཡེ་ཤེས་རིག་རྩལ་རྒྱས་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཨོཾ་ཨུ་ཙྪིཥྚ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་པས་ལྷག་གཏོར་ཕྱིར་བསྐྱལ་ལ། སྨོན་ལམ་སྤྱི་མཐུན་གདབ། གཉིས་པ་རྗེས་ཆོག་དངོས་ལ། གཏང་རག་གི་མཆོད་བསྟོད་ཕུལ། དངོས་གྲུབ་བླང་བ་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ སྐུ་གསུམ་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་རབ་འབྱམས་ལྷ༔ རང་བྱུང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩལ་སྐྱེད་ལ༔ སྣང་གྲགས་རྟོག་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་གསང་གསུམ་དང༔ དབྱེར་མེད་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ༔ ནོངས་པ་བཤགས་པ་ནི། ཡིག་བརྒྱ་ལན་གསུམ་བརྗོད་ལ། མ་རྙེད་ཡོངས་སུ་སོགས་ཀྱང་སྤྲོ་ན་བྱ། ཚོགས་མགྲོན་བརྟན་བཞུགས་སྤྱི་དང་མཐུན། འོད་གསལ་འཇུག་ལྡང་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ ལུས་དཀྱིལ་ལྷ་རྣམས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་ལྟར༔ རིག་པ་མི་འགྱུར་སྐུ་གསུམ་ཀློང་དུ་ཐིམ༔ རྗེས་ཐོབ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྒྱུ་མའི་སྐུ༔ བདེ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱའི་དམ་ཚིག་མཆོག་ཏུ་བཞེངས༔ ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ བཛྲ་ཀཱ་ཝཱ་ཙི་ཛྙཱ་ན་ས་མ་ཡ་ཧོ༔ བསྔོ་སྨོན་ནི། ཧོ༔ ཟབ་མོ་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས༔ སྐུ་གསུམ་བླ་མ་བསྒྲུབས་པའི་དགེ་ཚོགས་ཀྱིས༔ འགྲོ་ཀུན་ཁྱབ་བདག་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་དང༔ དབྱེར་མེད་བྱང་ཆུབ་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག༔ ཤིས་བརྗོད་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ བཀྲ་ཤིས་གང་ཞིག་འོད་གསལ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས༔ ཡེ་ཤེས་གཟུགས་སྐུའི་རྣམ་རོལ་ཅིར་ཡང་སྟོན༔ བླ་མ་བདེ་གཤེགས་རྩ་གསུམ་རབ་འབྱམས་ཀྱིས༔ བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་ཆར་འབེབ་བཀྲ་ཤིས་ཤོག༔ ཅེས་བརྗོད་ཅིང་མེ་ཏོག་འཐོར་ལ་དགེ་ལེགས་སུ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ཐུན་བཞིའི་རིམ་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འབད་ཅིང་གསལ་བརྟན་དག་པ་དྲན་པའི་ཚུལ་རྣམས་གཏེར་གཞུང་ཉིད་དུ་གསལ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རླུང་སེམས་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱར་སྨིན་ཏེ་རིག་པ་འཛིན་པའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རང་གྲོལ་བའི། །སྙིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་མཐའ་རུ་ཕྱིན། །རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་ཐོབ་ནས། །འགྲོ་ཀུན་ཕན་བདེས་འཚོ་བྱེད་ཤོག །ཅེས་པའང་རིགས་ཀུན་ཁྱབ་བདག་གཏེར་ཆེན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་ལུང་གིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ལྟར་ཟབ་ཆོས་འདི་དག་གི་སྣོད་ལྡན་པདྨ་གར་དབང་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་གཏེར་གཞུང་ཉིད་ལས་ཁྱེར་བདེར་ཟུར་བཀོལ་དུ་བསྡེབས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-CHA-011&oldid=124679"


མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱིས”བོད་ཁམས”ནི”བོན་ཁམས”ཡིན་ པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་སྟངས་ལ་ལྟ་བ། བོན་ནག་ཚང་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nམཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱིས”བོད་ཁམས”ནི”བོན་ཁམས”ཡིན་ པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་སྟངས་ལ་ལྟ་བ། བོན་ནག་ཚང་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས།\nབོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ནི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་སྤྱི་ལོ ༡༩༤༦ ལོའི་ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་རྩོམ་པའི་སྟ་གོན་ལ་ཞུགས་ནས་ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་བར་རྩོམ་པའི་དུས་ཚོད་བྱུང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་སྐྱོ་བ་ཞིག་ལ་ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དེབ་དཀར་མཁན་པོ་ཁོང་དབང་ལྡན་དཔལ་འབར་དུ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ནས་སྣང་རྩེ་ཤག་ཏུ་བཙོན་ལ་བཅུག་སྟེ་དེབ་དཀར་རྩོམ་འཕྲོར་ལུས་པ་རེད། འདི་ནི་སུས་ཀྱང་དཔག་དཀའ་བའི་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་འདིའི་གྱོང་གུད་དུ་འཁུམས།\nདེབ་དཀར་མཁན་པོ་ཁོང་ནི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ཁམས་ལ་སྔ་མོ་བོན་ཁམས་ཞེས་འབོད་པ་ནི་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཞིག་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་པོ་བཀོད་འདུག སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དག་ནི་གཞན་ཞིག་ལ་བཀོད་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་མཁས་དབང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་དགོས་དོན་ག་ལ་ཡོད། ངས་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ནི་ང་རང་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱོགས་ཞེན་ཆེ་དྲགས་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན། གཞནཞིག་ཡིན། གང་ལྟར་ང་རང་གིས་དད་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ནས་དེ་ལྟར་འདོད། ངས་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་པའི་སྐབས་ཐོག་ལ་དེབ་དཀར་མཆན་འགྲེལ་མང་པོ་བཀླགས་པ་ཡིན། མཆན་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་ནས་དགེན་གུར་མགོན་སྐྱབས་ཀྱི་དྲིན་གྱི་བུ་ལོན་ལས་གསལ་ཁ་མང་པོ་གནང་བར་མ་ཟད་ཁོང་གི་དེབ་དཀར་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ལ་ཉན་རྗེས་སེམས་ཀྱི་དོགས་པ་སེལ་བར་བྱས་སོང་།\nདེབ་དཀར་ནང་དུ། ” གཡུང་དྲུང་བོན་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། ཐོག་མར་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་ཟུར་ཆག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།” འདི་ནི་དེབ་དཀར་མཁན་པོ་ཁོང་གིས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས （1）ལ་གཟིགས་རྟོགས་བྱུང་ནས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་སེམས་སུ་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ལྷུང་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་ལ”བོད་དང་བོན་གཉིས་དོན་གཅིག་གོ་བྱ་བ་འདི་ངེས་པར་བཞད་གད་སློང་བའི་གཏམ་དུ་སྣང་མོད་ཀྱི།” ཁོང་གིས་འུ་ཚོ་སུ་ཡིན་ན་ཡང་ཡ་ཐོག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ”ཅུང་ཟད་ཅིག་བསམ་དགོས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།” བསམ་ན་བོད་དང་བོན་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པའི་ངེས་པ་མེད། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡོད་ཅེ་ན “དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་ཆོད་ལ། ཡུལ་འདི་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས”ཁོང་གིས་བོད་ཡུལ་ལ་བོན་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་པ་དོན་མཐུན་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་རེད།\nཁོང་གི་སེམས་སུ་ཕྱོགས་ཞེན་ཅན་རེ་འགའ་ལ”མིང་དེ་སྐད་གྲགས་ཀྱང་ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཆེར་མེད་ལ།” འུ་ཚོ་སུ་ཡིན་ཡང་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཕྱི་ལ་དཔྱོད་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལྟོས་ན་བོད་ཅེས་པ་འདི་བོན་ལས་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་བར་འདུག་པ་ནི”རྒྱ་ནག་པ་རྣམས་སྔོན་དུས་སུ་བོད་ཡུལ་ལ་ཕོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་བོན་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་ཉེ་བས་སོ།།”ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། ཁོང་གིས་ད་རུང་