Terdzo-TSA-024 - Rinchen Terdzö\nKarma drag po\nGshin rje yang bzlog nag po me'i spu gri\nLha rje gnubs chung\nRTZ Volume 17\nCompletion Stage - rdzogs rim\ndrag po mngon spyod kyi rgyud dang zhal gdams du ma'i dgongs don gcig tu bsdus pa'i yi ge gal 'gag gnad kyi gzer bu\nby ཀརྨ་དྲག་པོ་ (Karma Drakpo)\nrevealed by ལྷ་རྗེ་གནུབས་ཆུང་ (Lhaje Nupchung)\nin cycle གཤིན་རྗེ་ཡང་བཟློག་ནག་པོ་མེའི་སྤུ་གྲི་ (Gshin rje yang bzlog nag po me'i spu gri)\nVolume 17 (ཙ) / Pages 651-669 / Folios 1a1 to 10a5\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 17 > Text #24 (Scroll to Bottom)\nkarma drag po. drag po mngon spyod kyi rgyud dang zhal gdams du ma'i dgongs don gcig tu bsdus pa'i yi ge gal 'gag gnad kyi gzer bu. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu bdun pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 17) by 'jam mgon kong sprul, 651-669. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nདེ་ལྟར་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་རབ་འབྱམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཡི་གེ་གལ་འགག་གནད་ཀྱི་གཟེར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། དབུ་རུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེས་པའི་རླངས་རིགས་ཀྱི་སྔགས་བན་ཀརྨ་དྲག་པོས་་་ཁྲི་སྨོན་ཆོས་མཛད་དོན་ལྡན་་་ཤར་མར་བཀོད་པ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་མི་བསྲུན་དགྲ་སྡེའི་དཔུང་ཚོགས་ཐལ་བར་རློག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །དགེའོ། །ཤུབྷཾ\nde ltar drag po mngon spyod kyi las rab 'byams la nye bar mkho ba'i yi ge gal 'gag gnad kyi gzer bu zhes bya ba 'di yang /_dbu ru byang phyogs su skyes pa'i rlangs rigs kyi sngags ban karma drag pos khri smon chos mdzad don ldan shar mar bkod pa ste/_rgyal ba'i bstan pa rin po che yun ring du gnas shing mi bsrun dgra sde'i dpung tshogs thal bar rlog pa'i rgyur gyur cig_/dge'o/_/shub+haM\ngter mdzod mngon spyod spyi las yang zlog\n༄༅། །དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་དང་ཞལ་གདམས་དུ་མའི་དགོངས་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཡི་གེ་གལ་འགག་གནད་ཀྱི་གཟེར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གམ་བྷཱི་རཾ། ྀཨཚ།། ཨོཾ་སྭསྟི། རང་བཞིན་མ་འགག་ཆོས་དབྱིངས་དྲག་པོའི་མཁར། །ཀུན་རྟོག་གཟུང་འཛིན་མཚན་མའི་དགྲ་བགེགས་ཀུན། །སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ངང་དུ་ཚར་གཅོད་པའི། །བཀའ་དྲིན་མཉམ་མེད་རྩ་བའི་བླ་མར་འདུད། །དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་མཛོད་ལས། །བརྡོལ་བའི་ཞལ་ཤེས་སྙིང་ཁྲག་དྭངས་མ་རྣམས། །སྙིང་གི་ཡོལ་གོར་གཏམ་འོས་ཁོ་ན་ལས། །སྤེལ་བར་ཕངས་ཀྱང་དྲན་པའི་ཟུངས་སུ་བྲིས། །དེ་ལ་འདིར་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལིང་འཁོར་བྲི་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། མན་ངག་སྙིང་གཟེར་གྱི་གཞུང་མེའི་སྤུ་གྲི་ལས། དམིགས་རྟེན་འབེན་ལ་བཅའ་བ་དང༔ བླ་བདུད་གཟུགས་ལ་དབབ་པ་དང༔ ཁ་འཛིན་རྒྱབ་རྟེན་ཕྲལ་བ་དང༔ ཞེས་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པོ་ཁོལ་དུ་ཕྱུང་སྟེ་འགོད་པ་ལ། དང་པོ་ནི། དྲག་པོ་སྔགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ལས། དམིགས་རྟེན་འབེན་ལ་བཅའ་བ་ནི༔ དགྲ་བགེགས་ལིངྒ་བྲི་བ་ཡིན༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐོག་མར་སྣག་ཚྭ་མཉེ་བ་ནི། དུག་སྣ་ཁྲག་སྣ་དང་། དགྲ་ལ་ཡིན་ན། ཕོ་གཤེད་མོ་ལ་རྦད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོ་གྲིར་ཤི་བའི་ཁྲག་དང་། མོ་ལ། ཕོ་གཤེད་མོ་ལ་རྦད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕོ་གྲིར་ཤི་བའི་ཁྲག་དང་། སྲོག་གཤེད་སྲོག་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། དཔེར་ན་དགྲ་བྱ་ལོ་པར་བྱ་སྤྲེལ་གང་རུང་གི་ཁྲག་གི་མཚོན་བླ་ཚེ་གང་ཡིན་དེའི་སྙིང་ཁྲག་དང་གཞན་ཡང་རང་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་ཀླུ་གཉན་སྡེ་བརྒྱད་དྲག་པོ་གནས་པའི་ཆུས་སྦངས་པའི་ཁུ་བ་སྣག་ཚར་བསྲེས། གྲི་ལྕགས་སམ་ཐོད་ངན་གང་རུང་གི་ཐོད་པར་བླུག་ལ་ལག་གཡོན་དུ་བཟུང་། གཡས་པས་དུག་ཤིང་གི་སྐྱ་བ་ཐོགས་ལ། དགྲ་བགེགས་རྣམས་དགུག་གཞུག་དྲག་ཏུ་བྱ། དེ་ནས་དགྲ་བོ་རྣམས་མགོ་ནས་བརྩམ་གཟུགས་ཕུང་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ཕྱེ་མར་བརླག་པར་བསམ་ལ་རང་གི་དྲི་མ་ཁ་རླངས་རྡུལ་སོགས་མ་སོང་བར་ལེགས་པར་མཉེའོ། །དེ་ལྟར་སྣག་ཚ་མཉེ་བའི་ལས་ཉིན་གུང་ལ་བྱའོ། །གཞུང་ལས། དུས་ཚོད་ཉི་རྒས་ཁ་ནི་བྱ་འགྱུ་བྲི༔ ཞེས་པའི་དུས་དེར་བྲི་བ་ལ། གཞི་རོ་རས་ལ་བྲིས་པས་བདག་པོའི་ཡིད་འཇུག་པའི་དགོས་པ། དུག་ཤོག་གིས་ནད་བསྐྱེད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པས་དྲ་ལྟེབ་ལེགས་པར་བྱས་ལ། བྲི་གཞི་དེར་རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཆགས་པའི་རྟེན་དུ། ལུང་ཐང་། ཁྲ་ཁྲོག་བཤང་ཙེ། བ་ཚྭ། བི་ཥ་རྣམས་དང་། ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་ཆགས་པའི་རྟེན་དུ། ཤ་ཆེན། གྲི་རུས། མངལ་ཁྲག་རྣམས་བྱུག་གོ །དེ་ནས་འཁོར་ལོ་བྲི་བ་ལ། ཡང་གཅེས་ཟངས་གཟེར་སྨུག་པོ་ལས། དེ་ལ་ཟློག་པའི་རྐྱེན་བཞི་དང༔ མི་འདུས་གནད་བཞི་ཤར་རྐྱེན་བཞི༔ རྟེན་ལ་མི་ཁུག་གནད་བཞི་རྣམས༔ སྤང་ནས་ཚད་ལྡན་བྲི་བར་བྱ༔ ཞེས་གསུངས་པའི་དང་པོ། དེ་ཉིད་ལས། མགོ་བོ་ཆེ་ལ་ཤ་རྒྱས་པ༔ ཡན་ལག་རགས་དང་མཚན་མ་སྦོམ༔ གཉིས་པ་ནི། མིག་ནི་འབྲུ་ཚུགས་རྣ་བ་ཀྲོང༔ སྣ་ལེབ་འབུར་དང་ཁ་ཟུམ་པ༔ གསུམ་པ་ནི། མགྲིན་པ་རིང་ལ་ཉིང་ལག་ཐུང༔ རྐེད་པ་ཕྲ་ལ་ལྷུ་ཚིགས་རྒྱས༔ བཞི་པ་ནི། མཚན་ཉིད་མ་ཚང་སྔགས་མ་དག༔ རྫས་མ་འཛོམ་དང་དུས་མི་ངེས༔ ཞེས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་ཏེ། སྔགས་པ་ལ་གཤེད་འབེབ་ཀྱིས་གཟིར་ནས་བྲི་བ་སྟེ། གཤེད་སྔགས་རྣམས་ཐོག་མར་བྲི་བ་དང་། བོན་པོ་ལ་བདུད་འབེབ་ཀྱིས་བྲི་སྟེ་ཁ་ནས་བྲི། མི་སྐྱ་ལ་སྲིད་པ་ཆགས་ཚུལ་གྱིས་བྲི་སྟེ་ལྟེ་བ་ནས་བྲི། བགེགས་ལ་གཤེད་འབེབ་བམ་གཟིར་ནས་བྲི་བ་སྟེ། སྤྱི་བོའི་གཟིར་བྱེད་གཟུངས་བྲི་ཞིང། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཡང་གཞུང་ལས། གང་བསད་པ་ཡི་ལིང་ག་ནི༔ མེད་དུ་མི་རུང་རོ་རས་ལ༔ ལིངྒ་ཆེ་ཆུང་ཚད་དང་སྦྱར༔ བོན་པོ་ཅོ་འཛིངས་བན་དེ་གསང་གནས་འཛིན༔ མི་སྐྱ་རྒྱབ་ལག་བུད་མེད་བྲང་བརྡུང་བ༔ དེ་ལྟར་བྲིས་ལ་སྔགས་དང་དམོད་པས་བསྐོར༔ ཞེས་པ་ལྟར་བྲིའོ། །དེ་ནས་རང་གཤེད་གནད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལུས་ལ་བཀོད་པ་ནི། གཞུང་ལས། རང་གཤེད་ཕབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི༔ མི་དང་ལྷ་འདྲེ་འདྲ་བ་རུ༔ སྲོག་གཅོད་མཚོན་ཆ་རང་ཆས་གནས༔ རང་ལ་གནས་པས་རང་གཤེད་ཡིན༔ ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གུར་ཁང་ན༔ སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ནི༔ རྒྱུ་ནི་དྭངས་མ་ལྔ་ལས་གྲུབ༔ དབྱིབས་ནི་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་གནས༔ རྣམ་ཤེས་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་པའོ༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡེ་ཤེས་དང་ལས་ཉོན་སོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རང་ལ་ཡེ་ནས་གནས་པ་དེ་ཉིད་གཤེད་དུ་དབབ་པས་ན་རང་གཤེད་ཅེས་བྱ། སྙིང་གའི་དབུས་དྭངས་མ་ལྔའི་གུར་ཁང་དུ་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ། དྭངས་མའི་འོད་ལྔ་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་སྲོག་དགྲ་འདྲེའི་དབང་གིས་ནྲྀ་དང་ཏྲི། དེའི་འོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་སྲོག་དང་། དེ་གཉིས་གཡས་གཡོན་དུ་འཁོར་འདས་བརྟན་དང་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཛཿཁ་སྤྲོད། ཕུང་ཁམས་བརླག་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་སྟེང་གི་རྩ་གསུམ་འདུས་མཚམས་སུ་གཟིར་བྱེད་འབྲུ་གཉིས་ཏྲིག་ནན། འོག་ཏུ་རྩ་གསུམ་གྱི་མཚམས་སུ་གཅོད་བྱེད་འབྲུ་གསུམ་སྟེ་བྲེང་ཤག་རྦད། དེའི་རྒྱབ་རླུང་གི་གུར་ཁང་སྔོ་སྐྱ་མཐེ་བོང་ཙམ་གྱི་ནང་གི་རྩ་གསུམ་ལ་མ་རིག་པ་ང་བདག་གཟུང་འཛིན་གྱི་ས་བོན་གཡོ་བའི་དུག་གསུམ་སྟེང་ནས་གཡས་གཡོན་གསུམ་དུ་འཕྲོག་བྱེད་ཧུར་ཐུམ་ཛཿ དེའི་ཕྱི་ཁྲག་གི་དྭངས་མ་བྱེའུ་མན་རྩེའི་མགོ་བོ་ཙམ་པའི་ནང་རྩ་ཆེན་བཞིར་གྱེས་པ་ལ་བདུད་བཞིའི་ས་བོན་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཕྲག་དོག་གིས་གསོད་པར་བྱེད་པའི་མཚོན་འབྲུ་བཞི་མཱ་ར་ཡ་རྦདཿ མཚམས་བཞིར་གྱེས་པའི་རྩ་བཞི་ལ་གཟུགས་ཚོར་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་ལས་ཉོན་འཐིབ་པར་བྱེད་པའི་དུག་ནད་མྱོས་བྱེད་འབྲུ་བཞི་སྟེ་རོ་མྱགས་མུག་ཐུམ། དེའི་རྒྱབ་ཙིཏྟའི་གུར་ནང་དུ་རྩ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལ་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀུན་གཞི་སྟེ་ཉོན་མོངས་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཀྱི་རྟེན་ཚོགས་བརྒྱད་འཇོམས་པའི་ཐོ་བ་ཡི་གེ་འབྲུ་བརྒྱད། ཨ་ཀ་ཊ་པ་ཤ་ཡ་ཏ་ཙ། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་སྒྲ་གཅན་འཕྲོག་བྱེད། ཙིཏྟ་ཛཿཨཱ་བྷེ་ཤ་ཡ་དགྲ་བོ་ཆེ་གེ་མོའི་སྲོག་རྩ་དམར་པོ་ཧུར་ཐུཾ་མཱ་ར་ཡ་ཛ་ནྲྀ་ཤག་ནྲྀ་རྦད་ནྲྀ་གཏུབས་ནྲྀ་མཱ་ར་ཡ་རྦདཿ ཅེས་དགྲ་བོ་ཕོ་མོ་གང་ཡིན་ཡང་སྔགས་མགོ་ཕྱིར་བསྟན་ཁོ་ནར་བྲི། དེ་དག་གི་མཐར་དགྲ་ཕོ་ཡིན་ན་སྔགས་མགོ་ཕྱི་དང་མོ་ཡིན་ན་མགོ་ནང་བསྟན་དུ་མིང་རུས་དམོད་པ་སྦྱར་བ་གང་ཤེས་བྲིའོ། །མགྲིན་པར་ཡིད་ཤེས་འཇོམས་ཤིང་གཏུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་མྱགས་ཐུཾ་རིལ་རྦད་དང་ངག་གི་སྒྲ་གཅན་འཕྲོག་བྱེད། ཝཱ་ཀ་ཐུམས་ངག་ལྐུགས་པར་གྱིས། དཔུང་པ་གཉིས་སུ་མྱོས་བྱེད་འབྲུ་བཞི། མྱོག་མུག་རོ་མྱག །ཁ་ནང་དུ། བདུད་པོ་ང་ལོང་བདུད་པོས་ངའི་སྲོག་ཆོད་དུང་དུང་ཐུམས་ཞེས་བྲི། བྱིང་ཞིང་འཐིབས་པའི་སྤྲིན་བཞི་ཏེ། སྣ་ལ་རྡིབ། རྣ་བ་གཉིས་ལ་འོན། མིག་ལ་ལོང་། ལྕེ་ལ་ཛྭ་ལ་པ་ཡ། དབང་པོ་ལྔ་ལ་ཏ་ཐ་ཡ། དཔྲལ་བར་རུས་ངོ་ཤེས་ན་དང་མ་ཤེས་ན་ཀུང་ཀེག་འུ་ཇི་ཤང་། ཞེས་རུས་ཆེན་ལྔ་དང་། རུས་ཁུག་ཛཿཛཿ ཞེས་དང་། གྲོང་སྡེ་མང་པོར་ཤ་ཏྲུཾ་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་མིང་བྲི། ཡང་ན། ཨེ་ལ་དྷོ་དགྲ་བོ་ཆེ་གེ་མཱ་ར་ཡ་རྦད། ཅེས་བསྐོར་ལ་བྲི། སྤྱི་བོར་བག་ཆགས་ཀྱི་ལས་ངན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་མྱགས་མུག་རྦད་ཛཿ ཞེས་དང་ལུས་ཀྱི་སྒྲ་གཅན་འཕྲོག་བྱེད། ཀཱ་ཡ་ཧུར་དྷ་ས་ཡ་ར་རྡི་ད་ཡན་སཏྭམ་བྷ་ཡ་ཧྲི་ད་ཡན་བྲེང་ཤག་རྦད་ཏྲིག་ནན་ཧུར། འཁོར་འདས་ཀྱི་ས་བོན་གཙུག་ཏུ་ཨེ། གསང་བར་ཏྲི། ལྟག་པར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་འཆིང་བྱེད་སྒྲོག་གཟེར་འབྲུ་གསུམ་ཤད་ཏྲུཾ་ནན། རང་གཤེད་བསྐུལ་བའི་སྒྲ་བཞི་ཏེ། དཔྲལ་བར་རུས། ཁ་ལ་མིང་། ལྟག་པར་ཛཿ སྨིན་པར་ནན། རང་བདུད་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ས་བོན་སྤྱི་བོར་ཏཾ་ལཾ། མགྲིན་པར་བཾ། སྙིང་ཁར་རཾ། ལྟེ་བར་ཡཾ། དམོད་པ་དྲག་པོའི་ཐིག་བཞི་ཏེ། རྐང་ལག་གི་ཉྭ་བཞིར་ཆོག་རེ་རེ། ལྟེ་བར་ལུས་སྐྱེད་གནས་ཤིག་ནྲྀ་ལ་མཱ་ར་ཡ་རྦད་ཀྱིས་བསྐོར། དེའི་མཐར་ཁོའི་ཡུལ་དང་། གྲོང་ངམ། ཕ་མ་སོགས་འདི་ཞེས་བསྐོར་ལ་བྲི། གཟུགས་ཕུང་བཤིག་བྱེད་འབྲུ་གཉིས་ཧ་ལ། ཚིགས་བཞིར་འདུ་བྱེད་མནན་པའི་གྱད། རྨུག་བྱེད་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་ཁམས་ཤག་སྦུར་ཡ། ཞེས་དང་ཡན་ལག་གཅོད་བྱེད་གདབ་པའི་གཟེར་བཞི། ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿ མཚན་མར་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཚ། འདོམས་སུ། བྷི་ད་ཡ་ཏྲིག་ནན་བྲེང་ཤག་རྦད་ཕཊཿ འཕང་དུ་ལྡང་བའི་རླུང་དམར་གྱིས་གཡེང་བར་བྱེད་པ་འབྲུ་གསུམ། ནཱ་ཤ་ཡ། གནས་ནས་སྤར་བར་བྱེད་པ་རྐང་ཞབས་སུ་རླུང་གི་ད་ལའི་ནང་དུ། དུ་ཡཾ་ཕཊ་ཛཿ མི་འགྱུར་བའི་སྒྲོག་བཞི་དཔུང་པར་ཆིངས་བརླ་ལ་སྒྲོགས། ཡན་ལག་མཐིལ་བཞིར་སྡོམ་བྱེད་གཟིར་སྔགས་འབྲུ་བཅུ་གསུམ། ཨང་ཀུ་ཤ་ཛཿ པཱ་ཤ་ཧཱུྃ། སྥོ་ཊ་བཾ༔ གྷན་དྷེ་ཧོཿ ཡན་ལག་བཞི་ལ། ཤི་ཏྲི་བྱི་ཏྲི་ཨཱ་ན་ཡ། ཞེས་དང་། ལག་ངར་གཉིས་ལ། རེངས་རེངས་ཡན་ལག་རྩ་རྒྱུས་རེངས་བཛྲ་པཱ་ཤ་ཧཱུྃ། ཚར་རེ་རེ་བྲི། རྐང་ངར་གཉིས་ལ་གུམ་གུམ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་རྐང་པ་གུམ་བཛྲ་སྥོ་ཊ་བཾ་དང་ཞྭ་རེ་རེ་བྲི། ལིངྒའི་གཟེར་བཞི་ནི། ལག་ངར་གཡས་ལ་ཡ་མ་སྙིང་། གཡོན་ལ་ཡ་མ་ཁྲག །རྐང་ངར་གཡས་ལ། ཡ་མ་རུ། གཡོན་ལ། ཡ་མ་ཙ། ཞེས་པ་རེ་རེའི་མཇུག་ཏུ་དགྲ་བོ་ཆེ་གེ་ཚལ་པ་བཾ་རིལ་དུམ་བུ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ་ཚར་རེ་བཏག་གོ །གཟེར་བཞི་གཤིན་རྗེའི་ལིང་གར་མ་གཏོགས་མི་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཟངས་གཟེར་སྨུག་པོ་ལས། བླ་བདུད་གཟུགས་ལ་དབབ་པ་ནི༔ བྱད་མའི་བླ་དྭགས་བྲི་བ་ཡིན༔ དེ་ལ་བླ་ཁྱིམ་བླ་སྲོག་དང༔ བླ་དྭགས་བླ་ལེན་བླ་གཤེད་སྔགས༔ བླ་བདུད་ཡུལ་ཤེས་བླ་རྡོ་བསགས༔ བླ་ཤིང་བླ་གནས་བླ་དུས་བཅས༔ ཞེས་དོན་ཚན་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི། དང་པོ། བླ་ཁྱིམ་ནི། དུག་དང་གླ་བའི་ཁྲག་བསྲེས་པས། གཡས་པའི་བརླ་ལ། ཤ་བ། རྐྱང་། རྟ། གཡག །བོང་བུ། གླང་སྟེ་ཆེ་བ་དྲུག ཁྱི། ཕག །རྣ་བ། ལུག །ར། གླ་བ་བཅས་ཆུང་བ་དྲུག་སྟེ་དེའི་གཟུགས་བྲིའོ། །གཉིས་པ་བླ་སྲོག་ནི། གོང་གི་བླ་གཟུགས་ཀྱི་ལྟེ་བར་ཙ་ཀྑ་རྡ་ཕུ་ཏྲི་གྷ། ཧུ་ཀ་ལ་སེ་ཛ་བྷ། ཞེས་བྲི། གསུམ་པ་བླ་དྭགས་ནི། གོང་གི་སྔགས་མཐར་བླ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ཁུག་ཛཿཛཿ བཞི་པ་བླ་ལེན་ནི། གཡོན་པའི་བརླ་ལ་གོང་གི་ཤ་རྐྱང་ལ་འཕར་བ། རྟ་གཡག་ལ་སྤྱང་ཀི་དང་། བོང་བུ་གླང་ལ་དོམ། ཁྱི་ཕག་ལ་དྲེད། རྣ་བ་ལུག་ལ་གླག་མོ། ར་དང་གླ་བ་ལ་ཁྲ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བྲིའོ། །ལྔ་པ་ལོ་གང་ཡིན་གྱི་གཤེད་སྔགས་ནི། གོང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ལྟོ་བར། བྱི་བ་ནས་ཕག་གི་བར་དུ་རིམ་བཞིན། བྷི་ཙ་ཡ་དུ་བྷེ་ཏྲི་ཕཊ༔ ཨཱ་རན་སྨི་གྷྲི་རྟ་རྦད༔ ཨ་བྷི་ཏ་ར་མེ་དྷྲི་རྦད༔ ཤ་ས་ཀ་ར་ཧ་ར་རྦད༔ ས་ཏ་བྷ་ཏི་ལི་དུ་རྦད༔ ས་ལ་ཏྲ་བྷེ་མ་ཏྲི་རྦད༔ ཤ་ར་བྷ་ཏྲེ་མ་ཏ་རྦད༔ པར་ཤ་བྷུ་ཏི་ས་ཕག་རྦད༔ བྷི་ཏ་ཡེ་མྱུར་བྷ་ཡ་རྦད༔ སྲིན་དུར་ཏི་གྷ་ཏྲ་རྦད༔ ཤུ་ན་ས་སུ་ར་ཏྲ་རྦད༔ ཟོ་བོ་མུ་ཤ་བྷུ་ཏ་རྦད༔ སྔགས་མཐར་བླ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་མཱ་ར་ཡ་རྦད༔ ཅེས་བྲི། དྲུག་པ་བླ་བདུད་གཤེད་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱི་བོར་ལྷའི་བུའི་བདུད་སྔོ་ནག་བུང་བ་མེ་ཏོག་འཇིབ་པ་འདྲ་བ། མགྲིན་པར་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་སྡིག་པ་དམར་པོ་བྲག་ལ་འཛེག་པ་འདྲ་བ། ལྟེ་བ་ན་ཕུང་པོའི་བདུད་སྡོམ་དུད་ཁ་བགྲད་པ་འདྲ་བ། སྙིང་གར་འཆི་བདག་གི་བདུད་མཐིང་ནག་གྱད་སྟོབས་ཆེ་འདྲ་བ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་སྤྱི་བོ་ནས་རིམ་བཞིན་སོ་སོའི་བར། ལམ་བམ་རཾ་ཡམ། ཞེས་པ་བྲི། བདུན་པ་ཡུལ་ཤེས་ནི། དཔུང་པ་གཡས་པར་ཕོ་མིང་ལ་ཕོ་བདུད་ཕོབ་ཅེས་དང་། གཡོན་པར་མོ་མིང་ལ་མོ་བདུད་ཕོབ་ཅེས་པ་བྲི། ལག་གཉིས་གཡས་པར། ཡུལ་མིང་དང་མྱོགས། གཡོན་པར་ཤེས་པའི་འདུ་བྱེད་ཐུམ། ཞེས་བྲི། བརྒྱད་པ་བླ་རྡོ་གསག་པ་ནི། བནྡྷེ། བོན་པོ། སྡེ་དཔོན། ཡུལ་མི། སྔགས་པ། བཀའ་ལོག བུད་མེད། བུ་ཚ་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན། ཤེལ། གཡུ་རྡོ། བྲག་ནག་རྡོ། དུར་རྡོ། རྡོ་ནག །གཡམ་སྔོན། ལྷང་མ་ལྷང་འཚེར། ཕ་བང་ལོང་བུ་རྣམས་ལ་གྲི་ཁྲག་དང་བཙན་དུག་གིས་ཏྲི་རེ་བྲིས་པ་བླ་དྭགས་སྟེང་དུ་འཇོག དགུ་པ་བླ་ཤིང་ནི། གོང་གི་གོ་རིམ་བཞིན། ཤུག་པ། སྟག་པ། བོམ། སྦྱར་པ། ཚེར་མ། ཁམ་བུ། གླང་མ། བ་ལུ་རྣམས་ལ་ནྲྀ་རེ་བྲིས་ལ་བླ་དྭགས་སྟེང་དུ་འཇོག བཅུ་པ་བླ་གནས་བཤད་པ་ལ། ཕོའི་བླ་གནས་ནི། གཅིག་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་དང་། བཅུ་གསུམ་ནས་འགྲེ་ཤེས་པས་འདི་ལྟར་རོ། །གཅིག་པ་ལ་སྙིང་། གཉིས་པ་ལ་ལྐོག་མ། གསུམ་པ་ལ་མགོ །བཞི་པ་པུས་མོ། །ལྔ་པ་མཆན་ཁུང། དྲུག་པ་རྐང་པ། བདུན་པ་བྲང་ལ། བརྒྱད་པ་ལྟག་པ། དགུ་པ་རོ་སྟོད། བཅུ་པ་རྒྱུ་ཞབས། བཅུ་གཅིག་སྐེད་པ། བཅུ་གཉིས་སྐྲ་མཚམས་སོ། ཚེས་ཀྱི་བླ་གནས་ནི། རྐང་པའི་བོལ། ལོང་། བརླ་གཉིས། རྐེད་པ། ལྐོག་མ། ལག་མཐིལ། རྐང་མཐིལ། ལག་པ། མཚན་མ། སྒྱིད་པ། འཕོངས། སྣ། རྣ་བ། ཕོ་བ། སྙིང་། ལུས་སྤྱི། བྲང་། ཨོལ་གོང་། རྐེ། ལག་པའི་བོལ། པུས་མོ། ཐེ་བོང་། མཆན་འོག །སོག་པ། རྩིབ་ཆུང་། ནུ་མ། རྗེ་ངར། མིག །རྒྱུ་མ། ལྟེ་བ་རྣམས་སོ། །དུས་ཚོད་བླ་གནས་ནི། ནམ་ལངས་ཁ། ཉི་ཤར་མཇིང་པ། ཉི་དྲོས་མཆུ། ཉིན་ཕྱེད་བྲང་། ཕྱེད་ཡོལ་ལྟོ་བ། དགོང་མོ་སྙིང་ཁ། ཉི་ནུབ་རྒྱབ། སྲོད་ལ་རྐེད་པ། སྲོད་ཡོལ་ལག་པ། ནམ་གུང་མགོ །ཐོ་རངས་ལུས་བྱིང་ལ་གནས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པ་བླ་དུས་ནི། ཤ་བ་སྲོད་ལ་བསད་ལས་བྱ། རྣ་བ་སྲོད་འཇིང་། བྱ་ཉི་ཤར། ཕག་ཐོ་རངས། ལུག་ཉི་དྲོས། ར་ཕྱེད་ཡོལ། རྟ་ཉིན་ཕྱེད། ཁྱི་ཉིན་གུང་། གླང་ཉི་ནུབ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་མན་ངག་སྙིང་གཟེར་གྱི་དགོངས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །སྤྱིར་བཏང་བླ་དྭགས་བྲི་ལུགས། ཡི་གེ་ཚ་ལ། ཏྲོཾ།་་་་བྱི་བ། ཏྲིང་།་་་་གླང་། ཤཾ་་་་།སྟག །ཏྲི།་་་་ཡོས། ཛཿ་་་་འབྲུག །ཁཾ།་་་་སྦྲུལ། ཤ་་་།རྟ། གྷ།་་་་ལུག ཛཿ་་་་སྤྲེལ། ཏྲཾ།་་་་བྱ། ཐུཾ།་་་ཁྱི། ཛཿ་་་ཕག །ཞེས་དགྲ་སྔགས་མགོ་ཕོ་ཕྱི་བསྟན་དང་། མོ་ནང་བསྟན་དུ་བྲི། གཞན་ཡང་། གྷརྦྷ་ནྲྀ་ཛཿ ཞེས་དང་། དགྲ་བོའི་བླ་དྭགས་བརྒྱད་བླ་ཆེན་དྲུག སྤྲུལ་པ་དྲུག་དང་བཅས་པ་ཁུག་ཛཿཛཿ ཞེས་དང། གཞན་ཡང་། དགྲ་བོའི་བླ་མི་རུ་བརྫུ་བ་ཁུག་ཛཿཛཿ དེ་བཞིན་དུ། ཤ་བར། རྒོ་བར། ལུག་ཏུ། ར་རུ། བྱ་རུ། བོང་བུར་ཞེས་སྦྱར་བ་བྲི་ཞིང་བགེགས་ལ་བྱེད་ན་ཞལ་ལས་ཤེས། ལིངྒ་ཆུང་ངུ་ལ་བསྡོམས་ཏེ་བྲིའོ། །གསུམ་པ་ནི་གོང་མ་ལས། ཁ་འཛིན་རྒྱབ་རྟེན་ཕྲལ་བ་ནི༔ དགྲ་བགེགས་ལྷ་དང་ཕྲལ་བ་ཡིན༔ དེ་ལ་ལིང་ཁྲུས་ལྷ་དབྱེ་དང༔ ལྷ་ལྔ་གཤེད་དུ་དབབ་པ་འོ༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལིང་ཁྲུས་ནི། གོང་གི་ལིངྒ་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས། བསེ་ཤིང་ངམ་སྐྱེར་པ་གང་རུང་གི་ཐེམ་དེ་བཅུག །མེས་བསངས། རླུང་གིས་གཡབ། མདུན་དུ་ལྕགས་སྣོད་དུ་བཞག །གཡས་སུ་ཆུ་གཙང་འོ་མས་བྲན་པ་བཞག་ལ། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅་ཧཾ༔ སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཆུ་དེ་ཉིད༔ གནས་གྱུར་པད་ཟླའི་གདན་སྟེང་དུ༔ བམ་ལས་ཆུ་ཡི་ལྷ་མོ་དཀར༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་གཡས་མཆོག་སྦྱིན༔ གཡོན་པ་པདྨའི་སྡོང་བུ་འཛིན༔ ཞབས་གཉིས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཞུགས༔ དར་དང་རིན་ཆེན་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན༔ རང་གི་ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་ལས༔ འོད་འཕྲོས་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དྲངས་གྱུར༔ བཛྲ་ས་མཱ་ཛཿས་སྤྱན་དྲངས། ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿས་གཉིས་མེད་དུ་བསྟིམ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད། བསྟོད་པར་འོས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་ཀྱིས་བསྟོད། སླར་ཡང་ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་དབང་ལྷ་འཁོར་བཅས་བཛྲ་ས་མཱ་ཛཿ པཉྩ་ཀུ་ལ་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ཨརྒྷཾ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་བྷི་ཥེ་ཀ་ཏེ་ས་མ་ཡ་ཤྲཱི་ཧཱུྃ། ཞེས་དབང་བསྐུར། སྐུ་གང་དྲི་མ་དག་ཆུའི་ལྷག་མ་སྤྱི་བོར་འཁྱིལ་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པས་དབུ་བརྒྱན་པར་བསམ། ལྷ་མོའི་ཕྱག་གཡས་མཐིལ་གྱི་ཛ་ཡིག་ལས༔ བྱུང་བའི་དྲི་ཆབ་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས༔ འཁོར་ལོར་རང་གི་དྲི་རླངས་ཕོག་པ་རྣམས༔ བཀྲུས་ཏེ་གཙང་ཞིང་དག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར༔ ཅེས་དམིགས་པ་ནན་དུ་སྒོམ་ཞིང་གོང་གི་ཆབ་ནས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གཏོར། སྐབས་འདིར་སྔགས་དང་དམོད་པ་རྣམས་ལ་གྲི་ཁྲག་དང་ཐང་ཁྲོམ་བྱུགས། གཉིས་པ་ལྷ་དང་དབྱེ་བ་ནི། བདེན་བརྡར་དགུག་གཞུག་བྱས་ལ་བསྟིམ། གུ་གུལ་དང་རྟ་བོན་གྱི་དུད་པས་བདུག་ཅིང་། ལྷ་སྔགས་མཐར་དགྲ་བོ་སྙིང་ཤ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ༔ དགྲ་བོའི་ལྷ་ཤ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ༔ དགྲ་བོའི་ཕོ་ཤ་མཱ༴ དགྲ་བོའི་མོ་ཤ་མཱ༴ དགྲ་བོའི་ཞང་ཤ་མཱ༴ དགྲ་བོའི་ཡུལ་ཤ་མཱ༴ དགྲ་བོའི་སྲོག་ཤ་མཱ༴ དགྲ་བོའི་ལེ་ཤ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་བརྗོད་ཅིང་དགྲ་བོའི་ལྷ་སྲུང་བྱ་སྤུ་རླུང་གིས་ཁྱེར་བ་བཞིན་བསྐྲད་པར་བསམ། སླར་ཡང་གཙང་ཆབ་དྲི་བཟང་གིས་སྦགས་པ་བཤམས་ལ་གོང་བཞིན་ལྷ་མོ་བསྐྱེད་བསྟིམ་དབང་བསྐུར་བར་སོང་རྗེས། ལྷ་མོ་དེས་ཕ་རོལ་གྱི་ཚེ་སྲོག་བསོད་ནམས་ཁ་རྗེ་དབང་ཐང་ཐམས་ཅད་འུབ་ཀྱིས་བསྡུས་ནས་ཆུ་ལ་བསྟིམ་པར་བསམ་ལ། རང་གི་དྲི་རླངས་མ་ཕོག་པར་ལིང་ག་ཆུར་གཡབ། ལྷ་མོ་ཡང་འོད་དུ་ཞུ་བ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་ལ། དེ་ཉིད་རང་གིས་འཐུངས་པས་ཚེ་བསོད་དཔལ་འབྱོར་རྒྱས་ཤིང་ནུས་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར། གནས་ལ་གཏོར་བས་བྱིན་དང་ལྡན་པར་བསམ་མོ། །གསུམ་པ་ལྷ་ལྔ་གཤེད་དུ་དབབ་པ་ནི། སླར་ཡང་བདེན་བརྡར་བརྗོད་ལ། ཕྱིར་བཏོན་རང་ཐག་གི་མིག་ཏུ་ལན་གསུམ་འདྲེན། བྲོས་པ་ཁྲིམས་ལ་བཅར་བར་བསམ། ཡུ་བ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཞིང་སླ་ངར་ཡང་འཇུག །རང་ཡུས་གནོན་ཅིང་སྐམ་པས་བརྡུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། རྩ་སྔགས་མཐར། དགྲ་བོའི་བླ་ཤ་རེ་མ་ཏི་འགྲིམ་འགྲིམ། ཤ་མ་རུ་ཏི་ཐུལ་ཐུལ། མྱོག་མྱོག་ཡེད་ཡེད། ཤ་མ་རུ་ཏི་ཁུག་ཁུག་ལིང་མྱོག་ལིང་ཤག་ལིང་ཐུམ། ཙ་མུན་ཏྲི་བྷྱོ་ཛཿ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བླ་སྲོག་བསྟིམ། མུ་ཟི་ནག་པོ། བོང་ང་ནག་པོ། ཁྱི་ཕག་མཛེ་ཕོ་ཡུགས་ནལ་མའི་ཁྲག །དམེ་ཕོ་དང་ཁྱི་བྲུན། མགར་བའི་ལྷམ་ཀྲད། བྱེར་མའི་ལྷམ་ཚངས་རྣམས་ཀྱི་དུད་པས་བདུག་ཅིང་། བྱ་རོག་གི་དང་རུ་གཡས་པར་ཡུགས་སའི་མངལ་ཁྲག་གིས་ནྲྀ་དང་ཨ་ནྲྀ་རཀྴ་མུ་ཙུ་རུ་ལུ་བྷྱོ་དགྲ་བོ་མགོན་སྐྱབས་ལྷ་དང་ས་མ་ཡ་པྲ་ཤག་ཕྱེ་ཕྱེ་ཞེས་བྲིས་ལ་ཚ་བ་གསུམ་བྱུགས། འུག་པའི་དང་རུ་གཡོན་པར་མཛེ་ཁྲག་གིས་ཨ་དང་ཤོག་ཤོག་ཁ་ལ་རཀྴ་ཐུན་བྷྱོ་དགྲ་བོ་ལྷ་ལྔ་དང་ས་མ་ཡ་པྲ་ཤག་ཕྱེ་ཕྱེ་ཞེས་བྲིས་ལ་བསིལ་གསུམ་བྱུག་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཡབ་ཅིང་། དགྲ་བོ་ཆེ་གེ་མོ་ནྲྀ་ཏྲག་རཀྴ་མཱ་ར་ཡ། ནྲི་ཏྲག་ཤིན་ཏྲི་མཱ་ར་ཡ། རུ་ཏྲ་ཧབ་ལེ་ཧབ་ལེ། རུ་ཏྲ་ཧོབ་ལེ་ནི། ཨ་ཡ་ཞུང་ཞུང་ཁ་ཏི་ནི། རྡོ་བ་སུ་རུ་སུ་རུ་ནི། དེ་བི་འུར་ཡ་འུར་བ་ནི། ན་སུ་ཡེ་ཏྲི་འུར་པ་ནི། ཀ་སུ་ཡེ་ཏྲི་ཞུ་ཏི་ནི། རྡེ་ཤ་ཁ་ཏི་འུར་པ་ནི། རྡེ་བ་ཙིཏྟ་ཤུར་ཏི་ནི། དགྲ་བོའི་མགོན་སྐྱབས་བྱེད་པའི་ལྷ་སྲུང་ཐམས་ཅད་མཱ་ར་ཡ་ཤག་ཕྱེ། དགྲ་བོའི་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་སྲུང་ཁྱེད་རྣམས་དམ་ཉམས་འདིའི་མགོན་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་མ་མཛད་པར་གཤེད་དང་བདུད་དུ་མཛོད་ཅིག་མྱོགས་མུག་རྦད་ཛཿཛཿ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་གཤེད་དུ་དབབ། སླར་ཡང་། མཚུར་ནག །སྦྲུལ་ཤ །རྟ་བོན། གླང་འོག་ཅན་གྱི་གཞོབ་རྣམས་ཀྱིས་བདུག་ཅིང་། ཨ་ཨཱ་ཨཾ་ཨཿཔ་ཕ་བ་བྷ་མ་ཀྵ་དགྲ་བོའི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ལྷ་སྲུང་ཐམས་ཅད་མཱ་ར་ཡ་ཤག་ཕྱེས། ཨི་ཨཱི་ལྀ་ལཱྀ་ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་ལ་ས་དགྲ་བོའི་སོགས་འགྲེའོ། །ཨུ་ཨཱུ་ཙ་ཚ་ཛ་ཛྷ་ཉ་ཝ་ཤ༴ ཨེ་ཨཻ་རྀ་རཱྀ་ཊ་ཋ་ཌ་ཌྷ་ཎ་ར་ཥ༴ ཨོ་ཨཽ་ཏ་ཐ་ད་དྷ་ན་ཡ་ཧ་དགྲ་བོའི་སོགས་བརྗོད་ཅིང་ཐལ་མོ་བརྡབ་བོ། །དབྱེ་བ་རླུང་ལྷའི་ཕྱོགས་ནས་དབྱེ་ཞེས་གསུངས་པས་ལྷ་དབྱེ་སྒྲུབ་ཁང་གི་ནུབ་བྱང་དུ་བྱ་ཞིང་རྫས་དུད་རང་དང་ལྷ་རྟེན་ལ་མ་ཕོག་པ་གལ་ཆེའོ། །གལ་ཏེ་དེས་ཀྱང་མ་དབྱེ་བར་ཞུབ་ཅན་གྱིས་བསྲུང་ན། མུ་ཟི་བདུག །ཤ་བའི་ར་གཞོབ། མི་ཆེན་གྱི་བྲུན། མོ་བཙུན་དམེ་སྐྲ། གཡག་དཀར་བྱེ་མའི་ཁྲག །བྱ་རྒོད་འཆལ་མོའི་དོར་རྟ། ཁྲལ་ནལ་མའི་ལྷམ་ཀྲད། སྤྱང་ཀི་མགར་བའི་ཤ་རྣམས་བསྲེགས། སོ་སོའི་དབྱེ་སྔགས་འདྲེན་ལྷ་དབྱེ་དང་དམོད་བཅོལ་དྲག་ཏུ་བྱའོ། །ཏིང་འཛིན་མི་གསལ་ཞིང་བྱིང་རྨུགས་ཆེ་ན་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྟེ་མཆོད་བསྟོད་གཏོར་མ་སྔགས་དང་དམོད་མོ་དྲག་ཏུ་བྱའོ། །ཡང་སྦྱིན་བསྲེག་སོགས་ཀྱི་ལིང་ག་འབུར་དུ་བཟོ་བའི་རྒྱུ་ཚད་ནི། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་བཤད་རྒྱུད་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་པ་ལས། ལིང་ག་སོར་བཅུ་དབང་པོ་དོད། །སྐྲ་སིལ་གཅེར་བུ་ཁོག་སྟོང་པ། །སྙིང་ཁར་མིང་དང་དཔྲལ་བར་རུས། །བླ་ལ་བླ་དྭགས་ལྟེ་བར་ཁམས། །གྲོ་ག་ལ་བྲིས་སོ་སོར་བཅུག །ཕ་མེས་བུ་ཚ་སྤུན་ཟླའང་བཅུག །ནད་རིམས་གྲི་ཁྲག་སྣ་ཚོགས་དང་། །དུག་སྣ་སོགས་ཀྱིས་ནང་ཕྱིར་བྱུགས། དེ་བཞིན་སྒ་སྒོག་པི་པི་ལིང་། །ཚ་བ་གསུམ་གྱིས་ཕྱི་ནས་བྱུག །རྒྱུ་རྐྱེན་ཉེ་བར་གསོད་པའི་རྐྱེན། །མཁར་གོང་སྲིན་ཅན་བད་མཁྲིས་སློང་། །བོང་བུའི་ས་བོན་ནད་རྣམས་འདུ། །ཤ་དམར་ལུས་ལ་ཚ་བ་བསྐྱེད། །ནད་ཁྲག་དེ་སྐྱེད་དུག་སྣས་གསོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྫས་དེ་རྣམས་དང་རང་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་རྫས་རྣམས་བསྲེས་ལ་གོང་བཤད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གྲོ་ཤོག་ལ་བྲིས་ཏེ་སོ་སོའི་གནས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནད་ནི། རྡོ་རྗེ་གཙུག་ལག་གི་རྒྱུད་ལས། བསྡུ་ཡིག་ལ་སོགས་བསླད་པས་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡི་གེ་རྣམས་བསྡུ་ཡིག་དང་། མུ་ཁྱུད། གཟུགས་བྲིས་སོགས་ལ་ཐུག་པ་དང་། ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་ཐུག་པ་དང་། འབྱར་ཞིང་འབྲེལ་བ་དང་། ཟུམ་པ་དང་། བྲིས་བསུབས་ཆད་ལྷག་སོགས་མེད་པ་དང་། སྔགས་ཚིག་དང་དམོད་ཤམ་སོགས་ལ་ནོར་འཁྲུལ་དང་བྲི་གཞིའི་རས་ཤོག་ལ་བུག་རྡོལ་དང་དྲི་མ་ཆགས་པ། མུ་ཁྱུད་ཀྱི་སྔགས་དང་དམོད་མོ་སོགས་བསྐོར་ནས་བྲི་དགོས་རྣམས་མགོ་མཇུག་མ་འཕྲོད་པར་ས་སྟོང་ལུས་པ། བྱུག་རྫས་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་བྱུག་གནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཐལ་བ། བགེགས་ལ་གང་དམིགས་དེའི་རི་བྲག་ཆུ་མིག་ཤིང་སོགས་བྱུགས་དགོས། ལྷག་པར་རང་གི་དྲི་རླངས་ཤོར་བ་སོགས་ལོག་རྡུགས་འབྱམས་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་རྣམས་སྤང་སྟེ་ཡིད་གཞུང་པར་བྲི་ཞིང་། དགྲའི་མིང་ཡིག་གང་བྱུང་ལ་དང་པོ་ནས་རྒྱ་མཚམས་ཀྱིས་བཏབ་པར། རང་གཤེད་རང་ལ་དབབ་པའི་རྫས། དྲི་མ་དྲུག་སོགས་གང་འཛོམས་ལྕགས་སྣོད་དུ་མེ་ལ་རླངས་ཐོན་ཙམ་བསྲོས་ལ་བྱུག་གོ །གཞན་ཡང་སྙིང་ཁའི་ས་བོན་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་སྲོག་གཤེད་སྲོག་ལ་དབབ་པའི་ཁྲག་གིས་དམར་པོར་བྱུག་ཅིང་། ཟག་རྫས་ཀྱང་བྱུག་གོ །དེ་ལྟར་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ལིང་གའི་གནད་སོགས་གལ་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་གབ་སྦས་མེད་པར་བཀོད་པ་འདི་ནི། མན་ངག་སྙིང་གཟེར་ནག་པོའི་དགོངས་དོན་གཙོ་བོར་བཟུང། གཞན་ཡང་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་གཞུང་དུ་མའི་དགོངས་དོན་བླ་མའི་ཞལ་ལ་གབ་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བདེའི་ཕྱིར་དཀྱུས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་གཞུང་མན་ངག་ཡངས་པའི་མཁའ་ཀློང་ནས། །ཞལ་ཤེས་སྔོན་མེད་སྤྲིན་སྔོན་རོལ་པ་ལས། །དྲག་སྔགས་འབྲུག་སྟོང་ལྡིར་བའི་གནམ་ལྕགས་ཐོག །ལོག་འདྲེན་གཤེད་དུ་འབེབ་བོ་བག་ཡོད་བྱོས། །འགའ་ཞིག་མཁས་དང་ཆེན་པོའི་ཁུར་ཆེན་གྱིས། །ནོན་པས་མཁས་པའི་གསུང་གསང་མི་བརྟེན་པར། །སྦོམ་ལྡིར་གླང་ཆེན་ལྟ་བུར་རབ་འགྱིང་བའི། །སྔགས་རྒན་གཡུ་འབྲུག་སྔོན་མོའི་སྒྲ་ལས་གསང་། ཁོ་བོས་འབད་པ་ཆེན་པོས་མཁས་པ་ཡི། །ཞབས་པད་སྤྱི་བོའི་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་བསྟེན། །ཞལ་ཤེས་གསུང་གསང་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་གདམས་སྐོར་འདི་ལ་གོམས་འདྲིས་རྙེད། །འདིར་འབད་བསོད་ནམས་ཉིན་བྱེད་ལྟར་འབར་བས། །མ་རུངས་བདུད་སྡེའི་བ་མོ་ཀུན་འཇོམས་ཤིང་། །གསང་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་པད་ཚལ་རབ་རྒྱས་ནས། །འགྲོ་ཀུན་ཀུན་བཟང་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །དེ་ལྟར་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་རབ་འབྱམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཡི་གེ་གལ་འགག་གནད་ཀྱི་གཟེར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། དབུ་རུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེས་པའི་རླངས་རིགས་ཀྱི་སྔགས་བན་ཀརྨ་དྲག་པོས་་་ཁྲི་སྨོན་ཆོས་མཛད་དོན་ལྡན་་་ཤར་མར་བཀོད་པ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་མི་བསྲུན་དགྲ་སྡེའི་དཔུང་ཚོགས་ཐལ་བར་རློག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །དགེའོ། །ཤུབྷཾ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-TSA-024&oldid=128280"\nThis page was last edited on 14 February 2019, at 21:46.


SBS Language | ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ནང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་སྐོར་ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཁག\nSBS On Demand in Tibetan\nUpdated Updated 15/07/2021\nBy SBS Audio, Language Content\nཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་སྐོར་ཉིན་ལྟར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཁ་སྣོན་བྱས་པ་དབྱིབས་ཡིག་ནང་དྲ་ཐག་འདི་ནས་གཟིགས་རོགས། SBS News Covid-19\nCOVID-19 vaccine national roll-out strategy\nགལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ལོ་ན་ ༤༠ དང་དེ་ལས་རྒན་པ་ཡིན་ཚེ་ཏོག་དབྱིབས་འགོག་ཁབ་འོས་བབ་ཡོད། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ལོ་ན་ ༡༦ ནས་ ༣༩ བར་ཡིན་རུང་ད་དུང་ཏོག་དབྱིབས་འགོག་ཁབ་རག་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ལ་ཏོག་དབྱིབས་འགོག་ཁབ་རག་གི་ཡོད་མེད་དྲ་ཚིགས་འདི་ནས་གཟིགས་རོགས།\nཁྱེད་རང་གི་རྒྱུན་བསྟེན་སྨན་པར་ཏོག་དབྱིབས་འགོག་ཁབ་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་པ་དང་། ཏོག་དབྱིབས་འགོག་ཁབ་སྐོར་དྲ་ཚིགས་འདི་ནས་ཁྱེད་རང་གི་སྐད་ཡིག་ནང་གཟིགས་ཐུབ་ https://www.health.gov.au/initiatives-and-programs/covid-19-vaccines/covid-19-vaccine-information-in-your-language\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་འགོག་ཁབ་ཆེད་མཁས་སློབ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་ལོ་ན་ ༡༦ ནས་ ༥༩ བར་རྣམས་ལ་ཧྥི་ཛར་གྱི་འགོག་ཁབ་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད།\nམ་ཚད་ལོ་ན་ ༡༨ ནས་ ༥༩ བར་རྣམས་ལ་ཨ་སི་ཋར་ཛ་ནིང་ཀའི་འགོག་ཁབ་ཀྱང་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད།\nགལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ལ་ད་ལྟའི་ཆར་འགོག་ཁབ་རག་མེད་པ་དང་། ལོ་ན་ ༡༨ དང་དེའི་ཡན་ཡིན་ཚེ་འགོག་ཁབ་རེ་འདུན་ཞུས་ཆོག\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ནང་ལོ་ན་ ༡༦ ལས་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ད་དུང་འགོག་ཁབ་རྒྱག་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་བྱས་མེད་པ་རེད།\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་གཞུང་གིས་ལོ་ལྟར་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་མི་མང་རྣམས་ལ་སེམས་ཁམས་གསོ་དཔྱད་སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་རིགས་ ༡༠ གསར་སྣོན་བྱས་ཡོད་འདུག\nགལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་དཔལ་འབྱོར་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཚེ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་སྐབས་རྒྱལ་ཡོངས་དཔལ་འབྱོར་རོམ་རམ་ཞབས་ཞུ་འབྲེལ་གཏུགས་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་ 1800 007 007 ཐོག་འབྲེལ་བ་གནང་དགོས།\nལྷོ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། South Australia\nནུབ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། Western Australia\nརྒྱུན་དུ་མི་གཞན་དང་བར་ཐག་རྨིད་ ༡་༥ བཞག་དགོས་པ་མ་ཚད། མི་གཅིག་སྡོད་སའི་བར་སྟོང་ས་ཁྱོན་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ་ ༤ ཡོད་དགོས།\nགལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གཟུགས་གཞི་བདེ་པོ་མེད་ཚེ་མི་གཞན་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱ་མི་རུང་ལ་གཞན་ལས་བར་ཐག་རྨིད་ ༡་༥ འཇོག་དགོས་པ་ཡིན།\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་གཞུང་གིས་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་ཏོག་དབྱིབས་སྔོན་འགོག་གཉེན་ཆས་ COVIDSafe app རང་ཉིད་ཀྱི་ཁ་པར་ནང་ཕབ་ལེན་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད།\nགཞན་ཡང་ནད་རྟགས་སྣ་ཆུ་འཛག་པ་དང་། མགོ་ན་བ། ཤ་ཚུགས་དང་ལྷུ་ཚིགས་ན་བ། ཞེ་མེར་ལངས་བ། གྲོད་ཁོག་བཤལ་བ། རོ་དྲི་དང་བྲོ་བ་བརླག་པ། ཡི་ག་མེད་པ། ཐང་ཆད་པ་སོགས་འབྱུང་གི་ཡོད།\nའཕྲོད་བསྟེན་འགན་འཁུར་མི་སྣས་ཏོག་དབྱིབས་ན་ཚ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ས་ COVID19 Symptom Checker བཟོས་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཆོག\nགལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རྟགས་ཐོན་ཚེ་སྨན་པར་ཁ་པར་བཏང་ནས་དུས་ཚོད་བཟོ་བའམ་རྒྱལ་ཡོངས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འཕྲོད་བསྟེན་ཛ་དྲག་འབྲེལ་གཏུགས་ཨང་གྲངས་ 1800 020 080 ཐོག་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། མ་གཏོགས་སྨན་ཁང་དང་སྨན་དཔྱད་ཁང་དེ་འདྲར་ཁྱེད་རང་ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འགོས་ཡོད་ཚུལ་བརྡ་ལན་གང་ཡང་མ་སྤྲད་པར་ཁ་ཐུག་འགྲོ་མི་རུང་། གོང་གི་ཁ་པར་དེ་ཆུ་ཚོད་ ༢༤ རིང་ཞབས་ཞུ་ཡོད།\nབྱང་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། Northern Territory\nསློབ་གྲྭ་དང་ཚོང་ར། བུ་བཅོལ་ཁང་། གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་སོགས་མི་མང་འདུ་འཛོམས་བྱེད་སར་འགྲོ་མི་ཉན།\nམི་ཁ་ཤས་ལ་ཏོག་དབྱིབས་ན་ཚ་འགོས་ཀྱང་ན་མི་སྲིད། ཁ་ཤས་ལ་ནད་རྟགས་ཙམ་ཐོན་གྱི་ཡོད་ཀྱང་མགྱོག་པོ་དྲག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཁ་ཅིག་ལ་མགྱོག་པོ་དང་ན་ཚ་ལྗིད་མོ་ཕོག་གི་ཡོད། དེ་སྔོན་ཉམས་མྱོངས་ལྟར་ན་གཤམ་གསལ་མི་སྣ་དེ་དག་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ཡོད།\nཨེ་བྷོ་རི་ཇི་ན་དང་ཐོ་རི་སི་གླིང་ཕྲན་གྱི་མི་ལོ་ན་ ༥༠ ལས་བརྒལ་བ་དང་ན་གཅིག་དང་དེ་ལས་མང་བ་ཡོད་མཁན་གྱི་ནད་གཅོང་རིགས།\nལོ་ན་ ༦༥ ལས་བརྒལ་བའི་མི་དང་ནད་གཅོང་། གཞན་ཡང་ནད་གཅོང་གི་རིགས།\nལོ་ན་ ༧༠ དང་དེ་ལས་བརྒལ་བ།\nCOVID-19: Underlying health conditions that can make coronavirus more severe\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ནང་མངའ་སྡེ་དང་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་གིས་ཁ་རས་གྱོན་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། གལ་སྲིད་གནས་སྟངས་ལ་དཔག་པའི་ཁྱེད་རང་གི་མངའ་སྡེ་དང་ས་ཁུལ་ནང་་སྒྲིག་གཞི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཚེ་དེ་བཞིན་ལམ་སྟོན་ལྟར། ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གསར་པ་དུས་ནས་དུས་སུ་གཟིགས་དགོས་པ་ཡིན།\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་རྒྱལ་ས་མངའ་ཁུལ། Australian Capital Territory\nནེའུ་སོ་ཐོ་ཝལ། New South Wales\nབྱུང་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། Northern Territory\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ནས་བཟུང་མངའ་སྡེ་དང་ས་ཁུལ་ཕན་ཚུན་བར་གནམ་ཐོག་འགྲོ་འོངས་སྐབས་མིང་དང་། གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་། ཁ་པར་ཨང་གྲངས། མངའ་སྡེའི་ནང་སྡོད་གནས་ཁ་བྱང་བཅས་བསྡུ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nསྤྱི་དམངས་འགྲིམ་འགྲུལ་ཞབས་ཞུ་སྡེ་ཚན་ཁག་ལ་མངའ་སྡེ་དང་ས་ཁུལ་སོ་སོར་འགན་འཁུར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་བློན་ཆེན་ལྷན་ཚོགས་ནས་སྤྱི་དམངས་འགྲིམ་འགྲུལ་མཉམ་འབྲེལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དང་། འགྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་འཇགས་དང་རྩ་འཛིན་ལམ་སྟོན་ནན་མོ་གནང་ཡོད། དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་གཟུགས་གཞི་བདེ་པོ་མེད་ཚེ་འགྲིམ་འགྲུལ་གནང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། ཁ་ལོ་བ་དང་འགྲུལ་པ་གཞན་ལས་བར་ཐག་འཇོག་དགོས་པ། ཤོག་དངུལ་སྤྲོད་ལེན་མི་རུང་བ་བཅས་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད།\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་གཞུང་གི་རྒྱལ་སྤྱི་མཁའ་འགྲུལ་ཐད་དུས་ནས་དུས་སུ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་གི་ཡོད། དེས་ཁྱེད་རང་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡར་འཕུར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་ཁག་དུས་ནས་དུས་སུ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། འགྲིམ་འགྲུལ་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་གནས་ཚུལ་གསར་ཤོས་འདི་ནས་གཟིགས་ Smart Traveller\nནེའུ་སོ་ཐི་ཝལ་མངའ་སྡེ། NSW Travel & transport and Quarantine\nཝི་ཊོ་རི་ཡ། VIC Travel permit, Overseas travellers and Quarantine\nརྒྱལ་ས་མངའ་ཁུལ། ACT Transport and Quarantine\nབྱང་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། NT Travel and Quarantine\nཁུན་སི་ལན་ཌི། QLD Travel and Quarantine\nལྷོ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། SA Travel and Quarantine\nཏཱ་སི་མ་ནིང་ཡ། TAS Travel and Quarantine\nནུབ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། WA Travel and Quarantine\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་ནས་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་པ་ཞིབ་ཕྲ་ཆ་རྐྱེན་ཁག་དྲ་ཚིགས་འདི་ནས་གཟིགས་ Click here རོགས།\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་གཞུང་གིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་ཐད་དོ་དམ་གང་འདྲ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་མེད་འདིར་གཟིགས་ Government response to the outbreak.\nཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་སྐོར་དབྱིན་ཡིག་ནང་ཞིབ་ཕྲ་གནས་ཚུལ་འདིར་གཟིགས་ Australian Government Department of Health.\nནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་དང་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་གནས་ཚུལ་ཁྱེད་རང་གི་སྐད་ཡིག་ནང་འདིར་གཟིགས་ in your language.\nཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ནང་མི་རྣམས་ངེས་པར་དུ་མི་གཞན་དང་བར་ཐག་རྨིད་ ༡།༥ བཞག་དགོས་པ་དང་། འདུ་འཛོམས་ཚད་བཀག་སྐོར་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་བཀོད་ཁྱབ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་གི་མངའ་སྡེའི་ནང་འདུ་འཛོམས་དམ་དྲག་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས།\nགལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ལ་ཆམ་པ་དང་ཡང་ན་རིམས་ཆམ་ནད་རྟགས་ཐོན་ཚེ། བརྟག་དཔྱད་བཀོད་སྒྲིག་ཆེད་རྒྱལ་ཡོངས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འཕྲོད་བསྟེན་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་ཛ་དྲག་འབྲེལ་གཏུགས་ཨང་གྲངས་ 1800 020 080 ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།\nSBS གསར་ཁང་གིས་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ནང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་འཕེལ་རིམ་སྐོར་གནས་ཚུལ་གསར་ཤོས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྐོར་གསར་འགྱུར་དང་གནས་ཚུལ་ཁག་དྲ་ཚིགས་ sbs.com.au/coronavirus ཐོག་སྐད་ཡིག་ ༦༣ ནང་ཡོད་པ་ཡིན།\nཁྱེད་རང་གི་མངའ་སྡེ་དང་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ནང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་ཕྲ་གནས་ཚུལ་ཁག་ལ་གཟིགས། ནེའུ་སོ་ཐི་ཝལ་མངའ་སྡེ། ཝི་ཊོ་རི་ཡ། ཁུན་སི་ལན་ཌི། ནུབ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། ལྷོ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ། བྱང་ཁུལ་མངའ་སྡེ། རྒྱལ་ས་མངའ་ཁུལ། ཏཱ་སི་མ་ནི་ཡ།


An Exclusive Interview with Tenzin Pema (Boxer)A successful 12th Working Committee Meeting at Hunsur RabgyalingOngoing Demolition of Larung Gar the Largest Buddhist Institute led toasuicide and derelict of Buddhist PractitionersSign the Petition to save Tibet’s EnvironmentArunachal Pradesh MP Mr. Ering raise concern at downstream impact of Chinese damTWA Inaugurates its 57th Regional Chapter at Tso-PemaNiece of Tulku Tenzin Delek flees from TibetInterfaith Coalition for Peace to VaranasiThe 4th Annual India-Tibet Advocacy Week in New Delhi“A Kalachakra by Tibet’s Pachen Lama, Gedhun Choekyi Nyima”-Our Vision! Oct\n5th Advanced Tibetan Women’s Leadership Training Categories: Women's empowerment\nby [email protected]\tRegistrations open; email now!\nThe registration will be open until 30th November 2014. Please download the application form and … Continue reading »\nTags: 5th Advanced Tibetan Women's Leadership Training, advanced tibetan women's leadership training, empowerment through action, leadership training, tibetan woman, Tibetan Women's Association, TWA, women's empowerment\n༼བྲང་འདོགས་སེར་པོ། ༽གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ། Categories: Uncategorized\nby [email protected]\tརྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་ཧོང་ཀོང་སྟེང་༼རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོ་༽ཞེས་དེབ་ཅིག་བཏོན་པ་དང་བསྟུན། ཧོང་ཀོང་མི་མང་གི་མང་གཙོ་ཁེ་དབང་གང་མང་ཞིག་ཕྱིར་བསྡུ་དང་རྩིས་མེད་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་རིམ་འཕྲད་ཀྱི་རྐྱེན་པས། ཟླ་འདིའི་ཟླ་མཇུག་ནས་བཟུང་ཧོང་ཀོང་གི་སློབ་ཕྲུག་དང་མི་མང་གི་ངོ་རྒོལ་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་ཐོག ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རིང་ཕྱི་ཟླ་༡༠ཕྱི་ཚེས་༡བར། ད་ཡོད་ཧོང་ཀོང་གཞུང་གིས་ཧོང་ཀོང་མི་མང་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་དམངས་གཙོའི་རང་དབང་སྤྲོད་དགོས་པ་དང་། ཧོང་ཀོང་སྤྱི་ཁྱབ་ལེང་ཁྲིན་ཡུན་གྱིས་ལས་གནས་ནས་རྩ་དགོངས་ཞུ་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་དགོན་འདུན་དོན་ཚན་༢ བཏོན་ཅིང། དགོས་འདུན་དེ་གཉིས་དུས་བཅད་བར་ངོས་ལེན་མ་བྱས་ཚེ་ཧོང་ཀོང་གཞུང་རྩིས་མེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གྱི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་བཞིན། རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་འགལ་དབང་བསྒྱུར་དང་སྡིག་རྩུབ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་འོག་ཏུ་རང་ས་རང་ཡུལ་མ་བདག་པའི་རང་རེའི་བོད་མི་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དམར་པོའི་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་ཧོང་ཀོང་མི་མང་ལ་ད་ལྟའི་གནས་བབ་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་༼བྲང་འདོགས་སེར་པོ་༽ཞེས་འདི་ཉིན་(༢༠༡༤།༡༠།༡)སྔ་དྲོ་༡༠ནས་ཉིན་རྒྱབ་དུས་ཚོད་༣་བར། རྡ་སའི་མོལ་ལ་གྷན་ཅི་རླངས་འཁོར་བབ་ཚིགས་སུ་སྤེལ་ཡོད།\nIn Solidarity with Hong Kong Categories: Campaigns, Tibet in exile news, Uncategorized\nby [email protected]\tWith the introduction of China’s ‘White Paper’ and their decision to control over the upcoming election for Chief Executive in 2017, the Chinese government has started to wipe the democracy that people of Hong Kong have been enjoying till today.\nStarting from 22 September 2014,apeaceful protest was started by student … Continue reading »\nTags: human rights, Tibetan Women's Association\nTWA at KIOS International Seminar, Helsinki Categories: Campaigns, Other TWA news, Tibet in exile news\nby [email protected]\tTibetan Women’s Association’s Vice President Ms. Samten Chodon attended the KIOS International Seminar on HUMAN RIGHTS IN THE ERA OF POST-2015 AGENDA at Helsinki, Finland from 23-25 September, 2014. The seminar discussed on the future roles of civil society in promoting justice and accountability. This seminar gatheredagroup of human rights defenders, civil society … Continue reading »\nTags: Tibetan Women's Association, TWA\nབོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ནཱ་རེན་ཌ་མུ་དྷེ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་བོད་དོན་གླེང་སློང་དགོས་པའི་བསྐུལ་འདེད་ཡོང་སླད་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས། Categories: Uncategorized\nby [email protected]\tརྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱ་གར་དུ་སྐོར་བསྐྱོད་ཡོང་རྒྱུའི་སྔ་ནུབ་ཏུ། བཙན་བྱོལ་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ན་ནཱ་རེན་ཌ་མུ་དྷེ་མཆོག་དགུང་གྲངས་༦༤ལ་(༡༧།༩།༢༠༡༤)ཕེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས། དེ་རེབ་ཀྱི་ཐུག་འཕྲད་སྐབས་སུ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་བབ་གླེང་སློང་ཡོང་རྒྱུའི་བསྐུལ་འདེད་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ། ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་ཅིས་ཀྱང་བོད་མིའི་འགོ་ཁྲིད་དང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ལྷན་དུ་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་དཀའ་གནད་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། གཡོལ་ཐབས་དང་འཁྱོག་བཤད་ཁོ་ནས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་བློ་རྩ་ཕུད་ཀྱི་ཡོད། དེ་མཚུངས་སུ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱ་གར་དུ་སྐོར་བསྐྱོད་སླེབས་རྒྱུའི་སྔ་ནུབ་ཏུ་སླར་ཡང་ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༣ཚེས་༡༤ཉིན་དེ། ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་འཁོད་ལ་ཉེ་མཚམས་སྤེལ་བའི་བརྙན་འཕྲིན་ལས་འགུལ་ཞིག་ཏེ། མཚན་བྱང་དུ། ༼ཞི། བོད་ཀྱི་དཀའ་གནད་ལ་གདོང་གཏད་རོགས་༽ཞེས་པ་སླར་ཡང་འགྲེམ་སྤེལ་དང་། ལས་འགུལ་འདི་ནི་སྔ་ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ཡི་ཇན་རྡ་མན་དྷར་ས་ཁུལ་དུ་སྤེལ་ཞིང་། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ས་གནས་ཡན་ལན་༣༣ནས་བུད་མེད་༢༠༠ ལྷག་ཙམ་གྱི་ཆ་ཤས་བླངས་ཐོག ལས་འགུལ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་དགོས་འདུན་དོན་ཚན་གསུམ་ཕུལ་ཁག་ནི། ༡ ཞི། བོད་ནང་གི་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་བྱོས། ༢ ཞི། བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་བབ་སེལ་ཐབས་བྱོས། ༣ ཞི། བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་གདོང་ལེན་བྱོས། ཞེས་པའི་ལམ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་ཐོག་མར་སྲིད་འཛིན་ལ་འཁོད་སྐབས་རེ་བསྐུལ་ཞུས་ཀྱང་། ༼ཞི་ཅིན་ཕིན་སྲིད་འཛིན་དུ་འཁོད་ནས་ད་བར་ཟླ་ངོ་༡༨ཕྱིན་ཡང་། ཁོང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་བོད་ནང་གི་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་ལ་ཡག་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེ་སེམས་སྐྱོ་ཡ་རང་རེད།༽ཅེས་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ་མཆོག་གིས་གསུངས། རྒྱ་ནག་དམར་པོས་བོད་ས་བཙན་བཟུང་དང་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་ནས་ད་བར། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཙོས། དེང་གི་ཆར་བོད་ནང་གི་བོད་མིའི་ཞི་བའི་སྐད་འབོད་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཁྲིམས་བསྐོར་རིགས་ལ་དྲག་གནོན་དང་དྲག་སྤྱོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན་སྐོར་གྱི་ཁ་བསྒྱུར་དང་། རྡུང་རྡེག་དང་བཙོན་བཅུག་བཅས་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་བྱ་སྤྱོད་རྐྱང་སྤེལ་ཡོད་པ་གསལ་འཁོད་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་བཙན་བྱོལ་དུ་སླར་གསོ་ཞུས་ཏེ་མི་ལོ་༣༠ ཕྱིན་རིང་། ལྷན་ཚོགས་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འགོ་འཁྲིད་རིམ་པ་ལ་བོད་ནང་གི་དཀའ་གནད་ཁག་ཞི་བའི་སེལ་ཐབས་གནང་འོས་ཚུལ་འབོད་བསྐུལ་རབ་དང་རིམ་ཞུས་ཀྱང་ཕན་པ་འཁེལ་མ་བྱུང་ཐོག ད་བར་བོད་ནང་རང་ལུས་མེ་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་༡༣༡ དང་དེའི་ཁྲོད་བུད་མེད་༢༡བྱུང་བ་ནི་ཅིས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་བོད་ཐོག་བཟུང་བའི་རྔམ་གནག་གི་སྲིད་ཇུས་དེ་ཉིད་ཕམ་ཉེས་དང་དོན་ཕན་བྱུང་མེད་པའི་གསལ་བཤད་རང་ཡིན་ན། རྒྱ་གཞུང་གིས་མུ་མཐུད་དངུལ་དངོས་ཁོ་ན་དཔུང་ཤེད་དང་སྟོབས་ཤུགས་སུ་བརྩི་བའི་བསམ་སྤྱོད་དེ་མཚམས་འཇོག་རན་པའི་འབོད་བསྐུལ་དང་སྦྲགས། འདིའི་ཐད་ཚོགས་གཙོ་བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱིས་༼རྒྱ་གཞུང་གིས་ཅིས་ཀྱང་ཤི་གསོན་གཉིས་ཀྱི་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་བོད་ལ་རང་དབང་དང་༸གོང་ས་མཆོག་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུས་དགོས་ཅེས་པའི་བཞིན། བོད་མིར་རང་ཡུལ་རང་བདག་དང་རང་ཁ་རང་གསོ་ཡི་སྲིད་བྱུས་ཅིག་བསྐྲུན་དགོས་པ་ལས། མཁྲེགས་སྲིད་དང་ཨུ་ཚུགས་ཁོ་ནས་བོད་མིའི་བློ་ཁ་བསྒྱུར་མི་ཐབས་༽ཞེས་གསུངས་ལ། གཞན་ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་རྒྱུའི་བདུན་གཅིག་སྔོན་དེ། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༩ཉིན་ངེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དང་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་བཅས་ལ་དེ་རེབ་ཀྱི་ཐུག་འཕྲད་བརྒྱུད་ནས་ཅིས་ཀྱང་བོད་དོན་གླེང་སླེང་དགོས་པའི་ཞུ་སྙན་ཕུལ་པ་མ་ཟད། ངེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་དྲུང་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཡོང་རྒྱུར་གྱི་ཉིན་གཉིས་དེ་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༡༦དང་༡༧རིང་རྒྱ་གར་གྱི་འགོ་འཁྲིད་རིམ་པར་ཞུ་གཏུགས་མཇལ་བཅར་བྱེད་དུ་ཕེབས་འཆར་ཡོད་པ་བཅས་སོ། Press contacts: Tashi Dolma, President – 9459553953 Nyima Lhamo, General Secretary – …


སྤེལ་དུས 2019-11-05 ཡོང་ཁུངས། བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག རྩོམ་པ་པོ། སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]རྩོམ་འདིར་ཏུན་ཧོང་དང་ལི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་གཙོར་བྱས་ཏེ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་མིང་དང་། དེ་རེ་རེའི་ནང་དོན། གཞལ་བ། ཚད་གཞི་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་བརྗོད་བྱས་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།། བོད་བཙན་པོ། འཇལ་གཤོར་གདེགས་གསུམ། ནང་དོན། ཚད་གཞི།\n[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] K874[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།]A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2014)03 -027 -10\nདེ་ཡང་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་འཇའ་བྱེད་རྩིས་ཀྱི་ཚད་སྤྱིར་གོ་བ་དང་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བ་དང་། ལས་བགོས་སྔར་ལས་སྣེ་མང་དུ་ཕྱིན་པ། དངོས་པོའི་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་སོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དངོས་པོའི་ཆེ་ཆུང་དང་མང་ཉུང་། ལྕི་ཡང་། རིན་ཐང་སོགས་ཀྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་དང་ཚད་འཛིན་ས་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་བྱུང་བ་དང་། རིམ་བཞིན་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་གྱུར་ཡོད། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཚད་འཇལ་ཐབས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་ཕན་ཚུན་བརྗེ་བའི་སྐབས་ཐོག་མར་མང་ཉུང་དང་ཆེ་ཆུང་གིས་ཚད་འཇལ་བ་དང་། དེ་ནས་ཀྱང་སྲིད་ན་ཅུང་དཀོན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཚད་གཞིར་བཟུང་ནས་རིན་ཐང་གི་ཚད་འཇལ་བ། དེ་ནས་ཅུང་འཐུས་སྒོ་ཚང་བའི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་དམངས་ཁྲོད་དུ་གོམས་སྲོལ་ལྟ་བུར་ཆགས་པའམ་སྲིད་གཞུང་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་གང་རུང་གིས་མཐར་ཀུན་གྱིས་དང་ལེན་བྱེད་པའི་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་འཇལ་བྱེད་ཚད་གཞི་བྱུང་བ་ལྟར། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་འཇལ་ཐབས་ཀྱང་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་དེ་ལས་མ་འདས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་དངོས་པོ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གྱི་ཡར་སྔོན་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་ཆུ་གོང་གནའ་ཤུལ་དང་ཁ་རུབ་གནའ་ཤུལ་ནས་བཙལ་རྙེད་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལས་རྟོགས་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་གོང་གནའ་ཤུལ་ནས་རྙེད་པའི་ཟངས་ངོས་ལྕགས་ཡུའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེ་ནི་ཞིབ་འཇུག་པ་ལ་ལས་གསུངས་བ་ལྟར་ས་ཆ་གཞན་ནས་ཁྱེར་ཡོང་བ་ཡིན་①ན། དེའི་སྐབས་སུ་དངོས་པོ་བརྗེ་རེས་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་བྱ་ཐུབ་ལ། ས་དེ་རང་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དེ་ལ་དགོས་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཆ་དཔེར་ན་ཟངས་ལྕགས་ལྟ་བུ་འཚོལ་བསྡུ་དང་། བཞུ་བ། སྦྱོང་བ། བཟོ་བ་སོགས་ལས་སྣེ་གང་མང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་མི་གཅིག་གམ་རེ་གཉིས་ནས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་སྟབས། དངོས་པོ་བརྗེ་རེས་བྱས་ནས་དེ་བཟོ་བའི་དགོས་བྱ་གང་དག་འཛོམས་པར་བྱ་དགོས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟའོ། ཁ་རུབ་གནའ་ཤུལ་ལས་སྐབས་དེའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྡོད་གནས་གཏན་ཆགས་ཟིན་པ་མངོན་གསལ་གྱིས་མཐོང་ཐུབ་པ་ལས། མིའི་རིགས་གཏན་སྡོད་བྱས་ཚར་ན་འཚོ་བའི་ཉེར་མཁོ་ཁ་ཤས་བརྗེ་རེས་ཀྱིས་ལག་སོན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པ་ནི་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཇི་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དེ་ལས་མ་འདས་ན། དངོས་པོ་བརྗེ་རེས་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་ནས་བཟུང་འཇལ་བྱེད་ཚད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་སྨྲོས་མི་དགོས་སོ།\nབོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་ལས་བྱུང་བའི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་ལས་དོར་དང་ཐུལ་ཞེས་པ་སྟེ། ཞིང་ལས་དང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་ཚད་འཇལ་ཐབས་དེ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གདུང་རབས་དགུ་པའམ་སའི་ལེགས་དྲུག་གི་ཐོག་མ་ཐོ་ལེགས་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བློན་ལྷ་བུ་མགོ་དཀར་གྱིས་གསར་དུ་བཏོད་པར་བཤད་དེ།“དེ་ཡི་བློན་པོ་ལྷ་བུ་མགོ་དཀར་ཞེས། ། ཁུ་ཁུ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་བུ་ཡིས་བྱས། །འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་བདུན་གྱི་གཉིས་པ་ཡིན། །མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཞིང་ལ་དོར་ཁ་བརྩིག །འབྲོག་ལ་ཐུལ་རྩིས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་དྲངས། །མདའ་རུ་ཆུ་མ་རྨོ་བ་འདི་ནས་དམ །”②ཞེས་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་དང་པོ་ཙམ་ནས་ཞིང་འབྲོག་གི་ཚད་འཇལ་རྩི་ཐབས་དེ་གཉིས་བྱུང་བར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཕྱིན་པའི་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་དུས་སུ་སྤུ་རྒྱལ་དུ་བྲེ་དང་ཕུལ། སྲང་བྱུང་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ། “འདི་དུས་ཁྲི་ངོར་སྣང་བཙུན་མོང་གི་བུས། །བྲེ་ཕུལ་སྲང་བཅོས་འབྲུ་མར་ཚད་ཀྱིས་བཅལ། ། དགའ་གཉིས་ཚོང་བས་མཐུན་གཉིས་ལ་ལུང་སྡེབས། །དེ་གོང་བོད་ན་ཚོང་དང་བྲེ་སྲང་མེད། །”③ཅེས་གསལ་བ་ལྟར སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དྲུག་པ་ཙམ་ལ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཡར་ཀླུང་ཁུལ་དུ་གཅིག་གྱུར་ཚད་ལྡན་གྱི་བྲེ་དང་སྲང་སོགས་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་བྱུང་བ་དང་། ཚོང་ལས་ཀྱང་དེ་དུས་ཤུགས་ཆེ་དར་བ་ཤེས་ཐུབ་བོ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལོ་ཟླའི་ནང་རིམ་གྱིས་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟར་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་གྱིས་ཞིབ་ཕྲ་དང་ཚད་ལྡན། ཚགས་དམ་དུ་གྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཡང་གཅིག་གྱུར་གྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སུ་སླེབས་པ་ན་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གང་ཐད་ནས་སྔ་ན་མེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད་པས། འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་ཡང་ས་གནས་སོ་སོ་དང་ལས་སྒོ་སོ་སོར་རིགས་འདྲ་མིན་གང་མང་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་དག་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་ནས་གཅིག་གྱུར་བཟོ་ཚུལ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ། “བོད་ན་སྔ་ན་ཡི་གེ་མྱེད་པ་ཡང། བཙན་པོ་འདིའི་ཚེ་བྱུང་ནས། བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་བཀའ་གྲིམས་ཆེན་པོ་དང་། བློན་པོའི་རིམ་པ་དང་། ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཐང་དང་། ལེགས་པ་ཟིན་པའི་བ་དགའ་དང་། ཉེ་ཡོ་བའི་ཆད་པ་དང་། ཞིང་འབྲོག་གི་ཐུལ་ཀ་དང་དོར་ཀ་དང་། སླུངས་ཀྱི་གོ་བར་བསྙམས་པ་དང་། བྲེ་པུལ་དང་། སྲང་ལ་སོགས་པ། བོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་བཟང་པོ་ཀུན། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་བརྩན་གྱི་རིང་ལས་བྱུང་ངོ་”ཞེས་པ་ལས་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གཅིག་གྱུར་བཟོས་པ་མངོན་ཐུབ་ལ། དེ་ནས་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་ཐ་ན་བྲེ་དང་། སྲང་དང་། ཞོ་ལ་སོགས་པའི་བོད་ཀྱི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་དེ་རྒྱ་དཀར་པོ་མ་ལྷ་རྙ་དང་བསྟུན་ནས་འོན་ཅང་རྡོ་དང་སྐྱིད་ཤོད་ཀྱི་ཤོ་མ་རར་གཏན་ལ་ཕབ་ཅེས་གསལ་བ་དེ་ནི་དེ་དུས་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་དབར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་འགྲོ་འོང་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་དམ་པས་ཕན་ཚུན་སྟབས་བདེ་ཡོང་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་④དེ་ལྟར་ཡིན་སྲིད་མོད། དོན་དུ་དེ་ནི་བོད་དང་མ་ལྷ་རྙའི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞིའི་དབར་བསྡུར་ཚད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། བོད་རང་ལ་མེད་པའི་ཚད་འཇལ་ཐབས་ཁ་ཤས་མ་ལྷ་རྙའི་སྲོལ་ལ་དཔེ་བྱས་པ་ཡིན་པ་ལས་བོད་ཀྱིས་མ་ལྷ་རྙའི་ལུགས་ཀྱི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་ཚད་གཞིར་བཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།\nདོར་དང་ལྷུ། དོར་དང་ལྷུ་ནི་ཞིང་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡིན་ལ། དོར་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ཞིང་ཁུལ་དུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་དོར་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། རྨོན་ཕྱུགས་གཉིས་མཉམ་སྦྲེལ་ལ་དོར་གཅིག་ཅེས་འབོད་ལ། རྨོན་ཕྱུགས་དོར་གཅིག་གིས་ཉིན་གང་ལ་རྨོས་པའི་ཞིང་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལའང་དོར་གཅིག་ཟེར། བོད་བཙན་པོའི་དུས་དོར་ནི་ས་ཞིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། དོར་དང་མུའུ་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་སྐོར་ལ་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཅང་པའོ་ཆིན་⑤གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་ཁ་གསལ་བཀོད་ཡོད་ལ། བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ལྦང་ཡོ་དང་ཁྲིན་ཅན་ནས་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་S9156པ་《ཤ་ཅུའི་དུད་གྲངས་དང་ཞིང་མུའུ་ཐོ་དེབ་》(《沙州诸户口数地亩簿》)ཟེར་བ་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དོར་གཅིག་ལ་མུའུ་བཅུ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཡོད།⑥ ཏུན་ཧོང་དང་ལི་ཡུལ་སོགས་ནས་ཪྙེད་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་ཡིག་ནང་དུ་དོར་གྱི་སྐོར་མང་པོ་འཁོད་ཡོད་པ་དཔེར་ན། “......སློན་བན་མྱྀ་གཉིས་གིས་ནོད་པའ། ཞིང་ལག་དོར་གཅིག ཐོང་ཁྱབ་ཀྱི་་་་་་་ཞིང་གཅིག་གི་རབ། གཡས་སུ་རུ་དཔོན་གྱི་ཞིང་དོར་གཅིག མོན་ལྟོག་་་་་་་ཞིང་དོར་གཅིག་རུ་རྨ་སྟག་གྀ ཞིང་དོར་གཅིག་ཤིབ། རུ་དཔོན་གྱི་ཕ་རོལ་གྱི་ཞིང་དོར་གཅིག་ཡང་ནོད། སླུངས་ཀྱི་ཞོང་ལས་དོར་གཅིག་ཡི་ཤེས་མཆོག”⑦ཅེས་པ་སོགས་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ནུབ་རྒྱུད་ནོབ་ཆུང་ས་ཆའི་སློན་དང་བན་མི་གཉིས་ལ་ཞིང་བགོས་དོར་གྲངས་ག་ཚོད་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་དུས་ནུབ་རྒྱུད་ནི་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་པས། ཞིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་འཇལ་སྐབས་དོར་གྱི་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་བོད་དབུས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ།\nཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིངp.t1078སྟོང་སར་གྱི་སྡེའི་ཚལ་ཞིང་སྐོར་གྱོད་དོན་གྱི་གཏུག་བཤེར་ཡི་གེ་ཞེས་པ་ལས།“......ཞིང་ཡིག་ཀྱང་གཏུགས། དོར་ཐག་གིས་ཀྱང་བཏབ་པ་ལས། བདག་གི་ཞིང་ནི་དོར་གསུམ་་་་་་་ནི་དོར་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ལྷག་པར་བྱུང་སྟེ། འྭང་རྒོད་ཀོང་གི་ཞིང་ལྷག་ལས་དོར་གསུམ་དང་ལྷུ་བདུན།་་་...ཡུར་བ་ཀེ་ཧྭ་གུར། འྭང་བེང་འདོའི་ཞིང་ལས་དོར་ཅིག་དང་ལྷུ་གཉིས་ནོད་པར་འབྱུང་”ཞེས་དོར་གྱི་ཚད་གཞི་ཕུད། ད་དུང་ལྷུ་རྩིས་ཞེས་ཞིང་ཁའི་སོན་འགྲོ་རྩི་སྟངས་ཞིག་(3)ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། གོང་ལས་ལྷུའི་ཚད་ནི་དོར་ལས་ཆུང་བ་གསལ་ཞིང། ད་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ལ་དཔྱད་ན། ལྷུ་བཅུ་ལ་དོར་གཅིག་མིན་ནམ་སྙམ་པ་ལས་ལྷུ་གཅིག་གི་ཚད་ཅི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་དཀའ་བར་སྣང་། ཡང་ལི་ཡུལ་ཁྲམ་ཡིག་གི་ནང་དུ་“གླང་ཤ་ལྷུ་གཅིག་ཟོས་པའི་མྱི་”ཞེས་བྱུང་བའི་ལྷུ་ནི་ད་ལྟའང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད། མཁས་པ་ལྡེའུའི་《རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》ཡི་ནང་ཁྲི་སྲོང་བཙན་གྱི་མཛད་རྗེས་བརྗོད་སྐབས། “འབྲོག་ཐུལ་གྱིས་བགོས། ཞིང་ཐེ་གུས་བཅལ་”ཞེས་ཐེ་གུ་ཞེས་པ་ཞིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་འཇལ་བྱེད་ཅིག་ཡོད་པ་ཡིག་ནོར་མིན་ན་ཐི་གུ་སྟེ། ཐག་པ་ཕྲ་མོས་འཇལ་བའི་དོན་ལ་གོ་བ་མིན་ནམ་སྙམ་མོ།\nཐུལ། ཡིག་རྙིང་གི་ནང་དུ་ཐུལ་ཞེས་རྩི་ཐབས་གཉིས་བྱུང་བའི་གཅིག་ནི་འབྲོག་པའི་ཕྱུགས་གྲངས་རྩི་ལེན་གྱི་ཚད་གཞི་ཡིན་པ་“འབྲོག་ལ་ཐུལ་རྩིས་”ཞེས་པ་དང་། གཅིག་ནི་ཆང་བླུག་སའི་སྣོད་ཆས་ཤིག་ཡིན། ཐུལ་ཞེས་པའི་ཕྱུགས་གྲངས་རྩི་ཐབས་དེ་ནི། “ཞིང་ལ་དོར་དང་འབྲོག་ལ་ཐུལ་”ཞེས་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་ཁག་ནང་བཙན་པོ་ཐོ་ལེགས་ཀྱི་དུས་སུ་བྱུང་བར་བཤད་པ་དེ་ཙམ་ལས། ཏུན་ཧོང་དང་ནུབ་རྒྱུད་ཡིག་རྙིང་ངམ་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་གང་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་། དེ་ལ་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས། “ཁོ་བོས་རྨོངས་ཚོད་ཀྱིས་དཔྱད་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། འབྲོག་ཁུལ་དུ་བརྩི་བའི་ཐུལ་ཀ་ཟེར་བ་ནི། དེང་སང་འབྲོག་ཁུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལུག་གི་པགས་པ་དྲུག་གམ་བདུན་དང་ཕྱེད་ཀ་ཡས་མས་ལ་ཐུལ་གཅིག་སྟེ་པགས་ཚགས་གོས་ལྡང་གཅིག་ཟེར་ཞིང་། དེའི་ཚད་དང་མཉམ་པའི་ནོར་ཕྱུགས་ཀྱི་པགས་པར་ཐུལ་གཅིག་ཟེར་བ་དང་། ཚད་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་བཟོས་པའི་ཕྱུ་པ་གཅིག་ལ་ཐུལ་ཀ་གཅིག་ཟེར་བ་དེ་རང་ཡིན་སྲིད་དེ། སེམས་ཅན་ནོར་ཕྱུགས་ཆེ་ཆུང་གི་ཐོན་འབབ་གྲངས་ཀ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ནོར་ཕྱུགས་སོ་སོའི་པགས་པ་ཆ་ཚང་བ་རེའི་ཚད་གཞི་བཟུང་ནས་བརྩི་བ་མ་གཏོགས། རྭ་དང་། རྨིག་པ། ཤ་སོགས་ཚད་གཞིར་བཟུང་ནས་བརྩིས་ན་གདེང་ཚོད་ཡོད་པའི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡོང་མི་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་པགས་པ་ཆ་ཚང་བ་གྲངས་ཇི་ཙམ་གྱིས་གོས་གཅིག་ལྡང་བ་དེ་ལ་ཐུལ་གཅིག་ཟེར། ཚད་གཞི་དེ་དངོས་པོ་བརྗེ་ཚོང་གི་སྐབས་རིན་ཐང་གི་ཚད་གཞི་དང་། དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་སྐབས་སུ་ནོར་ཕྱུགས་སོ་སོའི་ཐོན་འབབ་ཀྱི་ཚད་གཞིར་བཟུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་”⑨ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཐུལ་ནི་སློག་པ་གཅིག་འདང་བའི་ལུག་ལྤགས་ཀྱི་ཚད་དང་། ཐུལ་པ་ཞེས་ནང་དུ་སྤུ་ཡོད་པའི་པགས་པའི་ཟླ་གམ་ལ་ཟེར་བ། ར་ཐུལ་དང་ལུག་ཐུལ་ལྟ་བུ་གོན་པའི་མིང་ཡིན་པ་⑩སོགས་ད་ལྟའི་བར་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་“འབྲོག་ལ་ཐུལ་རྩིས་”ཞེས་པའི་ཐུལ་ནི་པགས་པའི་ཟླ་གམ་དང་ཡང་ན་ཐུལ་བ་དང་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙན་པ་ཞིག་ཡིག་རྙིང་གང་ལས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་ལ། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་པའི་ཕྱུགས་གྲངས་རྩིས་ལེན་ཐབས་ཀྱི་སྲོལ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གྱི་རྩི་ཐབས་ཧ་ཅང་ཉུང་བས་དེ་ལ་ཡིད་རྟོན་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མི་འདུག་སྙམ། དེས་ན་ཐུལ་གྱི་ཚད་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་མེད་ཡིག་ཚགས་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་དཀའ་བ་མངོན་སུམ་དུ་འདུག་པས། བོད་ཀྱི་འབྲོག་པའི་ཕྱུགས་ངོས་འཛིན་ཐབས་དང་གྲངས་བརྩི་ལེན་གྱི་སྲོལ་ད་ལྟའི་བར་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་དེ་ལས་རིག་པས་ཕུ་འདེད་བྱས་ན་དེའི་སྐོར་ལ་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་ལ་དོན་དང་འཚམ་པའི་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་སྙམ། དེ་ཡང་འབྲོག་པའི་ཕྱུགས་ངོས་འཛིན་ཐབས་དང་གྲངས་ལེན་ཐབས་ལ་ད་ལྟའི་དུས་ནའང་ནོར་གནག་ལོ་གཅིག་ཅན་ལ་བེའུ་དང་། ལོ་གཉིས་ལ་ཡ་རུའམ་ཡར་མོ། ལོ་གསུམ་ལ་ཐུལ་མ། ལོ་བཞི་ལ་ཁ་གང་། ལོ་ལྔ་ལ་སྣ་མ་སོགས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། ལུག་ལ་མཚོན་ན་ལོ་བཞི་ལྔའི་དུས་ལ་ཐུལ་བ། རྟ་ལའང་ལོ་གཅིག་ལ་རྟེའུ། ལོ་གཉིས་ཅན་གྱི་ཕོ་ལ་ཐུལ་རི་དང་མོ་ལ་ཐུལ་མོ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཅས་མདོར་ན་ནོར་གནག་ལོ་གསུམ་དང་རྟེའུ་ལོ་གཉིས་ལ་སླེབས་དུས་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་དང་། ནོར་གནག་ལོ་གསུམ་ཡན་ནས་འབྲི་དང་གཡག་གི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བ། རྟེའུ་ལོ་གཉིས་ཡན་ནས་རྟ་དང་རྒོད་མ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར། ཐུལ་ནི་ཕྱུགས་ངོས་འཛིན་ཐབས་དང་གྲངས་ལེན་ཐབས་ལས་གཞི་གྲངས་(基数)ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། འབྲོག་པ་ཉམས་མྱོང་ཅན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་དུད་ཁྱིམ་ཞིག་གི་ཐུལ་གྲངས་ལས་ཁྱིམ་ཚང་དེར་རྟ་ནོར་བསྡོམས་ག་ཚོད་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་རགས་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ད་ལྟའི་འབྲོག་པ་རྒན་པོ་ཆོའི་ཉམས་མྱོང་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་པ་དེ་ལྟར་རོ།\nཡང་ཐུལ་ཞེས་ཆང་གི་མང་ཉུང་འཇལ་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁྲམ་ཤིང་ཕྱོགས་བསྡུས་ནང་གི་ཁྲམ་ཨང་༤༡༨པར།“ཐུགས་གྲལ་རྣམ་གཉིས་ལ་བོན་པོ་བདུན་དང་། བོན་རྗེ་གཉིས་དང་ X Xདགུ་ཐང་བཉམ་སྟེ། ལྕམ་སྐྱོ་ལ་ཐུགས་ཀྱི་བར་དུ། གདུག་གཆིག X X ལ་མྱི་ཆིག་ཀྱང་དྲུག(དགུ་)(ཐུལ་)གྱི་རབ་ལས་སྐྱོགས་ཡམས་བཅུ་ X X བཅུ་སྩལད་པའི་སྡོམ། སྐྱེམས་ཐུལ་གསུམ་”ཞེས་བྱུང་བས། འདིའི་སྐབས་སུ་ཐུལ་ནི་“ཆང་རབ་སྐྱོགས་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ལ་ཐུལ་གཅིགཕལ་ཆེར་ཁལ་ཕྱེད་ཀའི་ཚོད་ཙམ་”⑾ཞེས་འགྲེལ་ཡོད་པ་དེའང་ཁྲམ་ཡིག་ནང་དུ་བོན་དགུ་ལ་སྐྱོགས་ཡམ་བཅུ་བཅུ་བསྡོམས་དགུ་བཅུ་ལ་ཐུལ་གསུམ་ཞེས་བཤད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དབྱིན་ཇིའི་ཐའོ་མ་སིས་( F. W. Thomas)ཁྲམ་ཡིག་འདིའི་འགྱུར་ཡིག་ནང་དུ་ཐུལ་ཞེས་པ་ཆང་བླུག་སའི་ཀོ་སྣོད་⑿ཅེས་ངོས་བཟུང་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་བརྟེན་སྐོར་གླེང་མེད།\nབྲེ་དང་ཕུལ། གོང་དུ་གླེང་བ་ལྟར། སྤུ་རྒྱལ་ཉེར་བདུན་པའི་དུས་སུ་བྲེ་དང་ཕུལ་གྱི་ཚད་གཞི་བྱུང་བ་དང་། བྲེ་ཞེས་པ་ད་ལྟའང་བོད་ཁུལ་དུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ཤིང་བྲེ་ལྟ་བུའི་སྣོད་ཤོང་ཚད་དམ་མང་ཉུང་གི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཅིག་ཡིན་ལ། ཕུལ་ཞེས་པ་ལག་པའི་ཡ་ཁྱོར་ལ་ཟེར་བ་དོན་གྱིས་གོ་བ་དེ་ལྟར་བཞིན་ནོ། དེས་ན་ཡིག་རྙིང་ལས་བྲེ་གང་གི་མང་ཉུང་དང་ལྗིད་ཚད་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བཤད་དཀའ་མོད། ས་སྐྱའི་དབང་སྒྱུར་དུས་སུ་བོད་ཡོངས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་དུས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་མུ་མཐུད་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་ཅེས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་དུས་ཀྱི་བྲེ་གང་གི་ཚད་ནི། འབྲུ་རིགས་ཕུལ་དྲུག་ལ་བྲེ་གང་དུ་བརྩི་བའི་དྲུག་ཕུལ་མ་དང་། ཕུལ་བདུན་ལ་བྲེ་གང་དུ་བརྩི་བའི་བདུན་ཕུལ་མ་ཞེས་རྩི་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་ལ། ནས་འབྲུ་སྐམ་པོ་ཆེ་བ་གཉིས་དང་། འབྲིང་བ་གཉིས། ཆུང་བ་གཉིས་བཅས་དྲུག་ཤོང་བའི་ཁམ་ཚིག་གང་ལ་ཁམ་ཕུལ་གང་། ཁམ་ཕུལ་དྲུག་ལ་སྟར་ཁའི་ཕྱི་ལྤགས་ཕྱེད་བཅད་མ་གང་སྟེ་སྟར་ཕུལ་གང། སྟར་ཕུལ་དྲུག་སྟེ་ཁྱིམ་བའི་སྒོང་ལྤགས་ཕྱེད་བཅད་མ་གང་གི་ཤོང་ཚད་ལ་སྒོང་ཕུལ་གང། སྒོང་ཕུལ་དྲུག་སྟེ་ལག་པ་ཡ་གཅིག་གི་ཁྱོར་བའི་ནང་དུ་ཤོང་ཚད་ལ་ཡ་ཁྱོར་གང་ངམ་མཁར་ཕུལ་གང་།མཁར་ཕུལ་དྲུག་ལ་(དྲུག་ཕུལ་མའི་བརྩི་སྲོལ་ཡིན་)མཁར་བྲེ་གང། མཁར་བྲེ་ཉི་ཤུ་ལ་མཁར་ཁལ་གང་དུ་རྩི་བ་ཡིན་⒀ཞེས་པ་ལྟར་ན། རུའི་ཁལ་གང་ལ་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་མ་ཉེར་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་སྔའི་འབྲུ་ཐོ་མང་པོའི་ནང་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ལས་བྲེ་གང་གི་ལྗིད་ཚད་ནི་ད་ལྟའི་རྒྱ་མ་གང་དང་སྲང་བཞི་ཙམ་ཡིན་པ་ཤེས་ལ། དེ་བཞིན་ཕུལ་གང་ལའང་སྲང་གཉིས་དང་ཞོ་གསུམ་ཡས་མས་ཡིན་པ་དཔྱད་ན་ཤེས་སོ། གཞན་ཡང། བོད་ཀྱི་ཁྲམ་ཤིང་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་ཁྲམ་ཨང་༤༣པར “དོང་ཆེན་བཞི་”ཞེས་པའི་དོང་ནི་འབྲུ་རིགས་མང་ཉུང་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་ཆས་ཤིག་ཡིན་པ་དེའི་འགྲེལ་པར་གཙང་དང་སྟོད་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་འབྲུ་འཇལ་བའི་སྣོད་ཆས་སྨྱུག་མའི་དོང་པོ་འབྲུ་བྲེ་གང་ཤོང་བའི་ཚད་⒁ཅེས་བརྗོད། དོང་དེ་དང་དེང་སྐབས་ཁམས་ཁུལ་སྡེ་དགེ་དང་བྲག་གཡབ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པའི་ཕུལ་གསུམ་ལ་འདོང་གཅིག་བརྩི་བའི་འདོང་ཚད་⒂དང་གཅིག་མཚུངས་མིན།\nཁལ། ཡིག་རྙིང་གི་ནང་དུ་ཁལ་ལ་འབྲུའི་ཚད་འཇལ་བའི་ཁལ་དང་དངོས་པོ་རྡོག་པོ་དུད་འགྲོའི་རྒྱབ་ལ་འགེལ་བའི་ཁལ་ཞེས་དོན་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་ལ། སྔ་མར་རུ་ཁལ་དང་ཕྱི་མར་འདེགས་ཁལ་ཞེས་བརྗོད། རུ་ཁལ་རེ་ལ་ད་ལྟའི་རྒྱ་མ་ཉེར་བརྒྱད་ཙམ་དང་། འདེགས་ཁལ་རེ་ལ་རྒྱ་མ་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་ཡིན།⒃ འོན་ཀྱང། བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་རུ་ཁལ་དང་འདེགས་ཁལ་ཞེས་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་མེད་པ་ཡིག་རྙིང་ཁག་ནང་དུ་ཁལ་ཞེས་པ་མ་གཏོགས་མེད་པ་དེ་ལས་ཤེས་ཐུབ། དེས་ན་《དབའ་བཞེད་》ལས། “བན་དེ་རེ་རེ་ཞིང་ལོ་གཅིག་ལ་ནས་ཁལ་བཅུ་གཉིས་ཐང་དུ་སྩལ་”⒄ཞེས་འཁོད་པ་ལ་དཔྱད་ན། དེ་དུས་ཀྱི་ཁལ་ནི་ཕལ་ཆེར་འདེགས་ཁལ་ཡིན་པར་སེམས། ཡིག་རྙིང་ཁག་ལས་ཁལ་གྱིས་འབྲུའི་ཚད་འཇལ་བའི་སྐོར་མང་དུ་བཤད་ཡོད་པ་དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་ཁྲམ་ཤིང་ཕྱོགས་བསྡུས་ནང་གི་ཁྲམ་གྲངས73RMFདུ། “ནས་ཀལ་ཕྱེད་དང་བཆུ་བདུན་དང་བྲེ་གསུམ་་་་་་་ X Xདཀར་གྱི་ཁྲེ་ཁལ་ཕྱེད་དང་གཉིས་དང་བྲེ X Xབཞི་ཕུལ་བཞི་ཁྱོར་དོ་”ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། དེ་དག་ལས་བཙན་པོའི་དུས་སུ་འབྲུའི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཁལ་ཕུད། ད་དུང་བྲེ། ཕུལ། ཁྱོར་སོགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། ཡང་ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིངp.T1075ཡི་བརྐུས་པ་འཇལ་གྱི་ཞལ་ལྕེ་ལས། “བཙན་མོ་ལྕམ་སྲུ་དྔ་ཇོ་མོའི་སྩང་དྔ་ཞང་བློན་མན་ཆད་དམངས་ཡན་ཆད་གྱོས་ནས་རྐུས་པའོ་ཁྲིམས་ལ་བཙན་པོ་ལྕམ་པ་སྲུ་དྔ་ཇོ་མོའི་སྩང་དང་ཞང་ལོན་མན་ཆད་དམངས་ཡན་ཆད་གྱོནས་ཞིག་རྐུས་ཏེ་ཟིན་ན་ཁལ་གྲང་དང་བྲེ་གྲངས་ལས་སྲང་དང་ཞོ་ལ་བརྩིས་ལ་ནོར་རྐུས་པའྀ་ཁྲིམས་དྔ་ཐང་གཅིག་གོ་”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པའི་གོ་དོན་ནི། བཙན་མོ་ལྕམ་སྲུང་དང་ཇོ་མོའི་སྩང་། ཞང་བློན་གྱི་མན་ཆད། དམངས་ཀྱི་ཡན་ཆད་ཀྱི་རིམ་པ་ཡོད་པའི་མི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ནས་བརྐུས་ཏེ་བཟུང་ན་ནས་ཀྱི་ཚད་ཁལ་གྲངས་དང་བྲེ་གྲངས་དེ་སྲང་དང་ཞོ་ལ་བརྩིས་ནས་རྐུན་མར་དེ་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་གཅོད་པ་བསྟན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་། འབྲུ་དང་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་རྩི་ཐབས་ཁག་སོ་སོ་ཡིན་པ་ངེས་ཤེས་ཐུབ།\nསྲང་། ཞོ། ནམ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིངp. t1075བརྐུས་པ་འཇལ་གྱི་ཞལ་ལྕེ་ཞེས་པར “......དུ་ X Xམཆིས་པ་ཚལད་འཇལོ། སྲང་བཞི་མན་ཆད་སྲང་གསུམ་ཡན་ཆད་གྱི་ཁྲ X X ཞིག་རྐུས་ན་རྐུན་པོ་དུ་མཆོས་པའི་ར་མགོ་གཅིག་དགུམོ་དེའི་ལོག་ན་ར་མགོ་ X Xཔ་གཅིག་ཤུལ་ཉེ་བར་སྤྱུགོ་དེའི་འོག་དུ་རྐུན་པོ་དུ་མཆྀས་པས་ཚལད་འཇལོ སྲང་གཉིས་ཞོ་བདུན་ནམ་གཉིས་མན་ཅད་སྲང་གཉིས་ཡན་ཆད་ཁྲ་ཞིག་མྱི་གི་གྱོས་རྐུས་ན་ཁོ་ན་དགུམོ་མྱྀ་གཉིས་གྱི་རྐུས་ན་ཚལ་འཇལོ སྲང་གཅིག ཞོ་བདུན་ནམ་གཉིས་མན་ཅད། ནམ་ཅིག་ཡན་ཅད་གྱི་ཁྲ་ཞིག་རྐུས་ན་རྐུན་པོ་དུ་མཆྀས་པ་ཀུན་ཚལ་འཇལོ ཕྱག་རྒྱའ་་་་་་་”ཞེས་སྲང་དང་ཞོ། ནམ་བཅས་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་གསུམ་གྱི་མིང་བྱུང་ཡོད། སྲང་དང་ཞོ་ལའང་འཇལ་བ་མི་འདྲ་བ་ལས་གོང་གི་བྲེ་དང་འདྲ་བར་བརྩི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དངོས་པོ་ལྕི་མོའི་ལྕགས་རིགས་སོགས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་འཇལ་སྐབས་ཆུང་བ་ནས་ཆེ་བ་བར་བརྩིས་ན།\nམགྲོན་བུ20=ཀ་ཀ་ནི་(བལ་ཟན་)། ཀ་ཀ་ནི2=སེ་བ་། སེ་བ2=སྐར་མ་(ནམ་)1 སྐར་མ2=ཞོ1 སྐར་མ་(ནམ་)16 =ཞོ་8 =གསེར་སྲང་1 གསེར་སྲང་8=གསེར་བྲེ1 གསེར་བྲེ་1 = དངུལ་བྲེ2ཡིན། ཡང་མར་དང་རྩམ་པ་སོགས་ཅུང་ཡང་བའི་དངོས་པོའི་ལྗིད་ཚད་འཇལ་སྐབས་ཆུང་བ་ནས་ཆེ་བ་བར་བརྩིས་ན། ནས་འབྲུ6=སེ་བ་1 སེ་བ2. =འདེགས་ཞོ་1 འདེགས་ཞོ་10 =སྲང་1(སྤོར་གང་)སྲང4 = ཉག་1 ཉག20 = ཁལ་1(རུའི་ཁལ་) ཡང་བྲེ་8=ཁལ་1(འདེགས་ཁལ་)⒅བཅས་ལྟ་བུ་ཡིན།\nརྒྱ་ཤེག རྒྱ་བྲེ ཏུན་ཧོང་དང་ལི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་གི་ནང་དུ་ཚད་འཇལ་བྱེད་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ཡང་། རྒྱ་ཤེག་ནི་སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་ཐང་གི་ཤེག་(硕འམ་石)ཅེས་འབོད་པའི་འཇལ་ཚད་དེ་ཡིན་ལ། རྒྱ་བྲེ་ནི་བྲེ་(斗)འམ་འབོ་ཡིན་པ་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་ངོ་ལས་ཀྱང་ངང་གིས་རྟོགས་ཐུབ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་P. T1118གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆབ་འཐག་གི་གླ་སོགས་ཀྱི་རྩིས་ཐོ་ཞེས་པའི་ནང་དུ། “སྤྲེའུ་གི་ལོའྀ་དབྱར་སླ་ར་བ་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་གདུགས་ལ། །གཙུག་ལག་ཁང་ཨན་ཀོག་སྀའི་ཆབ་ཏག་ཅང་འགོང་ཙེ་དང་། ཇེའུ་ལིམ་ལིམ་གཉིས་བསྲུངས་ནས། སྔ་སླད་དུ། ཨན་ཀོག་སྀ་འྀ་ནང་དུ། ཆབ་ཏག་གྀ། ། སྔ་སླད་དུ། ཅང་ཕབ་ལུད་ལ་ཕུབ་འྀ་ཁལ་གྲངས་ལ། དབྱར་སླ་འབྲིང་ང་པོའི་ངོ་ལ་ནས་རྒྱ་ཤེག་གསུམ་དང་བྲེ་དོ། ཅང་ཕམ་ལུད་ལ་ཕུལ། དུ་བ་བཏང་བའྀ་གླ། ནས་རྒྱ་བྲེ་དྲུགསྟོང་ཀུན་གྱྀཅང་ཤྀ་ལ་གཐད།་་་་་་”ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་དོན་ནི་ཨན་ཀོག་དགོན་པའི་ཆབ་འཐག་པའི་གླ་ཆ་སྤྲད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པར་ཤ་ཇུ་སོགས་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་པ་ནས་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་ཀྲང་ཡི་ཁྲའོ་ཡིས་འབངས་གྱེན་ལོག་གིས་བོད་བཙན་པོའི་དབང་བསྒྱུར་ལ་ངོ་ལོག་པའི་བར་གྱི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ལྷག་གི་རིང་། གནས་དེར་བོད་བཙན་པོས་དཔོན་རིགས་བསྐོ་གཞག་དང་སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞི་ཚགས་ཚུད་པོ་བཟོས་ནས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་ཚུལ་རྒྱ་བོད་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་ཀར་གསལ་བས། གོང་ཞུས་ཆབ་འཐག་པའི་གླ་ཆ་སྤྲད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལས། བོད་བཙན་པོས་གནས་དེར་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་ཤེག་དང་རྒྱ་བྲེ་སོགས་དེ་གའི་རྒྱ་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་འཇལ་བྱེད་ཚད་གཞི་དེ་དག་ཀྱང་མུ་མཐུད་བཀོལ་སྤྱོད་བས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་པས་དང་ལེན་གྱིས་རང་དགར་བཞག་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ། དེ་དུས་ཐང་གི་འཇལ་ཚད་ལྟར་ན། རྒྱ་ཤེག་གཅིག་ལ་རྒྱ་བྲེ་བཅུ་དང་། རྒྱ་ཤེག་གཅིག་གི་ལྗིད་ཚད་ལ་ད་ལྟའི་རྒྱ་མ་120ཡིན།⒆ དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་བྲེ་གཅིག་གི་ལྗིད་ཚད་དེ་ད་ལྟ་རྒྱ་མ12ཡིན་པ་འང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།\nརྐང་། འདོན། རྐང་དང་འདོན་གཉིས་ནི་ཁྲལ་གྱི་ཚད་གཞི་ཡིན་པ་དང་། རྩི་སྟངས་ནི་མི་ཚང་གཉིས་ལ་རྐང་གཅིག་དང་། རྐང་གཉིས་ཏེ་མི་ཚང་བཞི་ལ་འདོན་གཅིག འདོན་བཅུ་གཉིས་ཏེ་མི་ཚང་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ལ་རྟ་མགོ་གཅིག རྟ་མགོ་གཉིས་ཏེ་མི་ཚང་དགུ་བཅུ་གོ་དྲུག་ལ་(སྤྱིར་བཏང་མི་ཚང་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོད་)བརྒྱ་སྐོར་གཅིག བརྒྱ་སྐོར་བཅུ་ལ་སྟོང་སྐོར་གཅིག སྟོང་སྐོར་བཅུ་ལ་ཁྲི་སྐོར་གཅིག་བཅས་ཡིན་⒇ཞེས་པ་ལྟར་ན། ཡོན་གྱི་དུས་སུ་རྐང་དང་འདོན་གཉིས་ལ་ཁྲལ་གྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་དང་དུད་གྲངས་རྩི་ཐབས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཡིག་ཚགས་ནང་ཁྲལ་རྒྱུགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྐང་འགྲོ་ལག་འདོན་ཞེས་འཁོད་པའི་རྐང་འགྲོ་ནི་ལས་ཁྲལ་ལ་གོ་བ་དང་། ལག་འདོན་ནི་དངོས་ཁྲལ་ལ་གོ་བའི་དོན་འདི་བྱུང་བར་སྙམ། བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྐང་འདོན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་ཡོན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་རྐང་འདོན་དབར་ཁྱད་པར་ཅུང་ཡོད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལས་མཐོང་ཐུབ་སྟེ། ཡོན་རྒྱལ་རབས་དུས་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དུ་བགོས་ཡོད་པ་དང་། བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྟོང་སྡེ་དྲུག་ཅུར་བགོས་ཡོད་པ་གཉིས་ཀའི་ཁྲི་གྲངས་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་རུང་། བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་རྒོད་དང་གཡུང་ཞེས་དམག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་མེད་པས། ཡོན་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་རྐང་འདོན་གྱི་ཁྲལ་ཡང་གཙོ་བོ་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་གྱི་འོས་འགན་སྒྲུབ་དགོས་པ་ལས་དམག་དོན་གྱི་འོས་འགན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཅུང་ཉུང་བ་ཡིན།\nཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིངp.T1101དཔྱ་ཆད་པའི་མིང་ཐོ་ལས། “ལྔ་བཅུ་རྐང་འགོ་ཀླུ་གཟིགས་ཀྱྀ་ཚན་གྱི་འབངས་ཀྱི་དཕའ་ཆད་དེ་འབངས་ལའ་ལས་པའ། འཕྲལ་དུ་མ་འབྱོར་ནས། ཞང་ཁྲི་གཟིགས་ཀྱྀ་སྒོ་ནས་ལས་བུན་ཆེན་བླང་སྟེ། ཁྱི་ལོའི་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་སྩང་བང་གི་སྒོ་ཁལ་གཅིག་ལ་གཉིས་འབུལ་བར་བགྱི་ནས། དཔྱ་ཆད་ཀྱི་རྣམས་མྱོང་སྨྲར་བྲིས་པ་”ཞེས་བྱུང་བའི་ལྔ་བཅུ་རྐང་འགོ་ནི་མི་ཚང་བརྒྱའི་འགོ་པ་ལ་གོ་བ་དོན་གྱིས་རིགས་འདེད་ཐུབ་པ་དང་། ཚིག་འདིའི་དོན་ནི་ལྔ་བཅུ་རྐང་གི་འགོ་པ་ཀླུ་གཟིགས་ཀྱི་འབངས་ཀྱིས་དཔྱ་སྤྲོད་མ་ཐུབ་པར་ཞང་ཁྲི་གཟིགས་ཀྱི་ལག་ནས་བུན་བླངས་པ་དུས་རན་ཚེ་ཁལ་གཅིག་ལ་ཁལ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེད་ཀ་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་པ་དེའོ། ཡང་ལི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲམ་ཡིག་ཨང་113ལས། “གནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྐྱེན་ས་སྡོན་(འདོན་) པྱེ་དང་བཅུ་གསུམ་”ཞེས་པའི་དོན་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་གི་སའི་ཁྲལ་རྩིས་ལེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་ལས་སྐབས་དེའི་རྐང་འདོན་ནི་དུད་ཚང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།\nསླུངས། ལམ་ཐག་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་》ལས། “འབྲོག་ཐང་གི་འབྲོག་ཚུགས་གཅིག་སྟེ། གཡག་གིས་ཉིན་གཅིག་ཆོད་ཐུབ་པའི་ལམ་ཐག་” ཅེས་གསུངས་པ་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས།“སླུངས་ཚད་གཅིག་འདྲ་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དཔགས་ན། བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་སླུངས་རེའི་རིང་ཚད་ནི་ལེ་དབར30ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་ཚོད་འདུག་སྙམ་” （21）ཞེས་བརྗོད། དེས་ན་ཐའོ་མ་སིས་“སླུངས་ནི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་ཐང་། འབྲོག རོང་། སྒང་ཞེས་པ་ལྟར་སའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་”（22）དཔྱད་པ་བྱས་ཡོད་ཀྱང།P. T1096ལས། “སླུངས་ཀྱི་དཕོན་སྣ་ཚུགས་པོན་ལ་སྩོགས་པ་” ཞེས་པ་དང་། “སླུངས་ཀྱི་རྟ་རྫི་ལི་ཨབ་སབ་ཉང་། བཟུང་སྟེ་སྨས་པ་ལས། སླུངས་ཚུགས་སུ་རྟ་བདག་ཆག་གིས་བཞག་པ་ཡང་མད་”ཅེས་པ། ཡང་“ཏུན་ཧོང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དངོས་མང་བཤམ་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པའི་ཨང་རྟགས0336 . 10 - 336/10......ཉིན་སླུངས་ལྔ་མཚན་སླུངས་གསུམ་སྟེ་ཉོན་ཞག་གཅིག་ལ་སླུངས་བརྒྱད་ཅོད་པའི་ཐང་དུ་ཀྭ་ཅུའི་ཁྲོམས་དུ་བཏང་ངོ། ་་་་་་འཕར་མ་འདྀ་རྀངས་ལ་གཅེས་ཀྱིས་སླུང་ཚང་པས་ལེ་ལོ་མ་བ་པར་ཚུགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྐྱལ་པའྀ་ཉྀན་མཚན་གྱི་ཆོད་དམ་དུ་ཟུང་ལ་དཔང་ཞག་དུ་ཚུགས་ཏེ་”ཞེས་དང་། “ཉིན་སླུངས་ལྔ་མཚན་སླུངས་བཞི་སྟེ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་སླུངས་དགུ་ཆོད་པའི་ཐང་དུ་ཀྭ་ཅུར་བཏང་ངོ་”（23）ཞེས་པ་སོགས་ལས་སླུངས་ནི་སྐྱེལ་རྫོང་ལམ་ཁའི་ས་ཚུགས་སམ་ཡང་ན་ལམ་ཐག་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་མངོན་ཐུབ། ཡིག་རྙིང་ནང་དུ་འཁོད་པའི་འབྲོག་སླུངས་དང་ཞིང་སླུངས། སོ་སླུངས། རྒྱ་སླུངས་སོགས་ཀྱང་འབྲོག་ཡུལ་དང་རྒྱ་ཡུལ་སོགས་སུ་ཡོད་པའི་སོ་ཚུགས་ཡིན་པ་ནི་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཐུབ། སྤྱིར་ན་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ནང་བྱུང་བའི་སླུངས་ཀྱི་རིང་ཚད་ཅི་འདྲ་ཡོད་པ་ཤེས་དཀའ་ཡང། རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་“其举兵，以七寸金箭为契 。 百里一驿，有急兵，驿人臆前加银鹘，甚急， 鹘益多”（24）ཞེས་བྱུང་བ་ལ་གཞིགས་ན། སླུངས་སམ་ཚུགས་གཅིག་ལ་ལེ་དབར་བརྒྱ་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་། སྐབས་དེའི་ལེ་དབར་གྱི་རིང་ཐུང་དང་ད་ལྟའི་ལེ་དབར་ཕལ་ཆེར་མཉམ་པ་ན་（25）ད་ལྟའི་སྤྱི་ལེ་ལྔ་བཅུ་ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། གཡག་གི་མགྱོགས་ཚད་ལྟར་ན་ཉིན་གཅིག་གི་ལམ་ཚད་ཡིན།\nསྟོང་། སྟོང་ནི་མི་བསད་པའི་རིན་འཇལ་བའི་མིང་ཡིན་ལ། མིང་ཚིག་འདིའི་དོན་ད་ལྟའི་བར་དུ་མ་འགྱུར་བར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་གསལ་ལྟར་དང་། གནའ་བོའི་དུས་སུ་“མི་རབ་ཀྱི་རབ་བསད་པ་ལ་གསེར་སྲང་སྟོང་ཕྲག་རེ་འཇལ་དགོས་པས་”དེ་ལྟར་ཟེར་བ་ཡིན་（26）ཞེས་དང་། ཡང། “བསད་པ་སྟོང་གི་ཞལ་ལྕེ་ནི། ཧོར་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གཉིས་ལས། ཧོར་སྲོག་ཚབ་དུ་སྲོག་གཏོང་བའི་ཤ་ལེན། བོད་དུ་ཆོས་དར་ཞིང་ཆོས་ལ་དཀར་བས་སྲོག་ཚབ་ཏུ་སྲོག་བཏང་ན་གཉིས་ཕུང་ཇཱག་པའི་རྩ་བར་འགྲོ་བས་སྟོང་འཇལ་ལེན་བྱེད་པ་ལེགས་ཟེར། དེས་ན་སྐལ་བ་སྟོང་བས་ན་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་། དེས་ན་སྔོན་གྱི་དུས་ནི་དྲག་པ་ལ། འཇལ་སྲང་སྟོང་དང་ཞོ་སྟོང་སྤྲོད་པས་སྟོང་ཞེས་བྱའོ། ཁག་ཁུར་གྱི་ངོ་ཆེན་ལ་ཞི་ཆག་གཏོང་དགོས་པ་ཡོང་བས་ན་སྟོང་ཞེས་ཟེར། དེས་ན་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་ཡིན་པས་ན། སྟོང་ལེན་ཕྱུག་པོར་སོང་བའང་མེད། སྟོང་འཇལ་སྤྲང་པོར་བུད་པའང་མེད་བྱ་བ་འདུག་པས་”（27）ཞེས་པ་སོགས་སྟོང་ལ་གོ་དོན་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་དྲངས་ཡོད་ཀྱང་། དོན་རྣལ་མ་ནི་མི་རབ་ཀྱི་རབ་བསད་པར་སྲོག་རིན་དུ་གསེར་སྲང་སྟོང་འཇལ་དགོས་པས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་དཔེ་དོན་གཉིས་ལས་གོ་སླའོ། འོན་ཀྱང་གནའ་བོའི་དུས་དེར་མི་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་མི་འདྲ་བ་ལ་དེ་བཞིན་གྱིས་སྟོང་འཇལ་བའི་ཚད་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་དང་། ཤི་གསོན་གང་རུང་ལ་སྟོང་འཇལ་དགོས་པ་ལས་སྤྱིར་བཏང་མི་བསད་པ་ལ་མི་སྟོང་དང་རྨས་པ་ལ་གསོན་སྟོང་འཇལ་བ་དཔེར་ན། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་P. T1071རི་དྭགས་རྒྱག་པའི་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཅེས་པའི་ནང་དུ། “མདའས་ཕོག་པ། གུམ་དང་། མྱི་སྟོང་དུ་སྲང་དྲུག་སྟོང་ཕབསྟེ། འདམ་པོ་དང་ཡུས་བདག་ཕྱེད་མར་སྩལད་ཏོ། འདམ་པོ་མ་མཆིས་དང་སྲང་དྲུག་སྟོང་ཀུན་ཡུས་བདག་དབང་ངོ་། །སྲང་ཅིག་མ་ཁོར་ན་དགུམོ། །མདས་ཕོག་པ་ལ་མ་གུམ་དང་། གསོན་སྟོང་དུ། སྲང་སུམ་སྟོང་ཕབསྟེ། ཡུས་བདག་དང་འདམ་པོ་ཕྱེད་མར་དབང་ངོ་”ཞེས་པ་སོགས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། གསོད་ཡུལ་ལམ་རྨས་ཡུལ་གྱི་མིའི་རིམ་པ་མི་འདྲ་བ་ལས་སྟོང་གི་ཚད་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རི་དྭགས་རྒྱག་པའི་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ནང་དུ་ཞང་བློན་ཆེན་མོ་ནས་དམངས་མཐའ་མ་ཡན་ཆད་གྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་སྟོང་གི་ཚད་གཞི་བརྗོད་ཡོད་པ་དེ་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན།\nཡུག ཡུག་ནི་དར་རམ་གོས་དང་ཤོག་བུའི་རིང་ཐུང་དང་མང་ཉུང་གི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཅིག་ཡིན་ལ། ད་ལྟའང་དར་རས་ཀྱི་རིང་ཐུང་འཇལ་སྐབས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དཔེར་ན། གོས་ཡུག་རིང་དང་ཡུག་ཐུང་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། ཡིག་རྙིང་གི་ནང་དུ་དར་རམ་གོས་ཀྱི་རིང་ཐུང་ངམ་མང་ཉུང་གི་ཚད་འཇལ་བྱེད་དུ་ཐ་སྙད་འདི་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཁྲམ་ཡིག་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་ཁྲམ་གྲངས་100པའི་ནང་དུ།“ནས་ཁལ་བདུན་བཅུ་རྩ་ལྔ་དང་དར་ཡུག་སྟོང་རྔུལ་སྲང་དགུ་བརྒྱ་དང་གསེར་སྲང་དྲུག་བརྒྱ་” ཞེས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་དར་ཡུག་རེའི་རིང་ཚད་ག་ཚོད་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་བོད་ཡིག་གི་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་མེད་མོད། སྐབས་དེ་དུས་བོད་ཀྱི་དར་གོས་མང་ཤོས་ནི་རྒྱ་ནག་ཐང་ནས་ཡར་འདྲེན་པའམ་ཡང་ན་ཐང་གིས་དམག་ཕམ་རྗེས་བོད་བཙན་པོར་དཔྱ་འཇལ་བ་སོགས་གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་ནས་ཐོན་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལས་ཤེས་ཐུབ་པས། ཡུག་གི་རིང་ཚད་དེའང་་རྒྱ་ནག་གི་ལུགས་དང་བསྟུན་ཡོད་ན་ 绢匹 དང་གཅིག་པ་ཡིན་ངེས། ཐང་གི་匹གཅིག་གི་རིང་ཚད་ནི་“以四丈为匹，布以五长丈为端，均宽一尺八寸”（28）ཞེས་པ་ལྟར 一丈二尺 一尺 =རྨི0.33ལྟར་ན། རྨི་13.2ཡོད་པ་ངེས་ཤེས་ཐུབ།\nམདོར་ན། ཏུན་ཧོང་དང་ལི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་ཡིག་གི་ནང་དུ་གོང་གི་གླེང་ཟིན་པའི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་ཕུད། གཞན་ད་དུང་ཤུ་ལོག ཉ་ཚ་མདའ། རྫེའུ གླིངས། ཕ་ལར། རྐྱལ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱུང་བའི་ལ་ལ་ནི་དངོས་པོ་བླུག་སའི་མིང་དང་། ལ་ལ་ནི་འཇལ་ཚད་དང་གྲངས་རྩི་ཚུལ་ཡིན་པར་བསམ་རུང་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་དཀོན་པས་རེ་ཞིག་དེ་མུར་འཇོག་ཁུལ་ལགས། །\n④⒀⒂⒅《གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་གླེང་བ་》མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་པོད་ཅ་པ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 2004ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས།\n⑤姜伯勤:《突地考》，敦煌学辑刊，1984 年第4 期\n⑥王尧、陈践著:《敦煌本吐蕃历史文书》，民族出版社 。 陈庆英:《从敦煌出土账簿文书看吐蕃王朝的经济制度》，《陈庆英藏学文集》，中国藏学出版社 。\n⑦⑾⒁（24）《王尧藏学文集 . 吐蕃简犊综录 . 藏语言研究》，中国藏学出版社，141 ,27.49 页 。\n⑿（22）《敦煌西域古藏文社会历史文献》，托玛斯编著，刘忠、杨铭译注， 民族出版社，2004年，337.256 页 。\n⒆张仁杰:《汉唐粮食亩产反映的度量衡问题》，古今农业，2009 年第2 期， p48\n⒇《གནའ་རྩོམ་གཅེས་བཏུས་སློབ་དེབ་གསར་མ་གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོ》སྨད་ཆ། གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བསྒྲིགས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས 773\n（25）杨生民:《中国里的长度演变考》，《中国经济史研究》2005 年第一期 。\n（28）李林等:《唐六典》，中华书局，1992 年，82 页 。