སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་ས་མིང་ཁུངས་འདེད། – དབུས་གཙང་རིག་མཛོད།\nགཙོ་ངོས། ཡུལ་སྡེ། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་ས་མིང་ཁུངས་འདེད།\nཟུར་བཀོད། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ས་བཀྲ་བཞུགས་སོ། །\nགསལ་བཤད། ས་ཁྲའི་མ་ཡིག་ནི་2014 ལོའི་ཟླ་7 པའི་ཚེས་29 ཉིན་དྲ་ངོས་https://www.onegreen.net/ སྟེང་གི་ཀྲུང་གོའི་སྲིད་ཁོངས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན།（地图蓝本：中国政区https://www.onegreen.net/，2014/7/29.）\nདཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཚིག་མཛོད་ནང་གི་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ནང་གི་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། ད་ལྟའི་གནས་བབས་ཀྱི་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་ཚན་པ་གསུམ་དུ་བགོས་ནས། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་ས་མིང་འདིའི་ཡོང་ཁུངས་དང་། འགྱུར་ལྡོག ད་ལྟའི་གནས་བབས་བཅས་པར་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱིས། ནམ་ཞིག་མེས་རྒྱལ་ཆེན་མོ་ལ་སྟོབས་དང་ཐབས་ཤེས་འཛོམས་ཏེ། རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་གྲོས་གཞི་（一带一路倡议）ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ན། སླར་ཡང་རང་ས་རང་ཡུལ་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། ཞར་བྱུང་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་གེ་སར་སྒྲུང་གི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཞུས་ཡོད།\nམངའ་རིས། ལ་དྭགས། ཟངས་དཀར། སྤུ་རང་། གུ་གེ ཡ་རྩེ། ཀསྨིར།\nནམ་རྒྱུན་ང་རང་ཚོས་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་གླེང་ཚེ། གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ། གུ་གེ་མཁར་ཤུལ་སོགས་སེམས་ནང་དྲན་ཡོང་གིན་ཡོད་མོད། ཏག་ཏག་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་མེད་དྲིས་ཚེ། དེའི་ས་བབས་ཆེ་ཆུང་དང་། ལོ་རྒྱུས་དོན་རྐྱེན། ད་ལྟའི་གནས་བབས་སོགས་ལ་ཞིབ་ཆ་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོང་གིན་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ས་བབས་དེ་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དང་རྒྱང་ཐག་རིང་བས་མི་ཚད། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ང་རང་ཚོའི་ཚིག་མཛོད་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ནང་ནའང་རྙོག་འདུག་པས་རེད།\nསྤྱིར་བརྡ་སྤྲོད་དང་བསྟུན་ན་ཚིག་མཛོད་ཟེར་བ་ལས་མིང་མཛོད་ཟེར་ན་འགྲིག་མོད། དེང་སང་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཟེར་ཏེ། དེའི་ནང་དུ། “སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནི། བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་སྟོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤུ་ཧྲེང་དང་། མང་ཡུལ། ཟངས་དཀར་གསུམ་སྐོར་གཅིག ཞང་ཞུང་དང་། ཁྲི་ཏེ་སྟོད་སྨད་གསུམ་སྐོར་གཅིག འཆིམ་མམ་ལི་དང་། བྲུ་ཤ་སྦལ་ཏི་གསུམ་སྐོར་གཅིག་སྟེ་སྐོར་གསུམ།” ཞེས་གསུངས་མོད། འདི་ཉིད་དུས་ཕྱིས་སུ་མཁས་པ་འཕྱུག་ན་འདོམས་གང་ཟེར་བའི་དཔེ་བརྗོད་ཙམ་དུ་སོང་བ་ལས། གནའ་བོའི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དེ་མིན་པ་རིམ་གྱིས་ཞུ་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་ཚིག་རིས་ཙམ་དེད་ནས་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། སྤུ་ཧྲེང་ཞེས་པ་ནི་སྔར་པུ་ཧྲངས་སྟག་ལ་མཁར་ཞེས་པ་དེ་རང་རེད། དེང་སང་ཡང་མིང་མ་འགྱུར་བར་རྫོང་ཆགས་ཡོད། མང་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་མར་ཡུལ་ལ་ཡིག་ནོར་བྲིས་པས་དོན་གྱིས་ལ་དྭགས་ཡིན་དགོས། དེ་མིན་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་དང་འཕྱུག་འགྲོ ཟངས་དཀར་ཞེས་པ་ནི་ཟངས་དཀར་ལོ་ཙཱ་བ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་འཁྲུངས་ས་དེ་ཡིན་མོད། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོར། 桑迦。阿里地区普兰县境一地区名。ཞེས་ཟངས་དཀར་ནི་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་འགྲིག་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེང་སང་ཡང་མིང་མ་འགྱུར་བར་རྒྱ་གར་མངའ་ཁོངས་ན་ཡོད་པས་མི་ཚད། ས་བབས་ཆེ་ཆུང་ནི་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ཆེའོ། །དེ་ནས་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི། སྔར་ཡུལ་དེའི་རྗེ་བོ་ནི་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པས་བཙན་པོའི་གཉེན་དུ་གྱུར་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། མཐར་བཙན་པོས་མངའ་ཁོངས་སུ་བཅུག གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་ཐོག་མར་དར་ས་དང་གུ་གེའི་ཡུལ་འདི་ཉིད་ཡིན། ད་ལྟ་སྟོད་མངའ་རིས་རྩ་མདའ་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་ཡོད། ཁྲི་ཏེ་སྟོད་སྨད་ཞེས་པ་ནི། སྐད་འཕྲིན་བརྒྱུད་རྒན་དོན་གྲུབ་ལ་བཀའ་འདྲི་བྱས་པར། “ཞང་ཞུང་ཁྲི་ཏེ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལས། སྟོད་ནི། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ས་ཆ་དག་ཚུད་པ་དང་། ཁྲི་ཏེ་སྨད་ནི། གུང་ཐང་མན་ཆད་ཀྱི་ཞང་ཞུང་སྨད་པའི་ས་ཆ་རྣམས་ལ་ཟེར། རྒྱ་སྐད་དུ་(上下羊同)ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པ་ཕྱིས་ཀྱི་སྐད་རེད། ཞང་ཞུང་ཁྲི་ཏེ་སྟོད་སྨད་ཅེས་པ་དེ་ལས་སྔ་བའི་ཐ་སྙད་རེད།” ཅེས་གསུངས་པ་དང་། རྒན་པ་སངས་དབང་འདུས་ལགས་ལ་བཀའ་འདྲི་བྱས་པར། “མང་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་མར་ཡུལ་ཏེ་དེང་གི་ལ་དྭགས་ཡིན་དགོས། ལོ་ངོ་700 ཡས་མས་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འགས་ཡིག་ནོར་དུ་བྲིས་འདུག ཟངས་དཀར་ནི་ལ་དྭགས་དང་ཉེ་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་སྟེ་དེང་སང་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱ་གར་ཁོངས་ཡིན། ཚིག་མཛོད་ནང་གི་ཁྲི་ཏེ་སྟོད་སྨད་ཟེར་བ་དེ་མ་དག ཕལ་ཆེར་སྤུ་རྒྱལ་དུས་ཀྱི་ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་སྟོད་སྨད་ཟེར་བ་ལུང་འདྲེན་པ་འདྲ།” ཞེས་གསུངས། དེས་ན་ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་བཅུ་ནི། “བོད་དང་གྲུ་གུའི་མཚམས་ན་འོ་ཅོ་མང་མ་གཉིས། གཉེ་མ་ཙ་མོ་གཉིས། བ་ག་སྟོང་བུ་ཆུང་སྟེ་ཞང་ཞུང་སྟོད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་ལྔ། བོད་དང་སུམ་པའི་མཚམས་ན་གུག་གེ་ཅོག་ལ་གཉིས། སྤྱི་གཙང་ཡར་གཙང་གཉིས། ཅི་དེ་སྟོང་བུ་ཆུང་སྟེ་ཞང་ཞུང་སྨད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་སྟེ་ཞང་ཞུང་གི་སྟོང་སྡེ་བཅུའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་དོགས་སློང་མཛད་དེ། “སུམ་པའི་རུའི་ཁོངས་ཀྱི་རྒོད་ཚང་སྟོད་སྨད་གཉིས་དང་། ནགས་ཤོད་བཅས་ནི་བར་ཁམས་ས་ཁུལ་གྱི་ས་མིང་ཡིན་པས་སུམ་པའི་ས་གནས་དང་བོད་ཀྱི་བར་དུ་མངའ་རིས་སྟོད་ཀྱི་གུ་གེ་ཅོག་ལ་སོགས་ཡོད་མི་སྲིད། དེར་བརྟེན་ཁོ་བོའི་བསམ་པར། མཛད་པ་པོས་གསུངས་པ་ལྟར་བོད་དང་གྲུ་གུའི་མཚམས་ན་ཞང་ཞུང་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་ཡོད་པ་དང་། བོད་དང་སུམ་པའི་མཚམས་སུ་ཞང་ཞུང་སྨད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་ཡོད་པ་ནི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས། མདོ་ཁམས་དབུས་གཙང་མངའ་རིས་བཅས་ལ་ཞང་ཞུང་སྒོ་བར་ཕུག་གསུམ་དུ་འབོད་པ་དང་མཐུན་པས་ས་མིང་འདྲེན་པ་གནང་སྐབས་ཞང་ཞུང་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀྱི་ས་ཆ་ཕན་ཚུན་ནོར་བ་འདྲ་སྙམ།” ཞེས་གསུངས་མོད། གེ་སར་སྒྲུང་དཔེ་སུམ་པ་མཛོ་རྫོང་དང་བསྟུན་ན་སུམ་པ་དེ་ཏག་ཏག་ཏུ་གྲུ་གུ་ལས་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན་གནའ་བོའི་སུམ་པ་དེ་གུ་གེའི་ཕན་ཆད་ན་ཡོད་པ་དང་། སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་ཞང་ཞུང་བཟའ་ལུག་རྟུག་སྨན་གྱི་གཏམ་ཁ་ལྕེ་ལ་བསྟེན་ནས། སུམ་པ་ཡོངས་རྫོགས་རུ་སྤོར་ནས་དེང་སང་གི་འབྲི་རུ་ནགས་ཤོད་དང་ཚ་བ་མཛོ་སྒང་བར་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་ཡང་སྙམ། དེ་ནས་འཆིམ་མམ་ལི་ཞེས་པ་ནི། ལི་ཡུལ་ཏེ། “ཤིན་ཅང་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་ཁུ་ནུའི་བྱང་ཕྱོགས་དང་། ཐག་ལ་མ་གན་ཞེས་པའི་བྱེ་ཐང་ཆེན་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་བར་མཚམས་ཀྱི་ཧོ་ཐོན་དང་། ཆེ་མོ། རྨིན་ཧྥེང་ནས་རུའོ་ཆང་གཏུགས་པའི་བར་བཅས་ཀྱི་ས་ཆ་སྤྱི་དང་། སྒོས་སུ་དེའི་ནང་གསེས་ཀྱི་ཧོ་ཐེན་དང་ཡུས་ཐེན་ཡུལ་གྲུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་རྙིང་། སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་དར་མྱོང་བའི་ཡུལ་འཁོར་ཞིག ” ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་布流沙、勃律ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་གི་སྒྲ་བསྒྱུར་ཡིན་དགོས་ཏེ། “བུ་རུ་ཤ” ཞེས་འདོགས་ཅན་འཕྲལ་ནས་བཀླགས་ན་布流沙ཞེས་བསྒྱུར་བ་དང་། སྒྲ་གཞུང་དུ་“ཤ་ཥ་ཡར་སྦྱར་ས་ལྟར་ཀློག”ཅེས་“བུ་རུས”ཞེས་བཀླག་ན་勃律ཞེས་པ་རང་ཡིན། ལ་དྭགས་ཡས་མས་སུ་ཨ་མདོའི་སྐད་ཀྱི་བ་ཡིག་པ་ལྟར་ཀློག་པ་ནི་ལ་དྭགས་མཐིལ་གྱི་“བ་སྒོ” ལ་“པ་སྒོ” ཞེས་བརྗོད་པས་ཤེས། དེས་ན་བྲུ་ཤ་ནི་དེང་སང་“ཁཱ་ཧྲིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། མངའ་རིས་བྱང་རྒྱུད་དེ། ཀསྨིར་དང་འདབས་འབྲེལ་ནས་ཡོད།” ཞེས་གསུངས། སྦལ་ཏི་ཞེས་པ་ནི། “འདི་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》ཀྱི་ནང་མངའ་རིས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ས་ཆ་བགྲངས་སྐབས། སྦི་ཏི་ཟེར་བ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ཡིན་མིན་དཔྱད་པར་ཞུ།” ཞེས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་མོད། སྦལ་ཏི་དང་སྦི་ཏི་གཉིས་ཁ་ཁ་སོ་སོ་ཡིན་ཏེ། སྦལ་ཏི་ནི་དེང་སང་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་མངའ་ཁོངས་ན་སེང་གེ་ཁ་འབབ་རྒྱུད་དུ་སྦལ་ཏི་སི་ཐན་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ས་ཆ་དེའི་མི་རྒྱུད་རྫོགས་ནས་བོད་པ་རྣམས་མིག་རྐོང་ལ་ལྷུང་ཞིང་། རྣ་གཟེངས་མཐོན་པོར་སྐྱེས་ཏེ་ཨ་རབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོང་ཚར། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཅ་ལག་ཡོ་བྱད་དེ་དཔེར་ན་ཅོག་ཙེ་དང་། ཀ་ཏོ་ར་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་ཨ་རབ་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མང་མོད། ལྐོག་ཏུ་གེ་སར་སྒྲུང་བཤད་པའང་ཡོད་ཅེས་ཞིབ་འཇུག་པ་ཡུལ་དངོས་སུ་སོང་བ་དག་གི་ངག་ལས་ཐོས། འོན་ཀྱང་སྦི་ཏི་ནི་དེང་སང་རྒྱ་གར་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་ལྡན་མཁར་དགོན་ཡོད་ས་དེར་སྦི་ཏི་ཞེས་བརྗོད། ད་དུང་སྦི་ཏི་འདི་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་ཁོངས་གཏོགས་མིན་ཏེ། ཟངས་དཀར་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་ནོ། །\nབོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོར་ད་དུང་རྒྱ་གར་དུ་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་གངས་རིན་པོ་ཆེའི་ཁ་འབབ་བཞི་ཡི་མིང་བརྡ་འགྲེལ་ཚུལ་ཡང་འགྲིག་མེད། ཚིག་མཛོད་ནང་། “ཤར་ཕྱོགས་གླང་ཆེན་ཁ་ནས་གང་གཱ་འབབ། ལྷོ་ཕྱོགས་རྨ་བྱའི་ཁ་ནས་སིདྷུ་འབབ། ནུབ་ཕྱོགས་རྟ་མཆོག་ཁ་ནས་པཀྵུ་འབབ། འདི་ལ་ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོའང་ཟེར། བྱང་ཕྱོགས་སེང་གེའི་ཁ་ནས་སི་ཏཱ་འབབ།” ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་། འདིའི་ཤར་ནུབ་གཉིས་ལ་གོ་འཛོལ་བྱུང་འདུག་སྟེ། གྱི་ན་པ་ཡུལ་དངོས་སུ་སོང་ནས་རྩད་གཅོད་བྱས་པས། ཤར་ཕྱོགས་དེ་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་དེ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ཡིན་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་རིག དེས་ན་“ཤར་ཕྱོགས་རྟ་མཆོག་ཁ་ནས་གང་གཱ་འབབ། འདི་ལ་ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོའང་ཟེར།”ཞེས་བཅོས་ན་འགྲིག གོ་འཛོལ་འདི་བོད་ཡིག་གི་གནའ་དཔེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་སྲིད། དེ་བཞིན་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ཤོག་ངོས་339 སྟེང་གི་གང་གཱ་ཞེས་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ཡང་འགྲིག་མེད་དེ། “གང་གཱ། [ལེགས] ཡ་གླིང་གི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་འདིའི་ཆུ་འགོ་ནི་རང་རྒྱལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ཡིན་ཞིང་།”ཞེས་པའི་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ནི་རྨ་བྱ་ཁ་འབབ་དང་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་སོགས་ཡིན་ཞེས་བཅའ་དགོས། ཁོ་བོས་གེ་སར་རིག་པའི་སློབ་ཁྲིད་དུ་ཁ་འབབ་བཞི་ལ་སྡོམ་ཞིག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད་དེ། ཤར་ཕྱོགས་རྟ་མཆོག་ཁ་ནས་གངྒ་འབབ། །རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་ཡར་ལུང་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ །ལྷོ་ཕྱོགས་རྨ་བྱ་ཁ་ནས་སིདྷུ་འབབ། །རྨ་བྱ་ཁ་འབབ་པུ་ཧྲངས་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ །ནུབ་ཕྱོགས་གླང་ཆེན་ཁ་ནས་པཀྵུ་འབབ། །གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་གུ་གེ་བསྐོར་ནས་འགྲོ །བྱང་ཕྱོགས་སེང་གེ་ཁ་ནས་སི་ཏཱ་འབབ། །སེང་གེ་ཁ་འབབ་མཱ་ལ་ཡ་ནས་འགྲོ །ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །འདིའི་སེང་གེ་ཁ་འབབ་མཱ་ལ་ཡ་འགྲོ་བ་ནི་གེ་སར་སྒྲུང་གི་མཱ་ལ་ཡ་སྨན་རྫོང་ནང་བརྗོད་ཅིང་། གཞན་པའི་བྷེ་ར་ར་རྫོང་ནང་གི་རྟ་ཆུ་ནི་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་ཡིན་པ་དང་། ཞང་ཞུང་མུ་ཏིག་རྫོང་ནང་གི་སེང་ཆུ་ནི་སེང་གེ་ཁ་འབབ་ཡིན།\nདེས་ན་གོང་གི་ཚིག་མཛོད་ལ་ཡིད་རྟོན་མི་ནུས་ཏེ། ད་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ལས་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གྱི་ཆེས་དཔེ་རྙིང་དུ་སོང་བ་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》ལ་གཞི་འཛིན་དགོས། པར་གཞི་རིག་པའི་ཐད་ནས་བཤད་ནའང་། ཇི་ལྟར་དཔེ་རྙིང་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་སྐབས་ཐོག་དེའི་དོན་དག་དངོས་ལ་ཐག་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རེད། ད་ནི་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》ཀྱི་ནང་དུ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་ཅེ་ན། “དེ་ནས་༼སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱི་༽སྲས་གསུམ་ལ་མངའ་རིས་སོ་སོར་གནང་སྟེ། ཆེ་བ་དཔལ་གྱི་མགོན་ལ་མངའ་རིས་མར་ཡུལ། འབངས་གཞུ་ནག་ཅན། ཤར་རུ་ཐོག་དང་གསེར་ཁ་འགོག་ལད་ཀྱི་སྡེ་མཆོག་དཀར་པོ། མཚམས་ཀྱི་ར་བ་དམར་པོ། ཝམ་ལེ་ཡི་མིག་གི་ཕ་བོང་ལ་མགོ་བར།（གཡག་༡༥ལྡེར） ནུབ་ཁ་ཆེའི་ལ་རྩ། རྡོ་བུག་པ་ཅན་ཡན་ཆད། བྱང་གསེར་ཁ་འགོག་པོ་（མགོན་པོ）ཚུན་ཆད་ཀྱི་ས་རྒྱ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བར་པ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་ལ་གུ་གེ་（དང་）པུ་ཧྲངས། [ཡ་]རྩེ་དང་བཅས་པ་ལ་མངའ་མཛད། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་ལ། ཟང་（ཟངས）དཀར་སྒོ་གསུམ། སྤི་ཏི། སྤི་ལྕོགས་དང་བཅས་པ་ལ་མངའ་མཛད།” ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཚེ་འདས་གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ་སོགས་མངའ་རིས་ལོ་རྒྱུས་ཆེད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པའི་ལུང་ཁུངས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འདིའི་ནང་གི་མར་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་ལ་དྭགས་ས་ཆ་ཡིན་པ་དང་། མར་ཡུལ་ཟེར་དགོས་དོན་ཀྱང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་（喜马拉雅山脉）དང་ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད།（喀喇昆仑山脉） ད་དུང་གངས་ཏི་སེའི་རི་རྒྱུད་（冈底斯山脉）དང་བཅས་པའི་ས་བབས་ལས་དམའ་ཤོས་སུ་འགྲོ་བས་ན་མར་ཡུལ་ཞེས་འབོད་སྙམ། དེས་ན་ལ་དྭགས་ཞེས་པར་ལ་འཐག་དང་། བླ་དྭགས་སོགས་སུ་འབོད་པ་དང་། ད་དུང་ལ་དྭགས་སྟོད་གཤམ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ནི་སྐད་འཕྲིན་བརྒྱུད་ཨ་རུ་ན་བཞུགས་པའི་རྒན་འཇམ་དཔལ་ལགས་སུ་བཀའ་འདྲི་བྱས་པར། “ལ་དྭགས་ཀྱི་དག་ཆ་དངོས་མ་དེ་གང་ཡིན་མ་རྟོགས ༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ལ་འཐག་དང་། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་བླ་དྭགས་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་། ང་སྐྱེ་སའི་ལུང་པ་བ་སྒོ་ནས་ཤར་སྟོད་ཕྱོགས་སུ། ཨིན་སྐད་ཀྱི་མི་ལི། རྒྱང་གྲགས་དྲུག་ཙམ་སྟོད་དུ་སོང་བ་ན། ལ་འཐག་ཅེས་པའི་ལ་ཞིག་ཡོད། གཤམ་ནས་སྟོད་དུ་སྐྱོད་པ་ན། ཡར་འཛེགས་དགོས་ཀྱང་། སྟོད་ནས་མར་སྐྱོདཔ་ན། ལ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པས། ལ་འཐག་ཅེས་པ་དག་པ་ཡིན་ནམ། ས་གནས་དེ་ལ་དྭགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ལགས། ལ་དེ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་དེ་ལ་དྭགས་སྟོད་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་དེ་ལ་ལ་དྭགས་གཤམ་ཟེར། དིང་སང་སྔོན་དུས་སུ། ལ་དྭགས་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ལ་ལ་དྭགས་ཟེར། དཔེར་ན། ཟངས་དཀར་སོགས་ཡིན། དིང་སང་རླངས་འཁོར་ཐོག་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། རྐང་པ་རྒྱག་མཁན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །” ཞེས་གསུངས། དེས་ན་གླེ་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་ས་སླེ་ཡིན། ཟངས་དཀར་ནི་ལ་དྭགས་དང་གུ་གེའི་དབར་དུ་ཆགས། ས་བབས་ཆེ་ཆུང་ནི་ལ་དྭགས་ལས་མི་ཆེ་ན་མི་ཆུང་། པུ་རངས་ནི་དེང་སང་ཡང་མིང་མ་འགྱུར་བར་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོའི་ལྷོ་འདབས་སུ་ཆགས་པ་དེ་ཡིན། དེས་ན་སྐབས་འདིའི་སྐོར་གསུམ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་བྱུང་མ་ཐག་པའི་ས་བབས་བགོ་སྟངས་དེ་ཡིན་ནོ། །\nདེ་ནས་གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ་ལགས་ཀྱིས། “དུས་རབས་བཅུ་བཞི་ནས་བཟུང་བརྩམས་པའི་དེབ་ཐེར་དུ་མའི་ནང་དུ་སྤུ་རང་དང་ཞང་ཞུང་མར་ཡུལ་གསུམ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཡིན་ཁུལ་དུ་བྲིས་འདུག་པ་དེ་ནི་མི་དག་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཡེ་ནས་མི་མཐུན་པ་བོད་ལྗོངས་ནུབ་ཁུལ་མངའ་རིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་པ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལ་རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས་བྱེད་དགོས་དོན་ག་ལ་མཆིས།” ཞེས་གསུངས་པ་ནི་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》དང་།《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》སོགས་ལ་དམིགས་ཏེ་གསུངས་པ་འདྲ། དེ་བས་《འཁོར་ཆགས་ཇོ་བོའི་དཀར་ཆག》ནང། “ཡབ་ཆེན་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱིས་རང་གི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་དག་ཁག་གསུམ་དུ་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ་པ་སོགས་གནང་ནས། འཁྲུགས་རྩོད་ལངས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཏན་ནས་མེད་པ་བཟོས་ཡོད་ཅིང་། བུ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་དྭགས་དང་། སྤུ་རང་། ཟངས་དཀར་བཅས་ཡུལ་ལུང་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་གསུམ་ལ་གྱུར་ནས། ཁོང་གསུམ་གྱི་བདག་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཁག་གསུམ་པོ་དེར་‘མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ’དུ་འབོད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཐོག་མར་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་བཟུང་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཐོག་‘སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ’ཞེས་པའི་སྙན་དབྱངས་ཀྱི་འབྲུག་སྒྲ་དེ་ཐོག་མར་སྒྲོག་ཅིང་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་དུའང་ཁྱབ་པ་ནི་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས། འོ་ན་འདིའི་ལོ་ཚིགས་ནམ་ཞིག་ལ་འཁེལ་ཞེ་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན་ལྟར་ན། “སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་ནི་ཁེང་ལོག་གི་ཚོགས་པ་ཆེ་གེ་མོས་མངའ་རིས་སུ་རྒྱང་འབུད་བཏང་འདྲ་བས།་་་་་་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་མངའ་རིས་སུ་སྤྱུགས་པར་བཞེད་པ་དེ་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ཡིན་པར་ཁ་ཚོན་བཅད་ཆོག་་་་་་དེ་ནས་ར་ལའི་རྒྱུད་དུ་ཕེབས། ཁོང་ནི་སྤྱོད་ལམ་ལེགས་ཤིང་བློ་གྲོས་ཆེ་བས་ཁུལ་དེའི་མི་ཚོའི་བརྩི་བཀུར་ཐོབ་པ་དང་མངའ་ཐང་ཡང་གང་འཚམས་འཕེལ་རྒྱས་སོང་བས་རྟའི་ལོ（སྤྱི་ལོ་934ལོ）ལ་ར་ལ་ཁ་དམར་བརྩིགས་པ་དང་། དེའི་ཕྱི་ལོ་ཤིང་ལུག་སྤྱི་ལོ་935 