དང་པོ། ཚེ་ཐར་གྱི་ངོས་འཛིན། དེ་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་རང་ལ་དྲིན་དུ་ཆེ་བའི་སེམས་ཅན་སོགས་རང་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་བོ་འགོར་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་རང་ལ་དྲིན་ཆེ་བས་དེ་དག་གི་དྲིན་གཟོའི་ཆེད་མང་པོའི་གྲས་ནས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་རྟགས་ཅི་རིགས་ཚང་བ་ཞིག་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་།\nབོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དེ་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཐབས་ལམ། རྩོམ་ཡིག་སོགས་ཀློག་མཁན་སུ་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་གི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་འགོད་ཚུལ་གྱི་འགན། གསར་འགོད་ལས་རིགས་པའི་གནས་བབས། བསྡུ་ཚིག་སྐོར། ཞེ་ས་ཡོད་མེད། གཞུང་དོན་ཕྱོགས་བསྐྱོད། ཡོད། རེད། ཡིན། བྱུང་། སོང་། འདུག ཡོད་པ་རེད་འདུག ཡོད་པ་རེད་མི་འདུག ཡོད་མི་འདུག དྲ་རྒྱ། དྲ་སྣང་། དྲ་བརྙན། གཅིག་དགུ་དགུ་བརྒྱད་ལོ། དོན་ཚན་གཅིག གཉིས གསུམ། བཞི་སོགས། ཡིག་འབྲུ། གྲངས་ཀ་བརྩི་སྟངས། མཁས་དབང་། ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ། ༧སྐྱབས་རྗེ། ལགས། སྐུ་ཞབས། རྒན་ལགས། ཁྱིམ་མིང་། བླ་སྤྱི། བཀའ་སློབ། འཆམ་འཁྲབ། སློབ་མ། ནམ་ཡང་། གང་དག རེད་”པཱས།” ཡིན་”པཱ།” ཐག་གཅོད། གནས་ཚུལ་ལྷག མིག་སྔར། འདོད། མི་ཉུང་བ་ཞིག ཞུ་”ཡཱ་”ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཡིག་རྟགས་ཁག ཁ་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་བའི་དགེ་མཚན་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ཡོད་པས། བོད་ཡིག་ལ་ཐུགས་སྣང་ཡོད་རིགས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་རྩོམ་ཡིག་དང་བསམ་ཚུལ་འབྲི་མཁན། དེ་བཞིན་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་རྣམས་ནས་དཔྱད་གཏམ་འདི་བཞིན་ཉིན་རེའི་ཚག་དཔར་ལྟར་ཐེངས་གཅིག་རོབ་ཙམ་ཀློག་པ་མིན་པར། དཔར་བཤུས་ཉར་ནས་དཔྱད་ཞིབ་ནན་པོས་སྙིགས་འདོར་བཅུད་ལེན་གནང་བའི་རེ་བསྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།\nམི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འགའི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ལ་ཆོས་སྲིད་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ངེས་སྟོན་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་དང་ས་བོན་གཏིང་ཟབ་ལྡན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྙན་འཇེབས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཅིང་། དགག་དགོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་ཚིག་སྦྱོར་མདོ་སྦུག་གང་དགོས་དང་། གོ་སླ་དོན་གསལ་ངེས་སྟོན་ཐུབ་པ་ཡིན། དེའི་ཐོག་གང་ཟག་གཞན་ལ་གདེངས་འཇོག་ཇི་ཙམ་བྱེད་མིན་མཚོན་པའི་གུས་བཀུར་ཆེ་ཆུང་གི་རིམ་པ་དུ་མའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་སྔོན་གྱི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་། སྒྲུང་གཏམ། དེ་བཞིན་སྙན་ཞུ་ཁག་དང་། བཀའ་རྒྱ་རྩ་ཚིག གཏན་ཚིག་ཤེ་བམ། ཁྲ་མ་སོགས་གནའ་བོའི་གཞུང་སྲོལ་ཡིག་འགྲོས། གཞན་ཡང་སྙན་ངག་ལ་སོགས་པའི་རིག་གནས་ཆུང་ཁག་དང་། བཀའ་བསྟན་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོར་རིག་གནས་ཆེ་བའི་དགོངས་དོན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང་དོ་མཉམ་པར་སྟོན་པའི་དཔང་རྟགས་ཐོན་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔོག་པར་ནུས།\nདེས་ན་རང་རེའི་རིག་གཞུང་ཆེ་ཕྲ་ལེགས་མཚོན་ཐུབ་པའི་སྐད་ཡིག་འདིའི་རང་འགྲོས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ད་ལྟའི་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་སོང་བ་ལྟར། དེ་དོན་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་མི་རབས་གཞོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཚད་ལྡན་དང་། ཡིད་སྨོན་སྐྱེ་བའི་བསམ་ཚུལ་གླེང་བརྗོད་རིམ་ཐོན་དུ་མས་ཡི་རང་བསྔགས་འོས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་། རང་རིགས་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གཞིར་གྱུར།\nལྷག་པར་རང་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་དང་། གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་གི་དག་ཆ་མ་ནོར་བ་དང་། བྱ་བྱེད་མ་འདྲེས་ཤིང་། སྐད་ཡིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་བརྡ་དག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། གུས་བཀུར་ཡོད་མེད་ཤས་མཚུངས་པའི་བརྗོད་བྱ་འགོད་ཕྱོགས་སྨོན་གནས་སུ་སྣང་བ་ལྟར། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ལ་ཚོད་འཛིན་མི་རུང་བའི་བསམ་པས་ལེགས་ཆ་སྤེལ་ཆེད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་འབྲི་རྩོམ་པ་རྣམས་ནས་རང་རེའི་བསམ་བློའི་གཤིས་དང་འཚམས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་མ་འཆོལ་བའི་ཐོག སྔར་ནས་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་མིང་བརྡར་སྤྱོད་ཕྱོགས་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་རང་ཚུགས་མི་ཉམས་པའི་བརྗོད་འགྲོས་རྐང་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་གནད་ཆེ། དེང་རབས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཐ་སྙད་བོད་བསྒྱུར་བྱས་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཉེར་མཁོའི་མིང་བརྡ་གསར་སྣོན་དགོས་རིགས་རྣམས་ཀྱང་བོད་བརྡའི་རང་འགྲོས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་། རིགས་པའི་ཚུལ་ལུགས་སོགས་དང་མི་འགལ་ཞིང་། གསར་བཀོལ་ཐ་སྙད་གང་འདྲ་ཡིན་རུང་ལམ་སེང་གོ་དོན་སྟེར་བ་ཞིག་གཅིག་གྱུར་གཏན་འབེབས་འོང་ཐབས་གཞིས་བྱེས་ཕན་ཚུན་མིག་དཔེ་སྟོན་རེས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་བརྩོན་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་ངེས།\nལྷག་པར་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ཡིག་ཚོགས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བའི་དེང་གི་དུས་འདིར་བོད་ཡིག་གི་གསར་ཤོག་དང་། དུས་དེབ། བརྙན་འཕྲིན། དྲྭ་རྒྱ་ཁག་ནང་རྩོམ་ཡིག་དང་། ངོ་སྤྲོད། བགྲོ་གླེང་། མཆན། 《རིག་པ་འདོན་པ་》《མི་རབས་གསར་པའི་གླེང་སྟེགས་》ཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་སྐབས་སྣ་ཚོགས་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀར་བསྐྲུན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་བརྒྱུད་ནས་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་འབྲི་རྩོམ་པ་ཡོངས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་དུ་མས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཚུལ་ཐོག་ཏུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་དཔེ་སྟོན་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པས་དགེ་རྒན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་།\nགཉིས་ནས་རྩོམ་ཡིག་དང་། བགྲོ་གླེང་། བསམ་ཚུལ་འབྲི་གླེང་བྱས་པ་འདི་རྣམས་ཀློག་མཁན་ནི། མཆེད་གྲོགས་ལྟ་བུ་ནང་ཁུལ་ཉུང་ཤས་ཤིག་མིན་ལ། གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་བོད་མི་ཁོ་ནའང་མིན་པར། བོད་ཡིག་ཀློག་འདོན་ཐུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་མི་རིགས་རང་རེའི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱང་སོ་འཛུགས་པའི་དགྲ་གཉེན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་དུ་མ་ཡོད་པར་ངེས་པ་རེད།\nརྒྱུ་མཚན་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོམ་ཡིག་དང་། བསམ་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་བྲིས་ནའང་དང་པོ་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཆ་ནས་འཕྲལ་སེལ་བརྡ་ལན་འཁྱོལ་ཙམ་གྱི་ཡི་གེ་དག་ལ་མ་དག་ཅིག་བྲིས་པ་ཁྱབ་སྤེལ་སོང་ན། ད་ལྟའི་མི་རབས་རྣམས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ངོ་སྤྲོད་པའི་དཔང་རྟགས་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕྲལ་སེལ་དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་གི་མྱོང་ཚོར་ཅི་རིགས་སྟོན་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་མ་ཟད། སྐད་ཡིག་གཞན་ནས་བསྒྱུར་རིགས་བོད་ཡིག་རང་གི་བརྗོད་འགྲོས་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་འབུར་ཐོན་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ན། རེ་ཞིག་གོ་དཀའ་བ་ཙམ་མིན་པར། འབྱུང་འགྱུར་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་ཤེས་ཡོན་སྤུས་ཚད་ཐོག་ལ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་འགྲོ་སྟངས་ཉམ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ས་བོན་དུ་འགྱུར་བ་མངོན་གསལ་ལ་བརྟེན། རྗེས་ཡོང་སྔོན་དྲན་ཐོག་ནས་ཡི་གེ་དེ་རིགས་ཁྱབ་སྤེལ་མ་བཏང་བའི་སྔོན་དུ་ཞུ་དག་ནན་ཏན་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས་པར་མཐོང་བ་བཅས། དོན་གྱི་རྒད་པོ་ཚིག་གི་འཁར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གནད་ཀྱིས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་རྣམས་སྐྱོན་མེད་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པ་ཡིན།\nགཉིས་པ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ཆ་ནས་མཆོག་དམན་སུ་འདྲ་ཞིག་ནས་བྱ་བ་མ་རུངས་པ་བྱས་རིགས་ངེས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐེར་འདོན་དགོས་པའི་གོ་སྐབས་ལོངས་སྤྱོད་ཆོག་པ་མང་གཙོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ནའང་། ང་ཚོར་སྐབས་རེ་གོམས་གཤིས་ངན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ། སྐྱེ་བོ་ཆེ་གེ་མོས་བྱ་བ་གང་ཞིག་མགོ་རྩོམ་ལོང་ཡོད་མེད་ནས་ཡག་པོ་མི་འོང་བ་གཞིར་བཞག་གིས་དེ་ལ་ཁ་གཏོང་ཆོག་ཆོག་དང་། སྐྱོན་གྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ཏེ་གཞན་ལ་སྨད་ར་གཏོང་ཆོག་ཆོག (དཔེར་ན། ཁོས་དེ་ཀ་ཙམ་བཤད་བཞག་པ་རེད། བྱེད་ཁུལ་[ཁཱ་]བྱེད་པ་རེད། མོ་ཊ་འདྲ་ཞིག་གཏོང་ཁུལ་[ཁཱ་]བྱེད། དབྱིན་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྦྱོང་ཁུལ་[ཁཱ་]བྱེད། ཟེར་བ་སོགས་ལྟར་རེད།) དེ་བཞིན་གཞི་མེད་དང་། བག་ཙམ་རིགས་ཀྱང་རྙོག་མ་གཏིང་སློང་གི་དྲན་བསྐུལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་འབྲས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་ལ་ཚོར་སྣང་གཏིང་ཟབ་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་རིགས་སྣང་བ་རྣམས་ནི། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལ་མི་སྨན་པའི་ལོང་གཏམ་དང་། ཤེས་བྱ་ལོག་པར་སྦྱིན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས། དྲྭ་རྒྱའི་ལམ་འདི་རང་འདོད་དགའ་མི་དགའི་འཆལ་གཏམ་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་གླེང་སྟེགས་སུ་མི་འགྲོ་བར་བྱ་རྒྱུའི་འགན་དང་། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་མ་ཐེངས་པའི་ཅོལ་ཆུང་གི་གཏམ་གྱིས་སྔོ་ལོ་མི་འཕྱར་བ་བྱ་རྒྱུའི་འགན་ནི་དཔྱད་གཏམ་སོགས་འབྲི་མཁན་དེ་རང་ལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་འགོག་པ་ལྟ་བུའི་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་མ་སོང་བར། རང་གཞན་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་ཀྱི་གཏམ་དོན་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐབས་ཡིན་པར་མཐོང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ།\nལྷག་པར་གཞན་ཕན་གྱི་ཀུན་སློང་དང་འབྲེལ་བའི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་ནས་སྤེལ་མིན་ལེགས་པར་བརྟག་རྒྱུ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ནི། །མང་པོའི་ནང་དུ་ངག་ལ་བརྟག །གཅིག་པུར་འདུག་ན་སེམས་ལ་བརྟག ཅེས་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་བསླབ་བྱ་ལག་ཏུ་བླངས་ཏེ། མདོར་ན་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་དེ་ནི་གཞན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཁོ་ནར་རག་ལུས་ཚུལ་གསུངས་པ་ཞེ་ལ་བཅངས་ན་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་མཚན་བླ་མེད་མངོན་པ་ཞུ་ག་ལ་དགོས།\nཡང་སྒོས་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་ནི། སྤྱིར་བཏང་མང་གཙོའི་ཡུལ་གྱི་མཛད་གཙོ་རྣམས་ནས་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་སྐབས་འཕྲལ་སོ་སོར་གསལ་བསྒྲགས་བཤད་སྦྱངས་ངེས་གནང་དགོས་སའི་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་རྣམས་ནས་ཀྱང་གསར་འགྱུར་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ལན་སྐྱེལ་ཐུབ་ཙམ་མིན་པར། སྤྱི་བྱེའི་བྱུང་རིམ་སྔ་རྗེས་བར་གསུམ་ཞིབ་རྟོགས་ཚོད་དཔོག་ནུས་པའི་ཤེས་མྱོང་གཉིས་ཀ་ལྡན་པས། སྲིད་བྱུས་ལ་ལམ་སྟོན་དང་། སྟངས་འཛིན་ངེས་ཅན་ཐུབ་པ་ཡིན། དེའི་ཆེད་དུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་བསམ་བློས་སྨྲ་བརྗོད་བགྲོ་གླེང་འདྲི་རྩད་ཚ་ནན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་དཔྱད་གཏམ་སྤེལ་བས་མང་ཚོགས་རྣམས་ནས་ཕྱི་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཞིབ་རྟོགས་ཐུབ་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་འཕོ་འགྱུར་ཡོ་བསྲང་འབྱུང་ཞིང་། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་སྒོ་མོ་འབྱེད་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་སྟབས། མཆོག་དམན་ཡོངས་ནས་ཟོན་དང་གདེངས་འཇོག་དགོས་པའི་མི་སྣ་གལ་ཆེ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་གྲགས་ཅན་རྣམས་ནི་འབྱུང་འགྱུར་རང་ཉིད་དབང་འཛིན་པའི་གྲལ་དུ་འགྲོ་བའི་འོས་མི་ལྟ་བུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་དུ་མའི་དབུ་ཁྲིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནའང་ལས་འགན་སོ་སོར་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་སློབ་སྟོན་པ་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་མྱོང་ཅན་དེ་འདྲ་བྱུང་ན་ལས་དོན་བརྟན་བརླིང་རླབས་ཆེའི་ཕན་ནུས་ཐོན་པར་བརྩི་སྐད་ལྟར། བོད་རིགས་གསར་འགོད་ལས་རིགས་སློབ་ཐོན་ཉམས་མྱོང་ལྡན་པ་རྣམས་ལའང་བོད་ཕྱི་ནང་གི་སྤྱི་ཚོགས་གང་སར་སྐད་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཆོས་རིག་ཆབ་དཔལ་གང་ཅིར་ས་བོན་བཟང་པོ་འདེབས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་རེད།\nདེས་ན་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་ངོ་མའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། རང་བཙན་ལག་དེབ་ཀྱི་དཔྱ་དངུལ་འབུལ་མིན་དང་། རྒྱ་གར་གནས་སྡོད་ལག་ཁྱེར་ཡོད་མེད། གནས་ཚུལ་གསར་ཐོན་བྱུང་རིགས་བོད་སྐད་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྐད་ཡིག་རེ་ཟུང་རང་རྐྱ་ཕེར་བའི་བརྒྱུད་བསྒྲགས་ཐུབ་མིན། གསར་ཁང་གི་ལས་ཀའི་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཙམ་བཅས་མིན་པར། གཙོ་ཆེར་གསར་འགོད་རིག་པ་རང་གི་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པར་ངེས་ལ། དེའི་ཐོག་རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀ་དང་། དེང་རབས་ཕྱིའི་གནས་སྟངས་གཏིང་ཟབ་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་རྒྱ་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་ཆོས་རིག་ཆབ་དཔལ་གང་ཅིའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་དགེ་སྐྱོན་ཇི་འབྱུང་གི་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་པོའི་རྣམ་དཔྱོད་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷག་པར་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཆོས་སྲིད་གོམས་གཤིས་དབང་ཡོད་ཆེ་ཉམས་སོགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་ཏུ་མགོ་སྒུར་མི་དགོས་པར། གང་དུ་སུ་ལའང་ཐད་ཀར་འགྲན་རྩོད་དྲང་བདེན་དུ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་བླངས་ཏེ། བསམ་ཕོད་པ་དང་། བཤད་ཕོད་པའི་གདེངས་ཚོད་ལྡན་པའི་ལས་རིགས་འཛིན་མཁན་ཞིག་འོང་བར་སྙམ་ཚུལ་དཔྱད་གཏམ་ཙམ་དུ་ཞུ་བར་ཐལ་བས། མཁྱེན་ལྡན་སོ་སོས་རྣམ་དཔྱོད་དྲང་བདེན་གྱི་ལམ་ནས་དཔྱད་དེ་འཇུག་ལྡོག་མི་ནོར་བར་བརྩོན་པར་འཚལ།\nད་ནི་སྐབས་འདིར་དམིགས་བསལ་གསར་འཕྲིན་དྲྭ་རྒྱ་སོགས་སུ་བོད་བརྡའི་སྤྱོད་ཕྱོགས་འཆོལ་བར་སྙམ་པའི་མཐོང་ཐོས་བྱེ་བྲག་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བའི་དཔེར་མཚོན་འགའ་རེ་དྭོགས་སློང་ཆེད་དུ་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་བགོས་ཏེ། ཚིག་བསྡུས་དང་། གུས་ཚིག གུས་ཚིག་གི་ཞེ་ས་མགོ་ལུས་མི་མཚུངས་པ། ཐ་སྙད་ར་མ་ལུག ཐ་སྙད་གསར་པའི་ཞན་ཆ་སིམ་འཛུལ། ཐ་སྙད་འཆོལ་སྤྱོད། ཡིག་རྟགས། བོད་ཀྱི་ཁ་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་བའི་དགེ་མཚན་ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་ལྟར་བཀོད་པ་ནི།\nདེ་སྔ་ནས་རང་རེའི་ཡིག་ཐོག་ཏུ་མིང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་འབྲི་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་ངན་ལང་དུ་ཤོར་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་། འདི་ལྟར་ཚིག་བསྡུས་བརྒྱབས་པས་སྣག་ཤོག་དང་དུས་ཚོད་ལ་གྲོན་ཆུང་དང་། ངལ་བ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕན་ཁྱད་ནུས་པ་ཐོན་པ་མེད་ངེས་ལ་བརྟེན། ཚིག་བསྡུས་བརྒྱབ་རྒྱུ་དེ་ནི་དགོས་པ་ལས་དགག་བྱ་ཆེ་བར་སྙམ།\nལྷག་པར་དེང་རབས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ལམ་དང་། སྐད་ཡིག་མཉམ་བསྲེས་སོགས་ཀྱིས་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ནས་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་སྐབས་སོགས་གང་ཅིར་ཚིག་བསྡུས་ཐལ་ཆེས་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་འབྱུང་ཉེན་ཡོད་མེད་དྭོགས་ཟོན་དགོས་གནད་མཐོང་བ་ནི། དཔེར་ན། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་བར་སྐབས་ཤིག་ནས་”དུས་དབང་”ཞེས་འབྲི་བར་སྣང་བས། དེས་ན་”དུས་དབང་གི་བྲེལ་ཟིང་ལ་བརྟེན་ནས”། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྲིས་ན། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་བྲེལ་ཟིང་དང་། དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དབང་གི་བྲེལ་ཟིང་གཉིས་ཀར་གོ་བ་རེད། ཅིས་ཀྱང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་དུས་དབང་ཞེས་བསྡུས་ནས་འབྲི་བར་འདོད་ན། བཀའ་དབང་གཞན་པར་གསང་དབང་དང་། བདེ་དབང་། འཇིགས་དབང་། རྣལ་དབང་། རྣམ་དབང་། ཕྱག་དབང་། ཀུན་དབང་། རྡོར་དབང་ལྟ་བུ་གོ་དཀའ་ལ་དགོས་མེད་ཀྱི་བསྡུ་ཚིག་འདི་འདྲ་མཚུངས་པར་སྦྱོར་དགོས་པས། གོ་སྟངས་ཅི་འདྲ་འོང་མིན་དཔྱད་ན་གསལ།\nདེ་བཞིན་༧གོང་ས་༧རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་བཞུགས་སྒར་འཕགས་ཡུལ་དྷ་རམ་ས་ལའི་”མེཀ་ ལེའོཌི་ གྷན་ཇི་”ལ། “མེཀ་གྷན་དང་། མེཀ་ལོ། མོ་ལོ་”ལྟ་བུ་ཅི་རིགས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་དང། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཡོད་ས་”མུན་ཌི་གྷོ་ཌི་”ལ། “མོན་གོར་”དང་། “མོན་གྷོར་”ལྟ་བུ་དང་། “སྦའེ་ལ་ཀུ་པིར་”ལ། “སྦེལ་ཀོབ་” ལུགས་ཟུང་བསམ་འགྲུབ་གླིང་ལ་”ལུགས་བསམ”། བདེ་སྐྱིད་སླར་གསོ་ལ་”བདེ་སླར་” ས་གནས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་། རྒྱུན་ལས་ལ་”ས་རྒྱུན་”སོགས་ཚིག་བསྡུས་ཟུར་ཆག་ཡ་མཚན་དུ་གོ་བ་ཅི་རིགས་འབྲི་བ་འདི་འདྲ་ཧ་ཅང་མང་བས། དེ་ལྟར་ན་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་མིང་བྱིན་ཅན་རེ་གནང་བའི་དགོས་པ་དེ་ཡང་མ་འགྲུབ་པ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་གྲོང་ཁག་ལ་མིང་རིང་པོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ནའང་དེ་ཀ་རང་བེད་སྤྱོད་དགོས་ངེས་མ་གཏོགས། རང་རེར་དེ་ལ་རྒྱས་བསྡུས་གཏོང་བའི་དབང་ཆ་མེད་ཁར། ལྷག་པར་ཡུལ་མིང་མ་དག་པ་ཞིག་བྲིས་པ་དེ་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་བཞིན་པ་འདི་རིགས་རྗེས་སུ་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་མཚམས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ་པ་རྣམས་ནས་བོད་མིའི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་བྱུང་རིམ་ལ་དཔྱད་སྐབས་རྒྱ་གར་རང་གི་ས་ཁྲར་འཁོད་པའི་ས་གནས་སོ་སོའི་མིང་རྣམས་དང་། རང་རེས་དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་མིང་གསར་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བཏགས་པ་རྣམས་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མགོ་བོ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་འཇོག་ལ་ནོར་སྐྱོན་གཏོང་བའི་ས་བོན་ངན་པ་ཞིག་རང་རེས་ད་ལྟ་འདེབས་བཞིན་པ་འདི་ལ་ཚོར་སྣང་གཏིང་ཟབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ།\nརང་རེའི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀར་གུས་ཞབས་ཆེ་ཆུང་གི་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་མཚོན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་རྒན་གཞོན་དུ་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེ་ཡང་སྔ་མོ་བོད་དུ་བླ་དཔོན་འབངས་འཁོར་སོགས་དབར་མཆོག་དམན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་དེང་གི་མི་རབས་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་དང་། དེ་ལ་དཔགས་པའི་ཞེ་ས་ཚད་མེད་པ་ཞིག་བྱ་སྲོལ་བྱུང་ཞིང་། དེ་རྗེས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་ཞེ་ས་དང་། གུས་བཀུར་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྤེལ་བ་གཉིས་ཀ་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བར་སྙམ་ལ། སྤྱིར་བཏང་ཞེ་ས་དང་གུས་ཞབས་ནི། རྒན་རབས་དང་། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྐྱེས་བུ། ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་གང་ཟག