རིགས་ལམ་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང”དེར་མ་ཟད་གནའི་ཐ་སྙད་ལ་རྗེས་འཇུག་ད་ན་གཉིས་བརྗེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། དཔེར་ན། བཙན་པོ་དང་བཙད་པོ། ཆུན་པོ་དང་ཆུད་པོ་སོགས་རེས་མོས་སུ་བྲིས་པ་བཞིན་བོན་དང་བོད་གཉིས་ཀ་ཡང་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྲིད་པས་སོ།།”ཞེས་ན་ཡིག་ད་ཡིག་ལ་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཞིག་མིན་པའི་དཔེར་བརྗོད་དང་བཅས་པ་བཀོད་འདུག\nད་རུང་ཁོང་གིས”སོག་ཡུལ་འགར་ཡང་བོན་ལུགས་བྱེད་པ་ལ་བོད་དམ་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཆགས་པར་འདུག”ཅེས་བཞེད་པ་དང་། ཁོང་གི་དཔེ་དོན་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས”འོན་ཀྱང་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་དར་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཨི་ས་ལེམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཞེས་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ན་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཆོས་དར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས”ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་བོན་ཡུལ་ཞེ་ན་ཅིའི་མི་འགྲིག ཁོང་གིས”ཡུལ་གྱི་མིང་ཆོས་ལ་ཕར་ཐོགས་པ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཀྱི་མིང་ཡུལ་ལ་ཚུར་བཏགས་པ་ཡིན་སོགས་ནི”འུ་ཚོ་སུ་ཡིན་ཡང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཡུལ་རེད། “ལོ་ཉིས་སྟོང་ལོན་པའི་རྒན་པོ་འདྲ་ཡོད་ན་དྲི་བར་ཟད་མོད”ཅེས་འདྲི་སའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལོན་པའི་རྒན་པོ་ཞིག་མེད་པ་སུ་ཡིས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ་ལ་གནས་ལུགས་ཅན་གྱི་མཁས་པའི་གསུང་ཚིག་ལ་གོ་རྒྱུ་ལེ་ཡོད། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་དཔེ་གཞུང་དང་གནའ་རྫས་སོགས་ལ་དཔྱད་ན་བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གོ་ནུས་པའི་གསལ་བརྡ་བཏང་བ་རེད། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ན་བོད་ཀྱི་ཡ་ཐོག་གི་ལོ་རྒྱུས”གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཤེས་ནུས”ཞེས་ལོ་རྒྱུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ལྷུང་དོར་ནས་དྲང་བདེན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁོང་གིས། ཕྱོགས་ལྷུང་ཞེན་པས་དམར་པོར་མ་བྱས་ཤིང་།། ངོ་བསྲུང་ཚིག་གིས་སྔོན་པོར་མ་བྱས་ལ།། ཕྱིས་འབྱུང་གཏམ་གྱིས་སེར་པོར་མ་བྱས་པ།། དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་དེབ་ཐེར་དཀར་པོའོ།། ཞེས་གདམས་སོ།།\n（1）མཁས་དབང་ཁོང་གིས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་མང་པོ་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཁྲོད་ནས་འདི་ལྟར་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི《 མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་ཕྱག་བསྟར་མའི》ཤོག་གྲངས་༡༤༡ ན། ཏ་ར་ན་ཐ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོན་རབས（ 一 ! བཙན་པོ་བནྡྷེ་རྣམས་བོན་སྣུབས་ནས་ཆོས་སྤེལ་བའི་མནའ་བོར་བ་དང་། བོན་པོ་ནི་ཁོག་པ་ཡངས། བནྡྷེ་ཕྲག་དོག་ཆེ། རྗེའི་སྙན་སྲབ། བཙུན་པ་དང་བཙུན་མོ་རྣམས་མཆུ་རྣོ། བློན་རྣམས་ཕྲ་མ་ལ་མཁས། བོད་འབངས་རྣམས་གསར་འགྲོགས། སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་འགྲིབ་པས་རྒྱལ་པོ་ཐུགས་འགྱུར་ཏེ་བོན་རྣམས་དོར་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཆོས་བྱེད་པ་དང་། ཁྲལ་འཇལ་བ་གསུམ་འདོར་དུ་བཅུག་པས། བོན་དྲན་པས（ དྲག་སྔགས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་རླག་པར་སླ་ཡང་། སེམས་ཞི་བར་བྱས། བོན་རྒྱུན་ཆད་པའི་དུས་ལ་བབས་པ་མཁྱེན ）རྗེ་ཆབ་སྲིད་བརྟན་ཅིང་སྐུ་ཚེ་མི་ཐུང་ན། བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཆོག་ཅེས་རབ་བྱུང་བྱས། འོན་ཀྱང་གཡུང་དྲུང་བོན་ཡབ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས། གཏེར་དུ་སྦ་ཆོག་པར་ཞུས་པས་གནང་སྟེ་གཏེར་ཆེན་དུ་སྦས། གཏོར་ཕྲན་ལྔར་བྱས་ན། བོན་པོ་མང་པོ་གཙང་པོར་བསྒྱུར། གསས་ཁང་ཞིག་ཅིང་འགའ་ཞིག་ཆོས་ཁང་དུ་བསྒྱུར། མིང་སྤོར་དེར་འབངས་རྣམས་ལུས་ཆོས་སུ་བྱེད། སེམས་ལ་བོན་བསམ་སྟེ་བསྡད་ / དེར་བསྒྲགས་བྱང་དྲངས་པར། ལྷ་སྲས་དར་མའི་སྐབས། དབུ་ཁྱུང་གཡོན་ཏུ་ཆད། ཡུམ་བརྟན་འབྲོང་ཁམ་བུས་བཀྲོངས་འབངས་ངོ་ལོག དེར་དར་མས་བནྡྷེ་རྣམས་ལ་ལ་བཀའ་བཀྱོན། རལ་བ་ཅན་ཆོས་ཀྱིས་འཕུང་། ཐན་ལྟོས་ངན་པ་བྱུང་། མུ་ནེ་བཙན་པོ་ཞང་དྲུག་གིས་བསད། ཆེ་བོ་སྤོ་བཟང་རྗེ་ལ་མཐུ་བཏང་ནས་འདས། རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡན་ཆོད་དུ་ལྟས་ངན་འདི་འདྲ་བྱུང་བ་མེདཟེར་ན། རྒྱ་ནག་གི་རྩིས་པ་བོས་ཏེ་རྩིས་རྒྱག་པར ཁོས རྒྱ་གར་བས་གཡོ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དར་བ་འདིས་མ་རུང་། བོད་ལ་བཀྲ་ཤིས་བོན་སྣུབ། ལྷ་ཁང་ཕར་ཆེར་ས་ངན་ལ་བརྩིགས་པས་བཤིག་རྒྱ་གར་བནྡྷེ་རྣམས་ཡོང་དུ་མཇུག་ཟེར། བཙན་པོས་རྩིས་པ་བདེན་ཟེར（རྒྱུགས་ཡིག་འགའ་ཞིག་ཤེས་དཀའ་བས་དག་བཅོས་བཟོ་རོགས）། ཞེས་བཞེད་ཡོད་འདི་ལ་གཞིག་ན་ཁོང་གིས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཧ་ཅང་གི་གཟབ་ནན་བྱས་པ་མཚོན་ཐུབ།\nགུར་མགོན་སྐྱབས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《དྲིན་གྱི་བུ་ལོན》གྱི་ཤོག་གྲངས ༧༥ ན། དེབ་དཀར་མཁན་པོའི་རྩོམ་གཞན་དུ། འོན་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་འདི་ཙམ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཡུང་དྲུང་བོན་འདི་རང་རེའི་ཕ་མེས་ཀྱི་སྔ་མོའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་འདུག་ལ། དེ་དུས་ཙ་ན་བོད་ཡུལ་གྲུ་གང་པོའི་མིང་ཆོས་འདི་གཅིག་པུ་བྱེད་པར་གོར་མ་ཆག་པས། ཆོས་དེ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་བོན་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་ཁྱེད་བཞད་གད་ཀྱང་མཛོད་ཅིག ཅེས་པ་དང་། ཐ་ན་བོན་གྱི་ངག་སྒྲོས་ཚུན་ཆད་བླངས། ཟེར་བ་ལ་བརྟག་ན། བོན་གྱི་སྒྲོས་འདི་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་བྱ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་ནི་དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་པས། བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་སྤྱོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ལ་བྲམ་ཟེ་ཡུལ་ཟེར་བ་མ་ཟད། སྔོན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དག་ནའང་། ལྷོ་ཕྱོགས་བྲམ་ཟེའི་ཡུལ་ལ་གཏུགས་སོགས་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་པ་འདིས་བཞད་གད་བྱེད་མཁན་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད།\n༢༠༡༧ . ༧ . ༡༡ ཉིན་བྲིས\nཁ་བ་སྙིང་ལྕགས་དྲན་བཞིན་ཡོད། མདང་ནུབ་ལྷག་ཏུ་དྲན་པར་བྱས། (244,748℃)\nནུབ་ཕྱོགས་བྱིས་པའི་རྩོམ་རིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བའི་དགོས་པ་གླེང་བ། ཝེ་ཝིས་བརྩམས། འོན་རྡོ་འབུམ་གྱིས་བསྒྱུར། (156,883℃)\nགཡག་དང་གཡག་གི་རིག་གནས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་འབྲོང་ནམ་ཞིག་ལ་གཡུང་དུ་ཕབ་པའི་སྐོར་མདོར་ཙམ་གླེང་བ། སྙིང་ལྕགས་རྒྱལ། (155,300℃)\nརྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གསོའི་གློག་བརྙན“དགེ་རྒན་ཨིག་སྒྲ་ཅན”ཞེས་པའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། འོན་རྡོ་འབུམ་གྱིས་བསྒྱུར། (153,120℃)\nགཅེས་ལོར་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཆུང་། ◎ལི་ཧྥེ་ཡིས་བརྩམས། ◎འོན་རྡོ་འབུམ་གྱིས་བསྒྱུར། (149,337℃)\nརྒྭ་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་དང་། ཁམས་པ་སྒ་ལོ། རོང་པ་རྒྭ་ལོ་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཟིན་བྲིས། (147,575℃)\nདཔེ་འཕྲིན། 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྐོར་གྱི་བཅར་འདྲི》ཞེས་པའི་དེབ་མཆོག་ཅིག་མི་ཡུལ་དུ་བལྟམས་པ། (117,782℃)