རྩེ་ཐོ་རྒྱ་རི་བརྩིགས་ནས་དམ་ལག་གི་གཞུང་རྣམས་ལ་ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་གསར་དུ་འཛུགས་པའི་དགོངས་པ་བཞེས་ཤིང་།་་་་་་པུ་རངས་ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཟས་ཀྱིས་ཚིམས་པར་མཛད་པས་དབང་དུ་བསྡུས། དེ་ནས་དམག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གུ་གེ་ཡང་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག དེ་རྗེས་མར་ཡུལ་དུ་ཡང་འཇམ་རྩུབ་ཅི་རིགས་པ་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་མཛད།་་་་་་དེ་རྗེས་ཅོག་རོ་བཟའ་ཟངས་ཁ་མ་ལ་སྲས་ཆེ་བ་དཔལ་གྱི་རིག་པ་མགོན་དང་། བར་པ་བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་གསུམ་རིམ་པར་འཁྲུངས་པས་སྐུ་ན་སོན་རྗེས་ཡབ་ཀྱི་སྲས་གསུམ་པོར་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་སོ་སོར་བགོ་བཤའ་གནང་།” ཞེས་པའི་བགོ་བཤའ་གནང་ཚུལ་ནི་གོང་གི་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》ནང་འཁོད་པ་ལྟར་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། “ས་ཆེན་རྒྱལ་རབས་དང་། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ནང་གསལ་བ་དང་ཅུང་མི་མཐུན། ཞེས་ཀྱང་བཞེད།” འོ་ན་གོང་གི་ལུང་ཚིག་ཏུ་སྲས་གསུམ་པོ་རིམ་གྱིས་སྐུ་ན་སོན་རྗེས་ཞེས་པ་ལ་རིགས་འདེད་བྱས་ན། དེང་སང་འགྲོ་བ་མིའི་རིག་པའི་རྩི་སྲོལ་ལྟར་མི་རབས་གཅིག་གི་ཡུན་དེ་ཆེས་རིང་ནའང་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་བརྩི་བས། གོང་གི་སྤྱི་ལོ་ 935 ལོར་རྩེ་ཐོ་རི་བརྩིགས་པའི་ལོ་ཚིགས་སྟེང་མི་ལོ་25 བསྣན་ན། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་ས་བབས་བགོ་དུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་དེ་སྤྱི་ལོ་960 ཡས་མས་སུ་འབབ་པ་ཤེས་གལ་ཆེའོ། །དེས་ན་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འདི་བྱུང་མགོའང་དེ་ལས་མི་སྔ་ན་མི་འཕྱིའོ། །\nདེས་ན་གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ་ལགས་ཀྱིས། མངའ་རིས་རྒྱལ་རྒྱུད་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རྒྱུད། ཟངས་དཀར་རྒྱལ་རྒྱུད། སྤུ་རང་རྒྱལ་རྒྱུད་བཅས་གསུམ་འདྲེན་པ་དང་། སྤུ་རང་རྒྱལ་རྒྱུད་ལས་ཡ་རྩེ་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་། གུ་གེའི་རྒྱལ་རྒྱུད་གཉིས་མཆེད་པ་བསྟན། ཡ་རྩེ་ནི་དེང་སང་བལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་འཁེལ་བ་དང་། གུ་གེའི་རྒྱལ་ས་ནི་རྩ་རང་མཁར་དུ་ཡོད་པ་དེང་སང་ཡང་མཁར་ཤུལ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།\n《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》འདི་ཉིད་ཁུངས་བཙུན་པ་ནི་“ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་（1698——1755）ཀྱང་དྲངས་པའི་དཔེ་དེབ་ལས་ཆེ་བ་རིག་པ་མགོན་གྱིས་མར་ཡུལ་བྲུ་ཤའི་བར་དང་། འབྲིང་བ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་གྱིས་ཞང་ཞུང་ཡ་རྩེ་དང་བཅས་པ། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་གྱིས་པི་ཏི་ཅོག་དང་ཟངས་དཀར་སྒོ་གསུམ་བཅས་བཟུང་ཞེས་ཁ་གསལ་གསུངས་འདུག་པས་དོགས་པའི་དྲྭ་རྒྱར་ཚུད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ག་ལ་མཆིས།” ཞེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ཉིད་མངའ་རིས་ཡུལ་དངོས་སུ་ཕེབས་ནས་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པ་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》རང་དུའང་བཀོད་ཡོད་པས་ཕན་ཚུན་ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་སྙམ་སྟེ། “ཨ་ཁུ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཁ་ཆུལ་ཚོང་པ་དང་། ལ་དྭགས་མངའ་ཞབས་ཀྱི་མི་སེར་ལ་འཇམ་རྡུང་དབང་འཕྲོག་མཛད་ནས། ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དང་ཕུན་（ཚོགས་）གཉིས་རྒྱལ་སྲིད་མ་ཐུན་（མཐུན་）པར། ས་མཚམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཁྲུགས་ནས། བོད་ལ་ཐ་དམག་འཐོན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་གནས་ཚུལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེན་ལ་ཞུས་པར། དེ་བཞིན་ཡིན་ཚེ། ནང་སྒྲིག་བྱེད་མི་བཀའ་རྒྱུད་པ་བླ་མ་སུ་ལ་བཀའ་བབ་ཡོད་པའི་དགོངས་གཅོད་མཛད་སྐབས། ཁམ་（ཁམས་）ནས་བཀའ་（ཀ་）ཐོག་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་ཚེ་དབང་ནོར་བུ། བལ་ཡུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་སྲོག་ཤིང་སྤོ་བར་ཕེབས་སྐབས་དང་། དུས་མཚུངས་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་རིག་འཛིན་ཆེན་པོར་བཀའ་བཀོད་ཀྱིས། ལ་དྭགས་ཕྱི་སྒྲིག་ལ་ཁྱེད་ལ་ལས་བཀལ་（སྐལ་）ཡོད་པས། འགྲོ་དགོས། ཕེབས་༼ཞེས་བཀའ་ཕབ༽པར། དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་ནས། ལ་དྭགས་ལ་ཕེབས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས། སྒར་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་བློན་པོ་བཅས་གསུང་གྲོས་ཐོག གཟིམ་དཔོན་དུ་ཟངས་དཀར་གྲང་དཀར་བློན་པོ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན། སྐྱབས་མགོན་རིག་འཛིན་ཆེན་པོར་ཕེབས་བསུས་སུ་ཕུལ། ལ་དྭགས་སྟོད་གཤམ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཞུས། དེ་ནས་སྒར་དཔོན་གཉིས་ཀྱི་མི་སྣ་བཅས་ཝམ་ལེ་དགོན་དུ་ཕེབས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་བློན་བཅས་ཞལ་འཛོམ་དང་བུ་རིག་རྒྱལ་བློན་རྣམས་རིམ་པར་ཕེབས། བྱ་ཁྲ་མཛད་པའི་དབུ་ཚུགས། དེ་ནས་སྐྱབས་མགོན་རིག་འཛིན་ཆེན་པོའི་བཀའ་དང་དམ་གནས། བྱ་ཁྲ་གཅོད་མཚམས་ནི། ལ་དྭགས་མཁར་ལ་རྒྱལ་སྲས་ཙམ་བལྟམ་ཡང་། ཆེ་བ་རྒྱལ་སྲིད་མཛད། དེ་རྗེས་རྣམས་དཔེ་ཐུབ་ཁྲི་རྩེ་སོགས་ལ་བླ་མ་མཛད་པ་མ་གཏོགས། རྒྱལ་པོ་གཉིས་མི་བཞུགས། ཟངས་དཀར་རྒྱལ་པོ་ནི་ཐ་མཚམས་སོང་གཤིས། རྒྱལ་པོ་སྔར་ལུགས་བཞིན་དང་། ཧེ་ནས་སྐུ་རྒྱལ་བརྒྱུད་དངོས་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྲིད་ཆེད་མེད་པའི་རང་འཇག དེ་མིན་རྒྱལ་སྲིད་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་གཉིས་མི་དགོས་པ་མཛད།” ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ནི་བཀའ་རྒྱུད་བླ་མ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་གཏམ་གཟི་བོར་སྨྲ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་མི་དགོས་པས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའི་བཀོད་པ་གནང་བ་ཡིན་ལ། ལ་དྭགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོག་མར་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་སྐྱབས་མགོན་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་ཞེས་བཀུར་བ་ལས་ཤེས། ད་དུང་“ལ་དྭགས་སྟོད་གཤམ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཞུས་”ཞེས་པ་ནི་ལ་དྭགས་ཧྲིལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་བབས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་པས། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ནི་ཡུལ་དངོས་སུ་སོང་ནས་གནས་ཚུལ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་རྣམས་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པ་ན། ད་གཟོད་ཁོང་གིས་ཐག་བཅད་པའི་“རྒྱལ་སྲིད་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་གཉིས་མི་དགོས་པ”དེ་ལ་དྭགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་དང་བརྩི་སྲུང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ།\nའོན་ཀྱང་། དུས་རབས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་རབས་དང་རིམ་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ཁག་ཐག་ཏུ་སོང་བས། ད་ནི་བར་སྐབས་ཤིག་ལ་ལྷ་སའི་སྡེ་བ་གཞུང་གིས་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོད་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལའང་གཟིགས་འཚལ། དཔེར་ན་གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོའི་མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་ལྟར་ན། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་（1653——1705）སྐུ་རིང་ལ། ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་ཉེར་གཉིས་པ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་བུ་གསུམ་གྱིས་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་སྟེ་གུ་གེ་དང་། རུ་ཐོག སྤི་ཏི། ཟངས་དཀར། བུ་རིག ཧེམ་བབ། སྐར་རྡོ། ཤི་གར། བྷ་ལྡི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བསྡུས། དེ་བཞིན་ས་ཆ་དེ་ཚོ་ནས་བཅའ་དངོས་རིན་ཐང་བྲལ་བ་དང་ར་ལུག་སེམས་ཅན་སོགས་མང་དག་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་པའང་རྒྱལ་ས་སླེལ་ལ་དབོར། ས་གནས་ཁག་ཏུ་མི་ཚབ་བཞག་ནས་རྒྱུ་དངོས་མུ་མཐུད་བཅོམ་པ་མ་ཟད། གུ་གེ་དང་རུ་ཐོག་ནས་ཀྱང་དངུལ་དང་ལུག་སོགས་ཁྲལ་སྤྲད་དགོས་པའང་བྱུང་ནས་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་ལ་མངའ་རིས་ཡོངས་སུ་དབང་བསྒྱུར་བྱས། ལྷག་དོན་དུ། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་དང་དེའི་བུ་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་སྨྱོ་ཧམ་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ཏེ། ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་ངོས་ནས་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཁུལ་བགྱིས་ཤིང་། དོན་དངོས་ཐོག་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་སྐྱེད་གང་ཆེ་དང་རྒྱུ་དངོས་མང་ཙམ་བཅོམ་པའི་སླད་དུ། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ཤེལ་དཀར་དང་ས་དགའ་ཕྱོགས་སུ་བཙན་འཛུལ་གྱི་འདྲེ་ལག་རྐྱང་འགོ་བཙུགས་སོ། །དེ་བས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་དང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། སོག་པོ་དཱ་ལེ་ཧན་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ་ལ་དྭགས་ལ་རྒོལ་བརྡུངས་དྲག་པོ་དང་། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུ་རྒྱུའི་གྲོས་ཐག་བཅད་དེ། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་དེ་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་དམག་སྔོན་དུ་མི་ཆས་པར། གུ་ཤྲཱིར་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་བུ་དྲུག་པའི་བུ་དཱ་ལེ་པ་ཐེ་ཡི་བུ་༼ཡང་ཚ༽ “ཐུ་བོ”ཞེས་པ་དེ་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཆོས་གྲྭར་བཞུགས་བཞིན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་ཞེས་པ་དེ་སྐྱ་སར་ཕབ་ཏུ་བཅུག་ནས་དམག་དཔོན་དུ་བསྐོས། གནམ་མཚོའི་འགྲམ་བརྒྱུད་ནས་སོག་པོའི་རྟ་དམག་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཁྲིད་དེ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་བྱ་（སྤྱི་ལོ་1681）ལོར་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་དཔུང་འཇུག་བྱས། དམག་རྣམས་ས་དགའ་ནས་ཐོན་ཏེ་མཚོ་མ་ཕམ་དང་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གནས་མཇལ་བྱས་མ་ཐག ལ་དྭགས་དམག་དཔོན་གྱིས་ར་ཚེ་ཟད་སྤྱང་ཀིའི་ཚང་སྒོར་སླེབས་ཞེས་སོག་དམག་ལ་ཕོ་ཉ་མངགས་ཏེ། ཐག་རིང་སོག་པོའི་དཔུང་དམག་སྟོད་ཡུལ་དུ་བཅར་བ་ནི་ཤི་ཆད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ལྟ་ཅི། སོག་རྟ་དང་དྲག་ཆས་བསྐྱལ་བ་ནི་ལེགས། གལ་ཏེ་སྟེས་དབང་གིས་ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱལ་ན་ལ་དྭགས་ཕོ་བྲང་གི་རྡོའི་སེང་གེར་རྟ་འདོགས་དབང་མཆིས་པ་དང་། ངེད་རྣམས་རྒྱལ་ན་བཞོན་རྟ་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་ལ་འདོགས་ཞེས་ཁ་ཕོ་འཐེན། དེ་ནས་གངས་སའི་ཐང་སྡེར་དུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་དམག་དང་གཡུལ་བསྲེས་པ་ན། སོག་གྲི་གར་སོག་ཅེས་པའི་གྲི་རིང་དང་། སོག་པོའི་རྟ་ཐོག་ནས་མདའ་མོ་འཕེན་པའི་རྩལ་ལ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བས་ལ་དྭགས་དམག་རྣམས་ཕམ་ནས་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་གསུམ་དུ་བྲོས། སྤུ་རང་ལ་བྱོན་པར། རི་རོང་རྩུབ་ཅིང་འཕྲང་འགག་དོག་པས་སོག་པོའི་རྟ་དམག་གི་ནུས་པ་ཐོན་དཀའ་ཞིང་རྟའི་རྨིག་པར་གྲུམ་ཆག་ཤོར་བ་མང་བས་ལྷ་ས་ནས་ཡང་བསྐྱར་དཔུང་དམག་གཏོང་རེ་བྱས་པར། སྡེ་པ་གཞུང་གིས་དམག་དཔོན་པད་མ་རྒྱལ་པོ་（ཕོ་ལྷ་བ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ཀྱི་ཡབ）དང་ཀོང་པོ་ཨ་བོ་བཀྲ་ཤིས་བཅས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་བོད་པའི་དཔུང་དམག་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་མྱུར་མགྱོགས་ཀྱིས་ཐོན་པར་བྱས། དེ་ནས་བོད་སོག་དམག་དེ་རྩ་རང་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ་སེང་གེ་ཁ་འབབ་རྒྱུད་ནས་ལ་དྭགས་དཔུང་དམག་དང་འཐབ་འཛིང་དྲག་པོ་བྱས་མཐར་ལ་དྭགས་དཔུང་དམག་ལས་ཤི་རྨས་ཐེབས་འཕྲོ་རྣམས་བདེ་མཆོག་བརྒྱུད་ནས་བྲོས། བོད་སོག་དམག་གིས་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ལ་དྭགས་རྒྱལ་ས་སླེལ་ལ་ཐོན། ཕན་ཚུན་གཡུལ་བཤམས་པ་ན་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་། སོག་པོ་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དང་དཔོན་དམག་གཞན་དག་ཚང་མས་རྟ་ཐམས་ཅད་ཕོ་བྲང་སྒོ་འགྲམ་གྱི་རྡོའི་སེང་གེར་བཏགས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ལུགས་ཕྱི་པ་ཡིན་པའི་པ་ཇབ་རྒྱལ་ཕྲན་ལ་རྒྱབ་བརྟེན་བཅོལ་ཡང་། པ་ཇབ་དམག་གིས་ལམ་བར་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭ་ཤག་ནས་དགེ་འདུན་མང་པོ་བཀྲོངས་པ་དང་། ཁག་གཅིག་གསོན་པོར་བཟུང་ནས་པ་ཇབ་ཡུལ་ལ་བཙན་གྱིས་ཁྲིད་ནས་ཆོས་ཕྱི་པར་དད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་སླེལ་ལ་ཐོན་མོད། བོད་སོག་དམག་གིས་ཧྲིལ་གྱིས་བཅོམས་པས་ལ་དྭགས་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱང་བོད་སོག་དཔུང་དམག་ལ་མོས་པ་བྱུང། ད་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་རང་དབང་མེད་པར་མགོ་བཏགས་ཞུས་ཤིང་ཕྱག་ཕུལ་བས། དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་ནས་ཁོ་ཚོའི་སྲོག་ལ་ཉེས་པ་མེད་པར་བྱས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་རྒོལ་ལན་བསློག་རྒྱུ་མེད་པའི་འགན་ལེན་དང་བཅས་སྔར་གཞིར་རང་སོར་གནས་སུ་བཅུག་གོ །མདོར་ན་བོད་སོག་དམག་གིས་ལོ་གཉིས་རིང་དཀའ་བ་སྤྱད་མཐར། ལ་དྭགས་ཀྱི་དཔུང་དམག་སྔར་གུ་གེ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕྱིར་སྤྱུགས་རྗེས། སྔར་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡ་རྩེ་སོགས་ཕུད། དེ་མིན་གུ་གེའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཡུལ་ཚང་མ་ཚུར་བླངས་ནས་བོད་སྡེ་པ་གཞུང་གི་དབང་འོག་ཏུ་བཅུག དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་སྐབས། སྡེ་པ་གཞུང་གིས་ཁོང་ལ་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའི་ཚུལ་དུ་བར་སྐོར་བྱང་ཆུབ་བྱོན་ལམ་གྱི་ཤར་དུ། ཁོང་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དྲན་རྟེན་དུ་དགའ་ལྡན་དར་ཆེན་བཙུགས་པ་དང་། བར་སྐོར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་ཞེས་པ་གསོལ་རས་གནང་། ད་དུང་སྡེ་སྲིད་དང་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་གསུང་དུ་སྤུ་རང་དང་། རྩ་རང་། རུ་རོག་གསུམ་གྱི་འཐབ་རར་གཡུལ་འགྱེད་བྱས་ཚུལ་གླེང་བ་སྡེ་པ་གཞུང་གི་གཞུང་ཡིག་ནང་སྤུ་ཧྲེང་དང་རྩྭ་ཧྲེང་། རུ་ཐོག་བཅས་བརྗོད་འགོ་དངོས་སུ་ཚུགས་མོད། མངའ་རིས་ཡུལ་སྐད་ལ་དེང་དུས་ཀྱང་ད་དུང་སྤུ་རང་དང་རྩ་རང་། རུ་རོག་བཅས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་སྐད། “དུས་དེ་ནས་བཟུང་། སྟོད་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་རུ་ཐོག་མཚོ་ཡིས་བསྐོར་བ་དང་། གུ་གེ་གཡའ་ཡིས་བསྐོར་བ། སྤུ་ཧྲེང་གངས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བཅས་སྤུ་ཧྲེང་དང་རྩྭ་ཧྲེང་། རུ་ཐོག་གསུམ་ལས་ཚུད་མེད་པས་སྐབས་དེའི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནི། སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱི་བུ་གསུམ་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་བསྡུར་ཚེ་གཞི་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལ་དྭགས་དང་ཟངས་དཀར། དཀར་དཀྱིལ། ཏོག ནག་ཁོ། བལ་ཏི། རྐང་ཕྲན། ཁུ་ནུ། གར་ཞ། ཉུང་ཏི། སྤི་ཏི། སྐྱོ་ནམ། ཤ་ཁོག གུ་རུམ། རྟ་མང་། དོལ་པོ། ཡ་རྩེ་བཅས་པ་ཚུད་མེད་པས་སོ། །དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་དུས་མཇུག་ཙམ་ནས་བྱུང་བའི་‘མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ’ཞེས་པ་དེ་ནི་རི་དང་མཚོ་དང་གངས་སོགས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་བའི་ཡུལ་ཁག་གསུམ་ཞེས་པ་ལས་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཡུལ་མངའ་ཁོངས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པ་མིན། དེས་ན་དེ་དང་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་བྱུང་བའི་‘མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ’གྱི་ཐ་སྙད་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཡང་‘བསྐོར’ཞེས་པར་སྔོན་འཇུག་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་ཁྱད་ཡོད་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། གཞི་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་དངོས་ལའང་དབྱེ་ཁྱད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད། མདོར་ན་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་དུས་མཇུག་ནས་བཟུང། བོད་ཀྱི་གཞུང་ཡིག་དང་བཀའ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ནང་བརྗོད་པའི་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་དང་། མདའ་བ་རྫོང་། རྩ་ཧྲེང་རྫོང་། རུ་ཐོག་རྫོང་བཅས་རྫོང་ཁག་བཞི་དང་ཟ་རང་རུ་དཔོན། ཆུ་མོ་རྟི་དཔོན། གནམ་རུ་དཔོན། གཙོད་ཚོ་དཔོན། འབྲོང་པ་དཔོན། རུ་ཐོག་དོ་གལ་ཆེ་དཔོན་བཅས་དཔོན་ཁག་དྲུག་ཚུད་པའི་སྒར་རྫོང་དྲུག་སྦྲེལ་ལམ་རྫོང་བཞི་དཔོན་དྲུག་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཆབ་སྲིད་དང་འགྲིམ་འགྲུལ། དཔལ་འབྱོར། དམག་དོན་སོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ནི་སྒར་དབྱར་ས་དང་དགུན་ས་ཞེས་པ་དེའོ། །དེ་ཡང་སྟོད་མངའ་རིས་ནི་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་ཡིན་པས་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས་སྒར་དཔོན་ལ་ཕྱིའི་རིམ་བཞིའི་གོ་གནས་ཡོད་པ་ནི་ཕར་འགྲོ་དུས་སྙེ་ཐང་ལྷ་ཆེན་མོ་ཡོལ་བ་དང་རིམ་བཞིའི་དབང་ཆ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལས་རིམ་བཞིའི་དབང་ཆ་ནི་སྔར་མི་དྲག་གི་གོ་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་（四品）ཞེས་པ་དང་འདྲ། དེ་མིན་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ས་བབས་ཀྱི་དཔྱད་པ་དག་ནི་མངའ་རིས་པ་ཞིག་གིས་མངའ་རིས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་དཔེ་ཀློག་དང་ཞིབ་ཆ་མངའ་བའི་གསུང་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ་སྙམ། ད་དུང་སྡེ་བ་གཞུང་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་རུ་ཐོག་མཚོ་ཡིས་བསྐོར་བ་དང་། གུ་གེ་གཡའ་ཡིས་བསྐོར་བ། སྤུ་ཧྲེང་གངས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལ་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་ཞེས་ཐ་སྙད་གསར་བ་བཟོ་དགོས་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ཡར་སྔོན་གྱི་མི་ལོ་660 