སེམས་རྒྱུད་དུལ་བའི་ཆོས་པ་སོགས་གདེངས་འཇོག་འོས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་བཀུར་བསྟིའི་ལམ་ནས་འབྲེལ་བ་ཞུ་སྲོལ་བོད་རྗེ་བཙན་པོ་གོང་རིམ་གྱི་སྐབས་ནས་ལྷག་པར་གཙིགས་སུ་བཟུང་ཞིང་། དེང་གི་དུས་རབས་འདིར་ཡང་རང་རེ་ཤར་གླིང་པ་སྤྱིའི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལེགས་པའི་གྲལ་དུ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས། གོ་ས་མཐོ་དམན་དང་། དབང་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱིས་མཆོག་དམན་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་བྱེད་གཙོ་བོ་མིན་ལ། ཕོ་མཆོག་མོ་དམན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་བྱེད་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ནི་མིན་པས། འོས་འཚམས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ནི་དགེ་མཚན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་སྙམ།\nདེས་ན་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། མང་མོས་ཐོག་ནས་དངོས་སུ་བདམས་པའི་དབུ་ཁྲིད་༧མི་དབང་༧སྲིད་སྐྱོང་མཆོག མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་མོས་མཐུན་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་བཀུར་འོས་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན་མཆོག་དང་། དཔལ་ལྡན་བཀའ་བློན་ནམ། བློན་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་རྐྱང་པ་རྗེན་བཀོད་མིན་པར་མཚན་གྱི་མཐའ་ལ་”མཆོག་”ཅེས་པ་ཞིག་ནི་ངེས་པར་དུ་སྦྱར་དགོས་པ་ཡ་རབས་དམ་པའི་ཚུལ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། དེ་མིན་”ལགས་”ཞེས་པ་ཙམ་སྦྱར་ནའང་གུས་བཀུར་ཆེར་མེད་པ་རེད།\nགུས་བརྩི་འོས་པའི་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་དེ་དང་དེ་ལ་རང་ཉིད་མོས་པ་ཡོད་མེད་ནི་སྒེར་གྱི་ལྟ་བ་རང་དབང་ཅན་ཡིན་རུང་། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གུས་བཀུར་མི་འདོད་པའི་རྗོད་ཚིག་ཐོན་ན། སོ་སོ་ཁེངས་དྲེགས་རང་ཤེད་ཅན་གྱི་རྟགས་སུ་མངོན་པར་འགྱུར་བར་སྙམ། རང་རིགས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བརྩི་བཀུར་གང་ལ་ཞུ་བ་དེ་དང་མཚུངས་པར་འཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་ཞུས་ན། གཞན་ཕྱོགས་སྡང་སེམས་ཅན་ནས་དེ་ལྟར་མི་བྱ་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་རེ་བ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐོང་བ་དང་། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལ་མི་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་དོན་འགྲུབ་པའི་གྲོགས་སུའང་འགྲོ་བས། ཀླད་གཞུང་དང་མགོ་མཇུག་ཡོད་པའི་ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ལའང་དོན་དག་ཡོད་པར་སྙམ།\nདེང་སྐབས་གསར་འཕྲིན་གྱིས་མཚོན་པའི་ཡིག་ལམ་དང་། བརྗོད་འགྲོས་ཁག་ནང་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་དང་། མཐོ་དམན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུར་དགའ་མོས་ཤུགས་ཆེས་ལུགས་གཉིས་ཅི་རིགས་པའི་གནོན་ཤུགས་ཀྱིས་གཟིར་བ་ལས་གཡོལ་ཏེ། རང་དབང་གསོང་པོར་འབྲི་གླེང་ཕོད་པའི་སྤོབས་པ་རྙེད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པའི་ལེགས་ཆའི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ལྟར་གོ་སྐབས་བདག་གིར་བཟུང་བ་འདི་ནི་འོས་འཚམས་ཡིན་མོད། རང་ཉིད་ལ་གདེངས་སྤོབས་ཇི་ཙམ་སྐྱེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ད་དུང་གཞན་ལ་ཆེས་ཆེར་བཀུར་བ་འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་མི་ཆོས་བཟང་པོ་དང་། ནང་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་བསླབ་བྱ་ནའང་གང་དག་དམན་ས་འཛིན་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྤྱི་སྒེར་ཀུན་ལ་ལེགས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བསྔགས་པར་མཛད་པས། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཡིན།\nདཔེར་ན། གསར་འཕྲིན་ཞིག་ཏུ། [༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཉེ་ལམ་ཡང་བསྐྱར་ཨིར་ཡུལ་བྱང་མ་ལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱས་ཡོད།] ཅེས་བྲིས་འདུག་པས། “བསྐྱོད་”དང་། “བྱས་”ཞེས་པ་གཉིས་ཀ་ཞེ་ས་མིན་ལ། ༧གོང་ས་མཆོག་ལས་ལྷག་པའི་གུས་བཀུར་ཞུ་ཡུལ་ཞིག་རང་རེ་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ནི་ཞུ་ག་ལ་དགོས་པས། དེ་བས་ཀྱང་ནས་ཚིག་སྦྱོར་འདི་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་པ་ཡིན།\n“ཨིར་ཡུལ་”ཞེས་པ་འདི། “ཨར་ལནྜི་”ཞེས་པ་བོད་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ། “དབྱིན་ཡུལ་”ཟེར་བར་དཔེ་བླངས་བཟོ་ལྟར་ཡང་། ཡུལ་མིང་འདི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འབོད་ཚུལ་དང་། ཡུལ་དེ་རང་གི་རྗོད་སྒྲ་གང་རུང་སོར་བཞག་འོས་པ་མ་གཏོགས། བོད་བསྒྱུར་བྱས་ན་སུས་ཀྱང་མི་གོ་བའི་ཐ་སྙད་གསར་པ་དུ་མ་འབྱུང་ཉེན་སྣང་།\nདེ་བཞིན་ [གསར་འགོད་པས་ ་་་ བསྟན་འཛིན་ཚེ་བརྟན་ལགས་སུ་ ་་་ བཅར་འདྲི་གནང་སྐབས། ཁོང་གིས་ ་་་ བརྗོད་བྱུང་།] ཞེས་བྲིས་འདུག འདི་ལྟར་ན་གསར་འགོད་པ་རང་ཉིད་ལ་ཞེ་ས་ཡོད་པ་དང་། བཅར་འདྲི་ཞུ་ཡུལ་དེ་ལ་ཞེ་ས་མེད་པར་གོ་བས། ཞེ་ས་སྦྱར་ཡུལ་ནོར་བ་རེད།\nདེ་བཞིན་[༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ ་་་ མཆོག་ཀྱང་ཚོགས་འདུར་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་གི་ཆ་ཤས་ལེན་རྒྱུ་ཡིན་འདུག] ཅེས་བྲིས་འདུག སྐུ་ཚབ་”མཆོག་” ཅེས་པ་ནི་ཞེ་ས་ཡིན་ལ། ་་་ ཆ་ཤས་”ལེན་རྒྱུ་”ཟེར་བ་སྤྱིར་བཏང་ཙམ་ལས་ཞེ་ས་མིན་པས། “ལེན་གནང་མཛད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག”ཅེས་པ་ལྟ་བུ་བྲིས་ཏེ་ཞེ་ས་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དགོས་པར་སྣང་།\nཡང་། [སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་ ་་་ བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བཤད་ཡོད་པ་རེད།] ཅེས་དང་། [སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་ ་་་ བརྗོད་འདུག] ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་”བྱེད་པ་”དང་། “བཤད་པ།” “བརྗོད་པ་”ཟེར་བ་རྣམས་ཞེ་ས་མིན་པས། གོང་གསལ་ལས་ཀྱང་ཞེ་ས་ཡོད་མེད་མགོ་ལུས་མ་མཚུངས་པ་དེ་བས་ཀྱང་ནས་ཤུགས་ཆེ་བ་མངོན་གསལ་རེད།\nགཞན་ཡང་། [བཀའ་ཤག་གསར་པའི་ལས་དོན་མགོ་འཛུགས་གནང་བ།] ཞེས་བྲིས་འདུག་པའང་། ལས་དོན་དང་། མགོ་འཛུགས་ནི་ཞེ་ས་མིན་པས། ཞེ་ས་ཡོད་མེད་ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་རེད།\n[བཀའ་བློན་མཆོག་ལ་ ་་་ ག་ཚོད་ཡོད་མེད་"དྲིས་"པར། ་་་ གཟིགས་ཚོར་གང་འདྲ་བྱུང་མིན་"དྲིས་"པར།] ཞེས་པའི་ཚབ་ཏུ་”བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་”ཞེས་ཞེ་ས་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དགོས།\n“གཞུང་དོན་ཕྱོགས་བསྐྱོད་”ཅེས་པ་ནི་ཞེ་ས་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཐུན་མོང་བ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཚིག་དེ་བཀུར་འོས་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་སྦྱོར་སྐབས་”བཀའ་བློན་མཆོག་གི་གཞུང་དོན་ཕྱོགས་ཕེབས་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། “བཀའ་བློན་ཕྱོགས་ཕེབས་ལྟ་བུ་”མ་བྲིས་ན། ཞེ་ས་ཡོད་མེད་མགོ་ལུས་མ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་རེད།\nདེང་སང་”གཏམ་བཤད་”ཅེས་པ་ཡང་ཡང་འབྲི་སྲོལ་འདུག་ཀྱང་། དེ་ལ་ངའི་གཏམ་བཤད་དང་། ཁོང་གི་གསུང་བཤད་ཅེས་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བར། དྲུང་ཆེ་མཆོག་ནས་གཏམ་བཤད་གནང་སོང་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་བཀོད་ན། ཞེ་ས་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་འདྲེས་པ་རེད།\nཡང་གསར་འཕྲིན་གཅིག་ནང་། [ཟུང་དྲུང་ཚེས་གསུམ་ལྷ་མོ་ལགས་ནི་ ་་་ ཀ་བློན་སྦུག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་། ་་་ གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཡོད། ་་་ རྡ་རམ་ས་ལར་ཡོང་སྟེ་ ་་་ འཁྲབ་སྟོན་གནང་སྟེ་ ་་་ འཁྲབ་སྟོན་པའི་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད། ཀ་བློན་སྦུག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་ ་་་ སློབ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་། ་་་ རྩིས་པའི་འགན་བཞེས་ ་་་ བལ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ ་་་ རྩིས་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད། ་་་ རྡ་རམ་ས་ལར་ཡོང་སྟེ་ ་་་ རྩིས་པའི་འགན་བཞེས་ ་་་ བདེ་སྡུག་ལ་ལྟ་སྐྱོང་ ་་་ ] ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཞེ་ས་ཡོད་མེད་བསྲེས་ཏེ་བྲིས་པ་ལྟ་བུ་འདི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་རིག་གཞུང་འཆོལ་བའི་དྲི་བཅས་སུ་སོང་བ་ཡང་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་པ་འདི་རྣམས་ཆེས་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཤད་མ་དགོས་པས། ཅིས་ཀྱང་གཟབ་དགོས།\n[བཀའ་བློན་མཆོག་ནས་ ་་་ ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ངེས་ཡིན་སྐོར་གསུངས་ཡོད།] ཅེས་བྲིས་འདུག འདིའི་ཚིག་མཇུག་གི་”ཡོད་”ཅེས་པ་དེས། སྔོན་ནས་དེ་འདྲ་གསུངས་ཡོད་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་སོགས་ཤེས་མཁན་དེས་”ཡོད་”ཅེས་འབྲི་བརྗོད་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས། ད་ལྟ་གསུངས་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་འབྲི་བརྗོད་མི་ཐུབ་པ་ནི། རང་རེའི་རྒྱུན་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་ཉན་ནས་བརྟག་ནའང་ཤེས་ཐུབ་ངེས་ལྟར་རེད།\nདེ་དང་མཚུངས་པར་གསར་འཕྲིན་ཞིག་ནང་། [དེ་དུས་ངས་ལས་ཀ་བྱས་པ་རེད། ངས་ལས་ཀ་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་པ་རེད། ང་སྤུན་མཆེད་ཐུག་སར་སོང་བ་ཡིན། ངས་དེ་ཡག་པོ་མཐོང་སོང་།] ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གོང་དུ་བཀོད་པའི་ཟུང་དྲུང་ཚེས་གསུམ་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱི་སྐོར་ལྟར། [ ་་་ གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཡོད། ་་་ འཁྲབ་སྟོན་པའི་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད།] ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་མཇུག་ཏུ་ཡིན། ཡོད། སོང་། འདུག རེད། བྱུང་། རྣམས་”སྐྱེས་བུ་”དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ་གང་ལ་འཇུག་པའི་བདག་གཞན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལེགས་པར་ཕྱེས་ཏེ། ངས་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན། ངས་ལས་ཀ་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་པ་ཡིན། ང་སྤུན་མཆེད་ཐུག་སར་ཕྱིན་པ་ཡིན། ངས་དེ་ཡག་པོ་མཐོང་བྱུང་། ཟུང་དྲུང་ཚེས་གསུམ་ལྷ་མོ་ལགས་ནས། ་་་ གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་འདུག ་་་ འཁྲབ་སྟོན་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་འདུག ཅེས་འབྲི་དགོས།\nལར་ནས་ཚིག་མཇུག་ཏུ་”ཡོད།” ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རྐྱང་པ་བྲིས་ན། གཙོ་ཆེར་སོ་སོ་རང་ཉིད་དེ། “སྐྱེས་བུ་དང་པོ་”དང་འབྲེལ་ཚུལ་གོ་ཤུགས་ཆེ་བ། དཔེར་ན། ང་ལ་དངུལ་ཡོད། ཁོ་ལ་དངུལ་འདུག ངས་བཤད་ཡོད། དེ་དུས་ཁོང་ཡོད། ཁོང་གིས་དེ་འདྲ་བྲིས་གནང་ཡོད་རེད། ཁོ་ལ་དངུལ་ཡོད་རེད། ཁོང་ལ་དེ་འདྲའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། (ཡོད་རེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་འབྲི་བ་ལ། “སྐྱེས་བུ་དང་པོ་”རང་ཉིད་ནས་དེའི་སྐོར་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས།)\nདེ་བཞིན་གསར་འཕྲིན་ཞིག་ཏུ། དཔེར་ན། [སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ནས་ ་་་ ་་་ སྐོར་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་། ་་་ ཡིན་ཚུལ་གསུངས་བྱུང་།] ཞེས་བྲིས་འདུག འོན་ཀྱང་”བྱུང་”ཟེར་བ་ནི། “སྐྱེས་བུ་”དང་པོའམ། སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་ཞིག་དགོས་པ། དཔེར་ན། ཁོང་གིས་ང་ལ་གསུངས་བྱུང་། ངས་དེ་འདྲ་བསམ་བྱུང་། ཁོས་ང་ལ་སྤྲད་བྱུང་། ངའི་རྩར་སླེབས་བྱུང་། ངས་དེ་མཐོང་བྱུང་། ཟེར་བ་སོགས་ལྟར་རེད། གལ་ཏེ་༧སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་གསར་འགོད་པ་ཆེ་གེ་མོ་ཁོང་རང་རང་ལ་ཐད་ཀར་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་གོང་གསལ་ལྟར་འགྲིགས་ཀྱང་། མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ཐོག་གསུངས་སྐབས་གསར་འགོད་པ་རང་གིས་ཐོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། [ ་་་ ངོ་སྤྲོད་གནང་སོང་། ་་་ གསུངས་སོང་།] ཞེས་འབྲི་དགོས་པ་དང་། གལ་ཏེ་གསར་འགོད་པས་དངོས་སུ་མ་ཐོས་པར་གཞན་གྱི་བརྒྱུད་ནས་གོ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ན། གནང་འདུག གསུངས་འདུག ཅེས་འབྲི་བརྗོད་དགོས་པས། ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་མ་ཕྱེ་ན་ཐ་སྙད་”ར་མགོ་ལུག་སྦྱར་”དང་། བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།\nདྲྭ་རྒྱ་དང་། གསར་འགྱུར་རྒྱང་བསྲིང་འགའ་རེར། ་་་ “གནང་ཡོད་པ་རེད་འདུག” ་་་ “བྱས་ཡོད་པ་རེད་འདུག” ་་་ “གསུངས་ཡོད་པ་རེད་འདུག” ཅེས་པ་ཡང་ཡང་ཐོན་མོད། དེའི་ཚབ་ཏུ་གནང་འདུག བྱས་འདུག གསུངས་འདུག ཅེས་འབྲི་བརྗོད་དགོས་པས། སྐབས་འདིར་”ཡོད་པ་རེད་” ཅེས་པའི་ཚིག་རྣམས་འདིར་འཚང་ག་རྒྱབ་ཐབས་མེད་པས་ནོར་བ་རེད།\nདེ་དང་འདྲ་བར་ [ ་་་ ཕེབས་ཐུབ་ཡོད་མི་འདུག ] དང་། [ཕེབས་ཡོད་པ་རེད་མི་འདུག] ཅེས་བྲིས་འདུག་པས། ་་་ ཕེབས་ཐུབ་མི་འདུག ཅེས་བཀོད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། “ཡོད་”ཅེས་པ་དང་། “རེད་”ཅེས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐབས་འདིར་འཚང་ག་རྒྱབ་ཐབས་ག་ལ་ཡོད།\n[སྲིད་འཛིན་ཞེ་ཅིན་ཕེན་གྱི་ཕ་རྒན་༧གོང་ས་མཆོག་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ ་་་ ་་་ ] ཞེས་སོགས་བྲིས་འདུག འདི་ལ་ ་་་ ཕ་རྒན་”དེ་”ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་མེད་ན་གོ་ནོར་ཚབས་ཆེ་གཞན་ཞིག་ཐེབས་ཉེན་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་ཤེས་ཤིང་། ལར་ནས་”ཕ་རྒན་”ཟེར་བའི་ཚིག་འདིར་སྨད་པའི་མདངས་སུ་གོ་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པས། སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་ ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་སྟངས་འོས་བབས་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན།\n[དྲ་རྒྱ་ཇུས་འགོད།] ཅེས་པའི་ཚིག་འདིའི”་དྲྭ་རྒྱ་”ཞེས་པར་ཝ་ཟུར་ཅིས་ཀྱང་དགོས་ལ། དེ་མིན་རས་ཆ་དྲ་བ་དང་། ཤོག་བུ་དྲ་བ་ལྟ་བུ་བཅད་པའམ་བཏུབ་པའི་དོན་ལ་གོ་ཞིང་། ཇུས་འགོད་ལ་སྔོན་འཇུག་འ་སྦྱར་བའང་ནོར། དེ་བཞིན་”དྲྭ་བརྙན་གླེང་མོལ་”དང་། “དྲྭ་སྣང་གི་བོད”། ཅེས་པ་རྣམས་ལའང་ཝ་ཟུར་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པ་རེད།\nགཤམ་གསལ་ཐ་སྙད་གསར་སྤྱོད་མང་པོ་ཞིག་ནི་དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་བརྡ་དག་སྟོན་པའི་སྲོལ་དུ་མེད་ལ། གསར་གཏོད་ལེགས་པའང་མིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་རང་རྐང་ལ་གནོད་འགལ་འགྱུར་གཞི་ལས་མ་འདས་པའི་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཉམ་ཉེས་གཏོང་བར་མཐོང་བ་དཔེར་ན།\n༡༩༩༨ ལོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་བརྒྱད་ལོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་འགྲོས་རང་ཡིན་ཡང་། དེང་སང་དེའི་ཚབ་ཏུ། “གཅིག་དགུ་དགུ་བརྒྱད་ལོ་”ཞེས་སྐད་རིགས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་འབྲི་བརྗོད་གཉིས་ཀར་ཐོན་པར་སྣང་བ་དེས་ནི་བོད་ཀྱི་བརྡ་དག་གི་སྲོལ་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་གཏོང་གིན་ཡོད་པ་ཅིས་ཀྱང་ཤེས་དགོས།\nདོན་ཚན་གྲངས་འདྲེན་བྱེད་སྟངས་ཐད། དོན་ཚན་ཁ་ཤས་ཡོད་རིགས་རིམ་པ་བསྟར་ནས་འགོད་སྐབས། གཅིག གཉིས། གསུམ། བཞི། ཞེས་སོགས་ཡི་གེར་འགོད་མཁན་འདུག་པ་དེ་ནི་བོད་ཡིག་གི་འབྲི་སྲོལ་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པས། དེ་ལ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ་སོགས་ཅིས་ཀྱང་འབྲི་དགོས་པ་ཡོངས་གྲགས་རེད།\nདེང་སང་རྩོམ་ཡིག་ལྟ་བུའི་རིང་ཐུང་གི་ཚད་ལ། ཡིག་འབྲུ་མང་ཉུང་ཐོག་ནས་བརྩི་བ་ཞིག་འོང་གིན་འདུག་པ་ནི། ཆེས་མི་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་རབས་བོད་ཡིག་ལ་རིང་ཐུང་གི་ཚད་འཇལ་ཚུལ་ཞང་ཞུང་གི་དུས་ནས་བོད་རྗེ་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་མ་གྲགས་པ་མ་ཟད། བོད་ཡིག་ཏུ་དོན་སྟོན་པ་ལ་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་ཁོ་ན་མིན་པར་བརྩེགས་འདོགས་འཕུལ་འཇུག་ཅི་རིགས་དགོས་པ་ཆེས་མང་བས་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ཡི་གེ་ལྟར་ཡིག་འབྲུ་བརྩི་ཐབས་མེད་ལ། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་”ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་བདུན་གྱི་སྙན་ཞུ་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱ་ནག་གི་ཡི་གེར་རྩ་འཛིན་གནང་བ་ལས་བྱུང་བས་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ལས། བོད་ཀྱི་ལུང་སྟོན་པའི་སྲོལ་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་མ་ཡིན།\nབོད་ཡིག་རིང་ཐུང་གི་ཚད་འཇལ་ཚུལ་བོད་རྗེ་གོང་མས་རྒྱ་རིམ་པ་བདུན་ཏེ། ༡༽ དོན་མི་འཁྲུག་པ་ཚེག་གི་རྒྱ་དང་། ༢༽ ཚིག་རྐང་མི་འཁྲུག་པ་ཤད་ཀྱི་རྒྱ། ༣༽ ཚིག་དོན་མི་འཁྲུག་པ་ལེའུའི་རྒྱ། ༤༽ ཤོ་ལོ་ཀ་མི་འཁྲུག་པ་བམ་པོའི་རྒྱ། ༥༽ བམ་པོ་མི་འཁྲུག་པ་བམ་གྲངས་ཀྱི་རྒྱ། ༦༽ མཐའ་མི་འཆོལ་བ་མི་འཁྲུག་པ་སྣེ་ཐིག་གི་རྒྱ། ༧༽ གླེགས་བམ་མི་འཁྲུག་པ་གདོང་ཡིག་གི་རྒྱའམ། སྤྱན་ཁྱེར་གྱི་རྒྱ་བཅས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་ལྟར། ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་སྟོན་ནུས་པའི་ཚེག་བར་མང་ཉུང་བརྩིས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་ལྟ་བུར་བདུན་ཚིག་དང་། དགུ་ཚིག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་དང་། ཚིག་ལྷུག་རྣམས་ལ་ཚེག་བར་ཉེར་བརྒྱད་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་དང་། ཚེག་བར་བཞི་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལ་(ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུར་)ལེའུ་གཅིག ཚེག་བར་བརྒྱད་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལ་(ཤོལོ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་སྟེ། ལེའུ་གཉིས་ལ་)བམ་པོ་གཅིག་བཅས་བརྩི་བ་བཀའ་བསྟན་དཀར་ཆག་འགར་གསལ་ཞེས་མཁས་དབང་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཚིག་མཛོད་དུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་བཞིན་པའི་རྩོམ་ཡིག་རིང་ཐུང་འཇལ་ཚད་དེ་ལྟར་ལག་ལེན་གསོན་གནས་ཐུབ་ཐབས་དང་། དེའི་ཐོག་གསལ་ཁ་སྤེལ་ཕྱོགས་གསར་གཏོད་དགོས་རིགས་བོད་བརྡའི་རང་ལུགས་དང་ཅིས་ཀྱང་མཐུན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་འོས་ངེས།\nགྲངས་ཀ་བརྩི་སྟངས་འདི་ལ་ནུབ་གླིང་པ་སོགས་ཀྱི་བརྩི་སྲོལ་ལྟར་ན། སྟོང་ཕྲག་བཅོ་ལྔ་དང་། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་རིམ་འཕར་དུ་སྟོང་རྩའི་བརྩི་སྲོལ་དང་། རྒྱ་ལུགས་ཀྱི་ཁྲི་བཅོ་ལྔ་དང་། ཁྲི་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཁྲི་རྩའི་གྲངས་འདྲེན་བྱེད་ལུགས་དེ་དག་བར་ལམ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ལེན་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལེགས་ཆ་གཏན་ནས་མིན་པ་མ་ཟད། རིག་གཞུང་འཆོལ་སྤྱོད་ཡིན་པས། རང་ལུགས་ལ་སྔར་ནས་དར་ཞིང་ལག་ལེན་གང་འཚམས་ཡོད་མུས་ཀྱི་གྲངས་གནས་དྲུག་ཅུ་སྟེ། གཅིག བཅུ། བརྒྱ། སྟོང་། ཁྲི། འབུམ། ས་ཡ། བྱེ་བ། དུང་ཕྱུར་བཅས་དགུ་ལ་རྐྱང་རྩིས་བྱེད་ཅིང་། དེ་ནས་ཐེར་འབུམ་དང་། ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ། ཁྲག་ཁྲིག ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ་སོགས་ལྟར། རབ་བཀྲམ། གཏམས། དཀྲིགས། མི་འཁྲུགས། ཁྱད་འབྱིན། སྤངས་རྟེན། དེད་འདྲེན། མཐའ་སྣང་། རྒྱུ་རིགས། འོད་མཛེས། དཔང་པོ། ལེགས་འབྱིན། རྟོགས་འགྲོ། དབྱིངས་རྡུལ། རྒྱ་རྟགས། སྟོབས་འཁོར། བརྡ་ཤེས། རྣམ་འབྱུང་། སྟོབས་མིག བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། དགའ་བ། བཏང་སྙོམས་བཅས་ཉེར་ལྔ་ནི་ཉིས་བརྩིས་ཅན་གྱི་གྲངས་གནས་ལྔ་བཅུ་སྟེ། དེའི་ཐོག་གྲངས་མེད་བསྣནཔས་ཁྱོན་བསྡོམས་གྲངས་ཀྱི་རིམ་པ་དྲུག་ཅུ་བརྩི་བ་ཡིན་པས། རང་རེའི་རིག་གཞུང་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་རང་རེས་གཅེས་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་སློབ་དགོས་པ་ཡིན།\nཕྱིས་སུ་”མཁས་དབང་”ཞེས་པ་ཕྱི་གླིང་པའི་”ཌོག་ཊར་”དང་། “པོར་ཧྥེ་སར་”ཅི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དོད་དུ་བེད་སྤྱོད་ངེས་གཏན་མེད་པ་ཞིག་བྱེད་པར་སྣང་ཡང་། ཌོག་ཊར་ལྟ་བུའི་ལག་ཁྱེར་ཡོད་མཁན་རང་ཉིད་ནས་”ང་ཌོཀ་ཊར་ཡིན་”ཞེས་མི་གཞན་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུར་འཚེར་སྣང་གཏན་ནས་མི་དགོས་ཀྱང་། བོད་སྐད་དུ་”ང་མཁས་དབང་ཡིན་”ཞེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ན་རང་ཉིད་ངོ་ཚ་ཞིང་། གཞན་དག་ཚང་མ་བཞད་གད་དིར་རིར་གྱུར་ཏེ། རང་མཐོང་ང་རྒྱལ་དྲེགས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བར་མི་འགྱུར་རམ། དེས་ན་སུས་ཀྱང་རང་ཉིད་མཁས་དབང་ཡིན་པར་སྨྲ་མི་ནུས་པའི་ཚིག་འདི་རིགས་ཌོཀ་ཊར་གྱི་སྐད་དོད་བྱ་རྒྱུ་གཏན་ནས་མི་འཚམས་པས། འདི་རིགས་ཕྱི་སྐད་རང་སོར་བཞག་ན་བདེ་བར་མངོན་པ་དུ་མ་སྐད་རིགས་གཞན་ནང་ལའང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཡིན། ཅིས་ཀྱང་བོད་བརྡ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་ན། རང་གཞན་གཉིས་ཀས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཅིང་། གོ་བདེ་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་འབྲེལ་ཡོད་དབང་ཚད་ལྡན་པ་རྣམས་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་དགོས།\n༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་ནི་རང་རེ་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་གཅིག་པུ་ཡིན་པས། དེ་སྔ་མགོན་པོ་གང་དེའི་མཚན་གྱི་ཆེ་བརྗོད་དུ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་བ་མ་གཏོགས། “༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་ཞུ་སྲོལ་གཏན་ནས་མེད་པ་ནི་རྒན་རབས་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལ། དེང་སང་”༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་གུས་ཞབས་དེ་ཙམ་མེད་པར་སྣང་ཆུང་གི་རྣམ་པར་ཐོན་པ་འདི་རིགས་ཞུ་རྐྱང་བྱེད་པ་ཐོས་སྐབས་རྣ་བ་དང་། སྙིང་ལ་ཤིན་ཏུ་གཟན་ཞིང་། ༧གོང་ས་༧རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་ནི་རང་རེའི་༧སྐྱབས་དང་མགོན་གཅིག་པུ་ཡིན་པས་གུས་བཀུར་ཞུ་བའི་ཚིག་གི་ཁོངས་སུ་”༧གོང་ས་”དང་། “༧སྐྱབས་མགོན་”ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ཐོན་ནའང་”༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་”ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་ནི་གུས་ཞབས་ཆུང་སྐྱོན་ཡིན་པས་མི་འོས་ལ། སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ན་སྒྲ་འཇུག་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བའི་མཚན་ཉིད་པའི་བཤད་སྲོལ་དེ་འདི་འདྲ་ལ་གོ་དགོས།\nགཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོར་༧སྐྱབས་མགོན་གྱི་མཚན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ཆེན་ཁག་ལ་༧གོང་ས་ཞེས་པའི་ཆེ་བརྗོད་ཀྱང་ཞུ་སྲོལ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་གསལ་ཞིང་། ངག་རྒྱུན་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་ལྟར་རེད། ལྷག་པར་༧རྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་བཤད་ནང་དུ་རང་ཉིད་ལ་”ང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། “ང་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་མི་གསུངས་པའང་ཚང་མས་གསན་ཡོད་ངེས་དེ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དཔོག་པར་ནུས་པས། མགོན་པོ་གང་དེའི་མཚན་མཐོང་ལ་རན་པའི་ཆེ་བརྗོད་”༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་སླར་ཡང་ཀུན་གྱི་ངག་ལམ་དུ་བྱང་ན་མཚན་དོན་མཚུངས་པའི་གུས་བཀུར་སྔ་སོར་ཆུད་པའི་བསོད་ནམས་རླབས་ཆེ་གསོག་པར་ངེས་པ་ཡིན།\n“༧སྐྱབས་རྗེ་”ཞེས་པ་ནི། དེ་སྔོན་ཆོས་ལྡན་ཞིང་སའི་དབུས་འགྱུར་འཆང་བར་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་སུ་མཚོན་ན་༧རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལྟ་བུ་ཆོས་བརྒྱུད་རང་རང་གི་བླ་མ་ལུང་རྟོགས་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལྕི་ཞིང་། བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེ་སྐྱོང་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ། རང་ཁོངས་སེར་སྐྱའི་སྡེ་ཚོགས་ཆུང་ངུ་ཙམ་མིན་པར། ཆོས་བརྒྱུད་ཡོངས་རྫོགས་སམ། རང་ཁོངས་ཆོས་བརྒྱུད་དེའི་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་གདན་ས་དང་། དགོན་སྡེ་གཞན་ཁག་ཕན་ཚུན། དེའི་ཐོག་བོད་མི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་སུ་མང་པོས་བཀུར་བའི་ཚིག་ཏུ་”༧སྐྱབས་རྗེ་”ཞེས་སྤྱི་མོས་ཐོག་ནས་མཚན་བསྟོད་ཞུ་སྲོལ་རང་ཆས་སུ་ཁྱབ་གདལ་འོང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། གདན་ཐོབ་གོ་ས་ཡོད་ཙམ་སོགས་ལ་”༧སྐྱབས་རྗེ་”ཞུ་སྲོལ་མེད་ནའང་། དེང་དུས་བོད་ལྗོངས་ཕྱི་ནང་གང་སར་རྩ་ཆེའི་གུས་ཚིག་འདི་བཞིན་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བས། དག་སྣང་ཕྱོགས་མེད་དུ་འབྱོངས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནམ་གང་ཡིན་མ་ཤེས།\n“ལགས་”ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཐ་སྙད་གང་གི་མཇུག་ཏུ་སྦྱོར་སྲོལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། དཔེར་ན། དགེ་བཤེས་ལགས། ཚོང་དཔོན་ལགས། སྙིང་ལགས། མ་ཆེན་ལགས་ཟེར་བ་སོགས་ནི་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། སྐུ་ངོ་། སྐུ་ཞབས། རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་”ལགས་”སྦྱར་སྲོལ་མེད་པས། དེང་སང་སྐུ་ངོ་ལགས། སྐུ་ཞབས་ལགས། རིན་པོ་ཆེ་ལགས་ཟེར་མཁན་ཐོས་སྐབས་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྗོད་སྲོལ་དུ་སྔར་ནས་མ་གྲགས་པས་རྣ་བར་གཟན་སྟབས། ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་མེད་པ་རེད།\nསྤྱིར་བཏང་”སྐུ་ཞབས་”དང་། “སྐུ་ངོ་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་འདི་ལ་དེ་སྔ་བོད་དུ་གཞུང་ཞབས་རིམ་པ་བཞི་པའི་གོ་གནས་ཅན་ཡན་ཆད་ལ་”སྐུ་ངོའི་གདན་ཐོབ་”ཅེས་པ་ཞིག་ཡོད་པས། ཁོང་རྣམས་ལ་”སྐུ་ངོ་”ཞེས་ཞུ་སྲོལ་བྱུང་བ་དང་། གཞུང་ཞབས་རིམ་པ་ལྔ་པ་མན་ཆད་ལ་གདན་ཐོབ་དེ་མེད་པས་”སྐུ་ཞབས་”ཞེས་ཞུ་བ་ཡིན།\nགཞན་ཡང་”སྐུ་ཞབས་”ནི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཁྱད་མེད་གཞུང་གི་གདན་ཐོབ་དམིགས་བསལ་མེད་ཀྱང་བཀུར་འོས་ཁྱད་པར་བའི་རིགས་སུ་བརྩིས་ཏེ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། སྐུ་སྐྱེ་མར་མཚོན་ན། མི་དྲག་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐབས་དེའི་རང་མིང་ནས་འབོད་ན་”སྐུ་ཞབས་གཡང་འཛོམས་ལགས་”ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་མིན་ཚོང་པ་ཆེ་བའི་ཟླ་བོར་”སྐུ་ཞབས་སྙིང་ལགས་”དང་། གཞུང་གི་གདན་ཐོབ་རིམ་པ་ལྔ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་སྐུ་ཟླར་”ལྕམ་ཆུང་སྐུ་ཞབས་”། རིམ་པ་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པའི་སྐུ་ཟླར་”ལྕམ་སྐུ་ཞབས་”། རིམ་པ་དང་པོ་སྲིད་བློན་དང་། རིམ་པ་གཉིས་པ་ས་དབང་རྣམ་པའི་སྐུ་ཟླར་”ལྷ་ལྕམ་སྐུ་ཞབས”སོགས། སྐུ་སྐྱེ་མ་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་སྐུ་ཟླའི་མཚན་གནས་དང་བསྟུན་ཏེ་གུས་ཚིག་སྦྱོར་ཚུལ་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་གཏོགས་ཁ་ནས་གང་ཐོན་མ་ཡིན།\nསྐྱེས་པའི་ཁོངས་སུའང་”ཇོ་ལགས་སྐུ་ཞབས་”དང་། “སྲས་སྐུ་ཞབས་”། “རྩེ་དྲུང་སྐུ་ཞབས་ཡོན་ཏན་ལགས་”། “ཤོད་དྲུང་སྐུ་ཞབས་དབང་རྒྱལ་ལགས་”ཞུ་བ་ལྟ་བུ་རེད།\nརབ་བྱུང་ལ་ནི་རང་བྱུང་ཕའི་ཁོངས་སུ་དེ་སྔ་དབུས་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་། གནས་ཆུང་། དགའ་གདོང་གི་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ཀྱི་ཐོག ལྷ་སའི་བསྟན་རྒྱས་གླིང་དང་། ཀུན་བདེ་གླིང་། བཞི་སྡེ་བསམ་གཏན་གླིང་། རྨེ་རུ་གྲྭ་ཚང་། ཚེ་སྨོན་གླིང་། ཚེ་ཆོག་གླིང་བཅས་གླིང་ཁག་དྲུག་གི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་”སྐུ་ཞབས་”ཞེས་ཞུ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང་། དེ་མིན་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་དང་། གདན་སའི་དགེ་འདུན་གྱིས་མཚོན་པའི་གྲྭ་བཙུན་གཞན་ལ་”སྐུ་ཞབས་”ཞུ་བའི་ཐོབ་ཐང་མེད། དེང་སང་ལྟ་བུ་རབ་བྱུང་མཐོང་ཚད་ལ་”སྐུ་ཞབས་”ཟེར་བ་འདི་ལྟར་ལེགས་པར་བརྩི་བར་འདོད་ན། ཕོ་མཆོག་མོ་དམན་གྱི་ལྟ་བ་མི་འཛིན་པར། བཙུན་མ་རྣམས་ལའང་”སྐུ་ཞབས་”ཞེས་མཚུངས་པར་ཞུ་འོས་པ་ཡིན།\nདེ་སྔ་རབ་བྱུང་མའི་ཁོངས་སུ་སྐུ་དྲག་ཆེ་ཁག་རྣམས་ཀྱི་སྲས་མོ་བཙུན་མ་རྣམས་ལ་”རྗེ་བཙུན་སྐུ་ཞབས་”དང་། “རྗེ་བཙུན་མ་”ཞེས་ཞུ་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། དེ་མིན་ལ་སྲས་མོ་སྐུ་ཞབས་ཞུ་ལ། དཔལ་ས་སྐྱའི་ཕོ་བྲང་གི་འཇམ་དབྱང་འཁོན་གྱི་གདུང་བརྒྱུད་ལ་ནི་སྲས་མོ་བཙུན་མ་མིན་ཡང་རྗེ་བཙུན་ཞེས་མཚན་སྨོས་ཆེ་བསྟོད་ཞུ་བ་ཡིན།\n“རྒན་ལགས་”ཞུ་སའི་ཡུལ་ནི་རང་ཉིད་ནས་ཤེས་ཡོན་གང་ཞིག་སློབ་ཁྲིད་ཞུ་ཡུལ་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་དགེ་རྒན་གྱི་རིགས་དང་། གྲྭ་རྒན་ལྟ་བུར་”རྒན་ལགས་”ཞུ་སྲོལ་སྔར་ནས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་དང་མི་འབྲེལ་བའི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་གཞན་ལ་”རྒན་ལགས་”ཞེས་ཁྱབ་ཆེར་འབོད་པ་ནི་རང་རེའི་སྐད་ཀྱི་འགྲོས་དང་། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་གང་ལའང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པ་ཞིག སྐད་ཡིག་གཞན་ནས་བྱུང་བའི་བརྗོད་སྲོལ་སིམ་འཛུལ་ལྷད་ཞུགས་ཏེ། བོད་བརྡ་མི་གཙང་བར་བྱེད་པའི་འབོད་སྒྲ་ཉེན་ཁ་ཅན་ཡིན་པས་ཅིས་ཀྱང་འདོར་དགོས།\n“ཁྱིམ་མིང་”ནི། རང་རེའི་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་མི་ཚང་ཆེ་ཁག་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་བོད་མི་མང་པོར་”ཁྱིམ་མིང་”མེད་ཀྱང་དེང་སང་ཡུལ་དུས་དགོས་དབང་གིས་ཁྱིམ་མིང་འདོགས་སྲོལ་དར་བ་རེད། གང་ལྟར་བོད་སྐད་དུ་ཁྱིམ་མིང་འབྲི་ན་སོ་སོའི་རང་མིང་གི་སྔོན་དུ་འཇོག་དགོས་པ། དཔེར་ན། “ཟུར་ཁང་དབང་ཆེན་དགེ་ལེགས་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས། ཕྱི་གླིང་པའི་སྐད་ཡིག་གི་འགྲོས་ལྟར་གོ་ལྡོག་ནས། “དབང་ཆེན་དགེ་ལེགས་ཟུར་ཁང་”ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱས་ན་བོད་བརྡའི་བརྗོད་འགྲོས་ཉམས་པས་མི་འགྲིགས། དེ་བཞིན་ཤེས་ཡོན་གྱི་མིང་ཐོབ་དང་འབྲེལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མཚུངས་པ། དཔེར་ན། “ཤསྟིརི་བསྐལ་བཟང་”དང་། ཨ་ཙརྱ་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ། དགེ་བཤེས་ཡོན་ཏན་གྲགས་པ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས། “བསྐལ་བཟང་ཤསྟརི་”དང་། མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཨ་ཙརྱ། ཡོན་ཏན་གྲགས་པ་དགེ་བཤེས་ཞེས་བོད་ཡིག་ཏུ་འབྲི་བརྗོད་མི་འོས་པ་ནི་རང་རེའི་བརྡ་ལ་བྱང་བ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་སོང་བས། སྐད་ཡིག་གང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ན་དེ་རང་གི་སྲོལ་ཚུགས་མ་ཉམས་པར་འབྲི་བརྗོད་དགོས་ངེས་ཡིན་པས། ཤེས་བཞིན་ཁྱད་གསོད་མ་སོང་བར་བྱ་དགོས།\n“བླ་སྤྱི་”དང་། “ཚོགས་ཆེན་”གྱི་ཁྱད་པར་ནི། དགེ་ལུགས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེ་ཁག་གི་མཁན་པོ། དབུ་མཛད། ཆོས་ཁྲིམས་པ་སོགས་ལས་སྣེ་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་པའི་ལས་དོན་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་ལས་ཁུངས་དེ་ལ་”བླ་སྤྱི་”ཟེར་བ་དང་། གདན་ས་ཆེན་པོའི་ནང་གསེས་གྲྭ་ཚང་ཕན་ཚུན་གྱི་དགེ་འདུན་ཡོངས་རྫོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་ཡུལ་དེ་ལ་”ཚོགས་ཆེན་”ཞེས་འབོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་བོད་མི་རྒན་རབས་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེང་སང་”ཚོགས་ཆེན་”དང་”བླ་སྤྱི་”གཉིས་པོ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལྟ་བུར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་མི་ཐུབ་པར་སྣང་བ་མ་ཟད། ཚོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་སྒོ་ལའང་”བླ་སྤྱི་”ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཀོད་པ་ནོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་རེད། “བླ་སྤྱིའི་འདུ་ཁང་ནང་ཚོགས་ཏེ་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བྲིས་སྐབས། འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་ཁུངས་དེ་བཞིན་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ནང་ཚོགས་པ་ལྟར་གོ་བ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་ལམ་ནས་སྐད་ཡིག་ལ་འགྱུར་བ་ལོག་པར་སོང་ན། རང་རེའི་རིག་གཞུང་འཆལ་བའི་དྲི་མས་བགོས་པའི་ཐ་སྙད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ལམ་དུའང་འཁོད་པར་འགྱུར་བས་ཅིས་ཀྱང་ཡོ་བསྲང་གནང་དགོས།\n“གསུང་བཤད་”དང་། “བཀའ་སློབ་”གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་ཡིན། གསུང་བཤད་ལ་ནི། གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་དང་། གསལ་བཤད། འགྲེལ་བརྗོད། དགོངས་འཆར། ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་། དཔེར་ན། གསུང་ཆོས་སྐབས་སུ་སྒོ་གསུམ་གྱི་འཁྱེར་སོ་ཇི་ལྟར་ཉམས་ལེན་འོས་མིན་སློབ་སྟོན་གནང་གིན་ཡོད་རུང་། དེ་ལ་གཙོ་བོ་”གསུང་བཤད་”གནང་ཟེར་བ་མ་གཏོགས། “བཀའ་སློབ་”གནང་ཚུལ་མི་ཟེར་བ་རེད། བཀའ་སློབ་ནི། རིམ་པ་གོང་མས་འོག་མ་རྣམས་ལ་འདི་གྱིས། འདི་མ་བྱེད་ཅེས་བསླབ་བྱ་རྒྱབ་པའི་ཞེ་ས་ཡིན་པས། བསླབ་བྱ་རྒྱབ་ཡུལ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟག་ནས་”བཀའ་སློབ་གནང་”ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་འོས་འཚམས་ཡིན་མིན་གོ་བས་ཆོད་པར་བྱས་ཏེ་འབྲི་བརྗོད་བྱ་ཚུལ་འདོར་ལེན་ཤེས་དགོས། དཔེར་ན། དེང་སང་རང་རེའི་བླ་དཔོན་རྣམས་ནས་གུས་བཀུར་འོས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ལྟ་བུར་གསུང་བཤད་གནང་རིགས་ལ་”བཀའ་སློབ་”ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་ན། ཡུལ་དུས་གནས་སྟངས་ཅི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འཚམས་པར་མངོན་པ་བཞིན་རེད།\n[དགོན་པར་འཆམ་"འཁྲབ་"རྒྱུ།] ཞེས་གསལ་ཡང་། འཆམ་རྒྱབ་ཅེས་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས། འཁྲབ་པའི་བྱེད་ཚིག་སྦྱར་སྲོལ་མེད་ཅིང་། བཀའ་དབང་གནང་བ་ལ། [བཀའ་དབང་"གསུངས་"] ཞེས་བྲིས་པའང་མི་བདེ་བ་ལྟར། འདི་དང་འདི་རིགས་སྔར་ནས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བྱ་ཚིག་གི་འགྲོས་དང་བསྟུན་དགོས།\nསློབ་གྲྭའི་ནང་གི་”སློབ་ཕྲུག་”ལ་དེང་སང་”སློབ་མ་”ཞེས་འབྲི་བརྗོད་ཁྱབ་གདལ་འདུག་པ་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། “སློབ་མ་”ཟེར་བ་ནི། བླ་མ་ཞིག་ལས་ཆོས་ཉན་པའི་གང་ཟག་ཁོ་ནར་གོ་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་སྔར་ནས་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཚུལ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་གོ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡན་ཆད་ནས་མཁྱེན་མཁྱེན་པ་ལྟར། དེ་འདྲའི་སློབ་མ་དེས་རང་གི་བླ་མ་དང་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ། བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། མ་བསྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་དམ་ཚིག་བསྲུང་དགོས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས། སློབ་ཕྲུག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་བཞིན་པ་དེ་དང་། སློབ་མ་གཉིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཡུལ་མཚམས་ཚིགས་སོ་སོར་ཅིས་ཀྱང་བརྩི་དགོས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་བླ་མ་མེད་པའི་སློབ་མས་ཁེངས་པ་ལྟ་བུ་གོ་མི་བདེ་བ་འདིའང་འགོག་པ་ཡིན།\n《ཤམ་བྷ་ལ་ཕོ་ཉའི་དཔར་མཛོད་》དུ། [སྐུ་ཉིད་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་རོགས་འདེགས་དང་། ཞལ་འདེབས་ལ་ང་ཚོས་ནམ་ཡང་བསྔགས་བརྗོད་དང་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།] ཞེས་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཏུ་ [ང་ཚོ་དུས་ནམ་ཡང་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་མཉམ་དུ་ཡོད།] ཅེས་པའི་མགོ་བརྗོད་ཅིག་མཐོང་བ་འདིའི་”ནམ་ཡང་”ཞེས་པ་དགག་ཚིག་ཡིན་པས། དེའི་ཚིག་མཇུག་ཏུ་”མེད་”ཅེས་ (ནམ་ཡང་ ་་་ དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་མིན། ནམ་ཡང་ ་་་ མཉམ་དུ་མེད།) ལྟ་བུ་དགག་ཚིག་ཅིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། “ནམ་ཡང་”དང་། “ཡོད་”ཅེས་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་བརྗོད་དོན་གཅིག་ལ་འདི་ལྟར་མི་འཇུག་པས། མཉམ་དུ་འབྲི་བ་ནོར་སྐྱོན་ཡིན།\nདྲི་བ་ཞིག་ཏུ། [དཀའ་ངལ་གཙོ་བོ་གང་དག་འཕྲད་ཀྱི་འདུག ] ཅེས་བྲིས་འདུག་མོད། “གང་དག་”ཅེས་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་སུ་ཞིག་ཅེས་པའི་དོན་དང་མཚུངས་པས་དྲི་ཚིག་མ་ཡིན་པས། གང་འཕྲད་ཀྱིན་འདུག་ཅེས་འབྲི་དགོས།\n“པཱས་”ཞེས་པའི་ཁ་སྐད་ཀྱི་དྲི་ཚིག་ལྟ་བུ་འདི་ལ་དེང་སང་འགའ་ཤས་ནས། ག་རེ་རེད་པཱས། གང་འདྲ་རེད་པཱས། ག་པ་ཕྱིན་པ་རེད་པཱས། ག་དུས་སླེབས་པ་རེད་པཱས། སུས་ལབ་པ་རེད་པཱས། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཚིག་མཇུག་ཏུ་”པཱས་”ཞེས་སྦྱར་མཁན་མང་ཙམ་ཐོས་པ་དེ་ནི་བོད་སྐད་འཆོལ་སྤྱོད་ཧོན་འཐོར་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། “ག་རེ་”ཞེས་པ་དེ་རང་དྲི་ཚིག་ཡིན་ལ། „”པཱས་”ཞེས་པའང་ཁ་སྐད་ཀྱི་དྲི་ཚིག་ཏུ་སོང་གཤིས། དྲི་བ་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་དྲི་ཚིག་གཉིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེ་ཟློས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས། ག་རེ་རེད། གང་འདྲ་རེད། ག་པ་ཕྱིན་པ་རེད། ག་དུས་སླེབས་པ་རེད། སུས་ལབ་པ་རེད། ཅེས་སོགས་བརྗོད་ནས་ཚིག་མཇུག་གི་”པཱས་”ཞེས་པ་དྲི་ཚིག་གཞན་དང་མཉམ་དུ་སྦྱར་བ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་འདི་རྒྱང་རིང་དུ་དོར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་དྲི་བ་གཙང་མ་ཞིག་བཀོད་དགོས། ལར་ནས་”པཱས་”ཞེས་པའི་ཁ་སྐད་ཀྱི་དྲི་ཚིག་འདི། རེད་”པཱས་”། ཡིན་”པཱས་”། ཡོད་”པཱས་”། ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དྲི་སྟངས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་རེད།\nདེང་སང་ཁ་སྐད་དུ་ཚིག་མཇུག་ལ་”ཡིན་པཱ་”། “རེད་པཱ།” “སོང་བཱ།” ཟེར་བ་སོགས་སྦྱོར་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བར་སྣང་བ། དཔེར་ན། “ཁ་སང་ང་ཁྲོམ་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པཱ་”། ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ང་ཁ་སང་ཁྲོམ་ལ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བའི་མི་ཞིག་ལ་རྗེས་སུ་དེ་ལྟར་བཤད་ན། མི་དེས་ཀྱང་”འོ་དེ་ཀ་རང་ཡིན”། ཞེས་མོས་མཐུན་བྱེད་ཐུབ་པས་འགྲིགས་ཀྱང་། ང་རང་ཁྲོམ་ལ་ཕྱིན་པ་མཐོང་ཐོས་མེད་པའི་མི་གཞན་ཞིག་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན། མི་དེས་”དེ་ངས་ཧ་གོ་མ་སོང་། མཐོང་མ་བྱུང་”ཟེར་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་པས། ཚིག་མཇུག་ཏུ་”ཡིན་པཱ་”ཞེས་སོགས་”པཱ་”སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེ་ནོར་སྐྱོན་ཆེ།\n“ཐག་གཅོད་”ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་རང་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཡོད་ཀྱང་། དེང་སང་འཚོ་བའི་དཀའ་ངལ་བསལ་བ་ཞེས་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་འཚོ་བ་”ཐག་གཅོད་”ཐུབ་པ་ཞེས་དང་། འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་པའི་ནང་”ཐག་གཅོད་”ཡག་པོ་བྱ་དགོས། དཔལ་འབྱོར་”ཐག་གཅོད།” ་་་ ལས་གནས་ཐག་གཅོད། ལས་ཞུགས་ཐག་གཅོད། འགལ་རྐྱེན་ཐག་གཅོད། ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྦྱོར་འདི་ལྟར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་ཟླས་དྲངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ནའང་། རང་རེའི་བརྡ་དག་གི་འགྲོས་ནང་འཇུག་པ་མི་བདེ་ཞིང་། དེའི་ཚབ་ཏུ་གཏན་འབེབས་དང་། གཏན་ཁེལ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཅི་རིགས་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་རྣམས་དང་དོན་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པ་མ་ཟད། གོ་མི་བདེ་བ་དང་། འགའ་རེར་དོན་སྐྱོན་ཡང་འབྱུང་བ་རེད།\n“གནས་ཚུལ་ལྷག་”ཟེར་བ་ཞིག་བར་ལམ་ཡང་ཡང་གོ་རྒྱུ་འདུག་མོད། “གནས་ཚུལ་”ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་དེང་སང་རྙོག་ཁྲ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་བསམ་ནས་གོ་དོན་འཛོལ་བའི་ཚིག་གསར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་གཏོང་མཁན་འདུག་ཀྱང་། “གནས་ཚུལ་”ཟེར་བ་ནི་གནས་སྟངས་དང་འདྲ་ཞིང་། གསར་འགྱུར་ལའང་གོ་བར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས། རྙོག་ཁྲ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རང་གི་གོ་དོན་གང་ཡོད་དེའི་འགྲོས་ལྟར་ཤེས་ནས་འབྲི་བརྗོད་དགོས་ངེས།\n“མིག་སྔར་” ཞེས་པ་ཞིག་དེང་སང་ཡི་གེ་གང་ཞིག་མགོ་འཛུགས་སྐབས་དང་། ཡིག་དཀྱུས་སུའང་འབྲི་མཁན་འོང་བར་སྣང་བ་འདི་ལྟར་བོད་ཡིག་གི་འགྲོས་ནང་སྔ་ན་མ་གྲགས་ཤིང་། གསར་བཀོལ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རང་རེའི་སྐད་ཡིག་གི་བབས་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པ་ཞིག་རེད། དོན་དག་དེ་རང་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གཞན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་བཞིན་ཕྱིའི་སྐད་ཡིག་གི་ཚིག་སྦྱོར་ལྟ་བུ་འདི་རིགས་ཐད་བསྒྱུར་ཅི་ལ་བྱ་དགོས། འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་བོད་བརྡའི་སྤྱོད་ཚུལ་འཆོལ་བར་འགྱུར་བས་འཛེམས་ཟོན་བྱས་ན་རང་རེའི་རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན་ལག་ཏུ་ལེན་པ་ཡིན།\nདེ་བཞིན་ [་་་ ་་་ ཡིན་པར་འདོད།] ལྟ་བུ་ཚིག་མཇུག་ཏུ་སྦྱར་བ་མཐོང་ཞིང་། “འདོད་”ཅེས་པ་ནི། ལྟ་གྲུབ་སྟོན་པའི་གཞུང་དང་། ནང་དོན་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་རྩོད་སྦྱོང་སྐབས་རྟགས་བསལ་གཏོང་བར་ལན་རྒྱབ་སྟངས་ཀྱི་སྲོལ་དུ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། རྒྱུན་དུ་འབྲི་སྲོལ་གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཟད། སྔར་མེད་གསར་གཏོད་བྱས་ཀྱང་བརྗོད་བདེ་དོན་གསལ་ལེགས་པའི་གྲས་ཤིག་ག་ལ་ཡིན།\n“མི་ཉུང་བ་ཞིག་”ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་འབྲི་མཁན་གང་འཚམས་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་བོད་བརྡའི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོས་སུ་སྦྱོར་སྲོལ་མེད་པར་སྨྲ་ཆོག་པར་སྙམ་ལ། སྐད་རིགས་གཞན་གྱི་ཤན་མ་ཞུགས་པའི་ངེས་པའང་མ་མཆིས། འདིའི་ཚབ་ཏུ་གང་འཚམས་དང་། ཕལ་ཆེ། མང་ཆེ་བ། འགའ་ཤས། ཕྲན་བུ། ཅུང་ཟད་ལ་སོགས་པ་སྐབས་དང་འཚམས་པར་སྦྱོར་རུང་བ་མཁྱེན་གསལ་རེད།\nགསུང་བཤད་དང་། དྲི་ལན་ཁག་གི་ཚིག་མཇུག་ཏུ། ་་་ “ཞུ་ཡཱ་ཡིན།” གསུང་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག དེ་ནི་དགོས་མེད་ཀྱི་ཚིག་ལྷག་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མི་མཐུན་པས་དོར་དགོས།\n“བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་”ཞེས་པ་འདི་དེང་སང་རྒྱུན་དུ་འཚམས་འདྲི་ཞུ་ཚིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱ་སྲོལ་ཁྱབ་གདལ་ཤུགས་ཆེས་སླར་ལྡོག་མི་ནུས་པའི་ཚོད་ཙམ་གྱུར་ཟིན་པར་མངོན་ནའང་། ཚིག་འདི་སྔར་སྐལ་བཟང་ལུགས་བཟང་གི་སྐབས་དེར་ལོ་གསར་དང་། ཆེ་སར་འདོན་པའི་ཁྲི་སྟོན། སློབ་སྦྱོང་མཐར་སོན་པ། བག་མ་གཏོང་ལེན་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་སྐབས་ཁོ་ནར་མ་གཏོགས་བརྗོད་སྲོལ་མེད་པ་རྒན་རབས་ཡོངས་ནས་མཁྱེན་གསལ་ཡིན་པས་ཞིབ་ཞུ་མ་དགོས། དེ་སྔོན་ཉིན་བསྟར་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཡང་ཡང་འཕྲད་སྐབས་དང་། ཕན་ཚུན་མཉམ་དུ་འཛོམས་ཚེ་”བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་”ཞེས་བརྗོད་མི་དགོས་པར། བཞུགས་གདན་འཇགས། མ་མཇལ་རྒྱུན་རིང་། བཞུགས་ཡོད་པས། སྐུ་གཟུགས་བདེ་པོ། ག་པར་ཕེབས་ཀ ག་རེ་གནང་གིན་ཡོད། ཕེབས་ཨང་། བཞུགས་ཨང་། ཁམས་བདེ་མོ། བདེ་མོ་སོགས་ངོ་འཕྲད་མ་བྱུང་བའི་དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་ལ་དཔགས་པའི་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ཚིག་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་དང་མི་བརྗོད་ཅི་རིགས་རང་རེའི་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་གཞིར་བཟུང་ཐོག་ནས་ཡང་བསྐྱར་འཕྲད་པའི་དགའ་ཚོར་ཉམས་སུ་མྱོང་སྲོལ་བྱུང་ཡོད།\nགལ་ཏེ་ཕྱི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་འཚམས་འདྲིའི་ཚིག་ཅིག་ཅིས་ཀྱང་སྨྲ་བར་འདོད་ན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་”སྔ་དྲོ་བདེ་ལེགས་”ཟེར་བ་སོགས་དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་འཚམས་འདྲི་སྣ་ཚོགས་བྱ་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཡོད་པ་དེ་ནི། །ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས་མཚན་བདེ་ལེགས། །ཉིན་མའི་གུང་ཡང་བདེ་ལེགས་ཤིང་། ཞེས་པའི་སྨོན་ཚིག་ཡོད་མུས་རང་ལུགས་དང་ཡང་མི་མཐུན་པ་ནི་མིན་པས། དེ་རིགས་ཅིའི་ཕྱིར་བེད་སྤྱོད་མི་བྱ། དེང་སང་མི་ཤི་རྐྱེན་ཆག་གིས་ཕུང་པོ་སྐྱེལ་བ་དང་། ཁ་ཆག་སྣ་རལ་བྱུང་སྐབས་ཚུན་ཆད་ནམ་འཕྲད་ལའང་ཚོར་སྣང་གང་ཡང་མེད་པར་”བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་”ཟེར་བ་ཞིག་སྣང་བ་འདི་ནི་མཚམས་ཚིགས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ལ། དེ་ནི་ཉི་མ་འཆར་ནུབ་གཉིས་ཀའི་དུས་དང་། མཚན་མོའི་གུང་ལའང་”སྔ་དྲོ་བདེ་ལེགས་”ཞེས་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་ཤིང་། ལོ་གསར་སོགས་སོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ནི་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པའི་སྣང་བ་མི་འདུག་གམ།\nདཔེར་ན་”ཤད་གུག་ཟླ་ཚེས་” ( ་་་ ) འདི་བཞིན་མཆན་འགོད་རིགས་ལ་མ་གཏོགས་འདྲེན་རྟགས་ ” ་་་ ” འདིའི་ཚབ་ཏུ་འགོད་ཚུལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡིག་སྲོལ་ནང་མི་སྣང་བ་དང་།\nབོད་སྲོལ་སྒོ་ཁྱིམ་ ༼ ་་་ ༽ འདི་ནི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་གྲངས་འདྲེན་དཀར་ཆག་ལྟ་བུར། ཀ་སྡེ་དང་། ཨང་རིམ་རྣམས་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་བའི་རྟགས་སུ་འགོད་སྲོལ་ཡོད་རུང་། ཕྱིས་སུ་འདིའང་འདྲེན་རྟགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་སྣང་ལ། དེ་བཞིན་དཔེ་དེབ་དང་། རྩོམ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་མིང་ངམ་ཁ་བྱང་ལའང་སྐབས་རེ་སྒོ་ཁྱིམ་བཀོད་པ་མཐོང་ཡང་། ཡིག་དཀྱུས་སུ་སྒོ་ཁྱིམ་མང་པོ་བྱུང་ན་མཐོང་སྣང་མི་སྙོམ་པར་འཆར་བས་མི་མཛེས་པ་མ་ཟད། “ཤད་གུག་ཟུར་ཅན་” 《 ་་་ 》འདི་རིགས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་མུས་ཀྱི་ལུགས་དང་བསྟུན་ན་མི་ལེགས་སམ།\nལུང་འདྲེན་རིགས་ལ་གོང་གསལ་འདྲེན་རྟགས་དང་། སྐབས་རེ་”ཤད་གུག་གྲུ་ཕྱེད་” [ ་་་ ] འདི་འདྲ་བཀོད་སྲོལ་འདུག་པ་ལྟར། དེ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དང་མཐུན་པར་གཅིག་གྱུར་བྱས་ན་གོ་སླ་དོན་གསལ་འོང་ངེས་སྙམ་པའི་དྲན་གསོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nབོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་སྐོར་ལ་ངའི་དྲན་ཚུལ་འགའ་ཤས་ཁ་སྐད་ཐོག་ནས་འབྲི་འདོད་བྱུང་། དེང་སང་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མི་མང་པོས་བོད་སྐད་ཤེས་ནའང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་གཉིས་ཀར་དཀའ་ངལ་འདུག དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། ཡིག་སྐད་དང་། ཁ་སྐད་བར་ལ་ཚིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་འགྱངས་བད་ཏོག་ཙམ་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ། ང་ཚོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བོད་ཡིག་འབྲི་སྟངས་འདི་ལ་རྒྱ་གར་དང་། དབྱིན་ཇིའི་ཡི་གེ་འདྲ་པོ་ནང་བཞིན་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་ནས་གཅོད་མཚམས་ཡོད་མ་རེད་ལ། ཚིག་སྒྲུབ་ཧ་ཅང་རིང་པོ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་ཐོག་ནས་འབྲི་སྟངས་རྙོག་པོ། དག་ཆའི་འགྲོ་སྟངས་ཅ་ཟིང་ཙམ་དང་། སུམ་རྟགས་ཁ་གསལ་ལ་མ་གསལ་དེ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་འདུག་ཟེར་གྱིན་ཡོད་རེད། གང་ལྟར་བོད་ཡིག་ཀློག་པ་ཡིན་ན་ཁོང་ཚོས་ཉན་དུས་ལམ་སེང་གོ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་མ་རེད།\nདཔེར་ན། གསར་འགྱུར་རྒྱང་བསྲིང་དེ། གནས་ཚུལ་གསར་པ་དེ་བཅས་མང་ཚོགས་ནས་ཤེས་པའི་ཆེད་ལ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་རེད་དེ། གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་གསར་འགྱུར་རྒྱངས་བསྲིངས་ཁག་ཉན་དུས། ད་ལྟའི་ཀློག་སྟངས་དེ་ཚོ་ཡིག་སྐད་གཙོར་བཟུང་བྱས་ནས་ཀློག་ཙ། དེ་སྔ་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་གཉིས་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་མཁན་དེ་ཚོས་དོ་སྣང་བྱས་ནའང་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་དབྲག་གི་འབྲེལ་བའི་རྨང་གཞི་མེད་དུས། གསར་འགྱུར་ཆ་ཚང་གོ་བ་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་རེད།\nལྷག་པར་དུ་ཕྱིས་སུ་གསར་འགྱུར་ཀློག་སྟངས་ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་ཐུང་ཐུང་མང་པོ་བཟོས་ནས། གཅོད་མཚམས་ཁག་དེ་བཅས་རིང་པོར་སྣར་ཙ། དེ་བས་ཀྱང་ནས་གོ་མ་བདེ་བར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་རེད། བོད་སྐད་རང་གི་འགྲོ་སྟངས་ལ་ཡིག་སྐད་དང་། ཁ་སྐད་གཉིས་ཀར་ཚིག་མཇུག་བསྡུམ་དེར་བཅད་ནས་སྣར་ཆ་མེད་པ་འདྲ་འདྲ་ཡིན་པ་དེ། ང་ཚོ་ཉན་མཁན་ཙམ་མ་ཚད། ཀློག་མཁན་ཁོངས་རྣམས་ཚོ་ཚང་མས་སོ་སོས་ཀློག་པའི་སྐབས་ལ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་གསན་ན་མཁྱེན་གསལ་རེད། ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་དང་། གཅོད་སྟངས་འཆར་ཅན་ལྟར་བྱས་བཞག་ན་བོད་སྐད་རང་གི་འགྲོ་སྟངས་དང་ཡང་མཐུན་པ་རེད་ལ། གོའང་བདེ་བ་རེད། ལྷག་པར་རྒྱང་བསྲིང་ཁ་ཤས་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་མདངས་འདྲ་པོར་ཡར་ཀྱག་མར་ཕབ་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་། རིང་པོར་འཐེན་ཙ། མཚམས་རེ་བོད་སྐད་ཡིན་དང་མ་ཡིན་ལམ་སེང་ཧ་མི་གོ་བ་དེ་འདྲ་འདུག་ཟེར་མཁན་ཡོངས་གྲགས་རེད། གང་ལྟར་བོད་སྐད་ཀྱི་གདངས་དེ་བོད་ལུགས་རང་གི་སྒྲ་དྲག་ཞན་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་སྔ་ནས་ཡོད་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རང་འཇགས་བཞག་ན། ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན་ལ་ཞབས་འདེགས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད།\nསྤྱིར་བཏང་ཡིག་སྐད་དེ་གཏིང་རིང་པོ་དང་། བརྗོད་བྱ་འདུས་པོ། སྙན་པོ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ། དོན་དག་ཟབ་ལོད་ལ་སོགས་པ་འདྲ་མི་འདྲ་ག་རེ་དགོས་ནའང་འཇུག་པ་བདེ་པོ་བྱེད་ནས་འབྲི་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་ཚིག་ཕལ་ཆེ་བ་ཆོས་ཚིག་དང་འབྲེལ་ཙ། དེ་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་མེད་པར་ལམ་སེང་གོ་ཐུབ་ལ་མ་ཐུབ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དུས། ཐོག་མར་སློབ་རྒྱུ་སྐད་ཡིག་གཞན་དག་ལས་ཅ་ཟིང་བ་རེད་འདུག\nང་ཚོས་དེ་སྔ་ཡི་གེ་ག་དུས་འབྲི་ནའང་ཡིག་སྐད་གཙོར་འདོན་བྱེད་ནས་འབྲི་བ་མ་གཏོགས། ཁ་སྐད་ནང་བཞིན་འབྲི་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་མེད་ཙ། རྩ་བའི་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཐོག་ལ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་རེད། བྱས་ཙ་རྒྱུན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་རིགས་དེ་ཁ་སྐད་ནང་བཞིན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པ་ཡིན་ན། བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་གཉིས་ཀར་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། དེ་ནས་རིམ་པས་ཡིག་སྐད་ལའང་དོ་སྣང་འོང་བའི་ཟམ་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་རང་གི་རྨང་གཞི་རྒྱ་སྐྱེད་ཐུབ་པ་ལ་ཕན་ཐོག་ངེས་པར་དུ་འོང་གིན་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག\nདེ་འདྲ་སོང་ཙ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ཕལ་པ་དཀྱུས་མ་རང་མིན་པར་ཕྲན་བུས་གནས་ཚད་མཐོ་ཙམ་བྱས་ནས་བྲིས་ན། སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲོས་དང་། དག་ཆ་མ་ཉམས་པའི་ཐོག་ནས་ཁ་སྐད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུ་ཡས་མས་ཙམ་ཡིག་ཐོག་འཁྱོལ་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ང་ཚོས་ཁ་སྐད་ཡིག་ཐོག་ལ་ཕབ་ཟེར་དུས་ངེས་པར་དུ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་ལ་ཚད་འཛིན་དགོས་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད། ཡག་པོ་བྱས་ནས་དཔྱད་ན། ལོག་སྐད་མ་བརྩིས་པའི་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ལུང་པ་ཚང་མའི་ཁ་སྐད་ནང་ལ་བརྡ་གསར་རྙིང་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གང་འདྲ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་གཏོང་གི་ཁྱད་པར་ཞིག་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། ཚང་མ་བོད་སྐད་གཅིག་གྱུར་རེད་ལ། བརྡ་དག་གི་འགྲོས་ལ་བསྟུན་ན། མང་ཆེ་བ་ཡིག་ཐོག་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་འདྲ་འདྲ་རེད། བྱས་ཙ་ངས་འདིར་དབུས་སྐད་གཞིར་བཞག་གིས་བྲིས་ནའང་། ཁ་སྐད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཚང་མ་དབུས་སྐད་རང་ལ་བསྟུན་ནས་འབྲི་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། ལུང་ཚན་སོ་སོའི་ཁ་སྐད་ནང་བྲིས་ན་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ་འོང་གི་རེད།\nང་ཚོས་ཡིག་སྐད་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ནས་དེ་རང་བེད་སྤྱོད་གཙོར་འདོན་བྱས་ན། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་༧རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རིག་གནས་གལ་ཆེན་པོ་དེ་ཚོའི་ནང་དོན་མི་ཤེས་པར་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟ་དུས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་གི་སྤྱོད་ཤུགས་དེ་རང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཐབས་ཤིག་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། རིམ་པས་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་ཉན་གསུམ་ཐུབ་མཁན་རྩ་བ་ནས་ཇེ་ཉུང་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་ཁེལ་ཙ། བོད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་མཐོན་པོ་ཡོད་མཁན་དེ་བས་ཀྱང་ནས་ཉུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་ཆོད་པ་མ་རེད་པས། དེ་འདྲ་སོང་ཙ་ང་ཚོའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་ཉན་གསུམ་ཐོག་ལ་སྣང་བརྟག་མེད་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ན། རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཡིག་གི་ཤེས་ཚད་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག འདིའི་སྐོར་ལ་ཀླད་རྙིང་མཁྲེག་བཟུང་མིན་པར། རླབས་ཆེ་བའི་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཆོད་སེམས་ཆེན་པོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས། གསར་གཏོད་ཀྱི་ལམ་འགག་གུ་ཡངས་པོ་ཞིག་མགྱོགས་པོ་འཚོལ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ཚང་མས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་ངེས་རེད་ལ། དགོངས་བཞེས་གནང་རན་བཞག་བསམ་གྱིན་འདུག །།\n60486 Frankfurt l Germany\nMob. +49༼0༽171 9432 805\nSchirmherrschaft S.H. des XIV. Dalai Lama\nSpirituelle Leitung S.E. Dagyab Kyabgön Rinpoche\nའགྲོ་བ་མི་རྣམས་སྐྱོན་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱེད་མཁན་ནི། དབང་ཤུགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇིགས་སྣང་དབང་གིས་ཡིན། དབང་ཆ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་མཁན་རྣམས་ནི་རང་གི་དབང་ཤུགས་བརླག་པར་དོགས་པའི་འཇིགས་པས་རང་རྒྱུད་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་རྣམས་ནི་གོང་མའི་བཀའ་ཆད་ཅི་ཕོག་གི་འཇིགས་སྣང་གིས་རང་རྒྱུད་བསླད་པར་བྱེད། འབར་མ་མི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ནི་མ་རུངས་པ་རིགས་བཞི་༼ཉོན་མོངས་བཞི།༽ Four a-gati སྐོར་ལ་གོམས་འདྲིས་ཆེན་པོ་ཡོད། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་མ་རུངས་པ་བཟོ་བའི་ཆ་ Chanda-gati དེས་རང་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལས་ལྡོག་ཅིང་ལྐོག་རྔན་གྱི་དངུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་ཉེ་བའི་འབྲེལ་ཐོགས་ཀྱི་འདོད་དོན་ལ་གཙོ་བོར་འཇུག་པར་བྱེད། Dosa-gati ཞེས་པ་དེས་ལོག་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཞེ་འཁོན་ཡུལ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ཏུ་འཇུག Moga-gati ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་ལྡོག་འཆེལ་བར་བྱེད། འོན་ཀྱང་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་ཉེན་ཚབས་ཆེ་ཤོས་ནི་ Bhaya-gati ཞེས་པ་འདིཡིན།\nཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ༢༠༡༢། ༡༡། པའི་ནང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཟེར་བ་སྐོང་འཚོགས་གནང་སྟེ། སྐུ་ཞབས་ཞིས་ཅིན་ཕིན་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཏང་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དུ་འདེམས་ཐོན་བྱས་ཚུལ་བསྒྲགས་པ་དང།\nཤོག་ངོས།9ནས། 31


པདྨ་ཀུན་གྲོལ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། སྤེལ་དུས། ༢༠༢༠ལོའི་ཟླ་བ་༠༡ཚེས་༠༣ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བརྟན་པོ་ཡོང་ཆེད་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་དང་ཡུལ་ཁག་གི་ཚབ་མཚོན་མི་སྣར་འཇའ་ས་དང་ཆོ་ལོ་བསྩལ་ནས་རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་དང་། ཐེག་ཆེན་ཆོས་རྗེ། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ལྟ་བུ་བཅས་པ་བྱོན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྨད་མེན་ཇུ་(岷州)ནས་འཁྲུངས་པའི་བླ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་ལའང་གོང་མས་བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཞེས་པའི་འཇའ་ས་བསྩལ་བར་མངོན་མོད། འོན་ཀྱང་ཆོས་རྗེ་གང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་མཛད་རྗེས་སྐོར་ལ་ཉེ་ཆར་རྣམ་ཐར་རྒྱ་འགྱུར་མའི་དཔེ་རྙིང་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཀན་སུའུ་མེན་ཞན་རྫོང་(岷县)ནས་རྙེད་པ་ཙམ་ལས་ད་ཕན་བར་དུ་འདིའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་སྟོང་ཆར་ལུས་ཡོད། དེ་བས་འདིར་གསར་དུ་རྙེད་པའི་གང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གཞིར་བཟུང་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དག་གིས་ཟུར་བརྒྱན་ཏེ་བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་མཛད་རྗེས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ཡིན།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།]དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས། མཛད་རྗེས། 《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ།》 མིང་རྒྱལ་རབས།\nམིང་རྒྱལ་རབས་དབུས་བརྙེས་རྗེས་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ས་སྐྱ་པ་གཙིགས་སུ་འཛིན་པའི་བོད་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་ལ་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གི་བླ་ཆེན་དག་ལ་འཇའ་ས་དང་ཆོ་ལོ་བསྩལ་ནས་རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་དང་། ཐག་ཆེན་ཆོས་རྗེ། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་སགས་ཆོས་རྗེ་མང་པོ་ཞིག་བསྐོས་པ་དང་།① དུས་མཉམ་དུ་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལྟ་བུའི་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་གི་ཚབ་མཚོན་མི་སྣ་ཁ་ཤས་དབང་དུ་བསྐོས་ནས་②དབང་སྒྱུར་བརྟན་པོ་ཡོང་ཅི་ཐུབ་བས་ཡོད། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་སོང་གེ་ཆོས་རྗེ་རྣམ་པ་དང་དབང་དེ་དག་ལས་ད་དུང་ཆོས་རྗེ་དང་། དབང་། ཀཽ་ཤྲི་སོགས་ཀྱི་ཆོ་ལོ་མང་པོ་ཞིག་བསྩལ་ཡོད་པ་ལ། མདོ་སྨད་མེན་ཇུ་ནས་འཁྲུངས་པའི་བླ་ཆེན་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་དེ་ཤོད་གོང་མས་བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་རུ་བསྐོས་པའི་ཆོས་རྗེ་དག་གི་གྲས་ཤིག་ཏུ་འཁུམས་མོད། འོན་ཀྱང་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་མཛད་རྗེས་སྐོར་ལ་དཔྱད་གཞི་ཡིག་ཆ་དཀོན་པས་ད་ཕན་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའང་ཅུང་ཉུང་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་མོད། ཉེ་ཆར་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱ་འགྱུར་མའི་དཔེ་རྙིང་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་མེན་ཞན་རྫོང་ནས་རྙེད་པས། རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་བླ་ཆེན་གང་དེར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བའི་འགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་རེད།③གཤམ་དུ་ཁོ་བོས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་དེ་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་གཞིར་བཟུང་ནས་བླ་ཆེན་གང་དེའི་མཛད་རྗེས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་རགས་ཙམ་འགོད་པ་ལ།\nབོད་ཡིག་གི་དེབ་ཐེར་ཁག་ལས་བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་ཅུང་ཁ་ཚང་བ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པ་ལ། དེ་རུ་“བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་ཙོང་ཁར་དམག་གི་གཟི་བྱིན་བསྐྱེད་པའི་དར་བོ་ཆེ་ཕྱར། དམག་རྩིས་དང་གོ་གཤེར་མཛད་དུས་གཅེན་དར་བ་ཟེར་བས་གཡག་ཆེན་པོ་གཉིས་མཆན་ཁུང་དུ་བཅུག་སྟེ་ས་ལ་མི་རེག་པར་ཁྱེར་བས་གཅེན་དར་བ་གཡར་ཁུར་དང་། དམག་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལས་དེ་བུད་པས་དེ་བུད་དུ་ཐོགས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཚམས་ས་མཐའ་གནོན་པའི་དམག་དཔོན་དུ་བསྐོས། ཐེབ་ཇུ་བྲག་དཀར་གཉན་གྱི་ཕོ་བྲང་ལ་བཙན་མཁར་བརྩིགས་ཏེ་མདོ་སྨད་ཀྱི་མི་དཔོན་བྱས། དེ་ལས་མི་རབས་བཅུ་བཞི་འདས་རྗེས་དབེན་ཕོན་ཆེན་པོའམ་མར་སྟེང་དཔོན་པོ་བཟང་པོ་དཔལ་གྱི་སྲས་སུ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འདི་ཉིད་འཁྲུངས་པ་དང་། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལ་རབ་བྱུང་དང་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། བླ་མ་མང་པོ་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ལམ་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ཁྲིད་དང་དབང་ལུང་མན་ངག་རྫོགས་པར་གསན། ཉེར་བརྒྱད་པ་ལ་དྲུང་ཆེན་པ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་ཕྱིར་ནམ་ཐས་སུ་གོང་མ་ཐའི་ཇུང་དང་མཇལ་”④ཞེས་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཡུང་ལི་(永乐)དང་། ཞོན་ཏི།(宣德) ཀྲིན་ཐོང་།(正统) ཅིན་ཐའེ་(景泰)སོགས་གོང་མ་རབས་བཞི་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་བཙུགས་ཡོད་པ་རེད།\nཡང་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལས། “རྗེ་འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་རེ་དགུ་བ་ཡན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔར་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་སྟེ་དཔར་གར་ཡོད་མ་ངེས་ཤིང་དཔེ་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་འདིར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་ཙམ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་”⑤ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། བྲག་དགོན་པ་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དགུང་ལོ་རེ་དགུ་བ་ཡན་གྱི་རྣམ་ཐར་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་རྙིང་རྩ་ཆེན་དེར་མཇལ་ཡོད་པ་གསལ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་བཀོད་པའི་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ཞེས་པ་འདི་ཡིན་པ་རྟོགས་ནུས། ཡིན་ན་ཡང་། བྲག་དགོན་པ་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སུའང་ “དཔར་གར་ཡོད་མ་ངེས་ཤིང་དཔེ་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་”པའི་དཔེ་རྙིང་རྩ་ཆེན་འདི་ད་ལྟའི་བར་དུ་མཇལ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་བྱས་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་རེད།⑥\nསྤྱི་ལོ་2007ནས་2010ལོའི་བར་དུ། མེན་ཞན་རྫོང་དངོས་མང་རྟེན་མཛོད་ཁང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་འགན་བཞེས་པའི་ཀྲང་རུང་ཕིན་(张润平)ཞེས་པས་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱ་ཡིག་གེ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གཉིས་རྙེད་པ་དང་།རྣམ་ཐར་གྱི་མཚན་བྱང་ལ་《རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཞེས་བྱ་བ་》( 《金刚乘起信庄严宝་སྣྲི西天佛子源流录》 )འཁོད་ཅིང་། ཡིག་རྙིང་དེའི་རྒྱབ་ཤོག་ཏུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། རྣམ་ཐར་དེའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དངོས་སློབ་ “སྤྱི་བོ་ནས་དབང་སྐུར་བ་རིག་པ་རྣམ་དག་དགེ་ལེགས་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་”⑦ཤཱཀྱ་ཤྲི་(灌顶净觉祐善大国师沙迦室哩)ཉིད་ཡིན་ལ། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དབོན་པོ་“ཁྱིང་སིམ་གྱའི་ཧྱིང་གོའི་ཤྲི་”⑧དཔལ་འབྱོར་དཔལ་བཟང་པོས་)清心戒行国师班卓尔藏卜)ཞུ་དག་གནང་བ་དང་། རྒྱ་འགྱུར་མ་འདི་ནི་ཨན་ཉིན་(安宁)ཞེས་པས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཞིང་། ཞུའུ་ཡང་(徐旸)ཞེས་པས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པར་གསལ། ཀྲང་རུང་ཕིན་སོགས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར་གཞིགས་ན།⑨ རྒྱ་ཡིག་གི་རྣམ་ཐར་དེ་གཉིས་སྔོན་དུས་སུ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་པའི་མེན་ཇུ་བསྟན་པ་མཐོ་བའི་སྡེ་ཆེན་(岷州大崇教寺)དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་མོད། རྗེས་སུ་དུས་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རིམ་བཞིན་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ “ཧོ་ཚང་” (后氏)གི་ཁྱིང་ཚང་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་ཐར་གཉིས་པོ་སོ་སོ་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ལས་རྣམ་ཐར་ཀ་པ་ནི་མགོ་མཇུག་མི་ཚང་ཡང་ཡིག་གཟུགས་གྲལ་དག་ཅིང་ནོར་འཆུག་ཉུང་ལ་གནའ་ཉམས་དོད་པོར་སྣང་པ་ཞིག་ཡིན། ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན་འདི་ནི་མིང་ཀྲིན་ཐོང་(正统)སྐབས་ཀྱི་མ་ཡིག་གཞིར་བཟུང་གི་བྲིས་མ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ལ། རྣམ་ཐར་ཁ་པ་ནི་མགོ་མཇུག་ཚང་ཡང་ཡིག་ནོར་ཅུང་མང་ལ། མཇུག་བྱང་དུ་ཆིང་ཏའོ་ཀོང་(道光)ཁྲི་ལོ་དགུ་པ་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་ཉིན་ཆོས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བུ་རབས་བཅུ་བཞི་པ་ཧོ་ཙོའི་ཚའེ་(后佐才)དང་དེའི་བུ་ཧོ་ཧྲི་ལུང་(后世隆)གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འཁོད་པ་ན། ཡིག་ཚངས་ཀྱི་ནང་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ནས་གཞིགས་ན་བྲིས་མ་འདིའི་མ་ཡིག་ནི་གོང་འཕྲོས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཀ་པ་དེ་ཡིན་པར་སྣང་།\nགསར་དུ་རྙེད་པའི་《རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཞེས་བྱ་བ་》(གཤམ་ནས་ “《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མ་”ཞེས་པར་བསྡུ་རྒྱུ་)ཡི་རྒྱ་འགྱུར་མ་ཀ་པ་དང་ཁ་པ་སོ་སོར་ཤོག་ངོས་77ཡོད་པ་དང་། ཤོག་ངོས་རེ་རེ་དཔེ་རིས་དང་རྒྱ་ཡིག་ཁག་གཉིས་ལས་གྲུབ་ཅིང་། འགོ་བརྗོད་དང་མཇུག་བྱང་ཕུད་རྣམ་ཐར་དངོས་ལ་ལེའུ་བདུན་ཡོད། སྤྱིའི་གླེང་གཞིའམ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོ་(总序佛子功德品第一)ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་1དང་།⑩ རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་རིགས་རུས་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པ་ (佛子本生姓族品第二)ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་3དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་འཁྲུངས་པ་དང་ཆུང་དུས་ནས་ཡི་གེ་དང་ཆོས་སློབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པ་(佛子诞生童时肄业品第三)ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་2དང་།རྒྱལ་བའི་སྲས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་གསན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པ་ (佛子出家修习果第品第四)ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་7དང་། ཡུང་ལིའི་དུས་སུ་དྲིན་ཆེན་ཆོས་སྤེལ་ཕྱག་རྒྱའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པ་(永乐弘恩嗣佛旨印品第五)ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་20དང་།⑾ ཞོན་ཏིའི་དུས་སུ་དམ་ཆོས་གཙུག་བཀུར་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པ་(宣德尊崇教法荣显品第六)ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་2lདང་། ཀྲིན་ཐོང་གི་དུས་སུ་དབང་བསྐོས་གཅེས་སྐྱོང་དྲིན་འཇལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པ་(正统加封宠极报恩品第七)ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་l5ཡོད་པ་བཅས་སོ།།\n《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མ་དང་བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་འཁོད་པའི་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་རགས་ཙམ་བྱས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི། 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཆོས་སྤེལ་བ་དང་ཆོ་ག་སྒྲུབ་པའི་སྐོར་ཅུང་ཁ་གསལ་བར་འཁོད་པ་ལས། གང་དེའི་མཛད་འཕྲིན་གཞན་དག་ནི་ཚིག་ཉུང་ལ་སྙིང་བསྡུས་ཅན་དུ་སྣང་། 《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མ་ནི་ཁ་གསལ་ཞིང་ཞིབ་ཆ་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་རུ་མིང་རྒྱལ་རབས་གོང་མ་རིམ་པས་གནང་བའི་རྒྱ་ཡིག་གི་བཀའ་ལུང་མང་པོའང་དྲངས་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱས་བསྡུས་དང་གནད་འཛིན་སའི་ཁྱད་པར་ལས། གཞན་ཡིག་ཆ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྤྱིའི་ནང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་། ཡང་ཀྲིན་ཐོང་ཁྲི་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1447ལོར་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་ཏག་ཏག་སླེབས་ཡོད་པས་སོང་མས་བཀའ་བསྩལ་ནས་འཁྲུངས་སྐར་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཚོགས་པ་དང་། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཏའོ་ཁྲིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་《འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འགོ་བརྗོད་》དང་ཤཱཀྱ་ཤྲིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》གཉིས་ནི་འཁྲུངས་སྐར་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། བརྩམས་ཆོས་སྔ་མ་ནི་ལོ་དེའི་ཟླ་4པའི་ཚེས་8ཉིན་དང་ཕྱི་མ་ནི་ལོ་དེའི་ཟླ་4པའི་ཚེས་9ཉིན་བརྩམས་པས། བརྩམས་ཆོས་དེ་གཉིས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བའི་བར་ལ་ཉི་མ་གཅིག་ལས་ཕྱིན་མེད་པར་མངོན།⑿ ཡང་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལས་ “རྗེ་འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་རེ་དགུ་བ་ཡན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔར་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་སྟེ་དཔར་གར་ཡོད་མ་ངེས་ཤིང་དཔེ་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་”ཞིག་རྙེད་པ་ཞེས་པར་གཞིགས་ཚེ། བྲག་དགོན་པ་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ནི་“རྗེ་འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་རེ་དགུ་བ་ཡན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་”ཞིག་ཡིན་པས། 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་འཁོད་པའི་དཔེ་རྙིང་དེ་དང་འདིར་གླེང་བའི་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མའི་བོད་ཡིག་གི་མ་ཡིག་གཉིས་ནི་ཤཱཀྱ་ཤིས་བརྩམས་ཤིང་དཔལ་འབྱོར་དཔལ་བཟང་པོས་ཞུ་དག་བྱས་པའི་《རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཞེས་བྱ་བ་》འདི་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཆོག་པར་འདོད།\n《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ཡི་རྩོམ་པ་པོ་“རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་”ཤཱཀྱ་ཤི་ནི་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དངོས་སློབ་ཡིན་པ་དང་། 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལས། “དུས་བཞིའི་ཆོས་ཐོག་གཞན་ཟླ་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་གི་ལྔ་གསུམ་ལ་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཚར་ཕྱིན། སྡེ་ཆེན་དུ་ཡང་ཀོན་ཏིང་ཏའི་ཀཽ་ཤྲི་ཤཱཀྱ་ཤྲི་དང་། དབོན་པོ་ཏའི་ཀཽ་ཤྲི་ཆོས་གྲུབ་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱིས་འཆད་ཉན་མཛད་”⒀ཅེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། 《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ཞེས་པའི་རྒྱ་འགྱུར་མར་གཞིགས་ན། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་མེན་ཇུ་རུ་དགོན་སྡེ་ཕྱག་འདེབས་གནང་བ་དང་། དགོན་སྡེ་དང་ཕོ་བྲང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བའི་ཚེ་ན་ཤཱཀྱ་ཤྲིའང་དེ་རུ་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་མཚུངས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དབུས་གཙང་ཡུལ་དུ་ཐེངས་འགར་ཕེབས་དུས་ཀྱང་ཤཱཀྱ་ཤྲི་ཞབས་ཞུར་ཁྲིད་ཡོད་ལ། དེ་ནས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། ཤཱཀྱ་ཤྲིས་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སྤེལ་བ་དང་མིང་གོང་མའི་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ཡུལ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བར་ཕྱག་རྗེས་གནང་ཡོད་པས། ཅིན་ཐའེ་ཁྲི་ལོ་བདུན་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1456ལོར་གོང་མས་ཁོང་ཉིད་“དགེ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་” (大善法王)རུ་བསྐོས།⒁ ཡང་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཕྱག་འདེབས་གནང་བའི་མ་དགོན་བསྟན་པ་མཐོ་བའི་སྡེ་དེ་གླིང་སྐབས་ “ཏུན་ཟིའམ་ཆོས་སྡེ་དགོན་ལྷུན་གྲུབ་བདེ་ཆེན་གླིང་ནི། མེན་ཇུ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སམ་དེ་ཚང་ཆོས་རྗེས་བཏབ་”⒂ཞེས་སུ་འཁོད་ལ། དེ་ནས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གྱི་རྗེས་མུ་མཐུད་དུ་ཆོས་རྫོང་དཔལ་མཆོག་སྡེའམ་དཔལ་ཙང་ཟིའི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་སྐབས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཡོངས་འཛིན་དྲུང་ཆེན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་དང་ཏྲེའུ་ཚང་ཆོས་རྗེའི་རྣམ་ཐར་མ་དོར་ཙམ་པ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པ་ལ།⒃འདིར་འཁོད་པའི་ཏྲེའུ་ཚང་ཆོས་རྗེ་ནི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལྟར་ན་རྗེའི་དངོས་སློབ་ཤཱཀྱ་དཔལ་བཟང་པོ་ཡིན་པར་བཞེད་ཀྱང་། ང་ཚོས་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་ན་དེ་ནི་གོང་གི་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ཡི་རྩོམ་པ་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་ཡིན་པར་འདོད་དེ། 《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ལས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པར་ཕ་ཡུལ་མེན་ཇུ་རུ་ལྷུན་གྲུབ་བདེ་ཆེན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་གོང་མ་ཡུང་ལིའི་བཀའ་ལྟར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་པ་ན། ཁོང་གེ་དངོས་སློབ་ཤཱཀྱ་ཤྲིས་མེན་ཇུ་རུ་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བའི་བར་དུ་འགན་ཁུར་བཞེས་⒄ཞེས་བཀོད་ཡོད་པས། གོང་འཕྲོས་ཀྱི་“ཏུན་ཟིའམ་ཆོས་སྡེ་དགོན་ལྷུན་གྲུབ་བདེ་ཆེན་གླིང་ནི་མེན་ཇུ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སམ་དེ་ཚང་ཆོས་རྗེས་བཏབ་”ཞེས་པའི་“དེ་ཚང་ཆོས་རྗེ་”ནི་ཤཱཀྱ་ཤྲིར་གོ་དགོས་པ་གདོན་མི་ཟ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་“དེ་ཚང་ཆོས་རྗེ་”འདི་ནི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》རྒྱ་འགྱུར་མ་རུ་“ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་ཚང་གི་ཆོས་རྗེ་”⒅རུ་བསྒྱུར་བའང་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཤེས་ཐུབ། ཡང་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་ཏྲེའུ་ཚང་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་པའི་མཛད་རྣམ་བཀོད་པར། རྗེ་འདི་ཉིད་ཆུང་དུས་ནས་ཡུང་ལི་གོང་མས་རང་གི་སྲས་དོད་མཛད་ནས་ཀརྨ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཕུལ། གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་དུ་ལན་བདུན་ཕེབས། ས་ཕག་དུས་སིང་གི་སྐབས་སུ་དམག་བཤོལ་ཞུས།⒆གོང་མ་ཡུམ་སྲས་ལ་དབང་ལུང་མན་ངག་མང་དུ་གནང་བ་ན། ཀྭོན་ཏིང་ཏཱ་ཀཽ་ཤྲི་སོགས་མཚན་དུ་མས་རིམ་པར་བསྔགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་མངའ་གསོལ། ཆོས་སྡེ་དགོན་ལྷུན་གྲུབ་བདེ་ཆེན་གྱི་མཁན་པོར་ཕེབས་ཏེ་འཆད་ཉན་མཛད་⒇ཞེས་སུ་འཁོད་པ་སོགས་ལ་དཔྱད་ན། གོང་འཕྲོས་འདི་ལས་མང་ཆེ་ཤོས་ཞིག་ནི་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ལས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མཛད་པ་འཁོད་པ་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་སྲིད་ལ། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་གོང་འཕྲོས་མཛད་འཕྲིན་དག་གནང་སྐབས་ཤཱཀྱ་ཤྲི་ཉིད་ཀྱང་ཞབས་ཕྱིར་ཁྲིད་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཉིད་ཀྱིས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་དུ་ཕེབས་པ་དང་། ས་ཕག་དུས་ཟིང་གི་སྐབས་སུ་དམག་བཤོལ་ཞུས་པ། སོང་མ་ཡུམ་སྲས་ལ་དབང་ལུང་མན་ངག་གནང་བ། གོང་མས་ཀྭོན་ཏིང་ཏཱ་ཀཽ་ཤྲི་སོགས་མཚན་དུ་མས་རིམ་པར་བསྔགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་མངའ་གསོལ་བ། ཆོས་སྡེ་དགོན་ལྷུན་གྲུབ་བདེ་ཆེན་གྱི་མཁན་པོར་ཕེབས་བཅས་པའི་སྐབས་སུ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་འདི་ཉིད་གང་དེའི་ཞབས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཡོད་པ་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ལས་ཤེས་ཐུབ་པས། འདིར་བརྗོད་པའི་ཤཱཀྱ་ཤྲི་ནི་གོང་གི་ཏྲེའུ་ཚང་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་དཔལ་བཟང་པོ་དང་མི་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་ལ། འདིར་བརྗོད་པའི་ “ཏྲེའུ་ཚང་”ཞེས་པ་ནི་གོང་གི་ “དེ་ཚང་”དང་སྒྲ་དོན་གཅིག་པས་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ཡིག་གི་ཏའི་ཧྲན་(大善)ཏེ་དགེ་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་(大善法王)སྒྲ་བསྒྱུར་མིན་ནམ་སྙམ། ཡང་ཡོངས་འཛིན་དྲུང་ཆེན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་དང་། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས། དངོས་སློབ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱིས་མེན་ཇུའི་བསྟན་པ་གོང་དུ་སྤེལ་བར་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་བས། “འཇམ་དབྱངས་རྣམ་འཕྲུལ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་དང་།། གསང་བའི་མཛོད་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དཔལ།། སྙིང་རྗེའི་མངའ་བདག་ཤཱཀྱ་དཔལ་བཟང་པོ།། མཚུངས་མེད་བླ་མ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།”21ཞེས་སུ་འཁོད་ལ།གསོལ་འདེབས་འདི་ལས་ཤཱཀྱ་དཔལ་བཟང་པོ་ནི་དྲུང་ཆེན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་དང་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཏུ་གནས་པར་མངོན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》དང་བཅས་པའི་ཡིག་ཆར་གཞིགས་ན་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་བཀོད་པའི་ཏྲེའུ་ཚང་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་དཔལ་བཟང་པོ་དང་ཤཱཀྱ་ཤྲི་ནི་མི་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད།\nདེ་ཡང་དེབ་ཐེར་དུ་དངོས་སུ་བཀོད་ཡོད་པའི་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁུངས་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་གཅེན་དར་བ་ཟེར་བའི་དམག་དཔོན་དེ་ཡིན་ལ། ལ་ལས་ “གཅེན་དར་བ་”ཟེར་བའི་ “གཅེན་”དེ་་“གཅེན་པོ་”རུ་གོ་བ་བླངས་ནས་དེ་ཉིད་ནི་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་གྱི་གཅེན་པོ་ཡིན་པར་འདོད་22ཀྱང་། དེ་ནི་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཁག་ལས་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་ཕུ་ནུའི་སྐོར་གསལ་བོ་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། 《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མ་རུ་“གཅེན་་དར་བ་” (战答而斡)23དེ་མིང་ཧྲིལ་བོ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་ཡོད་པ་ལ་གཞིགས་ན་གཅེན་དར་བ་གཡར་ཁུར་ནི་མི་ཞིག་གི་མིང་ལས་གཅེན་པོ་དར་བའི་དོན་མིན་པ་འདྲ། བཙན་པོས་གཅེན་དར་བ་དམག་དཔོན་དུ་བསྐོས་ནས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཐེབ་ཇུ་བྲག་དཀར་གཉན་གྱི་ཕོ་བྲང་ལ་བཙན་མཁར་བརྩིགས་ཏེ་མདོ་སྨད་ཀྱི་མི་དཔོན་བྱས་པ་དང་། དེ་ལས་མི་རབས་བཅུ་གཅིག་པ་ལྡེ་རྒྱལ་(定而迦)24ཞེས་པ་སེ་ཆེན་གོང་མས་ཞོན་ཝེ་ཧྲི་(宣慰使)རུ་བསྐོས་པ་དང་། འདི་ལ་སྲས་གཉིས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་དཔལ་(朵儿只巴)དང་ཨ་པོ་ཁྲི་(阿波赤)གཉིས་བྱུང་བ་ལས། ཨ་པོ་ཁྲི་ལ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་(扎释巴)དང་། ཤེས་རབ་རིན་ཆེན།(拾啰领占) བཀྲ་ཤིས་བཟང་པོ།(扎释藏卜)བཙུན་པ་རྡོ་རྗེ།(尊巴朵儿只) ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་(也失藏卜)སོགས་སྲས་ལྔ་25བྱུང་བ། དེ་དག་ལས་སྲས་རྒན་པ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལ་མ་མགོ་བདུན་གྱི་སྲས་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་། དེ་དག་ལས་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་བླ་མ་གུ་རུམ་བྱ་བས་ཁྲག་འོ་མར་བསྒྱུར་ནུས་ཤིང་ཧོར་གྱི་ཏི་ཤྲི་མཛད། བླ་མ་སཾ་གྷས་རྩེ་ལྔའི་ཆོས་སྡེ་དང་། མཁན་པོ་དྷརྨ་ཕ་ལས་ཤིང་ཀུན་དཔལ་གྱི་སྡེ་ཆེན་གྱི་གདན་ས་མཛད། གཞན་མི་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་འཛིན་པ་བཞི་དང་། ཡུལ་དཔོན་ཤ་སྟག་བྱུང་བའི་སྔ་མ་བཞིའི་ནང་ཚན་་དབེན་ཕོན་ཆེན་པོའམ་མར་སྟེང་དཔོན་པོ་བཟང་པོ་དཔལ་གྱི་སྲས་སུ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འདི་ཉིད་འཁྲུངས།26\nརྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རུས་ནི་ “ཧོ་”(后)དང་། ཡབ་བཟང་པོ་དཔལ་དང་ཡུམ་བསོད་ནམས་འཚོ་(锁南错)27ལ་སྲས་བཞི་འཁྲུངས་པ་ལས་རྗེ་འདི་ཉིད་ནི་བཞི་པ་དེ་ཡིན་ལ།28 རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་བཞེས་པའི་མེ་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1377ལོར་འཁྲུངས་ཤིང་། ཆུང་དུས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཞིང་མཆོག་གསུམ་དང་རྒན་རབས་ལ་གུས་པ་སོགས་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། དགུང་ལོ་བདུན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བཞེད་ཀྱང་ཕ་མས་མ་གནང་། བཅུ་པ་ལ་ཉིད་དང་གདུང་རུས་གཅིག་པའི་བླ་མ་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བས་ཡབ་ཡུམ་ལ་གསུང་གནང་སྟེ་ཉིད་ཀྱི་རྩར་བླངས། སློབ་དཔོན་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཏད་ནས་ཡི་གེ་དང་ཆོས་མང་པོ་བསླབ།29\nདགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་པར་ཁུ་བོས་དྲུང་ཆེན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་བའི་དྲུང་དུ་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཙོས་གྲྭ་བ་ཉི་ཤུ་ཕུལ། བཅོ་ལྔ་པ་ལ་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རབ་བྱུང་དང་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས།30 བཅུ་བདུན་པ་ལ་བླ་མའི་ཕྱག་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་31ཕེབས། འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་གཟིགས། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་དབང་གསན། ས་རིས་ཆ་ཚང་བསླབས། སྦྱོར་དྲུག་གི་ཁྲི་གསན་ནས་མུན་ཁང་དུ་བསྐོམ་པས་ཉམས་རྟོགས་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་32ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས། ཉེར་བརྒྱད་པ་ལ་དྲུང་ཆེན་པ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་ཕྱིར་ནམ་ཐས་སུ་གོང་མ་ཐའི་ཇུང་དང་མཇལ། ཕྱི་ལོར་ཆོས་རྗེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསུ་བར་ཕེབས་པ་དང་། ཀརྨ་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡང་གནང་། གོང་དུ་སླེབས་དུས་བླ་མ་དྲུང་ཆེན་པ་གཤེགས་འདུག་པའི་དགོངས་རྫོགས་བསྒྲུབས།33\nདགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པར་ཀརྨ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་ཕྱིར་བོད་དུ་ཕེབས་ཏེ་མཚུར་ཕུར་བཞུགས་པ་དང་། སོ་བཞི་པ་ལ་དབུས་ཀྱི་དབང་གྲགས་རྒྱན་པས་གོང་གི་བཀའ་དང་བླང་མ་བྱས་པས་དམག་རྒྱག་པའི་གཏམ་ལ་བརྟེན། རྗེ་འདིས་ཕག་མོ་གྲུབ་པའི་ཞལ་ངོ་གྲགས་རྒྱལ་སོགས་ཞབས་ཕྱིར་ཁྲིད་དེ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་པ་དང་།34 གོང་ནས་འཕྲལ་དུ་ཡང་ཆ་བཏང་། སོ་བདུན་པ་35ལ་གོང་གི་བཀས་དབུས་སུ་བྱོན། བླ་མ་རྣམས་མཇལ་བས་ཐུགས་མཉེས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ལས་ཟབ་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་གསན། སོ་དགུ་36ལ་འགའ་ཞིག་ཕྲག་དོག་གི་དབང་གིས་གོང་མར་སྙན་ཕྲ་ཞུས་པས་བཀའ་བཀྱོན་འཕོག་པའི་གཏམ་གསན་འཕྲལ་ཕོ་བྲང་དུ་བྱོན། གོང་མ་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐུགས་ཁྲེལ་ཞི་སྟེ་བདག་རྐྱེན་བསྩལ། བཞི་བཅུར་མེན་ཇུ་རུ་བཞུགས་པ་དང་། ཞེ་གཅིག་ལ་དགོན་སྡེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་བཏབ་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། ལེགས་གྲུབ་ཉེ་བའི་དུས་ལ་བཀའ་ལྟར་གོང་མ་མཇལ་བ་དང་།37 ཟིང་མུ་ཟིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་བན་དཔོན་ཆེན་པོ་གཡིའུ་ཚན་ཀྱའུ་ཀེའི་(僧録司右阐教)ལས་ཀ་སོགས་གནང་ལ། གཽ་ཤྲིའི་(国师)དབུ་ཞྭ་དང་ཆོ་ལོ་སོགས་བསྩལ་ནས་རྒྱལ་ཁམས་དར་རྒྱས་སྡེ་ཆེན་གླིང་(大兴国寺)དུ་བཞུགས། ཞེ་བདུན་པ་38ལ་ཀརྨའི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཆེད་དབུས་སུ་ཕེབས་པ་དང་། ལམ་བར་དུ་ཕ་ཡུལ་མེན་ཇུའི་སྡེ་ཆེན་དུ་ཆོས་སྒོ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཞིང་། ཕྱི་ལོར་སློབ་བུ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་སོགས་མི་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཁྲིད་དེ་ཆོས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་གོང་བོ་ཙ་རིར་བཞུགས་པ་ལ་མཇལ་བར་བྱོན།39\nསྤྱི་ལོ་1424ལོར་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་དབུས་སུ་ཕེབས། ལོ་དེར་སོང་མ་ཡུང་ལི་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་། སྲས་གོང་མ་ཧུང་ཞི་(洪熙)ཡང་ཕྱི་ལོར་གཤེགས། ཧུང་ཞིའི་སྲས་ཞོན་ཏི་སྤྱི་ལོ་1425ལོར་གོང་མའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས། དུས་དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སོགས་ཀྱིས་རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་གོང་བོ་ཙ་རིར་བཞུགས་པ་གང་དང་མཇལ་བར་བྱོན་པའི་དུས་དེ་ཡིན་ལ། གོང་མ་གཤེགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྗེས་ལོ་དེར་རྒྱ་ནང་དུ་ཕེབས་ཏེ། ཕོ་བྲང་དུ་གོང་མའི་ཁྲི་ལ་གསར་དུ་བཞུགས་པའི་ཞོན་ཏི་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་། གོང་མས་ཝུ་ཡང་ཏེན་(武英殿)དུ་ཀརྨའི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྟག་དཔྱད་དང་བོད་ཡུལ་གྱི་དམ་ཆོས་དར་ཚུལ་སྐོར་ལ་ཞིབ་འདྲི་མང་པོ་གནང་བ་དང་། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་ཞིབ་མོ་གནང་པས་གོང་མ་རབ་ཏུ་དགྱེས། ཕྱི་ལོ་སྟེ་ཞོན་ཏི་ཁྲི་ལོ་དང་པོའི་40 ཟླ་1པའི་ཚེས་8ཉིན། གོང་མ་ཞོན་ཏིས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ལ་“རིག་པ་རྣམ་དག་སྙིང་རྗེ་ཕན་མཛད་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་”41(净觉慈济大国师)ཡི་ལས་ཀ་དང་། གསེར་སྲང་ཉིས་བརྒྱའི་ཐམ་ཀ གསེར་གར་བླུགས་ཀྱི་པྲོག་ཞུ་སོགས་ཕུལ།42 ལོ་དེའི་ཟླ་8པའི་ཚེས་17ཉིན། གོང་མ་ཞོན་ཏིས་སླར་ཡང་རྗེ་ཉིད་ལ་“རྟོག་པ་རྒྱ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་ལེགས་ཀུན་ཁྱབ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་བསྟན་པ་དར་བྱེད་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་རིག་པ་རྣམ་དག་སྙིང་རྗེ་ཕན་མཛད་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་”(弘通妙戒普慧善应辅国阐教灌顶净觉慈济大国师)རུ་བསྐོས།43 སྤྱི་ལོ་1427ལོ་སྟེ་ཞོན་ཏི་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པའི་ཟླ་3པའི་ནང་། གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་རྗེ་ཉིད་བཞུགས་པའི་ཁྲུན་གྭའི་སྡེ་ཆེན་(崇国寺)རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་མིང་ཡང་“ཏའི་ལུང་བཤེན་ཟི་” (大隆善寺)རུ་བསྔགས། དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་རྙིང་པ་ཞིག་གསོས་དང་གསར་དུ་ལྷ་ཁང་དབུ་རྩེ་གློ་འབུར་དང་བཅས་པ་དང་། གཟིམས་ཁང་། དགེ་འདུན་གྱི་བཞུགས་གནས་བཅས་ཁང་མིག་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་མཛོད་ནས་བཞེངས། སློབ་མ་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་གྲུབ་སོགས་དབུས་སུ་མངགས་ནས་ཇོ་བོའི་མདུན་དུ་ཉེར་། སྤྱོད་ཀྱི་མཆོད་སྡོང་ཁྱད་མཚར། ཏཱ་ཧུང་གསེར་མའི་སྣམ་སྦྱར་གསུམ། དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ལ་ན་བཟའ། དངུལ་ཀོང་དང་དངུལ་མཎ་ཆེན་པོ། རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེ། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་སོགས་ལ་དངོས་འབུལ། དགོན་སྡེ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་མང་འགྱེད་ཕུལ།ཟླ་7པར་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱག་གིས་བཏབ་པའི་སྡེ་ཆེན་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་མིང་ཡང་ “ཏའི་ཁྲུང་ཀྱའུ་ཟི་” (大崇教寺)སྟེ་བསྟན་པ་མཐོ་བའི་སྡེ་རུ་བསྔགས་པའི་ཡི་གེ་རྡོ་རིང་དུ་བཀོད། གོང་མ་ལ་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་པའི་རེ་འདོད་ཡང་ཡང་ཞུས་ཀྱང་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་ཕྱི་དགོས་ཕྱིར་དགོངས་པ་མ་ཁྲོལ་པ་ན། ལོ་ལྟར་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་དང་སྒྲུབ་མཆོད་སྐུ་རིམ་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་ནས་བཞུགས།44\nཞོན་ཏི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1435ལོར། སོང་མ་ཞོན་ཏི་གཤེགས་པ་དང་སྲས་ཀྲིན་ཐོང་གོང་མའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་གཙོ་མཛད་དེ་ཞོན་ཏིའི་འདས་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས། ལོ་དེའི་ཟླ་1པའི་ཚེས་22ཉིན་གོང་མ་ཀྲིན་ཐོང་གིས་ཞོན་ཏི་གཤེགས་པའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་རྗེ་འདི་ལ་“ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་” (西天佛子)ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་གཟེངས་་བསྟོད་སྤར་ནས་“རྟོག་པ་རྒྱ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་ལེགས་ཀུན་ཁྱབ་སྙིང་རྗེ་ཕན་མཛད་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་བསྟན་པ་དར་བྱེད་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་རིག་པ་རྣམ་དག་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་” (弘通妙戒普慧善应慈济辅国阐教灌顶净觉西天佛子大国师)ཞེས་པའི་ཤེལ་ཐམ་ཀའུ་དམིགས་དང་བཅས་པ་ཕུལ།45 གོང་གི་ཞབས་བརྟན་དུ་ཚ་འབུམ་གྱི་མཆོད་རྟེན་བཞེངས། ཡང་རྗེ་ཉིད་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཆོས་སྤེལ་བའི་རེ་འདོད་ལ་གོང་མའི་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་ཅིང་། ཆོས་སྒོའི་ལས་དོན་དག་སློབ་མ་ཚོས་སྐྱོང་བ་དང་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐོམ་བསྒྲུབ་དང་དབང་གནང་གི་ཆོ་ག་མང་པོ་བསྒྲུབ། ཀྲིན་ཐོང་ཁྲི་ལོ་དྲུག་པ་ལྕགས་བྱའི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1441ལོར་གོང་ནས་གསེར་གྱི་བཀའ་འགྱུར་བཞེངས་པ་ལ་དཀར་ཆག་མཛད། ཀྲིན་ཐོང་ཁྲི་ལོ་བདུན་པ་ཆུ་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1442ལོར་གོང་མར་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་བནྡེ་རྣམས་ལ་ཏུའུ་ཐེས་(度牒)ཞུས་པས་བནྡེ་སུམ་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ལ་ཏུའུ་ཐེས་གནང་།46\nགོང་འཕྲོས་ལྟར་ཀྲིན་ཐོང་ཁྲི་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1447ལོར་སོང་མས་བཀའ་བསྩལ་ནས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུར་སླེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཚོགས་པ་དང་། ཤཱཀྱ་ཤྲིས་བརྩམས་ཤིང་དཔལ་འབྱོར་དཔལ་བཟང་པོས་ཞུ་དག་གནང་བའི་《རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཞེས་བྱ་བ་》དེ་ལོ་དེའི་(སྤྱི་ལོ་1447ལོ་)ཟླ་4པའི་ཚེས་9ཉིན་རྫོགས་པར་བརྩམས་ལ། རྗེས་སུ་ཨན་ཉིན་གྱིས་དེ་ཉིད་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཞིང་ཞུའུ་ཡང་གིས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པ་རེད། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུའི་རྗེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ནི་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་དེའི་ནང་དུ་བཀོད་མེད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གཞན་དག་དུའང་དེའི་སྐོར་འཁོད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན། དེ་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་ཅིན་ཐའེ་ཁྲི་ལོ་གསུམ་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1452ལོའི་ཟླ་10པར། གོང་མས་བཀའ་བསྩལ་ནས་ “ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཉིད་བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་(大智法王)རུ་བསྐོས་”པ་ལ།47 དེ་ནི་ཡུང་ལི་དང་ཞོན་ཏེ་གོང་མ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་དང་། ཐེག་ཆེན་ཆོས་རྗེ། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་སོགས་ཆོས་རྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ་བསྐོས་པའི་རྗེས་སུ་བསྐོས་པའི་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ལས་རྗེ་གང་ཉིད་ཀྱིས་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོ་གནས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟུང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། རྗེ་འདི་ཉིད་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་ལོ་དུས་ནི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་གསལ་པོ་ཞིག་འཁོད་མེད་ལ། རྒྱ་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་ལས་ཅིན་ཐའེ་ཁྲི་ལོ་བདུན་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1456ལོའི་ཟླ་7པར་གོང་མས་བཀའ་བསྩལ་ནས་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སློབ་མ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་“དགེ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་”(大善法王)རུ་བསྐོས་པ་48ཞེས་པར་གཞིགས་ན། དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་སྤྱི་ལོ་1456གམ། ཡང་ན་སྤྱི་ལོ་1455ལོ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་བརྟག་པར་འཚལ། དེ་བཞིན་དུ་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ལས་“ང་དྲུག་པ་ལ་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་་བསྙེན་པ་མཛད་སྐབས་མནལ་ལམ་དུ་རྗེ་བཙུན་མས་དགུང་ལོ་བརྒྱད་བཅུ་ལྷག་ཐུབ་པར་ལུང་བསྟན་”49ཞེས་སུ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། གལ་སྲིད་རྗེ་ཉིད་སྤྱི་ལོ་1456གམ་1455ལོ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་བཞུགས་པར་སྣང་བའོ།།\nམིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་དང་ས་གནས་ཁག་གི་མཚོན་བྱེད་མི་སྣར་འཇའ་ས་དང་ཆོ་ལོ་བསྩལ་ནས་ཆོས་རྗེ་དང་དབང་མང་པོ་བསྐོས་པ་ནི་རང་གི་དབང་སྒྱུར་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྗེ་དང་དབང་སོ་སོས་དེའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཡུལ་ནས་ས་གནས་སྟོབས་ཤུགས་མི་འདྲ་བ་མཚོན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ནི་ས་སྐྱ་པ། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ནི་དགེ་ལུགས་པ་དང་།ཆོས་རྗེ་དང་དབང་གཞན་དག་མང་ཤོས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་ངེས་ཅན་ནམ་ས་གནས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཚབ་མཚོན་མི་སྣ་རུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། ཡིན་ནའང་མདོ་སྨད་མེན་ཇུ་ནས་བྱུང་བའི་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཞིག་ལ་གཏོགས་པ་མི་གསལ་མོད། ས་ཆ་དེ་གའི་མི་དཔོན་གྱི་འགན་བཞེས་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྟོབས་ཤུགས་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཆོས་རྗེའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་ཡིན་པས། ཏག་ཏག་ཆོས་རྗེ་རང་སྟེང་གི་ཆ་ནས་མིང་གོང་མ་རིམ་བྱོན་གྱིས་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་ས་སྐྱ་དགེ་ལུགས་སོགས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གེ་ཚབ་མཚོན་མི་སྣ་དག་དང་འདྲ་བར་ཆོས་རྗེའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་པ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཆ་ནས་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་ན་གཙོ་བོ་བླ་མ་གང་ཉིད་ཀྱིས་དུས་དེར་བཞག་པའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་བླ་མེད་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་རེད།\nཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སོག་པོའི་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་དད་གུས་ཆེན་པོ་གནང་ཞིང་ས་སྐྱ་བའི་བླ་ཆེན་དག་གོ་ཤྲི་དང་ཏི་ཤྲི་རུ་བསྐོས་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་སྤེལ་བའི་འགན་འཁུར། ཀྲུའུ་ཡོན་ཀྲང་(朱元璋)གིས་མིང་རྒྱལ་རབས་བཙུགས་རྗེས་ཆོས་ལུགས་ལ་བཀག་སྡོམ་ངེས་ཅན་བྱས་པས་ཆོས་ལུགས་གོང་འཕེལ་གྱི་གོམ་འགྲོས་ཇེ་དལ་དུ་སོང་བ་དང་། དེ་རྗེས་ཀྱི་སོང་མ་ཡུང་ལི་ཡིས་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་དག་ཆོས་རྗེ་དང་དབང་དུ་བསྐོས་པའང་གཙོ་བོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན། དེ་དག་ལས་བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་རྒྱ་དང་བློ་ནུས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མིང་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དང་རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་དར་བར་ཕྱག་རྗེས་ཆེན་པོ་གནང་བའི་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས།\n《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མ་དང་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》སོགས་ལས་བཀོད་པ་ལྟར་ན། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་གཙོ་བོ་ནི་གོང་མར་དབང་གནང་བ་དང་ཕོ་བྲང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་གཞུང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ། བཀའ་བསྟན་པར་འདེབས་མཛད་པ། དགོན་སྡེ་ཕྱག་འདེབས་དང་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བ་བཅས་རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སྤེལ་བ་དེ་ཡིན། དེ་ལས་ཐོག་མར་མིང་གོང་མར་དབང་གནང་བ་དང་ཕོ་བྲང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྒྲུབས་པའི་སྐོར་ལ། ཡུང་ལི་ལྕགས་ཡོས་ལོའི་(永乐辛卯)ཟླ་གསུམ་པར་50གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་ཏའི་ཧྲན་ཏེན་(大善殿)དུ་ཆོས་སྤྱོད་བསྟོད་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྒྲུབས།51 སྐབས་ཤིག་ཡུལ་ལ་ཐན་སྐྱོན་བྱུང་བར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐན་ཀྲེ་དགོན་པར་(潭拓寺)52ཆར་འབབ་ཆོ་ག་བསྒྲུབས་ཏེ། སྦྲུལ་གཉིས་བཟུང་ནས་ཆོས་གསུངས་པ་དང་ཕྱི་ཉིན་ཆར་འབབ་རྒྱུའི་བཀའ་བསྩལ་བ་ན། ཕྱི་ཉིན་ནས་སྦྲང་ཆར་བསིལ་མ་ཉིན་གཉིས་ལ་བབས་པ་དེ་ནི་རྗེ་འདིའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་ནོ་53ཞེས་པ་དང་། དེ་ནས་ཞོན་ཏེ་ས་སྤྲེལ་ལོར་(宣德戊申)བྱུང་ཧཱུང་ཏེན་(翔凤殿)དུ་གོང་མར་འཁོར་ཆེན་དང་། ཟླ་བདུན་པར་ཕེན་ཏེན་(偏殿)དུ་ཚེ་དཔག་ལྷ་དགུའི་དབང་གནང་།54 ཞོན་ཏེ་ས་བྱ་ལོའི་(宣德已酉)ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་ཕོ་བྲང་དུ་བདེ་མཆོག་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་སྤྱོད་བསྟོད་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྒྲུབས།55 ཞོན་ཏེ་ཆུ་བྱ་ལོར་(宣德癸酉）56རྒྱལ་སྲུང་དཔལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆག་མེད་ཀྱི་རིམ་པ་མཛད།57ཀྲིན་ཐོང་མེ་འབྲུག་ལོའི་(正统丙辰)ལོ་གསར་ཉིན་མོ་དེར་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་ཅིན་ཏེན་དུ་(金殿)བཀྲ་ཤིས་དཔལ་གྱི་སྨོན་ལམ་འཚོགས་པ་དང་། ཀྲིན་ཐོང་ཤིང་བྱི་ལོའི་(正统甲子)ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་ཉིན་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་ཕོ་བྲང་དུ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་གྱི་སྨོན་ལམ་ཚོགས།58\nརྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་གཞུང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་དང་བཀའ་བསྟན་པར་འདེབས་གནང་བའི་སྐོར་ལ། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔའི་59སྐབས་སུ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། བཅུ་བདུན་པར་མིང་ཅིན་དབང་གིས་གདན་འདྲེན་བྱས་པ་ལྟར་རྗེ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་ཕྱིར་ཧྲན་ཞིར་ཕེབས།60 དེ་གར་མཚན་བརྗོད་སོགས་རྒྱུད་ཕྲན་དུ་མ་དང་། མདོ་སྡེ་པད་དཀར་སོགས་ཀྱི་པར་བསྐྲུན།61ཞོན་ཏི་ཁྲི་ལོ་དང་པོརགོང་མས་“རིག་པ་རྣམ་དག་སྙིང་རྗེ་ཕན་མཛད་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་”རུ་བསྐོས་རྗེས་ཀྱི་ཟླ་lཔོའི་ཚེས་l5ཉིན། གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཐབས་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ།(喜金刚甘露海坛场修习观仪)འཁོར་ཆེན།(大轮金刚手坛场法义) འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་པ།(金刚怖畏十佛中围坛场法义) ཀུན་རིག (普觉中围坛场法义) ཚེ་དཔག་ལྷ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག(无量寿佛九佛中围坛场法仪)རྣམ་སྲས་སྒྲུབ་ཐབས། (多闻天王修习法仪) བར་དོའི་ངོ་སྤྲོད་(中有)སོགས་མཛད་པ་དེ་རྣམས་དང་། ད་དུང་རྒྱུད་བརྟག་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་(喜金刚二释本续注解)དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར།62 ཞོན་ཏེ་ཆུ་བྱ་ལོར་63ཕར་ཕྱིན་དང་དབུ་མ་རྩ་འགྲེལ། སྐྱེས་རབས་སོགས་པར་དུ་བསྐྲུན།64 ཀྲིན་ཐོང་ལྕགས་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1441ལོར་སོང་ནས་གསེར་གྱི་བཀའ་འགྱུར་བཞེངས་པ་ལ་བོད་ཡིག་གི་དཀར་ཆག་མཛད།65 ཀྲིན་ཐོང་ཁྲི་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ་ཤཱཀྱ་ཤྲིས་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》བརྩམས་པའི་ལོ་དེར། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་《འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་》ཡི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མ་ལ་ཞུ་དག་མཛད།66\nརྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དགོན་སྡེ་ཕྱག་འདེབས་དང་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བའི་ཆ་ནས། སེར་མོ་བ་དག་ལ་སྡོམ་པ་བཀོད་པའི་སྐོར་རགས་ཙམ་བརྗོད་ན། རྗེ་ཉིད་དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པ་མེ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1417ལོར་ཕ་ཡུལ་མེན་ཇུ་རུ་ལྷུན་གྲུབ་བདེ་ཆེན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་གོང་མ་ཡུང་ལིའི་བཀའ་ལྟར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་ཟིང་མུ་ཟིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་བན་དཔོན་ཆེན་པོ་གཡིའུ་ཚན་ཀྱའུ་ཀེའི་ལས་ཀ་གནང་བ་དང་། དངོས་སློབ་ཤཱཀྱ་ཤྲིས་མེན་ཇུ་རུ་གཙུག་ལག་ཁང་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བའི་བར་དུ་འགན་ཁུར་བ་དང་།67 ཞོན་ཏེ་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ་མེ་ལུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1427ལོའི་68ཟླ་3པར་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་རྗེ་ཉིད་བཞུགས་པའི་ཁྲུན་གྭའི་སྡེ་ཆེན་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་མིང་ཡང་ “ཏའི་ལུང་བཤེན་ཟི་”རུ་བསྔགས་་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་རྙིང་པ་ཞིག་གསོས་དང་། གསར་དུ་ལྷ་ཁང་དབུ་རྩེ་གློ་འབུར་དང་། གཟིམས་ཁང་། དགེ་འདུན་གྱི་བཞུགས་གནས་བཅས་ཁང་མིག་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་མཛོད་ནས་བཞེངས། ཟླ་7པར་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་གསོས་ཀྱི་ཆེད་བློན་ཆེན་གཉིས་ལ་ལྷ་ཁང་བཟོ་བའི་འཇའ་ས་དང་། གཞན་མི་དཔོན་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་དང་སྡེ་དཔོན་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས། བཟོ་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག དམག་མིའུ་ལག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བཅས་མངགས་ནས་མཛོད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་དབུ་རྩེ་ཅན། རྔ་ཁང་། ཅོང་ཁང་། གློ་འབུར་དྲུག་དང་རྒྱལ་ཆེན་ཁང་། རྡོ་རིང་ཁང་སོགས་ཐམས་ཅད་གཡུ་གྱོ་བརྩེགས་མའི་ཐོག་ཅན། ཁྱམས་ར་གྱན་དྲུག་ཅུ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་སོགས་བཞེངས་པ་དང་། གོང་མས་ཏའི་ཁྲུང་ཀྱའུ་ཟི་སྟེ་བསྟན་པ་མཐོ་བའི་སྡེ་ཞེས་བསྔགས་པའི་ཡི་གེའང་རྡོ་རིང་ལ་བཀོད།69ཡང་གོང་མ་མཆོད་ཡོན་གྱིས་རྗེའི་བཀའ་བཞིན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྡེ་ཟུར་དུ་བཙུགས། འདུ་ཁང་དང་གྲྭ་ཁང་ཕིབས།70 ཡང་ཀྲིན་ཐོང་ཁྲི་ལོ་བཞི་པ་ནས་བརྒྱད་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1439ནས་1443ལོའི་བར་པེ་ཅིང་ཧྲི་ཅིན་ཧྲན་དུ་དམ་ཆོས་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་(法海寺)ཞེས་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་འདེབས་ཀྱི་ལས་ལ་ཞུགས།71\nདེ་ནས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བ་དང་སེར་མོ་བ་ལ་སྡོམ་པ་གནང་བའི་སྐོར་ལ། རྗེ་འདིར་སློབ་བུ་དམ་པ་ཀྭོན་ཏིང་ཏའི་ཀཽ་ཤྲི་ཤཱཀྱ་ཤྲི་དང་། དབོན་པོ་ཏའི་ཀཽ་ཤྲི་ཆོས་གྲུབ་བཟང་པོ། དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོ། དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་གྲུབ། དཀའ་བཞི་པ་ཀོ་ཤི་བསོད་ནམས་བཟང་པོ། དཀའ་བཞི་པ་གྲགས་པ་བསོད་ནམས། དཀའ་བཞི་པ་སྨོན་ལམ་བརྩོན་འགྲུས།དཀའ་བཞི་པ་གྲགས་པ་རྡོ་རྗེ། དབོན་པོ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཡོད་ལ།72 ཞོན་ཏེ་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ་མེ་ལུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1427ལོར་ཏའི་ལུང་བཤེན་དུ་ཧྭ་ཤང་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་འཚོགས་པའི་སྡེ་བཙུགས། རྒྱའི་མཁན་པོ་ཟི་ལུའུ་ཟིའི་ཛོའ་ཆེན་ཀྱའུ་ཧོའུ་ཙིན་(僧録司左阐教惠进)དང་། ཟུར་ཆེན་པ་ཧུར་ཀྱའུ་སྡེའི་ཛང་ལ་ལའུ་གུ་ཡོན་(弘教等主持古源)གཉིས་ལ་རྒྱའི་ལུགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་བྱེད་དུ་བཅུག73 ཞོན་ཏེ་ཆུ་བྱ་(ཆུ་གླང་ལོ་)ལོའི་74སྟོན་ཁའི་ཟླ་7པར། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་པའི་བནྡེ་བླ་མ་ཡོ་གི་ཤྭ་ར་(约吉说啰)དང་། རྒྱའི་སྡེ་དཔོན་གྷཱོ་ཧའི།(觉海) ཡོན་བཞད་(圆让)སོགས་མི་ཉེར་ལྔ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་བཀོད།75 ཀྲིན་ཐོང་ཁྲི་ལོ་བདུན་པ་ཆུ་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1442ལོར་གོང་མར་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་བརྙེ་རྣམས་ལ་ཏུའུ་ཐེས་(度牒)ཞུས་པས་བནྡེ་སུམ་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ལ་ཏུའུ་ཐེས་གནང་།76\nརྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི་གཙོ་བོ་གོང་མ་ཡུང་ལིའི་དུས་སུ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གཅིག་ནས་གོང་མས་ཆོས་རྗེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གདན་དྲངས་དུས་རྗེ་འདི་ཉིད་བསུ་བར་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ཙཱ་གནང་ཞིང་། རྗེས་སུ་ཕྱག་ཕྱིར་དང་བོད་དུ་ཕེབས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཞལ་ངོ་གྲགས་རྒྱལ་སོགས་ཞབས་ཕྱིར་ཁྲིད་དེ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་པས་གོང་མས་བོད་དུ་དམག་རྒྱག་པའི་འཆར་གཞི་འཕྲལ་དུ་ཡང་ཆར་བཏང་བ། གསུམ་ནས་སོང་མ་ཡུང་ལིའི་ཕོ་ཉའི་ཚུལ་གྱིས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཀརྨའི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྟག་དཔྱད་གནང་བ་སོགས་གཙོ་བོ་ཁག་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག\n《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ལས་བཀོད་པ་ལྟར་ན། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལ་དྲུང་ཆེན་པ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་ཕྱིར་ནམ་ཐས་(南京)སུ་གོང་མ་ཡུང་ལི་དང་མཇལ་བ་དང་ཅཱི་རྨིན་དགོན་(鸡鸣寺)དུ་བཞུགས། ཕྱི་ལོ་སྟེ་དགུང་ལོ་ཉེར་དགུའི་སྐབས་སུ་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་བསུས་ནས་77ནམ་ཐས་སུ་ཕེབས་པ་དང་ཝིན་ཀུའུ་དགོན་པར་(灵谷寺)བཞུགས་ཤིང་། ཉིན་ལྟར་ཆོས་རྗེ་ལ་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་པ་དང་། ཆོས་རྗེ་ལས་ཆོས་གསན་པ་དང་། ད་དུང་ཆོས་རྗེ་གང་དེའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡང་གནང་། གོང་མས་རྗེ་འདི་ཉིད་ལོ་ན་གཞོན་ཞིང་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་བ་མཐོང་པས་ཆོས་རྗེ་ཀརྨ་པའི་ཞབས་ཕྱིར་ཕུལ་བ་ན།78 ཆོས་རྗེའི་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་པ་དང་གང་དེར་དབང་མང་པོ་ཡང་གནང་། དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པར་ཀརྨ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་ཕྱིར་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་མཚུར་ཕུར་བཞུགས།79\nཀརྨ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུར་ཕེབས་པ་ཆུ་ལུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1403ལོར་གོང་མ་ཡུང་ལི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་རྗེས་གདན་འདྲེན་པའི་མི་སྣ་དང་ཞུ་ཡིག་དང་བཅས་པ་འབྱོར་ཞིང་། དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་པ་ཤིང་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1405ལོར་མཚུར་ཕུ་དགོན་པ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གནང་ནས་བར་ཁམས་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་ལོ་ངོ་གཉིས་འགོར་ཞིང་། མེ་ཕག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1407ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཟླ་མཇུག་ལ་ནན་ཅིན་དུ་སླེབས་ནས་གོང་མ་ཡུང་ལི་དང་མཇལ་བ་དང་། ཕོ་བྲང་དུ་ཆོས་མང་པོ་གསུངས། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ཉིན་གོང་མས་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་འཇའ་ས་“རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་”སྟེ་མིང་ཆ་ཚང་ལ་“དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་པོ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་དབང་ཕྱུག་གི་སངས་རྒྱས་” (如来大宝法王西天大善自在佛)ཞེས་པ་གནང་། རྒྱ་ཟླ་བཞི་པའི་ནང་རྒྱལ་ནང་ནས་ཞལ་གྱེས་ཏེ་བར་ཁམས་དང་བྱང་ལམ་བརྒྱུད། ལྕགས་ཡོས་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1410ལོའི་དགུན་སྟོད་ལ་མཚུར་ཕུ་དགོན་པར་ཕྱག་ཕེབས།80 “རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་”ཞེས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་གང་ནི་ཡོན་ཀྲི་ཡོན་ཁྲི་ལོ་དྲུག་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1269ལོར་སེ་ཆེན་གོང་མས་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ལ་གནང་མྱོང་ལ། གོང་མ་ཡུང་ལིས་ཀརྨ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ “རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་”རུ་བསྐོས་པ་དེ་ནི་མིང་་གོང་མའི་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་དང་ས་གནས་ཁག་གི་ཚབ་མཚོན་མི་སྣར་འཇའ་ས་དང་ཆོ་ལོ་བསྩལ་བའི་ཐོག་མ་ཡིན། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་རྗེ་དང་། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ། བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ།དགེ་ཆེན་ཆོས་རྗེ། རྟོགས་ཆེན་ཆོས་རྗེ། སྐྱོབ་ཆེན་ཆོས་རྗེ། གྲུབ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་སོགས་ཆོས་རྗེ་དང་། ཁྲན་ཧྭ་དབང་དང་ཧུའུ་ཅའོ་དབང་། ཙན་ཧྲན་དབང་། ཧྥུའུ་ཅའོ་དབང་སོགས་དབང་ལྔ། དེ་མིན་ད་དུང་ཏའི་ཀཽ་ཤྲི་དང་ཀཽ་ཤྲི་སོགས་མང་པོ་བསྐོས་ནས་བོད་དུ་དབང་སྒྱུར་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད།རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་དྲུང་ཆེན་པ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་ཕྱིར་ཧྲན་ཞིར་ཕེབས་ནས་བཀའ་བསྟན་བཅས་པ་བཞེངས་པས་རྒྱའི་སྐད་རིགས་དང་རིག་གནས་ལ་ཡང་བྱང་ཆ་ཡོད་སྲིད་པས། དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་ལ་ནན་ཅིན་དུ་གོང་མ་ཡུང་ལི་དང་མཇལ་བ་དང་། ཕྱི་ལོར་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་རིནཆེན་ཆོས་རྗེ་བསུས་པ་སོགས་ལས་གང་ཉིད་ནན་ཅིན་དུ་ཕེབས་པ་ནི་མིང་སོང་མའི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་རྗེ་ཀརྨ་པ་བསུ་བར་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་ཨེ་ཡིན་སྙམ། དེ་ནས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ལ་ལོ་ཙཱ་དང་ཞབས་ཞུ་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་པ་འདིས་ནི་སྐབས་དེར་མིང་གོང་མའི་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ས་གནས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གནས་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དུ་ཡོང་བར་ཕྱག་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་གནང་ཡོད་པ་རེད།\nདེ་ཡང་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ལས་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཞལ་ངོ་གྲགས་རྒྱལ་སོགས་ཞབས་ཕྱིར་ཁྲིད་དེ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་པས་གོང་མས་དམག་རྒྱག་པའི་འཆར་གཞི་འཕྲལ་དུ་ཡང་ཆར་བཏང་བའི་སྐོར་ལ། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཉིད་དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པར་ཆོས་རྗེ་ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་ཕྱིར་དབུས་སུ་ཕེབས། གནས་མཆོག་དུ་མར་མཇལ་བ་དང་བླ་ཆེན་མང་པོ་བསྟེན། དགུང་ལོ་སོ་བཞི་པར་མཚུར་ཕུར་བཞུགས་དུས། གོང་མས་དབུས་ཀྱི་དབང་གྲགས་རྒྱན་པས་བཀའ་དང་བླང་མ་བྱས་པར་ཐུགས་ཁྲོས་ནས་བོད་ལ་དམག་རྒྱག་རྩིས་བྱ་བར་བརྩམས་པ་ལ། དབང་གིས་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོའི་ངང་གལ་ཏེ་གོང་མས་དམག་དབུས་སུ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཚེ་ང་ཚོས་གཏན་ནས་འགོག་མི་ཐུབ་ལ་དམངས་ཀྱི་འཚོ་རྟེན་ཡང་བརླག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེ། ད་ཅི་བྱ་ཞེས་བློན་པོ་རྣམས་དང་གྲོས་མོལ་བྱས་པས། བློན་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་ཤིང་བགྱི་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དབང་གི་ཚབ་ཏུ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་ན་འོས་ཞེས་པས། དབང་ཉིད་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སྒོམ་དུ་བཞུགས་སར་ཕེབས་ནས་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་རྒྱུ་ཞུས་པས་ཁས་མ་བླངས། དབང་གིས་གལ་སྲིད་རྗེ་ཉིད་མ་ཕེབས་ན་གོང་མའི་དཔུང་ཆེན་བོད་དུ་སླེབས་རྒྱུ་ཡིན་པས། ས་འདི་གའི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟར་བྱ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་ཕན་འདོད་བསམ་པས་ཅི་ཕན། ཐ་ན་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་གནས་འདིའང་ང་ཚོར་དབང་མི་སྲིད་ཞེས་ཡང་ཡང་ཞུས་ཤིང་། ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་བཀའ་གནང་བས། དབང་གི་དབོན་པོ་སོགས་མི་སུམ་ཅུ་ཁྲིད་དེ་ཇག་རྐུན་དང་ཆུ་ལོག་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ནན་ཅིན་དུ་ཕེབས་ནས་གོང་མ་དང་མཇལ་བ་དང་། དབུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་དེ་ངོ་ཆེན་ཞུས་པས་གོང་མས་འཕྲལ་དུ་ཡང་ཆར་བཏང་།81\n《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ལྟར་ན་གོང་མ་ཡུང་ལིས་དབུས་ཀྱི་དབང་གྲགས་རྒྱན་པས་བཀའ་དང་བླང་མ་བྱས་པར་ཐུགས་ཁྲོས་ནས་བོད་ལ་དམག་རྒྱག་རྩིས་བྱས་པ་ནི་ཀརྨ་པ་དང་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དབུས་སུ་ལོག་པའི་ཕྱི་ལོའི་ཆུ་འབྲུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1412ལོ་ཡིན་ལ། ལོ་དེར་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་གོང་མའི་བཀའ་དང་བླང་མ་བྱས་པའི་དོན་རྐྱེན་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་ཕལ་ཆེར་ས་ཕག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱིས་ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་བདག་དབང་སྐོར་ལ་རྩོད་གཞི་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྐུ་ཞབས་ལོའི་ཀྲའོ་ཡིས་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་མོ་ཞིག་གནང་།82 ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ནི་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་བཀའ་ལྟར་ས་སྐྱ་དཔོན་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོས་བཞེངས་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ས་སྐྱའི་སྲིད་དབང་གི་མཚོན་བྱེད་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་གླང་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1359ལོར་ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ས་སྐྱའི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་རྩིས་བླངས་ནས་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པ་དང་ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའང་ཕག་གྲུས་བཟུང་། ཆུ་འབྲུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1412ལོར་གོང་མ་ཡུང་ལིས་ཕོ་ཉ་དབྱང་ཟན་པའོ་(杨三保)སོགས་བོད་དུ་བཏང་ནས་ས་སྐྱ་པའི་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་གདན་འདྲེན་བྱས་པ་དང་། ས་སྐྱ་པས་དུས་དེ་དང་བསྟུན་དེ་ཕག་གྲུའི་ལག་ནས་ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ཚུར་བླངས་པའི་སྐོར་《རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་》ལས་“ཆུ་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་བདག་ཆེན་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་བཞེས་པ། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ནང་དུ། ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གོང་མ་རྒྱལ་པོས་སྤྱན་འདྲེན་པའི་གསེར་ཡིག་པ། ཡང་ཏ་བཞིན་གྱིས་འགོ་བྱས་རྣམས་ཕེབས་པའི་སྟོན་མོ་ཞུ་བ་ལ་སྦད་གཅོད་དུ་ཕེབས། ཏ་བཞིན་སྐུ་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་ཞབས་ཏོག་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ནས་ཕྱིར་ཕེབས། ......དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྔར་ལྟར་དགོངས་དགོས་ཚུལ་དང་། ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ལེན་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་བགྲོས་ཀྱང་སྙན་དུ་གསོལ།”83 ཆུ་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོར་“དབུས་གཙང་གི་སྡེ་དཔོན་མང་པོ་ལ་(ཆོས་རྗེ་ཐེག་ཆེན་དྲུང་དང་། ཀརྨ་པ་ལ་འབུལ་པ། མཚུར་ཕུ་ལ་གསེར་ཐོག་འགེལ་བ། ......དབུས་པ་ལ་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་གདན་ས་ལ་སྤྲོད་དགོས་ཀྱི་འཇའ་ས་དང་བཅས་པའི་)སྒྲོག་པ་ལ་ཧ་ཧོ་ཏ་བཞིན་དང་། གསུང་ཏ་བཞིན་གྱི་འགོ་བྱས་ཏ་བཞིན་ལྔ། འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་བཅས་པ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་ནས་ལོ་འདིའི་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཐེགས་པ།འདི་སྐོར་དུ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་ཕེབས་”84པ་དང་། ས་ཕོ་ཁྱིའི་ལོ་ལ། “ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་མཆེད་པའི་དྲུང་ལ།ཏའི་སི་ཏུ་དང་ནང་ཆེན་གྱི་འཇའ་ས་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་བཞིན་བསྒྲགས་ཤིང་། ..... དབུས་པས་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲུང་དུ་ཕུལ་ནས། ཕྱག་ཏུ་བྱུང་བ་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག་པར་འདུག་'85ཅེས་པ་ན། གོང་འཕྲོས་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》དང་《རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་》གཉིས་ཀྱི་ལོ་དུས་དང་དོན་རྐྱེན་ཕན་ཚུན་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི། ཆུ་འབྲུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1412ལོར་དབང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གོང་མའི་བཀའ་དང་བླང་མ་བྱས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕག་གྲུ་པས་ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ས་སྐྱ་པར་སྤྲད་རྒྱུ་མ་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ཤོས་ཆེ་བ་དང་། གོང་མས་ཕོ་ཉ་དབྱང་ཟན་པའོ་སོགས་བོད་དུ་མངགས་ནས་ས་སྐྱ་པ་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་གདན་འདྲེན་བྱས་པ་དང་འགྲོགས་ཕག་གྲུ་ལ་ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ས་སྐྱ་པར་ཕྱིར་སྤྲད་རྒྱུའི་བཀའ་བཙན་པོ་གནང་བས། དབང་གིས་དམག་རྒྱག་རྒྱུར་འཇིགས་ནས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཞུས་ཏེ་ངོ་ཆེན་དུ་ཕེབས་པ་རེད། ཡང་ལོ་དེར་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་གོང་མའི་བཀའ་དང་བླང་མ་བྱས་པ་ནི་ས་ཕག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱིས་ས་སྐྱ་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་བདག་དབང་སྐོར་ལ་རྩོད་གཞི་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལས་ “རྗེ་འདིས་ཕག་མོ་གྲུབ་པའི་ཞལ་ངོ་གྲགས་རྒྱལ་སོགས་ཞབས་ཕྱིར་ཁྲིད་དེ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་པ་དང་”ཞེས་པ་དང་། རྒྱའི་གཞུང་ཡིག་ཏུ་ “ཀྲུང་ཀོའན་དབྱང་ཟན་པའོ་སོགས་བོད་ནས་ཕྱིར་ཕེབས། དབུས་གཙང་གི་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཀོན་ཏི་ཀཽ་ཤྲི་ཁྲན་ཧྭ་དབང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོའི་དབོན་པོ་གྲགས་རྒྱལ་སོགས་ཀྱང་དབང་ཟན་པའོ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱག་མཚལ་དུ་ཕེབས་”86ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་ལས། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་དབང་ཟན་པའོ་དང་མཉམ་དུ་རྒྱ་ནང་དུ་ཕེབས་པ་དང་། ཕག་གྲུའི་ཕྱོགས་ནས་དུས་མཉམ་དུ་ཕེབས་མཁན་ནི་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དབོན་པོ་གྲགས་རྒྱལ་ཡིན་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དང་གྲགས་རྒྱལ་སོགས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་“ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་གོང་མའི་བཀའ་དང་བླང་མ་བྱས་པར་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་པ་”ཡིན་པ་རྟོགས་ནུས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཆེད་དུ་ངོ་ཆེན་ཞུ་བར་བྱོན་པ་ན། གོང་མས་ཀྱང་དམག་རྒྱག་པའི་འཆར་གཞི་དེ་འཕྲལ་དུ་ཡང་ཆར་བཏང་བ་དེ་ནི་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཁོང་གི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།\nརྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་གོང་མ་ཡུང་ལིའི་ཕོ་ཉའི་ཚུལ་གྱིས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཀརྨ་པ་ཡི་སྤྲུལ་སྐུར་བརྟག་དཔྱད་གནང་བའི་སྐོར་ལ། རྗེ་ཉིད་དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་པ་ལ་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་གསན་བསམ་རྒྱ་ཆེར་གནང་བ་དང་ཀརྨ་པ་ཡི་སྤྲུལ་སྐུ་འཁྲུངས་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་བརྟག་དཔྱད་མཛད། ཟླ་བརྒྱད་པར་ལྷ་སར་བྱོན་པ་དང་། ཕྱི་ལོའི་ཟླ་གསུམ་པར་སློབ་མ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་སོགས་མི་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཁྲིད་དེ་གོང་བོར་བཞུགས་པའི་ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་མཇལ། སྐབས་དེར་སྤྲུལ་སྐུ་དགུང་ལོ་བཅུ་ལ་སླེབས་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ཟླ་གཅིག་ལོན་སྐབས་སྐུ་གོང་མའི་དངོས་སློབ་ཞིག་མཇལ་དུ་ཕྱིན་དུས་ཐུགས་དགྱེས་པར་གྱུར་ལ། དགུང་ལོ་གཅིག་པར་མཁན་ཆེན་མགོ་བློན་པོ་མཇལ་དུ་ཕེབས་དུས་པང་དུ་འཛུལ་བ་དང་སྐུ་ཚེ་སྔོན་མའི་གཏམ་མང་པོ་གསུངས་སྐད། དེ་ནས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་གུ་རུ་ཡོ་གའི་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་བཞུགས་ནས་དེ་ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོ་མ་ཡིན་མིན་ལ་བརྟག་སྐབས་སྤྲུལ་སྐུ་གང་ཉིད་སྐོམ་དུ་མ་བཞུགས་པར་ཤོག་ངོས་ཞིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་སོགས་རྒྱ་ཡིག་གསུམ་བྲིས་ནས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟན་པར། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་ཕོ་བྲང་དུ་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་སོང་མར་ཞབས་ཞུ་དང་ལོ་ཙཱ་བྱེད་དུས་ཡི་གེ་དེ་་གསུམ་དངོས་སུ་མཐོང་མྱོང་ལ། ཡང་ཉིན་ཞིག་སྤྲུལ་སྐུས་ངའི་སྔོན་ཀྱི་མཆན་བུ་ཀྲིའི་ཀོའང་ད་ལྟ་བདེ་ལགས་སམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་གནང་བ་དང་དེའི་སྐོར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་བསྟན་པས། དེ་ཉིད་ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོ་མ་ཡིན་པ་ཤེས། ཧུང་ཞི་ཤིང་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1425ལོར་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་གོང་མ་ཞོན་ཏི་དང་མཇལ། གོང་མས་ཝུ་ཡང་ཏེན་དུ་ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྟག་དཔྱད་དང་བོད་ཡུལ་གྱི་དམ་ཆོས་དར་ཚུལ་སྐོར་ལ་ཞིབ་འདྲི་མང་པོ་གནང་བ་དང་། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལན་ཞིབ་མོ་གནང་པས་གོང་མ་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས།87\nཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་པ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཤིང་ལུག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1415ལོར་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཀརྨ་པ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་བར་ཁམས་ཀྱི་ཁུལ་ངོམ་སྟོད་བཤེས་སྐྱམ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་སྤྲེལ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1416ལོར་ཡབ་གོ་འཇོ་བསམ་འགྲུབ་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་ལྡོང་བཟའ་པདྨ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་གོང་མའི་དངོས་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་མང་དུ་མཛད་དེ་ཀརྨ་པ་ཡི་སྐུ་ཕྲེང་དུ་ངོས་བཟུང་། མཁན་ཆེན་མགོ་བློན་པོ་སོགས་བླ་མ་མང་དུ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མཐའ་ཡས་པ་གསན། བར་ཁམས་དང་ཀོང་པོ་སོགས་སུ་བྱོན་ནས་ཆོས་གསུངས་པ་དང་ཡུལ་སྡེ་ཕན་ཚུན་གྱི་འཁྲུགས་རྩོད་བསྡུམས་པར་མཛད།88 རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཀརྨ་པ་ཡི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྟག་དཔྱད་དུ་ཕེབས་དུས་སྤྲུལ་སྐུ་ཉིད་ནི་ཏག་ཏག་ཀོང་པོར་བཞུགས་དུས་ཡིན། ཡང་གོང་མ་ཡུང་ལིས་ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་མཐོང་ཆེན་གནང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཀརྨ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་“རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་”ཡིན་ལ། ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་གྱིས་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་དང་འདོན་བཞིན་ཡོད་པའི་ན་དེ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། ཡང་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱ་ནང་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཞབས་ཞུ་དང་ལོ་ཙཱ་གནང་མྱོང་པས་ཆོས་རྗེའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཉིད་སེར་མོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་ད་དུང་ལོ་མང་པོར་རྒྱ་ནང་དུ་བཞུགས་པས་གོང་མའི་ཕོ་ཉ་བྱས་ཏེ་ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྟག་དཔྱད་དུ་ཕེབས་པར་ཧ་ཅང་འོས་ཤིང་འཚམ་པར་སྣང་། གོང་མ་ཡུང་ལིས་ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྟག་དཔྱད་བྱ་བའི་ལས་དོན་ལ་མཐོང་ཆེན་གནང་བ་འདི་ནི་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུའི་ལམ་ལུགས་ལ་མཐོང་ཆེན་གནང་བ་སྔ་ཤོས་སུ་གཏོགས་པ་ལ། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་དོན་ཆེན་གང་དེའི་ཁྲོད་དུ་ཕྱག་རྗེས་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་པ་ནི་སྨྲས་ཅི་འཚལ།\nབློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་མིང་གོང་མའི་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ས་གནས་བར་གྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། ཆོས་ལུགས། རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དུ་ཡོང་བར་བྱས་རྗེས་རླབས་ཆེ་བ་གནང་བའི་མདོ་སྨད་ཀྱི་བླ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་ཤེས་རབ་དང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་ཡུང་ལི་དང་། ཞོན་ཏི། ཀྲིན་ཐོང་། ཅིན་ཐའེ་སོགས་མིང་སོང་མའི་རྒྱལ་རབས་བཞི་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་བཙུགས་པ་དང་། སྔ་གཞུག་ཏུ་ཟིང་མུ་ཟིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་བན་དཔོན་ཆེན་པོ་གཡིའུ་ཚན་ཀྱའུ་ཀེའི་དང་། གཽ་ཤྲི། རིག་པ་རྣམ་དག་སྙིང་རྗེ་ཕན་མཛད་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ། རྟོག་པ་རྒྱ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་ལེགས་ཀུན་ཁྱབ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་བསྟན་པ་དར་བྱེད་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་རིག་པ་རྣམ་དག་སྙིང་རྗེ་ཕན་མཛད་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ། རྟོག་པ་རྒྱ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་ལེགས་ཀུན་ཁྱབ་སྙིང་རྗེ་ཕན་མཛད་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་བསྟན་པ་དར་བྱེད་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་རིག་པ་རྣམ་དག་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ། ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་སོགས་སུ་བསྐོས་པ་དང་། གོང་མ་ཡུང་ལིའི་དུས་སུ་ཆོས་རྗེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསུས་ཏེ་ལོ་ཙཱ་གནང་ཞིང་། རྗེས་སུ་ཀརྨ་པ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཀྱང་ཕྱག་ཕྱིར་ཕེབས་པ་དང་། ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཆེད་དུ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་ནས་གོང་མས་དམག་རྒྱག་པའི་འཆར་གཞི་འཕྲལ་དུ་ཡང་ཆར་བཏང་བ། གོང་མ་ཡུང་ལིའི་ཕོ་ཉའི་ཚུལ་གྱིས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུར་བརྟག་དཔྱད་གནང་བ། གོང་མར་དབང་གནང་བ་དང་ཕོ་བྲང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་པ། ཆོས་གཞུང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་དང་བཀའ་བསྟན་པར་འདེབས་གནང་བ། དགོན་སྡེ་ཕྱག་འདེབས་གནང་བ་དང་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བ་སོགས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག་ཡོད་དོ།།\nགསལ་བཤད། དཔྱད་རྩོམ་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཐེབས་རྩ་ལས་གཞོན་ནུའི་རྣམ་གྲངས་ལས་“གནའ་བོའི་བོད་རིགས་དང་ནུབ་ལྗོངས་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་པ་” (ཆོག་མཆན་ཨང་གྲངས་13CMZ020)ཞེས་པའི་བར་སྐབས་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་ཡིན། (本文为国家社会科学基金青年项目 “古代藏族与西域文化关系史研究;’ (项 ཁྲ批准号: 13CMZ020)阶段~成果。 )\n① ཡུང་ལི་ （永乐)ཁྲི་ལོ་ལྔ་པར་(སྤྱི་ལོ་1407)གོང་མ་ཡུང་ལིས་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་ཆོས་རྗེ་（大宝法王)རུ་བསྐོས་པ་དང་། ཡུང་ལི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་གཅིག་པར་(སྤྱི་ལོ་1413)གོང་མ་ཡུང་ལིས་ས་སྐྱ་ལྷ་ཁང་བླ་བྲང་གི་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་རྗེ་（大乘法王)རུ་བསྐོས་པ། ཞོན་ཏི་（宣德)ཁྲི་ལོ་དགུ་པར(སྤྱི་ལོ་1434)གོང་མ་ཞོན་ཏིས་དགེ་ལུགས་པའི་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ （大慈法王)རུ་བསྐོས། དེ་ལས་གཞན་ད་དུང་སྤྱི་ལོ་1452ལོར་བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་(大智法王)དང་། 1456ལོར་དགེ་ཆེན་ཆོས་རྗེ། （大善法王)1468ལོར་རྟོགས་ཆེན་ཆོས་རྗེ།(大悟法王)]482ལོར་སྐྱོབ་ཆེན་ཆོས་རྗེ། （大济法王)1510ལོར་གྲུབ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ （大德法王)སོགས་ཆོས་རྗེ་མང་པོ་བསྐོས་ཡོད།\n② ཡུང་ལི་（永乐)ཁྲི་ལོ་བཞི་པར་(སྤྱི་ལོ་1406)གོང་མ་ཡུང་ལིས་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཁྲན་ཧྭ་དབང་ （阐化王)དུ་བསྐོས་པ་དང་། ཡུང་ལི་ཁྲི་ལོ་ལྔ་པར་（སྤྱི་ལོ་1413)གོང་མ་ཡུང་ལིས་ཆབ་མདོ་གོ་འཇོའི་རྣམ་རྒྱལ་བཟང་པོ་ཧུའུ་ཅའོ་དབང་ （护教王)དང་སྡེ་དགེ་གླིང་ཚང་（灵藏)འགྲོ་བའི་རྒྱལ་མཚན་ཙན་ཧྲན་དབང་ （赞善王)དུ་བསྐོས་པ། ཡུང་ལི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་གཅིག་པར（སྤྱི་ལོ་1413)གོང་མ་ཡུང་ལིས་ས་སྐྱ་དུས་མཆོད་བླ་བྲང་གི་ནམ་མཁའ་ལེགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཧྥུའུ་ཅའོ་དབང་（辅教王)དང་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་རིན་ཆེན་དཔལ་རྒྱལ་ཁྲན་ཅའོ་དབང་（阐教王)དུ་བསྐོས་སོ་།\n③ 张润平、 苏航 罗炤编著： 《西天佛子源流录——文献与初步研究》 [M] 北京: 中国社会科学出版社 2012年。\n④ བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་་》 ལན་ཀྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་དཔར་2པ།ཤོག་ངོས་679ནས་684བར་གསལ།\n⑤ བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྒྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་དཔར་2པ། ཤོག་ངོས་684པརགསལ།\n⑥ སྤྱི་ལོ་2012སྔོན་དུ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆ་ནས། ལོའོ་ཀྲའོ་(罗炤)ཡིས་བརྩམས་པའི་《<འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་>ཡི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མ་ལ་དཔྱད་པ་》( 《藏汉合璧（圣胜慧到彼岸功德宝集偈考略》 ，《世界宗教研究》 1983年第4期)ཞེས་པ་དང་། ཁྲིན་ནན་(陈楠)གྱིས་བརྩམས་པའི་《བློ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ལ་དཔྱད་པ་》( 《大智法王考》 ， 《中国藏学》 1996年第4期)ཞེས་པ། ཧྲིན་ཝེ་རུང་(沈卫荣)དང་ཨན་ཧེ་ཡན་(安海燕)གྱིས་བརྩམས་པའི་《མིན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་འགྱུར་མ་དང་ནུབ་ལྗོངས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཚོགས་པ།》( 《明代汉译藏传密教文献和西域僧团 一 兼谈汉藏佛教史研究的语文学方法》 ， 《清华大学学报》 2011年第2期)ལྟ་བུའི་དཔྱད་རྩོམ་རེ་གཉིས་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད།\n⑦ “སྤྱི་བོ་ནས་དབང་སྐུར་བ་” (灌顶)ཞེས་པ་དང་ “རིག་པ་རྣམ་དག་（净觉）ཅེས་པ། “རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་（大国师)ཞེས་པའི་བསྒྱུར་མིང་སོགས་ནི་《འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་》（ 《圣胜慧到彼岸功德宝集偈》 )ཡི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མའི་འགོ་བརྗོད་ལ་གཞིགས་ནས་བསྒྱུར་བ་ཡིན། ལོའོ་ཀྲའོ་ཡིས་བརྩམས་པའི་《འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མ་ལ་དཔྱད་པ་》（ 《藏汉合璧＜圣胜慧到彼岸功德宝集偈考略》 ， （世界宗教研究》1983年第4期)ཞེས་པའམ། ཀྲང་རུང་ཕིན་དང་། སུའུ་ཧང་། ལོའོ་ཀྲའོ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིག་ཆ་དང་དེའི་སྐོར་གྱི་ཐོག་མའི་ཞིབ་འཇུག》 （ 《西天佛子源流录—— 文献与初步研究》 . 第397页)\n⑧ ལོའོ་ཀྲའོ་ཡིས་བརྩམས་པའི་《<འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་>ཡི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མ་ལ་དཔྱང་པ་》（ 《藏汉合璧＜圣胜慧到彼岸功德宝集偈＞考略》 . 《世界宗教研究》 1983年第4期)ཞེས་པའམ། ཀྲང་རུང་ཕིན་དང་། སུའུ་དང་། ལོའོ་ཀྲའོ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིག་ཆ་དང་དེའི་སོར་གྱི་ཐོག་མའི་ཞིབ་འཇུག》 （ 《西天佛子源流录—— 文献与初步研究》 ， 第397页)\n⑨ 张润平、 苏航： 《（西天佛子源流录＞甲乙本版本考释》 [A] 见张润平、 苏航、 罗炤编著: 《西天佛子源流录—— 文献与初步研究》， 北京: 中国社会科学出版社， 2012年 第211— 233页。\n⑩ འདི་གའི་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ཡི་ལེའུ་བདུན་པོའི་ཤོག་ངོས་ནི་《ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིག་ཆ་དང་དེའི་སྐོར་གྱི་ཐོག་མའི་ཞིབ་འཇུག》 （ 《西天佛子源流录—— 文献与初步研究》 )ཞེས་པ་ནང་གི་རྒྱ་འགྱུར་མ་ཀ་པའི་མ་ཡིག་གི་པར་རིས་བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གལ་སྲིད་ལེའུ་གཅིག་གི་མགོ་མཇུག་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཤོག་ངོས་ཕྱེད་ཀ་བཟུང་ཡོད་ན་དེ་ཤོག་ངོས་ཧྲིལ་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ཡོད།\n⑾ རྒྱ་འགྱུར་མ་ཀ་པའི་མ་ཡིག་གི་པར་རིས་ལ་གཞིགས་ན་ལེའུ་ལྔ་པར་ཤོག་ངོས་22ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་ཤོག་ངོས་2ཀྱི་ནང་ངོན་ནི་ལེའུ་བཞི་པ་དང་བསྐྱར་བཟློས་བྱས་པས་ནོར་འཆུག་བྱུང་བ་དང་། ཤོག་ངོས་འདི་གཉིས་སུ་རི་མོ་ཡང་བཀོད་མེད། 《西天佛子源流录——文献与初步研究》ཡི་ཤོག་ངོས་32ནས་33བར་གྱི་པར་རིས་30དང་31ལ་གཟིགས།\n⑿ 张润平 罗炤： 《<西天佛子源流录.>与班丹扎释的贡献》[J] 《民族研究》2011年第2期; 又见张润平、 苏航、 罗炤编著： 《西天佛子源流录——文献与初步研究》 北京: 中国社会科学出版社 2012年 第243页。\n⒀ བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1917ལོའི་དཔར་2པ། ཤོག་ངོས་684པར་གསལ།\n⒁ 《明代宗实录》 卷268， 景泰七年七月辛巳条\n⒂ བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་དཔར་2པ། ཤོག་ངོས་679པར་གསལ།\n⒃ བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་དཔར་2པ། ཤོག་ངོས་684ནས686བར་གསལ། དྲུང་ཆེན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཆོའི་རྣམ་ཐར་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》ཡི་ནང་ཡང་བཀོད་ཡོད་དེ། 《西天佛子源流录——佛子出家修习果第品第四》 ， 第l62 —l63页。\n⒄ 《西天佛子源流录 ་ 永乐弘恩嗣佛旨印品第五》 第171页。\n⒅ 智观巴 . 贡却乎丹巴饶吉著， 吴均、 毛继祖、 马世林译: 《安多政教史》 [M], 兰州：甘肃民族出版社， l989年， 第640页。\n⒆ ས་ཕག་དུས་སིང་ནི་གོང་མ་ཡུང་ལིའི་སྐབས་ཡིན་པ་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མ་ལས་ཤེས་ཐུབ་ལ། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཞལ་ངོ་གྲགས་རྒྱལ་སོགས་ཞབས་ཕྱིར་ཁྲིད་དེ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་དུས་དེའི་ནང་དུ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་ཡང་ཡོད་པ་འདྲ། ལ་ལས་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལྟར་འདི་གའི་ཤཱཀྱ་དཔལ་བཟང་པོ་ནི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་ཡིན་པས་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་ས་ཕག་དུས་སིང་སྐོར་གྱི་མི་དང་དུས་ཚང་མ་ནོར་འདུག་པར་འདོད་གྱང་་(罗炤： 《明朝在西藏的主权地位》[J]， 《中国藏学》2011年第3期， 第28页)ཞིབ་ཏུ་བརྟག་ན་དུས་ནོར་བ་ལས་མི་ནོར་མེད་ལ། རྗེ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཤཱཀྱ་ཤྲི་དང་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཞལ་ངོ་གྲགས་རྒྱལ་སོགས་ཞབས་ཕྱིར་ཁྲིད་དེ་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་པ་ཡིན་ཤོས་ཆེ།\n⒇ བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་དཔར་2པ། ཤོག་ངོས་685jཔར་གསལ།\n21. བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1917ལོའི་དཔར་2པ ཤོག་ངོས་684ནས་686བར་གསལ།\n22. 智观巴 . 贡却乎丹巴饶吉著， 吴均、 毛继祖 、 马世林译: 《安多政教史》[M]， 兰州：甘肃民族出版社， l989年， 第640页\n23. 《西天佛子源流录﹒佛子本生姓族品第二》， 见张润平、 苏航、 罗炤编著: 《西天佛子源流录—— 文献与初步研究》 北京： 中国社会科学出版社，2012年， 第l59页。གཤམ་ནས་《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མའི་མ་ཡིག་ལུང་དུ་དྲངས་པ་རྣམས་ནི་ལེའུ་སོ་སོའི་མིང་དང་ཤོག་གྲངས་ལས་འགོད་རྒྱུ་མིན་ལ། ཞིབ་ཆ་张润平、 苏航、 罗炤编著: 《西天佛子源流录 — 文献与初步研究》ཞེས་པར་གཟིགས་པར་བྱའོ།།\n24. མིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་ཡིག་ཡིག་ཆ་ནང་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་བོད་སྐད་དེ་ད་ལྟ་དང་མི་འདྲ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཡུལ་དང་མིའི་མིང་གི་སྒྲ་བསྒྱུར་མང་པོ་དེ་བཞིན་གྱི་བོད་ཡིག་རྒྱུ་ཆ་མ་རྙེད་ཚེ་མ་ཡིག་གང་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཁག་པོ་རེད། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་རྩོམ་པ་པོས་རང་ནུས་གང་དཔོག་གིས་མིང་དེ་དག་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་ལ། གུག་རྟགས་ནང་དུ་རྒྱ་ཡིག་མ་ཡིག་བཀོད་ཡོད་པས་ཀློག་པ་པོ་རྣམ་པས་རྩད་ཞིབ་བྱེད་ཆོག\n25. 《西天佛子源流录 ﹒ 佛子本生姓族品第二》 第16o页。\n26. བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1987ལོ། ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།\n27. 《西天佛子源流录 .佛子本生姓族品第二》 , 第160页。 ཡུམ་གྱི་མཚན་དེ་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་བཀོད་མེད།\n28.《西天佛子源流录 ﹒ 佛子本生姓族品第二》 第16o页。\n29. 《西天佛子源流录 ﹒.佛子诞生童时肄业品第三》 , 第161页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་610པར་གསལ།\n31. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་ཞཱན་ཟིར་ཕེབས་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ཡིག་ཧྲན་ཞིའི་སྒྲ་བསྒྱུར་ཡིན་པ་འདྲ། ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།\n32. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་ཉེར་གཉིས་པ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།\n33. 《西天佛子源流录 ﹒.佛子出家修习果第品第四》 ， 第162 -65页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།\n34. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་ལྕགས་ཡོས་ལ་ངོ་ཆེན་དུ་བྱོན་ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།\n35. 《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མའི་ནང་དུ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གོང་གི་བཀའ་ལྟར་དབུས་སུ་བྱོན་པ་ནི་ལྕགས་ཡོས་ལོའི་ཟླ་གསུམ་པ་ཡིན་པ་བཀོད་ཡོད། “永乐辛卯… 是年三月， 复召佛子至奉天殿， 赐织金袭装、 表里、 钞贯、 定器， 仍奉命入乌斯国， 传宣圣化。见 《西天佛子源流录﹒永乐弘恩嗣佛旨印品第五》 ， 第167页。\n39. 《西天佛子源流录﹒永乐弘恩嗣佛旨印品第五》， 第165-173页《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》ཤོག་ངོས་680ནས་681བར་གསལ།\n41.《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་མཚན་འདི་བོད་ལ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ “ཙིང་གྱོ་ཚིའུ་ཙེ་ཏའི་ཀཽ་ཤྲི་”་ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཤོག་ངོས་681པར་གསལ། འདིར་《འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་》 《圣胜慧到彼岸功德宝集偈》 )ཡི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མའི་འགོ་བརྗོད་ལ་གཞིགས་ནས་དོན་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན།\n42. 宣德元年正月初八日， 上遣中贵大臣杨英、 孟继、 礼部尚书吕震、 吏部尚书赛义， 持节锡封， 制曰： “佛之道以清净为宗， 能仁为用， 其功化之大， 上以诩赞皇图， 下以利济群品， 故历代崇奖， 延及于今。 尔僧录司左阐教班丹扎释， 夙究三乘， 谨持戒律， 事我皇祖， 克秉诚心，奉使西域， 累著劳勋。 联用尔嘉， 特隆恩命， 封尔为 ‘净觉慈济大国师་ 。 尔其益务精修 ， 增崇善业， 茂杨宗旨， 称此光荣。 钦哉! ”见 《西天佛子源流录 ﹒宣德尊崇教法荣显品第六》 第173页。\n43. 是年八月十七日 加封为 “弘通妙戒普慧善应辅国阐教灌顶净觉慈济大国师” 制曰： “ 联惟佛氏以广济之心. 开慈悲之教， 阴翊阜度， 启导群迷， 必有明悟精修之士， 宣扬其道， 而国家褒显之命， 所以及之也。尔净觉慈济大国师班丹扎释， 坚守毘尼， 存心化道 究三乘之妙义， 衍六度之正传， 事联皇祖， 亦既有年， 不惮劳勤， 远使西域， 典掌教事， 利益有情， 眷此忠诚， 良可嘉尚。 今特封尔为 ‘弘通妙戒普慧善应辅国阐教灌顶净觉慈济大国师’，尔尚益进修， 丕扬宗范， 用广能仁之化， 以膺申锡之荣。钦哉! ” 见 《西天佛子源流录﹒宣德尊崇教法荣显品第六》 第 174页。\n44. 《西天佛子源流录﹒宣德尊崇教法荣显品第六》， 第173--179页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་681ནས་682བར་གསལ།\n45. 是月二十二日， 上诏佛子于南城斋宫， 赐以浩命、 玉印、 宝冠… 加封 “西天佛子”。 制曰： “联惟佛之道， 清净慈悲， 化度万有， 功德高广， 利济无穷， 自非严谨毗尼， 妙悟精修， 不足以绍承其教。 今弘通妙戒普慧善应辅国阐教灌顶净觉慈济大国师班丹札释， 夙究三乘， 慧性圆融， 用阐如来之教， 用弘利济之功， 事我祖考， 始终一诚。 联嗣统以来， 命修荐扬大斋， 上资皇考宣宗章皇帝在天之福， 益笃精虔， 眷兹功能，是以褒奖。 今特颁诰命， 加封为 ‘弘通妙戒普慧善应慈济辅国阐教灌顶净觉西天佛子大国师’。 呜呼! 丕扬宗范， 式昭佛道之兴隆; 普济有情，用赞皇图于永久， 钦哉! ” 见 《西天佛子源流录﹒正统加封宠极报恩品第七》 第 180页。\n46. 《西天佛子源流录﹒正统加封宠极报恩品第七》，第180----185页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་682ནས་684བར་གསལ།\n47. 景泰三年( l452)十月 “封西天佛子大国师班丹扎释为大智法王， 赐以诰命” 。 见 《明代宗实录》 卷222， 景泰三年十月壬子条。\n48. 景泰七年(l452)七月 ， “命… 广通精修妙慧阐教西天佛子大国师沙加为广通精修妙慧阐教弘慈大喜(善)法王… 俱赐诏命” 。见 《明代宗实录》 卷268， 景泰七年七月辛已条。\n49. 《西天佛子源流录﹒正统加封宠极报恩品第 七》 , 第184页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་682པར་གསལ།\n50. རྗེ་ཉིད་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་པ། 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》 ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།\n51. 《西天佛子源流录 ﹒ 永乐弘恩嗣佛旨印品第五》 第 166页。\n52. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་ཧའི་ཡེན་སྡེ་ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཤོག་ངོས་681པར་གསལ།\n53. 《西天佛子源流录﹒永乐弘恩嗣佛旨印品第五》 第 170---171页。\n54. 《西天佛子源流录﹒宣德尊崇教法荣显品第六》， 第177页。\n55. 《西天佛子源流录 宣德尊崇教法荣显品第六》， 第 l76页。\n56. 《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མའི་ནང་གི་ “ཞོན་ཏེ་ཆུ་བྱ་ལོ་” (宣德癸酉)དེ་ནོར་འཆུག་བྱུང་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ། ཞོན་ཏེ་ཁྲི་ལོ་ནི་མེ་རྟ་ལོ་(丙午)སྟེ་སྤྱི་ལོ་1426ནས་ཤིང་ཡོས་ལོ་(乙卯)སྟེ་སྤྱི་ལོ་1435བར་ཡིན་ལ། ལོ་བཅུ་དེའི་ནང་ལ་ཆུ་བྱ་ལོ་ཞིག་མེད་པ་ཤེས་གསལ་ཡིན། འོ་ན་འདི་གའི་ “ཞོན་ཏེ་ཆུ་བྱ་ལོ་”ནི་ལོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱ་འགྱུར་མ་རུ་ “ཞོན་ཏེ་ཆུ་བྱ་ལོ་”ཡི་གནས་ཚུལ་བཀོད་དུས་མུ་མཐུད་དུ་ “ལོ་དེའི་སྟོན་ཁའི་ཟླ་བདུན་པར། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་པའི་བནྡེ་བླ་མ་ཡོ་གི་ཤྭ་ར་དང་རྒྱའི་སྡེ་དཔོན་གྷཱོ་ཧའི་དང་། ཡོན་བཞད་སོགས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་བཀོད་” ( 《西天佛子源流录﹒宣德尊崇教法荣显品第六》，第179页)ཞེས་བྲིས་ཡོད་ལ། 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ལྟར་ན། ཡོ་གི་ཤྭ་ར་དང་། གྷཱོ་ཧའི། ཡོན་བཞད་སོགས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་བཀོད་པའི་ལོ་ནི་ཤིང་སྟག་ལོ་(《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ཤོག་ངོས་682པར་གསལ།)ཡིན། རྒྱ་ལོ་དང་བོད་ལོ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ནང་གི་ཤིང་སྟག་ལོ་སྟེ་རྒྱའི་ཆུ་གླང་ལོ(癸丑)འམ་ཤིང་སྟག་ལོ་(甲寅)ཡིན་སྲིད་པ་དང་། ཡང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཆུ་བྱ་(癸西)དང་ཆུ་གླང་(癸丑)ནི་ཡིག་གཟུགས་འདྲ་ལ་ནོར་འཁྲུག་བྱུང་ཉན་ཆེ་ཞིང་། ཆུ་བྱ་(癸酉)དང་ཤིང་སྟག་(甲寅)གཉིས་ཡིག་འབྲི་བྱེད་སྐབས་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ནོར་འཁྲུལ་འབྱུང་མི་སྲིད་པར་སྙམ་པས། འདི་གའི་ “ཞོན་ཏེ་ཆུ་བྱ་ལོ་” （宜德癸酉)སྟེ་ “ཞོན་ཏེ་ཆུ་གླང་ལོ་” (宣德癸丑)ཡིན་པར་འདོད།\n57. 《西天佛子源流录 . 宣德尊崇教法荣显品第六》 第178页.\n58. 《西天佛子源流录 正统加封宠极报恩品第七》 第 183页.\n59. 《དད་པའི་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་》རྒྱ་འགྱུར་མའི་ནང་དུ་རྗེ་འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་དུ་རབ་བྱུང་དང་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས་པ་བཀོད་ཡོད། 《西天佛子源流录．佛子出家修习果第品第四》， 第 162----165页。\n60. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་བཀོད་པའི་ཞཱན་ཟི་ནི་ཧྲན་ཞི་ཡི་སྒྲ་བསྒྱུར་ཡིན་པར་འདོད་（《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།)\n61. 《西天佛子源流录﹒佛子出家修习果第品第四》， 第163页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་685པར་གསལ།\n62. 《西天佛子源流录﹒宣德尊崇教法荣显品第六》 ， 第174页《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་681པར་གསལ།\n63. གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། “ཞོན་ཏེ་ཆུ་བྱ་ལོ་” （宣德癸酉)དེ་ “ཞོན་ཏེ་ཆུ་གླང་ལོ་” （宣德癸丑)ཡིན་པར་འདོད། 64. 《西天佛子源流录 . 宣德尊崇教法荣显品第六》 第 l79页。\n65. 《西天佛子源流录﹒正统加封宠极报恩品第七》， 第l84页。《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་682པར་གསལ།\n66. 《藏汉合壁<圣胜慧到彼岸功德宝集偈>考略》 ， 《世界宗教研究》 l983年第4期， 张润平、 苏航、 罗炤编著： 《西天佛子源流录—文献与初步研究》， 北京： 中国社会科学出版社， 20l2年 第397页。\n67. 《西天佛子源流录﹒永乐弘恩嗣佛旨印品第五》， 第171页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་682པར་གསལ།\n69. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་682ནས་684བར་གསལ། 《西天佛子源流录﹒宣德尊崇教法荣显品第六》， 第175 —176页。\n70. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་684པར་གསལ།\n71. 张润平、 罗炤：《<西天佛子源流录>与班丹扎释的贡献》[J] , 《民族研究》 20 l l年第2期; 又见张润平、 苏航、 罗炤编著： 《西天佛子源流录 —文献与初步研究》， 北京：中国社会科学出版社， 20l2年 第261页。\n72. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》 ཤོག་ངོས་682པར་གསལ།\n73. 《西天佛子源流录.宣德尊崇教法荣显品第六》，第l75页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་684པར་གསལ།\n74. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་ཤིང་སྟག་ལོ་ཞེས་བཀོད་ཡོད། (《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་། 》 ཤོག་ངོས་682པར་གསལ།\n75. 《西天佛子源流录．宣德尊崇教法荣显品第六》 ， 第l79页[ 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་682པར་གསལ།\n76. 《西天佛子源流录﹒正统加封宠极报恩品第七》， 第180----185页。 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཤོག་ངོས་682ནས་684བར་གསལ།\n77. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསུ་བར་མདོ་སྨད་བྲ་བོ་རྩེ་སྐང་བར་དུ་བྱོན་ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།\n78. 《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》དུ་གོང་གིས་རྗེ་འདི་ཉིང་ཀྱི་གཙོས་པའི་བནྡེ་སོ་དགུ་ཆོས་རྗེ་ཀརྨ་པའི་ཞབས་ཕྱིར་ཕུལ་ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཤོག་ངོས་680པར་གསལ།\n79. 《西天佛子源流录 . 佛子出家修习果第品第四》， 第 l64页； 《西天佛子源流录 ﹒ 永乐弘恩嗣佛旨印品第五》 ， 第 l65页。\n80. དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།》 པེ་ཅིང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 20o2ལོ་ ཤོག་ངོས་34ནས་35བར་གསལ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་མཛད་པའི་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》 པེ་ཅིང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ 2006ལོ། ཤོག་ངོས་509ནས་516བར་གསལ།\n81. 《西天佛子源流录 ﹒永乐弘恩嗣佛旨印品第五》 第 165----166页。\n82. 罗炤： 《明朝在西藏的主权地位》 [J], 《中国藏学》 20 l l年第3期， 第26 --- 33页。\n83.84. འཇིགས་མེད་གྲགས་པས་བརྩམས་པའི་《རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར།》 ལྷ་ས་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1987ལོ། ཤོག་ངོས་44དང་། ཤོག་ངོས་49ནས་50བར་གསལ།\n85.འཇིགས་མེད་གྲགས་པས་བརྩམས་པའི་《རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར།》 ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་1987ལོ། ཤོག་ངོས་55པར་གསལ།\n86. 永乐十一年( l413)二月 ， “中官杨三保等使乌思藏等处还， 乌思藏帕木竹巴灌顶国师阐化王吉刺思巴监藏巴里藏卜遣侄札结等与三保偕来朝贡，命礼部复遣中官敕赐之锦币， 并赐其下头目刺麻有差。 ” 见 《明太宗实录》 卷137， 永乐十一年二月辛未条。\n87. 《西天佛子源流录 . 永乐弘恩嗣佛旨印品第五》 第171----173页; 《西天佛子源流录﹒ 宣德尊崇教法荣显品第六》 第 173页。\n88. དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》 པེ་ཅིང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོ། ཤོག་ངོས་35ནས་36བར་གསལ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་མཛད་པའི་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།》 པེ་ཅིང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོ། ཤོག་ངོས་522ནས524བར་གསལ།