Home - Sera Je Secondary School\nSera Je News & Updates\nWhat's new with the school\n37th School Founding Day Wishes ༄༅། །ཕྱི་ལོ་༡༩༨༣ ལོར་དེ་སྔའི་སེར་བྱེས་སློབ་གྲྭ་དེ་གནའ་དེང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཏུ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་༣༧ ཧྲིལ་པོ་འཁོར་དུས་དྲན་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་དྲུག་གཅིག་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་གཉིས་མཉམ་དུ་འཁེལ་བའི་དུས་དྲན་ཁྱད་པར་ཅན་འདིར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག གཙོ་བོ་སློབ་གྲྭ་འདིར་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་བཀའ་དྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ༸ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག་༸གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། གྲྭ་ཚང་འདི་ཉིད་སྐྱབས་རྗེ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་རིམ་བྱོན། སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་རིམ་བྱོན། སློབ་སྤྱི་རིམ་བྱོན་གྱིས་གཙོས་དགེ་ལས་རིམ་བྱོན། སློབ་གྲྭ་འདི་ཉིད་ལ་འབྲེལ་ཐོགས་ཚད་གཏོང་ཕོད་ཅན་གྱི་སྦྱིན་བདག་སོགས་ལ་དེ་རིང་གི་དུས་ཆེན་འདི་བརྒྱུད་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ནམ་རྒྱུན་ལོ་ལྟར་དུས་ཆེན་གྱི་ཉིན་མོ་འདིར་སློབ་ཕྲུག་ནང་ཁུལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་སོགས་མཛད་རིམ་མང་པོ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཞུ་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། འདི་ལོ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིམས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཐེམ་སྤངས་བཀག་རྒྱའི་དབང་གིས་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོ་འཚོག་མ་ཐུབ་ཀྱང་། དྲྭ་ལམ་ནས་སྲུང་བརྩི་དང་སྨོན་འདུན་ཞུས་པ་བརྒྱུད། གཙོ་བོ་༸འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་༸གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོར་བརྟན་ཅིང་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་མཐའ་དག་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་མངའ་བརྙེས་པ།...\nadmin /\tJune 29, 2020\nPROJECT BASIC DATA 1 Title: Upgradation of School Library. Acquisition of books and other materials for the school library. 2...\n༄༅། །དེང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་རང་རེའི་གནས་ཡུལ་རྒྱ་གར་ཁྱོན་ལ་ནད་ཡམས་འཐབ་རྩོད་ཐེམ་སྤང་བཀག་རྒྱ་གནང་བཞིན་པར། འདི་ག་སེར་བྱེས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ངོས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེད། ཉིན་རེའི་འཚོ་ཐབས་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་ས་གནས་ཡུལ་མིར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་བརྩེ་སེམས་དང་བཟའ་བཅའ་འབུལ་བའི་ལས་འགུལ། ། སེར་བྱེས་སློབ་གྲྭ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༢༠ ཟླ་༤ ཚེས་༦ ཉིན་ལ། ། Asagesture of our goodwill and support, Sera Je...\nadmin /\tMarch 2, 2020\nWe are inviting application foraPrimary Teacher at SJSS. We haveaPRT post vacant at SJSS. Interested candidates...\nadmin /\tJanuary 20, 2020\nToday, our students watched the live telecast of 'Pariksha Pe Charcha' students interaction with Honourable Prime Minister Narendra Modi on...\nDear students, there will be 'Pariksha Pe Charcha' students interaction with Honourable Prime Minister Narendra Modi on 20 Jan 2020...