རིང་ཆབ་སྲིད་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་ཞེས་པ་ལས་ཆབ་སྲིད་སྒྲུང་གིས་བསྐྱངས་པའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་སེ་འདུག་སྙམ་པ་ནི། མང་མང་གིས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྡེ་བ་གཞུང་ནི་བྱས་རྗེས་ཆེའོ། །གནའ་བོའི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དེ་དག་ཀྱང་དེང་སང་སླར་ཡང་སྡེ་བ་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་སོ་ཞེས་མི་སྙམ་པའི་ངེས་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་མོ་（1617——1682）ཡིས། “ཉི་མ་མགོན་གྱིས་མངའ་རིས་སུ་བྱོན་ཏེ་ཆབ་སྲིད་བཟུང་། སྲས་གསུམ་བྱུང་བའི་ཆེ་བ་དཔལ་ལྡེ་རིག་པ་མགོན་གྱིས་མང་ཡུལ་བཟུང་། བར་པ་བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན་གྱིས་སྤུ་རངས་བཟུང་། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་གྱིས་ཞང་ཞུང་བཟུང་།” ཞེས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་དང་རྦད་དེ་ཁ་མི་མཚུངས་པ་འདི་གོང་དུ་བཤད་པའི་སྤུ་རང་དང་ཞང་ཞུང་མར་ཡུལ་གསུམ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཡིན་ཁུལ་དུ་བྲིས་འདུག་པའི་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》དང་།《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》སོགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་ཡིན་ལ། མི་གཅིག་ས་ནི་སྐབས་འདིར་མར་ཡུལ་དེའང་མང་ཡུལ་དུ་བཅོས་འདུག དེས་ན་བཤད་རྒྱུན་འདི་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་གཉིས་ཀྱིས་སྟོད་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གསར་བཟོ་དང་ཕལ་ཆེ་འདྲ་ལ། མི་འདྲ་ས་ནི་རུ་ཐོག་མཚོ་ཡིས་བསྐོར་ཞེས་པ་དེའི་ཚབ་ཏུ་མང་ཡུལ་བཞག་འདུག དོན་གྱིས་མང་ཡུལ་འདི་མར་ཡུལ་ཡིན་དགོས་མོད། འདི་ནི་ཡི་གེ་ལ་བྲིས་ནོར་ཤོར་བ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྐྱོན་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། སྟོད་ལ་དྭགས་དང་ཟངས་དཀར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཆེན་མོ་དེ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནང་མི་ཐེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཟོས་པའི་དོན་གྱི་གླན་ག་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཡང་དཔེར་ན་མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་（1697——1763）གྱིས། “གཞན་ཡང་བསིལ་ལྗོངས་ཀྱི་བཙད་པོ་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན། བར་གྱི་སྟེང་གཉིས། སའི་ལེགས་དྲུག ལྡེ་བརྒྱད། བཙན་ལྔ་སོགས་རིགས་གསུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཟམ་མི་ཆད་པར་བྱོན་པ་བོད་རྗེའི་གདུང་རབས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཡང་ལ་ཐཊ་ཀྱི་རྗེ་བློན་དང་འཁོན་པར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་ཡབ་མེས་རྣམས་མ་རུང་བར་བྱས་ཟིན་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐུ་བོ་བློ་བཟང་པདྨ་བོད་ལྗོངས་ཕན་བདེའི་རྩ་ལག་ཏུ་ཉེ་བར་གསལ་བའི་སླད་དུ་དབུགས་དབྱུང་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་ཁྱིམ་སྟོང་ལྷག་ལ་རང་གིར་སྤྱོད་པའི་རྗེ་བོར་མངའ་གསོལ་ཏེ་ཡུལ་བསྐོར་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་དེར་རྒོལ་བའི་སྡེ་ཆེན་པོ་ནི་ཚར་བཅད། ལོག་པའི་གཡང་སར་འཕྱན་པ་ལས་ལྡོག་ནས་ལེཊ་པའི་ལམ་བཟང་པོར་ནི་བཀོད། དྲི་མ་མེད་པའི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་ནི་བྱས། བརྣག་པར་དཀའ་བའི་མྱ་ངན་གྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ཕན་བདེའི་དགའ་སྟོན་ལ་ནི་སྦྱར། དེ་ལྟར་འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་དགེ་མཚན་མ་ལུས་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་སོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ལ་ཐཊ་ཞེས་པ་ནི་ལ་དྭགས་རང་ཡིན་ལ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐུ་བོ་ཞེས་པ་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་ཡིན་སྙམ། ད་དུང་བསྐོར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བསམ་བཞིན་དུ་གནའ་བོའི་བརྡ་ཆད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པ་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་བསྒྲགས་པ་དེ་རེད། ད་དུང་དཔེར་ན། “བསྐོར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་འཁོར་མངའ་རིས་དང་བཅས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་དཔུང་ཤེད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ལྷ་འབངས་སུ་ཕུལ།” ཞེས་པ་ལས་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་མི་ཟེར་བར། བསྐོར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་འཁོར་མངའ་རིས་དང་བཅས་པ་ཟེར་དགོས་དོན་ནི་སླར་ཡང་གནའ་བོའི་བརྡ་ཆད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པ་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་བསྒྲགས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་（1760——1864）ལྟར་ན། “བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཆོས་འབྱུང་སོགས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་བཞེད་སྲོལ་ཁུངས་དག་དུ་མའི་ནང་དུའང་། རུ་ཐོག་གངས་ཀྱིས་སྐོར། སྤུ་ཧྲེང་ནགས་ཀྱིས་སྐོར། གུ་གེ་གཡའ་ཡིས་སྐོར་བས་སྟོད་ཀྱི་སྐོར་གསུམ།” ཞེས་བརྗོད་པ་ལས། ཐ་ན་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྐོར་ཡིག་ལ་སྔོན་འཇུག་བ་ཙམ་ཡང་མི་འཇོག་པར། ཐད་ཀར་དུ་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་བཞེད་སྲོལ་ཁུངས་དག་ཡིན་ཞེས་ལབ་པ་ནི། མི་རིགས་ཤིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དེ་སྐབས་ཐོག་གི་དགོས་མཁོ་ལྟར་གསར་དུ་བཅའ་འདོད་དང་། ས་བོན་སྔ་མ་ཞིག་མི་ཐོག་འདིའི་སྟེང་དུ་འབྲས་བུ་སྨིན་ཏེ། གནའ་བོའི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྡ་ཆད་ཅིག་གི་གོ་དོན་ལ་ཆག་གྲུམ་ཤོར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞུའོ། །\nགོང་གི་ལ་དྭགས་ཀྱིས་གུ་གེར་དམག་བརྒྱབ་པ་ལ་སྡེ་བ་གཞུང་གི་བཤད་ཚུལ་དེ་དང་། 《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》ཀྱི་བཤད་ཚུལ། ད་དུང་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཚན་རིག་པས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་འབྲས་སོགས་ཕན་ཚུན་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་མོད། ལ་ལ་ཞིག་ཕན་ཚུན་ཁ་གསབ་ཏུའང་འགྲོ་སྙམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། 《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》སུ། རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་“སྐུ་ན་གཞོན་ནུ་ལ། གུ་གེ་ཕྱི་འབྲོག་ལ་དམག་མཛད་ནས། ཏི་སིའི་བྱང་རྒྱབ་ཚུན་ཆོད་ལ་བརྒྱབ། རྟ་གཡག ར། ལུག་ལ་སོགས་པ་ས་གཞི་བཀང་ནས་ཁྱོངས། དེའི་རྟིང་གུ་གེ་ནང་ལ་དམག་མཛད་ནས། ཤ་ཝང་དང་། ཞ་ཡེ（ཞ་ཡས）གཉིས་（དེ་）མར་ཇག་ལ་བཏང་ནས། ལ་དྭགས་ཐམས་ཅད་གཡག་ལུག་གིས་ཁེངས། རུ་ཤོད་བདག་མོ་སྐལ་བཟང་སྒྲོལ་མ་རྒྱལ་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས།” ཞེས་པ་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གུ་གེ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཕམ་པར་བརྒྱབ་པ་དང་། “གུ་གེ་ལ་དམག་བརྒྱབ་ནས། ཇོ་བོ་བདག་པོ་ཕབ་ནས། གུ་གེ་རྩ་བྲང་（ཧྲངས་）དང་ལོས་ལོང་ཕྱག་ཏུ་བཞེས། རུ་ཐོག་གི་ཨང་པ་ཡང་ཕབ་ནས། རུ་ཐོག་ཡང་ཕྱག་ཏུ་བཞེས། དབུས་གཙང་ལ་དམག་མཛད་ནས། ཤི་རི་དང་ཀྱར་ཀྱར་སྨར་ཆག་ལ་བཏང་ནས། དབུས་གཙང་གི་རྒྱལ་པོ་སྡེ་པ་གཙང་པས་གསེར་དངུལ་ཇ་སོགས་པ་དྲེའུའི་སྒལ་མང་པོ་ཕུལ་བ་ལ། ཐུགས་མགུ་ནས་ལ་དྭགས་ཀྱི་དམག་དང་བཅས་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱི། ལྷོ་མོ་སྡང་（ལྷོ་མོན་ཐང་）[གློ་སྨན་ཐང་]མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག བུ་རང་（པུ་ཧྲངས་）གུ་གེ་ཟངས་དཀར་སྤྱི་ཏི་བུ་རིག་ཡན་ཆོད། ཤར་གྱི་མར་ཡུམ་ལ་མན་ཆོད། རུ་ཐོག་དང་གསེར་ཁ་ཕན་ཆོད་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་ནས། ལ་དྭགས་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཡིན།” ཞེས་པ་ལས་གོང་གི་ལ་དྭགས་ཀྱིས་གུ་གེར་དམག་རྒྱག་དུས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་རིང་མིན་པ་དང་། དེ་སྔོན་གྱི་གཙང་པ་རྒྱལ་པོའི་རིང་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་ནས་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》སུ་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་“དེའི་སྲས་བདེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱལ་སར་ཕེབས། དེ་སྐབས་སུ། ལྷོ་འབྲུག་པ་དང་བོད་འཁྲུགས་པར། ལྷོ་འབྲུག་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་དབུ་ལྷ་（བླ་）ཡིན་པར། དེའི་རྒྱབ་ཙ（རྩ་）བྱ་བར་བོད་ལ་ཡི་གེ་བཏང་པས། བོད་པས་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་པར། རྒྱལ་པོ་དེའི་དཔུང་སྔོན་དུ་འདིར་འབྱུང་ན། མིང་དང་མཐུན་པར། སྡེ་བརླགས་འགྲོ་བས། དེས་ཀྱང་སྔོན་དུ་དམག་སྟེགས་（བཏེགས་）དགོས་ཀྱི་གྲོས་འཆམས། སོག་པོ་དགའ་ལྡན་གྱི་གྲ་[གྲྭ]པ། མིང་ལ་ཚེ་དབང་ཟེར་བ་དེ། རྩིས་སུ་བབ[བབས]། གྲ་[གྲྭ]ལོག་བྱས་ནས། སོག་པོའི་རིགས་དང་། དམག་རྡོས་[གདོས]ཆེ་བ་བཅས་ཡོང་པའི། ཐོག་མར་ཞྭ་དམར་ལྡིང་དུ་འཐབ་པའི། རིམ་པ་བཞིན་སོག་དམག་པ་སྒོ་ཐུག་བསླེབས། དེ་སྐབས། རྒྱལ་པོ་གཏིང་སྒང་མཁར་དུ་བཞུགས། ལ་དྭགས་དམག་དཔོན་འདེད་དམག་ཁ་ཤས་བ་མགོའི་（སྒོའི་）མཁར་བཟུང་། ལོ་ངོ་གསུམ་འཐབ་ཀྱང་། སོག་དམག་མ་ལོག་པར། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་ཡིས་ཁ་ཆུལ་ན་ཝཱབ་ལ་ཕོ་ཉ་བཏང་པར། དེ་ནས་དཔུང་དམག་གཡོར་[གཡེར]ཆེ་བ་ཐོན་ནས། བ་མགོའི་（སྒོའི་）བྱ་རྒྱལ་ཐང་དུ་འཐབ་པས། བོད་དམག་རྣམས་ཤོར། ཁྲབ་དང་མདའ་གཞུ་མང་པོ་ལུས། དཔེ་ཐུབ་ཐུག་རིམ་གྱིས་བཅག་པས། སོག་དམག་རྣམས་ཤོར་ནས། བཀྲ་ཤིས་སྒང་དུ་སླེབས། དེར་མཁར་བཅས། མཐའ་ལྕགས་རི་བཅས། ཆུ་ཡིས་མཐའ་ནས་བསྐོར། ནང་དུ་དམག་གིས་མི་ཚུགས་པར་བྱས་དེར་བསྡད། དེ་ནས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་དཔུང་དང་བཅས་པའི། ད་དུང་དམག་འབྱུང་བའི་དོགས་པའི། སྡེ་པ་གཞུང་ནས་འབྲུག་པ་མི་ཕམ་དབང་པོ་ལ། བཟང་སྒྲིག་པར་ཕེབས་དགོས་པའི་བཀའ་བཞིན། འབྲུག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཏིང་སྒང་ཐུག་ཕེབས། དེ་མཉམ། གཞན་ཡང་བོད་པའི་ཕོ་ཉ་སོགས་བྱུང་ནས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱི་དབུ་བླ་རྩ་བའི་བླ་མ་སྐྱོད་ཤེས། ཁོང་གཉིས་ཀ་ཅི་གསུངས་གྱེན་ཟློག་མ་མཛད་པ། ཐོག་མར་ཉི་མ་མགོན་གྱི་སྲས་སོ་སོ་ལ་ཡུལ་ཁང་གནང་བ་ལྟར། ཆ་བཞག བོད་ནང་པ་དང་། ཁ་ཆུལ་ཕྱི་པ་སོགས་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་སོ་སོར། དགྲ་ཡིན་པས། ས་མཚམས་སུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་མ་བདེ་ན། བོད་མི་བདེ་བ། བོད་པའི་ཡིད་ལ་དགོངས་ནས་ད་བར་ཅི་ལྟར་སོང་ཀྱང་[ཡང་]། ཐལ་ཚར། རྗེས་སུ་ཕྱི་ནང་གི་ས་མཚམས་སྲུང་བར། རྒྱལ་པོ་རང་གིས་གན་（འགན་）ལེན་མཛད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ནས། མཐའ་དམག་མི་འཐེན་པའི་ཐབས་སུ་（བྱེད་དགོས）། ཁ་ཆུལ་དགོས་བྱེད། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ལེ་ན་སོགས། ཡུལ་གཞན་ལ་འཚོང་མི་ཆོག་པ་དང་། ལེ་རིན་ཡང་ཆེ་རལ་ཉག་བརྒྱད་ཅུ་ལ་དངུལ་མར་ཟོག་གཉིས་རེ་གཏང་རྒྱུ་དང་། ལེ་རིན་ཆེ་རལ་ཉག་རབ་ལ་རིན་དངུལ་གཅིག་རེ་གཏང་རྒྱུ། ཏོང་（རོང་）བའི་ཉག་ལ་བྱང་པས་འཆང་མི་ཆོག བྱང་པའི་ལེ་ན་（ལ་）ས་རྡོ་ཆུ་སོགས་འདུག་ཟེར་ལོ་མེད་པ་དང་། རུ་ཐོག་རང་ལ་མཁར་འཚོང་པ་མ་གཏོགས། འགྲོ་མི་ཆོག་པ་བྱས། ལེ་ན་རྣམས། ཁ་ཆེ་（ཚོ་）འཚོང་པ་མི་བཞི་དཔེ་ཐུབ་ཏུ་བསྡད་ནས། ཀ་（ཤི་）མིར་ཁ་ཆེ་དང་མཉམ་འཚོང་བྱས། ཁ་ཆུལ་འགྲོ་རྒྱུ་བྱ་བ་མ་གཏོགས། ཁ་ཆུལ་བྱང་ཐང་ལ་འགྲོ་མི་ཆོག བྱང་ཐང་འགྲོ་བའི་ལ་དྭགས་ཁ་ཆེ་ཡིས། ཁ་ཆུལ་ལ་རང་ལེ་ན་འཁུར་ཏེ། འགྲོ་མི་ཆོག མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བཞིན། མི་ཕམ་དབང་པོའི་བཀའ་ལས། ལྷ་སར་མཆོད་མེ་དང་སྨོན་ལམ་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ན། མིན་སེར་（སྨོན་ཚེར་）[མོན་སེར]གངས་མཚོ་ལ། ལ་དྭགས་པས་དཀར་མེ་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་རྒྱུ་དང་། ས་ཕུད་དུ་རྒྱལ་པོ་རང་གིས་བདག་མཛད། དེ་མིན་པར། མཚམས་བདེ་མཆོག་ལྷ་རི་ཆུ་ནས་བྱས། བོད་ནས་གཞུང་འཚོང་ཁལ་མ་ཉིས་བརྒྱའི་ཇ་དང་བཅས་ཡོང་རྒྱུ་དང་། ཇ་བག་གྲུ་བཞི་འདི་ལ་དྭགས་ལ་མ་གཏོགས། གཞན་ལ་གཏོང་མི་ཆོག གཞུང་འཚོང་ལོ་ལྟར་མ་ཡོང་ཚེ། སྔོན་གྱི་ཆད་དོན་ལ་མི་གནས་པ་བྱས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་བོད་དུ་ལོ་ཕྱག་སྐྱབས་འཇུག་ཕུལ་རྒྱུ། ལ་དྭགས་ནས་བོད་ལ་རྟེན་དང་བཅས་ལོ་གསུམ་བར་དུ་གཏོང་དགོས། བླ་ཁག་སོགས་ལ་རྒྱས་བསྡུས་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་། བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ལ། གསེར་ཐུར་ཞོ་བཅུ། ཐུར་ཞོ་དོ་（ཏོ་ལ་༡༠）། དྲི་བཟང་（གུར་གུམ་）སྲང་བཅུ། ཧོར་ཟོག་འབུབ་（ཡུག་）དྲུག བབ་སྟ་འབུབ་གཅིག་ཕུལ་ནས། སྡོད་རིང་བར། ཕོགས་ཐོབ་དང་། ལམ་ཐོག་དོས་ཁལ་གཉིས་བརྒྱ། རྟ་ཞོན་ཉེར་ལྔ། རྟ་ཐབ་འོག་བཅུ། རྟ་འུལ་བཅོ་ལྔ། བཞོན་པ་བཅུ། རྟ་ཐབ་ཡོང་མི་གསུམ། དེར་རྟ་ལ་ཁ་རྩྭ་བཀག་མེད། འབྲོག་སྡེ་འགོ་ཕིབ་༡། བཞུགས་ཐབ་མཛོད་བཅས་ལ་གུར། རྟ་ཁལ་རྣམས་རྟ་ཟམ་རྟ་རྫམ་ཐོག་དང་། ཟོང་སྐྱེལ་ཕར་ཕྱིར་དང་། ལོ་ཕྱག་རེ་དང་། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་རེ་མི་ཕམ་དབང་པོར་བསླེབ་རྒྱུ་བྱས། མི་ཕམ་དབང་པོའི་བཀའ་བཞིན་མ་ཞུས་ཀྱང་། སྡེ་པ་གཞུང་ནས་མི་ཕམ་དབང་པོ་ལ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཚབ། བོད་ནས་རྫོང་ཁག་གསུམ་སྩལ་ཚེ། མངའ་རིས་ལ་སྙད་མེད་ཞུས་པས། སྡེ་པ་གཞུང་ནས་གཞིས་ཁ་གསུམ་མི་ཕམ་དབང་པོར་ཕུལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རུ་ཐོག་གུ་གེ་སོགས། ལྷ་སར་མཆོད་མེ་དང་། སྨོན་ལམ་མཐུན་རྐྱེན་དུ་སྦྱར་ནས། དེ་ནས་ཁ་ཆུལ་ན་ཝཱབ་དམག་དཔུང་ཀྱང་ཕྱིར་ལོག་བཏང་། ན་ཝཱབ་དང་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་གཉིས་མཛའ་བོའི་ཚུལ་བཟུང་ནས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་ལོ་གསུམ་བར་ལ་ཁ་ཆུལ་ལ་བུ་སྡེ་གཏོང་རྒྱུ་མཉམ། རྟ་ཁྲ་བོ་བཅོ་བརྒྱད། གླ་རྩི་ལྟེ་བ་བཅོ་བརྒྱད། གཡག་གི་རྔ་མ་བཅོ་བརྒྱད་（ལོ་རེ་ལ་དྲུག་）ཕུལ་རྒྱུ་བྱས། ཁ་ཆུལ་ནས་ན་གུ་ཤ་ཧར་དེ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་ཇ་གིར་དུ་བྱུང་བའི་ཁྲལ་འབྲས་སྒྱིག་ལྔ་བརྒྱ། （ལོ་ལྟར་འབྲས་སྒྱིག་གསུམ་བརྒྱ）ལོ་ལྟར་དུ་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་སོགས་བྱས་ནས། དུས་འབྲས་འདི་དག ལ་དྭགས་རྒྱལ་སྲིད་སིང་པ་ལ་ཡལ་དུས་སུ། མིན་པ་མེད་པ་（མ་）སོང་། འཇམ་བདེ་འཇག་ཏུ་གྱུར་ནས། རྒྱལ་པོའི་མཛད་དགོངས་བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་རྒྱལ་སྲིད་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་དེ་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་སྐབས། སོག་པོ་དགའ་ལྡན་ཚང་། བྱ་མིག་ཅན་གྱིས་དམག་དྲངས། རྒྱལ་པོ་བ་སྒོར་བཞུགས་ཤིང་། ཁ་ཆུལ་（གྱི་）དམག་དང་བཅས། སོག་པོ་（རྣམས་ལ་）བརྒྱབ་པས། སོག་བྲོས་ཐབས་སུ་སོང་། སླར་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་སྔར་བཞིན་དར་རྒྱས། དགེ་བདེའི་དཔལ་དམ་པར་གྱུར།” ཞེས་གསུངས་མོད། ལ་དྭགས་ཀྱིས་གུ་གེར་དམག་བརྒྱབ་པ་ལ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། སོག་བོད་དམག་གིས་ལ་དྭགས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་པ་གསང་ནས། ལྡོག་སྟེ་སོག་པོ་བརྒྱབ་པས། སོག་བྲོས་ཐབས་སུ་སོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་སྟེ། འདས་སོང་གི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་དུས་རང་ཕྱོགས་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྨད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས། སོག་དམག་གིས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་རྡོ་སེང་གེར་རྟ་བཏགས་པ་སོགས་མི་གསལ། ད་དུང་སོག་པོའི་དམག་དཔོན་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་སྐྱ་སར་མ་བབས་གོང་གི་དགོན་པའང་འཆུག་འདུག་མོད། ཆོས་ལུགས་ཕྱི་པ་ཡིན་པའི་པ་ཇབ་རྒྱལ་ཕྲན་དེའི་མིང་ལ་ཁ་ཆུལ་ན་ཝཱབ་ཟེར་བ་དང་། སྐབས་དེའི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་མིན་ལ་དེའི་སྲས་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ཡིན་པ། ལ་དྭགས་དང་ཁ་ཆུལ་ན་ཝཱབ། བོད་སྡེ་བ་གཞུང་གསུམ་བར་གྱི་ཆིངས་ཡིག་ལྟ་བུའི་ཚོང་དོན་དང་། དམག་དོན། འགྲིམ་འགྲིལ་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཆ་མི་དམན་པ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་། དེང་སང་གི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་ལྟར་ན། ལ་དྭགས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་གུ་གེ་ལ་དམག་བརྒྱབ་པ་དེར་ད་དུང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། 1985 ལོར། ཞི་ཨན་གྱི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གིས་གུ་གེ་ནས་ཕོར་ཊུ་གོའི་ཡི་གེའི་（葡萄牙文）གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དམ་པའི་གསུང་རབ（天主教圣经）ཅིག་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་འདྲ་འབག་ཅིག་རྙེད་པ་གཞི་བྱས། ཕོར་ཊུ་གོའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མཁན་ཨན་ཏུ་ལོས་ཏུ་（安德雷德）ཞེས་པའི་ཟིན་བྲིས་སུ། སྤྱི་ལོ་1624 ལོར། ཁོ་རང་ཤམ་བྷ་ལར་འབོད་པའི་གུ་གེ་བོད་ཀྱི་ས་ཆར་སོང་བ་དང་། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་ལྡེས་ཁོ་ལ་དགའ་བསུ་དཔེ་མེད་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ནི་གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་སྐོར་ལ་ཐུགས་མོས་ཡོད་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཁང་ཞིག་ཀྱང་གསར་དུ་བཞེངས་མོད། གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་སྤུན་མཆེད་དེ་མཐོ་ལྡིང་དགོན་པའི་བླ་མ་ཡིན་པས། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་ངོ་ལོག་པས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོར་དམག་བརྒྱག་དགོས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་བསྐུར། དེས་ན་འཕྲིན་ཡིག་འདི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་འདོད་ཐོག་ལ་བབས་པས། ལ་དྭགས་ཀྱི་དམག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གུ་གེར་ཐོན་ནས་རྩ་རང་གི་ཕོ་བྲང་བསྐོར། ཕོ་བྲང་གི་ས་བབས་ཧ་ཅང་བཙན་ལ་ལྐོག་ཏུ་ཟས་ཉར་ས་དང་ཆུ་ལེན་སའི་ཕུག་ལམ་སོགས་ཡོད་པས་རྫོང་མཁར་དེ་ཕབ་དཀའ་མོད། ལ་དྭགས་དམག་གིས་གུ་གེའི་བཙོན་མ་རྣམས་ལ་བཅར་རྡུང་གིས་རྡོ་འཁུར་ནས་ཡོང་སྟེ་རྡོ་མཁར་ཕོ་བྲང་དང་མཉམ་པ་ཞིག་བཟོས་ཐར། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ལ་དྭགས་ལ་མགོ་འཛུལ་བ་དང་། ལ་དྭགས་ཀྱིས་དེ་མུར་མི་ལོ་50 ལྷག་ལ་གུ་གེ་ས་ཆ་བཟུང་། མཐར་བོད་སོག་དམག་གིས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད། འདིའི་ལོ་ཚིགས་རྣམས་ཀྱང་གོང་གི་བཤད་ཚུལ་གཞན་གཉིས་དང་ཡ་མཚན་ཐོད་ཐུག\nདེས་ན་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་འགོར་རྗེས་ཀྱི་ཁ་སང་དེ་རིང་ནི། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་པ་མེས་རྒྱལ་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་སུམ་ཆའི་གཅིག་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད། དེང་སང་གི་ས་ཁྲ་ལ་བལྟས་ན། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ན་སྒར་རྫོང་དང་། སྤུ་རང་། རྩ་མདའ། རུ་ཐོག དགེ་རྒྱས། སྒེར་རྩེ། མཚོ་ཆེན། བཅས་ཀྱི་རྫོང་ཁག་7 ཡོད། དེ་དག་ལ་ས་བབས་ཀྱིས་སྐོར་གསུམ་དང་འབྲེལ་ཏེ་བཤད་ན་རུ་ཐོག་གཅིག་བུ་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། གཞན་ཚང་མ་སྤུ་རང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཁོ་ན་དེའི་མངའ་ཁོངས་ཙམ་ཡང་མི་ལོངས་ཏེ། དཔེར་ན་སྤུ་རང་རྒྱལ་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པའི་ཡ་རྩེ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་བབས་རྣམས་བལ་བོའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་དོལ་པོ་དང་དེའི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སོང་ཚར་འདུག རྒན་པ་སངས་དབང་འདུས་ལ་བཀའ་འདྲི་བྱས་པར། ཡ་རྩེ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་དེ་ “དེང་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད། བོད་སྐད་ལ་འཇུམ་ལང་ཟེར། རྒྱ་ནག་སྐད་ལ་久木拉ཟེར།” ཞེས་གསུངས། ལ་ལས་འཇུམ་ལང་ཞེས་པ་འཛུམ་ལང་ཞེས་ཀྱང་འབྲི།\nའོ་ན་དེང་སང་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་（巴控克什米尔）དང་རྒྱ་གར་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་（印控克什米尔）ཞེས་པ་གཉིས་ན་དོན་གྱིས་བོད་རང་གི་ས་ཆ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་གནའ་བོའི་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ལས་ཕལ་ཆེར་སྐོར་གཉིས་ལོངས་པ་ཙམ་ཡོད་དེ། པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དང་ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད་གཉིས་འབྲེལ་མཚམས་དང་། སེང་གེ་ཁ་འབབ་དེ་ས་བབས་མཐོ་ཚད་སྨི་2568 ནས་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ས་བབས་མཐོ་ཚད་སྨི་906 ལ་འབབ་པའི་བར་དུ་ཆགས་ཡོད། ས་ཆ་དེ་ན་གནའ་བོའི་བྲུ་ཤ་དང་སྦལ་ཏི་གཉིས་ཀྱི་ས་ཡོད་མོད་དེང་སང་མིང་ལ་གིའོ་གེ་ཐུ་（吉尔吉特）དང་སྦལ་ཏི་སི་ཐན་（巴尔蒂斯坦）ཟེར། རྫོང་རིམ་པའི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་གཉིས་ཏེ་Gilgit ཞེས་པ་དང་Skardu གཉིས་སུ་ཆགས་ཡོད། འདི་གཉིས་ཀྱི་ས་བབས་ཆེ་ཆུང་ནི་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་72,496 དང་2006 ལོའི་མི་གྲངས་ནི་ 1,126,542 ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་བྲུ་ཤ་དང་སྦལ་ཏི་གཉིས་ཀ་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་དུས་མིང་ལ་བྲུ་ཤ་ཆེན་པོ་（大勃律）ཞེས་འབོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཁ་སོ་སོར་སོང་དུས་བྲུ་ཤ་རང་ལ་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་（小勃律）ཞེས་འབོད། འཇར་པན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་གིས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཁ་ཁ་སོ་སོར་སོང་དུས་སྤྱི་ལོ་720 ནས་722 བར་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། སྦལ་ཏི་སི་ཐན་ནས་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་མཚམས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གི་རི་མཐོ་ཨང་གཉིས་པ་ཆེ་མགོ་རིའམ་ཇོ་བོ་གངས་རི་（乔戈里峰）དང་ཐག་ཉེ། ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ལྟར་ན། པ་ཀི་སི་ཐེན་གྱི་སྦལ་ཏི་ན་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ཡས་མས་ཡོད་སྐད་དང་70% བོད་སྐད་བཤད་མོད། མང་ཕྱོགས་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མོས་བྱེད།\nདེ་ནས་རྒྱ་གར་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་ནི་སྦལ་ཏིའི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དང་རུ་ཐོག་རྫོང་གི་སྡེ་མཆོག་གི་བར་ན་ཡོད་དེ། སེང་གེ་ཁ་འབབ་དེ་ས་བབས་མཐོ་ཚད་སྨི་4160 ནས་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ས་བབས་མཐོ་ཚད་སྨི་2568 ལ་འབབ་པའི་ཉིན་སྲིབ་ཏུ་ཆགས་ཡོད། གནས་འདི་རུ་ལ་དྭགས་དང་། ཟངས་དཀར། སྦི་ཏི་བཅས་པ་བྱང་ནས་ལྷོ་རུ་ཆགས་ཏེ། སྤང་གོང་མཚོ་ཡི་མང་ཕྱོགས་རུ་ཐོག་རྫོང་དང་། བཞི་ཆའི་གཅིག་ཙམ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ལ་དྭགས་ས་ན་ཡོད། འདི་རྣམས་ཀྱི་ས་བབས་ཆེ་ཆུང་ནི་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ 101,387 དང་2001 ལོའི་མི་གྲངས་ནི་ 10060，000 ཡིན། གཞན་ཡང་གོོ་གོལ་ས་རིས་ནང་བལྟས་ན་ལ་དྭགས་སླེ་ན་གནའ་བོའི་མཆོད་རྟེན་བརྗིད་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཚད། དེང་རབས་ཀྱི་གནམ་གྲུ་ཐང་ཡང་ཡོད། ཟངས་དཀར་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྐར་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚོ་ཟུར་གསུམ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེའི་བྱང་འགྲམ་དུ་ཐུགས་རྗེ་དགོན་ཞེས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡོད། དགོན་པ་དེའི་རྒྱབ་རིའི་སྲིབ་ན་སེང་གེ་ཁ་འབབ་དེ་ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་བཞུར་གྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཏག་ཏག་ཏུ་ཆུའི་ཕར་ཁའི་ཉིན་ཕྱོགས་སུ་སྡེ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པའི་མིང་ལ་ཀེ་སར་（Kesar）ཞེས་བཏགས་ཡོད། ལ་དྭགས་གཤམ་ཡུལ་གྱིས་གེ་སར་ལ་ཀེ་སར་ཞེས་འབྲི་དཔེ། དེ་ནས་སྐར་མཚོ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་30 ཡས་མས་སུ་ད་དུང་མཚོ་མོ་རིལ་རིལ་（Tsomoriri）ཞེས་པའི་མཚོ་ནར་ནར་ཅུང་ཟད་ཆེ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེའི་ནུབ་བྱང་གི་མཚོ་འགྲམ་དུ་དཀར་རྫོགས་དགོན་ཞེས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ནས་སྦི་ཏི་ས་ཆ་ན་ལྡན་མཁར་དགོན་ཞེས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱིས། ལ་དྭགས་དང་། ཟངས་དཀར། སྦི་ཏི་སོགས་ནི་ད་དུང་བོད་རྣལ་མ་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ལྟར་ན། ལ་དྭགས་ན་བོད་པ་འབུམ་གཉིས་དང་ཁྲི་བདུན་ལྷག་ཡོད་སྐད། དེ་བཞིན་དུ་ཟངས་དཀར་དང་། སྦི་ཏི་སོགས་བསྡོམས་ནའང་ལ་དྭགས་ལས་མི་མང་ན་མི་ཉུང་སྙམ།\nདེ་བཞིན་དུ། པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་ཞེས་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་ཞེས་འབོད་སྟངས་འདིའང་འགྲིག་མེད་དེ། དོན་གྱིས་ཀསྨིར་ཞེས་པ་ནི། “ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ། ཀསྨིར་ཞེས་པའི་མིང་འདིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེས་ནུབ་མཐའི་ལུང་བ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་བསྟན་པ་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་དེང་སང་ཀསྨིར་ཞེས་པའི་མིང་འདིས་ཀསྨིར་ལུང་གཞུང་དང་། ཇམ་མུ། ཕོན་ཆི། གིའོ་གེ་ཐུ། ཕི་ལོའུ་ཊི་སི་ཐན། ལ་དྭགས་དང་བཅས་པའི་ས་ཁུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཚོགས་སྤྱི་ལ་སྟོན་གྱིན་ཡོད། འདིའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཀསྨིར་ལུང་གཞུང་ནི་ས་བབས་དམའ་ཞིང་། ཞིང་ས་གཤིན་པོ། ད་དུང་རི་མང་པོས་བསྐོར་བ། ཆུ་བོ་ཕན་ཚུན་རྐྱ་འཐབ་པ། མཛེས་ལྗོངས་རི་མོ་བཞིན་བཀྲ་བ། དམངས་སྲོལ་ཁྱད་མཚར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ས་ཁུལ་འདིའི་མི་གྲངས་ཀྱི་རྫོང་ཆེས་མཐུག་སའང་ཡིན་ཏེ། མང་ཆེ་བ་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་པ་རེད། ཇམ་མུ་ས་ཁུལ་གྱི་སྡོད་དམངས་མང་ཆེ་བ་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་པ་རེད། ལ་དྭགས་ཀྱི་སྡོད་དམངས་ནི་རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་གྱི་སྟེང་ནས་བལྟས་ན་བོད་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་གོ །ད་ལྟའི་ཀསྨིར་གྱི་ས་བབས་ཕྱེད་ཀ་ཟིན་པའི་ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་ནི། གཙོ་བོ་བོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ཀྱིས། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་དང་། བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་། རྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་བཅས་ཀྱིས་སོ་སོར་དབང་བསྒྱུར་བས། ད་ལྟའི་བར་དུ་བདག་དབང་འཛིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གང་ཡིན་པར་རྩོད་གླེང་ཡོད། ད་ལྟའི་ལ་དྭགས་ས་ཆ་ནི་ཀསྨིར་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བབས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་ལ། སྡོད་དམངས་ཕལ་ཆེ་བ་བོད་རིགས་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གློག་བརྙན་ཕབ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ལ་དྭགས་ལ་ཡོང་ནས་ཕྱི་ལྗོངས་ལེན་པའང་ཡོད། སི་ལི་ན་གར་ནི་དབྱིན་ཇུས་རྒྱ་གར་ལ་དབང་བསྒྱུར་དུས་ཀསྨིར་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་གཞུང་ལྟེ་གནས་ཡིན། ས་བབས་མཐོ་ཚད་སྨི་1600 རེད། ས་ཁུལ་འདིའི་མཚོ་ཆེན་ཝུ་ར་ཞེས་པའི་འགྲམ་དུ་ཆགས་ཏེ། དབྱར་ཚད་པ་འགོག་པའི་ས་གནས་མཆོག་ཏུ་བརྩི། ས་གནས་འདི་ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལྟེ་བའང་རེད།” དེས་ན་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་ལ། རང་དབང་གི་ཀསྨིར་དང་། གིའོ་གེ་ཐུ། སྦལ་ཏི་བཅས་པ་ཞེས་འབོད་དགོས་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ཀསྨིར་ལ། ཇམ་མུ་དང་། ལ་དྭགས། ཟངས་དཀར། སྦི་ཏི་བཅས་པ་ཞེས་བོས་ན་ཅུང་ཟད་འཐུས་ཚང་བར་སྙམ།\nསྤྱིར་ས་མིང་གི་འགྱུར་བ་ནི་ས་བབས་དངོས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བ་མང་ཡང་། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་གི་ནང་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ཏེ། ས་བབས་དེའི་ས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། ས་མིང་ནི་གཉུག་སྡོད་ཀྱི་མི་ཕན་ཚུན་བར་དང་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་དང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་འབྲེལ་འདྲིས་ལས་བྱུང་སྟེ་གོམས་སྲོལ་དུ་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ས་མིང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་མིང་སོ་མར་འགྱུར་བ་ཞིག་མིན། འོན་ཀྱང་། ས་མིང་ཕལ་ཆེར་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ར་ས་ཞེས་པ་ལྷ་ས་ལ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་རུང་། ལ་ལ་དེ་ལྟ་མིན། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཞན་པའི་དབང་གིས་འགྱུར་བའང་ཡོད། “ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས། སྲིད་གཞུང་ནས་བཀའ་ཕབ་སྟེ་ས་མིང་བརྗེ་བ་ནི་དེང་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ནའང་ཡོད་དེ། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་ཨང་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ། ཨེ་ཞིས་ཡ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀ ལཱ་ཏིན་མེ་གླིང་བཅས་ཀྱི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་རྣམས་རང་བཙན་བྱས་རྗེས། དེ་སྔའི་མི་སེར་སྤེལ་མཁན་གྱིས་བཏགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་རྣམས་དོར་ཏེ། རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེས་རྒྱལ་ཁབ་གསར་བ་ལ་མིང་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཨེ་ཞིས་ཡའི་ཞིས་ལན་（锡兰）ཟེར་བ་སིངྒྷལ་（斯里兰卡）ཞེས་བཅོས་པ་དང་། ཤར་པཱ་ཀི་སི་ཐན་（东巴基斯坦）ཞེས་པ་བྷང་ག་ལ་（孟加拉）ཞེས་སུ་བཅོས།” པ་ལྟར། ས་མིང་གི་ཁུངས་དེད་ནས་ས་མིང་གི་འགྱུར་ལྡོག་ངེས་ན། ནམ་ཞིག་མེས་རྒྱལ་ཆེན་མོ་ལ་སྟོབས་དང་ཐབས་ཤེས་འཛོམས་ཏེ། རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་འཐབ་ཇུས་（一带一路战略）ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ན། སླར་ཡང་རང་ས་རང་ཡུལ་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། “1963 ལོར། པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་ཀསྨིར་གྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་སྟེ། ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་ས་ཁུལ་དེ་ཀྲུང་གོར་མངའ་དབང་ཕུལ་བ་ནི་ཀྲུང་པཱ་བར་གྱི་སྲིད་གཞུང་གིས་འདུན་མ་བསྡུས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཨག་སའི་ཅིན་ས་ཁུལ་（ཞིན་ཅང་ཞིང་ཆེན་ཧོ་ཐོན་རྫོང་ཁོངས་སུ་གཏོགས།）དང་ཀསྨིར་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ལ་མངའ་དབང་ཡོད་ཅེས་ལབ་པ་ནི་ཅལ་གཏམ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་ས་ཁུལ་ཞེས་པ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རི་མཐོ་ཨང་གཉིས་པ་ཇོ་བོ་གངས་རི་（乔戈里峰）ཡོད་ས་དེ་རེད། མིང་གཞན་དུ་ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་ཁྱམས་ར（喀喇昆仑走廊）འམ་ཁུ་ལི་ཆིན་ལུང་གཞུང་（克里青河谷）ཞེས་ཀྱང་འབོད། ཨག་སའི་ཅིན་ས་ཁུལ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་མིང་ལ་གླིང་གཞི་ཐང་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་པ་དང་། གླིང་གཞི་ཐང་དང་སྦལ་ཏི་བར་ན་སྡེ་བཟང་གཞུང་དང་། གླིང་གཞི་ཐང་དང་ལ་དྭགས་བར་ན་ཤ་མལ་ལུང་པ་སོགས་ཡོད་པའང་ཞུའོ། །\nཞར་ཞུང་དུ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་གེ་སར་སྒྲུང་གི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཞུས་ན། གེ་སར་སྒྲུང་དཔེ་སྔ་མ་གསུམ་དུ་ལྷ་ཕྲུག་གླིང་ལ་འཁྲུངས་པར་ཕ་ཡབ་གཉན་དང་། མ་ཡུམ་ཀླུ་ཞིག་མཁོ་བས། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕ་ཡབ་འབྲི་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་གི་གཉན་ཆེན་གེ་འཛོས་ཆོག་པ་དང་། མ་ཡུམ་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོའི་ནང་གི་ཀླུ་རྒྱལ་སྲས་མོ་ཡལ་ག་མཛེས་ལྡན་དེ་ཐབས་ཀྱིས་བསླངས་པས། ཕྱིས་སུ་མིང་ལ་འགོག་བཟའ་ལྷ་དཀར་ཐོགས། དེས་ན་གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་མ་ཡུམ་ཨ་མ་འགོག་བཟའ་ནི་མངའ་རིས་སྤུ་ཧྲེང་པ་ཡིན་ཞེ་ནའང་ཆོག གཞན་ཡང་གྲུ་གུ་གོ་རྫོང་གི་ནང་ན་གྲུ་དམག་རུ་ཐོག་བསྐོར་ནས་བོད་ལ་ཆས་པ་དང་། དེང་སང་ཡང་རུ་ཐོག་ན་གླིང་གི་དཔའ་ཐུལ་ཚོའི་མཁར་ཤུལ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་སྐད་དེ། “མངའ་རིས་རྒན་རབས་ཚོས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། དེ་དུས་ཁམས་ཕྱོགས་གླིང་ཡུལ་གྱི་དམག་དཔོན་ཆེན་པོ་སིང་༼སེང་༽ཆེན་ཡུལ་དེར་སླེབས་ནས་མོན་གྱི་མི་རིགས་ཕྱི་མཐར་འབུད་གཏོང་གིས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཡུལ་དེར་དར་འགོ་བརྩམས་པ་དང་གླིང་གི་སྲིད་དབང་སྒྲིག་གཞི་བཙུགས་ཡོད་པ་ནི། དེང་ཡང་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཚོས་སྤྱན་ལམ་ཡངས་པོར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གླང་ཆེན་གཙང་པོའི་དབུས་རྒྱུད་དུ་མཆིས་པའི་གླིང་ཆེན་བཅུ་གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་གནའ་ཤུལ་དང་། རུ་ཐོག་གི་བཤན་པའི་མཁར་ཤུལ། བྱང་རི་གཞི་དཔའ་མོ་ཨ་བདག་གི་མཁར་ཤུལ་བཅས་ཡིན་པར་གྲགས་ཀྱང་བརྟག་དཔྱད་ནན་ཏན་བྱ་དགོས་སྙམ། འོན་ཏེ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་ལས། དེ་དུས་（སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་སྟོད་ཡུལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་དུ་སླེབས་སྐབས）སུ་མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་གེ་སར་རྒྱུད་པས་འཛིན་ཞེས་པ་ལྟར་ན། གླིང་གེ་སར་རམ་གླིང་སིང་ཆེན་ཞེས་པའི་དམག་དཔོན་དང་དེའི་རྒྱུད་པས་བོད་ནུབ་ཁུལ་དུ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་སྐབས་ཤིག་བྱུང་བར་མངོན་པ་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་བཙུད་པའི་སྐབས་དེ་མིན་ནམ་སྙམ་ཡང་བརྟག་དགོས།” ཞེས་གསུངས་པ་ལས་སིང་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་གླིང་རྗེ་གེ་སར་ལ་གླིང་སེང་ཆེན་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། བཤན་པ་ནི་ཤན་པ་རྨེ་རུ་རྩེ། བྱང་རི་གཞི་དཔའ་མོ་ཨ་བདག་ནི་བྱང་རི་ཤི་དཔའ་མོ་ཨ་སྟག་ལྷ་མོ་རང་ཡིན་དགོས། དེ་ནས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་ནང་བཀོད་པའི་གེ་སར་སྐོར་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱིས་ “ལུག་གི་ལོ་ལ་རྩེ་ཤོ་རྒྱ་རི（རྩེ་ཐོ་རྒྱ་རི）རྩིགས་ནས། དམ་ལག་གི་གཞུང་རྣམས་ལ་ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བཏབ་དགོངས། མར་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མ་མཛད། དེའི་དུས་སུ་མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་གེ་སར་འགྱུད（བརྒྱུད）པས་འཛིན། སྨད་རྣམས་རང་དགའི་སིལ་བུར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །\nསྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ན་གེ་སར་སྒྲུང་དཔེ་མང་པོ་མེད་མོད། གཅིག་ཡོད་པ་ལ་དྭགས་གཤམ་ཡུལ་གྱི་ཀེ་སར་སྒྲུང་ཞེས་པ་དེའང་ཁྲི་གའི་ལེའུ་མ་དང་འདྲ་བར། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གེ་སར་སྒྲུང་གི་དཔེ་རྙིང་གི་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་སོགས་མི་ཚང་། འོན་ཀྱང་། མངའ་རིས་འདི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གེ་སར་སྒྲུང་གི་དཔེ་རྙིང་གི་བརྗོད་བྱ་ཏག་ཏག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྟག་གཟིག་ནོར་རྫོང་དང་སྟག་གཟིག་ནོར་འགྱེད་ཀྱི་ཤིང་པར། ཁ་ཆེ་གཡུ་རྫོང་གི་ཤིང་པར། ཞང་ཞུང་མུ་ཏིག་རྫོང་དང་། གྲུ་གུ་གོ་རྫོང་། བྷེ་ར་ར་རྫོང་། མི་ནུབ་དར་རྫོང་། མཱ་ལ་ཡ་སྨན་རྫོང་། གངས་རི་ཤེལ་རྫོང་། སུམ་པ་མཛོ་རྫོང་། བཅས་པའི་ལག་བྲིས་མ་དག་གི་བརྗོད་བྱ་ཕལ་ཆེར་མངའ་རིས་ས་ཆ་དང་མངའ་རིས་ལ་འདབས་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་ཁག་རྣམས་ཡིན་པས། གེ་སར་སྒྲུང་ལས་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་དེ་མངའ་རིས་ས་ཆ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཆོག་ཆོག་ཡིན།\nམདོར་ན། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་འདིའང་། བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ལས་དབུས་གཙང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས། སྨད་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་དང་འདྲ་བར། གེ་སར་སྒྲུང་གི་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །\nཀྲང་དབྱི་སུན། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། [Z].པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1998：683.“上区阿里三部。古代藏文典籍中分康青藏地方为上中下三区。上区阿里，中区前后藏，下区青康。阿里一带，自南至北，分为三部。南部阿里，在今普兰县至昂仁县一带；中部阿里，在今札达县一带；北部阿里，在今新藏交界西端与克什米尔接壤一代。元置纳里速古鲁孙元帅，直隶乌思藏纳里速古鲁孙等三路宣慰使司都元帅府。明置俄力思军民元帅府。”\nདོན་གྲུབ། སྐད་འཕྲིན། 2016.9.26.\nཔ་ཚབ་པ་སངས་དབང་འདུས། སྐད་འཕྲིན། 2016.9.21.\nདཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། [Z].པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986：187-188.\nདུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།[Z].པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2002：1764.\nཀྲང་དབྱི་སུན། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། [Z].པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1998：2779.“里域。新疆南部昆仑山以北和塔克拉玛干沙漠之间一带地区总名。包括和田、且末、民丰和若羌等地。特指和田、于田地区古名。一说为龟兹。这一带地区佛教曾经十分盛行。”\nཀྲང་དབྱི་སུན། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། [Z].པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1998：1905.“勃律。地在今新疆维吾尔自治区喀什以南，西藏阿里北部，与克什米尔接壤。”\nདུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།[Z].པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2002：1576.\nཀྲང་དབྱི་སུན། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། [Z].པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1998：203.\nལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987：42-43.\nབ་སྒོའི་འཇམ་དཔལ། སྐད་འཕྲིན། 2017.6.13.\nགུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006：22.\nནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན། བོད་སིལ་བུའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཤེལ་དཀར་ཕྲེང་བ། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1991：170-173.\nནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན། བོད་སིལ་བུའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཤེལ་དཀར་ཕྲེང་བ། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1991：174.\nགུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006：21.\nལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987：67-68.\nགུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006：65-66.\nརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་མོ། བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས། [M].པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988：78.\nཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ། མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད། [M].ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981：44.\nཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ། མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད། [M].ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981：47-48.\nབསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར། རྡོ་རིང་པཎྚི་ཏའི་རྣམ་ཐར། སྟོད་ཆ།[M].ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986：10.\nལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987：52.\nལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987：56.\nལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987：58-62.\nཔ་ཚབ་པ་སངས་དབང་འདུས། སྐད་འཕྲིན། 2017.4.9.\nགུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006：16.\nལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས། [M].ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987：42.


