རྩོམ་པ་པོ། རྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོ། རྩོམ་སྒྲིག་པ། Lhamo དུས་ཚོད། 2018-6-6 10:10:00 རྩོམ་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། ཀློག་གྲངས།\nརྒྱ་གར་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་སྙན་ངག་གི་ཕ་ས་ཡིན་པར་མ་ཟད། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྒྲུང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ལོ1859ལོར། འཇར་མན་གྱི་མཁས་པ་པིན་ཧྥ་ཡུ་བྱ་བས་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བྱིས་སྒྲུང་གི་ཁུངས་རྒྱ་གར་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན། སྒྲུང་གི་དཔྱད་ཞིབ་ལ་ཧྥིན་ལན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་འཛམ་གླིང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མཁས་པ་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་། ཧྥིན་ལན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ས་ཁམས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནི་སྒྲུང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཤས་ཆེ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད།དེ་བཞིན་རྒྱའི་མཁས་པ་ཅི་ཞན་ལིན་གྱིས་ཀྱང“འཛམ་གླིང་གི་གབ་སྒྲུང་དང་བྱིས་སྒྲུང་ཡོད་དོ་ཅོག་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་ཞེས་སྨྲ་མི་བཏུབ་མོད། དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་གར་ཡིན་པ་ནི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཡིན།”ཞེས་བཤད། རྒྱ་གར་དུ་སྔར་བྱུང་བའི་གཏམ་ངོ་མཚར་བ་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་སྒྲུང་རྒྱུད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་རབས་སོགས་ཡོད་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་སྒྲུང་རྒྱུད་ནི་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་བླང་དོར་འདོམས་པ་གཉི་གའི་གང་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲུང་དང་གབ་སྒྲུང་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་། སྔ་མ་ནི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོ》བྱ་བའི་རྒྱུན་གང་ལ་མངའ་བ《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》ཞེས་པ་དང་དེའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་སྒྲུང་རྣམས་དང་། ཕྱི་མ་ནི《པཉྩ་ཏནྟྲ》འམ《ལུགས་ཆེན་པོའི་གཏམ་རྒྱུད་ལྔ་པ》ཞེས་བྱ་བ་དང་དེའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་སྒྲུང་རྣམས་ཏེ། འདིར་སྐབས་སུ་བབ་པའི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ནི་སྔ་མའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའོ །《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ནི་ཁ་ཆེའི་སྙན་ངག་མཁན་སོ་མ་དེ་ལྦ་སྟེ་ཟླ་བའི་ལྷས་མཛད་པའི《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》ཞེས་པར་བསྡུས་ཡོད་ཅིང་།《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》བྱ་བ་ནི་གུ་ཎྰ་ཌྷ་ཡས་མཛད་པའི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོ》ཞེས་པ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཅན་གྱི་སྙན་ངག་གཞུང་ཚད《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》དང་མཉམ་པ་དེ་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་དུ་ཉུང་བསྡུས་སུ་བྲིས་པ་ཞིག་གོ ། ངག་རྒྱུན་ལ《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་པོ》ནི་དང་པོ་ལྷ་ཆེན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཨུ་མར་བཤད་པ་དེའི་འཁོར་ཞིག་གིས་བརྐུས་ནས་ཉན་རྗེས་མི་ཡུལ་དུ་འོངས་ནས་ཤ་ཟ་ཞིག་ལ་བསྒྲགས། གུ་ཎྰ་ཌྷ་ཡས་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ཤ་ཟ་དེ་ལས་ཐོས་ཤིང་། རང་ཡང་སྐུགས་ཕམ་ནས་ཤ་ཟའི་སྐད་ལས་སྐད་རིགས་གཞན་ལ་སྤྱོད་པར་མི་དབང་བར་གྱུར་པས། སྐད་རིགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལོ་བདུན་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་བདུན་ཅན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་པོ་རང་གི་ཁྲག་གིས་ཤིང་གི་ལོ་མ་ལ་བྲིས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕུལ་མོད། རྒྱལ་པོས་དེ་ཤ་ཟའི་སྐད་དུ་བརྩམས་པ་མཐོང་ནས་བླང་བར་མ་འདོད་དོ།། དེ་ནས་ཁོ་ཡི་མུག་སྟེ་གཏམ་རྒྱུད་ཀློག་བཞིན་ལོ་མ་རེ་རེ་བཞིན་མེ་ནང་དུ་འཕངས་པས་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་དྲུག་མེ་ལ་བསྲེགས་ཤིང་། ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་གཅིག་ཁོ་ན་ལུས་པ་ནི་ད་ལྟ《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་པོ》རུ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན་ཟེར།《སྙན་ངག་མེ་ལོང》ལས།\nཞེས་འབྱུང་བའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བརྗོད་བྱ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས《རྒྱ་ཆེའི་གཏམ》མམ《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོ》ཞེས་འབྱུང་པོའམ་ཤ་ཟའི་སྐད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེར་བཀོད་པ་དེ་ནི་གོང་གི་གུ་ཎྰ་ཌྷ་ཡས་བརྩམས་པའི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་པོ》ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྙན་འགྲེལ《དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོར》“འདིའི་རྒྱ་དཔེ་ཀུན་མཁྱེན་དྷ་རྨཱ་ཀ་རའི་གཟིགས་ལམ་དུ་ཡང་ཆུད་འདུག”ཅེས་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གྱིས《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོ》གཟིགས་མྱོང་བ་འདྲ་ཞིག་གསུངས་འདུག་ཀྱང་། གུ་ཎྰ་ཌྷ་ཡས་བས་པའི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོ》ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཕྱི་ནས་དཔེ་རྒྱུན་ཆད་པར་མངོན་པས། སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གྱིས་གཟིགས་པ་ནི། ཟླ་བའི་ལྷའི《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》དང་། ཁྲེ་མེན་དྲའི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོའི་མེ་ཏོག་ཆུན་པོ》དང་། བུདྡྷ་སྭཱ་མིན་གྱི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོའི་ཚིགས་བཅད་བསྡུས་པ》ཞེས་གུ་ཎཱ་ཌྷ་ཡའི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོའི》དོན་ཉུང་ངུར་བསྡུས་པའི་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱི་དཔེ་གསུམ་ཡོད་པའི་གང་རུང་ཞིག་ཡིན་ངེས།《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》མཛད་མཁན་ཟླ་བའི་ལྷ་ནི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྱི་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཡབ་ཀྱི་མཚན་ལ་རཱ་མ་ཟེར། ཁོང་ནི་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཨ་ནན་ཏ་སྤྱི་ལོ(1029~1064ལ་ཁྲིར་བཞུགས)དང་དེའི་བུ་རྒྱལ་པོ་ཀ་ལ་ཤ(སྤྱི་ལོ1064~1088ལ་ཁྲིར་བཞུགས)གཉི་གའི་དུས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གི་སྙན་ངག་མཁན་ཡིན་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་ཀ་ལ་ཤའི་ཡུམ་ཡུལ་ཛ་ལན་དྷ་རར་འཁྲུངས་པའི་སཱུརྱ་མ་ཏིའི་སྐྱོ་སྣང་བསངས་པའི་ཆེད་དུ《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》བརྩམས་པར་གྲགས།《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》ནི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་མིང་གི་བཏགས་དོན་ལྟར་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་ཡོད་དོ་ཅོག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། བམ་པོ(lambaka)བཅོ་བརྒྱད། རླབས་ཕྲེང(ལེའུ)བརྒྱ་ཉེར་བཞི། ཤོ་ལོ་ཀ་ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་གྱ་བརྒྱད་ཀྱིས་གྲུབ། བརྩམས་ཆོས་འདི་སྙན་ངག་གི་ལམ་ནས་བརྩམས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཨུ་ད་ཡ་ན་དང་རྒྱལ་པོའི་བུ་ན་ར་ལྦཱ་ཧ་ན་དྷ་ཏའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱིས་གཞུང་བསྲིངས་པ་ལ། གཏམ་རྒྱུད་རིང་ཐུང་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བར་བར་དུ་བཀོད་པ་ཞིག་གོ།《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》ནི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་པོའི》བརྗོད་བྱ་ཉུང་ངུར་བསྡུས་ནས་བརྩམས་པ་ཡིན་པས།《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་པོ》ད་ལྟ་མཐོང་དུ་མེད་ཀྱང་། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》ལས་ཅུང་ཟད་རྗེས་སུ་དཔོག་ནུས། སོ་མ་དེ་ལྦའི《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》ལྟ་བུ་བདེ་ཞིང་སྙན་ལ་འདུས་ཤིང་འདྲིལ་བ་དང་། ཚིག་དོན་མཐུན་སྡེབ་དེ་འདྲ་ལེགས་པའི་དཔེ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ལས་མཐོང་དཀའ་བར་བཤད། སོ་མ་དེ་ལྦས་དེ་ལྟ་བུའི་རྩོམ་ཚུལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དཀོན་པོ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་ལའང་ཤན་ཤུགས་ཆེ་བ། གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བང་མཛོད་ཆེན་པོར་བསྔགས་པའི《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》བྱ་བ་མཛད་ཅིང་། བསྟན་བཅོས་དེ་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་ལ་བསྐལ་བའི་བར་དུ་མི་ཉམས་པའི་གྲགས་པ་ཐོབ།\n《པཉྩ་ཏནྟྲ》འམ《ལུགས་ཆེན་པོའི་གཏམ་རྒྱུད་ལྔ་པ》དང་།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》གཉི་ག《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》རུ་བསྡུས་ཡོད་ཅིང་།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ནི་ཉེར་བཀོད་ཀྱི་ཉེར་བཀོད་དུ་བྱས་ཏེ《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོའི》བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པར་བསྡུས་ཡོད།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ནི་བྲམ་ཟེ་རྒན་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ལ་བཤད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཡིན་པར་བྱས་ནས་བམ་པོ་དེར་བཀོད་འདུག་ལ།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ནི་དང་པོ《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོ》དང་མ་ལག་མི་གཅིག་པའི་བརྩམས་ཆོས་རང་རྐྱ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། གུ་ཎཱ་ཌྷ་ཡའི《གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་མོ》རུ་དེ་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་ཀྱང་། སོ་མ་དེ་ལྦས་དེ་རང་གི་བརྩམས་ཆོས་སུ་བསྡུས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆ་ཚང་བར་ཚིགས་བཅད་དུ་བྱས་འདུག། འོན་ཀྱང་དེའི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ནི《པཉྩ་ཏནྟྲ》སོགས་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་བྱིངས་དང་འདྲ་བར་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མའི་ལུས་སུ་ཡོད་པར་བསམས།\n《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལ་གླེང་གཞིའི་གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་དང་། གླེང་བསླངས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཉེར་བཞི་སྟེ། གཏམ་རྒྱུད་ཉེར་ལྔ་པ་ནི་སྒྲུང་ཧྲིལ་བོ་མཇུག་སྡུད་བྱེད་དོ།། རྒྱུ་བྱེད་ཀྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུའི་གླེང་གཞིའི་གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་བརྒྱུ་བའི་ཕྲེང་རྡོག་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྒྱུད་གཞན་མ་ཉེར་བཞི་པོ་རེ་རེ་ནས་བརྒྱུས་པས། དོན་གྱི་བརྗོད་ཚུལ་ཕྲེང་བརྒྱུས་མ་དེ་འདྲ་ལ་སྒྲོམ་གཞིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དོན་བརྗོད་ཚུལ་གྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་། དེ་འདྲའི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་སྒྲུང་གི་རིག་ལམ་གྱི་བརྡ་ཆད་དུ“གཏམ་རྒྱུད་སྒྲོམ་བཅུག་མ”ཟེར།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པའི》གླེང་གཞིའི་གཏམ་རྒྱུད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་རྣམ་གནོན་ཉི་མ་ལ་སྒྲུབ་པ་བ་ཞིག་གིས་ལོ་བཅུ་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཤིང་ཏོག་རེ་ཕུལ་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་པོས་དེས་ཕུལ་བའི་ཤིང་ཏོག་རེ་རེའི་ནང་དུ་ནོར་བུ་རེ་ཡོད་པ་ཤེས་པས། དེ་ཡི་འདོད་པ་སྐོང་ཕྱིར་མཚན་མོར་དུར་ཁྲོད་དུ་སོང་ནས་མི་རོ་ཞིག་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྟེགས་བུའི་ཁར་ཁྱེར་འོང་རྒྱུ་ཁས་བླངས། རྒྱལ་པོས་མི་རོ་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་པའི་ལམ་དུ་མི་རོའི་ཁོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་རོ་ལངས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་སྒྲུང་བཤད་ཅིང་། སྒྲུང་བཤད་ཚར་རྗེས་ཁོ་ལ་ལན་འདེབས་དཀའ་བའི་དྲི་བ་རེ་བཏོན། རྒྱལ་པོས་དེ་ལ་ལན་བཏབ་པའི་ཚེ། ཁ་གྲག་མི་ཆོག་པའི་དམ་ཚིག་ཤོར་ནས་མི་རོ་དེ་སླར་དུར་ཁྲོད་དུ་འཕུར་བས་ཁོ་ཡང་བསྐྱར་ལེན་དུ་སོང་། དེ་ལྟར་ཐེངས་ཉེར་བཞི་བྱས་པས་སྒྲུང་ཉེར་བཞི་བཤད་ཅིང་། མཐར་རྒྱལ་པོས་ལན་གདབ་རྒྱུ་མ་ཪྙེད་དེ་དམ་ཚིག་སྲུང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས། མི་རོས་དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་བ་དེས་ཁོ་རང་བསད་ནས་མཆོད་སྦྱིན་དུ་བྱ་རྩིས་ཡོད་ཚུལ་སྨྲས་པས། རྒྱལ་པོ་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་སྒྲུབ་པ་བ་དེ་བསད་ནས་མཆོད་སྦྱིན་དུ་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་རོ་ལངས་དེ་རྒྱལ་པོའི་མཛའ་བཤེས་སུ་གྱུར་ཅེས་པའོ །དེས་ན་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་ཞེས་པ་མཇུག་གི་ལེའུ་བསྣན་ཏེ་ཉེར་ལྔར་བྱེད་པ་ལས་གླེང་གཞིའི་གཏམ་རྒྱུད་སྒྲུང་ཉེར་ལྔའི་གྲས་སུ་མི་འདྲེན་པ་ཆེས་མཐའ་མའི་གཏམ་རྒྱུད་ཉེར་ལྔ་པ་རང་དུ་གསལ་བོར་བྱུང་མོད། གཞུང་དངོས་མ་མཐོང་བས་འདྲེན་ཚུལ་ལ་མགོ་རྨོངས་པ་མང་ངོ་།། གཏམ་རྒྱུད་གཞན་མ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་རྐྱང་ཡིན་ཞིང་། བརྗོད་བྱ་ལ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། སྒྲུང་འཆད་པ་ལ་འཆད་མཁན་དང་ཉན་མཁན་གཉི་ག་དགོས་པས། སྐབས་འདིའི་རོ་ལངས་ནི་སྒྲུང་མཁན་གྱི་དོད་དང་། རྒྱལ་པོ་ནི་དོན་དུ་སྒྲུང་ཉན་མཁན་པའི་དོད་དོ། ། སྤྱིར《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》སྙན་ངག་གི་ལམ་ནས་བརྩམས་ཤིང་། དེ་ལས་ཀྱང《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉིར་ལྔ་པ》ནི་ལྷག་པར་སྙན་ངག་གིས་ཀུན་ནས་བཅིངས་པ་དང་། གཞུང་ཚད་སྙན་ངག་ཤོ་ལོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་པོ་དྲུག་ཡོད་པར་བཤད།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལ་རྒྱ་གར་དུ་ད་དུང་འདི་ལས་གཞན་པའི་ཚིགས་བཅད་རྐྱང་བ་ཅན་དང་། བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་ཅན། གཏམ་རྒྱུད་ཉེར་ལྔ་ཅན་དང་། གཏམ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་ཅན། སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱིས་བརྩམས་པ་དང་། བྷང་ག་ལའི་སྐད་དུ་བརྩམས་པ། ཧིན་དྷའི་སྐད་དུ་བརྩམས་པ་སོགས་དཔེ་རྒྱུན་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་མཆིས་མོད། ཀུན་ལས་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་སོ་མ་དེ་ལྦས་མཛད་པའི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》འདིའོ། །\n《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལས་བྱུང་བའི་རོ་ལངས་ཞེས་པ་ནི་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་དུ་བེ་ཏཱ་ལ་བྱ་བ་སྟེ། རང་རེ་ལ་གྲགས་པའི་གདོན་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་དང་། བེམ་རོ་ལ་ཞུགས་ནས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞིག་གོ །། འདི་བེམ་རོ་ལ་ཞུགས་པའི་འདྲེ་གདོན་གྱི་རིགས་ཤིག་ལ་གོ་བ་ལས་གཞན། རོ་ལང་དུ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་གདམས་པ་ལ་གོ་བའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པ་འདྲ། རོ་ལངས་ཀྱི་སྐོར་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་མང་དུ་འབྱུང་ལ། གསང་སྔགས་ཆེར་མ་དར་བའི་དུས་ཀྱི་ནང་པའི་གསུང་རབདག་ལས་ཀྱང་སྐབས་སྐབས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར། རང་རེའི་སྒྲོལ་བསྟོད་གྲགས་ཅན《ཕག་འཚལ་ཉེར་གཅིག་མ》ལས་ཀྱང་།“གདོན་དང་རོ་ལངས་གནོད་སྦྱིན་ཚོགས་རྣམས།། འཇོམས་པ་ཏུ་རེ་རབ་མཆོག་ཉིད་མ།།”ཞེས་འབྱུང་། བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ། ། རོ་ལངས་བྱ་བ《ཧ་རི་ཝཾ་ཤ》རུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གླེང་ལ།《སྔོན་གྱི་རབས》སུའང་འདྲེ་གདོན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཏུ་བགྲངས་ཡོད་མོད།《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ལས་བེ་ཏཱ་ལ་ཛ་ན་ནི་བྱ་བ་ལས་རོ་ལངས་ཞེས་པའི་མིང་རང་རྐང་ནི་མ་བྱུང་ངོ་།། ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་ལས་རོ་ལངས་ནི་དབང་ཕྱུག་པ་དང་འབྲེལ་ཆེ་སྟེ། ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྱི་དབང་ཕྱུག་པའི་ཡིག་ཆ་ལས་རོ་ལངས་ནི་ལྷ་ཆེན་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་འདུག། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་དུ་རོ་ལངས་ཀྱི་སྐོར་དེ་དང་པོ་ཕྱི་ནང་གང་གི་ཆོས་སུའང་མི་གཏོགས་པར་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ཆོས་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཕྱིས་སུ་ནང་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་པ་སོགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་སུ་བླངས་པ་ཨེ་ཡིན་སྙམ།\nགང་ལྟར་ཡང་སྔོན་རྒྱ་གར་དུ་རོ་ལངས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཟེར་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་དེ།《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ལས། “དེའི་སློབ་མ་ནི་སློབ་དཔོན་བྷ་གོ་སྟེ། དེ་ཡང་རོ་ལངས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་གྲུབ”ཅེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། ། དུར་ཁྲོད་ནས་བམ་རོ་ཁུར་འོང་དགོས་པ་ནི་རོ་ལངས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་རོ་ལངས་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། རོ་ལངས་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་བམ་རོ་ལ་ཞུགས་ནས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལྷ་གཞན་དག་ནི་སྤྱན་དྲངས་པའི་མོས་པ་བྱས་པས་ཆོག་མོད། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ལྗིད་ཏིག་གེར་རྒྱབ་ལ་ཁུར་འོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སྣང་། སྤྱན་འདྲེན་པ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་ལ། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ནི་ནད་འཆོས་པ་དང་། འཁོན་ལན་སློག་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་ཞུ་བ་ལྟ་བུའི་འདོད་དོན་སྣ་ཚོགས་བསྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པའི་ཆེད་ཡིན། འདིའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་ཚུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་སྟེ། མཆོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མིའི་ཤ་ཁྲག་གིས་བྱ་དགོས། དེའི་ཚུལ་ནི《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》ལས་འདི་ལྟར་འབྱུང་། མི་ཁྲག་གིས་བྲན་པའི་ས་ངོས་ལ་མི་རུས་ཀྱི་ཕྱེ་མས་མཎྜལ་བྲིས་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་མི་ཁྲག་བླུགས་པའི་བུམ་པ་བཤམས་ལ། དེའི་དབུས་སུ་བམ་རོ་གན་རྐྱལ་དུ་འཇོག།མི་ཚིལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་སྦོར། མིའི་མིག་འབྲས་བསྲེགས་པའི་བདུག་སྤོས་བདུག།ཀ་པ་ལ་ཁྲག་གིས་བཀང་བའི་ཡོན་ཆབ་དང་མི་ཤའི་མཆོད་པ་འབུལ། སྔགས་མཁན་གྱིས་སྔགས་ཟློ་བཞིན་དུ་མི་རུས་ལས་བྱས་པའི་སྐྱོགས་ཀྱིས་བམ་རོའི་ཁ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་དངོས་སུ་ལྡུག།རོ་ལངས་ལ་མི་ཤ་དངོས་སུ་བཟའ་རུ་འཇུག་ཅིང་། དེས་མ་ཚིམས་ན་སྔགས་མཁན་རང་གི་ཤའང་བཅད་ནས་སྟེར་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་པས་ཡིད་ཚིམས་པར་གྱུར་ན། རོ་ལངས་ཀྱིས་སྔགས་མཁན་གྱི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མོད། རོ་ལངས་ཀྱི་གདམས་པའི་ལག་ལེན་ལ་ནོར་འཛོལ་བྱུང་ཚེ། སྔགས་མཁན་རང་ཉིད་འཆི་བར་འགྱུར་བའང་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་སྒྲུབ་གཡོག་གམ་རོ་ལངས་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་མཚན་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་པར་བཤད་དེ།《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ལས། མ་ག་དྷའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་གྲུབ་ཅིང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ན་ར་དཱ་ཞེས་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་རོ་ལངས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་གྲོགས་ལུས་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ནད་མེད་ལ་དཔའ་བོའི་མཚན་མ་དགུ་ཡོད་པ། ངག་བདེན་པར་སྨྲ་བ། བློ་རྣོ་ཞིང་དཔའ་བ། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ། བཟོ་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞིག་དགོས་པ\nཅེས་པ་སྟེ། རང་རེའི་ཡི་གེར་བཀོད་པའི་རོ་ལངས་ཀྱི་སྐོར་ལ་འདི་ལས་སྔ་བ་མ་མཐོང་། རོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་ཆེ་བ་སྒྲུབ་པ་པོ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རིག་འཛིན་ཡིན་པ་དང་། ནང་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་ཡོད་པ་སྒྲུབ་གཡོག་ནང་པའི་དགེ་ཚུལ་ཡིན་པ། སྙིང་ཁམས་ཀྱི་ཉམས་སད་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་མཁན་ནམ་སྒྲུབ་གཡོག་དཔའ་བའི་རྟགས་ཅན་དགོས་པ་ལས་ཤེས་ནུས་ལ། ལེགས་པར་གྲུབ་ན་རོ་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ། སྟབས་ཉེས་ན་སྒྲུབ་མཁན་ནམ་སྒྲུབ་གཡོག་སྲོག་དང་འབྲལ་བ་སོགས་རོ་ལངས་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གྱི་གནད་རྣམས་གོང་གི་ཡི་གེ་ལ་ཆ་ཚང་བར་འདུ།《སྦ་བཞེད》ལས་བྱུང་བའི་ངག་རྒྱུན་འདི་ཡིན་པ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡིན་ངེས་མོད། ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡིག་ཆ་ལས་དེ་མཐོང་མི་ནུས། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་འགངས་ཆེ་སྟེ། བདག་གིས་བསམས་ན། རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》དང་། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ཐུན་མོང་གི་ཐོག་མའི་ས་བོན་ནི་འདི་ཡིན་ངེས་སྙམ།《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དང《དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》སོགས་ཕྱིས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་གྲགས་ཅན་དག་ཏུའང《སྦ་བཞེད》ལས་བྱུང་བའི་རོ་སྒྲུང་གི་སྐོར་དེ་བཀོད་ཡོད་དོ། ། ཡང་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ཎ་ཐས་མཛད་པའི《བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རྣམ་ཐར》ལས།\nཞེས་འབྱུང་། འདི་ལས་ཀྱང་རོ་ལངས་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་ལ།དེ་དངོས་གྲུབ་ལེན་སའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན། སྐབས་འགར་གླང་ཆེན་སྨྱོན་པ་རྦོད་པ་བཞིན་ཐད་ཀར་རང་གི་དགྲ་བོའི་ཐད་དུ་བཏང་ནས་ཕར་གནོད་པ་སྐྱེལ་དུ་འཇུག་པའི་སྲོལ་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ》ལས་བྱུང་བའི་རོ་ལངས་ཞེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཇི་འདྲ་ཞིག་མཚོན་པར་བྱས་པའི་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟར་རོ །\n《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ལས“མདོ་སྡེ་འབྱུང་བའི་ལྟས་སུ་སྒྲུང་རྣམས་དར།།”ཞེས་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱི་ལ་དེའི་གསལ་བྱེད་དུ་“རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང་དང་མ་སངས་ཀྱི་སྒྲུང་། མཆིལ་བའི་སྒྲུང་སོགས་ཉན་བཤད་དང་།”ཞེས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་དགུ་པ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ནས《རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང》སོགས་བོད་ལ་དར་བར་བཤད། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་ཁུངས་མ་དག་ལས《རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང》གི་སྐོར་གསལ་བོར་གསུངས་པ་ལ་དེབ་ཐེར་འདི་ཉིད་སྔ་བར་སེམས། འདིར་བཤད་པའི《རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང》ཞེས་པ་དང་།《གཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ》ལས་བྱུང་བའི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》གཉིས་ནི་སྤྱི་བབ་ཀྱི་ཆ་ནས་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ངེས། དེས་ན་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དབུ་བཪྙེས་པ་ནི་བཙན་པོ་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་དུས་ཡིན་ལ། བོད་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་ཆོས་དར་བའི་འགོ་ཚུགས་པའི་དུས་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྔ་བའི་བཙན་པོ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ནས་བོད་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་རོ་སྒྲུང་དར་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱས།《རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང》ནི《ཙིནྟ་མ་ཎིའི་གཟུངས》དང་།《དཔང་སྐོང་ཕྱག་རྒྱ་པ》དང་།《ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ》སོགས་དང་མི་འདྲ་སྟེ། འདིའི་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་གཞི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིག་གནས་ཡིན་པར་མ་ཟད། འདི་ནི་འབངས་མིའི་ཁྲོད་དུ་དར་བའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བའི་རིག་གནས་དང་། ངག་ཐོག་གི་རིག་གནས་ཡིན་པས། བོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་དར་གོང་ནས་དམངས་ཁྲོད་དང་ངག་ཐོག་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་བྲམ་ཟེའི་རིག་གནས་དར་བའི་དུས་རིམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་བསྐྱར་ར་སྤྲོད་བྱུང་ལ། དུས་ཚིགས་ནི་མ་མཐའ་ཡང་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས་ནས་ཡིན་པ་གསལ་ཁ་བྱུང་། དེས་ན་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རིའི་ཡར་སྔོན་གྱི་བཙན་པོ་ཉེར་བདུན་གྱི་རིང་ལ་ཆབ་སྲིད་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་ཟེར་པའི་སྒྲུང་དེའང་ཆ་ཤས་ཤིག་རྒྱ་གར་ནས་འོང་བར་ཁས་ལེན་དགོས།\nད་ལྟའི་བར་རང་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི《རོ་སྒྲུང》བྱ་བའང་ཡིན་པ་ནི་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་ནས་ཡོད་པའི《རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང》ཞེས་པ་དེའི་རྒྱུན་ཡིན་པར་སྣང་ལ། ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་“ཙེང་གི་རྦག་ཞིན་དང་སྤང་གི་བོང་བུ་སྟག་ཅུང”སོགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཆ་མི་ཚང་བ་དེའང་ཡིན་རྒྱུ་ནི《རོ་སྒྲུང》གི་དུམ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས། དེ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་ནས་རང་རེ་ལ《རོ་སྒྲུང》དར་ཡོད་པའི་དན་རྟགས་ཁུངས་བཙན་ཞིག་ཏུ་སོང་འདུག་པ་འདི་ནི་ཀུན་གྱིས་ངེས་པར་བསམ་པར་བྱ་འོས་པ་ཞིག་གོ ། །བཙན་པོ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ནས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བོད་ལ་ཡི་གེ་བཟོས་པའི་བར་དུ་སྒྲུང་འདི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཐོག་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་སྨོས་མ་དགོས་ལ། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་བཟོས་པའི་ཕྱི་ནས་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་སྐྱེ་བོའི་ཁ་དང་རྣ་བ་ཁོ་ན་བརྒྱུད་ནས་དར་བར་ངེས། དེ་ལྟར་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ངག་བརྒྱུད་རྗེས། སྒྲུང་འདིའི་གདོད་མའི་རྣམ་པ་ལ་རྩ་བ་ནས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཞིང་། རིམ་གྱིས་ཡི་གེར་ཡང་བཀོད་དེ་ངག་ཐོག་དང་ཡིག་ཐོག་གཉི་གའི་དར་རྒྱུན་བྱུང་། བོད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་གི《རོ་སྒྲུང》དང་པོ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བྱུང་བ་སོགས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་མོད། གང་ལྟར་དེ་ལ་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། སྤྱི་ལོ1975ལོར་རྒྱ་གར་ནས་པར་བཤུ་བརྒྱབ་པའི《རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོ་དང་། རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མི་རོ་གསེར་སྒྲུང་ཞེས་བྱ་བ》དང་། སྔོན་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་དུ་བཞུགས་པའི《དངོས་གྲུབ་ཅན་གྱི་སྒྲུང་དགོས་འདོད་ཆར་འབེབས》སྤྱི་ལོ1980ལོར་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི《དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་རོ་ལངས་གསེར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་སྒྲུང་ཉིར་གཅིག་པ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བ》ཡང་ལོ་དེར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི《མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང》བཅས་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་ཁག་བཞི་ནི་ཁོ་བོའི་མཐོང་ལམ་དུ་གྱུར་ལ། སྔོན་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུའང《རོ་སྒྲུང》དཔར་མ་ཞིག་ཡོད་པར་གྲགས་པ་ད་རེ་ལག་ཏུ་མ་ཚུད། པར་གཞི་དེ་དང་སྡེ་དགེའི《རོ་སྒྲུང》གཉིས་ནི་སྔོན་ནས་ཤིང་དཔར་དུ་བཏབ་ཡོད་པས་དཔར་མ་དང་། གཞན་གསུམ་ག་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་དེ་བྲིས་མ་ཡིན་པ་གསལ་ལ། འཕྲོ་མ་གཉི་གའང་ལྕགས་དཔར་དུ་མ་བཏབ་གོང་ལ་བྲིས་མར་སྣང་། རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》དང་བོད་ཀྱི་པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི《རོ་སྒྲུང》དེ་དག་བསྡུར་ནས་དཔྱད་ན། ཆེས་མངོན་གསལ་དུ་སྣང་བའི་ཐུན་མོང་གི་ཆ་གཉིས་ཡོད། དེ་ལས་གཅིག་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་པ་སྟེ། གཏམ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་གླེང་གཞི་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྒྱུད་ཡིན་ཞིང་། དེ་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱི་སྐུད་པའམ་ཕྲེང་ཐག་ལྟ་བུར་བྱས་པ་ལ་གཏམ་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ཕྲེང་རྡོག་ལྟར་རེ་རེ་ནས་དེ་ལ་བརྒྱུས་ཡོད་པའོ ། གཞན་ཞིག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱི་སྐུད་པའམ་ཕྲེང་ཐག་ལྟ་བུ་དེ་རོ་ལངས་ཡིན་པས་སྒྲུང་མཐའ་དག་རོ་ལངས་ཀྱི་ཆིངས་གཅིག་གིས་བཅིངས་འདུག་པ་དེའོ ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཞིང་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་ཞིག་སྟེ། བརྩམས་ཆོས་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ཡང་དེ་ལས་མངོན་འདུག\nམཚུངས་ཆོས་དེ་ཡིས་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》གི་ཁུངས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ཡིན་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་བསྟན། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་དག་གི་ཁ་དང་རྣ་བ་ལག་པ་གསུམ་ག་བརྒྱུད་བརྒྱུད་པ་ལས་ད་ལྟའི་བར་ལུས་འདུག་པའང་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ ། ། སྤྱིར་རྒྱ་གར་ནས་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་དེའི་ཞོར་ལ་འོངས་པའི་བྲམ་ཟེའི་རིག་གནས་གཉིས་ཀྱི་གང་ཡིན་ཡང་། ཕལ་ཆེ་བ་ནི་དང་པོ་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་རྗེ་བློན་དག་གི་ཁྲོད་དུ་དར་ཞིང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་དང་འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་དར་བ་ཡིན་མོད།《རོ་སྒྲུང》ནི་ཚུལ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། དང་པོ་འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་ཁྲོད་དུ་དར་ཞིང་། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ། རིམ་གྱིས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངག་ཐོག་གི《རོ་སྒྲུང》ཡི་གེར་བཀོད། རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བའི་རིག་གནས་ཤིག་ལ་འདི་ཁོ་ན་ནི་དམའ་ས་ནས་མཐོ་སར་དར་བ་ཡིན། དང་པོ་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དང་རྣ་བ་བརྒྱུད་ཅིང་། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གི་སོར་རྩེ་བརྒྱུད་པས། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ལ་རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པའི》རུས་སྒྲོམ་ཙམ་མ་གཏོགས་ལུས་མི་འདུག། རུས་སྒྲོམ་དེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་གླེང་གཞིའི་གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་པུས་གཏམ་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྒྱུས་པ་དང་། དེ་ཡང་རོ་ལངས་དང་འབྲེལ་བ་དེའོ། ། བོད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་དང་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རུས་སྒྲོམ་དེ་ཚུར་བླངས་པའི་སྟེང་ལ་ཤ་དང་ཁྲག་གིས་ཞལ་བ་བྱས་ཏེ། ཤ་དར་ཁྲག་དར་གྱི་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》བཟོས།\nབོད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པར》བྱེ་བྲག་ཏུ་བཅོས་བསྒྱུར་ཇི་ལྟར་བྱས་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་ས་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི་རོ་སྒྲུང་གི་ཁ་བྱང་ལ“དཔལ་མཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་རོ་ལངས་གསེར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་སྒྲུང་ཉེར་གཅིག་པ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བ་བཞུགས་པོ །”ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན། འདིའི་མཛད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡིན་པར་བྱས་པས། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པ་ཀུན་གྱི་བློ་ངོར《རོ་སྒྲུང》ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་འདུག ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་དང་། དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པར་གྲགས། འདི་པར《མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ》དང་།《དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་དྲུག》《རིམ་པ་ལྔ་པ》སོགས་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་མང་པོ་ཡོད་པ་ཆ་ཚང་བར་བོད་སྐད་དུ་འགྱུར་ཞིང《བསྟན་འགྱུར》དུ་བསྡུས་ཡོད།《རོ་སྒྲུང》ཡང་དངོས་གནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང《བསྟན་འགྱུར》དུ་བསྡུ་བར་འོས་མོད། ད་ལྟའི་བར་བྱུང་བའི《བསྟན་འགྱུར》གྱི་པར་གཞི་དང་དཀར་ཆག་མི་འདྲ་བ་གང་དུའང་འདི་ཉིད་མ་བསྡུས་ལ། དེ་བཞིན་རྒྱའི་བཀའ་བསྟན་སོགས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དུ་འགྱུར་བའི་བཀའ་བསྟན་དུའང་འདི་ཉིད་བསྡུས་པ་མ་མཐོང་། མཚོ་སྔོན་གྱི《རོ་སྒྲུང》དུ་རྩོམ་མཁན་སུ་ཡིན་གྱི་སྒྲོས་མ་བྱུང་ཞིང་། སྡེ་དགེའི《རོ་སྒྲུང》དུའང་རྩོམ་མཁན་འདི་ཡིན་ཞེས་གསལ་བོར་མ་བཤད་ཀྱང་དོན་ལ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡིན་པ་བསྟན་འདུག ། རྒྱ་གར་གྱི《རོ་སྒྲུང》བྲིས་མར་“ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོ་དང་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་”ཞེས་རྩོམ་མཁན་དེ་གཉི་ག་ཡིན་པར་བཤད། དེས་ན་བོད་ཀྱིས་བྱས་པའི་བཟོ་བཅོས་དང་པོ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ ། རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པའི》གླེང་གཞིའི་གཏམ་རྒྱུད་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་གནོན་ཉི་མ་ལ་བཟོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམསབྱ་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་པ་ཞིག་གིས་ཉིན་རེ་རེར་ཤིང་ཏོག་ཕུལ་བ་ལས་ཉེ་བར་བརྩམས་ཤིང་། རོ་ལེན་དུ་འགྲོ་མཁན་རྒྱལ་པོ་རྣམ་གནོན་ཉི་མ་དང་། རོ་ལེན་དུ་འགྲོ་བར་རྫོང་མཁན་ནི་སྒོམ་སྒྲུབ་པ་བཟོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པའོ ། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》གི་གླེང་གཞིའི་གཏམ་རྒྱུད་ནི་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ། གཅིག་ནི་རྒྱལ་པོའི་བུ་དང་། ཕྱུག་པོའི་བུ་དང་། སྤྲང་པོའི་བུ་གསུམ་གྱིས་བྱ་རོག་གི་ཚང་བརྡུངས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་ཕུ་ནུ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་མཁན་སྤུན་བདུན་གྱིས་ནས་སྒྱུ་མ་བསླབས་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། ། རོ་ལེན་དུ་འགྲོ་མཁན་རྒྱལ་བུ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་སྟེ། གླེང་གཞིའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྲང་པོའི་བུ་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་། གཉིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུ་ནུ་གཉིས་ཀྱི་ནུ་བོ་དོན་གྲུབ་ཡིན་ལ། རོ་ལེན་དུ་འགྲོ་བར་རྫོང་མཁན་ནི་གཏམ་རྒྱུད་གཉི་གར་ཡང་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་བོ །《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལས་བྱུང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་པ་བཟོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་སྒྲུབ་པ་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། རྒྱལ་པོ་རྣམ་གནོན་ཉི་མའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་བཅུག ། མཚོ་སྔོན་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བགྱིས་པའི《མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང》དུ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་བུའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་མི་འདུག ། རྒྱ་གར་ལ་སྔོན་རྒྱལ་པོ་རྣམ་གནོན་ཉི་མ་ཟེར་བ་ཞིག་དངོས་གནས་བྱུང་མོད།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལས་བཤད་པ་དང་འདི་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་སྒྲོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། སྒོམ་སྒྲུབ་པ་བཟོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྟོག་བཟོ་ཁོ་ནར་ངེས་བསམ། འོན་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་གཉིས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ལས་བྱུང་བའི་མི་སྣ་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། མཛའ་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཀྱང་ངེས་པར་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི《བཤེས་པའི་སྤྲིངས་ཡིག》དང《གཏམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ》གཉིས་ནི་མཛའ་བོ་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོའི་དོན་དུ་མཛད་པ་ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ། ། མི་རོ་ལ་གསེར་སྒྲུབ་མཁན་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་གཉིས་ཡིན་པའི་སྒྲོས་ནི་ཅུང་ཟད་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་བྱུང་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ།《འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས》ཀྱི་ལེའུ་ཉེར་གཉིས་པའམ་ཁུ་ཆོས་གཉིས་པ་གྲོང་ཁྱེར་བདེ་ལྡན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་རྒྱལ་བུ་སྐྱབས་སྦྱིན་དུ་སྐུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་ཞེས་པར་ལོ་ཙཱ་བ་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་རགས་པ་ཞིག་གསུངས་པ་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྒྲོས་དེ་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཁུངས་ཤིག་མཆིས་ཀྱང་ཆ་མ་འཚལ་ཏེ། གོང་གི་སྐྱེས་རབས་དེར་རྔོག་ལོས“གོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་པཎྜི་ཏ་ཅིག་ལ་ཡམ་མེ་ཐོས”ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས“རོ་སྒྲུང”གི་མཛད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡིན་དགོས་པར་ག་ལ་འགྱུར།\n《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་མི་སྣ་ཡོད་མོད།《རོ་སྒྲུང》སྤྱིའི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ནི་སྒོམ་སྒྲུབ་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། རོ་ལངས་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པས། རོ་ལངས་གཅིག་པུ་སོར་བཞག་བྱས་ཏེ། སྒོམ་སྒྲུབ་པའི་ཚབ་ཏུ་སྒོམ་སྒྲུབ་པ་གསར་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱལ་པོ་གསར་བ་བཅུག་སྟེ། གཏམ་རྒྱུད་སྤྱིའི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ལས་སུམ་གཉིས་བརྗེས་པ་དེའང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བཟང་པོ་ཞིག་གོ ། ། རོ་ལངས་ནི་རོ་ལངས་ཉིད་དུ་བསྐྱུར་འདུག་པ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ཡང་གཞན་དུ་བྱས་ན། གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རོ་དང་། སྤྲོ་བྱེད་དང་། མཚར་བྱེད་མཐའ་དག་རྩ་བ་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་རོ་ལངས་ལའང་བཟོ་བཅོས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱས་ཡོད་དེ། མིང་ལ་རོ་རྒན་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བཏགས་ནས་མི་གཤིས་ཅན་དུ་བྱས་པས། སྔོན་གྱི་འཇིགས་ཤིང་སྐྱི་གཡའ་བའི་རོ་ལངས་དེ་ཅུང་ཟད་སྲུན་པོར་བཏང་།\nཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་གི་སྤྱིའི་བསྟན་བྱ་སྡུག་རུས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཅན་ལ་མི་འགྲུབ་པའི་དོན་གང་ཡང་མེད་པ་ལས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་དཀའ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་སྤྱད་པར་འོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་གི་བསྟན་བྱ་ལྷ་ཆོས་རྒྱུ་འབྲས་བླང་དོར་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། མི་ཆོས་ཕྱི་ཐག་རིང་ཞིང་གཞུང་བཟང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྱུར། བསྟན་བྱ་ནི་བརྗོད་བྱ་ལ་བལྟོས་པས། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》དག་ཏུ་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བསྟན་བྱ་དང་མཐུན་པའི་བརྫོད་བྱ་ཅན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཁོ་ནར་སྣང་། དེས་ན་སྔར་རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཉེར་ལྔ་པོ་དེ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་བརྒྱུད་རྗེས། རང་བཞིན་གྱིས་བོར་བའམ་ཆེད་དུ་དོར་བའང་སྲིད་དེ། གང་ལྟར་ད་ལྟ་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》དུ་ཕལ་ཆེ་བ་ལྷག་མི་འདུག ། དེ་བས་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ནི་བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་འདུག ། མ་ཞོ་ལིང་དང་། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཐུན་ཅིན་ཧྭ་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བས་པར་བཤད་ཀྱང་དོན་ལ་སྐུ་ཞབས་ཐིན་ཅིན་ཧྭས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས》ཀྱི་ལེའུ་ལྔ་པའི་དོན་ཚན་གཉིས་པ《རོ་སྒྲུང》གི་སྐབས་སུ། རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་མིན་བཤད་མ་ནུས་པར་ལུས་འདུག་མོད། ད་རེ་ཁོ་བོས་ཉི་ཧོང་གི་སྐད་དུ་འགྱུར་བའི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》བཀླགས་ཤིང་། དེ་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》རྣམས་དང་བསྡུར་རྗེས། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》དག་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་བོད་རང་གིས་གསར་དུ་བསྒྲིགས་པར་འདུག་ཅིང་།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལས་བླངས་པ་རེ་གཉིས་ལས་མེད་པ་གསལ་བོར་རྟོགས།《རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས》དེ་ལས་ཀྱང《རོ་སྒྲུང》གི་སྒྲིག་པ་པོ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ཡོད་མོད། དེ་མི་འཐད་ཚུལ་གོང་དུ་བཀོད་ཟིན་ཏོ། ། རོ་ཁུར་ནས་འོང་མཁན་གྱི་ཁ་ནས་གཏམ་ཤོར་ཚུལ་ལའང་བོད་ཀྱིས་བཟོ་བཅོས་བྱས་འདུག་སྟེ།《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉིར་ལྔ་པ》ལས་རོ་ལངས་ཀྱིས་གཏམ་རྒྱུད་རེ་རེ་བཤད་ཚར་རྗེས་རོ་འཁུར་མཁན་ལ་གཏམ་རྒྱུད་དེའི་བརྗོད་བྱ་ལས་བརྩམས་པའི་དྲི་བ་རེ་བཏོན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ལན་མ་བཏབ་ན་མགོ་བོ་ཚལ་བར་གས་པར་འགྱུར་ཟེར་བ་ལ། ལན་བཏབ་པ་ན་ཁ་ནས་གཏམ་ཤོར་བས། རོ་ལངས་སླར་ལོག་པར་བཤད་མོད། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》དག་ཏུ་རོ་ལངས་ཀྱིས་གཏམ་རྒྱུད་རེ་བཤད་ཚར་རྗེས་རོ་འཁུར་མཁན་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མཚར་པོ་ལ་སེམས་གཡེང་ནས་ཁ་ནས་སྐད་ཆ་ཤོར་བར་བྱས་འདུག་པས། གཅིག་བཙན་གྱིས་འཆོར་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཅིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་བར་སྣང་། རོ་ལེན་སའི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་ལ་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བ་ཚལ་བཏགས་པ་སོགས་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ལས་མིའི་མིང་དང་ཡུལ་གྱི་མིང་སོགས་ཀྱང་བོད་རང་གི་ཁམས་དང་མཐུན་པར་བཅོས། གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་གྲངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པར》གཏམ་རྒྱུད་ཉེར་ལྔ་མ་གཏོགས་མེད་མོད། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ནི་རྒྱ་གར་ནས་པར་བཤུ་བྱས་པའི《རོ་སྒྲུང》གཅིག་པུ་ལའང་གཏམ་རྒྱུད་སོ་བདུན་ཡོད་དོ།།\nམདོར་ན། བོད་མི་ཚོས་དེ་ལྟར་དུ་མ་གཞི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་པ་ཞིག་རྩོམ་མཁན་དང་། མི་སྣ། བསྟན་བྱ། བརྗོད་བྱ། གཏམ་རྒྱུད་རེ་རེའི་མཇུག་བསྡུ་ཚུལ། གཏམ་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་མི་དང་ཡུལ་གྱི་མིང་། གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་གྲངས་སོགས་ཆ་མང་པོ་ནས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱས་ཏེ། མཐར་བརྩམས་ཆོས་ལ་དང་པོ་ནས་ཡོད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རོ་ཉམས་ཀྱང་མ་ཡལ་ལ། བོད་རང་གི་ཁམས་དང་ཡང་མཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་པས། བོད་མིས་བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་ནི་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་གོ ། བོད་མིས《རོ་སྒྲུང》ལ་ཇི་ལྟར་བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་དེའང་གནད་བསྡུས་ན་བོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད(བོད་སྒྲུང)དུ་བཅོས་པ་དང་། ནང་པའི་གཏམ་རྒྱུད(ཆོས་སྒྲུང)དུ་བཅོས་པ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་། དེ་ཡང་དང་པོ་ནི་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་འབངས་ཕལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངག་ཐོག་ནས་བཅོས་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཡིག་ཐོག་ནས་བཅོས་ཏེ་གྲུབ་པར་བསམས་ནུས། ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་རྩ་མི་གཅིག་པའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་མཐའ་མར་བོད་རང་གི་དྲི་རོ་དང་ཁ་དོག་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་འཇུ་སྟོབས་ཞེས་གདགས་སུ་རུང་ཞིང་། དེ་ནི་རིག་གནས་ཤིག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་མངོན་རྟགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། མི་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་སྐད་ཆ་དང་། ཡི་གེ། རིག་གནས་བཅས་ཉམས་དམས་སུ་འགྲོ་བའི་དུས་ལ་ཕར་འགྱུར་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཚུར་བསྒྱུར་རྒྱུ་དཀའ་འོ། ། འོན་ཀྱང་། བོད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནས་འོངས་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་སོགས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩིས་ཆེན་དུ་བྱས་ཏེ། བམ་པོའི་གྲངས་དང་། ཤོ་ལོ་ཀའི་གྲངས་དང་། ཚེག་བར་གྱི་གྲངས་ཀ་ཚུན་ཆད་ལ་གང་གཟབ་དང་ནན་ཏན་བྱས་འདུག་པ་ལ། འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལའང་བཟོ་བཅོས་བྱ་རྩིས་ཀྱིས་ཆོས་ལོག་སྤེལ་བའང་ཡོད་མོད། འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་དག་སེལ་བྱས་པས་རྩ་བའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་སེམས། ལར་རིག་གནས་ལ་བཟོ་བཅོས་རུང་མི་རུང་གི་ཆ་གཉིས་ཡོད་དེ། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམ་གནོན་ཉི་མ་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོར་བསྒྱུར་པ་ལྟ་བུ་ནི་རུང་ཡང་། བོད་ཡིག་ནི་དབྱངས་གསལ་གྲངས་སོ་བཞིར་ངེས་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་བསྣན་ན་གཉིས་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་བཟོ་བཅོས་བར་མི་རུང་བའོ།། ལར་རང་རེའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེས་དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བ་གཏན་གྱི་ལེགས་ཉིས་ལ་རག་ལས་པར་བསམས་ནས། དཔྲལ་བའི་མིག་དང་ཁོང་གི་སྙིང་ལས་ཀྱང་གཅེས་པར་མཐོང་བ་ལས་བཟོ་བཅོས་སུ་རུང་བའི་ཡུལ་དུ་གཏན་ནས་མི་འཛིན་ནོ། །\n《རོ་སྒྲུང》ནི་སོག་ཡུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས། སོག་པོའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་སོགས་ངག་ཐོག་གི་བརྩམས་ཆོས་དག་ལ་ཤན་ཆེན་མོ་བཟོས་འདུག་སྟེ།《དཔལ་ལྷ་ཀུན་བཟང་གི་གཏམ་རྒྱུད》དུ་ཡོད་པའི་“རྒྱལ་པོ་ལ་ཏ་ན་གནམ་ལ་བསྐྱལ་བ”ཞེས་པ་ནི“ལྷ་བཟོ་ཀུན་དགའ་དང་ཤིང་བཟོ་ཀུན་དགའ་”ལས་འོངས་པ་གསལ་ལ། སོག་ཡིག་གི《གེ་སར་གྱི་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་བོན་མང་པོ་ཞིག《རོ་སྒྲུང》ལས་བླངས་ཤིང་།“མ་སང་ཡ་རུ་ཁ་ཁྲའི”གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ《གེ་སར་གྱི་སྒྲུང》དང《ཇང་གུར་གྱི་སྒྲུང》གཉི་ག་ལས་མཐོང་ཐུབ།《རོ་སྒྲུང》གིས་སོག་པོའི་མཁས་པས་མཛད་པའི་ཡིག་ཐོག་གི་བརྩམས་ཆོས་ལའང་ཤན་བཟོས་ཡོད་དེ། ཁལ་ཁ་ངག་དབང་རྒྱ་མཚོས《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་“ཉི་མ་འོད་ཟེར་དང་ཟླ་བ་འོད་ཟེར”ལ་སྦྱར་བའི་སྙན་ངག་རིང་པོ་མཛད་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ །སློབ་འབྲིང་གི་སོག་ཡིག་སློབ་དེབ་ཏུ“མོ་སྟོན་ཕག་མགོའི”གཏམ་རྒྱུད་བདམས་ཡོད་པས། ད་ལྟའི་ཚེ་ནའང་སོག་པོ་རྣམས《རོ་སྒྲུང》གླེང་ན་མོ་སྟོན་ཕག་མགོ་དྲན་པ་དང་། མོ་སྟོན་ཕག་མགོ་གླེང་ན《རོ་སྒྲུང》དྲན་པ་ཙམ་དུ་འདི་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ།“རྫུན་མི་སྨྲ་བའི་རྟ་རྫི”དང་།“རྐྱལ་པོ་ཆོས་བཟང་བསམ་གཏན་དང་མེ་ཏོག་ས་ལེ་སྒྲོལ་མ”སོགས་སོག་ཡིག་གི《རོ་སྒྲུང》དུ་མ་བསྡུས་པའི་བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དག་ཀྱང་སོག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྲགས།\nབོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ནི་སྔོན་མཉྫུའི་སྐད་དུའང་འགྱུར་ཞིང་། མཉྫུའི་ཡུལ་ལའང་དར་ཁྱབ་བྱུང་། མཉྫུའི་ཡི་གེའི《རོ་སྒྲུང》གི་མིང་ལ《མཉྫུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་གཅིག》ཅེས་བྱ་ཞིང་། བྲིས་མ་ལས་མི་འདུག་ལ། ཉི་ཆར་རྒྱའི་མཁས་པ་ཅི་ཡུན་ཧེ་བྱ་བས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་འདུག ། མཉྫུའི་ཡེ་གེའི《རོ་སྒྲུང》ནི་སོག་ཡིག་གི《རོ་སྒྲུང》གཞིར་བྱས་ནས་མཉྫུའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བར་ངེས་པས། འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དང་པོར་ཨ་མདོའི་ཡུལ་དུ་དར་ཆེ་བའི《རོ་སྒྲུང》ལེའུ་བཅུ་གསུམ་ཅན་དེ་སོག་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཅིང་། དེ་གཞིར་བྱས་ནས་སོག་ཡིག་གི《རོ་སྒྲུང》ལེའུ་ཉེར་གཅིག་ཅན་དེ་བྱུང་། ཡང་སོག་ཡིག་གི《རོ་སྒྲུང》ལེའུ་ཉིར་གཅིག་ཅན་དེ་མཉྫུའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ལས་མཉྫུའི་ཡེ་གེའི《རོ་སྒྲུང》ལེའུ་ཉེར་གཅིག་ཅན་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ ། མཉྫུའི་ཡི་གེའི《རོ་སྒྲུང》བྱུང་བའི་དུས་ཚིགས་ནི་མཉྫུའི་གོང་མ་ཁང་ཤིའམ་བདེ་སྐྱིད་རྒྱལ་པོ་ཁྲིར་བཞུགས་ནས་ཆེར་མ་འགྱངས་པའི་དུས་སམ་དེ་ལས་ཀྱང་ཅུང་སྔ་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན་པ་ཡིག་གཟུགས་དང་ཚིག་སྦྱོར་སོགས་ལས་དཔོག་ནུསཔས་སོག་ཡིག་གི《རོ་སྒྲུང》ལས་འཕྱི་ལ། སོག་ཡིག་གི《རོ་སྒྲུང》ལེའུ་ཉེར་གཅིག་ཅན་ནི་སོག་པོ་ཤར་ཕྱོགས་པས་བྲིས་པ་དང་། དེ་གཙོ་བོ་སོག་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་དར་ཆེ་ཞིང་། སོག་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་ནི་མཉྫུའི་ཡུལ་དང་འདབས་འབྲེལ་དུ་ཡོད་པས། དེ་འདྲའི་ས་ཁམས་བརྒྱུད་ནས་ཕར་དར་བར་ངེས། མཉྫུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་བཟོ་བཅོས་ཅུང་ཟད་བྱས་ཡོད་དེ། མིའི་མིང་དང་ཡུལ་གྱི་མིང་སོགས་ཁོ་རང་ཚོའི་སྐད་དུ་བཅོས་པ་དང་། ལྷག་པར་རོ་དངོས་གྲུབ་ཅན་གྱི་ཚབ་ཏུ་འཕྲུལ་སྨན་གྱི་ལྷ་ཨེར་ཏི་ནི་བྱ་བ་བཅུག་ཡོད། འོན་ཀྱང་མཉྫུའི་ཡུལ་དུ་གཏམ་རྒྱུད་འདི་སོག་ཡུལ་དུ་དར་བ་ཙམ་ཞིག་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག\nགཞན་ཡང་རྒྱ་དང་། ཁྲའོ་ཞན། ཧོར། ཡུས་ཀུའུ། འཇང་། ཡུ་གུར། ཏའེ་རིགས། དབྱིས་རིགས། ཏ་ཝོར། ཝུའུ་ཙི་པིའེ་ཁེ། ཁོར་ཁེ་ཙི། པའོ་ཨན། ཏུང་ཞང་། ཧོ་ཀྲེ། ཡའོ་རིགས། ཏུང་རིགས། ཅིང་ཕོ། ཅིང་རིགས། ལི་སུའུ། མུའུ་ལའོ། ལི་རིགས། ཐུའུ་ཅ། ཧུའེ་རིགས་སོགས་མི་རིགས་གཞན་པ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུའང《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད“གསེར་གཡུ་སྐྱུག་པ”དང་།“མ་སང་ཡ་རུ་ཁ་ཁྲ”།“མོ་སྟོན་ཕག་མགོ”ལྷ་བཟོ་ཀུན་དགའ་དང་ཤིང་བཟོ་ཀུན་དགའ་”“དྲིན་ལན་འཇལ་བ”སོགས་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་མོད། དེ་ནི་གཙོ་བོ་སྐྱེ་བོའི་ཁ་ངག་བརྒྱུད་ནས་དར་བ་ཙམ་སྟེ། སོག་པོ་དང་མཉྫུ་བཞིན《རོ་སྒྲུང》ཆ་ཚང་བར་མི་རིགས་དེ་དག་གི་སྐད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ། །\nཤར་ཕྱོགས་ཉི་མའི་ཁབ་བམ་ཉི་ཧོང་གི་ཡུལ་དུའང《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དུ་མ་ཞིག་སྔོན་ཡུལ་དེ་ལ་ནང་པའི་བསྟན་པ་དར་བར་བརྩམས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ཁྱབ་གདལ་དུ་སོང་ཞིང་། ཉི་ཧོང་གི་ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཏམ་རྒྱུད་དེ་དག་ཡི་གེར་བཀོད་འདུག ། དེ་དག་ལས་གཏམ་རྒྱུད་ཁ་ཤས་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག་སྟེ།“ཉི་མ་འོད་ཟེར་དང་ཟླ་བ་འོད་ཟེར”ཞེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ཉི་ཧོང་དུ་དར་བའི་རྗེས་སུ་ཉི་ཟླའི་བྱུང་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དུ་གྱུར་ནས་ཡུལ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་གྱུར་འདུག་པ་བཞིན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་སྔོན་ཉི་ཧོང་ལའང《རོ་སྒྲུང》ཆ་ཚང་ནི་མ་འགྱུར་བར་སྣང་།\n《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ཡུལ་ལའང་དར་ཁྱབ་བྱུང་འདུག་སྟེ།《ཀི་ལིན་གྱི་བྱིས་སྒྲུང》བྱ་བ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་གྲགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ལ། དེ་དང《རོ་སྒྲུང》གཉིས་བསྡུར་ན། གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་སྤྱི་བབ་ཀྱི་ཆ་ནས་འདྲ་བ་ཤེས་ཐུབ།《ཀི་ལིན་གྱི་བྱིས་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་“བུ་མོ་ཐལ་རིལ་མ”ཞེས་པ་ནི《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་“སྲིན་མོས་བུ་མོ་བསླུས་ནས་རང་གི་ཨ་མ་བསད། ཨ་མས་རང་གི་བུ་མོ་བློས་མ་ཐོང་བར་སྲིན་མོ་མ་མད་ལ་ངན་ལན་འཇལ་ཏེ་བུ་མོ་རྒྱལ་པོའི་ཇོ་མོར་གྱུར་པ”ཞེས་པ་གཉིས་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ཕལ་ཆེར་འདྲ་ལ། “སྒྱུ་མ་མཁན་སྤུན་བདུན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད”ནི་ཉེ་ཤར་དང་ཞི་པི་ལི་ཡའི་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་དང་། ཧོ་ལན་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྒྱ་གར་གླིང་ཚོམ་ཤར་མ་དང་། ཧྥི་ལི་ཕིན། བྱང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་བཅས་སུ་དར་ཞིང་། ཧྥ་རན་སི་རྣམས་བརྒྱུད་ནས་མུས་སུའུ་ལི་དང་། ཕུའུ་ཐའོ་ཡའི་སྐད་སྨྲ་བའི་མི་ནག་རྣམས་ཀྱིས་མ་ས་ཉི་སེའི་ཡུལ་རྣམས་སུ་ཁྱབ་གདལ་དུ་སྤེལ།\n“སྒྱུ་མ་མཁན་སྤུན་བདུན”གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང《ཀི་ལིན་གྱི་བྱིས་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི“རྐུན་མ་སྤྱང་པོ་དང་དེའི་དགེ་རྒན”བྱ་བ་གཉིས་ཀྱང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ནི་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ ། མཚོ་སྔོན་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི《མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང》གི་གཏམ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་པ“རྡོའི་སེང་གེ་ཁ་གདངས་པ”ཞེས་པ་དེ་དང་། གནའ་བོའི་གྷི་རིག་གི《ཡེ་སོབ་ཀྱི་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་“གསེར་གྱི་སྟ་རེ་དང་དངུལ་གྱི་སྟ་རེ”ཞེས་པ་གཉིས་ནི་སྤྱི་བབ་ཀྱི་ཆ་ནས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པས། གཏམ་རྒྱུད་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྩ་བའི་ས་བོན་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྔ་མོའི་དུས་ཤིག་ལ་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་འཐོར་བ་ཡིན་སྙམ། དེས་ན་རྒྱ་གར་གྱི《རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ནི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྗོན་པ་ཆེན་པོ་དེའི་རྩ་བ་དང་། བོད་ཀྱི《རོ་སྒྲུང》ནི་སྡོང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལ། དེའི་ཡལ་ག་དང་ལོ་འདབ་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་བརྐྱངས་པ་ལས་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའང་སོ་སོར་བཞད་ཅིང་སྨིན་པ་ཞིག་གོ །\nགཞན་ཡང《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད》ལས་བྱུང་བའི་“གཟིག་ལྤགས་བཀབ་པའི་བོང་བུ”དང་།《དཔེ་ཆོས་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ》ལས་བྱུང་བའི་“ཁྱིའི་འཁུར་བ”སོགས་ཀྱང་སོ་སོར《ཡེ་སོབ་ཀྱི་སྒྲུང》གི“བོང་བུ་དང་སེང་ལྤགས”ཞེས་པ་དང་། “ཁ་ལ་ཤ་ཁྱེར་བའི་ཁྱི’སོགས་དང་ཕལ་ཆེར་གཅིག་པར་ངོ་འཕྲོད་ཐུབ།《རྒྱ་གར་གྱི་རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཉེར་ལྔ་པ》ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དྲུག་པ“མགོ་བོ་བརྗེས་པ”ཞེས་པ་དེ་ས་བོན་དུ་བྱས་ནས། འཇར་མན་གྱི་སྒྲུང་རྩོམ་མཁན་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་ཟི་མན་ཞེས་པས“མགོ་བོ་བརྗེས་པ”ཞེས་པའི་སྒྲུང་རྩོམ་བརྩམས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་ཟློས་གར་རྩོམ་མཁན་གྲགས་ཅན་ཞིག་གིས་སྒྲུང་རྩོམ་དེ་གཞིར་བྱས་ནས་གླུ་གར་ཞིག་བརྩམས་ཤིང་། འཁྲབ་སྟོན་ཡང་བྱས། གཏམ་རྒྱུད་བརྒྱད་པ“ཚོར་ཤེས་རྣོ་བའི་སྤུན་གསུམ”ཞེས་པ་གཞིར་བྱས་ནས་ཏེན་མག་གི་བྱིས་སྒྲུང་རྩོམ་མཁན་ཨན་ཐི་ཧྲིན་གྱིས“སྲས་མོ་སྲན་རིལ་མ”ཞེས་པ་བརྩམས། དེ་བཞིན་ཨ་ར་བྷིའི་གཏམ་རྒྱུད་གྲགས་ཅན《ཞག་མ་སྟོང་རྩ་གཅིག》ཅེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་གི་ཁུངས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ལ་ཐུག་པདང་། ཧྥ་རན་སིའི་རང་ལ་ཧྥང་ཏན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཚིགས་བཅད་མདང་། ཨུ་ཏ་ལི་ཡའི་ཆོ་བན་ནེ་པུ་ཀ་ཁིའི《ཉིན་མོ་བཅུའི་གཏམ》དབྱིན་ཇིའི་ཁྲ་ཟིར(Geoffreey Cdhaucer1340~1399)གྱི《ཁན་ཐི་པེ་ལེའི་གཏམ་རྒྱུད》སོ།གས་ལས་ཀྱང་རྒྱ་གར་པའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོའི་ཤན་མཐོང་ཐུབ།དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་དཀྱིལ་ལ་འཇར་མན་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྐད་ཆ་རིག་པའི་མཁས་པ་པིན་ཧྥ་ཡུ་ཞེས་པས《པཉྩཏནྡྲ》འམ《ལུགས་ཆེན་པོའི་གཏམ་རྒྱུད་ལྔ་པ》ལེགས་སྦྱར་ནས་འཇར་མན་གྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་གླེང་གཞི་གྲགས་ཅན་དེ་རུ། གཏམ་རྒྱུད་དེ་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་སོ་སོར་ཁྱབ་གདལ་དུ་སོང་བའི་རྗེས་ཤུལ་མཐའ་དག་བཙལ་ནས་ཪྙེད་ཅིང་། དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཤིབ་བསྡུར་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་བྱ་བའི་རིག་པ་གསར་བ་དེ་བཙུགས། ཁོས་འདི་སྐད་དུ། འཛམ་གླིང་གི་བྱིས་སྒྲུང་མཐའ་དག་གི་ཕ་ཡུལ་ནི་རྒྱ་གར་ཡིན་ལ། གབ་སྒྲུང་མཐའ་དག་གི་ཕ་ཡུལ་ནི་གྷི་རིག་ཡིན་ཟེར། རྒྱའི་མཁས་པ་ཅི་ཞན་ལིན་གྱིས་ཀྱང“འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་མཐའ་དག་ལས་གབ་སྒྲུང་དང་བྱིས་སྒྲུང་ཆེས་མང་དུ་བྱུང་བ་ནི་རྒྱ་གར་ཡིན། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་བའི་གབ་སྒྲུང་དང་བྱིས་སྒྲུང་དག་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། ཚུལ་དེ་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་ཁས་ལེན”ཞེས་དང“འཛམ་གླིང་གི་གབ་སྒྲུང་དང་བྱིས་སྒྲུང་ཡོད་དོ་ཅོག་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་མི་སྤོབས་མོད། དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕ་ཡུལ་རྒྱ་གར་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ན། དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འགལ་”ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། རྒྱ་གར་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་སྒྲུང་གི་རིགས་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཡིན་པ་ཐག་གིས་ཆོད་དེ། ཧྥིན་ལན་ཏིའི་ལོ་རྒྱུས་ས་ཁམས་ལུགས་སྡེའི་མཁས་པ་ཚོའི་བཞེད་ལུགས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་ནོ །\n《རོ་སྒྲུང》འདི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་འདི་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ཏེ་བརྩམས་ཆོས་མཛད་པའང་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་དེ།《གཅུང་པོ་དོན་ཡོད་དང་དོན་གྲུབ་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་པདྨོ་འཛུམ་པའི་ཉིན་བྱེད》བྱ་བ་ནི《ཉི་མ་འོད་ཟེར་དང་ཟླ་བ་འོད་ཟེར》རམ《ཕུ་ནུ་གཉིས》ཞེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ནས་བརྩམས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། བཤད་རྒྱུན་ལ་དོན་ཡོད་དོན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ནི་རྒྱལ་བ་པཎ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་ཡིན་ཟེར་ཞིང་། སྐུ་ཞབས་ཐུན་ཅིན་ཧྭས་སྒྲིག་རྩོམ་བྱས་པའི《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས》སུ་ད་ལྟ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པའི《དོན་ཡོད་དོན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར》ཞེས་པ་དེ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཁོང་གི་གསང་རྣམ་དང་བརྗོད་བྱ་གཅིག་པར་བཤད་མོད། འདི་པའི་གསུང་འབུམ་པོད་བཞི་གའི་ཁྲོད་དུ་དེ་འདྲའི་གསང་རྣམ་ཞིག་མ་མཐོང་ལ། གསུང་འབུམ་པོད་དང་པོར《ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་ཕྲེང་བ》ཞེས་པའི་རང་རྣམ་པོད་ཆེན་པོ་ལྡེབས་བཞི་བརྒྱ་ཅན་ཞིག་བཞུགས་པ་དེ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་ཡང་དེ་འདྲའི་སྒྲོས་ཤིག་མ་བྱུང་བས་དེ་ད་དུང་རྩད་གཅོད་རྒྱུར་ལུས། འོན་ཀྱང《དོན་ཡོད་དོན་གྲུབ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར》རྒྱལ་བ་པཎ་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་རབས་ཡིན་ཟེར་བ་ལ་ཁུངས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཐར་འདིའི་མཆོད་བརྗོད་དུ།\nཞེས་པ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་ཤུགས་ལ་གོ་ཐུབ། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་མོའི་རང་རྣམ《དུ་ཀཱུ་ལའི་པོས་བཟང》ལས།“བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཕལ་ཆེར་མོ་སྟོན་ཕག་མགོ་བའི་མངོན་ཤེས་སུ་འགྲོ་ཡིན་ཡོད་པ་གདའ”ཞེས་འབྱུང་བ་ལས་ལྔ་པ་ཆེན་མོ་ཁོང་ཉིད《རོ་སྒྲུང》ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བ་མཚོན་ཞིང་། ཡང་། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས་མཛད་པའི《ཡང་སྤྲུལ་དེ་ཉིད་གསལ་བྱེད》ཅེས་བླ་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་དྲང་པོར་བརྗོད་པའི་རྩོམ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའང《རོ་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི《ཤིང་བཟོ་ཀུན་དགའ་དང་ལྷ་བཟོ་ཀུན་དགའ》ཞེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ནས་བརྩམས་ཡོད་ཅིང་།\nརོ་དངོས་གྲུབ་ཅན་གྱི་གཏམ་བཀླགས་ཚེ། ། དོན་འཆར་ཚུལ་གྱི་གོ་བ་འདི་སྐྱེས་ནས། །\nརང་སྐལ་མཉམ་བཅས་ལ་ཕན་ཕྱིར་བྲིས། །ཆོས་སྒྲུབ་འབྲས་འཛོལ་བ་མེད་པར་ཤོག །\nདམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲིད་ཡིག(万建中. 民间文学引论[M]. 北京: 北京大学出版社. 2006. 219、 211)\nདམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲིད་ཡིག(万建中.民间文学引论[M]. 北京: 北京大学出版, 2006. 219、 211)\nགཏམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོ་བདམས་བསྒྲིགས། (黄宝生等译, 故事海选[M]. 北京: 人民文学出版社,2001 . 373)\nསོག་པོའི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་བསྡུར་དཔྱད། (陈岗龙. 蒙古民间文学比较研究[M]. 北京: 北京大学出版社,2001. 92）\nསོག་པོའི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་བསྡུར་དཔྱད།(陈岗龙. 蒙古民间文学比较研究[M]. 北京: 北京大学出版社. 2001. 105)\nསོག་པོའི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་བསྡུས་དཔྱད། (陈岗龙. 蒙古民间文学比较研究[M].北京:北京大学出版, 2001. 125)\nརྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་རིག(刘建、 朱明忠、 葛维钧. 印度文明[M]. 北京: 中国社会科学出版,2004. 265)\nཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་བསྡུས་བསྒྲིགས། (朱维之、雷石榆、梁立基主编. 外国文学简编亚洲部分[M]. 北京: 人民文学出版社， 1983. 128)\nགཤིབ་བསྡུར་རྩོམ་རིག་དང་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག(季羡林.比较文学与民间文学[M]. 北京: 北京大学出版社,1991. 23)\nགཤིབ་བསྡུར་རྩོམ་རིག་དང་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག(季羡林. 比较文学与民间文学[M]. 北京: 北京大学出版社, 1991. 177)\nགཤིབ་བསྡུར་རྩོམ་རིག་དང་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག(季羡林. 比较文学与民间文学[M]. 北京: 北京大学出版社, 1991. 31)\nགཤིབ་བསྡུར་རྩོམ་རིག་དང་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག(季羡林.比较文学与民间文学[M]. 北京: 北京大学出版社, 1991. 46)


Terdzo-MI-002 - Rinchen Terdzö\ndgongs gter thugs rje chen po'i sgrub thabs dang mig 'byed gsal bar byed pa'i gser gyi mig thur\nrevealed by སྤྲུལ་སྐུ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་, རིག་འཛིན་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ (Mingyur Dorje, Rigdzin Tukyi Dorje)\nin cycle དགོངས་གཏེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མིག་འབྱེད་ (Dgongs gter thugs rje chen po'i mig 'byed)\nparent cycle ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་དགོངས་གཏེར་ (Thugs kyi rdo rje'i dgongs gter)\nVolume 46 (མི) / Pages 11-12 / Folios 1a1 to 1b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 46 > Text #2 (Scroll to Bottom)\nrig 'dzin thugs kyi rdo rje. dgongs gter thugs rje chen po'i sgrub thabs dang mig 'byed gsal bar byed pa'i gser gyi mig thur. In Rin chen gter mdzod chen mo pod zhe drug pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 46) by 'jam mgon kong sprul, 11-12. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nRig 'dzin thugs kyi rdo rje;\nde ltar dgongs gter thugs rje chen po'i mig 'byed 'di bzhin snga mor yang yi ger bkod pa byas kyang /_do gal chung bas zag cing /_de'i rkyen gyis yun ring bar kun gzhi'i klong nas mi snang bar gyur pa/_gnam chos mi 'gyur rdo rje'i dgongs gter gnam chos sogs 'byung ba'i gnas dang /_spyan ras gzigs dngos mkhas grub karma chags med kyi gdan sa dpal ri rtse yi khang bzang du dbon sprul karma 'byung gnas kyis yang yang bskul ba ltar/_rig sngags 'chang ba rdo rje drag po 'phrin las 'dus pa rtsal lam/_ming gzhan rta mgrin dbang gi rgyal po nus ldan rtsal gyi dgongs pa'i gter las phyung ba shin tu zab pas gces par zungs shig_\nདགོངས་གཏེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་མིག་འབྱེད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གསེར་གྱི་མིག་ཐུར་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །ཨ༔ རྩ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་མིག་འབྱེད་ནི༔ ན་མོ༔ དཀོན་མཆོག་ཀུན་འདུས་སྤྱན་རས་གཟིགས༔ བདག་དང་འགྲོ་ཀུན་སྐྱབས་སུ་མཆི༔ མ་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན༔ བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་དོ༔ ཆོས་ཀུན་མི་དམིགས་སྟོང་པའི་ངང༔ པད་དཀར་ཟླ་སྟེང་ཧྲཱིཿཡིག་ལས༔ རང་ཉིད་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས༔ དཀར་གསལ་ཆུ་ཤེལ་ལྟར་འཚེར་བ༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་མཚན་དཔེ་རྫོགས༔ རལ་པའི་ཟུར་ཕུད་འོད་དཔག་བརྒྱན༔ ཕྱག་བཞི་དང་གཉིས་བདུད་རྩི་ཡི༔ བུམ་པ་མེ་ལོང་སྡིག་སྒྲིབ་བཀྲུ༔ ལྷག་གཉིས་ཤེལ་ཕྲེང་པད་དཀར་འཛིན༔ རི་དྭགས་ལྤགས་པས་ནུ་གཡོན་བཀབ༔ ཚངས་སྐུད་ལྷ་རྫས་ན་བཟས་བཀླུབས༔ ཞབས་གཉིས་མཉམ་པའི་སྟབས་ཀྱིས་བཞེངས༔ གནས་གསུམ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་མཚན༔ དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་རང་འདྲ་བའི༔ ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དྲངས་དབྱེར་མེད་གྱུར༔ སླར་ཡང་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས༔ གདན་གསུམ་ཚང་བའི་དབང་གི་ལྷ༔ སྤྱན་དྲངས་ཆུ་རྒྱུན་དབང་བསྐུར་བས༔ རིགས་ཀྱི་བདག་པོའི་སྐུར་ཐིམ་གྱུར༔ ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཧྲཱིཿཡིག་དཀར་པོ་ལ་ཡི་གེ་བདུན་པ་ཟླ་བ་ལ་རྒྱུ་སྐར་གྱིས་བསྐོར་བ་ལྟ་བུར་བསྒོམ༔ ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ ཅི་ནུས་བཟླ༔ མིག་འབྱེད་སྔགས༔ ཨོཾ་ཙཀྵུཿཙཀྵུཿཔྲ་ཤ་ཀ་སྭཱ་ཧཱ༔ སྤྲོ་ན་བྲིས་སྐུ་བཤམས་པའི་མདུན་དུ་མཆོད་པ་ཅི་འབྱོར་དང༔ གཏོར་མ་བཤམས་ལ༔ མདུན་བསྐྱེད་གོང་གི་འདོན་པ་ཅུང་ཟད་ཁ་བསྒྱུར་ལ༔ བཟླས་པའི་གོང་དུ་མཆོད་བསྟོད་རྒྱས་བསྡུས་གང་རིགས་དང༔ དེ་ནས་བཟླས་པ་ལ་འཇུག༔ བཟླས་པའི་མཇུག་ཏུ་གཏོར་མ་འབུལ་བ་སོགས་སྤྱི་ལྟར་བྱས་ན་ལེགས་པར་རྟོགས་སོ༔ མཐར་ནི་སྣང་སྲིད་འཕགས་པའི་སྐུར༔ གྱུར་པ་ལྷར་འདུས་རང་ལ་ཐིམ༔ དེ་ཡང་ཐུགས་སྲོག་ཧྲཱིཿཡིག་ལ༔ ཧྲཱིཿཡང་མི་དམིགས་ངང་དུ་བཞག༔ དགེ་བ་འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་བདག༔ སོགས། ཤྭ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ༔ དེ་ལྟར་དགོངས་གཏེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མིག་འབྱེད་འདི་བཞིན་སྔ་མོར་ཡང་ཡི་གེར་བཀོད་པ་བྱས་ཀྱང་། དོ་གལ་ཆུང་བས་ཟག་ཅིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡུན་རིང་བར་ཀུན་གཞིའི་ཀློང་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ། གནམ་ཆོས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་དགོངས་གཏེར་གནམ་ཆོས་སོགས་འབྱུང་བའི་གནས་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་དངོས་མཁས་གྲུབ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱི་གདན་ས་དཔལ་རི་རྩེ་ཡི་ཁང་བཟང་དུ་དབོན་སྤྲུལ་ཀརྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་བ་ལྟར། རིག་སྔགས་འཆང་བ་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་འཕྲིན་ལས་འདུས་པ་རྩལ་ལམ། མིང་གཞན་རྟ་མགྲིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ནུས་ལྡན་རྩལ་གྱི་དགོངས་པའི་གཏེར་ལས་ཕྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་གཅེས་པར་ཟུངས་ཤིག །ྈྈྈ ྈྈྈ ྈྈྈ\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-MI-002&oldid=117777"\nThis page was last edited on 16 January 2018, at 19:30.