\nadmin /\tDecember 19, 2019\n༄༅། །དེ་རིང་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ ཟླ་༡༢ པའི་ཚེས་༡༡ ཉིན་ནས་བཟུང་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ ལོའི་སེར་བྱེས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ལོ་འཁོར་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཆེན་མོ་འགོ་ཚུགས་སོང་། རྒྱུགས་རར་ཞུགས་པའི་སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱིས་བློ་རྩེ་གཅིག་སྒྲིམ་གྱིས་རྒྱུགས་འབུལ་བཞིན་འདུག་ལ། རྒན་ལགས་རྣམ་པས་དོ་ནན་པོའི་ཐོག་ནས་བལྟ་རྟོག་གནང་བཞིན་འདུག་སྟབས། རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཧ་ཅང་གི་སྒམ་རླིང་ཅན་ཞིག་འདུག་པས་སློབ་མ་རྣམ་པས་ཡིད་གཟབ་ཆེན་པོ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་དང་། ཚང་མའི་ཡིག་རྒྱུགས་ལ་འབྲས་བཟང་སྨིན་པའི་སྨོན་འདུན་བཅས། སློབ་གྲྭའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ ཟླ་༡༢ ཚེས་༡༡ ལ། ། The Annual Examination of the...\nadmin /\tDecember 5, 2019\n༄༅།།ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ལོའི་སེར་བྱེས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་བཅུ་པ་བར་གྱི་ལོ་འཁོར་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་རེའུ་མིག་ Here is the Time Table for the Annual Examination- 2019. The school Annual Examination will start from 11/12/2019 till...\nadmin /\tNovember 14, 2019\nསེར་བྱེས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭས་བྱིས་པའི་ཉིན་མོར་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པའི་སྐོར། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ནས་བཟུང་ལོ་ལྟར་གྱི་ཕྱི་ཟླ་༡༡ པའི་ཚེས་༡༤ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་འཇོ་ཧ་ལ་ནེ་རུའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་སྟབས་བསྟུན་བྱིས་པའི་ཉིན་མོར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་གི་ཡོད། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་གཞན་ལྟར་འདི་ག་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སེར་བྱེས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭས་ཀྱང་བྱིས་པའི་ཉིན་མོའི་དུས་ཆེན་ཟབ་རྒྱས་ངང་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་ཟད། སློབ་དགེ་རྣམས་ནས་སོ་སོའི་ལུས་ངག་གི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྲོ་གཞས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པ་དང་། ཆབས་ཅིག་སློབ་གྲྭའི་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་གི་ངོས་ནས་དུས་དྲན་གྱི་ཆེད་དགེ་སློབ་ཡོངས་ལ་དམིགས་བསལ་མངར་ཟས་ཀྱི་བརྔན་པ་གནང་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དུས་ཆེན་གྱི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད། གཤམ་བཀོད་དཔར་རིས་རྣམས་དགེ་སློབ་རྣམས་ནས་དེ་རིང་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། སེར་བྱེས་སློབ་གྲྭའི་གཞུང་ལས་ཁང་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ ཟླ་༡༡ ཚེས་༡༤ ཉིན་ལ་སྤེལ། ། 14 November every year is celebrated...\nadmin /\tNovember 11, 2019\n༄༅། །དེ་རིང་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ ཟླ་༡༡ ཚེས་༡༠ ཉིན་སེར་བྱེས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ལོ་འཁོར་རྩེད་འགྲན་ཉིན་མོར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་ཆེད། ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད།༩ ཐོག་སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་རྣམ་པ་དང་། དགེ་ཆེ། འཛིན་སྐྱོང་ལས་བྱེད། དགེ་སློབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སློབ་གྲྭའི་རྩེད་ཐང་ཆེན་མོར་ཚང་འཛོམས་ཀྱིས་ཧིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་བླངས་པ་དང་། དེ་རྗེས་སློབ་གྲྭའི་ཁང་ཚན་བྱམས་བརྩེ་དང་། སྙིང་རྗེ། གཞན་ཕན། ལྷག་བསམ་བཅས་བཞིའི་དབར་ཕན་ཚུན་ལུགས་མཐུན་དྲང་གཞག་ཡོང་སླད། སློབ་གྲྭའི་སྤྱི་ཁྱབ་རྒན་བདག་གིས་སྒྲིག་གཞིའི་འབྲུ་དོན་སྐྱོར་བ་དང་། དེ་རྗེས་ཁང་མཚན་བཞིའི་རྒན་བདག་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་འགྲན་ཞུགས་སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱིས་རྗེས་ཟློས་དམ་འབུལ་ཞུས་ཏེ་རྩེད་འགྲན་དངོས་གཞི་འགོ་ཚུགས་སོང་། ། The students of...