vikas | ESD | བོད་ཡིག། | Page 2\nམ་ཟིན། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགྱུར་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཀོ་ཤིཁ་རོའི་ཡིས། རྒྱ་གར་སྒེ་དབྱེ་གཉིས་པ་འགོ་འཛུགས་མ་བྱེད་གོང་སྲིད་བློན་ན་རེན་དར་མོ་དྷི་མཆོག་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ལ་གཏམ་བཤད་གནང་དོན། རྒྱ་གར་ལ་ཆར་...\nརྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གིས་ TikTokདང་། Helo WeChat སྐད་འཕྲིན་ཚུད་པའི་ལག་ཐོག...\nརྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་བདག་དབང་དང་ཆ་ཚང་རང་བཞིན་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་ལམ་སྲུང་བའི་ཆེད་དུ་ལག་ཐོ་ཁ་པར་གྱི་སྒུལ་བདེའི་ཉེར་སྤྱོད་...\nད་བར་རྒྱ་གར་ནང་མི་འབུམ་ 3.21 ལྷག་ཙམ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཁྲོད་ནས་དྲག་སྐྱེ...\nརྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གིས་རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་བཤད་རྒྱུར། ད་ལྟའི་བར་དུ།རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཁྱོན་བསྡོམས་ 3, 21,723 ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འགོས་ཡོད་པའི་མི་དེ་དྲག་སྐྱེས་བྱུང་བ་རེད།འདས་ཟིན་པའི་ཆུ་ཚོད་ཉེར་བཞིའི་ནང་མི་ 12,0...\nJammu དང་ Kashmir དབུས་གཞུང་ཐད་གཏོགས་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་དམག་དཔུང་གིས་མདང་དགོང་ Kashmir བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ Kupwara ཁུལ་Tangdhar ཚོད་འཛིན་ལམ་ཐིག་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་གར་གྱི་གཡུལ་སར་དོན་མེད་དུ་མ...\nརྒྱ་གར་གྱིས་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་་བློན་ཆེན་གྱི་ Karachi འཇིགས་སྐུལ...\nརྒྱ་གར་གྱིས་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་བློན་ཆེན་གྱིས་ Karachi དུ་འཇིགས་སྐུལ་འཇབ་རྒོལ་ལ་དཔྱད་གཏམ་སྤེལ་བ་དང་ལེན་མ་བྱས་པ་མ་ཟད་དེ་ནི་ཁུངས་མེད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷ...\nཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ (Harsh VardhanShringla）དང་ཧྥ་རན་སིའི་ཡོ་རོབ་དང་ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ ་ François Delattre རེས་གཟའ་ཟླ་བར་བརྙན་འཕྲིན་གྲོས་ཚོགས་བརྒྱུད་དེ་ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་རིམ་པའི་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་རེ...\nDhaka ཉེ་འགྲམ་དུ་ Buriganga ཆུར་གྲུ་གཟིངས་ཤིག་ནུབ་ནས་མི་ 28 རྐྱེན་ལམ་ད...\nགནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན།. གཟའ་ཟླ་བའི་སྔ་དྲོར།. གྲུ་གཟིངས་ཤིག་ Dhaka ནང་གི་ Shyambazar ས་ཁུལ་ཉེ་འགྲམ་གྱི་Buriganga ཆུ་ནང་དུ་ནུབ་པས་ཉུང་མཐར་ཡང་མི་28རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བ་རེད། གཞུང་ཕྱོགས་གསར་འགྱུར་ཁང་ BSSཡི...


མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༠༤༢༠༢༠༠༨༣༤)\tའབྲི་མཁན། གངས་དཀར་སེམས། ༠༤༢༠༢༠༠༦༢༡\nང་བོད་པ་ཡིན། མ་འོང་པར་ང་ཨོ་གླིང་བ་ཞིག་ཆག་གི་རེད། ང་འདིར་སླེབས་ནས་ལོ་གསུམ་ལྷག་སོང་། ང་འདིར་སྡོད་པ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་ཡོད་ལ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ངས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་ལེགས་གསོལ་ཞུ་འོས། ང་མཚོ་འགྲམ་དང་བྱ་ཚོགས། ལྕང་མ་དང་མེ་ཏོག སྤང་ཐང་དང་སྲོག་ཆགས་སོགས་ལའང་དགའ་པོ་ཡོད། ངས་ད་དུང་འདིར་གནས་པའི་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སེམས་འཁུར་ཡང་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nརྒྱུན་གཏན་ཉིན་ལྟར་ཞོགས་པ་ང་ཕྱིར་སོང་ནས་གནམ་སྔོན་པོ་དང་སྤྲིན་དཀར་པོར་ལྟ་རྒྱུར་དགའ། ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་དེས་ང་རང་ཉིན་གང་ལ་སྤྲོ་སྣང་ཡོང་གི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། འདིར་ཧ་ཅང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་ཡོད་པས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་ལེགས་གསོལ་ཞུ་འོས་པ་ཞིག་ཚོར་གྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། ངས་ནུས་པ་དང་སེམས་ཤུགས་ཡག་ཤོས་དེ་བཏོན་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་རང་མི་སྒེར་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་ལྟ་སྐྱོང་བ་ཞིག་ཡིན། མཚམས་རེར་ང་རང་ཁེངས་སྤོབས་ཀྱང་སྐྱེ་གི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། ངས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་མཇལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པས་རེད། ངས་ངོ་མ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་ཐུབ་ཡོད།\nབོད་ནང་ང་ཚོར་གངས་རི་མང་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ནས་གནམ་སྔོན་པོ་དང་སྤྲིན་དཀར་པོ་མཐོང་ཐུབ། སྤྱི་བཏང་གི་ཆ་ནས་བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་གསུམ་པ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད། ངས་རྟག་ཏུ་ནང་མི་དྲན་གྱི་འདུག དམིགས་བསལ་དུ་ངས་རང་གི་མ་ཡུམ་རྒན་མོ་ཧ་ཅང་དྲན་གྱི་འདུག འོན་ཀྱང་ང་མི་གཞན་དང་འདྲ་བ་ངའི་ནང་ལ་ཕྱིར་ལོག་ཐབས་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདིའི་རང་བཙན་ཤོར་ནས་དུས་རབས་ཕྱེད་ལྷག་སོང་ཞིང་ད་ཆ་ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབང་སྒྱུར་འོག་གནས་ཡོད། ངའི་བོད་ནང་གི་གྲོགས་པོ་འགའ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཞེད་སྣང་སྐྱེ་གི་འདུག་ཟེར། ཁོང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་དེའང་རྒྱ་ནག་ནང་བཞིན་འབག་བཙོག་ཅན་དུ་འགྱུར་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་ནས་ཞེད་ཀྱི་འདུག་ཟེར། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་གཞན་གྱི་སྐོར་ལའང་ཁ་བརྡ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངའང་མ་འོང་པའི་དུས་སུ་ངའི་ཚ་བོ་ཚ་མོ་ཚོས་གནམ་སྔོན་མོ་དང་སྤྲིན་དཀར་པོ་མཐོང་གི་མ་རེད་བསམ་ནས་ཞེད་སྣང་སྐྱེ་གི་འདུག\nད་ལྟའི་ཆར་མི་མང་པོས་སའི་གོ་ལའི་དྲོད་ཚད་དང་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐོར་བཤད་ཀྱི་འདུག ངས་དེའི་སྐོར་མང་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད། དེའི་སྐོར་ངས་གྲོས་ཅི་ཞིག་བཏོན་དགོས་མིན་ཡང་མི་ཤེས། འོན་ཀྱང་ཨོ་གླིང་དུ་རི་མེ་སྤར་ནས་བཟུང་ད་ཆ་ངས་གནམ་སྔོན་མོ་དང་སྤྲིན་དཀར་པོ་མ་མཐོང་ནས་ཟླ་བ་འགོར་ལ་ཉེ། ང་ད་ཐེངས་ཁྱིམ་ཚང་བོར་བའི་མི་དེ་དག་ལ་ངོ་མ་སེམས་ཁྲལ་འདུག ལ་ལའི་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་ཤོར་ཡོད་པ་རེད། ད་ཐེངས་ཀྱི་མེ་སྐྱོན་ནང་ད་དུང་སྲོག་ཆགས་དུད་འགྲོ་མང་པོ་ཤི་བ་རེད། ང་སྐྱོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག ད་ང་ཚོས་དོན་དམ་པ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་མིན་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མིན་འདུག\nའོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཤེས་པ་ཞིག་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཐོག་གི་ཆག་འཇིགས་ཡོངས་རྫོགས་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་བགྱིས་པ་དེ་རེད། མ་འོངས་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་འདོད་རྔམ་ལས་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་ལ་དོ་སྣང་མང་ཙམ་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོད། མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ལ་མང་ཙམ་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོད། དངུལ་དང་སྒོར་མོ་ལས་མིའི་བདེ་སྐྱིད་གལ་འགངས་ཆེ་བར་དོ་སྣང་མང་ཙམ་བྱེད་ན་བསམ་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་ལས་འགྲོ་བ་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ལ་མང་ཙམ་དོ་སྣང་བྱེད་ན་བསམ་གྱི་ཡོད།\nགལ་ཏེ་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དེ་ཁྱིམ་ཚང་འདིའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་ན་ང་ཚོ་བདེ་འཇགས་དང་བདེ་སྐྱིད་ངང་ནས་འཚོ་ཐུབ། ངོ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་མ་ཡུམ་སའི་གོ་ལ་འདི་བརླགས་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་གཞན་གྱི་སྐོར་གང་འདྲ་བཤད་ཐུབ་བམ།\nརང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་གོད་ཆགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་མཚམས་རེར་མིའི་རིགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་ཚོད་བཀག་ཡོད་པ་ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཐེངས་འདིར་ཨོ་གླིང་གཞུང་ངོས་ནས་གནད་དོན་སེལ་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཆ་ཚང་ཡོད། ང་ཚོས་གོད་ཆག་འདིར་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ང་ཚོས་གང་མགྱོགས་ཁྱིམ་གསར་པར་འཛུགས་སྐྲུན་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ངསད་ཐེངས་ཁྱིམ་གཞིས་བརླགས་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཉེན་ཁ་ལས་གྲོལ་ཐུབ་པའི་མི་རྣམས་ལ་སྨོན་ལམ་དང་རེ་འདུན་བཅང་བཞིན་ཡོད། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ནགས་ཚལ་དེ་དག་ཀྱང་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་བར་སྨོན་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།\nང་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ནང་དུ་ཞི་བདེ་དང་བརྩེ་བ་མང་ཙམ་བསྐྲུན་ཐབས་བྱུང་ན། ང་ཚོར་དེ་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱང་ཐོབ་ཐུབ། དེ་ལས་ལྡོག་ན་ང་ཚོར་སྡུག་ངལ་མང་ཙམ་ཡོང་རྒྱུ་ཉག་ཅིག་རེད། ངའི་བླ་མའི་གསུངས་པ་ལྟར། ངས་འཛམ་གླིང་འདིར་ཞི་བདེ་དང་བརྩེ་བ་མང་ཙམ་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ལས་སྟབས་བདེའི་དྲི་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད། དེ་ནི་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་དགོས་པ་གཙོ་བོ་དེའང་རེད། ངས་ད་དུང་ང་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ལང་ནས་སླར་ཡང་གནམ་སྔོན་པོ་དང་སྤྲིན་དཀར་པོའང་མཐོང་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད།\nI’m Tibetan, in the future, I will be an Aussie. I have been here for more than3years, I’m very happy living here and very grateful for this beautiful country. I love beaches, birds, trees, Grassland, flowers, and animals…. I also try to care about everyone who lives in this country.\nUsually, I like to go out to look at the blue sky and white clouds every morning, I don’t know why, but that makes me happy all day. Because of this beautiful external environment, I feel appreciate this country! That’s why I’m trying my best to beahard learner and hard worker, now I’m working as an individual support worker, sometimes I’m proud of myself because I can pay the tax to the government, I really did!\nIn Tibet, we have many Snow Mountain. We also can see the blue sky with clouds always, Tibet is often called the “roof of the world ”or word third poll, I miss my family all the time. Especially I miss my old mother so much, but I can't back to visit my homeland like other people do, because our lost independent more thanahalf-century, now we are under the Chines government’s control. Some of my friends said they afraid of the Chinese government, they’re also scared of Tibet’s environmental will pollution and weather changes like china, and we also talk about other factors.in the future I’m afraid of my great-grandchildren can't see the blue sky anymore...\nIn this time, many people talking about climate change, I don’t know too much about this topic, I have no idea for that, but since Australia bush fire, today I can't see the blue sky nearly month ago, I really worrying those people lost home, some of them lost their life, lots of animals died. I feel so sad, but I don't know, what we can really help or we can do about this?\nBut we know very well, that human beings cause our selves all the great disasters in this world! In the future, I hope all the human beings can pay attention to people’s meaningful life more than Greedy desire, pay attention to people's happiness or life inner value, humans happiness more important than the economy, people's life inner value more important than money…\nif we continue to love our home, the world’s clean external environment we can live safely and happy. Truly, if we lost our human beings' motherland or Earth, this beautiful world's External environment, how we can talk about other things.\nIn the face of including powerful natural disasters, I know some times our capabilities are limited, but This time I fully trust the Australia government can fix this problem.\nI believe we can survive this crisis, we can build new home as soon as possible, I pray and wish those people who lost home but can escape the danger of fire as soon as possible, I believe that we can survive this crisis, believe that those affected by the disaster can build new homes as soon as possible, believe that those people in the disaster area can escape the danger of fire as soon as possible, that beautiful woods can be gradually restored.\nLike my master said, The more we care about building peace and love in people's hearts, the more happiness we can get, Otherwise, we will suffer more… I want to say this world needs more peace and love, that’s simple. This is all we humans need! I also hope every morning can see the blue sky and white clouds again!


མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༡༡༢༠༡༩༢༠༤༠)\tའབྲི་མཁན། གངས་དཀར་སེམས། ༡༡༢༠༡༩༢༠༡༨\nRev. William David Crews\nརྒན་རབས་མགོ་སེར་འདི་ནི་ང་ལ་མཚོན་ན་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་རླབས་ཆེན་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱུང་། དེའང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༡༠ ནི་བོད་མིའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ལོ་རྒན་དྲུག་བཅུ་འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་ཡིན་ལ། ང་དང་བཟའ་ཟླ་ངེད་གཉིས་ཨོ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སཱི་ཉིར་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སར་སོང་།\nསྐབས་དེར་གཏམ་བཤད་གནང་མཁན་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོའི་གྲལ་དུ་ཨཱོ་གླིང་དུ་ལོ་མང་དགེ་རྩའི་རོགས་སྐྱོར་རམ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་གཟེངས་མཐོ་གནང་མྱོང་ཞིང་། གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པའི་གྲལ་ཞིག་རེད་འདུག ཁོང་གིས་གཏམ་བཤད་ཧ་ཅང་འདུམ་བདེ་ཞིང་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་ཞིག་གནང་སོང་བ་དེ་ནི་ང་ལ་མཚོན་ན་རང་དབང་མེད་པར་མིག་ནང་མཆི་མ་འཁོར་བྱེད་དུ་བྱུང་། ཁོང་གི་གཏམ་བཤད་གནང་གྲུབ་མཚམས་ང་རང་ཆེད་དུ་ཟུར་དུ་བཅར་ནས་ལེགས་གསོལ་ཞུས་ཤིང་། ཧ་ཅང་མཛའ་བརྩེ་དང་ལྡན་པའི་རྒན་རབས་འདི་དང་ངེད་གཉིས་མཉམ་པར་ཡང་ལེན་པའི་བསྐལ་བ་ལྡན། དེ་རྗེས་ངས་ཁོང་གི་བྱས་རྗེས་དག་ཁོང་གི་དགེ་རྩ་ཚོགས་པ་དེའི་དྲ་ཐོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་བཀླགས་ཅིང་། བོད་བསྒྱུར་གྱི་རྩོལ་བ་འདི་ཞུས་པ་དང་། ཀློག་པ་པོ་ཚོས་གཤམ་གསལ་གྱི་བོད་འགྱུར་རྩོམ་འདི་ཨཱིན་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ལ་གཞི་འཛིན་གནང་རོགས་ཞུ།\nཝཱེ་ལེན་ཌེ་ཝེ་ཁི་རོ་ཟི་ནི་ ༡༩༤༤ ལོར་ཨཱིན་ཇིར་ England སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཨཱོ་གླིང་ Australia དུ་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་གོ་རིམ་ཐོབ། ཁོང་ལ་ A.W.A ཚོགས་པ་ནས་སློབ་ཡོན་རག་སྟེ་ཨཱོ་གླིང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སཱི་ཉིའི་སློབ་ཆེན་ Sidney university དུ་གློག་རིག་གི་ཆེད་ལས་སྦྱངས། དེ་རྗེས་རོགས་ཚོགས་དེ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་གློག་རྡུལ་ཕྲ་མོར་ཞིབ་འཇུག་གནང་། དེའི་རིང་སཱི་ལི་ཀོན་ silicon ཞེས་པའི་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་ཁམས་རྫས་དེ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སའམ་རྫས་རིགས་དེའི་རིགས་འདེབས་ལས་བྱེད་སའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཐོག་མ་དེ་གསར་བསྐྲུན་མཛད།\n༡༩༦༩ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཁོང་སཱི་ཉིའི་གྲོང་ཁྱེར་དབུས་སུ་ཆགས་པའི་ཁཱིན། ཁུ་རོ་ཟི་ཞེས་འབོད་པའི་ Kings Cross ཁྲོམ་རཱའི་ལམ་ཟུར་གྱི་དགོན་པར་ལྟ་བསྐོར་སོང་ཞིང་། མཐར་དྭངས་བླང་བའི་ཆེད་གཉེར་ཚོགས་པ་དེའི་ནང་མཉམ་བཞུགས་ཀྱིས་ཝཱོ་ལུ་མོ་ལུ་ཞེས་འབོད་པའི་ Woolloomooloo-Kings Cross ས་གནས་དེའི་རྒན་འཁོག་དང་ནད་པ་ཚོར་འཚམས་འདྲི་དང་ལྟ་རྟོགས་ཕྱིར་ཆེད་བཅར་གནང་།\n༡༩༧༡ སླེབས་མཚམས་ཁོང་ཆེད་ལས་ཚོགས་པ་དེ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་གྱིས་ལམ་ཟུར་གྱི་དགོན་པ་ཞེས་པའི་དོན་གྱི་ Wayside Chapel ལས་སྒོ་དེར་ཆེད་གཉེར་གནང་། ཚོགས་པ་དེས་ཨཱོ་གླིང་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༢༤ ཡི་ནང་ཉུར་སྐྱོབས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་ལས་ཁུངས་གསར་གཏོད་དང་ཁོང་ནི་ཚོགས་པ་དེའི་ཚོགས་མི་གྲལ་ཡིན། ༡༩༧༢ ལོར་ཁོང་ཚོགས་པ་དེའི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་དང་། ༡༩༨༣ ལོར་ཁོང་གིས་ཚོགས་པ་དེའི་ལས་དོན་ཡོངས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་། དེའི་རིང་ཁོང་གིས་ཨཱོ་གླིང་དུ་ག་འགྲོ་མེད་པའི་མི་འཁྱམ་པོ་དེ་ཚོ་ཉར་རོགས་དང་། ཕ་མ་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་པའམ་མཉམ་འཛོམས་ཐོ་འགོད་དེབ་གསར་གཏོད་མཛད་པ་མ་ཟད། ཕ་མར་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་གྱི་ལས་འཆར་ཐོག་མ་དེ་གསར་སྟོན་དང་། བུ་རྒྱུད་ལ་མནར་གཅོད་བཏང་བའི་བྱ་ངན་རིགས་སེལ་ཕྱིར་ཞབས་ཞུའི་ལས་ཁུངས་དེའང་བསྐྲུན། དེ་མིན་ཁོང་གིས་ད་དུང་ཨཱོ་གླིང་དུ་གཞོན་ནུ་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་དུས་ཉེན་ཡོལ་བྱེད་སའི་ལྟ་རྟོགས་ཁང་ཐོག་མ་དེའང་གསར་གཏོད་མཛད།\n༡༩༧༣ ལོར་ཁོང་ས་ཁུལ་འདིའི་སྨན་རྫས་དང་ཆང་རག་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཚོགས་མིར་ཆགས་ཅིང་། ས་ཁུལ་འདིར་དུ་ནག་གམ་ཐ་མག་ནག་པོ་འགོག་ཅིང་མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་ཐང་སླར་གསོ། དེའི་ཐད་སློབ་གསོ་དང་སྔོན་འགོག་གི་ལས་འཆར་དུ་ཧུར་བརྩོན་ཆེན་པོས་བཞུགས།\n༡༩༧༨ ལོར་ཁོང་དང་ཊཱེ་ཏི་ Rev. Ted Noffs གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཚེ་སྲོག་གི་སློབ་གསོའི་ལྟེ་གནས་ཅེས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་གསར་གཏོད་མཛད། ཚོགས་པ་དེའི་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་ཨཱོ་གླིང་རྒྱལ་ཁོངས་རང་དང་ཧཱང་ཁོང་།Hong Kong ཐཱེ་ལན་ཊི།Thailand, ཉུའུ་ཙི་ལན་ཊི།New Zealand, ཨཱིན་ཇི་United Kingdom དང་ཨ་རི་United States བཅས་སུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད།\n༡༩༨༣ ལོར་ཁོང་ཆོས་ཚོགས་ནས་བྲལ་ཏེ་མཉམ་འབྲེལ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྷའི་རིག་པའི་སློབ་ཆེན་དུ་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཞིང་། ༡༩༨༦ ལོར་དེ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན། དུས་མཚུངས་ཁོང་སཱི་ཉིའི་ཁུལ་ནུབ་ཕྱོགས་ཨཱ་ཕྱི་ཧྥི་ཏེ་ Ashfield ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་།\nཨཱེ་སི་ཊོ་ཟི་ཞེས་པའི་ཐེབས་རྩ་ཁང་ Exodus འདིས་རིན་མེད་ཟས་ཁང་ Loaves＆Fishes གཉེར་ཏེ་ཟས་རིགས་དགོས་མཁོ་ཡོོད་མཁན་ལ་ཐེངས་གྲངས་ ༨༠༠ ཙམ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་གི་ཡོད་པ་མ་ཚད། རིགས་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་བདེ་ཐང་ལུས་སྦྱོང་ཁང་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་ཡང་གསར་གཏོད་མཛད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་བ་དང་ཆོས་དཔོན། དཀའ་སེལ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཚུལ་གྱི་མི་སྣ་བཅས་མཁོ་སྤྲོད་དང་། ཟས་རིགས་ཐུམ་རྫས་རིགས་རོགས་སྐྱོར་དང་ཐོག་མའི་བདེ་ཐང་འགན་སྲུང་བཅས་ཐད་རོགས་ཕན་དང་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས།\n༡༩༩༢ ལོར་ཁོང་ལ་ཐེབས་རྩ་ཁང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཟེངས་རྟགས་ Paul Harris Fellow འདི་ཐོབ་ཅིང་། ལོ་བསྡོམས་སུ་ཨ་ཕ་ཡག་ཤོས་དང་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་པའི་མི་སྣར་གདམས་ཐོབ་ཀྱང་བྱུང་།\n༡༩༩༨ ལོར་ཁོང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ཐེངས་རྩ་ཁང་ ༡༠༠ ཡི་འཚོ་བའི་ནོར་བུ་ཞེས་པའི་དོན་གྱི་མི་སྣའི་གྲལ་དུའང་ཚུད།\nདེ་མིན་ ༢༠༠༠ ལོར་ཨཱོ་གླིང་ཕིག་olympic ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཆེན་མོའི་ཆ་ཤས་སུ་ཁོང་སྤར་འབར་ལག་བརྒྱུད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དུ་བཞུགས་ཅིང་། དེ་མིན་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སྤར་འབར་ལག་བརྒྱུད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དུའང་བཞུགས།\n༢༠༠༡ ལོའི་ཟླ་ ༦ པར་ཨཱོ་གླིང་རྒྱལ་བ་སེང་གེ་ཐེབས་རྩ་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཝཱེ་ལེན་ William R. Tresise གཟེངས་རྟགས་ཐོབ། གཟེངས་རྟགས་དེ་ནི་ཚོགས་པས་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་ལ་བྱས་རྗེས་ཅན་ཚོར་གནང་བའི་ཆེས་མཐོའི་གཟེངས་བསྟོད་ཅིག་ཡིན་པ་རེད། དེ་བཞིན་ ༢༠༠༡ ལོར་ཁོང་ལ་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་ཟུར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ།\nཁོང་གིས་ཧུར་བརྩོན་ཆེན་པོས་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བའི་ཆོས་དད་པ་རྣམས་དབར་གྲོས་མོལ་དང་ཕན་ཚུན་བསམ་གཞིགས་དགོས་ལུགས་གསུངས། ཁོང་དུས་ཐོག་(བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད།) གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་ཅིང་། ཨཱོ་གླིང་དུ་གནས་པའི་བོད་རང་དབང་གི་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་ཡོད། ཁོང་ ༢༠༡༠ ལོར་ཁྲིམས་དཔོན་སྐུ་མགྲོན་གྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཁོང་གི་མཆེད་གྲོགས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་མཉམ་གཅིག་ཏུ་ནཱེའུ་ཡོག་ཊིན་ Network Ten གྱི་མ་བྱན་སློབ་དཔོན་ Masterchef ཞེས་པའི་དོན་གྱི་ གློག་བརྙེན་ལེ་ཚན་ནང་མཉམ་བཞུགས་གནང་།\nཁོང་ད་དུང་ཨཱོ་གླིང་དུ་ལས་མཚམས་མཇུག་སྒྲིལ་ཚར་ཙམ་བྱུང་བའི་ཡུལ་གྱར་བའི་ལས་འཆར་གྱི་རོགས་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྲལ་དང་། ཨཱོ་གླིང་གི་བཟང་ལམ་ཞེས་པའི་དོན་གྱི་ལས་གཞི་དེའི་འགན་འཛིན་གནང་། དེ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་སྲིད་གཞུང་གིས་རོགས་དངུལ་གནང་བའི་ཐལ་ཆ་ཆེ་བའི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ལ་རྒོལ་བའི་ལས་འཆར་ནང་ཚུད་པའི་ཁུལ་འདིའི་ལྷན་ཁང་ཞིག་རེད།\n༢༠༠༢ ལོའི་ཟླ་ ༨ པ་ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་སཱི་ཉི་འབབ་ཚིགས་རླུང་འཕྲིན་ས་ཚིགས་ 2GB-873AM ཀྱི་སྡེ་ཚན་དུ་ཆེད་གཉེར་ལེའུ་ཚན་གཙོ་སྐྱོང་གནང་འགོ་བརྩམས། ལེའུ་ཚན་དེ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་སུའང་ཆེས་བསྔགས་བརྗོད་ཐོབ་པའི་གཟའ་མཇུག་གི་རླུང་འཕྲིན་ལེའུ་ཚན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཉན་མཁན་གྲངས་ཚད་བརྒྱ་ཆ་ 17.8％ དང་ ཉན་མཁན་ ༡༠༢༠༠༠ ཙམ་ཡོད་པ་རེད།\n༢༠༠༦ ལོར་ཁོང་ལ་ལོ་མཇུག་སྤྱི་ཚོགས་ཚོང་ལས་ཆེད་མཁས་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ། དེ་ནི་ཁོང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དབུ་འཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་གསར་གཏོད་ལ་གཟེངས་གསོལ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ༢༠༠༧ ལོར ཁོང་གསར་འགྱུར་བདུན་རེའི་ཚགས་དེབ་ཅེས་པའི་ནང་ཨཱོ་གླིང་དུ་ཆེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མཁན་གྱི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་ ༡༠༠ ཡི་ནང་དུ་ཚུད།\n༢༠༡༠ ལོར་ཁོང་གིས་དགེ་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཁང་དེ་བཙུགས་པ་ནི་དབུལ་ཕོངས་རྣམས་ལ་རོགས་སྐྱོར་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་བསམ་བློ་སྤེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། དེའང་གཙོ་བོ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པ་རེད།\nཁོང་ནི་དཀའ་ངལ་མཛད་མེད་ཀྱིས་རྩེད་མོའི་རིགས་ཀྱི་འཕྲུལ་འཁོར་བཅོས་བསྒྱུར་གནང་མཁན་གྲལ་ཡིན། ཁོང་གིས་གནད་དོན་དེར་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་དགོས་དོན་དེའང་ཁོང་གིས་རྒྱན་བཞག་མཁན་དབྱིངས་ཞུགས་པ་རྣམས་དབར་ཕྱག་ལས་གནང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་དེས་རྒྱན་བཙུག་བྱེད་མཁན་ཚོའི་འཚོ་བོར་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་གི་ལས་དོན་དེ་སྒྲུབ་དགོས་དོན་ཡང་དེ་ཡིན།\n༢༠༡༡ ལོར་ཁོང་ཆོས་ཚོགས་སུ་རྒྱན་བཙུགས་སྐོར་གྱི་ཆེད་བརྗོད་ཚོགས་ཆུང་གི་ས་གནས་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཡང་གནང་། ༢༠༡༢ ལོར་ཁོང་གིས་རི་མོ་ཆེན་པའི་སྒོ་ནས་གློག་བརྙེན་དུས་སྟོན་ཞེས་པའི་དོན་གྱི་ The Big Picture Film Festival དེ་འཚོགས་ཅིང་། གློག་བརྙེན་དུས་སྟོན་དེ་༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༢ པའི་སཱི་ཉི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟེ་བའི་ Event Cinemas གློག་བརྙེན་ཁང་དུ་ཐོག་མར་འགྲེམས་སྟོན་བྱས། དུས་སྟོན་དེར་ཧ་ཅང་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་ཅིང་། ༢༠༡༤ ལོའི་གློག་བརྙེན་དུས་སྟོན་ཡང་འགོ་བརྩམས་ཚར་བ་རེད།\n༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་ ༩ པར་ཁོང་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ས་གནས་འདིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ། གཟེངས་བསྟོད་འདིས་ཉམས་ཆུང་མི་རྣམས་དང་། འཚོ་བའི་གནོན་ཤུགས་སྣ་ཚོགས་འཕྲད་ཅིང་སྤྱི་ཚོགས་ནས་དབྱུང་བཞིན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་སྤོབས་པ་སྦྱིན་ཞིང་། ལས་དོན་དང་བྱ་བཞག་འདིས་ས་གནས་འདི་སྔར་བའི་ལེགས་པའི་ཁུལ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པར་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱང་རེད།


Terdzo-TA-018 - Rinchen Terdzö\nzab chos rig 'dzin thugs thig gi dbang gi mtshams sbyor dri ma med pa'i 'od\nVolume9(ཏ) / Pages 253-284 / Folios 1a1 to 16b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume9> Text #18 (Scroll to Bottom)\nsmin gling lo chen d+harma shrI. zab chos rig 'dzin thugs thig gi dbang gi mtshams sbyor dri ma med pa'i 'od. In Rin chen gter mdzod chen mo pod dgu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 9) by 'jam mgon kong sprul, 253-284. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\ntshul 'di ban chung d+harma shrI yis/_/sprul pa'i gter ston chen po'i gsung rgyun bzhin/_/rang bzo spangs te zin bris yi ger spel/_/dge bas 'gro kun smin grol mthar phyin shog_/'di la sngon gter ston gyis mdzad pa'i mtshams sbyor zhig yod na'ang /_dpe rgyun ma 'phel gong du phyi mo chad par brten/_da lta'i gsung rgyun gu ru lugs su bris nas zhu dag zhus pas rnam par dag pa'i phyir dri ma med pa'i 'od ces ming du btags so/_/dge legs 'phel//\n༄༅། །ཟབ་ཆོས་རིག་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་གི་དབང་གི་མཚམས་སྦྱོར་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཨོཾ་སྭསྟི། དབང་བཞིའི་ཆུ་བོས་བདག་རྒྱུད་སྨིན་མཛད་པ། །བཀའ་དྲིན་མཉམ་མེད་བླ་མར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཐུགས་ཐིག་རྩ་བའི་དབང་བསྐུར་ཆོ་ག་ཡི། །མཚམས་སྦྱོར་ཟིན་བྲིས་གསུང་རྒྱུན་ཇི་བཞིན་བྲི། །དེ་ལ་གནས་ཁང་བྱི་དོར་བྱས་པར། རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པའམ། རས་བྲིས་བཀྲམ་པའང་རུང་སྟེ། དབུས་སུ་མཉྫིའི་སྟེང་དུ་རྣམ་བུམ། གཡས་སུ་གཏོར་མ། གཡོན་དུ་གསང་རྫས་ཀྱི་ཐོད་པའི་ཁར་མེ་ལོང་ལ་སིནྡྷུ་རའི་ཆོས་འབྱུང་བསྣོལ་མ་མཱུཾ་ཡིག་དགའ་འཁྱིལ་དང་བཅས་བྲིས་པས་བཀབ། དེ་དག་གི་མདུན་གྱི་གཡས་ངོས་སུ་རིགས་ལྔའི་ཕྱག་རྒྱ། ཕུར་བུ། བཟའ་བཅའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པ། གཡོན་ངོས་སུ་སྐུ་འབག །མེ་ལོང་། ཤེལ་རྡོ། རྨ་བྱའི་མདོངས་རྣམས་བཀོད་ལ། མཐའ་མཆོད་གཏོར་སྨན་རཀ་ཉེར་མཆོད་ལ་སོགས་པས་བསྐོར་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་མཆོད་ནི། སྦྱང་གཞི་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མཚན་མའི་རྟེན་བྲིས་དཀྱིལ་གྱིས་མཚོན་ནས་རིས་མེད་པའི་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཆོ་ག་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གསལ་བཏབ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། དམ་ཡེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱས་ནས་མཆོད་བསྟོད་བཟླས་པ་སོགས་ལས་བྱང་བཞིན་དུ་གྱེར་ཚིག་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་བདག་མདུན་སྒྲུབ་མཆོད་དང་། བཀོལ་བྱང་བཞིན་དབང་དོན་གྱི་བུམ་པ་སྒྲུབ་པ། སྲུང་མའི་གཏོར་བསྔོ། དབང་བླང་བ་རྣམས་ཕྱག་ལེན་མཐོང་བརྒྱུད་ལྟར་བྱས་ལ། དེ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ལས་བུམ་གྱི་ཆུས་ཁྲུས་བྱ། ཕྱག་བྱས་ཏེ་གྲལ་དུ་འཁོད་པ་ལ། སྔོན་གཏོར་ཨ་མྲྀཏས་བསང་། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་བྷྲཱུྃ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་གཏོར་མ་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ། འབར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དཔྲལ་བར་བསྐོར་ཞིང་ཕཻཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་མགྲོན་བཀུག །ཨོཾ་སརྦ་བྷཱུ་མི་པ་ཏི་ཨི་དཾ་བ་ལིཾ་ཏ་གྲྀཧྣནྟུ༔ མ་མ་རཀྵ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧིི༔ ཞེས་ལན་གསུམ་གྱིས་བསྔོས་ལ། སྲིད་གསུམ་ཞིང་ན་གནས་པ་ཡི༔ གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་ཆོ་ག་ལ༔ དབང་མེད་ཐམས་ཅད་མགུ་བྱོས་ལ༔ དེངས་ཤིག་བཀའ་ལས་འདའ་བྱེད་ན༔ སྣ་ཚོགས་མཚོན་ཆ་འབར་བ་ཡིས༔ རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་བརླག་པར་འགྱུར༔ ཞེས་མཐར་སུམྦྷའི་དྲག་སྔགས་ཐུན་བྲབ་སྤོས་རོལ་དང་བཅས་པས་བསྐྲད། དེ་ནས་བཛྲ་རཀྵ་རཀྵ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད་པས་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་དྲྭ་བ་གུར་བླ་བྲེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཕུང་མཐའ་མེད་དུ་འཕྲོ་བས་མཚམས་བཅད་པར་མོས་པ་མཛོད། ཅེས་སྲུང་འཁོར་གསལ་བཏབ་ནས། ལས་རྡོར་གྱིས་མེ་ཏོག་བཀྲམ་བསྡུ་བྱས་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་རྩ་བ་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བ་ཟབ་མོ་གསན་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བགྱིའོ་སྙམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་གསན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ་གསན་པར་ཞུ། དེ་ཡང་གང་གསན་བྱའི་ཆོས་ནི། འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྐལ་པའི་ཁྱད་པར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། བསྡུ་ན་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའམ། དེའང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། ཐེག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །མཚན་ཉིད་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ་དང་། །འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་འོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདེན་གཉིས་ལ་བཟང་ངན་བླང་དོར་དུ་བལྟ་བ་ལས། འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་གཉིས་པའི་བསམ་སྤྱོད་དང་ལྡན་པས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱས་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས། ཐབས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། །རྣམ་པར་བྱང་དང་སྡུག་བསྔལ་དག །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འང་དབྱེར་མེད་དེ། །ལྟ་བ་མཐོ་དམན་དེ་ཙམ་མོ། །ཞེས་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་བ་སྙིང་པོ་ལས། འདི་ནི་གསང་ཆེན་ངེས་པ་ཡི། །འབྲས་བུའི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལའང་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་གཉིས་ལས། འདིར་གསར་མ་ལས་སྤྱན་འདྲེན་པ་པོ་ཡོན་བདག །ཕྱག་བཞེས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་། འཆད་པ་པོའི་པཎ་ཆེན། སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ། ཞུ་རྟེན་གྱི་མེ་ཏོག །བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཆེ་བ་དྲུག་ལྡན་གྱིས་འཕགས་པ་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་ཡིན། དེ་ལའང་ཕྱི་ཐུབ་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཀྲྀ་ཡོག་སྡེ་གསུམ་དང་། ནང་པ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བའི་རང་སྐད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལས་ནང་རྒྱུད། དེ་ལའང་རྒྱུད་སྡེ་དང་། སྒྲུབ་སྡེ་གཉིས་ལས། འདིར་སྒྲུབ་སྡེའི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་ཤིང་། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གསུམ་ཀའི་སྙིང་པོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་ལྟ་བུ། ཟབ་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཟབ་པའི་གདམས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྤྱིར་སྔ་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་བཀའ་གཏེར་གྱི་བབས་སོ་གཉིས་སུ་བཞུགས་པ་ལས། འདིར་བཀའ་མ་ལས་བཀའ་བབས་ལུང་བསྟན། སྨོན་ལམ་དབང་བསྐུར། མཁའ་འགྲོ་གཏད་རྒྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་བརྒྱུད་པ་གསུམ་དང་། གཙོ་བོར་བརྒྱུད་ཐག་ཉེ་ཞིང་། གཏེར་ཡིག་གི་དཔེ་དཔང་མངའ་བས་ཁུངས་བཙུན་པ་དང་། གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་དུས་དང་འཚམ་པར་མངོན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཟབ་ལམ་ནུབ་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གཏེར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་མངོན་རྫོགས་སྟོན་པ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། ཐུགས་རྗེའི་རང་རྩལ་མ་འགག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ། ནང་ལྟར་ན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང་། ཕྱི་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་སཾ་བྷ་བའི་རྣམ་རོལ་དུ་བསྟན་ནས་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་མཛད་པ་ལས། བྱེ་བྲག་ཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དྷ་ན་ཀོ་ཤའི་རྒྱ་མཚོར་པད་སྡོང་ལས་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། རྒྱ་བོད་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུའང་ལྷོ་ནུབ་སྲིན་པོའི་ཁ་གནོན་དུ་གཤེགས་པར་དགོངས་ནས་ཞལ་ཆེམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བར་ཁང་གཡུ་ཞལ་སྔོན་པོར་ལས་ཅན་གྱི་རྗེ་འབངས་ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་རིག་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་གི་མན་ངག་རྣམས་གསུངས་ཏེ། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་བསྟན་མཐའ་གཏེར་གྱིས་སྐྱོང༔ དེ་ཕྱིར་མི་སྤེལ་མི་འཇིགས་རྒྱ་ཡིས་ཐོབ༔ སྤུར་རྒྱལ་བོད་ཡུལ་གཡའ་མ་ལུང་ཞེས་པའི༔ རིན་ཆེན་བརྩེགས་འདྲའི་བྲག་འདབས་གཏེར་དུ་སྦོས༔ ཞེས་གདམས་པ་ལྟར། ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་སྤ་གོར་བཻ་རོ་ཙཱ་ནས་གཏེར་དུ་སྦ་བར་མཛད་པ། ཕྱིས་ལོ་ཆེན་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲུལ་པ་རིག་འཛིན་གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོ་འགྲོ་འདུལ་གཏེར་བདག་གླིང་པའམ། མཚན་གཞན་པདྨ་གར་དབང་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་རྩལ་ཞེས་སྙན་གྲགས་ཀྱི་བ་དན་དཀར་པོ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་ཡོངས་སུ་སྦྲེང་བ་གང་གིས་ཟབ་མོའི་གཏེར་ནས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ས་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོའི་གདམས་པ་དེ་ལའང་། ལམ་གྱི་གཞི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་དང་། ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན། དེ་ལའང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་མའི་བྱ་བ་གཉིས་ལས། སློབ་དཔོན་གྱི་བགྱི་འོས་རྣམས་བླ་མ་དམ་པའི་ཕྱག་བཞེས་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྟར་ཆད་ལྷག་མེད་པར་སྔོན་དུ་སོང་གྲུབ། ད་ཁྱེད་རང་གི་ངོ་སྐལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་བླ་མ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ་མཛོད། ཅེས་བརྡ་སྦྱར་ལ། སྔར་མེ་ཏོག་བཀྲམ་བསྡུ་བྱས་པའི་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །དེ་ནས་གསོལ་བ་གདབ་པའི་སླད་དུ་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད། ས་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དག་པ་རབ་འབྱམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ནང་དུ་དབང་ཞུ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སློབ་དཔོན་ཉིད་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དངོས་ཡིན་སྙམ་དུ་མི་ཕྱེད་དད་པའི་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གདོད་ནས་བཞུགས་ནའང་། སྔོན་ཆད་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འཆིང་གྲོལ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པས་འཇིགས་རུང་འཁོར་བའི་གཡང་སར་འཕྱན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་གྱི། ད་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ཐར་པ་དམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་འཚལ་ན་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་དུ་གསོལ་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ཀྱཻ༔ བླ་མ་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཚོགས་དགོངས་སུ་གསོལ༔ བདག་ནི་སྔོན་ཆད་མ་རིག་འཁོར་བར་འཁྱམས༔ དེང་བཟུང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་ཀུན་སྤངས་ནས༔ ཐར་པའི་གྲོང་དུ་འཇུག་འདོད་གནང་བར་གསོལ༔ ཞེས་ལན་གསུམ་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ལན་དུ། འོ་སྐལ་ལྡན་ཁྱེད་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་ཟབ་མོ་འདིར་འཇུག་པར་སྤྲོ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་འདོམས་པ་འདིར་གདའ། ཀྱེ༔ སྐལ་ལྡན་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཉོན༔ ཐེག་མཆོག་ཟབ་མོ་འདིར་འཇུག་ན༔ ཁྱེད་རྣམས་རྩོལ་སེམས་མ་ཆུང་བར༔ ནན་ཏན་སྙིང་རུས་བསྐྱེད་པར་འཚལ༔ ཞེས་བརྗོད། དེ་ནས་རྒྱུད་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བདུན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བླ་མ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱི་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་མཐའ་སྐོར་དུ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ། ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་ཕུང་གཏིབས་པ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པའི་སྤྱན་སྔར། ལུས་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ་སྤྲུལ་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཆོད་པའི་སྤྲིན་སྤྲོ་བ། སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་ལྟུང་རྣམས་ལ་གནོང་འགྱོད་དྲག་པོས་བཤགས་ཤིང་སྡོམ་པ། དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པ། དགེ་བ་དེ་དག་དམིགས་མེད་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་བསྔོ་བ་རྣམས་བགྱིད་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ༔ ཞེས་སོགས་ལན་གསུམ། སླར་ཡང་ཚོགས་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་མོས་ལ། དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྒོ་གསུམ་གུས་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སྙམ་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ཕྱོགས་དུས་བདེ་གཤེགས་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ལ༔ སོགས་ལན་གསུམ། དེ་ནས་མཁའ་མཉམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྟག་པར་སྤྱོད་པ་འདི་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ་སྙམ་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ཧོ༔ དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་བར༔ སོགས་གསུམ། དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པས་རྒྱུད་དག་པར་བྱས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་འཇུག་རུང་དུ་བསྒྲུབས་པས། དབང་བསྐུར་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཐོག་མར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆས་སུ་འཇུག་པ་ནི། སྔོན་ཆད་གཉིས་འཛིན་གྱི་ཞེན་རྟོག་འཐུག་པོས་མིག་ལྡོངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་མ་མཇལ་བའམ། མཇལ་ནའང་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་མ་འདི་ཉིད་མ་མཇལ་བ་མཚོན་བྱེད་དུ་རས་དམར་པོ་རེས་གདོང་གཡོགས་པའི་མོས་པ་མཛོད། ཨོཾ་ཙཀྵུཿབནྡྷ་ཝ་ར་མ་ན་ཡེ་སྭཱ་ཧཱས་མིག་དར་འཆིང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་དང་མཇལ་བའི་ཚེ་ཕྱག་སྟོང་དུ་མཇལ་མི་རུང་བས་ཕྱག་ཏུ་ཨུ་དུམྦ་རའི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཁ་དོག་ལྔ་ཚར་བཟུང་བའི་མོས་པ་མཛོད། ཨཱ་ཁཾ་ཝཱི་ར་ཧཱུྃ་གིས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་གཏད། སྐབས་འདིར་གཞུང་ལས་བགེགས་ལ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པ་འབྱུང་ཡང་འཁྲུག་སྡེབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་གོང་དུ་སོང་། འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བགེགས་སྐྲོད་པ་ཙམ་ཕྱག་ལེན་དུ་མཛད་པས་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཁྲོ་ཚོགས་མཚོན་ཆའི་ཆར་འབེབ་པ་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལྟར་འཕྲོས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་གདོན་བགེགས་ཐམས་ཅད་རྒྱང་རིང་དུ་བསྐྲད་པར་མོས་ལ། གུ་གུལ་གྱིས་འདུག །ཡུངས་ཀར་གྱིས་བྲབ། སུམྦྷའི་སྔགས་བཟླ་ཞིང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་ཚམ་རྔམ་དང་བཅས་པ་བྱས་ལ། སྔར་ལྟར་བཛྲ་རཀྵ་རཀྵ་ཧཱུྃ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྲུང་འཁོར་གསལ་བཏབ་ཅིང་། རྩ་སྔགས་སྲུང་བའི་ཤམ་བུ་ཅན་གྱིས་སྔགས་མདུད་བྱས་པའི་སྲུང་སྐུད་དམར་པོ་སྐྱེས་པའི་དཔུང་པ་གཡོན་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་གཡས་སུ་བཅིངས་ལ་ལས་བུམ་གྱི་ཆུ་གཏོར་ཞིང་རྡོ་རྗེའི་རྒྱས་བཏབ་པས་བར་གཅོད་བསྲུང་ངོ་། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ཡང་རྟེན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་ནའང་། དབང་འཛིན་པ་ནི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་རག་ལས་པས་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་སྡོམ་ལྡན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་གྱི་སྡོམ་པ་རྣམས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྱིའི་སྡོམ་པ་ནི། གཞན་ལ་གནོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སེམས་བསྲུང་བ་སོ་ཐར། དེའི་སྟེང་དུ་ཕན་འདོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་པ་བྱང་སྡོམ། དེ་གཉིས་ཀའི་སྟེང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ། མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གཞན་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་སྤྱོད་པ་སྔགས་སྡོམ། ཁྱད་པར་དུའང་བླ་ན་མེད་པའི་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག །བླ་མ་དང་མཆེད་བཀུར་བ་སྐུའི་དམ་ཚིག །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་གསུང་གི་དམ་ཚིག །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྤང་ཞིང་གསང་བཅུ་མི་བསྟན་པ་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྟེ་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་གསུམ། སྤྱད་དང་མི་སྤང་དང་དུ་བླང་། ཤེས་དང་སྒྲུབ་པ་ལྔ་ལྔ་འོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་། བདེ་གཤེགས་རིགས་ལྔའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་རྣམས་བཟུང་བར་བྱའོ་སྙམ་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་བདག་ལ་དགོངས༔ བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཡིས༔ བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མཆིས་ཀྱི་བར༔ སོ་སོ་ཐར་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས༔ རིག་འཛིན་ནང་གི་སྡོམ་པའི་ཚོགས༔ མ་ལུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བགྱི༔ ཞེས་ལན་གསུམ་གྱིས་སྡོམ་པ་བཟུང་སྟེ། དེ་ནས་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀ་ནས་བྱེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དྲངས་པའི་མོས་པ་མཛོད། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ལ་འཇུར་བཅུག་སྟེ། ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿཔྲ་ཝེ་ཤ་ཡ་ཕཊ། ཅེས་དྲངས་པས་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་འཇུག་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་བཞི་ནས་ཞུགས་ཏེ། ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཤར་སྒོའི་ནང་དུ་འཁོད་པའི་མོས་པ་མཛོད། དེ་དག་ནི་ཕྱི་མཚན་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ནས་ནང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་སླད་དུ་སྦྱོར་བ་དམ་ལ་བཞག་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་དམ་ལ་བཞག་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། རིགས་འདུས་རྩ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ གཞུག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་བྱིན༔ དེ་ཡིས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར༔ བླ་མེད་གསང་བའི་མན་ངག་རྣམས༔ སྣོད་མིན་སྨྲ་བར་མ་བྱེད་ཅིག༔ ཅེས་བརྗོད། གཉིས་པ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམ་ལ་བཞག་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སྙིང་གར་བཞག་སྟེ། རྩ་གསུམ་རིགས་འདུས་ལྷ་ཚོགས་དེང༔ ཁྱོད་ཀྱི་སྙིང་ལ་ཡང་དག་ཞུགས༔ གལ་ཏེ་ཚུལ་འདི་སྨྲས་པ་ན༔ དེ་མ་ཐག་ཏུ་དྲལ་ཏེ་གཤེགས༔ ཞེས་བརྗོད། གསུམ་པ་ཁེ་ཉེན་གྱི་སྒོ་ནས་མནའ་ཆུ་བླུད་དེ་དམ་ལ་བཞག་པ་ནི། བདུད་རྩི་ལྕེ་ལ་བཞག་སྟེ། འདི་ནི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་ཆུ༔ དམ་བསྲུང་དངོས་གྲུབ་ཆུ་འདིས་འགྲུབ༔ དམ་ཚིག་འདས་ན་སྲེག་པར་བྱེད༔ དེ་བས་དམ་ལས་མ་འདའ་ཞིག༔ བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཨི་དནྟེ་ན་ར་ཀན༔ ཞེས་བྲོ་བོར་དུ་གཞུག་གོ །དེ་ལྟར་བདུད་རྩིའི་ཆུ་དེ་ལྕེ་ལ་བཞག་ཀྱང་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་བབས་ཏེ། གལ་ཏེ་དམ་ཚིག་ལས་འདས་ན་བཛྲ་ཡཀྵ་ཀྲོ་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་སྡིག་པ་མགོ་དགུ་པར་གྱུར་ནས་སྙིང་ཁྲག་འཇིབ་པས་མཐོང་ཆོས་སུའང་ཚེ་ཐུང་ཞིང་ནད་མང་། ཕྱི་མར་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་ལྟུང་ནས་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་ལ། དམ་ཚིག་བསྲུངས་ན་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔར་གྱུར་ནས་རྟག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་། འདི་ཕྱིའི་ཕན་བདེ་མ་ལུས་པ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བརྗོད། བཞི་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བཀའ་གཉན་པའི་སྒོ་ནས་དམ་ལ་བཞག་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དང་ཕྲེང་བར་བཅས་པའི་ཕྱག་གཡས་པ་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། ཧོ༔ དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་བུ་ཁྱོད་ཀྱི༔ རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ང་ཡིན་གྱི༔ གང་ཞིག་ང་ལ་བརྙས་པ་ན༔ ཚེ་འཕོས་ན་རཀ་ལྟུང་འགྱུར་བས༔ ང་ཡིས་ཇི་ལྟར་བསྩལ་བཞིན་སྒྲུབས༔ དམ་ལས་མ་འདའ་གནས་པར་གྱིས༔ ཞེས་བརྗོད་པས་དམ་ལ་བཞག་གོ །དེ་ནས་ནང་འཇུག་གི་དངོས་གཞི་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ཡིན་པས། ཁྱེད་རང་ལུས་ཀྱི་གནད་སྐྱིལ་ཀྲུང་དྲང་པོར་བསྲང་། ངག་གནད་རླུང་ཁ་སྦྱོར་དུ་འཆིང་། སེམས་གནད་དམིགས་པ་མ་ཡེངས་པས་འདི་བཞིན་མཛོད། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཁྱེད་རང་ལ་ཕོག །རྣམ་སྨིན་ཤ་ཁྲག་གདོས་བཅས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ཏེ་སྟོང་པར་སྦྱངས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཆུ་ལས་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་བཞིན་རིགས་འདུས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱི་སྐུར་གྱུར་པ་ནི། སྐུ་མདོག་མཐིང་ག་གསལ་ཞིང་འཚེར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་སྤྱན་གསུམ་པ། ལོ་བརྒྱད་པའི་ན་ཚོད་ཅན། ཁྲོ་འཛུམ་འགྱིང་བའི་ཉམས་དང་ལྡན་པ། ཕྱག་གཉིས་རྡོར་དྲིལ་ཐུགས་ཀར་བསྣོལ་བས་ཡུམ་དབྱིངས་ཕྱུག་མནྡཱ་ར་བ་དམར་གསལ་གྲི་ཐོད་འཛིན་པ་ལ་འཁྱུད་པ། དར་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་རུས་པའི་རྒྱན་ཅན། སྐུ་སྨད་ལ་སྟག་གི་པགས་པའི་ཤམ་ཐབས་དཀྲིས་པ། ཞབས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཅན། འཇའ་ཚོན་འོད་ལྔ་འཁྲུགས་པའི་ཀློང་ན་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་བཞུགས་པ། དེའི་ཐུགས་ཀར་གཡུང་དྲུང་དམར་པོ་གཡོན་དུ་འཁོར་བའི་ལྟེ་བར་ཡཾ། ཡན་ལག་བཞི་ལ་ཧ་རི་ནི་སའི་ཡིག་འབྲུ་མར་མེ་ལྟར་གསལ་ཞིང་འབར་བ་རླུང་སེམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསམ། དེ་ལས་འོག་རླུང་བསྐུལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡཾ་ལས་རླུང་གཡོས། གཡུང་དྲུང་གཡོན་དུ་དྲག་ཏུ་འཁོར་བས་ཡན་ལག་གི་ཡི་གེ་བཞི་ལས་མུ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པ་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཕྱིར་འཐོན་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བླ་མ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ། གསུང་ཡིག་འབྲུ། ཐུགས་ཕྱག་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་ཁ་བ་དང་བུ་ཡུག་འཚུབ་པ་བཞིན་དུ་བྱོན་ནས་ཁྱེད་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་སིབ་སིབ་ཐིམ་པའི་མོས་པ་མཛོད། ཁྱད་པར་གྱི་རྫས་དུད་བདུག །ཌཱ་དྲིལ་འཁྲོལ་ཞིང་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ། ཧཱུྃ། ཡུལ་གྱི་མིང་ནི་རྔ་ཡབ་གླིང་། །པདྨ་འོད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་སུ། །རིག་འཛིན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ། །པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དུ་གྲགས། །འཁོར་དུ་སོགས་ལས་བྱང་ལྟར་ལས་མཇུག་ཏུ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དེ་ཝ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་དྷརྨ་པཱ་ལ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱ༔ ཧྲཱིཾ་ཧྲཱིཾ་ཧྲཱིཾ༔ ཕེཾ་ཕེཾ་ཕེཾ༔ ཞེས་དྲག་ཏུ་བཟླ་ཞིང་བྱིན་དབབ། ཕེབས་པ་ན། དེ་ལྟར་བྱིན་ཕབ་པའི་ཡེ་ཤེས་པ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ལ་རོ་གཅིག་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་པའི་མོས་པ་མཛོད། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། ཏིཥྛ་བཛྲ། ཞེས་བརྗོད། དེ་ནས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ལྟས་བརྟག་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱོད་རང་མིག་རས་དང་བཅས་བཞིན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་བལྟས་ཏེ་ཁ་དོག་གང་མཐོང་བ་དེ་ངེད་ལ་སྨྲ་དགོས་པས། ཀྱེ། ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ལམ་ན་ཅི་སྣང་། ཞེས་དྲིས་ལ། དཀར་པོ་མཐོང་ན་ཞི་བ། སེར་པོས་རྒྱས་པ། དམར་པོས་དབང་། སྔོན་པོའམ་ནག་པོས་དྲག་པོ། ལྗང་གུའམ་ཁྲ་བོ་མཐོང་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་རིགས་བརྟག་པའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་དོར་བ་ནི། འདི་ན་བླ་མ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་བཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལས་གཙོ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་མ་གཏོགས་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་ཀྱང་། རང་གི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་པའི་ལྷ་དེ་ལ་བབས་པར་ཤོག་སྙམ་དུ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་དང་བཅས་ཏེ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོར་མཛོད། ཧོ༔ རིགས་འདུས་རྩ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ འབྲེལ་བའི་མེ་ཏོག་འདི་འབུལ་བས༔ སྔོན་ནས་ལས་འཕྲོ་གང་ཡོད་པའི༔ དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་དང་བདག་མཇལ་ཤོག༔ པྲ་ཏཱིཙྪ་བཛྲ་ཧོ༔ས་མེ་ཏོག་དོར་དུ་བཅུག་ནས་གང་ལ་བབས་པ་དེའི་རིགས་ངེས་པར་བྱས་ནས་གསང་བའི་མིང་བཏགས། སྔར་ཕུལ་བའི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་དབང་རྟགས་ཅོད་པན་གྱི་ཚུལ་དུ་མགོ་བོར་བཅིངས་པའི་མོས་པ་མཛོད་བྱས་ལ། པྲ་ཏི་གྲྀཧྞ་ཨི་མཾ་སཏྭ་མ་ཧཱ་བ་ལ་ཏིཥྛ་ཧཱུྃ༔ ཅོད་པན་གྱིས་དབང་བསྐུར་རོ། །དེ་ནས་མ་རིག་པའི་ལིང་ཐོག་མིག་དར་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསལ་བའི་མོས་པ་མཛོད། ཧོ༔ སྟོན་པ་རིགས་འདུས་རྩ་གསུམ་ལྷས༔ ཁྱོད་ཀྱི་མ་རིག་ཆུ་བུར་མིག༔ རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ངང་དུ་བསལ༔ སྤྲོ་བས་དཀྱིལ་འཁོར་གཉན་པོར་ལྟོས༔ ཛྙཱ་ན་ཙཀྵུཿཔྲ་བེ་ཤ་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་བརྗོད་ཅིང་། གསེར་ཐུར་ཐོགས་ཏེ་མིག་དབྱེ་བའི་རྒྱས་གདོང་གཡོགས་བཀྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གསར་དུ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་མཐོང་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཧོ༔ དཀྱིལ་འཁོར་གཉན་པོ་འདི་ལ་ལྟོས༔ ད་ནི་དད་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེད༔ ཁྱོད་ནི་ལས་དང་སྐལ་བར་ལྡན༔ འདི་མཐོང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར༔ ཞེས་བལྟ་བར་བསྐུལ་ལ། དེ་ཡང་འདི་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་སྐུ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཞུགས་པ་དང་། མདུན་གྱི་རྡུལ་ཚོན་ནམ་རས་བྲིས་རང་སྣང་དབྱེར་མེད་བླ་མ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་བཞུགས་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིས་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྲེག་པའི་བརྡར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བ། མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཞན་གྱིས་མི་ཤིགས་ཤིང་མི་ཚུགས་པའི་བརྡར་དེའི་ནང་དུ་རྡོ་རྗེའི་ར་བ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་གནས་སུ་དག་པའི་བརྡར་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བརྒྱད། འཁོར་བར་གནས་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའི་བརྡར་པདྨའི་ཕྲེང་བ། མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྲོས་པའི་ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་བརྡར་ཕྱི་ཟླུམ་པོར་འཁོར་བ། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པའི་བརྡར་གཞལ་ཡས་ཁང་གྲུ་བཞི་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མཛེས་པར་སྤས་པའི་ནང་དུ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཡེ་ཤེས་བརྒྱད་དང་། དུག་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་དག་པའི་བརྡར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་དང་། པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཆ་བརྒྱད་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱི་ནས་རིམ་བཞིན་བསྐོར་བའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་མཚོན་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྔ། གཙོ་བོའི་གནས་སུ་དགོས་འདོད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བརྡར་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི །གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་ཉེས་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའི་བརྡར་པདྨ། ཤེས་རབ་རང་བཞིན་མེད་པའི་བརྡར་ཉི་མ། ཐབས་འགག་པ་མེད་པའི་བརྡར་ཟླ་བའི་གདན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དོན་རྟགས་སོ། །བརྟེན་པ་ལྷའི་དོན་རྟགས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་དག་པའི་བརྡར་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དང་། ཐོད་ཕྲེང་རིགས་བཞི། དེ་ཡང་སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བརྡར་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྣམ་པར་གསལ་བ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བརྒྱད། ཚོགས་བརྒྱད་གནས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྒྱད་མཚོན་པའི་བརྡར་ནང་ནས་རིམ་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་མཚན་བརྒྱད། བཀའ་བབས་ཀྱི་རིག་འཛིན་བརྒྱད། དཔལ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་སྡེ་བརྒྱད། སྒོ་བཞིར་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་གིང་བཞི། ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་ལ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་རང་སྣང་བའི་བརྡར་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྡེ་བཞི་དང་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་ཉན་ཕོ་ཉའི་ཚོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བསྐོར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་རང་སེམས་ལས་གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རང་ལ་གདོད་ནས་བཞུགས་པའི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ད་རེས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་མཚོན་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་མཇལ་བར་གྱུར་སྙམ་དུ་མོས་པ་མཛོད། ཅེས་པ་ཙམ་མམ། སྤྲོ་ན་ལྷ་ངོ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷ་ངོ་བསྟན། གང་ལྟར་ཡང་ཕྱག་ཤིང་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་ཞིང་ངོ་སྤྲད་ནས། དེ་དག་གིས་ནི་ལྷ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་ཆེད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལེགས་པར་སོང་གྲུབ། དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཀྱང་། མཉམ་སྦྱོར་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི། །འཁོར་ལོ་མངོན་དུ་མཐོང་བ་ཡི། །བསོད་ནམས་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ། །ཕྱིས་བྱས་པ་འང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པས་སྔོན་འོག་མིན་དུ་མཐར་ལམ་པ་ཞུགས་པ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུགས་ནས་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བ་ལ། སྤྱིར་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི། ཐོབ་བྱའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་འཇོག་པའི་ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། ངེས་ཚིག་ནི། ཨ་བྷི་ཥིཉྩའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་མངོན་པར་གཏོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་སུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་དང་། བརྒྱུད་ནས་སྐལ་པ་འཇོག་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཧེ་རུ་ཀ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུད་དག་ནུས་པ་ཐོབ་ཕྱིར་དབང་། །ཞེས་གསུངས། དབྱེ་ན་སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་བ་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། སློབ་དཔོན་གསང་བ་ཤེས་རབ་དང་། །དེ་མ་ཐག་པ་བཞི་པ་སྟེ། །ཞེས་པས་དབང་བཞིར་འགྱུར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དབང་བཞི་བསྐུར་བའི་ནུས་པས། སྦྱང་བྱ་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཆ་མཉམ་དང་བཅས་པའི་དྲི་མ་བཞི་ཡོད་པ། དེ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། གཏུམ་མོ་དང་། ཕོ་ཉའི་ལམ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་བཞིས་སྦྱངས་པས། སྦྱངས་འབྲས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྐུ་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་བཞིར་ངེས་པ་ལས། འདིར་ནི་དགོས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་དབང་བཞི་དང་ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་བྱེད་ལས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་གཉིས་དང་བཅས་པ་དྲུག་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐོག་མར་དབང་དངོས་གཞི་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ་མཛོད་བྱས་ལ། སློབ་མས་མཎྜལ་འབུལ། དེ་ནས་བླ་མ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་དབྱེར་མེད་པ་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་བ་གདབ་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ཧོ༔ སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་སྐུ༔ སློབ་དཔོན་ཁྱོད་ནི་དགོངས་སུ་གསོལ༔ རིགས་འདུས་རྩ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷའི༔ དབང་བསྐུར་བྱིན་རླབས་ཚུལ་བཞིན་དུ༔ བདག་ལ་བསྩལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ༔ སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ༔ ཞེས་ལན་གསུམ། དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ལན་འདི་ལ་གསན་པས་ཁྱབ་པར་གདའ། ཀྱེ༔ བུ་ཁྱོད་མ་ཡེངས་བདག་ལ་ཉོན༔ དབང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལ༔ རང་བྱན་ཚུད་པ་དམ་ཚིག་གོ༔ དེ་ཕྱིར་ཚིག་དོན་རྗེས་སུ་རྟོགས༔ འབྲས་བུ་བླ་མེད་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར༔ ཞེས་བརྗོད། དེའི་དོན་ནི་སློབ་བུ་ལ་བོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་བྱའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་གཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ཡེ་ནས་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་ནི་སྦྱང་གཞི། དེ་མ་རྟོགས་པས་གློ་བུར་འཁྲུལ་རྟོག་གི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་འདི་དག་སྦྱང་བྱ། དེ་ཉིད་དྲི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱང་དགོས་པས། སྦྱོང་བྱེད་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཟབ་མོ་བཞི་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྟོགས་གོམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་རང་བྱན་ཚུད་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བསླབ་དགོས་པས། དེ་ཡང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཚིག་གིས་མཚོན་ཏེ་དབང་དོན་གྱི་དག་བྱ་དག་བྱེད་ངོ་འཕྲོད་པར་བྱས་པས། སྦྱངས་འབྲས་མངོན་དུ་འགྱུར་རུང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གནང་བ་སྦྱིན་པ་སོང་ནས། འདིར་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་དངོས་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་བུམ་པའི་དབང་བསྐུར་བ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དབང་སྟེགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབུས་སུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་གདན་ལ། ཁྱེད་རང་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱི་རྣམ་པས་འཁོད་པའི་མོས་པ་མཛོད། བླ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོའི་གནས་གསུམ་ནས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་འཕྲོས་པས་གདན་གསུམ་ཚང་བའི་དབང་གི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བཛྲ་ས་མཱ་ཛཿས་སྤྱན་དྲང་། ཆུ་གཉིས་ཉེར་སྤྱོད་རོལ་མོར་བཅས་པས་མཆོད། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཏུ་མཾ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བླ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡབ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བའི་དགོངས་པ་མཛད། ཡུམ་རྣམས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདུད་རྩིས་གང་བ་ཐོགས་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་བྱ་བ་མཛད། འཁོར་གྱི་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིས་པ་བརྗོད་ཅིང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་རྫས་ཀྱི་ཆར་འབེབ། ཕོ་ཉ་བཀའ་སྡོད་རྣམས་ཀྱིས་བགེགས་སྐྲོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་ཏེ་དབང་བསྐུར་བའི་མོས་པ་མཛོད་བྱས་ལ། བུམ་པ་སྤྱི་བོར་བཞག་ཅིང་། ཧྲཱི༔ བུམ་པ་སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས༔ སྣང་སྟོང་འོད་གསལ་འཇའ་ཚོན་ཀློང༔ རིགས་འདུས་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཡི་ཚོགས༔ མ་འདྲེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་དབང༔ དེང་འདིར་ཁྱོད་ལ་བསྐུར་བར་བྱ༔ སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་ཤོག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དེ་ཝ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བུམ་ཆུ་བླུད། དེ་ལྟར་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བས། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་སྦྱངས། ཕུང་པོ་ལྔ་སངས་རྒྱས་ལྔར་གནས་གྱུར། ཡེ་ཤེས་ལྔ་མངོན་དུ་བྱས། ཆུའི་ལྷག་མ་ཡར་ལུད་པ་ལས་དབང་རྟགས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔས་དབུར་བརྒྱན་པའི་མོས་པ་མཛོད། ཅེས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་བུམ་དབང་གི་མཐའ་རྟེན་དུ་ལུས་ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་པ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་ལྷ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པའི་རྗེས་གནང་ནི། སྐད་ཅིག་གིས་ཁྱོད་རང་རིགས་འདུས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱི་སྐུ་གསལ་རྫོགས་སུ་ལམ་གྱིས་སྒོམ་པ་དང་། གང་ཤར་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷའི་རྣམ་པར་གསལ་ཐོབ་མཛོད། དེ་ནི་ལྷར་བསྲེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རོལ་རྩལ་དུ་ཤེས་པས། སེམས་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ན་ལྷ་སྐུ་མེད། ལྷ་སྐུ་སྤངས་པའི་ཚུར་རོལ་ན་སེམས་མེད། སེམས་དང་ལྷ་སྐུ་དབྱེར་མེད་དུ་ཐག་བཅད་པ་ནི་ཡིད་དང་བསྲེ་བ་ཞེས་བྱ། དེ་ཉིད་སྒྱུ་མར་བསྲེ་བ་ནི། ལྷ་སྐུ་དེའང་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ལ། མདོར་ན་ཡིད་དང་ལྷ་སྐུ་དབྱེར་མེད་གསལ་སྟོང་བདེ་བ་ཆེན་པོར་རྒྱས་འདེབས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྲེ་བ་གསུམ་པོ་ཐུན་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་བསྒོམ་ལ་ཅིར་སྣང་ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རོལ་པས་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་དོན་གྱིས་ཤིག །དེ་ནས་ངག་ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་པ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཟླས་ལུང་སྦྱིན་པ་ནི། ཕྲེང་བ་གཏད་དེ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་རྟོག་དག་པའི་བརྡ། །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་འདི་ལོངས་ལ། །བླ་མ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་ཀྱི། །སྙིང་པོའི་སྔགས་འདི་འཛབ་ཏུ་ཟློས། །ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ནས་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད། སློབ་དཔོན་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྔགས་ཕྲེང་ཐོན། ཁྱེད་རང་གི་ཞལ་དུ་ཞུགས། དྭངས་མའི་སྲོག་ཡིག་གི་མཐར་ཕྲེང་བ་ལྟར་འཁོད་པར་མོས་ལ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། །ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དེ་བ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་སརྦ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧཱུྃ༔ བཟླར་གཞུག །བླ་མ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་ཀྱི་གསུང་སྙིང་པོའི་སྔགས་རྣམས་རླུང་གི་རྐྱེན་དང་སྦྱར་ཏེ་འཁོར་ལོ་བཞིར་བསྐོར་ཞིང་བཟླ་བ་སོགས་གྲགས་སྟོང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྒྲ་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་དོན་གྱིས་ཤིག །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་བསྐྱེད་པ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བུམ་པའི་དབང་ཐོབ། ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་དག །ལམ་བསྐྱེད་རིམ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་འཁོར་ལོར་འཆར་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས། འབྲས་བུ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །གཉིས་པ་གསང་བའི་དབང་ནི། སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་རང་སྣང་གི་ཤེས་རབ་མ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཀུནྡ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དྷཱུ་ཏི་ནས་བརྒྱུད་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཡུམ་གྱི་པདྨར་འཁྱིལ་པ་དེ་ཉིད་ཐོད་པའི་བདུད་རྩི་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ཁྱེད་རང་གི་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་བཞག་པའི་མོས་པ་མཛོད། ཧྲཱི༔ ཆོས་དབྱིངས་བྷནྡྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ རིགས་འདུས་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཚོགས་རྣམས༔ མཉམ་སྦྱོར་བྱང་སེམས་བདུད་རྩིའི་མཆོག༔ བདེ་ཆེན་དྭངས་མའི་ཡེ་ཤེས་བཅུད༔ དེང་འདིར་ཁྱོད་ལ་དབང་བསྐུར་བས༔ གསང་བའི་དབང་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གུ་ཧྱ་ཝཱ་ཀ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་ཐོད་པ་མགྲིན་པར་བཞག །བདུད་རྩི་མྱང་དུ་བཅུག་པས། མགྲིན་པ་ནས་ཐིག་ལེ་འཕེལ་བས་རྩ་ཐམས་ཅད་གང་། དུག་གསུམ་གྱི་རྟོག་པ་འགག །ཞུ་བདེ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གསང་དབང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་ངང་ལས་དར་གཅིག་བཞག་གོ །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསང་བའི་དབང་ཐོབ། ངག་གི་དྲི་མ་དག །ལམ་རླུང་དགུ་ཚན་དྲུག་གི་གནད་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཏུམ་མོ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་བདག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས། འབྲས་བུ་གསུང་རྡོ་རྗེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ནི། བླ་མས་པདྨ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་མ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ན་ཚོད་ཅན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་སྤྲུལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ལ་གཏད་པའི་མོས་པ་མཛོད། མེ་ལོང་སིནྡྷུ་རའི་མཎྜལ་ཅན་དང་། རིག་མའི་ཙཀླི་དྲིལ་བུ་རྣམས་ལག་ཏུ་གཏད་དེ། མཱུཾ༔ ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་བདེ་བའི་སྐུ༔ སྣ་ཚོགས་གཟུགས་འཆང་ཡིད་འོང་མ༔ ཕྱི་ནང་མཚན་རྫོགས་ཤེས་རབ་ཡུམ༔ དགའ་བཞིའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་ཕྱིར་གཏད༔ ལོངས་ལ་མཆོད་པ་རྟག་ཏུ་གྱིས༔ ཆོས་སྐུ་མངོན་བྱེད་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨོཾ་པྲ་ཛྙཱ་ཛྙཱ་ན་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། སིནྡྷུ་རའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྟེ་བའི་ཡིག་འབྲུ་ལས་སྲིན་ལག་གིས་བླངས་པའི་ཐིག་ལེ་སྙིང་གར་བྱུག་གོ །དེ་ནས་ཁྱེད་རང་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དང་། གཏད་པའི་རིག་མ་ཡུམ་དབྱིངས་ཕྱུག་མནྡཱ་ར་བར་གསལ་བ་ནི་ལྷའི་འདུ་ཤེས། ཡབ་ཀྱི་གསང་གནས་ཧཱུྃ་ལས་རྡོ་རྗེ་ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་བུ་གར་ཕཊ་ཀྱིས་མཚན་པ། ཡུམ་གྱི་མཁའ་ཨ་ལས་པདྨ་ཨས་མཚན་པར་བསམ་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། ཐབས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱའོ་སྙམ་པ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རྗེས་ཆགས་ཀྱི་མེས་ཚོགས་དྲུག་གི་རྟེན་གྱི་ཁམས་དྭངས་མ་ཐམས་ཅད་བཞུ་ནས་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལ་འདུས་ཏེ། སྤྱི་བོ་ལས་མགྲིན་པར་བབས་པས་དགའ་བ། མགྲིན་པ་ནས་སྙིང་གར་བབས་པར་མཆོག་དགའ། སྙིང་ག་ནས་ལྟེ་བར་བབས་པས་ཁྱད་པར་དགའ་བ། ལྟེ་བ་ནས་གསང་བར་བབས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞི་ཉམས་སུ་མྱོང་། མཁའ་གསང་གི་རྩེ་མོར་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་རླུང་གི་སྦྱོར་བས་གྱེན་དུ་དྲངས་པས་འཁོར་ལོ་བཞིར་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞི་རིམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་བརྟན་པའི་མོས་པ་མཛོད་ཅེས་གདམས་ལ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་ནུ་རཱ་ག་ཎ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅་ཧཾ། ཞེས་དང་འཁྱུད་རྒྱ་བྱར་གཞུག་གོ །དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱའི་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཐོབ། ཡིད་ཀྱི་དྲི་མ་དག །ཕོ་ཉའི་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས། འབྲས་བུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །བཞི་པ་ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ནི། ཁྱེད་རང་ལུས་གནད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཆོས་བདུན་དྲང་པོར་བསྲང་། ངག་གནད་རླུང་རྩོལ་མེད་དུ་བཞག །ཡིད་ཀྱི་དྲན་བསམ་སྔ་མ་འགགས། ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་སྟེང་དུ་རྩོལ་བྲལ་བསལ་བཞག་མེད་པར་ཤིགས་སེ་ཞོག་མཛོད་བྱས་ལ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་མི་རྟོག་པ་མཚོན་བྱེད་ཤེལ་རྡོའམ་མེ་ལོང་གང་རུང་དང་། བླ་མའི་སྐུ་འབག་བསྟན་ལ། ཀྱཻ་ཧོ༔ སྐལ་ལྡན་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཉོན༔ རང་རིག་ཀ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས༔ མ་བཅོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན༔ དབྱེར་མེད་དུ་མ་རོ་གཅིག་ངང༔ སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ངང་དུ་ཞོག༔ ཨོཾ་དྷརྨཱ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད། དེ་ལྟར་བཞག་པའི་ཚེ་རིག་པ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེའི་ངང་ལ་ཞེན་འཛིན་མེད་པར་ཁྲིགས་སེ་གནས་པ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀ་དག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རང་བཞིན་འོད་གདངས་སྒྲོན་མ་ལྔ་མཚོན་བྱེད་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་མན་ཤེལ་སློབ་བུའི་མིག་ལ་བཀབ་སྟེ། ཨ༔ སྐལ་ལྡན་བུ་རྣམས་བདག་ལ་ཉོན༔ ཕྱི་ནང་གཉིས་མེད་མཁའ་དབྱིངས་ལ༔ ཡང་དག་རིག་པ་སྐུ་གསུམ་གནས༔ གསལ་འཚེར་འགྱུ་བྲེང་ལུ་གུ་རྒྱུད༔ ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་སྦུབས་སུ་བསྐུར༔ མཐའ་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་ཀློང་ཐོབ་ཤོག༔ ཨཿཨཿཨཿཨཿཨཿ ཞེས་བརྗོད། དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀ་དག་གི་ངང་ནས་འོད་ལྔ་གདོད་མའི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པ་ནང་གསལ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་མཚོན་པའི་བརྡ་སྟེ། དེ་ཡང་གནད་དྲུག་ལ་བརྟེན་ཏེ་མངོན་སུམ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པས། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ། སྣང་བ་འཕེལ་ནས་མཆེད་པ་ཉམས་གོང་འཕེལ། སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་སུ་སྣང་བ་རིག་པ་ཚད་ཕེབས། ཕྱི་ནང་གི་གདོས་བཅས་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྟོག་སྣང་བའི་འཕེལ་བ་དང་བཅས་པ་ཟད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བཞི་པ་ཐོབ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཆར་གྱི་དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག །ལམ་ཁྲེགས་ཆོད་ཐོད་རྒལ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་ཆེན་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་མཐའ་རྟེན་དུ་དབང་བཞི་པའི་བྱེད་ལས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཡོན་ཏན་གཏོར་མའི་དབང་ནི། གཏོར་མ་འདི་ཉིད་བླ་མ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་སུ་བཞུགས་པ་ལ་མོས་གུས་དུང་པ་བྱས་པས། དེའི་གནས་ལྔ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། ཁྱེད་རང་གི་གནས་ལྔར་ཐིམ་པས། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཆར་ལྟར་བབ་ཅིང་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་སྙམ་པའི་མོས་པ་མཛོད། གཏོར་མ་གནས་ལྔར་གཏུག་ཅིང་། ཧྲཱི༔ ཕྱི་ལྟར་འདོད་ཡོན་རྨད་བྱུང་རྫས༔ ནང་ལྟར་མཚན་རྫོགས་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས༔ བདེ་གཤེགས་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཚོགས་བཞུགས༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི༔ བྱིན་རླབས་ཀུན་འདུས་གཏོར་མའི་དབང༔ དེང་འདིར་ཁྱོད་ལ་བསྐུར་བ་ཡིས༔ མཆོག་ཐུན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་གྱུར་ཅིག༔ ཨོཾ་སརྦ་བ་ལིཾ་ཏ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད། མཐར་གཏོར་མའི་ལྷ་འོད་དུ་ཞུ་ནས་ཁྱེད་རང་ལ་ཐིམ་པས་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱི་སྐུར་དངོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་མོས་པ་མཛོད། ཅེས་བརྗོད་ཅིང་། ལྷ་འོད་དུ་ཞུ་བའི་གཏོར་ཟན་ཅུང་ཟད་ཙམ་དངོས་གྲུབ་ཏུ་སྦྱིན། དེ་ལྟར་གཏོར་མའི་དབང་བསྐུར་བས་འདོད་ཡོན་མི་ཟད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལྷ་སྔགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རོལ་པའི་རྒྱན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པར་སྒྱུ་མཁན་སྒྱུ་མའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་པ་ལྟར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་བརྗོད། གཉིས་པ་གཞན་དོན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་ནི། དེ་ནས་རིགས་ལྔའི་ཕྱག་རྒྱ། འདོད་ཡོན་གྱི་རྫས། ཕུར་བུ་དང་བཅས་པ་ལག་ཏུ་གཏད་དེ་དབང་བསྐུར་བས་ལས་རྣམ་པ་བཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ཕྲིན་ལས་ལ་དབང་འབྱོར་བར་གྱུར་སྙམ་པའི་མོས་པ་མཛོད། རྫས་དེ་རྣམས་ལག་ཏུ་གཏད་ལ། ཧྲཱི༔ ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་ལྷུན་གྲུབ་སོགས༔ ཕྲིན་ལས་རྫོགས་བྱེད་རིགས་ལྔའི་རྒྱ༔ ཕུར་བུ་མི་ཟད་འདོད་ཡོན་སོགས༔ རྫས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བས༔ བདེ་གཤེགས་རིགས་འདུས་མ་ལུས་པའི༔ དངོས་གྲུབ་དམ་པ་ཐོབ་གྱུར་ནས༔ ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་མ་ལུས་པས༔ འགྲོ་བའི་འདྲེན་པ་བྱེད་པར་ཤོག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དེ་བ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་གུ་ཎ་ཀརྨ་བི་ཤྭ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བརྗོད། དེ་ལྟར་གཞན་དོན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་པས། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་། དྲག་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གང་ལ་གང་འཚམ་པས་འདུལ་བའི་འགྲོ་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་གྱིས་ཤིག །དེ་གཉིས་ནི་ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་བྱེད་ལས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་བཀའ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དབང་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བླ་མ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དབང་རྣམས་ལེགས་པར་བསྐུར་གྲུབ་པས་ན། གནས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་ཁས་བླངས་པའི་དམ་ཚིག་རྣམས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་བར་ནན་ཏན་ཏུ་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་གདམས་པ་འདི་ལ་གསན་པས་ཁྱབ་པར་གདའ། ཀྱེ་ཧོཿསྐལ་ལྡན་བུ་རྣམས་ཉོན༔ བླ་མེད་སྨིན་བྱེད་ལམ་ཞུགས་ནས༔ སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་བྱ་དང༔ ཁྱད་པར་རིག་འཛིན་གསང་སྔགས་ཀྱི༔ རྩ་བ་ཡན་ལག་དམ་ཚིག་རྣམས༔ སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་བར༔ ནན་ཏན་ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་གྱིས༔ བརྗོད་པའི་ལན་དུ། དེ་དག་ལ་བསྲུང་སྡོམ་གྱི་འདུན་པ་དྲག་པོས་འདི་ཡི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས༔ ཇི་ལྟར་བཀའ་བསྩལ་གསུང་བྱོན་ལྟར༔ ཕྱི་ནང་སྡོམ་པ་དམ་ཚིག་ཀུན༔ བདག་སོགས་རྡོ་རྗེ་མཆེད་ལྕམ་གྱིས༔ ནམ་ཡང་འདའ་བར་མི་བགྱིད་དོ༔ བརྗོད་པས་ཁས་བླང་། དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ཐོབ་པའི་གཏང་རག་གི་དོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ་མཛོད་བྱས་ལ། སློབ་མས་ཀྱང་མཎྜལ་ཕུལ། སླར་ཡང་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོ་དང་བཅས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་འབྱོར་པ་ལྟར་སྤྲུལ་ནས་འབུལ་ན་ཆ་ཤས་ནས་ལོངས་སྤྱད་དུ་གསོལ་སྙམ་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། དེང་ནས་བརྩམ་སྟེ་བདག་བྲན་དུ། །སོགས་དང་། དེ་ལྟར་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བར་མཛོད། བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཉིད། །ཅེས་སོགས་ཀྱིས་དགེ་བ་བསྔོས་ལ། སླར་ཡང་མཆོད་པ་ཁ་གསོས་ནས། གཏང་རག་གི་མཆོད་བསྟོད་སོགས་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལས་གཞུང་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཚུལ་འདི་བན་ཆུང་དྷརྨ་ཤྲཱི་ཡིས། །སྤྲུལ་པའི་གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོའི་གསུང་རྒྱུན་བཞིན། །རང་བཟོ་སྤངས་ཏེ་ཟིན་བྲིས་ཡི་གེར་སྤེལ། །དགེ་བས་འགྲོ་ཀུན་སྨིན་གྲོལ་མཐར་ཕྱིན་ཤོག །འདི་ལ་སྔོན་གཏེར་སྟོན་གྱིས་མཛད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ཞིག་ཡོད་ནའང་། དཔེ་རྒྱུན་མ་འཕེལ་གོང་དུ་ཕྱི་མོ་ཆད་པར་བརྟེན། ད་ལྟའི་གསུང་རྒྱུན་གུ་རུ་ལུགས་སུ་བྲིས་ནས་ཞུ་དག་ཞུས་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཅེས་མིང་དུ་བཏགས་སོ། །དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-TA-018&oldid=116887"