Terdzo-MA-016-2 - Rinchen Terdzö\ngrub thob thugs thig bka' brgyad zlog byang\nVolume 16 (མ) / Pages 393-394 / Folios 1a1 to 1b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 16 > Text #17 (Scroll to Bottom)\n'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po. grub thob thugs thig bka' brgyad zlog byang. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu drug pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 16) by 'jam mgon kong sprul, 393-394. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nགྲུབ་ཐོབ་ཐུགས་ཐིག་བཀའ་བརྒྱད་ཟློག་བྱང་། ཟློག་སྒྱུར་དྲག་པོའི་ལས་ལ་བཞེངས༔ དགྲ་བགེགས་གདུག་པ་བསྒྲལ་པ་ཡི༔ འདོད་ཆགས་ཁྲག་གི་རྒྱ་མཚོ་རོལ༔ ཞེ་སྡང་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ཆོམས༔ གཏི་མུག་ཤ་ཡི་རི་བོ་བཞེས༔ འབར་ཞིང་འཁྲུགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྐྱེད༔ བསྟན་དང་འགྲོ་ལ་འཚེ་བྱེད་ཅིང༔ རྣལ་འབྱོར་ལམ་གྱི་བར་ཆད་རྐྱེན༔ གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པ་ལས་བྱུང་བའི༔ འཇིགས་པ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་ཟློག༔ ནད་རིགས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་ཟློག༔ གདོན་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཟློག༔ བགེགས་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཟློག༔ དུས་མིན་འཆི་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཟློག༔ གློ་བུར་བདུན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཟློག༔ ཡེ་འདྲོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཟློག༔ ལྟས་ངན་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཟློག༔ ཕྱི་ནང་དྲང་སྲོང་དམོད་ཚིག་ཟློག༔ བན་བོན་མུ་སྟེགས་རིག་སྔགས་ཟློག༔ སྡེ་བརྒྱད་གདུག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཟློག༔ སྲ་བ་ས་ལ་མནན་པ་ཟློག༔ གཤེར་བ་ཆུ་ལ་གཏད་ཁྲོམ་ཟློག༔ འབར་བ་མེ་ལ་བསྲེགས་པ་བཟློག༔ གཡོ་བ་རླུང་འཁོར་བསྐོར་བ་ཟློག༔ ཆག་ཆེ་ཉམས་ང་ཐམས་ཅད་ཟློག༔ ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་སྐེག་སྲི་ཟློག༔ མི་ཁ་གླེང་གཞི་འཐབ་རྩོད་ཟློག༔ དངོས་ཉམས་རྨི་ལམ་ལྟས་ངན་ཟློག༔ ཕ་མེས་དུར་ཁ་བྱེ་བ་ཟློག༔ ལྷ་སྲུང་བདུད་དུ་བབས་པ་ཟློག༔ དཔྲལ་བའི་བཤེད་དུ་འཇུག་པ་ཟློག༔ ལྟག་པའི་བདུད་དུ་འཇབ་པ་ཟློག༔ གནམ་གྱི་འཇུ་ཐག་ཆད་པ་ཟློག༔ ས་ཡི་རྟེན་ཕུར་བུད་པ་ཟློག༔ སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྒུད་པ་ཟློག༔ འབྱུང་བཞི་གཡོ་ཞིང་འཁྲུགས་པ་ཟློག༔ སད་སེར་བཙའ་ཐན་མུ་གེ་ཟློག༔ དུས་ཚོད་དམན་ལྷག་ལོག་པ་ཟློག༔ བཅུད་ཀྱི་མི་དགེའི་རྣམ་རྟོག་ཟློག༔ མི་ཕྱུགས་ནད་ཡམས་གོད་ཀ་ཟློག༔ མཐའ་དམག་ཀླ་ཀློའི་རྒྱུ་འགྲུལ་ཟློག༔ བསྟན་སེལ་འཕུང་བཤིག་སྡེ་འཁྲུགས་ཟློག༔ རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་གཡོ་འཁྲུགས་ཟློག༔ གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་གཉིས་སྣང་ཟློག༔ དབྱིངས་ཀྱི་རྗེ་མོ་གཡེལ་བ་ཟློག༔ འཇིག་རྟེན་མཁའ་འགྲོ་འཁྲུགས་པ་ཟློག༔ ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོའི་བསུན་མ་ཟློག༔ འདོད་ཆགས་ལྷ་བུའི་བདུད་ཚོགས་ཟློག༔ ཞེ་སྡང་འཆི་བདག་རྔམས་པ་ཟློག༔ གཏི་མུག་ཉོན་མོངས་མུན་པ་ཟློག༔ ང་རྒྱལ་ཕུང་པོའི་བདུད་སྡེ་ཟློག༔ ཕྲག་དོག་བྱད་ཕུར་རྦོད་གཏོང་ཟློག༔ མདོར་ན་འགལ་རྐྱེན་མི་མཐུན་ཕྱོགས༔ ཟློག་གོ་དམར་ཆེན་གཏོར་མས་ཟློག༔ བསྒྱུར་རོ་དགྲ་བགེགས་སྟེང་དུ་སྒྱུར༔ ཟློག་སྒྱུར་བཅོལ་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ སོ་སོའི་རྩ་སྔགས་མཐར། སརྦ་དུཥྚཱཱན་མཱ་ར་ཡ་བྷྱོ་བྷྱོ་ཟློག་ཟློག༔ སྔགས་ཀྱི་སྐབས་ཡུངས་ཀར་གཏོར་ཞིང་ཐལ་མོ་བརྡབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྲེ་དགོས། ༈ དྲག་སྔགས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷ་པདྨ་ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རཱི་བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་མ་ཧཱ་ཡཀྴ་ཀཱ་ལ་རཱུ་པ་ཀརྨ་རཾ་རཾ་ཛྭ་ལ་རཾ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-MA-016-2&oldid=115566"


རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ། - ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།\n[ཟླ་ཚེས། 2021-07-07 13:13:44][རྩོམ་པ་པོ། པད་མ་དོན་གྲུབ།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན][ཀློག་གྲངས། ]\nནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་འདིར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་བོན་གྱི་གནའ་དཔེའི་ཡིག་ཆ། ལྷ་ཁང་རྙིང་པའི་ལྡེབས་རིས་སོགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དཔའ་མཚན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔའ་བོའི་ཆས་གོས་དང་། སྐུ་གཤེན་དག་གི་ཆས་གོས་སྐོར་ལ་དཔྱད་བསྡུར་དང་རྟོག་ཞིབ་བགྱིས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟའི་རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་བྱུང་འཕེལ་དང་རྣམ་གྲངས། ཁ་དོག་གི་དབྱེ་བ་དང་རིག་གནས་མཚོན་དོན་སོགས་ནི་གང་དེའི་ཤན་ལས་བྱུང་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་། བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ལས་སྐབས་དེའི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བོན་གྱི་བསམ་བློའི་མཚོན་དོན་སོགས་མངོན་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད།\nཐ་སྙད་གཙོ་བོ། རེབ་གོང་བོན་མང་། ཆས་གོས། མཛེས་དཔྱོད། མཚོན་དོན།\nསྤྱིར་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་གི་ཡུལ་དུ་བན་སྔགས་མི་སྒེར་ལ་སྔགས་པ་དང་། ཚོགས་པར་སྔགས་བརྒྱའམ་སྔགས་མང་ཞེས་འབོད། དེ་བཞིན་བོན་སྔགས་མི་སྒེར་ལ་དཔོན་དང་ཚོགས་པར་བོན་མང་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། སྔོན་གནས་འདིར་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་བརྒྱད་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་བན་བོན་རིས་མེད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་མཁན་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོན་གྱི་ཐེག་པའི་གཞུང་དང་རྙིང་མའི་ཀློང་སྡེའི་སྐོར་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་རྟོགས་ལྡན་ནམ་ཆོས་གཤའ་མ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་གི་བྱ་བ་བཏང་པ་ཁོ་ནར་ཟད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་གསང་སྔགས་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་པ་ཚད་ལྡན་ནི་དཀོན་ཡང་། སྔོན་གྱི་རིག་འཛིན་སྔགས་འཆིང་དག་གིས་ཆས་རྣམས་འདི་མཛད་ཅེས་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་གསལ་བར་དཔྱད་ཚེ། དུས་རབས་13པ་དང་14པའི་དུས་སུ་གཏེར་ནས་བཏོན་ཅིང་། གསང་སྔགས་རྒྱུད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆས་རྣམས་ཆ་ཚང་ཡི་གེར་འཁོད་པའི་《གསང་རྙིང་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས》ལས། “བོད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མི་ལ་རས་ཆེན་གྱིས་རུ་རས་ཐོད་གསུམ་དང་སྤ་འབོལ་སོགས་སུ་བརྟེན་པ་དང་། ཡང་འབྲུག་པ་རྒྱ་རས་ནས་རྒྱལ་དབང་ཆོས་རྗེ་བར་གྱི་ཕྱག་བཞེས་སུ་སྒོམ་ཞྭ་སྒོམ་ཐག་དྭ་བ་ཅན་དང་གཉེན་པོའི་དུང་ཆོས། རང་ཤོང་གི་ཙོག་པུ། དམ་ཚིག་དང་མཐུན་པའི་ཕྲེང་བ་སོགས་བྱ་ཆས་བཞི་རུ་བརྟེན”ཞེས་སྔོན་གྱི་སྔགས་པ་ཉམས་ལེན་པ་དག་གི་དམ་རྫས་ཡོ་བྱད་རྣམས་གསལ་བོར་བསྟན་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་བན་བོན་མཁས་པ་མང་པོས་རང་གི་རྒྱུད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁུངས་དང་མཐུན་པའི་ཆས་གོས་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་མང་དུ་བརྩམས་ཡོད། དེར་བརྟེན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆས་གོས་ཡོ་བྱད་རྣམས་ནི་རང་དགར་འབུད་རྡུང་དང་ལུས་ལ་བགོ་ཐོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་ཙམ་མིན་པར། སྔགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་བའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་རྫས་བཟང་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་ཞིང་། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལུགས་ལ་རིམ་གཉིས་ལམ་གྱི་དྲོད་ཐོབ་པའམ། ལྟ་བ་བོགས་འདོན་པའི་ཆེད་དུ་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་དགོས་ཤིང་། སྔགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པ་བརླིང་པོ་རྣམས་ནི། གསང་སྔགས་ལམ་གྱི་གེགས་དང་གོལ་ས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཆས་གོས་རྣམས་ཀྱང་དམ་ཚིག་གི་རྫས་སུ་གྱུར་པའི་གལ་ཆེའི་ཡོ་བྱད་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་དང་དོད་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ཡོ་བྱད་དག་ལ་མཚོན་ནའང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་སོགས་ཁུངས་བཙུན་གྱི་ཡིག་ཆར་བསྟན་པའི་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དཔའ་མཚན་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཞན་ད་དུང་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་འཁོད་པའི་སྐུ་གཤེན་དག་གི་ཆས་གོས་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཡང་ཐེབས་ཡོད་པས་གཤམ་ནས་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དཔྱད་ན།\nབོན་གྱི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ནི་མ་བཅོས་པ་བཞི་སྟེ། སྐྲ་མ་བཅོས་ལྕང་ལོ་དང་སྣོད་མ་བཅོས་ཐོད་པ། གོས་མ་བཅོས་གོས་དཀར། སེམས་མ་བཅོས་གཉུག་མའི་སེམས་བཅས་ཡིན། དེ་ཡང་དཔོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཐོག་མའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་ལྕང་ལོ་སྟེ་རལ་བ་རིང་པོར་འཇོག་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། རལ་བ་འཇོག་པ་དེ་ལའང་“རལ་དབང་ཞེས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པའི་དབང་གི་ཆོ་ག་ཞིག་སྤེལ་དགོས།”ཆོ་ག་དེ་ནི་རལ་དབང་ཐོབ་པའི་དཔོན་རྒན་པ་ཚོས་སྔགས་ལ་ཞུགས་མཁན་དེར་“ཡི་དམ་གང་ཞིག་གི་ཕྱི་འབུམ་པའི་དབང་དང་། ནང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་། གསང་བ་ཁྱད་པར་དོན་གྱི་དབང་། ཡང་གསང་དོན་གྱི་དབང་བཅས་ཏེ་རལ་དབང་བཞི”ཡི་ཆོ་ག་སྤེལ་བ་ཡིན་ལ། རལ་བ་ནི་གསང་སྔགས་མཁན་དག་གིས་གཅེས་པར་འཛིན་པས་ནམ་རྒྱུན་བསླེས་པ་དང་། “ཚེ་བསོད་རླུང་རྟ་དར་བའི་ཆེད་དུ་གཡག་རྩིད་ཅིག་རང་གི་ལན་བུའི་གསེབ་ཏུ་འཇོག་པ”ཡིན། དེ་ནི་ལྷ་ཆེན་གུ་བྱི་མང་སྐེ་མིའི་ཡུལ་དུ་སླེབས་དུས་གངས་རིན་པོ་ཆེའི་ལྟག་རྒྱབ་ཀྱི་དབལ་ཆེན་ལྷ་བབས་རི་ལ་སྲིད་པའི་དབལ་འབྲོང་དཀར་པོར་སྤྲུལ་ཏེ་འོང་པས་ཁོང་ལ་རྗེས་དྲན་ནམ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པར་བསམ། དཔོན་དག་གིས་ནམ་རྒྱུན་རང་གི་རལ་བ་དེ་རས་ནག་པོའི་ཤུབས་བཟོས་ཏེ་ནང་དུ་འཇུག་ཅིང་། བླ་མ་དང་ལྷ་སྐུ་རྟེན་བཞེངས་སོགས་ལ་མཇལ་དུས་རལ་ཤུབས་དེ་ཕུད་པ་ཡིན། དཔོན་གང་དེར་རལ་དབང་ཐོབ་རྗེས་ཞུ་པ་པོས་དབང་བསྐུར་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་ལ་རལ་བའི་ཉག་མ་འགའ་བསླངས་ཏེ་རང་གི་རལ་བའི་ནང་བསྲེས་ཤིང་། དེ་ལ་བསྙེན་པ་མཐར་ཕྱིན་པའམ་བསྒྲུབ་རྒྱུད་ལ་བར་ཆད་མེད་པ། ཅི་བསམ་བོན་བཞིན་འགྲུབ་པ་དང་འགྲོ་བར་ཕན་པ། ཕྱི་མའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་བསྐང་བ་ཚེ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཞལ་གཡང་བགྱི་ཞིང་བྱིན་རླབས་གནང་བར་བྱེད། སྤྱིར་དགེ་སློང་བས་འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་ལ་ཞེན་པ་ལྡོག་ཕྱིར་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བཞར་བའི་དབུ་རེག་ཏུ་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་གསང་བ་སྔགས་ལུགས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྐྲ་སྤྱི་བོར་བཅིངས་ཤིང་། རལ་བ་རྒྱུན་པར་ལན་བུ་བྱས་མང་དུ་བརྒྱུས་རྗེས་མགོའི་གཡས་ནས་གཡོན་(པར་རིས་1ལ་གཟིགས)དུ་བཅིངས་ལ། དེ་ནི་རིགས་བདག་འབྲལ་མེད་དང་མ་བཅོས་པ་སྟེ་གཉུག་མའི་དོན་མཚོན་བྱེད་ཡིན། རལ་བ་རིང་པོར་འཇོག་སྲོལ་འདི་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་ཞིང་། བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་གཙོས་པའི་བཙན་པོ་འགས་ཆ་བྱད་དུ་དབུ་ལ་རལ་བ་རིང་པོར་དཀྲིས་ཤིང་། གཞན་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་པར་བྲིས་པའི་གུ་གེའི་ཕོ་བྲང་གི་ལྡེབས་རིས་(པར་རིས་2ལ་གཟིགས)སུའང་རལ་བ་རིང་པོར་བསླེས་པའི་སྒོམ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན་འཁོད་ཡོད། རལ་བ་འཇོག་པའི་སྲོལ་འདི་དང་ཐོག་ཆོས་ལུགས་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་མིན་བཤད་ཁག་ཀྱང་། རྗེས་སུ་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་གྱུར་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གནའ་མིའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་པའང་རྟོགས་སོ། །\nད་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཁྲོད་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་སྐོར་ནས་བྲིས་པ་ཉུང་ཞིང་། ཆོ་གའི་ཡིག་རྙིང་འགར་དེའི་མཚོན་དོན་དང་རྣམ་པ་ཕྲན་ཙམ་བཀོད་ཀྱང་འབྱུང་ཁུངས་དང་བཟོ་ལུགས་སོགས་གསལ་བོ་མིན་པས། བོན་གྱི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཞིར་མཆེད་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོར་དར་བའི་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ལའང་རྣམ་པ་དང་ཁ་དོག་གཅིག་མཐུན་མིན་པའི་སྣང་ཚུལ་བྱུང་། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་མཚོན་ན་ཁྲི་ཀའི་བོན་མང་དང་རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་པས། འདིར་རེབ་གོང་ཡུལ་གྱི་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་གྱི་བཟོ་ལུགས་སྒྱུ་རྩལ་དང་མཚོན་དོན། དེའི་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་དཔྱད་ཚེ། རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ནི་ཕྱིང་བལ་གྱིས་བཟོས་པ་རྩེ་མོ་ཕྲ་ཞིང་ཞྭ་འདབས་གོར་མོར་བྱས་ལ་ཕྱི་ཐུམ་རས་དཀར་པོས་གཡོགས་ཤིང་། འདབས་སུ་མཐོ་གང་མཚམས་ཀྱི་ཅང་ཁེབས་མཐུད་ནས་མར་འཕྱང་ཡོད། མདུན་ཐད་དུ་ཤིང་ལེབ་ཞིག་ཟླུམ་གོར་བྱས་ཞྭའི་ཐོད་འདབས་དང་བསྟུན་ནས་བཏགས་ཤིང་སྣེ་མོར་ཅྭ་ལ་ནག་པོའམ་དམར་པོ་འཕྱང་ཡོད། ཤིང་གི་སྣེ་གཉིས་སུ་དར་སྲབ་ནག་པོ་གཉིས་ཟུར་གསུམ་བྱས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་ཤིང་། རྩེ་མོ་ཁ་དོག་སྣ་ལྔའི་བརྒྱན་པ་བུམ་རིལ་དུ་བྱས་ནས་ཁ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་བྱ་ཕོའི་ཏོག་ལྟར་བཟོས་ཡོད།(པར་རིས་12ལ་གཟིགས།)དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་ཞྭ་ཞིག་གམ་མཚན་གདགས་གཞིའི་ཞྭ་ཞིག་སྟེ། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རུ་“ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན”ཞེས་འབོད་ཅིང་། མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་ཞྭ་ཡི་རྣམ་བཤད་མང་དུ་ཡོད་པའི་ཡིག་རྙིང་ཁག་ཏུའང་“ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན”ཞེས་ཡང་ཡང་བྱུང་པས་ཞྭ་འདི་བོན་གྱི་ཞྭ་ཞིག་ཡིན་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་པ་རྟོགས། དྲན་པ་ནམ་མཁའི་《ཞྭ་བཤད་པི་ཝང་དྲུག་འགྱུར》ཏུ། “སྔོན་ཚེ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས། རྒྱུ་ཡི་བོན་བཞི་སྤྱོད་པ་ལ། བཀའ་རྟགས་ཞྭ་འདིས་བསྟན་པ་བཞག ཞྭ་ལ་ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་རླབས། ཞྭ་དཀར་གང་འོད་འབར་བ་གྲགས།”ཞེས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་ཐོག་མའི་ཞྭ་དེ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་ལུང་གིས་ཟིན་ཞིང་། དེའི་མཚན་ལ་“ཞྭ་དཀར་གང་འོད་འབར་བ”ཞེས་མཚན་གྱི་ཐོག་མ་དེ་ནས་བྱུང་བ་གསལ། ཕྱིས་སུ་ཞྭ་དེའི་མིང་དང་བཟོ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་། དཔེར་ན་སྲིད་ཞྭ་བཀྲ་ཤིས་འབར་བ་དང་ཞྭ་ཆུང་དྲེག་པ་དབང་བསྡུས། སྔགས་ཞྭ་བདུད་འདུལ་དཀར་པོ། མཁས་ཞྭ་དཀར་པོ་རྩེ་རྒྱལ་སོགས་རིགས་མང་དུ་བསྒྲངས་ཤིང་། སྔགས་ཞྭའི་སྐོར་ལའང་གར་རྨོགཔྲོག་ཞུ། ཁྱུང་ལྡིང་མ། དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ། སྟག་ཞུ། གཤེན་ཞུ་སོགས་ཡོད། དྲན་པའི་《ཞྭ་བཤད》དུ་“དེ་ནས་རྔམ་པ་ལྕེ་རིང་གིས། །མཁས་པའི་སྒྲ་ཚད་བརྩོད་དང་བསྣམས། །མཁས་ཞྭ་དཀར་པོ་རྩེ་རྒྱལ་གྲགས། །དེ་ནས་བླ་ཆེན་དྲན་པ་ངས། །འབུམ་ཆེན་ནམ་མཁའ་མཐོང་གསལ་གྱིས་། །བཀའ་ལུང་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་གྱོན། །མ་འོང་འགྲོ་ལ་བསྟན་པ་བཞག །ཞྭ་དཀར་རྒྱལ་མཚན་མངོན་གསལ་གྲགས། །”ཞེས་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་སོགས་ད་ལྟ་ངོས་འཛིན་དཀའ་བའི་ཞྭ་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་དར་ཚུལ་བསྟན་ལ། འགའ་ཤས་ནི་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་དང་མི་མཐུན་པར་ཁ་འཛུགས་སུ་བྱས་པས། བོད་གནའ་རབས་དང་ལྷག་ཏུ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོན་རྣམས་ཀྱིས་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་དང་། ཁ་འཛུགས་སུ་བྱས་པའི་ཞྭ་རྩེ་རིང་ངམ་ཏོག་མཐོན་པོར་བཟོས་པའི་ཞྭའི་རིགས་གྱོན་སྲོལ་ཡོད་པ་རྟོགས། དཔེར་ན་ཏུན་ཧོང་གི་ལྡེབས་རིས་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དང་ཡུལ་སྲོལ་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་སྔ་མ་རུ། བྲག་ཕུག་ཨང་159དང་351པ། ཨང་135པ་བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ། “རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ལ་ཐོད་(པར་རིས་3ལ་གཟིགས)རྩེ་རིང་མནབས་ཤིང་། འབངས་ཕལ་བས་ཀྱང་ལ་ཐོད་རྩེ་ཐུང་བུམ་རིལ་དུ་མནབས་པས། ལ་ཐོད་ཀྱི་རྩེ་མོའི་རིང་ཐུང་གིས་གྲལ་རིམ་གྱི་དབྱེ་བ་མཚོན།”ཞེས་ཞྭ་མོ་རྩེ་རིང་གྱོན་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཏུ་འཁུམས། གཞན་ཡང་སྐུ་གཤེན་ཚོས་ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་ཁ་འཛུགས་སུ་བྱས་ཏེ་གྱོན་པ་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་མཚོན་རྟགས་སམ་ཁྱུང་རུའི་མཚོན་དོན་དུའང་བཤད། ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་སོགས་རྩེ་མོ་མཐོན་པོར་བཟོ་བ་དེ་དང་འདྲ་བར། བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཞྭ་རྩེར་སྒྲོ་བསྟོད་པའི་སྲོལ་འདུག་སྟེ། དེའང་རྒོད་སྒྲོ་བསྟོད་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་། དཔའ་བོ་དང་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་དང་དབང་ཐོབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་བྱེད། མུ་ཁྲི་བཙན་པོས་བོན་ལ་ཆེ་བ་གནང་དུས་“སྐུ་ལ་གཙིགས་བྱིན་པ་དབུ་སྐྲ་སིལ་མ་རྩེ་རྒྱལ་གཅོད་དང་གཏུབ་ཏུ་མེད། དབུ་ལ་དར་དཀར་པོའི་འགྱིང་ཐོད་ལ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་ཕོད་འཛུགས་པ”ཞེས་བྱུང་པས་ཏོག་དེ་སྒྲོ་ཡིན་པར་བསམ་ཞིང་། སྟག་གཟིག་གི་པགས་པས་བརྒྱན་ཏེ་དྲག་པོའི་ཚུལ་འཛིན་པ་ཡིན། ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྡེབས་སུའང་བོད་དམག་ལུས་ལ་གོ་མཚོན་ཐོགས་ཤིང་དབུ་རྨོག་ལ་སྒྲོ་བསྟད་པ་(པར་རིས་4ལ་གཟིགས)མཐོང་དུ་ཡོད་ཅིང་། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་དུའང་“ལྡེམ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ཀྱི་འཕྲུ་ཏོ་བཙུགས”ཞེས་དང་། ཡང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་“རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་འཕྲུ་ཅན་དངོས་གྲུབ་རྒྱལ་མཚན”ཞེས་པའི་རྙིང་མའི་བླ་མ་དབུ་ཞྭར་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་འཕྲུ་བཏགས་པ་བྱོན་མྱོང་། གཞན་ད་ལྟ་འབྲུག་བལ་དང་གློད་པའི་བོད་པའི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞྭའི་སྟེང་རྒོད་སྒྲོ་འཛུགས་ཏེ། “བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་གི་གློད་པའི་མོ་བ་དག་གིས་མོ་རྩིས་བྱེད་དུས་ལུས་ལ་སྟག་ཆས་སྤྲས་ཤིང་། སྟག་ཞུ་གྱོན་ལ་སྟེང་དུ་རྒོད་སྒྲོ་བཙུགས་ཏེ་སྒྲོ་མང་པོ་དར་སྐུད་དམར་པོ་དང་སྔོན་པོ། སེར་པོས་བརྒྱུས་རྗེས་ཐུར་དུ་འཕྱངས་ཏེ་གྱོན”ཞེས་སྔར་རྒོད་སྒྲོ་བསྟོད་པའི་སྲོལ་དེ་ད་དུང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་གསལ། དེར་བརྟེན་དཀར་མོའི་རྩེ་རྒྱལ་ཀྱི་རྩེ་མོར་དང་པོ་སྒྲོ་བསྟོད་པའང་སྲིད་དེ། རྩེ་མོ་ཁ་དོག་སྣ་ལྔར་བྱེད་པ་དེ་རྒོད་སྒྲོའི་ཚབ་མཚོན་ཡིན་ཡང་སྲིད།\nཞྭ་ནག་ནི་བན་བོན་དཔོན་སྔགས་ཀུན་གྱིས་འཆམ་སྟེག་སྐབས་དང་གཏོར་རྒྱག་གི་དུས་སུ་མནབས་པའི་དབུ་ཞྭ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བཟུང་ཞྭ་འདི་ཡོད་པར་མཐོང་། བསམ་ཡས་ལྡེབས་རིས་དང་བྲག་ཡེར་པའི་ལྡེབས་རིས་སུ་སྔགས་འཆང་ཕུར་ཐོགས་ཞྭ་ནག་(པར་རིས་5ལ་གཟིགས) མནབས་པ་འཁོད་ཅིང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྐུ་འདྲའི་ཆ་བྱད་དུའང་འཆམ་ལྭ་དང་ཞྭ་ནག་སོགས་མནབས་པ་མ་ཟད། ཕོ་ཏ་ལའི་ལྡེབས་རིས་སུའང་དེ་འདྲའི་རི་མོ་འཁོད་ཡོད། ཞྭ་དེའི་རྒྱུ་ནི་ཤིང་གིས་བཟོས་ཤིང་མདོག་ནག་པོ་འདབས་ཆེ་ཞིང་གོར་བའི་མདུན་ཀླད་དུ་གཏོར་གཟུགས་ཟུར་གསུམ་ཅན་རྩེ་མོ་གདོང་ཐོད་དུ་གཏད་པ་མདོག་དམར་པོར་བྱས་ཤིང་། འདབས་གོར་དུ་ཐོད་སྐམ་གྱིས་བརྒྱན་ཞིང་ཁ་གྲངས་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད། འདབས་གོར་གྱི་འོག་ཏུ་རས་ནག་པོའི་གདོང་ཁེབས་ཤིག་བཏགས་པས་རྒྱུན་པར་ཞྭ་ནག་(པར་རིས་6ལ་གཟིགས)གྱོན་པ་པོའི་གདོང་གསལ་བོ་མི་མཐོང་། ཞྭ་དེའི་དཀྱིལ་ཀླད་དུ་ཁྲོ་བོའི་དབུ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མདོག་ནག་པོའམ་ལྗང་ནག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་། ཁྲོ་བོ་དེ་ཞལ་གཅིག་སྤྱན་གསུམ། རྣ་ཆས་བརྒྱན་པ། སྟེང་དུ་སྲོག་ཤིང་བཙུགས་ཡོད་ལ་སྲོག་ཤིང་གི་རྩེར་ཐོད་སྐམ་སྤྲད་ཡོད། སྲོག་ཤིང་ནི་དར་ཚོན་གྱིས་བཏུམས་ནས་མི་མཐོང་བར་བྱས། དར་ཚོན་དག་རྒྱབ་དུ་གཡང་ཤམ་གྱིས་ཕྱི་རྟིང་བར་དུ་འཕྱངས་ཤིང་། སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་ཅན་ནམ་ཡང་ན་རལ་གྲི་དྲང་མོར་སྲོག་ཤིང་དང་མཐུད་ནས་བཙུགས་ཡོད། གཞོགས་གཉིས་སུ་ཞྭ་མོའི་འདབས་དང་རེག་མ་རེག་གང་རུང་གིས་མེ་ཆེན་པོ་འབར་བ་རྒྱུ་ལྕགས་ཀྱིས་བཟོས་པ་མདོག་དམར་པོ་ཤས་ཆེ་བར་འདུག གཞོགས་གཉིས་ཀྱི་མེ་དེ་ཐོད་སྐམ་གྱི་རྣ་བ་དང་སྦྲེལ་ཏེ་དམ་པོར་བྱས་ཤིང་། དབུས་སུ་མེ་ནོར་བུའི་གཟུགས་ཅན་དཀྱིལ་དུ་གཡུང་དྲུང་གི་རྟགས་སམ་གང་རུང་གིས་མཚན་ཅིང་བརྒྱན་པས་མཐའ་གཉིས་དང་དཀྱིལ་གྱི་མེ་ཡི་རྣམ་པ་ནི་རྩེ་གསུམ་དུ་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཞྭ་ནག་ནི་འཆམ་དང་གཏོར་རྒྱག་གི་སྐབས་སུ་རྒྱུན་པར་བསྣམས་ལ། སྒྲུབ་མཆོད་སྐབས་སུ་གཡུང་དྲུང་སློབ་དཔོན་གཅིག་གིས་ཆོ་གར་བདག་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། ཁོང་གིས་གཏོར་རྒྱག་གི་འགན་གཙོར་བཞེས་ཏེ་བསྟན་པའི་བཀའ་སྲུང་དག་ལ་དགྲ་བཟློག་གི་བཀའ་བསྒོ་ངག་བཅོལ་བྱེད་པ་ཡིན། ཞྭ་ནག་ནི་རྒན་པོ་དོམ་ཞུ་ཅན་ལས་རིམ་པ་དམའ་བས་འཆམ་སྟེག་དུས་དོམ་ཞུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་། དེ་ནི་མཚམས་བསྙེན་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དཔོན་ཁོ་ནས་གྱོན་པ་ཞིག་ཡིན།\n《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང》དུ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོས་སྐུ་གཤེན་ཚོར་ཆེ་བའི་རྟགས་སུ་“གཡག་ཞུ”སྤྲོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་བསྟན་བཅོས་《མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》དུའང་བཙན་པོས་བཀས་བཅད་པའི་ཁོད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཏུ་“དཔའ་བོའི་རྐྱེན་དུ་གུང་དང་སྡར་མའི་རྐྱེན་དུ་ཝ་ཞུ”སྤྲོད་པ་ཡིན། ལྷག་ཏུ་ཏུན་ཧོང་གི་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་PT.1287ཁྲོད། སྲོང་བཙན་གྱི་གཅུང་མོ་སད་མ་ཀར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལི་མིག་རྒྱར་བཙུན་མོར་གཤེགས་ཀྱང་། རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མས་བུ་སྲིད་མ་མཛད་པར་བཞུགས་ཤིང་དྲུང་དུ་ཕོ་ཉ་མངགས་པ་ལ་ཕྱིར་ཕྱག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ། གཡག་ཞུ་ཅིག་གི་ནང་དུ་གཡུ་རྙིང་བཟང་པོ་སུམ་ཅུས་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་བསྐུར་བ་ལས་བཀའ་ལན་ཡི་གེ་ཅི་ཡང་མ་བསྩལ་ཅིང་མགུར་ལན་གནང་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། “ཕྱག་རྟེན་གནང་བ་འདི་མཆིས་ཞེས་བཙན་པོར་ཕུལ་བ་ལས། བཙན་པོས་དགོངས་དགོངས་པ་ལས་ཕྱག་རྟེན་གྱི་དོན་ནི། ལི་མིག་རྒྱར་རྒོལ་ཕོད་ན་གཡུ་འདི་རྒྱན་དུ་ཐོགས་ཤིག རྒོལ་མ་ཕོད་ན་བུད་མེད་དང་འདྲ་བས་ཞུ་འདི་གྱོན་ཅིག་ཅེས་པ་ཡིན་པ་མཐར་རྗེ་བློན་གྲོས་བྱས་ཏེ་ལི་མིག་རྒྱ་བརླག་གོ”ཞེས་པའི་གཏམ་དུམ་བུ་འདི་ལས་“གཡག་ཞུ”ནི་“གཡག་ཞྭ”སྟེ། དཔའ་བོའི་རྟགས་སུ་གཡག་གི་མགོ་ལྤགས་ཀྱི་ཞྭ་མོ་ཞིག་སྤྲོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། དེ་ནི་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་བོད་རིགས་སྐྱེས་པའི་རྒྱན་ཆ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེས་ཕོའི་མཛངས་པའི་ལས་ཐབས་མཚོན་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་“ཞུ”ནི་“ཞྭ”ཡི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་ལ། སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་དག་ན་གསུངས་པའི་དོམ་ཞུ་དང་གཡག་ཞུ། ཝ་ཞུ། སྟག་ཞུ་སོགས་ཀྱང་དོན་ལ་རི་དྭགས་གཅན་གཟན་དེ་དག་གི་པགས་པས་བཟོས་བའི་ཞྭའམ་མགོ་ལྤགས་ཀྱི་ཞྭ་སྟེ་དཔའ་བའི་ཆེ་རྟགས་མཚོན་བྱེད་ཡིན།\nདོམ་ཞུ་ནི་ལོ་ན་རྒན་པའི་དཔོན་གྱིས་ཐོད་མདུན་དུ་ལེབ་མོར་གྱོན་ཞིང་། ཞྭ་དེ་དང་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ནས་བཟུང་ཡོད་དེ་“དེར་བོན་པོ་རྣམས་ནི་མཐའི་ལྷོ་བལ་ལ་འགྲོ་བར་ཆས། སྔར་གྱི་རྒྱལ་གཤེན་ཆས་རྣམས་བསྒྱུར། དབུ་ལ་དོམ་ཞུ་དོམ་ར་རེ་གྱོན། སྐུ་ལ་དུག་སོ་རྩི་བེར་ཅན་རེ་མནབས།”ཞེས་སྔར་དོམ་ཞུ་གྱོན་པ་དེ་གཤེན་པོ་དག་གི་ཆས་མིན་པ་ལྟར་སྣང་མོད། དོན་ལ་གཅན་གཟན་དྲག་པོའི་པགས་པ་དང་མཆེ་སྡེར་ནི་ཁོང་ཅག་གི་ཆ་ལུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ལྟ་རེབ་གོང་ས་ཆར་དཔོན་གྱིས་ས་འདུལ་གྱི་སྐབས་སུ་རལ་བར་ལྒང་གི་སྤུ་རྣོན་པོ་འཛུགས་ཤིང་། དེ་ནི་ཀླུ་གཉན་བཙན་གསུམ་སོགས་ས་དགྲའི་གནོད་པ་འགོག་ཆེད་ཡིན། དོམ་ཞུའི་པགས་པ་དེ་དོམ་གྱི་བྲང་ཁའི་པགས་པ་གྲུ་བཞིར་བྲེས་ཤིང་། སྤུ་ཁ་ཐུར་དུ་བསྐོར་ནས་ཞྭ་ཐོག་ཏུ་བཙེམ་སྟེ་སྟེང་རྩེ་མོར་བྱེད་ལ། ལྤགས་པའི་མཐའ་སྐོར་ལྕགས་རིའི་མདོག་དམར་པོས་བརྒྱན་པ་མེ་ཡི་རྟགས་སུ་བྱེད། དོམ་ཞུའི་དཀྱིལ་དུ་ཉི་ཟླའི་དབྱིབས་དོད་དུ་མེ་ལོང་དང་ཕག་རྒོད་ཀྱི་མཆེ་བ་བཙེམ་སྲོལ་ཡོད།(པར་རིས་7ལ་གཟིགས) དོམ་ཞུ་ནི་དབལ་གསས་ཁྱུང་ནག་གི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའང་ཡོད་པས་དེར་གཞིགས་ན་བཟོ་སྟངས་དེའང་ཁྱུང་གི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །\nརེབ་གོང་ཡུལ་དུ་རབ་བྱུང་པ་ལས་ཆོས་བྱེད་མི་སྣ་རིགས་ཤིག་བདོག་པ་ནི་དཔོན་གྱི་ཚོགས་པ་སྟེ། དུས་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཁོང་ཅག་ཁྱིམ་པ་ཡིན་ཞིང་། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་ཐོན་སྐྱེད་པའང་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གསས་ཁང་དུ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་མ་ཟད། ཡུལ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སྲུང་ཟློག་བཙུགས་ཏེ་གདོན་བགེགས་བསྐྲོད་པའི་ཆོ་གའང་སྤེལ་བར་བྱེད། ལྷག་པར་དུ་ཉམ་ཐག་གི་ནད་པར་སྔགས་བཅོས་བྱེད་ལ། མིའི་འདས་མཆོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཤིན་པོའི་འཆི་རྟགས་སྒྲུབ་པ་དང་གཤིན་སྐར་ལ་བརྟག་པ། གཤིན་ལས་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད། དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་བའི་སྐབས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བོན་ལུགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་མནབས་ནས་གསས་ཁང་དུ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བས། དེའི་སྐབས་ཁོང་ཅག་གི་ཆ་བྱད་ལས་སྔོན་གྱི་བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་དག་གི་སྣང་བརྙན་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ། འདིར་གཏེར་བཏོན་གྱི་ཡིག་ཆ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་དང་ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་འཕོ་འགྱུར་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན།\nབོན་གྱི་ཤེས་རིག་ནི་ཐུབ་བསྟན་བོད་དུ་མ་དར་གོང་གི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་གི་རྒྱུན་ཉག་ཅིག་ཡིན་པས་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་དང་བསམ་གཞིགས་བྱེད་སྟངས། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་འགྲོ་འདུག་ཉལ་འཆག་སོགས་མཚོན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སྟག་གི་རིག་གནས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་མང་པོའང་སྔ་རབས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་དང་གསེས་ཁང་སོགས་སུ་མང་དུ་མཐོང་ལ། སྟག་དེ་དང་པོ་དགྲ་ལྷའི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་སྣང་སྟེ། བོན་གྱི་འབྱུང་བའི་བསམ་བློ་ལས་རླུང་རྟ་བྱུང་ཞིང་། “རླུང་གི་ཁམས་དེ་ཤིང་གིས་མཚོན་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་འབྱུང་བ་ཤིང་གིས་རླུང་མཚོན་ལ། རླུང་ངམ་ཤིང་ནགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་གནས་འཆའ་ཞིང་གཡོ་བ་ཅན་གྱི་སྲོག་གི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྟག་ཡིན་སྟབས། འབྱུང་བ་རླུང་ཁམས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་སུ་སྟག་བཀོད་པ་ཡིན།”ཞེས་གདོད་མའི་བོན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རླུང་རྟའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྟག་ནི་སྟོབས་ཤུགས་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན། བོད་མི་རྣམས་གཡང་གཟར་དང་རི་ཉག་མཐོན་པོར་བགྲོད་དུས་རླུང་རྟ་གཏོར་ཞིང་ལྷ་རྒྱལ་འཐེན་ཞིང་། དེ་ནི་བར་ཆད་བཟློག་ཕྱིར་མི་མངོན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་ལ་རེ་བ་སྟེ་དོན་ལ་དགྲ་ལྷར་གསོལ་བ་ཡིན། གླིང་གེ་སར་གྱིས་ཀྱང་དགྲ་ལྷ་གཉན་སྟག་དམར་པོར་གསོལ་བ་སོགས་ལས་རླུང་རྟ་དང་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྟག་དེ་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་བའི་མཚོན་བྱེད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འཁུམས། རླུང་རྟའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྟག་དེ་སྟོབས་ཤུགས་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ནས་རིམ་བཞིན་ལས་རིགས་ཀྱི་ལྷ་སྟེ་དགྲ་ལྷར་གྱུར་བ་ནི་བོན་གྱི་རིག་གནས་འཐུས་ཚང་ཅན་ཏུ་གྱུར་བས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་བྱུང་པའང་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན།\nསྟག་ལྤགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་དང་པོ་བོན་གྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཡིས་དགྲ་ལྷ་དང་གནས་བདག ཡུལ་ལྷ་ཆེ་གེ་མོའི་ཟིལ་ཤུགས་མཚོན་པས། བོད་མིས་སྣང་ངོར་ཆས་དེ་མཆོག་དུ་འཛིན་པ་ཡིན། བོན་གྱི་དགྲ་ལྷ་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ལུས་ལ་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སྨད་གཡོགས་མནབས་པ་མང་ཞིང་། བཙན་པོའི་དུས་སུ་སྐུ་གཤེན་དག་གིས་མོ་རྩིས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་བར་རམ་འདེགས་བྱས་པས་ཁོང་ཅག་ལ་ཆེ་བའི་གཟེངས་རྟགས་སུ་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་ཆས་གནང་བའི་སྲོལ་བྱུང་། བར་གྱི་བཙན་ལྔར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་ནས་བོན་གཤེན་མང་པོ་གདན་དྲངས་ཤིང་བསྟན་པ་སྤེལ་ཙ་ན། མོན་གྱི་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ལ་འཚེ་བ་བྱས་པས་བོན་གཤེན་དག་གིས་མཐུ་བཏང་སྟེ་གནོད་པ་བཟློགས། “གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱུད་འབུམ་ལས། དེ་ནས་དཔོན་(མོན)ལ་དམག་གྲངས་(དྲངས)པས། ཞང་ཞུང་བཙོ་ཆེན་ཐོག་འབེབས་ཀྱིས། བཙོ་འཕངས་ཏེ་མོན་བཏུལ་བས་ཆེ་རྟགས་སུ་སྟག་གཟིག་སྲམ་གསུམ་གྱི་ཐུལ་བ་ཕུལ། མངར་གསུམ་འགུར་(མགུལ)དུ་དྲངས་པས། བོན་པོའི་སྐུ་ལ་སྟག་སློག་གོན་པའང་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །”ཞེས་རྒྱལ་པོས་བོན་གཤེན་རྣམས་ལ་སྟག་ཆས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཡིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁྱད་དབང་ངེས་ཅན་མཚོན་པ་མ་ཟད་རིག་གནས་མཚོན་དོན་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ལྡན།\nབོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སུ་ནང་ཁུལ་དུ་སྲིད་དབང་གཅིག་གྱུར་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་ཁམས་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་དགོས་དབང་གིས་དམག་དཔུང་གསར་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། དཔའ་དམག་ལ་གོང་བཀུར་དང་དམག་མི་འཇོན་ནུས་ཅན་གསོ་སྐྱོང་བྱས། གཞོན་པར་གཙིགས་ཆེན་གྱིས་དམག་ལ་སྐུལ་ཅིང་དམག་ཏུ་ཤི་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན། སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་སྔར་གྱི་སྐུ་གཤེན་དག་ལ་སྟག་ཆས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་དེ་རིམ་བཞིན་བསྒྱུར་ནས་མི་དཔའ་མཛངས་ཅན་ནམ། དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བྱས་རྗེས་ཆེ་བ་དག་ལ་གནང་པ་ཁྲིམས་ལུགས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཤིང་། “མི་དེ་དག་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་དུར་བྱང་གི་སྟེང་དུའང་སྟག་གི་རི་མོ་བྲིས་ཏེ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་གཟི་བརྗིད་མཚོན་པར་བྱེད།”བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚངས་སུ་དཔའ་བོར་སྟག་གམ་གཡུལ་དུ་ཆས་པ་ལ་དཔའ་བོ་སྟག་ལྟར་ཆས་པ་ལྟ་བུའི་ཞིབ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ལ། སྲོང་བཙན་གྱིས་བཟོས་པའི་ཁོད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་སུ། བཀའ་གྲོས་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་ཡིག་ཚངས་དྲུག བཀའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག རྐྱེན་དྲུག དཔའ་མཚན་དྲུག་དང་ཁྲིམས་ཡིག་དྲུག་བཅས་ཡོད་ཅིང་། ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གི་ཁོངས་སུ་“སྟག་སློག་མཛངས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ”ཞེས་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སློག་པ་ཞིག་དཔའ་མཛངས་ཅན་ལ་གནང་པའི་ཆས་སུ་མཐོང་། གཞན་ཡང་དཔའ་མཚན་དྲུག་ཏུ་“སྟག་སྟོད་སྟག་སྨད་གཉིས་ཟེར་(གཟར)ཆེན་ཟེར་(གཟར)ཆུང་གཉིས་གམ་རས་སྟག་སློག་དང་དྲུག”ཅེས་སྟག་ཆས་གྱི་སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་དང་རས་གདན་སློག་པ་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མི་རང་ག་བ་ཞིག་གི་ཆས་སུ་མི་རུང་པར་དཔའ་བོ་དང་བྱས་རྗེ་ཅན་ལ་སྤྲོད་པ་ཡིན།\nདེ་ཡང་སྟག་སྟོད་སྟག་སྨད་གཉིས་ལ་མཚོན་ན། ཨ་ལག་དུང་དཀར་ལགས་ཀྱིས་“སྟག་སྟོད་ནི་སྟག་པགས་ཀྱི་རྒྱབ་བསྙེས་དང་། སྟག་སྨད་ནི་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་རས་གདན”ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་། Rolf Stein ལགས་ཀྱིས་“སྟག་སྟོད་ནི་སྟག་ལྤགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་སྟོད་ལྭ་དང་། སྟག་སྨད་ནི་སྟག་ལྤགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་སྨད་གཡོགས”ཤིག་ལ་གོ འགྲེལ་བཤད་འདིའི་རིགས་ད་ལྟ་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དམག་སྲིད་སྒྲིག་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏན་ཆགས་སུ་གྱུར་ཡོད། གཞན་ཡང་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་Pel. Tib.1196R དུ་“སྟག་ཡིག”ཅེས་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱུང་པས། དེ་ནི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་དམག་དོན་ངོ་འཕྲལ་གནང་བའི་བྱ་དགའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་ཚང་དང་དཔའ་མཚན་ལམ་ལུགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པར་འདོད། སྤྱི་ལོ་787ནས་848བར་བོད་ཀྱིས་ཤ་ཅུའི་ས་ཁུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་དུས། བྲག་ཕུག་མང་དུ་བརྐོས་ཤིང་ལྷ་སྐུ་དང་བཙན་པོའི་སྐུ་བརྙན་ལྡེབས་རིས་སོགས་ཀྱང་མང་དུ་བཞེངས། བྲག་ཕུག་ཨང་159པར་“བོད་ཀྱི་བཙན་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་བྱ་བ” (པར་རིས་3ལ་གཟིགས)ཞེས་པའི་ལྡེབས་རིས་ཁྲོད། བཙན་པོའི་རྗེས་ཀྱི་མི་དང་པོ་དེ་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་བློན་པོ་གསུམ་གྲལ་དུ་ལྟར་བའི་དང་པོས་ཕྱག་ཏུ་མེ་ཏོག་གི་རྟེན་སྡེར་ཐོགས་པ་དང་། ལུས་སྟོད་ལ་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སྟོད་གོས་འོག་ཕྱུ་བ་མདོག་ནག་གྱོན་ཞིང་། ལུས་སྨད་དུ་གུང་ངམ་གཟིག་ལྤགས་ཀྱི་སྨད་ཤམ་ཕྱེད་མ་ཞིག་མནབས་ཡོད། ཡང་མཁས་པ་ལྡེའུ་དང་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་པའི་ཆོས་འབྱུང་དུ་དཔའ་མཚན་དྲུག་ཏུ་“སྟག་སླག”ཅེས་འཁོད་ཅིང་།ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་Pel.Tib.1283-2རུ་“སླག་པ་ཡར་བཟངས་གཆིག”ཅེས་བྱུང་པས་སློག་པ་གྱོན་པའི་སྲོལ་ཡང་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་རྟོགས། “སྟག་སློག་དེ་ལའང་དཔའ་བོའི་བྱས་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། རིམ་པ་དང་པོའི་དཔའ་མཚན་ལ་སྟག་སློག་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་དང་། དེའི་འོག་མར་ཕུ་དུང་མེད་པའི་སྟག་སློག་གནང་བ། དེའི་ཡང་འོག་མར་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་གོང་དཀྲིས་གཅིག་བཅས་གནང་སྲོལ་ཡོད།”ཅེས་བཙན་པོའི་དུས་སུ་དཔའ་བོས་སྟག་ལྤགས་ཧྲིལ་བོར་མནབས་སྲོལ་ཡང་ཡོད་དེ། ད་ལྟའི་ཡུ་ལིན་ཕུག་པ་ཨང་15པའི་ལྡེབས་རིས་(པར་རིས་8ལ་གཟིགས)སུ་རྒྱལ་ཆེན་གྱི་འཁྲིས་སུ་སྟག་སློག་གསོལ་བའི་གྱད་མི་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། སྟག་སློག་ལ་མགོ་དང་སུག་བཞི། རྔ་མ་བཅས་ཀྱང་ཡོད། དེ་དང་ཆ་འདྲ་བར་མོ་ཀོ་ཁུའུ་བྲག་ཕུག་205པ་(པར་རིས་9ལ་གཟིགས)དང་། ཡུ་ལིན་ཕུག་པ་25པ། སན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་བའི་སྟག་ཞུ་གྱོན་པའི་གྱད་མི་སོགས་ཀྱི་(པར་རིས་10དང་11ལ་གཟིགས)སྣང་བརྙན་ཁྲོད་དཔའ་བོས་སྟག་སློག་དང་སྟག་ཞུ་མནབས་པའང་ཤིན་ཏུ་མང་བས། སྐབས་དེར་སྟག་གི་ཆས་གོས་ནི་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་མ་ཟད། དཔའ་མཚན་གྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ། བཙན་པོའི་དུས་སུ་སྟག་ཆས་ཆ་ཚང་གྱོན་པ་འདི་ནི་དཔའ་བོའི་རིམ་པ་མཐོ་གྲས་ཡིན་ལ། “གཡུལ་དུ་དཔའ་བར་སྟག་སླག་དང་སྟག་སྟོད། སྟག་ཞུ་བཅས་གཟིགས་བཟོས་སུ་སྤྲོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་འདི་དུས་ཕྱིས་དཔོན་སྣའི་གྲལ་ཐབས་འབྱེད་བྱེད་དཔོན་ལྭ་གྱུར་བ་དང་། མི་དྲག་དང་དམངས་ཕལ་བས་སྟག་སླག་དང་སྟག་སྟོད། སྟག་སྨད། སྟག་ཞུ་བཅས་གྱོན་མི་ཆོག་ཀྱང་། སྟག་ལྤགས་ཀྱིས་གོང་བའམ་དེའི་མཐའ་བརྒྱན་རུང་བར་བཤད།”ཅེས་གང་ལྟར་བཙན་པོའི་དུས་སུ་“དཔའ་བོའི་རྐྱེན་དུ་གུང་དང་སྟག་ཆས”སྤྲོད་པ་སོགས་དམག་འཁྲུག་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེ་བའི་བློན་དམག་དག་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཆས་གནང་བ་དང་། བྱས་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་སྟག་ཆས་ལའང་ཚད་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་དབྱེ། སྟག་གི་གཟར་ཆེན་དེ་གཟར་ཆུང་པ་ལས་གྲལ་རིམ་མཐོ་ཞིང་། སྟག་གི་ཐོག་བུ་གྱོན་པ་དག་སྟག་གི་སློག་པ་གྱོན་པ་ལས་གྲལ་རིམ་མཐོ་བ་ཡིན། སྟག་ཆས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་དེ་རྒྱུན་བསྲིངས་པས་བོད་བཙན་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བྱེད་ནུས་གལ་ཆེན་ཐོན། དེ་ལྟར་ཕག་མོ་གྲུ་པ་ནས་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་བར་དུ་ལམ་ལུགས་འདི་མ་ཉམས་པར་གནས། སྟག་ཆས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་བྱུང་པ་ནས་བཟུང་སྟག་ལྤགས་ནི་སྐུ་གཤེན་དང་དཔའ་བོ་སོགས་བྱས་རྗེས་ཅན་ཁོ་ནའི་ཆས་མ་ཡིན་ཏེ། བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་དུའང་རྒྱ་ཆེར་སྤྱོད་པ་ཡིན།《ཐང་ཡིག་གསར་མ》རུ་བཙན་པོས་ལུས་ལ་སྟག་ལྤགས་དཀར་པོའི་ལྭ་བ་མནབས་ཤིང་། སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སྐ་རགས་འཆིང་པ་དང་བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་གདན་བཏིངས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྟག་ལྤགས་ནི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་དཔའ་ངར་དང་བྱས་རྗེས་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་མ་ཟད་དེ་ནི་བླ་མེད་དང་དབང་ཆའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །\n《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད》ལས་རྣལ་འབྱོར་བས་བརྟེན་པར་འོས་པའི་གོས་སུ་“དྲི་མེད་རས་དཀར་གཙང་མ་ལ། ངུར་སྨྲིག་རྩི་ཡིས་ཁ་དོག་སྒྱུར། ན་བཟའ་པད་ལོ་རིས་དྲུག་ནི། སྟོད་གོས་རྨད་ཤམས་ཆག་ནན་གསུམ། རྨད་གོས་རྨད་འོག་ཚུལ་གོས་གསུམ། པད་ཞུ་པད་ལྷམ་པད་གདན་གདན། ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་ཚོགས་དང་སྦྱར།”ཅེས་གསང་སྔགས་ལ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་དཔོན་དག་གིས་རྒྱུན་པར་གྱོན་པའི་གོས་སུ་གཙོ་ཆེར་སྟོད་འགག་སྨད་གཡོགས་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། རེབ་གོང་བོན་མང་གི་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེའི་སྟེང་“ཐོག་ལྭ”ཞེས་ཕྲུག་ལྭ་དམར་སྨུག་གྱོན་ལ། གོང་ཁར་སྟག་ལྤགས་དང་གཟིག་ལྤགས་ཀྱིས་ཤན་པ་ཞིག་གཡང་ཤམ་གྱིས་གྱོན་པར་བྱེད། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚངས་སུ་“ན་བཟའ་དབྱི་དཀར་སྤྱང་དཀར་གྱི་ཐུལ་པ་ལ་སྟག་གཟིག་གུང་གསུམ་གྱི་གོང་ལག་བཏང་བ”ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པར་བསམ་ཏེ།“བོན་པོའི་སྐུ་ཆེ་བའི་ཆས་རྟགས་སུ། དར་དཀར་གྱི་འཇོལ་བེར་དང་། སྟག་གཟིག་གཅན་སྤྱང་ཐུལ་བ་དང་། དབྱི་གསའ་ཟ་འོག་ཐུལ་བ་གནང”ཞེས་མུ་ཁྲི་བཙན་པོས་ཞང་ཞུང་ནས་བོན་མཁས་པ་མང་པོ་གདན་དྲངས་ཤིང་འདུས་གནས་སོ་བདུན་བསྐྲུན་ཏེ། བོན་བསྟན་ཆེས་ཆེར་སྤེལ་བས་གཟེངས་རྟགས་སུ་བོན་པོ་དག་ལ་ཐོབ་དང་ཆས་རྟགས་ལ་ཟ་འོག་དང་དར་གྱི་བེར་ཆེན་སྟེང་སྟག་གཟིག་སྤྱན་གཟན་གྱི་གོང་ལག་བཏང་བའི་ཐུལ་བ་གནང་བ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བས། ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཐོག་ལྭའི་སྟེང་དུ་སྟག་གཟིག་གི་པགས་པས་གཡོགས་པ་དེ་སྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་ཚོའི་ཆས་ལས་བྱུང་བར་སྙམ། ད་ལྟ་སྟག་གཟིག་གི་པགས་པའི་ཆས་དེ་དཀྲི་རས་སུ་བཟོས་ཏེ་ཐད་ཀར་ལྭ་བའི་ཐོག་བཙེམས་ཤིང་མཐའ་རྒྱན་བཏང་སྟེ་གྱོན་པ་ཡིན།\nམདོར་ན་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་དང་པོ་དཔའ་ངར་དང་བྱས་རྗེས། མཆོག་གྱུར་བཅས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བྲིན་ལ་སྤྱི་ཚོགས་གྲལ་རིམ་མཐོ་ཤོས་དག་གིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལས་དམངས་ཕལ་བས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར། དེ་ཡང་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་དང་པོ་སྲོག་དང་ནུས་པའི་རླུང་རྟ་སྟེ་དགྲ་ལྷའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་ལ། བོན་གྱི་ཡི་དམ་དང་སྲུང་མ་དག་གི་ལུས་སུ་དེའི་ཆས་མནབས་པའང་གཟི་ཉམས་མཚོན་བྱེད་དང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན། དེས་ན་ད་ལྟའི་རེབ་གོང་བོན་མང་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་སྟག་གཟིག་གི་པགས་པའི་ཆས་མནབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཅིག་ནས་སྔར་སྲོལ་ལ་བོན་གྱི་ཆེ་བའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་པས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཤིང་། གཉིས་ནས་བོན་གྱི་འབྱུང་པའི་བསམ་བློ་དང་རླུང་རྟ་མཚོན་བྱེད་ཡིན།\n《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》སུ་མུ་ཁྲི་བཙུན་པོའི་རིང་ལ་བོན་རྣམས་སྦས་ཤིང་མ་སྤེལ་བས། བོན་གྱི་དམ་ཅན་དབལ་མོ་རྣམས་མ་མཉེས་པར་བཙན་པོ་ལ་དམུ་བདུད་བཙན་གསུམ་གྱི་གནོད་པ་བཏང་ཞིང་སྐུ་ལུས་མ་བདེ་བར་གྱུར་བས། ཞང་ཞུང་ནས་བོན་གཤེན་དག་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་གཏོ་དང་གླུད་བཏང་ཞིང་། བཙན་པོར་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་བས་ནད་ལས་དྭངས། དེར་བརྟེན་གཤེན་པོ་དག་ལ་ཆེ་ཐབས་སུ་“སྐུ་ལ་གཙིགས་བྱིན་པ་དབུ་སྐྲ་སིལ་མ་རྩེ་རྒྱལ་གཅོད་དང་གཏུབ་ཏུ་མེད། དབུ་ལ་དར་དཀར་པོའི་འགྱིང་ཐོད་ལ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་ཕོད་བཙུགས་པ། གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ལ་གཡུ་ཡི་ལྡེམ་མདོངས་ཅན། ན་བཟའ་དབྱི་དཀར་སྤྱང་དཀར་གྱི་ཐུལ་པ་ལ་སྟག་གཟིག་གུང་གསུམ་གྱིས་གོང་ལག་བཏང་བ་ཕུལ”ཅེས་དང་། ཡང་སྔོན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་གྱིས་འཁོར་རྣམས་ལ་ཐེག་ཆེན་གསང་བ་བླ་མེད་ཀྱི་ཆོས་གསུངས་པས། “དུས་ཀུན་ནས་ཀུན་ཏུ་ངན་མ་མྱོང་བས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། །གཤེན་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྷ་ཡིན་པས་གཤེན་ལྷ། །བགས་ཆགས་དང་དྲི་མས་མ་གོས་པས་འོད་དཀར་རོ། །”ཞེས་འོད་དཀར་པོས་ནག་ནོག་གི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དྭངས་གཙང་མཚོན་ལ། སྟོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཐུགས་ཀྱི་རྟགས་གསུམ་ལས་ཀྱང་། “ཐུགས་ལ་གསང་བའི་ཡི་གེ་ཨ་དཀར་པོ་ལུས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པར་གསལ། །རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དག་པའི་ངོགས་ལྟར་གྱུར། །མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅིར་ཡང་མ་བསྒྲིབས་པར་མངའ་འོ། །”ཞེས་མདོག་དཀར་པོ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འོད་གསལ་བའི་ངང་ཚུལ་སྟེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཐུགས་ནི་གཉུག་མའི་དུས་ནས་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས། ཁ་དོག་དཀར་པོ་དེ་གོས་མདོག་ཏུ་སྤྱད་པ་དེའང་དེར་འབྲེལ་གྱི་མཚོན་དོན་དང་དགེ་མཚན་ལྡན་པས་ཡིན། ཡང་《མདོ་གཟེར་མིག》ཏུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ན་བཟའ་རུ་“པད་ཞྭ་སུལ་བུ་རྩ་ལྔ་དང་། པད་ལྷམ་པད་རྩེག་གཉིས་སྦྱོར་དང་།”ཞེས་དབུ་ལ་པད་ཞྭ་མནབས་ཤིང་། པད་ལྷམ་གསོལ་བ་སོགས་དཀར་པོའི་ཆས་དེ་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་འོང་བ་མ་ཟད། སྔོན་གྱི་ཁ་དོག་གི་དད་མོས་ལའང་རག་ལས་ཏེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མིའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་དུས་སྲིད་པའི་དབལ་འབྲོང་དཀར་པོར་སྤྲུལ་ཏེ་འོང་པས་བླ་ཟོག་དཀར་པོའི་དད་སེམས་སམ། གནས་རི་འགང་ཆེན་གངས་དཀར་ཏི་སེའི་དད་མོས་ཀྱང་མཚོན་པ་ཡིན།\nམདོར་ན། བོད་དུ་ཆོས་བོན་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་ལ་གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེ་དང་། གཟན་གོས་ངུར་སྨྲིག་མནབས་པའི་རབ་བྱུང་བའི་སྡེ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་རེབ་གོང་བོན་མང་ལ་མཚོན་ན་མ་བཅོས་བཞི་ལྡན་གྱི་གོས་དཀར་གྱོན་མཁན་ཡིན་མོད། ད་ལྟ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བྱ་བཏང་པ་རེ་འགས་མ་གཏོགས་དེ་གྱོན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། ཁོ་ཚོའི་རྒྱུན་མཐོང་གི་གོས་ནི་མདོག་དམར་སྨུག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ས་ཁུལ་རེ་འགར་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གནང་སྐབས་དང་། ལྷག་པར་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་རྟགས་འབྱུང་པའི་གྲོགས་སམ། གཏུམ་མོ་མེ་དྲོད་ལ་སྒོམ་དུས་བྱིང་རྨུགས་གཉིད་གསུམ་གྱི་གེགས་རྣམས་སེལ་ཕྱིར་གོས་དཀར་གྱོན་པ་ཡིན། སྔོན་སྟོན་པའི་ན་བཟའ་དཀར་པོ་གསོལ་བ་ནས་སྐུ་གཤེན་ཚོས་གོས་དཀར་གྱོན་པ་དང་། ད་ལྟའི་དཔོན་སྔགས་རྣལ་མ་དག་གིས་གོས་དཀར་གསོལ་བ་བཅས་ནི་གསང་སྔགས་ཕྱོགས་ལ་ཉམས་ལེན་འཕེལ་བའི་བརྡ་ཡིན་ནོ། །\nསྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་དག་གི་གོས་མདོག་ལ་རྒྱུན་པར་དཀར་པོ་དང་དམར་སྨུག སྔོན་པོ་གསུམ་གཙོ་ཆེ་བས་སྐབས་དེར་བོད་སྤྱིའི་གོས་ཀྱི་མདོག་ལའང་དེ་དག་རྒྱུགས་ཆེ་བ་རྟོགས། བོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་གང་རུང་དུ་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ནས་ཡོད་ཅིང་། “རབ་བྱུང་པས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྦྱངས་ཤིང་། སྔགས་པས་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་སློབ་རྒྱུན་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ལ་གཏུགས་པ་ཡིན།”ཞེས་བརྗོད་མོད། འོན་ཀྱང་རབ་བྱུང་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལན་རེར་མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་དག་ནི་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཧ་ཅང་གཅིག་མཐུན་མིན་ཞིང་གསལ་བོ་མེད་པས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་དུས་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་ཡོད་ཅེས་བསྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཁེགས། ད་ལྟའི་གསང་སྔགས་པའི་སྡེ་དང་རབ་བྱུང་པའི་སྡེ་གཉིས་གོས་མདོག་ཧ་ལམ་མཐུན་པར་གཞིགས་ན། དམར་སྨུག་གི་མདོག་དེ་ཡུན་རིང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་རྟོགས། གསང་སྔགས་པའི་སྡེ་ནི་རབ་བྱུང་པ་མ་བྱུང་གོང་ནས་དར་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་ཏེ། གསང་སྔགས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ཆོས་བྱེད་པ་ཐོག་མ་ཡིན་པས་གྱོན་ཆས་དང་མདོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་དེའི་ལུགས་ལ་སྔ་བར་འདོད། ད་ལྟའི་རེབ་གོང་གི་དཔོན་དག་གིས་དམར་སྨུག་གི་གོས་གྱོན་ཏེ། དུས་མཆོད་དང་ཆོས་ཐོག་བྱེད་སྒོའི་སྐབས་སུ་ཚད་ལྡན་དུ་གྱོན་པའི་དཔོན་ཆས་སུ། སྟོད་དུ་སྟོད་འགག་དམར་སྨུག་དང་། སྨད་དུ་སྨད་གཡོགས་དམར་སྨུག་གྱོན་དགོས་པས་དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་པར་འདོད།《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད》དུ་སྟོན་པས་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤེལ་བའི་དུས་ལ་བབས་ཚེ་“ཕྱ་སྲས་ལེགས་དྲུག་ལས་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཉི་ཟླ་རིས་ཀྱི་གུར་ཆེན་ནི་ཕུབ། གཞའ་ཚོན་ཡོལ་པ་ནི་བྲེས། ཟ་འོག་རིས་ཀྱི་འབོལ་གདན་ནི་བཏིང་། སྐུ་ལ་དར་དམར་གྱི་ན་བཟའ་དང་། ཟ་འོག་གི་བེར་ཆེན་དང་། ལྗང་སྨྲིག་གི་ཐོག་རལ་ནི་བསྣམས”ཞེས་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་མིའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ཤིང་དར་དམར་པོའི་ན་བཟའ་གསོལ་བ་དང་། དར་དཀར་གྱི་ལ་ཐོད་གསོལ་བ་སོགས་ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཆོས་ཐོག་སྐབས་སུ་“ཐོག་ལྭ”དམར་པོ་གྱོན་པ་དང། ཞྭ་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ་གྱོན་པ་སོགས་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན། གོས་ཀྱི་མདོག་ཁོ་ནར་བསམ་ཡང་མདོག་དམར་པོ་མཆོག་དུ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་དེ་འབྲེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་སོགས་སུ་སྔོན་གྱི་སྟོན་པ་དང་གཤེན་ཆེན་དག་གི་ཆས་སུ་བྱས་པར་སྣང་། ཡང་དཔོན་གྱི་སྨད་གཡོགས་དང་ཆ་འདྲ་བར་《སྣང་སྲིད་སྤྱི་འདུས》སུ་ “སྐུ་ལ་ཅི་གསོལ་ན། རྒོད་ཐུལ་ལྷམས་སེ་ལྷམས། གཞའ་ཡི་སྨད་གཡོགས་ལ། བྱིན་རླབས་ཐིབས་སེ་འཐིབས”ཞེས་སྟོན་པའི་སྨད་གཡོགས་ནི་ཚོན་མདངས་བཀྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་མཐོང་ལ། ད་ལྟ་དེ་འདྲའི་མདོག་ཅན་གྱི་སྨད་གཡོགས་ནི་མི་གྱོན་ཡང་སྨད་གཡོགས་དམར་སྨུག་གྱོན་པ་ཡིན།\nམདོར་ན་རེབ་གོང་ཡུལ་དུ་གསང་སྔགས་ལ་སྤྱོད་པའི་དཔོན་རྣལ་མ་དག་གིས་རྒྱུན་གོས་སུ་སྟོད་འགག་དང་སྨད་གཡོགས་དམར་སྨུག་གྱོན་ཞིང་། སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེའི་སྟེང་ཐོག་ལྭ་ཞེས་ཕྲུག་ལྭ་དམར་སྨུག་གཡང་ཤམ་གྱིས་གྱོན་ལ།《རྒྱའི་ཐང་ཡིག་རྙིང་པ》རུ། “གདོང་ལ་ཚོས་འབྱུག་པ་དགའ་མོར་སེམས།”ཞེས་པ་ལྟར་བོད་འདི་གནའ་ནས་བཟུང་དམར་པོའི་མདོག་ལ་དགའ་སྟེ། དེ་ནི་གཅིག་ནས་བོད་མིའི་ཁ་དོག་གི་མོས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། གཉིས་ནས་སྔོན་བཙན་པོས་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་ཆེ་རྟགས་སུ་ཕུལ་བའི་ཆས་ཀྱི་ཁ་དོག་མང་ཆེ་བ་ནི་དམར་པོ་ཡིན་པས་གཟི་བརྗིད་མཚོན་པ་དང་། དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་བོད་མི་རྣམས་མདོག་དམར་པོ་ལ་མོས་པར་སེམས། ཡང་དམར་པོའི་མདོག་དེར་བཙན་དབང་དང་འཇིགས་རུང་གི་ཆ་དང་ལྡན་པས་གྲལ་རིམ་མཐོ་གྲས་ཀྱིས་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་མདོག་ཏུ་བྱེད་མོད། ད་ལྟ་གྲལ་རིམ་དང་བཙན་དབང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དབྱེ་བ་མེད་པར་གྱུར་བས་གོས་དམར་པོ་གསོལ་བ་དེའང་རང་མོས་སུ་གྱུར་དོ། །\nསྔར་བོན་རྣམས་ཧ་ཅང་དར་བའི་དུས་སུ་སྐུ་གཤེན་དག་གིས་གོས་མདོག་སྔོན་པོར་གསོལ་ཞིང་། དེས་འགྱུར་མེད་རྟག་བརྟན་གྱི་དོན་མཚོན་ལ། གསང་སྔགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་སུའང་སྐུ་གཤེན་དག་གིས་ཆས་གོས་སྔོན་པོ་གྱོན་པར་སྣང་།《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང》དུ་“བོན་གྱི་འདུན་གནས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་བཞེངས། གསས་མཁར་དང་མཆོད་རྟེན་མང་དུ་དར། གོས་སྔོན་པོ་མིན་པ་གྱོན་དབང་མེད། ཞྭ་དཀར་པོ་མིན་པ་འགྲོ་དབང་མེད།”ཅེས་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་རིང་ལ་བོན་རྣམས་ཀྱིས་གོས་སྔོན་གྱོན་པ་རྟོགས། རྗེས་སུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙུན་གྱིས་འཇང་གི་རྒྱལ་ཁམས་མངའ་རིས་སུ་བསྡུས་ཤིང་བོན་ལ་ཆེ་བའི་ཡིག་ཚང་གནང་པ་རུ། “དབུའི་ཆས་སུ་དབུ་སྐྲ་རྩེ་རྒྱལ་དང་། དར་དཀར་བ་ཏིའི་འགྱིང་ཐོད། གཡག་ཞུ་སྔོན་པོ་དང་། སྟག་ཞུ་ཁྲ་བོ་ལ་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་ཕོད་དང་། གཡུ་ཡི་བྱ་རུ་བཙུགས་པ་གནང་།”ཞེས་ཞྭ་སྔོན་པོ་གྱོན་པ་དང་གཡུ་སྔོན་གྱི་བྱ་རུའི་རྒྱན་འདོགས་པ་དེ་བོན་བསྟན་རྒྱ་ཆེར་དར་བའི་རྟགས་སུ་མངོན། གཞན་ཡང་“གབ་པ་ལས། སྣང་སྲིད་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། བོན་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། སེམས་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། ལྷ་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། གནས་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། ཁ་དོག་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། ཡེ་ཤེས་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། ཏིང་འཛིན་མ་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། དགོངས་པ་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ། འབྲས་བུ་མི་འགྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པ།”ཞེས་བོན་བཅུས་མཚོན་དོན་ཏེ་མི་འགྱུར་བའི་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། འོད་གསལ་གཉུག་མ་ཉིད་ཀྱི་རང་མདངས་ནམ་མཁའི་ངོགས་ལྟ་བུ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས། འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་གང་ལའང་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་བོན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་། ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་བོན་མི་འགྱུར་བའི་རྟགས་སུ་ཤར་བས། ཆོས་གོས་ན་བཟའི་སྟེང་དུ་སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་ཡོད་པའང་དེ་དང་འབྲེལ་བར་སེམས།\nམདོར་ན། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་“རྒྱལ་བློན་བོན་གཤེན་བཀའ་སྒོ་གཅིག བོན་པོས་རྒྱལ་བོའི་སྐུ་བསྲུངས་དུས། རྒྱལ་བོའི་སྐུ་ཡང་བོན་གྱིས་འཚོ། བློན་པོའི་གྲོས་ཀྱང་བོན་གྱིས་བྱས། འབངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བོན་གྱིས་བསྐྱངས། ཡུལ་ཁམས་བདེ་བར་བོན་གྱིས་བྱས། ཕྱོགས་བཞིའི་ཁ་གནོན་བོན་གྱིས་བགྱིས།”ཞེས་སྐུ་གཤེན་དག་གི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་དང་ཁྱད་དབང་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བས་གོང་རྗེ་བོས་བཙན་དང་དབང་གིས་སྐུ་གཤེན་དག་ལ་གོང་བཀུར་བྱ་དགོས་བའི་བཀའ་གནང་ཞིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གནས་མཐོ་རུ་གཏད་ལ། སྐུ་གཤེན་དག་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་མཁན་དང་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛན་མཁན་ཡིན་པས། ཁོ་ཚོའི་སྤྱོད་ལམ་དེ་འབངས་ཀྱི་མིག་དཔེར་གྱུར། ཆས་གོས་ཀྱི་མདོག་དེའང་འབངས་མིའི་གོང་བཀུར་གྱི་གཞིར་གྱུར་བ་མ་ཟད། སྤྱིར་བཏང་གི་འབངས་མིའི་གྱོན་ཆས་དང་ཁྱད་པར་ཆེ་བར་གྱུར། དཔེར་ན། ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ཕལ་མོ་ཆེའི་མདོག་ནི་དམར་སྨུག་དང་སྔོན་པོ། དཀར་པོ་བཅས་ཡིན་པས། བོན་སྡེ་ལ་ལར་དེའི་རིགས་ཀྱི་གོས་མདོག་དག་མི་ཕལ་བས་མི་སྤྱོད་ཅིང་། དེ་དག་དོར་ལྷམ་གྱི་མདོག་ཏུ་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་འཛེམ། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་རང་ཅག་ལ་མཚོན་ན་ཕྱུགས་ལས་གཙོ་ཆེར་གཉེར་བས་གོས་སུ་སློག་པ་གྱོན་པ་ཡིན་མོད། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ལག་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་འཁེལ་འཐག་གི་ལས་རིགས་དར། འོན་ཀྱང་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་དང་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཚེགས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྱོར་ལྡན་དང་དབང་ཐང་ཅན་གྱི་མིས་གོས་དང་དར་ཟབ་གྱོན་པ་ལས་མང་ཆེ་བའི་ད་དུང་སློག་པ་གྱོན་པ་ཡིན། སྐུ་གཤེན་དག་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གོ་གནས་མཐོ་བས་རྒྱུན་པར་བེར་ཆེན་དང་དར་གོས་དམར་པོ་གྱོན་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་བརྒྱ་ལ་དར་ཆེ་བས་བོད་མིའི་སྣང་ངོར་མདོག་དམར་སྨུག་དང་སྔོན་པོའི་གོས་དེའང་དབང་ཐང་དང་གོ་གནས་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་མཐོང་ལ། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཐོན་དངོས་རྫས་སྣམ་བུའི་མདོག་དང་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་བར་ལའང་རིམ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་ཅིང་། འབྲེལ་བ་དེའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིས་སུ་ཁ་དོག་དམར་སྨུག་དང་སྔོན་པོ་ནི་བོན་མང་གི་ཆས་གོས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་མི་ཕལ་ཆེའི་སྣང་ངོར་དེ་ནི་བོན་མང་གི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་གོས་མདོག་ཅིག་ཏུ་སྣང་བས་དེར་གོང་བཀུར་གྱི་བསམ་བློ་ཆགས། དཔོན་ཆས་ཀྱི་ཁ་དོག་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སོ་སོའི་ལྟ་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་མཚན་དུ་མཐོང་བ་མ་ཟད། དཔོན་གྱི་འཚོ་བའི་དམིགས་འབེན་དང་རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ། མཛེས་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱང་མཚོན་ནོ། །\nསྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་དག་གི་ཆས་དང་ད་ལྟའི་བོན་མང་གི་ཆས་གཉིས་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་བྱུང་པས་ཡིན། དུས་རབས་བརྒྱད་པར་བོད་དུ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་ཆེར་དར་བས་བོན་དང་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྲེས་ཀྱིས་ནང་ལྟ་གྲུབ་དང་ཕྱིའི་ཆ་ལུགས་ཐད་མཐུན་པའི་ཆ་མང་དུ་བྱུང་སྟབས། དཔོན་དང་སྔགས་པའི་ཆ་ལུགས་ནི་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་མོད། གྱོན་ཆས་དང་ཕྱག་ཆ་མང་པོ་ནི་བོན་ལུགས་ལ་སྔ་བར་རྟོགས་ཏེ། དཔེར་ན་མ་བཅོས་པ་བཞི་དང་། དཀར་དམར་སྔོ་གསུམ་གྱི་ཐུལ་བ་དང་ཆས་གོས། གཅན་གཟན་གྱི་པགས་པའི་གོང་འདབས་སྤྲས་པའི་ཡོ་བྱད་གོས་རྒྱན་སོགས་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་ཁྲོད་ཆོས་པའམ་མོ་རྩིས་མཁན་གྱི་ཐོག་མའི་ཐོན་དངོས་ཡིན་ལ། སྐབས་དེའི་ཆོས་པའང་དོན་ལ་བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་དག་ཡིན་པས། ཁོང་ཅག་གི་ཆས་མང་ཆེ་བ་ནི་བཙན་པོས་གནང་བའི་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་འབྲས་མཚོན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལའང་དཔའ་བཙན་བཟང་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་རེད། དེར་མ་ཟད་སྐབས་དེའི་ཆས་ཀྱི་མདོག་དང་རྒྱུ་ནི་བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་དང་ཉེ་བས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་ད་ལྟའི་དཔོན་ཆས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། དེ་དག་གི་མཚོན་དོན་སོགས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྐུ་གཤེན་གྱི་རྨང་གཞིའི་འོག་བྱུང་པ་རྟོགས། དེར་བརྟེན་ད་ལྟའི་རེབ་གོང་བོན་མང་གི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་ཆས་གོས་ཡོ་བྱད་དག་ནི་སྔར་བཞིན་མ་ཉམས་པར་གནས་ཤིང་། དེ་ཡིས་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གི་རྒྱུན་མཐུད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་བོད་མི་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལས་བྱུང་བའི་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་གཞུང་ཤིག་དམ་སྲུང་བྱས་ཡོད་པས་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་ཆེ་བར་མཐོང་ངོ་། །\n(པར་རིས་3 བྲག་ཕུག་ཨང་159པའི་ལྡེབས་རིས་སུ་བཙན་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་བྱ་བའི་པར་རིས།) (པར་རིས་4 ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྡེབས་རིས་སུ་བཙན་པོའི་དམག་གི་དབུ་རྨོག་ལ་སྒྲོ་བསྟད་པའི་པར་རིས།)\n(པར་རིས་9 ཏུན་ཧོང་མོ་ཀོ་ཁུའུ་བྲག་ཕུག་ཨང་རྟགས་205པའི་སྐུ་བརྙན།) (པར་རིས་12 ད་ལྟའི་དཀར་མོ་རྩེ་རྒྱལ།)\n(པར་རིས་10 ཡུ་ལིན་བྲག་ཕུག་ཨང་རྟགས་ 25པའི་པར་རིས་དང་། པར་རིས་11 སན་ཞི་ཞིང་ཆེན་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་སྟག་ཞུ་གྱོན་པའི་གྱད་མི། )\n* 本文系2020年度中央民族大学硕士自主科研项目(SSZZKY-2020046) 《安多热贡地区苯教居士服饰象征意义之探索》的阶段性成果\n བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ་སོགས། གསང་རྙིང་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས། [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤ113\n Yangdon Dhondup and Ulrich Pagel (eds). 2013. Monastic and Lay Traditions in North-Eastern Tibet. Boston: The Brill’s Tibetan Studies Library. Brill Academic Publishers, 33: 159.\n Tsering Thar. 2008. Tibetan Studies in Honour of Samten Karmay：Bonpo Tantrics in Kokonor Area. Paris：Revue d'Etudes Tibétaines，3:546.\n དྲན་པ་ནམ་མཁའ། ཞྭ་བཤད་པི་ཝང་དྲུག་འགྱུར། ལག་བྲིས། ཤ4\n དྲན་པ་ནམ་མཁའ། ཞྭ་བཤད་པི་ཝང་དྲུག་འགྱུར། ལག་བྲིས། ཤ2-3\n 马德.《小议敦煌壁画中的蕃装人物》出自《敦煌吐蕃统治时期石窟与藏传佛教艺术研究》[M] 甘肃教育出版社. 2012: 94-95\n དྲན་པ་ནམ་མཁའ་སོགས། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། ཤ154\n གཙང་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ་རུས་པའི་རྒྱན་ཅན། མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་མགུར། [M] མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981ལོ། ཤ332\n ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། གཏེར་སྟོན་བརྒྱ་རྩའི་རྣམ་ཐར་རིན་ཆེན་བཻ་ཌྰུ་རྱའི་འཕྲེང་བ། [M] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997ལོ། ཤ123\n 宋北麟.《巫与祭司》[M]. 北京: 商务印书馆出版. 2013. 120-121.\n ཧྲང་ཧེ་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚགས། PT.1287 (16-12) P12པར་གསལ།  དྲན་པ་ནམ་མཁའ་སོགས། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། ཤ267\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད། [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤ117\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད། [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ། ཤ283\n 马德.《小议敦煌壁画中的蕃装人物》出自《敦煌吐蕃统治时期石窟与藏传佛教艺术研究》[M] 甘肃教育出版社. 2012: 396\n དཔའ་པོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985ལོ། ཤ191\n དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ། ཤ1006\n Rolf Stein: Tibetica Antiqua II-The Use of Metaphors for Honorific Distinctions in the Epoch of the Tibetan Kings [G]. Translated and Edited by Arthur P. Mckeown, Rolf Stein's Tibetica Anticqua with Additional Materials, Leiden Boston：Brills Tibetan Studies Library, 2010:(24)110.\n 马德.《小议敦煌壁画中的蕃装人物》出自《敦煌吐蕃统治时期石窟与藏传佛教艺术研究》[M] 甘肃教育出版社. 2012: 393\n 谢静. 敦煌莫高窟《吐蕃赞普礼佛图》中吐蕃服饰初探—以第159窟、第231窟、第360窟为中心. [J] 《敦煌学辑刊》.2007.(2):70\n མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད། གླེགས་བམ་གསུམ་པ། [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོ། ཤ478\n ཁོད་པ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་། [M] ཅང་ཧའོ་གློག་རྡུལ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011ལོ། ཤ196-197\n ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1984ལོ། ཤ71 ཤ78\n ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1984ལོ། ཤ78\n དྲང་རྗེ་བཙུན་པ་གསེར་མིག་གིས་གཏེར་ནས་བཏོན། མདོ་གཟེར་མིག [M] ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1991ལོ། ཤ688\n Yangdon Dhondup and Ulrich Pagel (eds). 2013. Monastic and Lay Traditions in North-Eastern Tibet. Boston: The Brill’s Tibetan Studies Library. Brill Academic Publishers, 33: 159. 158-159.\n མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད། གླེགས་བམ་གསུམ་པ། [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོ། ཤ2\n Samten G.Karmay and Yasuhiko Nagano. 2002. An Anthology of Nine Bonpo Texts on Myths and Rituals, The Call of the Blue Cuckoo. Osaka: The National Museum of Ethnology Osaka, 161.\n དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་ཀྱིས་བསྒྱུར། ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས། [M] མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1983ལོ། ཤ22\n ཁོད་པ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་། [M] ཅང་ཧའོ་གློག་རྡུལ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011ལོ། ཤ53\n དྲན་པ་ནམ་མཁའ་སོགས། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ། ཤ70