ཚགས་དེབ | གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དྲྭ་རྒྱ། | Page 2\nཚགས་དེབ 2017/03/02 by bonpo.\nའཛམ་བུ་གླིང་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཁ་ཐག་ཇེ་ཉེ་ནས་ཇེ་ཉེར་ཕྱིན་ཏེ་ཤར་གྱི་ཆོས་རིག་གི་འོད་སྣང་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཚེར་ཞིང་། ནུབ་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་དཔལ་ཡོན་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་ནས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་རྙོག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པར་ལྷགས་གཤིས། འགྱུར་ལྡོག་འདྲེས་མའི་སྨུག་རླངས་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕུགས་ཐག་རིང་བའི་སྐད་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཤེས་རིག་མང་པོ་ཞིག་ལ་གནོད་འཚེ་ཤིན་ཏུ་རྒོད་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་སྲོག་དབུགས་ཀྱང་ཆད་པའི་ཉེན་ཁ་སླེབས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཞལ་མི་གྱེས་པའི་ངེས་བརྟན་ཡང་མེད་སྟབས། དེ་དག་གཅེས་སྲུང་གི་ལས་ལ་འབུང་རྒྱུ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་གལ་འགངས་ཆེ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nཚགས་དེབ 2017/02/23 by bonpo.\nགནས་ཡུལ་བོད་ལྗོངས་ནག་ཆུ་སྦྲ་ཆེན་རྫོང་སྦྲ་ཆེན་ཤང་གྲོང་ཚོ་དྲུག་པ་དང་རྟ་རྫ་ལུང་པའི་སྟོད་སྨད་ས་ཁོངས་སུ་གནས་ཡོད། ཕྱི་སྣོད་ཁོར་ཡུག་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་རི་བྲག་སྨན་སྣ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ནང་བཅུད་བྱ་གཅན་རི་གཡུང་མི་ནོར་ཡུལ་མཁར་གཞན་ལས་འཕགས་པའི་དགེ་མཚན་དུ་མར་ལྡན་པའི་ཡུལ་གྲུ་ངོ་མཚར་འབུམ་གྱིས་ཕྱུག་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའོ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nཚགས་དེབ 2016/04/26 by bonpo.\nཁོ་བོས་བྲིས་པའི་༼བོན་དང་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་སྐྱེས་ཆེན་གླེང་བ༽ཞེས་པའི་དེབ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཐད་ལ་ཐོག་མར་ཀློག་པ་པོ་ཚོས་ངེས་པར་དུ་མཁྱེན་དགོས་པ་ནི། དེབ་འདི་ཡི་ནང་གི་མི་སྣ་རེ་གཉིས་ཙམ་ལས་གཞན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཆོས་བརྒྱུད་བོན་དུ་མི་གཏོགས་པའི་མི་སྣ་ཤ་སྟག་ཡིན། ལོ་ཤས་རིང་ཁོ་བོས་བན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིག་སྣ་འགའ་ཞིག་ཀློག་ཞོར་བོན་དང་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་སྐྱེས་ཆེན་འགའ་ཞིག་གི་སྐོར་མིག་ལམ་དུ་གང་མཇལ་བ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ནས་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན། འཇིག་རྟེན་མགོ་ནག་མི་ཡི་ཁ་དཔེར། ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཤེས་བྱ་མང་། །བོང་བུས་མ་བགྲོད་ལམ་འཕྲང་མང་། །ཟེར་བ་བཞིན་ཁོ་བོས་མ་མཇལ་བའི་བོན་དང་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་སྐྱེས་ཆེན་མང་དག་ཅིག་ཡོད་ངེས་པས་དེ་དག་རྗེས་སུ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཚེ་དེབ་འདི་ཡི་ནང་དུ་ཁ་སྣོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nཚགས་དེབ 2016/04/18 by bonpo.\nཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོའི་གཡུང་དྲུང་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་གླེང་ལོ་དེབ་གྲགས་ཅན་༼མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་༽སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་དགུ་པ་དཔར་བསྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད་པ། འགོ་བརྗོད་དང་དཀར་ཆག་སོགས་གཤམ་དུ་བཀོད་ཡོད་པས་གཟིགས་གནང་ཞུ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nཚགས་དེབ 2016/02/12 by bonpo.\nབགྲེས་པོའི་འབེལ་གཏམ་ཞེས་པའི་སྐབས་འདིའི་བགྲེས་པོ་ནི། ཡ་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུ་རྒྱན་དུ་འགྱིང་བའི་སྲིད་པ་ཞང་བོད་མེས་པོའི་ཡང་མེས་སམ། གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཤེས་རིག་གི་སྣང་གསལ་ཐོག་མར་སྒྲོན་མཁན་ཏེ་སྤངས་རྟོགས་ཕུལ་ཕྱིན་གྱི་སྟོན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་མཚོན་ལ། འབེལ་གཏམ་ནི་བདག་རྐྱེན་གྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་བློ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བོན་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དང་། བློ་རིམ་པ་དགུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བོན་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་སོགས་མདོ་སྔགས་རྫོགས་གསུམ་གྱིས་བརྗོད་བྱར་བརྒྱན་པའི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་སྟེ་འཁོར་གྱི་སློབ་མ་དག་གིས་ཕྱོགས་སུ་བསྡེབས་ཤིང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nགཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་ ༣༠༡ བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༣༡༥༣ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་བོད་མེ་སྤྲེལ་ལོའི་ལོ་ཐོ་གསར་པ་དཔར་བསྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་ཞུ་བཞིན་པ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nཚགས་དེབ 2015/09/19 by bonpo.\nཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ཟླ་བ་༩ཚེས་༦ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ས་གནས་ཕ་རན་སིའི་འཁོར་དུས་དགུ་པའི་ཐོག་དངོས་སུ་ཤར་གཏོང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིར་ན་འདི་རུ་དྲ་རྒྱ་གསར་སྤེལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དམིགས་ཡུལ་དང་། དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཅུང་ཟད་སྨྲ་དགོས་པ་འདུག་ཀྱང་། དྲ་ཚིགས་འདིར་ཐུགས་སྣང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་བརྡ་ཁྱབ་སྐབས་ནས་གསལ་པོ་མཁྱེན་ངེས་ཡིན་པ་མ་ཟད་ད་དུང་དྲ་རྒྱའི་ཐོད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནང་གསལ་པོ་བྲིས་བཤམས་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nཚགས་དེབ 2015/08/31 by bonpo.\nབོན་བསྟན་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནས་བྱུང་བའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་དེས་བོད་མི་ རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་གོ་གནས་མི་དམན་པ་ཞིག་ཟིན་ཡོད། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་ལས་ལོ་རྒྱུས་སྔ་བར་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་མོ་རྩིས་གཏོ་དཔྱད་དང་འདུར་མདོས་གླུད་གཏོར་སྣ་ཚོགས་འདུས་པས། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་སྡུག་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཡར་སྔོན་གྱི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་དང་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཡ་ཐོག་གི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། མདོ་དབུས་མདོ་སྒང་དུ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་དར་ཡོད་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nཚགས་དེབ 2015/08/15 by bonpo.\nForalong time scholars worldwide have researched on Tibet and Himalayan ancient cultures and traditions. In the 21st century scholars are showing more interest in the Bon religion, cultural history and its traditions. They found through their research and studies about the Zhang Zhung civilization that BON is the root of Tibetan culture and tradition. Moreover, His Holiness the 14th Dalai Lama announced publicly, several times, that “The Bon is native religion and indigenous culture of TIBET, therefore it is important to preserve and protect it for future regeneration.” རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\n2,987 total views, no views today\nཚགས་དེབ 2015/07/07 by bonpo.\nདཔལ་གཤེན་བསྟན་ཀུན་ཁྱབ་བདེ་ཆེན་གླིང་ ངམ་༧བྱང་བྱ་དུར་དགའ་མལ་དགོན་ཆེན་དུ་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་ བསྐྲུན་བྱས་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་གླེང་ལོ་དེབ་མུ་ཁྲི་བཙན་ པོའི་དཔྱད་རྩོམ་བདམས་བསྒྲིགས་འགྲེམ་སྤེལ་གནང་བའི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་བ། དེ་ཡང་༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་བ་༦པའི་ཚེས་༢༩ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་བའི་སྟེང་མདོ་ སྨད་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་འདུས་སྡེ་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་བྱང་བྱ་དུར་དགའ་མལ་ དགོན་ཆེན་གྱི་མ་ཏྲིའི་སྨོན་ལམ་སྒྲུབ་ཆེན་ཉིན་དྲུག་པའི་ཉིན་ལ། གཡུང་དྲུང་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་གླེང་ལོ་དེབ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དཔྱད་རྩོམ་ བདམས་བསྒྲིགས་འགྲེམ་སྤེལ་གནང་བའི་མཛད་སྒོ་སྤེལ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »