མར་ཁོ པོ་ལོ་དང་། « ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར »དུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཤད་པ། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nདུས་རབས་བཅུ་གསུམ་ནས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་མཇུག་བར་དུ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་རྟོག་བཟོ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བོད་དང་བོད་མི་ལས་འཕྲོས་ཏེ་དངོས་ཡོད་ལས་བརྒལ་བའི་རྟོག་སྒྲུང་དང་། གློག་བརྙན་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཐོན་ཡོད། འདི་དག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་སྟེར་མཁན་ནི་བོད་ལ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དང་། ལྗོངས་རྒྱུ་བ། མྱུལ་ཞིབ་པ་སོགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ཡུལ་སྐོར་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་དེབ་དེ་དག་ཡིན་པ་བསྙོན་དུ་མེད།\nམར་ཁོ པོ་ལོ(Marco Polo 1254 – 1324)ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཏུ་འབྱོར་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་ལ། བོད་ཅེས་པའི་མིང་འདི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་དུ་ཐོག་མར་འགོད་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་མར་ཁོ པོ་ལོའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི «ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་དེས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་དག་ལ་འཕྲུལ་སྣང་སློང་བའི་འགོ་བརྩམས་ཡོད། དེས་ན་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་མར་ཁོ པོ་ལོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གླེང་སྟེ། «ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ནས«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ཞིག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་དག་བོད་ཡིག་ཏུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་ཏེ་མཐར་དེབ་ཐེར་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཞིག་གླེང་རྒྱུ་ཡིན།\nལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན། མར་ཁོ པོ་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༢༥༤ལོའི་ཟླ་༩པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་དེང་སང་ཨི་ཊ་ལིའི་བྱང་ཤར་དུ་ཁེལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་བི་ནིའུ་ཟིར(Venise)སྐྱེས། ཁོང་གི་ཕ་ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོ (Niccolo Polo) ནི་ལག་ཤེས་པ་དང་ཚོང་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་སྐུ་དྲག་གི་རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་པའི་བུད་མེད་ཅིག་དང་མཉམ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས། དེ་ནས་ཟླ་གསུམ་ལས་མ་འགོར་བར། ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོ་དང་ཁོང་གི་སྤུན་མ་ཊེའོ པོ་ལོ (Matteo Polo) གཉིས་ཨེ་ཤེ་ཡར་ཚོང་ལས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྲུལ་བཞུད་དུ་སྐྱོད་འགོ་ཚུགས། སྐབས་དེར་ཁོང་གི་བུ་ཨ་མའི་མངལ་དུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མར་ཁོ པོ་ལོ་འཇིག་རྟེན་དུ་སླེབས་དུས། ད་དུང་ཁོང་གི་ཕ་ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོ་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་མེད་སྟབས། མར་ཁོ པོ་ལོ་ནི་ཨ་མ་དང་སྤོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་བྱམས་བརྩེའི་འོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་།\nཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོ་དང་ཁོང་གི་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་ཏུར་ཀི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། གྷུ་རི་སི། མཚོ་ནག་པོ(la mer Noire )སོགས་བརྒྱུད་དེ་ཇིང་གུར་རྒྱལ་པོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱིས་བདག་གིར་བཞེས་པའི་ཆེན་པོ་ཧོར(Pays de la Horde d’or)གྱི་ཡུལ་ལ་འབྱོར། སྤྱི་ལོ་༡༢༦༦ལོར་ཇིང་གུར་རྒྱལ་པོའི་ཚ་བོ་ཀུབ་ལའི་ཁན (1215-1294)ལ་མཇལ། དུས་སྐབས་དེ་ནི་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱིས་ས་སྐྱའི་བླ་མ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ(1235-1280)ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་། ཧོར་གོང་མའི་དབུ་བླར་མ་བཀུར་བའི་ལོ་ལྔའི་སྔོན་དང་། རྒྱལ་ས་ཧྲང་ཏུའུ་ནས་ཏཱ་ཏུའུ་ཞེས་པ་པེ་ཅིན་དུ་མ་སྤོས་པའི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན། ཡོན་རྒྱལ་རབས་བཙུགས་ནས་ལོ་ལྔ་འགོར་བའི་རྗེས་ཡིན། པོ་ལོ་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་ཡོན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོང་མ་ཀུབ་ལིའི་ཁན་ལ་མཇལ་རྗེས། གོང་མས་ཁོང་གཉིས་ཡོན་གོང་མ་དང་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན (Pape)གཉིས་བར་གྱི་ཕོ་ཉར་བརྐོས་ཏེ། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ལ་ཕྱག་ཡིག་ཅིག་སྩལ་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་དགོས་པའི་བཀའ་ཕབ། དེ་བས། པོ་ལོ་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་ཡོན་གོང་མའི་ཕྱག་ཡིག་བསྣམས་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་དགོས་བྱུང་འདུག ཕྱག་ཡིག་ནང་དུ་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱིས་རོམ་ནས་མཁས་པ་བརྒྱ་ཡོན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཏང་ནས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དག་ལ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་། ལ་ཏིན་ཡི་གེ། གཞན་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་བསླབ་དགོས་ཚུལ་སོགས་འཁོད་ཡོད་པར་བཤད།\nཔོ་ལོ་སྤུན་གཉིས་ལོ་བཅུ་བཞི་འགོར་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་སྐབས། ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོས་གཅེས་པའི་བཟའ་ཟླ་ཚེ་ལས་འདས་ཤིང་། རང་ཉིད་ལ་མར་ཁོ པོ་ལོ་འབོད་པའི་ལོ་ན་བཅུ་བཞིར་སོན་པའི་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས། དེར་མ་ཟད། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ ཁུ་ལེ་མང་བཞི་པའང(Pope Clément IV ?-1268)སྐུ་གཤེགས་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས། དེ་བས་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱི་ཕྱག་ཡིག་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱི་ཕྱག་ཏུ་རེ་ཞིག་ཕུལ་མ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ཞིག་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་བླ་ཆེན་གསར་པ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡེ་ཤུའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འོས་ཤོག་འཕངས་ཏེ་བླ་ཆེན་པོབ གྷུ་རེ་གྷོ་རུ་བཅུ་པ(Pope Gregory X 1210-1276)འོས་འདེམས་བྱུང་། བླ་ཆེན་འདིས་པོ་ལོ་གཉིས་བརྒྱུད་དེ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསན་རྗེས། སོག་པོ་དག་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་སུ་འཇུག་དགོས་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་མནའ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་ན་སྙམ་པའི་ཐུགས་དགོངས་འཁྲུངས། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་པོ་ལོ་སྤུན་གཉིས་དང་མཉམ་དུ་ཆོས་བཤད་བྱེད་པོ་གཉིས་བཏང་། སྐབས་དེར་ཉི་ཁོ་ལོ པོ་ལོས་རང་གི་བུ་མར་ཁོ་ པོ་ལོ་རང་ཡུལ་དུ་བསྐྱུར་འདོད་མ་བྱུང་བས་ཁོང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཁྲིད།\nསྤྱི་ལོ་༡༢༧༢ལོར་ཁོང་ཚོ་བི་ནིའུ་ཟི་ནས་རྡོག་ཐོན་གྱིས་ཏུར་ཀི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚོ་ངོགས་འགྲུམ་འགྲུལ་ས་ཚིགས་ཨ་ཡ་སི(Ayas)ལ་སླེབས་སྐབས། ཤར་ཕྱོགས་སུ་དམག་འཁྲུག་གི་མེ་ལྕེ་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད་པའི་བཤད་ཡམས་ཤིག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཆོས་བཤད་བྱེད་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་དེ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དོར་དགོས་བྱུང་། དེ་ལྟར་ནའང་། པོ་ལོ་ཕ་བུ་ཚོས་བླ་ཆེན་པོབ གྷུ་རེ་གྷོ་རུ་བཅུ་པའི་བཀའ་དགོངས་དང་དུ་བླངས་ཏེ་ཏུར་ཀི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་དེང་སང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཨི་ཛི་རལ་དང་། ཨི་རག ཨབ་རྒན། སྤ་མིར། ལི་ཡུལ་སོགས་བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༢༧༥ལོར་རྒྱལ་ས་ཏཱ་ཏུའུར་འབྱོར་བར། ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱིས་སྣེ་ལེན་བཟང་པོ་གནང་། དེ་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ཁོང་ཚོ་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་བསྡད་ཅིང་། མར་ཁོ པོ་ལོ་ནི་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱི་ཕོ་ཉར་གྱུར། དེར་བརྟེན་ཁོང་པར་ཟིག་དང་། ཨུ་རུ་སི། ཁོ་རེ་ཡ། འབར་མ། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ། ཁམ་པོ་ཊི། བེ་ཋི་ནམ། ཉི་ཧོང་། རྒྱ་གར། བོད་སོགས་སུ་འགྲུལ་བཞུད་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཕྱག་ལས་གནང་།\nཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱི་དབང་བསྒྱུར་མཇུག་སྒྲིལ་ལ་ཉེ་སྐབས། པོ་ལོ་གསུམ་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ཆོག་པའི་གོང་མའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། དེ་བས། སྤྱི་ལོ་༡༢༩༡ལོར་ཁོང་ཚོས་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱི་ཚ་བོ་དང་སྐབས་དེར་པར་ཟིག་གི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པའི་ཨར་གྷན(Argoun 1258-1291)ལ་མོ་ལོ་བཅུ་བདུན་ལ་སོན་པའི་བཙུན་མོ་ཁེས་ཁ་ཆིན(Ku kachin 1274-1296)བག་མར་བརྫངས། ཁོང་ཚོ་ལྷོ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ་ནས་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་བེ་ཋི་ནམ་དང་། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བསྐོར་ནས་འབྱོར་སྐབས་རྒྱལ་པོ་ཨར་གྷན་གཤེགས་ཟིན་ནའང་། བཙུན་མོ་ཁེས་ཁ་ཆིན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཆེ་བ་དང་མཉམ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས། དེ་ནས་མར་ཁོ པོ་ལོ་ཕ་བུ་ཚོ་པར་ཟིག་ནས་ཟླ་ཤས་བསྡད་རྗེས། ཨི་རན་དང་། རྒུ་རིག་སོགས་བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༢༩༥ལོར་རང་ཡུལ་དུ་འབྱོར་འདུག་མོད། ཁོང་ཚོ་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཁྱོན་བསྡོམས་དུས་རབས་གཅིག་གི་བཞི་ཆ་གཅིག་འགོར་ཡོད་པས། བི་ནིའུ་ཟིའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་མཚོན་ན་ཁོང་ཚོ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣར་གྱུར་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ་༡༢༩༦ལོར་བི་ནིའུ་ཟི་དང་རྗི་ནུ་སི(Gênes)གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་དམག་འཁྲུག་ལངས་པས། མར་ཁོ པོ་ལོ་སྒྱོགས་རྡོ་འཕེན་མཁན་གྱི་དམག་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། སྟབས་མ་ལེགས་པར་ཁོང་ལོ་གསུམ་ལ་བཙོན་དུ་ཚུད། བཙོན་ཁང་དུ་སྔར་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་རིང་མོ་དག་ལ་བསམ་གཞིགས་དང་། ཕྱིར་དྲན། སྨོན་པ་སོགས་བྱས་མཐར། ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་སྐབས་ཀྱི་བྱུང་བ་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༡༢༩༨ལོར་བཙོན་གྲོགས་རྩོམ་པ་པོ་རོལ་སི་ཊིས་ཆིས་ལོ དྷུ པེ་སུ་ལ( Rustichello de Pise ?- 1324)གསུངས་ཏེ་ཁོང་གིས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ།\nསྤྱི་ལོ་༡༢༩༩ལོར་བི་ནིའུ་ཟི་དང་རྗི་ནུ་སི་གཉིས་ཀྱིས་ཞི་འགྲིག་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པས། བཙོན་པ་རྣམས་གློད་གྲོལ་བཏང་། མར་ཁོ པོ་ལོ་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་སྟེ་སྒྲ་ནཱ་ཌ བྷ་ཊོར(Donato Badoer)དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་བུ་མོ་གསུམ་སྐྱེས། བི་ནིའུ་ཟི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། མུ་མཐུད་དུ་ཚོང་ལས་གཉེར། ཁོང་ནི་འབྱོར་ཕྱུག་ལྡན་ལ་སྤྱང་གྲུང་ལྡན་པའི་ཚོང་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད། སྤྱི་ལོ་༡༣༢༢ལོར་ཁོང་གི་སྐུ་བསྙུངས་པར་བརྟེན་ནས་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་ཊུ་ཁ་ཞེས་པའི་གསེར་ཊཾ(Ducats)ཁྲི་གཅིག་ཡོད་ཚུལ་འཁོད་ཡོད་པས། གསེར་སྒོར་གྱི་གྲངས་ཀར་བལྟས་ན་ཁོང་ནི་བི་ནིའུ་ཟིའི་ཚོང་པ་ཕྱུག་ཤོས་ཀྱི་གྲས་སུ་ཚུད་མེད་པ་རེད།\nམར་ཁོ པོ་ལོའི་གཤེགས་ལོའི་ཐད་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཡོངས་གྲགས་སུ་སྤྱི་ལོ་༡༣༢༣ ལོའི་ཟླ་༡པའི་ཚེས་༩ཉིན་སྐུ་གཤེགས་པར་བཤད། ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་སྔར་ཕ་རྒན་དུར་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཟང ལོ་རན་རྫོ(L’église San Lorenzo)རུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ལྷ་ཁང་དེ་ཞིག་གསོ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པའི་དབང་གིས་མར་ཁོ པོ་ལོའི་དུར་སྒམ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཅིང་། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་ཁོང་གི་ཚེ་མཇུག་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སའི་ས་ཁུལ་ལའང་མེ་སྐྱོན་ཤོར་བས། དེང་སང་མར་ཁོ པོ་ལོ་བཞུགས་ཡུལ་གྱི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་ཡང་སྟོན་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གི་འཛད་དུ་མེད་པའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ནི«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ཡིན་ལ། ཁོང་བྱོན་ནས་ལོ་བདུན་བརྒྱའི་རྗེས་སུའང་། ཁ་སྟབས་སྐྱོ་བའི་ཕྲན་ལྟ་བུས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་པ་ལགས་སོ། །\nསྤྱི་ལོ་༡༢༩༨ལོར་ཨི་ཊ་ལིའི་རྩོམ་པ་པོ་རོལ་སི་ཊིས་ཆིས་ལོ དྷུ པེ་སུས་མར་ཁོ པོ་ལོས་ཁོང་དང་ཁོང་གི་ཕ་རྒན་སོགས་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤེ་ཡར་ཇི་ལྟར་འགྲུལ་བཞུད་བགྱིས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞུས་པ་ཁག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ཅིང་། ཐོག་མར་དེབ་མིང་ལ«འཛམ་གླིང་གི་ཟིན་བྲིས»ཅེས་བཏགས་མོད། རིམ་བཞིན་རྩོམ་སྒྲིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»རམ་ཡང་ན«མར་ཁོ པོ་ལོའི་འགྲུལ་བཞུད»ཅེས་བཏགས་ཡོད། དེབ་ཐེར་འདིའི་མ་ཡིག་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཨི་ཊ་ལའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གཉུག་མར་སྡོད་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་སྤྱོད་པའི་ཧྥ་རན་སི་དང་བི་ནིའུ་ཌན་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཡིན་མོད། ཡི་གེ་དེ་ནི་ཡིག་ཐོག་ནས་སྤྱོད་པ་ལས་ངག་ཐོག་ནས་སྤྱོད་པ་ཞིག་མིན་པར་བཤད།\nདེང་སང«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»གྱི་མ་ཡིག་མཇལ་རྒྱུ་མེད་ནའང་། དེབ་ཐེར་འདི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཏེ་༡༣༠༢ནས་༡༣༡༣ལོར་ལ་ཏིན་གྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༣༠༧ལོར་དེབ་ཐེར་འདིའི་ལེའུ་གཅིག་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་མཐར་སྤྱི་ལོ་༡༣༥༠ལོར་ལེའུ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྒྱུར་འདུག སྤྱི་ལོ་༡༥༥༩ལོར་ཨི་ཊ་ལིའི་སྐད་དུའང་བསྒྱུར་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་དེབ་ཐེར་འདི་ལ་བར་འཇུག་རི་མོ་ཡོད་པའི་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་འདུག ཕྲན་གྱི་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༨ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་གནའ་རྗས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཨུ་གཞེན མུ་ལེས(Eugène Muller 1834-1918) རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་འགྱུར་དེ་ཡིན། འགྱུར་འདི་ནི་སྔར་གྱི་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་ཡིག་རྙིང་པ་ནས་གསར་པར་བཅོས་པ་ཞིག་རེད།\n«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ལ་དེབ་ཐེར་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ་ཞེས་བགོས་ཏེ་ལེའུ་༡༩༢ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། དེབ་ཐེར་འདི་ལ་ཚན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ་ཞེས་བགོས་ཏེ་ལེའུ་༢༠༠བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་འདུག གཞན་ཡང་། དེབ་འདི་ཚན་པ་བཞི་རུ་བགོས་ཏེ་དོན་ཚན་༢༣༥ ཅན་གྱི་འགྱུར་ཡང་མཇལ་བྱུང་། ཕྲན་གྱིས་ཧྥ་རན་སིའི་འགྱུར་རྙིང་པ་དང་གསར་པའི་ལེའུ་རེ་ཟུང་གི་ཁ་བྱང་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་འགྱུར་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཅིག་མ་རེད། དེས་ན་སྐད་རིགས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་པའི་འགྱུར་ཡོངས་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་མཁན་ཞིག་བྱུང་ཚེ། དགོད་བྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཕྲད་ངེས་པ་ནི་དོགས་པ་རྩ་བྲལ་རེད།\nལོ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཕྲན་གྱིས་དྲྭ་རྒྱ་ཞིག་ཏུ«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་གཞོན་སྐྱེས་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ཞིག་གསལ་བ་མཐོང་འཕྲལ་དེའི་ནང་དོན་ཁག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་མོད། གནས་ཚུལ་འདི་ཨུ་གཞེན མུ་ལེས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་ཧྥ་འགྱུར་དེའི་ལེའུ་གང་དུ་ཡོད་མེད་བརྩད་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་མ་རྙེད་པར་གྱུར། དེ་བས་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༠ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་བ་ཨང་ཝས ཀོག་དྷེས(Henri Cordier1849-1925)རྩོམ་སྒྲིག་གནང་ཞིང་། སི་ཀོཊ་པའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་བ་ཨང་ཝས གཡུས་ལིས་(Henry Yule1820-1889 )བསྒྱུར་པའི་ཨིན་འགྱུར་ལ་བལྟ་སྐབས་རྙེད་བྱུང་། འོན་ཀྱང་སྔར་ཕྲན་གྱིས་རྙེད་པའི་འགྱུར་དང་ཆ་མི་མཚུངས་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་གསལ་བའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་གོང་དུ་གླེང་བའི་ཧྥ་འགྱུར་དང་ཨིན་འགྱུར་ལ་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ན་འདབ་གཤོག་གཉིས་ལྡན་ནམ་གསུམ་ལྡན་དག་གིས་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཁག་ལ་གཟིགས་ནས་དག་བཅོས་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད།\n«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར »དུ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ནི་དེབ་ཐེར་གཉིས་པའི་ཚན་པ་༤༤མཇུག་ཏུ་ཐིག་ཕྲེང་གཉིས་དང་། དེ་ནས་ཚན་པ་༤༥དང་༤༦གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འཁོད་འདུག ཚན་པ་༤༤ནི་འདི་ལྟར།\nཟླ་གསུམ་པར་ཡུལ་སྐོར་ཉིན་ལྔ་བྱས་རྗེས། ཁྱོད་ཐུ་བྷོད(Tebet)ཅེས་པའི་མངའ་རིས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་པ་དང་། མངའ་རིས་དེ་ནི་ཡིད་སྐྱོ་བ་ཞིག་ལ་གཏོར་བརླག་ཐེབས་འདུག ད་ནི་ང་ཚོས་མངའ་རིས་འདི་གླེང་བར་བྱའོ། །\nངས་བཤད་པ་ལྟར་ཉིན་ལམ་ལྔ་གོམ་བགྲོད་བྱས་རྗེས། ཁྱོད་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་པའི་མངའ་རིས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་པ་དང་། དེ་ནི་མོང་ཀོ་ཧན་གྱི་དམག་འཐབ་ཁྲོད་བྱུང་བ་རེད། ཡུལ་དེ་ན་གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། གྲོང་གསེབ་བཅས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཚང་མར་བཤིག་རལ་དང་གཏོར་བརླག་ཐེབས་ཡོད།\nམངའ་རིས་དེ་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦ་སྨྱུག་མང་པོ་མཐོང་ཐུབ། དེར་སྦོམ་ཚད་ལ་ཐལ་ལྕག་གསུམ་དང་། མཐོ་ཚད་ལ་གོམ་པ་བཅོ་ལྔ། ཚིགས་རྐང་རེ་རེའི་བར་ཐག་ལ་ཧ་ལམ་ཐལ་ལྕག་གསུམ་ཅན་ཡང་ཡོད། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད། ས་སྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་ཚོང་བ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པའི་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྦ་སྨྱུག་བཏུས་ནས་མེ་ཁ་གསོ་བའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་ཚོས་སྦ་སྨྱུག་མེ་ལ་སྒྲོན་སྐབས་འབར་སྒྲ་ཧ་ཅང་ཆེ་རུ་གྱུར་ནས་སེང་གེ་དང་། དོམ་དང་། རི་དྭགས་གཞན་དག་ཚང་མར་འཇིགས་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་མེ་ཡི་ཉེ་སར་བཅར་མི་ཐུབ་པར་མགྱོགས་པོར་བྲོས་འགྲོ་བས་རེད། དེར་བརྟེན། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་གཏོང་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་ལ་རི་དྭགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་མི་ཐེབས་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ཐུབ། དོན་དམ་པར་གཅན་གཟན་གྱི་སྐྱེ་འཕེལ་འབོར་ཆེན་གྱི་དབང་གིས་མངའ་རིས་འདི་ཡང་བསྐྱར་བཙན་བཟུང་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱས་པ་རེད། དོན་དངོས་སུ་སྦ་སྨྱུག་འདི་དག་གི་རོགས་སྐྱོར་མེད་ཚེ། ཐ་ན་ས་ཆ་དེའི་ཐོག་སྐྱོད་མཁན་ཡང་མེད། སྦ་སྨྱུག་མེ་ལ་སྒྲོན་པའི་འབར་སྒྲས་གཅན་གཟན་དག་འདྲོགས་ཏེ་ཐག་རིང་དུ་གཡོལ་བར་བྱེད།\nངས་ཁྱོད་ལ་སྦ་སྨྱུག་ལ་དེ་འདྲའི་འགད་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཚང་ཚིང་འཁྲིགས་པའི་སྦ་སྨྱུག་ཁྲོད་ནས་སྔོ་ལྗང་ཅན་གྱི་སྦ་སྨྱུག་བཅད་དེ་དེ་དག་མཉམ་དུ་སྤུངས་ནས་མེ་ལ་སྒྲོན་ནས་ཅུང་ཙམ་འགོར་ཚེ། སྦ་སྨྱུག་གི་གཞུང་རྟ་སིལ་བུར་གས་པའི་སྒྲ་འབྱུང་ཞིང་། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱང་གྲགས་སྟོང་གི་མཚམས་སུའང་ཐོས་ཐུབ། དྲང་མོར་བཤད་ན། སྒྲ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་མེད་པའི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ཏུ་ཐོས་ཚེ། དངངས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་སྲིད། འོན་ཀྱང་། གོམས་ལོབས་སུ་སོང་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེར་དོ་སྣང་རྩ་བ་ནས་མི་བྱེད། དེར་བརྟེན་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་མེད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྣ་ཅོག་ནང་ལ་སྲིང་བལ་རྫོངས་བ་དང་། རང་གི་ལྭ་བས་མགོ་དང་གདོང་བཀབ་ནས་སྒྲ་དེ་གོམས་རག་བར་དུ་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཏེ་སྡོད། རྟ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དེ་སྔར་ཐོས་མྱོང་མེད་པ་ཞིག་གིས་གསར་དུ་ཐོས་ཚེ། རྟ་ཡིས་མཐུར་མདའ་དང་གློ་ཐག་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་འདི་འདྲ་བྱས་ཏེ་རང་གི་ཕྱུགས་ཟོག་མེད་པར་གྱུར། དེར་བརྟེན་རྟ་པ་དོགས་ཟོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འདང་བརྩེ་དང་བཅས་བཞོན་རྟ་བོར་མི་འགྲོ་ཆེད་རྟ་ཡི་རྐང་ལག་དམ་པོར་བསྡམས་ཤིང་། དེ་ནས་མགོ་དང་མིག་དང་རྣ་བའང་གཅུད་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁོང་ཚོས་ཕྱུགས་ཟོག་རྣམས་སྐྱོབ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་། རྟ་ཡིས་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ཐེངས་འགའ་ཐོས་རྗེས་འདྲོགས་མི་ལངས། ངས་ཁྱོད་ལ་དྲང་མོར་བཤད། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲ་དེ་ཐེངས་དང་པོར་ཐོས་ཚེ། འདི་ལས་སྐྱི་གཡའ་བ་མེད། གང་ལྟར་ཡང་། སེང་གེ་དང་། དོམ་དང་། གཅན་གཟན་གཞན་དག་གིས་སྐབས་འགར་གནོད་འཚེ་གཏོང་། དེ་ནི་ཁོ་ཚོ་གཅན་གཟན་རྒྱུ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་མི་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།\nཁྱོད་ཀྱིས་རྟར་ཞོན་ནས་ཉིན་ལམ་ཉི་ཤུར་དེངས་ཀྱང་མི་འཚོ་སྡོད་བྱེད་སའི་གནས་མི་རྙེད། དེ་བས་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་གི་ལམ་རྒྱགས་མི་འཁྱེར་ཐབས་མེད་ཡིན། དེར་མ་ཟད་ལམ་བར་དུ་གཅན་གཟན་གྱི་ཚོགས་དང་གཅན་གཟན་གྱི་འཇིགས་པར་མི་ཐུག་ཀ་མེད་ཡིན། དེ་རྗེས་ཁྱོད་གྲོང་རྡལ་དང་གྲོང་གསེབ་མང་པོ་ཡོད་པའི་མངའ་རིས་ཤིག་ཏུ་སླེབས། ཡུལ་ལུང་འདི་དག་གི་མི་རྣམས་ལ་གཉེན་སྒྲིག་གི་ཐད་ནས་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། ངས་ཁྱོད་ལ་ད་ལྟ་ནས་བཤད།\nམངའ་རིས་འདིའི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་དང་འདོད་པ་སྤྱད་མྱོང་མེད་པའི་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཞིག་ཆུང་མར་གཏན་ནས་མི་ལེན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་ཚོས་བཤད་རྒྱུར། སྐྱེས་པ་ཞིག་དང་འགྲོགས་མྱོང་མེད་པའི་ན་ཆུང་བུ་མོ་དག་ལ་རིན་ཐང་ཅི་ཡང་མེད་པས་རེད། ཁོང་ཚོའི་གོམས་སྲོལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་བའི་ཚེ། གྲོང་ཚོའི་ནང་གི་རྒན་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་གཉེན་བསྒྲིགས་མྱོང་མེད་པའི་བུ་མོའམ་ཡང་ན་ཁོ་མོ་ཚོའི་གཉེན་ཚན་འགྲོ་བའི་ན་ཆུང་བུ་མོ་དག་འཁྲིད་དེ་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་སར་འགྲོ་ཞིང་། ཁོང་ཚོར་ན་ཆུང་མ་དག་གདམ་གསེས་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ན་ཆུང་མ་རེ་བདམས་ནས་འདོད་པ་སྤྱོད། དེ་རྗེས་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཚོ་ཕྱིར་ཁོ་མོ་ཚོར་ཁྲིད་ཡོང་མཁན་གྱི་རྒན་མོ་དེའི་གམ་དུ་ཡོང་ངེས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ན་ཆུང་མ་དག་ངོ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱི་མི་དང་འགྲོགས་ནས་ཁོ་ཚོའི་ཁྱིམ་དང་འབྲལ་མི་ཆོག འདི་ལྟར་ལྗོངས་རྒྱུ་བྱེད་མཁན་ཞིག་གྲོང་ཚོ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་ཁང་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཚེ། ཕལ་ཆེར་བུ་མོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ལ་མཁོ་འདོན་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། གལ་ཏེ་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་གྲོང་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་ཞག་སྡོད་བྱས་ཚེ་ན་ཆུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་བརྩེ་བ་འཚོལ་ངེས།\nཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་ན་ཆུང་བུ་མོར་མཛུབ་དཀྲིས་ཤིག་གམ་ཡང་ན་གཞན་པའི་རྩེད་ཆས་ཀྱི་དྲན་རྟེན་ཞིག་སྟེར་དགོས། དོན་དངོས་སུ་ན་ཆུང་མས་གཉེན་སྒྲིག་སྐབས་རང་གི་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་དྲན་རྟེན་ངོམ་གྱི་ཡོད། དོན་དངོས་སུ་དེ་ནི་རང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཁོ་ཚོས་གོམས་སྲོལ་དེར་བརྩི་སྲུང་བྱེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ངས་བཤད་པ་ལྟར་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཚོས་དྲན་རྟེན་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་ལག་སོན་འབྱུང་བ་བྱ་དགོས་ཤིང་། དེ་ནས་གཞི་ནས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ། དྲན་རྟེན་ཆེས་མང་བ་རྣམས་ནི་སྔར་སྐྱེས་པ་མང་པོ་དགའ་མྱོང་བ་དང་གཉེན་སྒྲིག་གི་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་མང་པོས་ཆེས་བརྩི་བཀུར་དང་འགྲོགས་འདོད་བྱེད་ས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་ཚོས་ན་ཆུང་མ་འདི་རིགས་ལ་ཆེས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་འགུགས་ཤུགས་ཡོད་ཟེར། འོན་ཀྱང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་སྐྱེས་པ་ཚོས་རང་གི་ཆུང་མ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་མི་གཞན་གྱིས་ཆུང་མར་ལས་འབྲེལ་བྱས་ཚེ་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི། ཁྱོད་ཚོས་ཐོས་པ་ལྟར་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱིས་གཉེན་སྒྲིག་མ་བྱས་གོང་གང་འདོད་དུ་ལུས་འབྲེལ་བྱེད་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་བློ་སེམས་རྩེ་གཅིག་བྱེད་དགོས་པས། གང་འདོད་ཀྱིས་བྱ་བ་སྒྲུབ་མི་ཆོག\nམི་དམངས་ནི་འདྲ་སྐུར་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་མཁན་དང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཅིང་། འཕྲོག་བཅོམ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཏོང་བའི་ནག་ཉེས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཁོང་ཚོ་ནི་དོན་དངོས་སུ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་གི་ཇག་པ་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད་སྙམ། ཁོང་ཚོས་ཕྱུགས་ཟོག་དང་ཞིང་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད།\nངས་ད་དུང་ཁྱེད་ལ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། མངའ་རིས་འདིར་གླ་རྩི་ཡོད་པའི་རི་དྭགས་མང་པོ་ཡོད། རི་དྭགས་དེའི་མིང་ལ་རྒྱ་སྐད(Langue tartare )དུ་གྷོས་དྷུ་རེས(Gudderi)ཞེས་འབོད། མི་ངན་དེ་དག་ལ་ཆེ་ཞིང་བརྗིད་པའི་ཁྱི་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ནི་གླ་རྩི་ཡོད་པའི་རི་དྭགས་དག་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ། དེ་བས་ཁོང་ཚོར་དྲི་ཞིམ་ལྡན་པའི་གླ་རྩི་མང་པོ་ཐོབ། ཁོང་ཚོར་ཆེན་པོ་ཁན་གྱི་ཤོག་སྒོར་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་དངུལ་ལོའི་དོད་དུ་ཚྭ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ཁོང་ཚོས་ལྭ་བ་ཐེབས་ཆག་གྱོན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོ་ཚོའི་གྱོན་གོས་ནི་གཅན་གཟན་གྱི་པགས་པ་དང་། རྩྭ་རས་དང་བག་རས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ཁོང་ཚོར་རང་ལ་སྐད་ཡིག་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོར་ཐུ་བྷོད་ཅེས་འབོད། ཐུ་བྷོད་ནི་ཞིང་ཆེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག ངས་ཁྱོད་ཚོར་མངའ་རིས་འདིའི་གནས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །\nམངའ་རིས་འདིའི་མིང་ལ་ཐུ་བྷོད་ཟེར། རྒྱ་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ། ངས་ཁྱོད་ཚོར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། མངའ་རིས་འདིའི་མི་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ནི་འདྲ་སྐུར་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་མཁན་ཡིན། ཁོང་ཚོ་མན་ཛི( Manzi)དང་དེ་མིན་གྱི་མངའ་ཁུལ་གཞན་དག་གི་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་ཅིང་། རྐུ་འཕྲོག་ལ་ཧ་ཅང་མཁས།\nདོན་དངོས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། དེའི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་བརྒྱད་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་འདུས། དེའི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་མཚོ་དང་མཚེའུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་གསེར་བྱེ་མང་པོ་རྙེད་ཐུབ། སྐྱེས་སྟོབས་མགྱོགས་པའི་ཤིང་ཚ་ཡང་མང་པོ་སྐྱེ། བྱུ་རུ་ནི་ཡུལ་འདིར་བྲིན་རྒྱུག་ཆེ་ཞིང་རིན་གོང་མཐོ་བོ་བྱས་ཏེ་བཙོང་། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བྱུ་རུ་ནི་བུད་མེད་དང་འབག་སྐུ་སོགས་ཀྱི་སྐེ་རྒྱན་དུ་བྱེད་པར་དགའ་མོས་ཡོད་པས་རེད། དེར་མ་ཟད་བལ་དང་དེ་མིན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་། བྲོ་རྗས་མང་པོ་ཐོན་ཞིང་། འདི་དག་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་རྩ་བ་ནས་མཐོང་དུ་མེད།\nམི་འདི་དག་གི་ཁྲོད་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་བཞི་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཟིན་པའི་ལྷ་བ་མོ་བ་དང་སྐར་རྩིས་པ་རྙེད་ཐུབ། ཁོ་ཚོས་གདོན་འདྲེ་ལྟ་བུའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན། མི་རྣམས་ཀྱིས་མཐུ་རྩལ་དེ་མཐོང་བའམ་ཐོས་རྗེས་ཧང་སངས་པར་བྱེད། དེ་བས་ངས་དེབ་འདིའི་ནང་དུ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་གླེང་བར་མི་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་འདི་དག་ཐོས་ན། ཁོང་ཚོར་ཡ་མཚན་སྐྱེ་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན།\nཐུ་བྷོད་ཀྱི་མི་དག་ནི་ལྭ་བ་ཐེབས་ཆག་ཡོད། ཁོང་ཚོར་བོང་བུ་ལྟར་ཆེ་བའི་ཁྱི་དང་། ཁོང་ཚོ་རི་དྭགས་འཛིན་པར་ཤིན་ཏུ་མཁས། [ལྷག་པར་དུ་བྷ་ཡ་མི་ནེ(Beyamini)ཞེས་པའི་འབྲོང་དང་། ཤེད་ཤུགས་ལྡན་ཞིང་གཏུམ་དྲག་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་སོགས་འཛིན་པར] དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིའི་རིགས་ཀྱང་མང་དུ་ཡོད་ལ། འཕུར་རྩལ་མྱུར་ཞིང་ལྡེམ་མྱུར་ཆེ་བའི་བྱ་རྒོད་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་བྲག་གི་ཁོང་གསེང་དུ་ཡོད།\nངས་ཁྱོད་ཚོར་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སྐོར་ནས་སྐད་ཆ་ཡོད་ཚད་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ཟིན། ང་ཚོས་བརྗོད་གཞི་འདི་བསྐྱུར་ཏེ་མིང་ལ་ཁན་ཏུའུ(Caindu)འབོད་པའི་མངའ་རིས་གཞན་ཞིག་གླེང་བར་བྱ། སྐབས་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུ་བྷོད་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་ཆེན་པོ་ཁན(Grand Kaan)གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་དེབ་འདིར་གླེང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་དང་། མངའ་རིས་དང་ཡུལ་ལུང་ཚང་མ་ཆེན་པོ་ཁན་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ཐ་ན་ངས་དེབ་འདིའི་སྟོད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། མངའ་རིས་ཡུལ་ལུང་ཚང་མ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། གནམ་གྱི་བུ་ཨ་གྷོང་( Argon)གི་སྲས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཁན་གྱི་མངའ་ཞབས་སུ་ཡོད། ( ? ? ?)\nདེར་བརྟེན། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། མངའ་རིས་འདི་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད་ཚེ། དེབ་འདིའི་ནང་བཤད་པའི་མངའ་རིས་ཚང་མས་ཆེན་པོ་ཁན་གྱི་བཀའ་བརྩི་དགོས། དོན་དག་འདི་དམིགས་བསལ་གྱིས་གླེང་མེད་ནའང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་དོན་དངོས་སུ་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས།\nད་ནི་གནས་ཚུལ་འདི་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། ངས་ཁྱོད་ཚོར་ཀང་ཏུའུ(Caind)ཞེས་པའི་མངའ་རིས་ཤིག་གླེང་འདོད་དོ། །\nབཞི། མར་ཁོ པོ་ལོའི་དེབ་ཐེར་དུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་ན་ཆུང་མ།\nགཤམ་གྱི་འགྱུར་འདི་ནི་ཕྲན་གྱིས་༢༠༡༥ལོར་དྲྭ་རྒྱ་འདི་ནས ( https://www.french.hku.hk/marco-polo ) མཐོང་སྟེ་འཕྲལ་དུ་བོད་ཡིག་ཏུ་དོན་བསྒྱུར་བགྱིས་ཏེ་དྲྭ་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་ཡོད། ཧྥ་རན་སིའི་དྲྭ་རྒྱ་འདིའི་སྟེང་ན་གནས་ཚུལ་འདི་མར་ཁོ པོ་ལོའི«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ལས་དྲངས་ཚུལ་ཞིག་བཤད་ཡོད་པ་ལས་འགྱུར་འདི་ངོ་སྤྲོད་བྱས་མི་འདུག ད་ཐེངས་དཔྱད་གཞིའི་ཚུལ་དུ་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་བཅུག་ཡོད།\nབོད་མི་ཚོར་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི། ལུང་པ་འདིའི་ཤ་དར་ཁྲག་དར་གྱི་གཞོན་ནུ་ཚོ་ཆགས་སྲེད་སྤྱད་མ་མྱོང་བའི་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་འགྲོགས་སྲོལ་མེད་ཅིང་། ནམ་ཡང་གཞོན་ནུ་ཞིག་གི་མཉམ་དུ་ཉལ་མྱོང་མེད་པའི་ན་ཆུང་མ་རྣམས་གང་གི་གྲལ་དུའང་མི་བརྩི། ཁོ་ཚོས་བཤད་ན། ན་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་ལྷ་ཡིས་མགོན་སྐྱོབ་གནང་གི་མེད་སྟབས། གཞོན་ནུ་ཚོས་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་གཡོལ་བའམ་ཡང་ན་འཛེམ་དོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། གཞོན་ནུ་ཚོས་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མས་གྲོགས་དན་བྱེད་མཁན་གྱི་ན་ཆུང་མ་དག་ལ་བརྩེ་བ་སྤྲོད་པ་དང་དགའ་བོ་བྱེད་པ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་། ཁོ་ཚོར་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་འོངས་པའི་ཕྱི་མི་འགྲུལ་པ་དག་ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་བའི་ཚེ། འགྲུལ་པ་རྣམས་གྲོང་ཚོའམ་ཡང་ན་སྡེ་བའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གུར་ཕུབ་ནས་སྡོད་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གྲོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣེ་ལེན་མི་བྱེད་ཅིང་། ཁོ་ཚོས་སྣེ་ལེན་ལ་དགའ་བོ་མི་བྱེད། ཡིན་ནའང་། གྲོང་ཚོའི་ནང་གི་བུད་མེད་རྒན་པ་གཙོས་པའི་མོ་ཧྲེང་རྣམས་ཀྱིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་རན་པའི་རང་གི་བུ་མོ་ན་ཆུང་ཚོ་གྲོང་ཚོའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འཁྲིད་ཡོང་ཞིང་། སྐབས་རེར་ན་ཆུང་མ་ཉི་ཤུ་དང་། མཚམས་རེར་ན་ཆུང་མ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པའི་དུས་ཀྱང་ཡོད། ཅི་སྟེ་ན་ཆུང་བུ་མོ་ཚོ་ཁྲིད་ཡོང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་མི་འགྲུལ་པ་ཚོར་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་མོ་གདམ་གསེས་བྱེད་པར་ཞུ་བ་བྱེད་ཅིང་། འགྲུལ་པ་ཚོས་ཀྱང་གང་འདོད་ལྟར་ན་ཆུང་མ་རེ་གདམ་གསེས་བྱེད་པ་རེད། དེ་བས་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བ་དང་། གཞན་པ་དག་སེམས་སྡུག་ངང་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག འོན་ཀྱང་། འགྲུལ་པ་དག་གིས་ན་ཆུང་བུ་མོ་དེ་དག་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བམ་ཡང་ན་ལུང་པ་གཞན་དུ་ཁྲིད་མི་ཆོག་པ་རེད།\nཕྱི་ནས་འོང་བའི་འགྲུལ་པ་ཚོས་ན་ཆུང་མ་ཚོའི་འདོད་པ་བསྐངས་རྗེས་ལམ་དུ་ཆས་སྐབས། ཁོ་ཚོས་ན་ཆུང་མ་ཚོར་མཛུབ་དཀྲིས་དང་། རྣ་ལུང་སོགས་སྤྲོད་དགོས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནས་ན་ཆུང་མ་ཚོས་འགྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲད་པའི་རྒྱན་ཆ་སོགས་བཏགས་ནས་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་སྟེ་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པ་རེད། སུ་ལ་རྒྱན་ཆ་མང་ན་དེ་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པར་མ་ཟད། རྒྱན་ཆ་མང་པའི་ན་ཆུང་མ་དེས་ཀྱང་གྲོང་པའི་གཞོན་ནུ་ཚོར་རང་ལ་རྒྱན་ཆ་དང་དགའ་རོགས་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་རྩལ་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཁོ་ཚོའི་ཕ་མ་དག་གི་སེམས་དགའ་ཞིང་། གྲོང་པའི་གཞོན་ནུ་ཚོས་ཀྱང་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་དང་མཉམ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ལ། ན་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་ལྷ་ཡིས་མགོན་སྐྱབས་གནང་གི་ཡོད་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱང་བྱེད་པ་རེད། མདོར་ན་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་གིས་རང་སོ་སོའི་ཁྱོ་གར་རང་ཉིད་ཆགས་སྲེད་སྤྱད་མ་མྱོང་བའི་བུ་མོ་ཞིག་མིན་ཚུལ་སྟོན་ནའང་། རྒྱན་ཆ་མང་པོ་མ་རག་པའི་ན་ཆུང་མ་རྣམས་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་འཛེམས་དོགས་བྱེད་དོ། ། གང་ལྟར་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས། ཁོ་ཚོས་ཕྱི་མི་ཚོས་སྤྲད་པའི་རྒྱན་ཆ་སོགས་འདོགས་པ་དང་། སུ་ཞིག་ཕྱི་མི་ཞིག་དང་འགྲོགས་པར་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྦྲུམ་མར་གྱུར་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་། ཕྲུ་གུ་དེའི་ཕ་ནི་འགྲུལ་པ་ཆེ་གེ་མོ་དེ་མིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱོ་ག་ཡིན་ལ། ཕྲུ་གུ་དེར་ཁྱིམ་ཚང་གི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་ཚད་ཀྱང་དབང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁོ་ཚོ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཚར་རྗེས། ཁྱིམ་ཚང་གི་བདག་མོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་ན་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རེག་མི་ཆོག་པ་རེད།\nལྔ། མར་ཁོ པོ་ལོའི་འགྲུལ་བཞུད་དང་འབྲེལ་བའི་དོགས་སློང་།\nམར་ཁོ པོ་ལོས «ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»དུ་གསུངས་པའི་བོད་ཡུལ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སུ་རྒྱ་ནག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སི་ཁྲོན(Szechwan)དང་ཡུན་ནན(Yunnan)ཞིང་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཡིན། ལར་ནས་ཁན་ཏུའུ(Caindu)ནི་དར་རྩེ་མདོ་རེད་ཅེས་སྨྲ། གང་ལྟར། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད། མར་ཁོ་པོ་ལོ་བོད་དུ་འགྲུལ་བཞུད་དུ་ཞུགས་སྐབས་ནི་ཧོར་གོང་མ་་མོང་ཀོ་ཧན(1209-1259)སྐུ་གཤེགས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་དང་། ཁོང་གི་ནུ་བོ་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱིས་ཧོར་གོང་མའི་རྒྱལ་ཚབ་བཞེས་ནས་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་རྗེས་ཙམ་རེད་སྙམ།\nའོན་ཀྱང་། ཉེ་ཆར་མར་ཁོ པོ་ལོའི་དེབ་ཐེར་དུ་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ལ་དོགས་པ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ཨིན་ཇི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་རྒྱ་ནག་ལོ་རྒྱུས་དང་མར་ཁོ པོ་ལོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཧྥ་རན་སིས་སི བོ་ཊིས(Frances Wood)མར་ཁོ པོ་ལོའི་དེབ་ཐེར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་ཏེ«མར་ཁོ པོ་ལོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བསྐྱོད་མྱོང་ངམ»ཞེས་པའི་དེབ་བརྩམས་ཤིང་། དེའི་ནང་དུ་དོན་དངོས་སུ་མར་ཁོ པོ་ལོ་པར་ཟིག་ཏུ་བསྐྱོད་ཡོད་པ་ལས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིན་མྱོང་མེད། ཁོང་གིས་པར་ཟིག་ཏུ་འབྱོར་བའི་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཞིབ་འབྲི་བྱས་ཡོད་པར་བརྗོད་ཡོད།\nལྟ་ཚུལ་འདི་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང་མེད་མཁན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོ་བྱུང་མོད། མར་ཁོ པོ་ལོ་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤེ་ཡར་ཕྱིན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་དང་སོག་པོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་མར་ཁོ པོ་ལོའི་སྐོར་འཁོད་མེད་པ་དང་། ཁོང་གིས་བཤད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ས་མིང་དང་ཡུལ་མིང་མང་པོ་ཞིག་པར་ཟིག་གི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ལྟར་བྲིས་པ་ལས་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་གདངས་ལྟར་བྲིས་མེད་ཚུལ་བཤད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་ལུང་སྐོར་ཞིག་ཕན་ཚུན་འཁྲུགས་ཡོད་སྐོར་དང་། ཡུལ་ལུང་སྐོར་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་མིན་པར་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ལམ་ནས་བརྗོད་ཡོད་པར་བཤད་འདུག གཞན་ཡང་ཀུབ་ལིའི་ཁན་གྱིས་སོག་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱི་གླིང་བ་ཞིག་ཁོང་གི་ཕོ་ཉར་བརྐོ་མི་སྲིད་པ་དང་། གལ་སྲིད་བརྐོས་ཡོད་ནའང་ཁོང་གིས་འབར་མ་དང་ ཁམ་པོ་ཊི། བེ་ཋི་ནམ། ཉི་ཧོང་། རྒྱ་གར་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མི་གླེང་བའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོགས་པ་བྱེད་མཁན་ཡོད། མདོར་བསྡུས་ན། གལ་ཏེ་མར་ཁོ པོ་ལོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཡོད་ཚེ། རྒྱ་ནག་གི་ཇ་དང་། ལྕགས་རི་རིང་པོ། རྒྱ་མོ་རྐང་ཏོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ངེས་པར་དུ་བརྗོད་དགོས་མོད། དེ་དག་གླེང་མེད་པ་སོགས་ལ་བརྟགས་ན། མར་ཁོ པོ་ལོས་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤེ་ཡའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་དར་གོས་ཚོང་ལམ་སྟེང་གི་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་སྐོར་ཞིག་གི་ངག་ནས་ཐོས་ཏེ་ཕྱིས་སུ་གཞན་ལ་བཤད་དེ་དེབ་ཐེར་དུ་བཀོད་པའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་མཁན་ཡོད།\nའོན་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་མར་ཁོ པོ་ལོ་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤེ་ཡར་ཕྱིན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཁོང་དང་ཁོང་གི་དེབ་ཐེར་གྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་བཞག་ཡོད་དེ། ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་གསར་རྙེད་བྱུང་མཁན་ཁེག་སི་ཊོ་ཧྷུབ འཁོ་ལོམ་འབོག(Christophe Colomb 1451-1506)འགྲུལ་བཞུད་ལ་ཞུགས་འདོད་པའི་་འགོག་མེད་ཀྱི་ཚོར་བ་དེ«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»བཀླགས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཁོང་དང་ཁོང་གི«ངོ་མཚར་དེབ་ཐེར»ལས་འཕྲོས་ཏེ་གློག་བརྙན་དང་། རྟོག་སྒྲུང་། རྩོམ་ཡིག་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པས། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མར་ཁོ པོ་ལོ་གོ་ཐོས་བྱུང་མེད་མཁན་དཀོན་པོ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་་སྙན་གྲགས་མུ་མཐུད་དུ་འཕེལ་བཞིན་ཡོད།\n2020 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 20 ཉིན།\n2020 ལོའི་ཟླ 11 ཚེས 27 ཉིན། 19:40\n2020 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 29 ཉིན། 10:50\n2020 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 24 ཉིན། 19:51\n2020 ལོའི་ཟླ 10 ཚེས 23 ཉིན། 00:36\nལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»བཀླགས་པའི་བརྗེད་བྱང་། ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ། (164,076℃)


བོད་ཡིག །中文རྗེ་སྒམ་པོ་པ། • Gampopa • 岡波巴ཧྭ་ཡུས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ། • Hwayue Foundation • 財團法人化育文教基金會\nEnglishབློ་གྲོས་མཐའ་ཡས། • Lodrö Thaye • 羅卓泰耶འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བཞི་པ། • 4th Jamgön Kongtrul • 第四世蔣貢康楚གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། • Drakpa Gyaltsen • 札巴嘉稱བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nབོད་ཡིག །中文བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས། • Lodrö Thaye • 羅卓泰耶འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བཞི་པ། • 4th Jamgön Kongtrul • 第四世蔣貢康楚གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། • Drakpa Gyaltsen • 札巴嘉稱བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nབོད་ཡིག །པོ་ཏོ་བ། • Potowa • 波多瓦བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nEnglishཔོ་ཏོ་བ། • Potowa • 波多瓦བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nEspañolཔོ་ཏོ་བ། • Potowa • 波多瓦བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nPусскийཔོ་ཏོ་བ། • Potowa • 波多瓦བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nPolskiཔོ་ཏོ་བ། • Potowa • 波多瓦བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\n한국어པོ་ཏོ་བ། • Potowa • 波多瓦བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nབོད་ཡིག །ཨ་ཏི་ཤ། • Atisha • 阿底峽བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས། • Lodrö Thaye • 羅卓泰耶Dharma Ebooks Publications


Adelphi, Empire, and Midway འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར17ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.279 ཡིན།\nAdelphi, Empire, and Midway_ཡོངས་འཛིན་པར་རིས།\ngeneral area of east Tibet] . 8. domain, kingdom, empire, world, territory, land. 9. semen, essence. 10...the six sense objects.¶ BUc-G‰P-/khams chen/ 1. empire. 2. earth.¶ BUc-G‰P-TFÈ-TîN-/khams chen bco ...î`-BUc-/rgyal khams/ country, kingdom, land, area; empire/kingdom.¶ î`-BUc-@⁄P-]C‰Ec-/rgyal khams kun 'gengs/\n༌༎ཨི་བི་གི་དང༌། ཛོད་ག་ཀོ་དང༌། ཛིར་ན་བ་ལུངྐ་དང༌། ཨནད་ཀོ་ཐ་ཀ་པུ་ཤིང་དང༌། ཨ་ཛནད་དང༌། ཚ་གནད་དང༌། དེ་དག་ན...། བན་ཛ་དང༌། ཤྱ་ར་དང༌། སུའུ་ར་ས་དང༌། ས་མུཛྫ་དང༌། ཨནད་ཀ་དང༌། ཏིཀྵྞ་ཕ་ལ་དང༌། ཏིཀྵྞ་བལ་ཀ་དང༌། དེ་དག་ནི་གཡེ...ང་བ་ནི། ཐུག་པ་འདག་གུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ༎ཨོ་ད་ན་དང༌། ཨནད་བཾ་དང༌། བོ་ཛ་དང༌། ཨ་ཧ་ར་དང༌། ཨ་ཤ་ན་དང༌། དེ་དག་ནི\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 罗马帝国 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Roman empire བསྡུས་མིང་། རོ་མ། ཁོངས་གཏོགས་གླིང་ཆེན། ཡོ་རོབ་གླིང་། རྒྱལ་ས། རོ་མ་དང་། ཅུན་ཧྲི་ཐན་ཏིང་པའོ་དང་། སྨི་ལན། ལ་ཝུན་ན་སོགས་། གྲོང་ཁྱེར་གཙོ་བོ། ཅ་ཐེ་ཅི་དང་། ཡ་ལི་ཧྲན་ཏ་དང་། ཨན་ཐེ་ཁེ་དང་། ཡེ་རུས་ས་ལེམ་སོགས་།\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 亚述帝国 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Assyria empire བསྡུས་མིང་། ཡ་ཧྲུའུ། ཁོངས་གཏོགས་གླིང་ཆེན། ཡ་གླིང་། རྒྱལ་ས། ཉི་ཉི་ཝེ། (དེང་དུས་དབྱི་རག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མུའུ་སུའུ་ཨར) གཞུང་ཕྱོགས་སྐད་རིགས། ཨ་ལཱ་སྨིའི་སྐད། ཨ་ཁཱ་ཏིའི་སྐད།


རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་པ། – Central Council of Tibetan Medicine\nམཐོ་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གངས་རིའི་མུ་འཁྱུད་ཀྱིས་ཕྲེང་བས་ཚར་དུ་དངར་བའི་བསིལ་ལྡན་ཁ་བ་རིག་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེར་གནས་ཤིང་མཛེས་སྡུག་མངོན་པར་བཀྲ་བའི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཙམ་མ་ཟད་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་རིན་ཆེན་གཏེར་སྨན་དང་སྐྱེ་དངོས་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱུག་ཅིང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྨན་ལྗོངས་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཞིང་ཁམས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེང་རབས་མནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁན་གྱིས་དཔྱད་དོན་ལྟར་ན་བོད་དང་བོད་མི་རིགས་ནི་ཉུང་མཐར་ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད་པའི་བདེན་དཔང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།ཡང་རང་བྱུང་བྲག་ཕུག་གི་ནང་དུ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་གདོད་མའི་བོད་མིའི་རུས་སྒྲོམ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་གསལ་བཤད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་སྐབས་འདིར་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པར་མཚོན་ན་མ་མཐར་ཡང་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་རྩལ་རབ་ཏུ་ཕྱུག་པའི་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་དཔལ་གྱིས་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་སོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་ལེགས་ཆའི་སྙིང་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྨན་པ་མཁས་པ་དགུ་གདན་དྲངས་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་དེ་པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་ཚོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྲས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་གསོ་དཔྱད་བསྟན་པ་མ་བསྐྱངས་པའི་སྔ་རོལ་ནས་གདོད་མའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་འཚོ་གནས་ཁྲོད་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡུན་རིང་འཐབ་རྩོད་བྱས་པའི་མྱོང་གོམས་ཀྱི་ལག་ལེན་རིགས་དང་། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱིས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཐོག་རྒྱལ་ཆེའི་གནས་བབ་བཟུང་བ་ནས་བརྩིས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་དང་། དེ་ནས་མར་བརྩིས་པའི་ཆོས་ཆེན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང་དུས་མཉམ་པའི་བོད་སྨན་མཁས་པ་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོའི་དུས་སྐབས་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་གཡུ་ཐོག་གསར་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་དང་། དེ་ལས་ཉེ་བར་བརྒྱུད་པའི་བྱང་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་བཟང་དང་ཟུར་མཁར་མཉམ་ཉིད་རྡོ་རྗེ། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་མི་དབང་པཎ་ཌི་ཏ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་༸གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་སློབ་དཔོན་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་དམག་གིས་བོད་དྲག་པོས་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྐྱེན་ལས་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་འཕགས་ཡུལ་བྱང་ཕྱོགས་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལྰར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོས་སླར་ཡང་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་གསར་བསྐྲུན་མཛད་དེ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༥༨ འདས་ཟིན་ པའི་བར་བཅས་གོང་གསལ་དུས་བབ་ཀྱི་དུམ་མཚམས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡུན་རིང་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཏེ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གཉིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ཟུང་དུ་སྤྲེལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་དང་། རི་བོ་ཧི་མ་ལའི་རི་བརྒྱུད། བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་དུས་རབས་དང་བསྟུན་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོར་འཚམས་པའི་མཛད་རྗེས་དང་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེན་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་པ་ཡིན།༸ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་ལྷག་པར་གཞལ་བར་དཀའ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་གྲིབ་བསིལ་འོག་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལཱར་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་དགོངས་དོན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་ཐོག་ལྕགས་པོ་རི་དྲན་རྟེན་བོད་སྨན་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་། ཝཱ་ཎ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསོ་རིག་སྡེ་ཚན་བཅས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་གོ་སྒྲིག་ད་ལན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་པ་འདི་གོ་སྒྲིག་ཞུ་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་འདི་དེང་འཛམ་གླིང་ནང་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་འདིར་གསོ་བ་རིག་པའི་བྱུང་བ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཅོས་མེད་ལྷད་མེད་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་དར་སྤེལ་དང། དེ་བཞིན་གསོ་རིག་གཞུང་གི་བལྟ་གྲུབ་དང་བརྟག་ཐབས་རིག་པ། སྨན་རྫས་དང་སྨན་དཔྱད་སོགས་ཀྱི་ལག་ལེན་རྣམས་གཞུང་བཞིན་ཚད་ལྡན་དར་སྤེལ་ཡོང་རྒྱུ། ལྷག་པར་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་པའི་སྨན་ལུགས་འདི་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཉམས་ཞིབ་གནང་རྒྱུར་བཅས་ལ་དམིགས་ནས་ད་ལན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེགས་གསུམ་པ་འདི་བསྐོང་ཚོགས་གནང་རྒྱུ་དང། ཚོགས་ཆེན་འདིའི་ཐོག་ལུགས་ཆེན་གསུམ་གྱི་སྨན་ལུགས་སྨནཔ་ཆེད་མཁས་དང་ཉམས་ཞིབ་པ། དེ་བཞིན་ནང་ཆོས་དང་སྐར་རྩིས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། གཞན་ཡང་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གཅིག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འབྲུག་དང། བལ་ཡུལ། རུ་སོག་ཁུལ་བཅས་ནས་སྨན་པ་གདན་ཞུ་གནང་འཆར་ཡོད་པ་ཡིན།\nཉིན་དང་པོ། ༢༠༡༨།༢།༢༥ སྣེ་ལེན་དེབ་སྐྱེལ་དང་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ།\nཉིན་གཉིས་པ། ༢༠༡༨།༢།༢༦ ཚོགས་འདུ་དངོས་གཞི།\nལག་ལེན་ཟབ་སྦྱོང། ཚོགས་ཐུན། ༦\nཚོགས་ཆེན་འདིར་ཚོགས་བཅར་ཆེད་ངེས་པར་ཐོ་འགོད་དེབ་སྐྱེལ་གནང་དགོས་པ་ཡིན། ཐོ་འགོད་དེབ་སྐྱེལ་ གྱི་དོད་གཤམ་དུ་གསལ་ཡོད་པ་དང་དོད་གཏན་འབེབས་འདིའི་ནང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་དེབ་ཆས། སྣེ་ལེན་གསོལ་ཇ། ཚོགས་ཡུན་རིང་གི་ཉིན་དགུང་གསོལ་ཚིགས་དང་གསོལ་ཇ་ཞལ་རྡོག ཉིན་ཐ་མའི་དགོང་མོའི་གསོལ་ཚིགས་རྒྱས་པ་དང་ཚོགས་བཅར་ལག་འཁྱེར་བཅས་ཚུད་ཡོད་པ་ཡིན། དེབ་སྐྱེལ་དོད་གནང་ཟིན་པ་རྣམས་ཕར་སློག་ཞུ་རྒྱུ་མེད། དེབ་སྐྱེལ་ཁོངས་སྨན་སློབ་ཅེས་གསལ་བ་དེ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལྷན་ཚོགས་འོག་དེབ་སྐྱེལ་ཡོད་པའི་གསོ་རིག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སྨན་སློབ་ལ་གོ་བ་ཡིན།\nལྷན་ཚོགས་འོག་དེབ་སྐྱེལ་སྨན་པ།་་་་ ཧིན་སྒོར། ༡༥༠༠།༠༠ ཧིན་སྒོར། ༡༧༠༠།༠༠ ཧིན་སྒོར། ༢༠༠༠།༠༠\nལྷན་ཚོགས་འོག་དེབ་སྐྱེལ་མེད་པ།་་་་་ ཧིན་སྒོར། ༣༥༠༠།༠༠ ཧིན་སྒོར། ༣༧༠༠།༠༠ ཧིན་སྒོར། ༤༠༠༠།༠༠\nབོད་སྨན་མཐུན་གྲོགས་ཚོགས་མི།་་་་་ ཨ་སྒོར། ༢༠༠།༠༠ ཧིན་སྒོར། ༢༥༠༠།༠༠ ཨ་སྒོར། ༢༢༠།༠༠ཧིན་སྒོར། ༢༧༠༠།༠༠ ཨ་སྒོར། ༢༥༠།༠༠ཧིན་སྒོར། ༣༠༠༠།༠༠\nཕྱི་རྒྱལ་བ།་་་་་ ཨ་སྒོར། ༣༠༠།༠༠ ཨ་སྒོར། ༣༢༠།༠༠ ཨ་སྒོར། ༣༥༠།༠༠\nཨ་སྒོར། ༧༥།༠༠ (ཕྱི་རྒྱལ་བ།) ཧིན་སྒོར། ༧༥༠།༠༠ (རྒྱལ་བལ་འབྲུག)\nགསོ་བ་རིག་པའི་བརྗོད་གཞི་གང་ཅིའི་ཐོག་དཔྱད་རྩོམ་སྒྲོག་སྤེལ་གནང་འདོད་མཆིས་ཚེ་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ནང་དོན་གནད་བསྡུས་ཤོག་བུ་གཅིགདང་དཔྱད་རྩོམ་ཆ་ཚང་ཤོག་བུ་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་དགོས་པ་དེ་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་འདིའི་ཐོག <[email protected]> ཐོག་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ཟླ་༡༡ ཚེས་༣༠ ནང་ཚུད་གཏོང་གནང་དགོས། བརྗོད་གཞི་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དང་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་འདུར་སྤེལ་འོས་ཀྱི་ཚད་གཞི་མ་ལོན་པ་དང་ཡང་དཔྱད་རྩོམ་བརྗོད་གཞི་གང་ཞིག་དེ་སྔའི་ཚོགས་ཆེན་གཞན་ལ་སྤེལ་ཟིན་པ་རྣམས་དང་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་མིན། དཔྱད་རྩོམ་སྒྲོག་སྤེལ་དང་དེའི་ཐོག་དྲི་བ་དྲི་ལན་བཅས་དཔྱད་རྩོམ་རེར་དུས་ཡུན་སྐར་མ་༣༠ དང་དཔྱད་རྩོམ་སྒྲོག་སྤེལ་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་སྐད་ཡིག་དེ་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ཐོག་ཡིན་དགོས། ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཐོག་འབྱོར་བའི་དཔྱད་རྩོམ་རྣམས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས་རྗེས་དཔྱད་རྩོམ་གྲངས་༡༢ དྲག་འདེམ་ཀྱིས་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་སྒྲོག་སྤེལ་གོ་སྐབས་དང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་དེབ་ཐོག་དཔར་བསྐྲུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཚོགས་ཆུང་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་འདེམས་སྒྲུག་རྗེས་དོ་བདག་སོ་སོར་གློག་འཕྲིན་བརྒྱུད་གནས་འབྲེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དཔྱད་རྩོམ་འདེམས་སྒྲུག་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་གློག་འཕྲིན་ཐོག་བསྐུར་དགོས་པ་ཡིན།\nགསོ་བ་རིག་པའི་ཐོག་དཔེ་དེབ་དང་ཆ་དཔྱད་རིགས། དེ་བཞིན་བཅོས་ཐབས་ལག་ལེན་གསར་པའི་རིགས་སོགས་འགྲེམ་སྟོན་གནང་འདོད་མཆིས་ཚེ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་མཚན་ཐོག་ཐོ་འགོད་དེབ་སྐྱེལ་གནང་དགོས། འགྲེམས་སྟོན་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྣམ་པ་གསར་གཏོད་ཅིག་དང་གཞན་ཡང་གསོ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་དཔེ་དེབ་དང་དངོས་ཆས། དེ་བཞིན་བཅོས་ཐབས་ལག་ལེན་སྟབས་བདེ་གསར་པའི་རིགས་སྨན་པ་རྣམས་ལ་ངོ་སྤྲོད་དང་ལེགས་ཆ་སྤེལ་རེས་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་དམིགས། འགྲེམས་སྟོན་གནང་ཡུལ་ས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མེད་པས་དེབ་སྐྱེལ་ཐོ་འགོད་སྔ་རིམ་བཞིན་ལ་གོ་སྐབས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། ཐོ་འགོད་དེབ་སྐྱེལ་ཀྱི་དོད་དེ་ཧིན་སྒོར་༥༠༠༠།༠༠ དང་དེབ་སྐྱེལ་དུས་བཀག་དེ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ཟླ་༡༢ ཚེས་༣༡ བར་ཡིན། ཐོ་འགོད་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་འགེངས་ཤོག་འདི་ངེས་པར་བཀང་དགོས་པ་ཡིན།\nཚོགས་ཆེན་འདིར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་འགྱུར་རམ་སྦྱིན་བདག་གནང་འདོད་ཡོད་ཚེ་འབུལ་ཡོན་ཚད་གཞི་ཧིན་སྒོར་ཁྲི་ལྔ་(༥༠༠༠༠།༠༠) ལས་མང་བ་འབུལ་མཁན་རྣམས་ལ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སྦྱིན་བདག་ཞེས་འབོད་ནས་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ནས་ཡོན་གྱི་བདག་པོ་ཚོགས་སྒེར་སུ་ཡིན་རུང་དེའི་མཚན་དང་ཚོང་རྟགས། ལས་རྟགས་གང་རུང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་དེབ་དང་དྲ་རྒྱ། ཚོགས་འདུའི་གྱང་སྦྱར་དང་བརྙན་ཐུང་བཅས་ནང་དཔར་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་དང་ཚོགས་ཆེན་མཇུག་སྡོམ་གྱི་དགོངས་ཚིག་ལ་ཕེབས་བསུའི་མགྲོན་ཤོག་དང་ལེགས་གསོལ་ཕྱག་འཁྱེར་བཅས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།\nཚོགས་འདུ་དངོས་གཞི། ༢༠༡༨།༢།༢༦ ནས་༢༨ བར།\nའབྲུག་པ་དང་བལ་པོ་ཕུད་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སེར་ཚོགས་འདུར་བཅར་འདོད་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་གརགཞུང་ཚབ་ནས་ཐོང་མཆན་(ཝི་ས་)ངེས་པར་ཞུ་དགོས་པ་ཡིན། ཐོངས་མཆན་ཐོབ་རྒྱུའི་རྒྱབ་གཉེར་དུ་ཚོགས་འདུའི་མགྲོན་ཤོག་དགོས་ཚེ་ཚོགས་འདུའི་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་འདིའི་ཐོག་འབྲེལ་བ་གནང་རོགས།<[email protected]>\nཚོགས་ཆེན་འདི་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའི་སཱ་ར་ནཱ་ཐ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་འཚོག་རྒྱུ་ཡིན་པས་སཱ་རཱ་ནཱ་ཐ་ནི་ནང་པའི་གནས་ཆེན་བཞི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལ ོ་དང་པོ་སྐོར་སའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡིན། འདི་ནི་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའི་གྲོང་འཁྱེར་ནས་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་བཅུ་ཙམ་གྱི་ཐག་རིང་ས་ན་ཆགས་ཡོད། སཱ་རཱ་ནཱ་ཐ་ནི་ནང་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གྲངས་ཅ ན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། འདིར་གནམ་ཐོག་དང་མེ་འཁོར་རླང་འཁོར་ག ང་རུང་བརྒྱུད་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་གནང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།\nཚོགས་གཙོ། གསོ་དཔྱད་སློབ་དཔོན་རག་རྡོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ཝཱ་ཎ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ།\nཚོགས་གཞོན། སྨན་པ་ཨོ་ཤོད་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་དཀར། གསོ་རིག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ།\nདྲུང་ཆེ། སྨན་པ་ཚེ་རིང་མཚམས་གཅོད། གསོ་རིག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ།\nཚོགས་མི། སྨན་རམས་པ་ཟླ་བ་ཚེ་རིང། ཝཱ་ཎ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ།\nཚོགས་མི། སྨན་པ་རབ་དགའ། ལྕགས་པོ་རིའི་དྲན་རྟེན་བོད་སྨན་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ།\nInternational Conference on Tibetan Medicine (ICTM)\nDistt. Kangra, (H.P.) INDIA\nTelephone: + 91-1892-223483 Tele Fax: + 91-1892-226462\nFor any enquiries, email to: [email protected]\nལྷན་ཚོགས་ཚོགས་ཐེངས་ ༢༨ བསྐོང་ཚོགས་གནང་བ། →


Étudiants Pour Un Tibet Libre/SFT France\nPetitioning MINISTERE DE L'INTERIEUR, Ministère des affaires étrangères, Groupe d'Etude sur le Tibet à l'Assemblée Nationale, Groupe d'information sur le Tibet au Sénat, Ambassadeur pour les droits de l'Homme\nDéfendons la liberté d'expression et d'information au Tibet\nLe 24 décembre 2020, les autorités chinoises annonçaient une campagne visant à renforcer le contrôle de l'information circulant notamment sur les réseaux sociaux. Dans la volonté du PCC de restreindre toujours plus les libertés des Tibétain-e-s et de refermer le Pays des Neiges sur lui-même, des actes tomberaient désormais sous le coup de la loi étant puni de « séparatisme » ou étant considéré comme « affaiblissant l'unité nationale » : discussion en groupe en messagerie instantanée, utilisation de VPN impossible... La campagne « Frapper fort » s'ajoute aux multiples discriminations que subissent le peuple tibétain sur son sol, notamment en matière de liberté d'expression et de liberté d'information. Inutile de rappeler que la liberté de la presse n'est pas à l'ordre du jour, bien au contraire. La censure et la surveillance de l'Internet au Tibet est de rigueur. Nous voulons croire que la soif de liberté des Tibétain-e-s est inaltérée. Les self-immolations sont une preuve parmi d'autres de la volonté d'indépendance et de la foi restée inchangée malgré la propagande depuis 60 ans. Cependant, nous souhaitons par cette pétition dénoncer les risques que prennent les Tibétain-e-s au Tibet et en exil lorsqu'ils entrent en relation entre eux. Des Tibétains ont été arrêtés pour être simplement entrés en contact avec des membres de leur famille en Occident. Ainsi, nous avons le cas de Tenzin Nyima, aussi connu sous le nom de Tamey. Ce moine de Wonpo (Kardzé, comté de Sershul) avait été arrêté (avec5autres personnes) une première fois en 2019 suite à une manifestation appelant à l'indépendance du Tibet. Libéré un an après, ilaété arrêté de nouveau en août 2020, simplement pour avoir partagé les informations via Internet avec des personnes en Suisse et en Inde. Lui et son groupe de manifestants ont tous été condamnés entre 1 et5ans de prison pour cela, sous le chef d'inculpation de « incitation au séparatisme ». Libéré dans un état comateux, il est décédé après avoir été torturé par les policiers locaux, en détention le 19 janvier 2021. Le régime chinois, en général,apeur que ces informations sortent du Tibet, pour contrôler son image. Aussi, nous rappelons que le Tibet est interdit aux journalistes occidentaux et que la politique des visas est une arme pour « gérer » la connaissance et la propagande. Enfin, les Tibétain-e-s de la diaspora doivent redoubler de vigilance en utilisant les applications chinoises telles que Tik Tok ou We Chat, dont on sait qu'elles appliquent les règles de la propagande chinoise dans leurs algorithmes. Par ailleurs, ils reçoivent des pressions intolérables via l'Ambassade de Chine en France, par exemple des menaces directes sur leur famille au Tibet, parce que l'on sait que ces outils numériques (autorisés sur le sol français) sont utilisés à des fins de surveillance par la Chine. Ces actes, qui touchent de la même manière la communauté ouïghoure, doivent être dénoncés avec force par les autorités françaises. Ainsi, nous demandons : -que la diplomatie française dénonce avec plus de vigueur la restriction des libertés au Tibet, notamment les récentes mesures visant à isoler le Tibet et les Tibétain-e-s du reste du monde sur le plan de l'information et de la communication, et que soit appliqué une loi de type RATA, la réciprocité entre médias chinois et occidentaux, pour favoriser l'accès à ces derniers au Tibet. -que le Ministère de l'Intérieur et le Ministère des Affaires Étrangères se saisissent de la question de la surveillance par la Chine de la diaspora Tibétaine sur le sol français, en somme que les autorités compétentes puissent assurer la tranquillité des réfugiés. -Nous demandons enfin que le rôle de l'ambassade de Chine en France et de ses réseaux dans ces restrictions de liberté soit clairement mis au jour. Co-présidence : Yangkey Muccini & Yves Coquard DESTINATAIRES : Gérald Darmanin (Ministère de l'Intérieur) M. Jean-Yves Le Drian (Ministère des Affaires Étrangères) Mme Elisabeth Toutut-Picard (Groupe d'Etude sur le Tibet à l'Assemblée Nationale) Mme Jacqueline Eustache-Brinio (Groupe d'Information sur le Tibet au Sénat) M. François Croquette (Ambassadeur pour les droits de l'Homme) PREMIERS SIGNATAIRES : Communauté Tibétaine de France et ses Amis, Chushi Gangdruk, TYC France, France Dhomay Association, Association U-Tsang de France, France Tibet, Club des Taiwanais, AHKF (Africa Hong Kong France), Comité pour la liberté à Hong Kong Veuillez trouver ci-dessous la pétition en version tibétaine : ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་༢༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་གནས་ཚུལ་བཀག་འགོག་སླད་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱར་བཀག་འགོག་བྱེད་རྒྱུར་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་འདུག དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་ནང་གི་རང་དབང་ལ་ཚད་བཀག་བྱེད་པ་དང་། གནས་ཚུལ་འགྲེམས་སྤེལ་བཀག་འགོག་ཆེད་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཁྲིམས་འདིས་ཁ་བྲལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དང་རྒྱ་ནག་གཅིག་སྒྲིལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པར་བསྒྲག་འདུག གནས་ཚུལ་བཀག་འགོག་ཙམ་མིན་པར་དྲ་རྒྱའི་ལྕགས་རི་གཏོར་བྱེད་ཡང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱེད་བཞིན་འདུག གནད་དོན་འདིའི་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དང་། ལྷག་པར་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་། གནས་ཚུལ་རང་དབང་སོགས་ལ་དམ་བསྒྲགས་བྱས་པ་མ་ཟད། བོད་ནང་ལ་གསར་འགོད་རང་དབང་མེད་པས་རྒྱ་ནག་གིས་དྲ་རྒྱར་གསང་ཞིབ་བྱེད་པ་དང་བརྒྱུད་ལམ་ལ་བཀག་འགོག་གི་ལས་གཞི་སྤེལ་བཞིན་འདུག འདས་པའི་ལོ་ངོ་དྲུག་བཅུའི་རིང་རྒྱ་ནག་དམར་པོས་བཙན་དབང་འོག་ནས་བོད་ནང་དྲིལ་བསྒྲགས་ལོག་པ་སྤེལ་ནའང་། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་བློ་སྟོབས་མི་ཞུམ་པར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་སོགས་བརྒྱུད་དེ་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་པ་དང་དགོས་འདུན་འདོན་གྱིན་ཡོད་། སྙན་ཞུ་འདི་བརྒྱུད་རྒྱ་དམར་གཞུང་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་བཀག་འགོག་བྱེད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོགས་ནས་ནང་མིར་འབྲེལ་བ་བྱས་པས་བོད་མི་འགའ་བཙོན་འཇུག་བྱས་འདུག བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་གྲྭ་བསྟན་འཛིན་ཉི་མ་དང་བོད་མི་ལྔ་འཛིན་བཟུང་ལ་བློ་ཕམ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་བོད་མི་དེ་དག་བོད་རང་བཙན་འབོད་སྒྲའི་ཁྲོད་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་དང་། ལོ་གཅིག་རྗེས་གློད་གྲོལ་བཏང་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་རྒྱ་གར་དང་ཡུ་རོབ་སུད་སི་སོགས་ལ་གནས་ཚུལ་བཏང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས། ཁོང་དང་རོགས་པ་རྣམས་ཁ་བྲལ་བའི་ཉེས་མིང་འོག་ལོ་གཅིག་ནས་ལོ་ལྔ་བར་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་༢༠༢༡ ལོའི་ཟླ་ ༡ པོའི་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་བོད་མི་གཅིག་རྒྱ་ནག་བཙོན་ཁང་ནང་བཅར་རྡུང་བཏང་ནས་བཀྲོངས་པར་བསྒྲགས་འདུག རྒྱ་དམར་གཞུང་ནས་རྒྱུན་ལྡན་གནས་ཚུལ་ཕྱི་ལ་ཤོར་བ་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྣང་བརྙན་ལ་དོ་ཕོག་ཡོང་བར་དངངས་འཚབ་ཡོད། གནད་དོན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་རང་དབང་ལྡན་པའི་གསར་འགོད་པ་བོད་ནང་ལ་འགྲོ་ཆོག་པར་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད། རྒྱ་ནག་དམར་པོས་ཐོངས་མཆན་སོགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་དྲིལ་བསྒྲགས་ལོག་པ་སྤེལ་བཞིན་འདུག བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་བརྙན་ཆས་སྐད་འཕྲིན་དང་ཀྲིག་ཀྲོག་སོགས་བེད་སྤྱོད་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལོག་པར་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་བརྒྱུད་དེས་བོད་ནང་གི་ནང་མི་ཚོར་དམ་བསྒྲགས་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བྱེད་བཞིན་འདུག རྒྱ་ནག་གི་འཕྲུལ་ཆས་བརྒྱུད་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་ས་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་གནལ་ཚུལ་བཀག་འགོག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག འདི་བོད་མི་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་དོ་ཕོག་གཏོང་བས་ཧྥ་རན་སིའི་གཞུང་ནས་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས་པར་དགོས་འདུན་བཏོན་ཀྱིན་ཡོད། ང་ཚོའི་དགོས་འདུན་ཁག ཧྥ་རན་སིའི་གཞུང་འཛིན་དང་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་ངོས་ནས་བོད་ནང་གི་རང་དབང་སྤྱི་དང་གནས་ཚུལ་བཀག་འགོག་བྱས་ཏེ་བོད་གཅིག་པོ་འཇོག་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་མི་སྣ། གསར་འགོད་པ་དང་། མི་མང་ཕྱི་ལ་ཡོང་བ་ལྟར། བོད་ནང་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་གཏོང་དགོས་པར་དགོས་འདུན་འདོན་ཀྱིན་ཡོད། ཧྥ་རན་སིའི་གཞུང་འཛིན་དང་ནང་སྲིད་ལྷན་ཁང་ངོས་ནས་ཧྥ་རན་སིའི་ས་ཐོག་ཡོད་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་བདེ་སྲུང་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་གསང་མྱུལ་དང་སོ་ལྟ་སོགས་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ནས་བོད་མིའི་རང་དབང་ལ་ཐེ་ཇུས་དང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྲིད་གཞུང་ངོས་ནས་དེར་གདོང་ལེན་ཡོང་བའི་འབོད་བསྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཧྥ་རན་སི་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་ནས།


Bodmi 11th december 2013 monlam by TCRC CTA - Issuu\nབོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༠ རབ་བྱུང་རི་ཟླའི་ཆུ་སྦྲུལ་ལོ།\nལོ་ 52 ཨང༌། 49\nབོད་ཟླ་ 10 ཚེས་9རེས་གཟའ་ལྷག་པ།\nVol. 52 Issue 49 Price Rs. 1\n༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུ་ཞབས་མན་ཌེ་ལ་མཆོག་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བར་ཤུལ་ལུས་ ནང་མིར་ཐུགས་གསོའ ་ི གསུང་འཕྲིན་སྩལ་བ།\nདེ་སྔ་ཡུལ་དེར་དབྱིན་ཇིས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་ སྐབས་མི་རིགས་དཀར་ནག་དབྱེ་ འབྱེ ད ་ཀྱི ་ སྲི ད ་བྱུས་ལ་འཚེ ་ མེ ད ་\nཆོད་སེམས་བརྟན་པོས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་ དམ་པ་ཁོ ང ་སླར་ཡང་མཇལ་རྒྱུའི ་ རེ ་ བ་བྱས་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་མ་ཟད། དེ་རྗེས་དམ་པ་ཁོང་གི་ ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཐུབ་མེད།\nལ་མཆོག་གི ་ སྐུ་ལུས་འཇི ག ་\nཞི ་ བའི ་ ལམ་ནས་ཞི ་ རྒོ ལ ་གནང་\nནེལ་སོན་མན་ཌེ་ལ་ Nelson Mandela\nགྲངས་ ༩༥ ཐོག་འདས་གྲོངས་\nང་ཚོ ས ་དམ་པ་ཁོ ང ་\nལྟར་འགྲོ ་ བ་མི ་ རི ག ས་ཡོ ང ས་\nཤེ ས ་འཛི ན ་ཏེ ་ འཚེ ་ མེ ད ་ཞི ་ བ་\n༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ཉིན་\nསྤུན་མཆེ ད ་རྣམས་ལ་ཐུགས་གསོ འ ་ི གསུང་ འཕྲིན་ཞིག་སྩལ་བའི་ནང་འཁོད་དོན། དམ་པ་ ཁོང་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་དེས་འཛམ་གླིང་ འདིའི་ནང་ཕུལ་བྱུང་གི་དབུ་ཁྲིད་གཅིག་མེད་ པར་གྱུར་བ་དང་།\nདང་འཁོ ན ་འཛི ན ་སྤངས་པའི ་ འཆམ་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་\nཤི ག ་སྐྲུན་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ནི ་ དམ་པ་ཁོ ང ་ལ་ཆེ ་\nབསྐྲུན་ནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི ་ འཕོ ་ འགྱུར་ཆེ ན ་པོ ་ ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་སྐུ་ཚེ་དོན་སྙིང་\nསྤངས་པའི ་ འཆམ་མཐུན་གྱི ་ སྤྱི ་ ཚོ ག ས་ཤི ག ་ མཁན། དེ་བཞིན་ལྷག་བསམ་རབ་ཏུ་དཀར་བ་ ངོས་རང་སྒེར་ལ་མཚོན་ན་དམ་པ་ ལྡན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་བསྐྱལ་གནང་ཡོད།\nཁོང་ནི་ངོས་ཀྱིས་གུས་བརྩི་དང་ཡི་རང་ཧ་ཅང་ ང་ཚོས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཐོག་བརྗོད་ཆོག་པ་མ་ ཞུ་སའི་མཛའ་འབྲེལ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་གྲོགས་ ཟད། ངོས་ཀྱིས་དམ་པ་ཁོང་ལ་སྨོན་ལམ་ཞུས་ པོ་ཞིག་ཡིན།\nདེར་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་བར་ལམ་ པ་དང་སྦྲགས། ཤུལ་ལུས་ནང་མི་སྤུན་མཆེད་\nདྲིལ་བོད་ཡིག་ཚན་པས་ཕབ་བསྒྱུར་ཞུས་པས་ ཚི ག ་དོ ན ་ཧེ ་ བག་ཡོ ད ་ཚེ ་ དབྱི ན ་ཡི ག ་ལ་རྩ་ འཛིན་ཡོང་བ་ཞུ།།\nགདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དུ་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་ གནང་བ། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཀའ་ཤག་\n༡༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་\nགི་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ པ་ཡས་མས་སུ་ཨ་མདོ་རྨ་\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་བོད་ནང་\n༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ མཆོག་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་དང་། བོད་མིར་རང་དབང་བསྐྱར་གསོ་དགོས་ སྐོར་རྣམས་རེད།\nཔའི ་ ཐོ ག ་ཚང་མས་རྡོ ག ་རྩ་ཆི ག ་སྒྲི ལ ་ དང་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཀྱིས་འབད་\nམཚུངས་འདི་ཟླའི་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ལྷོ་ ཨ་ཕི་རི་ཀའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ནོ་བེལ་ གོ ་ སྒྲི ག ་ཞུས་པའི ་ མཆོ ད ་འབུལ་སྨོ ན ་ལམ་དུ་\nདབུ་བཞུགས་ཐོ ག ་སྲི ད ་སྐྱོ ང ་བློ ་ བཟང་སེ ང ་\n༣༠ སོན་པའི་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས་ གྲོངས་སུ་གྱུར་འདུག\nད་ལྟ་བར་དུ་རང་ལུས་མེ ར ་སྲེ ག ་\nབཏང་གནང་མཁན་ ༡༢༣ བྱུང་ཡོད་ཁོངས་ནས་ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་ ༡༠༦ ཆགས་ཡོད། བཀའ་ཤག་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་དེ་དག་གྲངས་ཀ་\nཞི ་ བདེ འི ་ གཟེ ང ས་རྟགས་བཞེ ས ་མྱོ ང ་\nམཁན་སྐུ་ཞབས་ནེ ལ ་སོ ན ་མན་ཌེ ་ ལ་\n(Nelson Mandela) མཆོག་འདས་གྲོངས་\nསུ་གྱུར་འདུག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་བློ་ ཕམ་ཡོད། ཅེས་ཞུས་ཡོད། ཁོང་ནི་འཛམ་གླིང་\nའདིའི་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ དཀོན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གང་ལ་ཞེ་ན། སྐུ་ ཞབས་ནེལ་སོན་མན་ཌེ་ལ་མཆོག་གིས་མི་ཚེ་ ཧྲིལ་པོར་རང་དབང་དང་དྲང་བདེན། དམིགས་\nརི ག ས་ཀྱི ་ ཐོ བ ་ཐང་ཆེ ད ་སྐུ་ལས་བསྐྱོ ན ་ཡོ ད ། ཁོང་བཙོན་ཁང་དུ་མི་ལོ་ ༢༧ བཞུགས་ཡོད་ ཁོངས་ནས་མི་ལོ་ ༨ རིང་རོ་བྷེན་ཨ་ཡི་ལེན་\nཌིར་ (Robben Island) ཁང་ཆུང་ཞིག་ནང་\nལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཀའི་གཞུང་མི་རིགས་དཀར་པོས་ ཟིན་པ་དེ་མི་དྲང་བ་ཞིག་རེད། མི་རིགས་གཞན་\nསྐུ་ཞབས་ནེ ལ ་སོ ན ་མན་ཌེ ་ ལ་མཆོ ག ་ཡི ན ་ རུང་བཙོན་གྲོལ་གཏོང་གི་མ་རེད། དེ་བཞིན་མི་\nརེད། ཅེས་བརྗོད་མཁན་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལོ་ ༢༧ རྗེས་སུ་ཁོང་བཙོན་གྲོལ་གཏོང་དགོས་བྱུང་ ཡོད། དེ་རྗེས་ཁོང་ལ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་ རྟགས་ཕུལ་ཡོད། སྐུ་ཞབས་ནེལ་སོན་མན་ཌེ་\nལ་མཆོག་དང་། ཁོང་གི་ནང་མི་སྤུན་མཆེད་སྤྱི་ ཡོངས་ལ་ཡང་ཐུགས་སྨོན་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ ཡིན། ཞེས་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད།\n༄༅། །༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ཀེམ་པིན་སི་ཀི་ (Kempinski Ambience Hotel) གསོལ་ མགྲོན་ཁང་དུ་སོག་རིགས་ཆོས་ཞུ་བ་ ༨༡༨ གཙོས་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ བརྒལ་བར་རྗེ ་ ཙོ ང ་ཁ་པ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་ མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་དང་ལམ་གཙོ་ རྣམ་གསུམ་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་མཛད་ འདུག ཐེ ང ས་འདི འི ་ ཉི ན ་གསུམ་རི ང ་གི ་ སོག་པོའ ་ི ཆོས་འབྲེལ་སྐབས་༸གོང་ས་མཆོག་ གིས་སོག་པོའ ་ི ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་དང་། དེ་ བཞིན་དད་ལྡན་སོག་པོའ ་ི ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ནས་ མགོ ན ་པོ ་ གང་ཉི ད ་མཆོ ག ་སྐུ་ཚེ ་ ༸ཞབས་པད་ བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཆེ ད ་བླ་མ་མཆོ ད ་པ་བདེ ་ སྟོ ང ་དབྱེ ར ་མེ ད ་དང་འབྲེ ལ ་བའི ་ སྒོ ་ ནས་བརྟན་ བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཡོད། བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་གསོའ་ི གནས་འཕྲིན།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༥ ཉིན་གྱི་དགོང་དྲོར་ལྷོ་ཨ་ཧྤི་རི་ཁའི་རང་དབང་ འཐབ་རྩོད་པ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ བཞེས་མྱོང་མཁན་ལྷོ་ཨ་ཧྤི་རི་ཀའི་སྲིད་འཛིན་ ཟུར་པ་ནེལ་སོན་མན་ཌེ་ལཱ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་ པའི་ཡིད་སྐྱོའ་ི གནས་ཚུལ་བྱུང་བར། བཀའ་སྤྱི་ གཉིས་ནས་ལྷོ་ཨ་ཧྤི་རི་ཁའི་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ དང་། འདས་པོ་ཁོང་གི་སྐུ་ཟླས་གཙོས་ནང་མི་ གཉེ ན ་ཉེ ་ ལྟོ ས ་བཅས་ལ་གདུང་སེ མ ས་མཉམ་ སྐྱེའི་ཐུགས་གསོའ ་ི གནས་འཕྲིན་རེ་ཕུལ་ཡོད། དམ་པ་ཁོ ང ་ནི ་ ཁོ ང ་ནི ་ ལོ ་ རྒྱུས་ཐོ ག ་མི ་ རི ག ས་ ནག་པོ ས ་ལྷོ ་ ཨ་ཧྤི ་ རི ་ ཀའི ་ སྲི ད ་འཛི ན ་གནང་ མཁན་ཐོག་མ་དང་། རླབས་ཆེན་གྱི་ཞི་བདེའི་ དབུ་འཁྲིད། རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མིག་དཔེ་ བལྟ་ཡུལ་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ མ་ཟད། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་ པོ་མཆོག་དང་ཐུགས་ཉེ་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ ཡིན། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཆར་སྙིང་བསྡུས།\n༄༅། །༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ ནས་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ བར་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་དུ་ལམ་རིམ་ཁྲིད་ ཆེན་ ༡༨ བཀའ་ཆོས་འཕྲོ་སྐྱོང་མཛད་རྒྱུ། ཕྱི་ ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༦ ཉིན་བྷེང་ལོར་ཡི་ ཤུའི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ནང་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༧ ཉིན་ཏ་མིལ་ ན་དུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀོ་ཡིན་བྷ་ཏུར་ནང་ཚོང་ལས་ བསྟི་གནས་ཁང་དུ་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་བྷན་ད་ར་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ཚོར་ བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་ ཨ་སམ་གྱི ་ གྲོ ང ་ཁྱེ ར ་གྷོ ་ ཧ་ཊི ར ་ཆོ ས ་ལུགས་ མཐུན་སྒྲིལ་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ལ་ཞི་བདེ་དང་ བདེ་སྐྱིད་སྤྲུན་ཐབས་སྐོར་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་ སློབ་སྩལ་རྒྱུ་མ་ཟད། དེ་ཉིན་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ རིག་གཞུང་དུས་སྟོན་མཛད་སྒོ་དབུ་འབྱེད་མཛད་ རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་མེ་གྷ་ལ་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་ཤེ་ ལོང་དུ་ནང་པ་ཁག་གཅིག་ལ་ཆོས་འབྲེལ་མཛད་ རྒྱུ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་སྐོར་བཀའ་ སློབ་སྩ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག\nནགས་ཤོ ད ་འབྲི ་ རུ་རྫོ ང ་གི ་ ན་གཞོ ན ་གླུ་པ་ མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་ལགས་དང་འཕྲིན་ལས་\nརིགས་སློབ་གསོའ ་ི སྐོར་སྙན་པའི་གླུ་དབྱངས་\n།གངས་ཅན་བོ ད ་ལ་ལོ ་ གསར་གང་ན་ཡོ ད །\nརིང་། །གངས་རིའི་དཔའ་བོ་གངས་ཕྱིར་འཁོད་ ཐབས་བྲལ། །གངས་བུ་རྒོད་པོ་གངས་སླད་སྐྱིད་ ཐབས་དབེན། །གངས་ཅན་བོད་ལ་ལོ་གསར་ གང་ན་ཡོད།\nཅོ་འདོན། །གངས་རིའི་སྐེད་ནས་སྤྱང་མོས་ངུ་ ཟུག་འཐེན། །གངས་རིའི་འདབས་ནས་ཝ་མོས་ གཡོ་གར་འཁྲབ།\nདེ ་ ཡང་འབྲི ་ རུ་རྫོ ང ་ཤག་ཆུ་གྲོ ང ་\nལ་སོན་པ་བོད་རིགས་ན་གཞོན་གླུ་པ་མགོན་ པོ ་ བསྟན་འཛི ན ་ལགས་ཀྱི ས ་སྔ་ཕྱི ར ་བོ ད ་མི ་ རི ག ས་ཀྱི ་ ལས་དབང་དང་འབྲེ ལ ་བའི ་ ཆེ ད ་\nགཞུང་གིས་ཉེ་སྔོན་ནས་འཛིན་བཟུང་གི་བཀའ་ རྒྱ་བཏང་ཡོད་པ་ལྟར། ཁོང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༡ ཚེས ༣༠ དགོང་མོར་ལྷ་ས་ནས་གློ་བུར་\nལགས་ཀྱི ་ ཆེ ད ་བསྒྲི ག ས་གླུ་གཞས་ནང་བོ ད ་\nགི ས ་འགྲེ མ ས་སྤེ ལ ་བྱས་པའི ་ ཆེ ད ་བསྒྲི ག ས་\nརྣམས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་ཡོད་ ལ། དེ་ལས ༼ གངས་ཅན་བོད་ལ་ལོ་གསར་ག་ ན་ཡོད།༽ ཅེས་པ་དེ་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་འདུག\nདེ ་ བཞི ན ་ཁྱི མ ་དུ་ཨ་མ་དབྱངས་\nཅན་སྒྲོལ་དཀར་དང་བཟའ་ཟླ་ཕྲུ་གུ་ཡོད་པའི་ རང་ལོ་ ༢༢ ལ་སོན་པ་ཁམས་ནགས་ཤོད་\nའབྲི ་ རུ་རྫོ ང ་འབྲི ་ རུ་ཤང་སེ ར ་ཁང་གྲོ ང ་ནས་\nཡི ན ་པའི ་ གཞོ ན ་སྐྱེ ས ་གླུ་པ་འཕྲི ན ་ལས་ཚེ ་ དཀར་ལགས་ཟླ་བ་སྔོན་མའི་ཚེས་ ༢༠ ཡས་ མས་ཤིག་ལ་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་དུ་རླངས་འཁོར་\nཁ་ལོ་བའི་ལག་ཁྱེར་ལེན་སའི་སློབ་གྲྭར་སོང་ ཡོད་པའི་སྐབས་གློ་བུར་དུ་འཛིན་བཟུང་བཙན་ འཁྲིད་བྱས་འདུག\n།གངས་རི འི ་ སྙི ང ་ཁྲག་དྲོ ན ་མོ ་ ས་ལ་གཏོ ར །\n།གངས་རི འི ་ རླུང་རྟ་དཀར་པོ ་ ཆུ་ལ་བསྐྱུར། །གངས་རིའི་ཚེ་སྲོག་དམར་པོ་མེ་ལ་སྤར། །གངས་ཅན་བོ ད ་ལ་ལོ ་ གསར་གང་ན་ཡོ ད །\n།གངས་རི འི ་ ངུ་སྐད་རྒྱལ་ཁམས་ཡོ ང ས་ལ་\nབ་བརྒྱབ། །གངས་རིའི་ན་ཟུག་ས་སྟེང་སུ་ཡིས་ ཚོར།\nཡོད། །གངས་རིའི་གཟི་བྱིན་སྨུག་སྤྲིན་ནག་པོ་ བསྒྲིབས། །གངས་རིའི་ལང་ཚོ་དུས་ཀྱི་ཉི་མས་ ཟས། །གངས་རིའི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་འཇིག་ ལ་ཉེ།\nཡོད། །གངས་རིའི་ཐོབ་ཐང་གཞན་དབང་འོག་ ན་ཡོད། །གངས་རིའི་རང་དབང་མནར་གཅོད་ ཁྲོད་ན་ལུས།\nཤིག་ཡོད་རྒྱུ་ན། །གངས་ཅན་བོད་ལ་ལོ་གསར་ གང་ན་ཡོད། །\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༩ པ་ནས་བཟུང་\nལོ་ཕྱི་ཟླ་༡༠ ཚེས་༡༨ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་བུ་\nགྲོལ་ལགས་ནི་ད་ལྟ་རང་ལོ་༣༤ ཡིན་ལ། འདི་ ཕྲུག་སློ བ ་གྲྭར་བསྐྱལ་ཏེ ་ ཕྱི ར ་ལོ ག ་པའི ་ ལམ་\nབར་ནས། རྒྱ་གཞུང་ཉེན་རྟོག་པས་འཛིན་བཟུང་ བ ཙ ན ་ ཁྲི ད ་\nཀྱི ས ་ ག ར ་ སོ ང ་ཆ་མེ ད ་\nདུ་གྱུར་ཡོ ད ་ པ་དང། ཕྱི་\nཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཁོང་\nལ་ཏཱ་ལའི ་ རུ་ཚོ ག ས་ལ་ངན་འབྲེ ལ་དང་རྒྱལ་\nའོག ལོ་ ༥ ཡི་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་གི་\nཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཁམས་འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་\nལགས། བསྟན་འཛིན་རང་གྲོལ་ལགས་གསུམ་ མ་གཏོགས། གཞན་བོད་མི་དེ་དག་གི་མིང་དང་\nནག་ཆུ་ས་ཁུལ། འབྲི་རུ་རྫོང་ཤག་ཆུ་གྲོང་རྡལ་ གྱི་གྲོང་ཚོ་བཞི་པ་ནས་ཡིན་པ་དང་།\nབཟའ་ཟླའི ་ མི ང ་ལ་ཚེ ་ རི ང ་པད་འཛོ མ ས་དང་\nརང་ལོ་ ༢༦ ཡིན་འདུག ཁོང་གཉིས་ལ་བུ་ཕྲུག་ གསུམ་ཡོད། ཁྱིམ་ཚང་གི་འཚོ་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་ སྒེར་གཉེར་ཚོང་ལས་ལ་བརྟེན་གྱི་ཡོད་འདུག\n༣༠ ཡིན་ལ། འདི་ལོའ་ི ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་\nདཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་རང་ ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ ཞི་རྒོལ་གནང་བ།\n།གངས་སེ ང ་དཀར་མོ ་ གངས་ལ་འགྱི ང ་ཐག་\nབོད་ཟླ་ 10 ཚེས་9ཕྱི་ཟླ་ 12 ཚེས་ 11\nརྒྱ་གཞུང་གིས་འཛིན་བཟུང་བཙན་འཁྲིད་དང། ཕྱི་ཟླ་༡༡ ཚེས་༣༠ ཉིན་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་ལ་ ངན་འབྲེ ལ ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི ་ ལས་\nའགུལ་སྤེལ་བའི་ཉེས་མིང་འོག ལོ་ ༥ ཡི་དུས་ བཀག་བཙོན་འཇུག་གི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་འདུག\nཁོང་འབྲི་རུ་རྫོང་ཤག་ཆུ་གྲོང་རྡལ་གྲོང་ཚོ་བཞི་ པ་ནས་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླའི་མིང་ ལ་ཟླ་དཀར་ཟེར་ལ། ཁོང་བཟའ་མི་གཉིས་ལ་བུ་ ཕྲུག་གསུམ་ཡོད་འདུག\nཡིན་ལ། འདི་ལོའ་ི ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ རྒྱ་གཞུང་གིས་འཛིན་བཟུང་བཙན་འཁྲིད་བྱས་ ཏེ། ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་\nལ་ངན་འབྲེལ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་ འགུལ་སྤེལ་བའི་ཉེས་མིང་འོག ལོ་ ༦ གི་དུས་ བཀག་བཙོན་འཇུག་གི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་འདུག\nབཟུང་ཁམས་འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་སུ། ས་གནས་ རྒྱ་གཞུང་གིས་དམག་མི་དང་ཉེན་རྟོག་པ། ལས་\nཕྱོགས་སློབ་གསོ་ཞེས་པའི་དྲག་གནོན་གྱི་སྲིད་ བྱུས་སྤེལ་འགོ་བརྩམས་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་\nའབྱོར་གསལ་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་བོད་མདོ་སྨད་རྨ་ཆུའི་ ཆུ་ཁ་མར་སྐྱེ ས ་པའི ་ དཀོ ན ་མཆོ ག ་ཚེ ་ བརྟན་\nལྟར་བྱས་ན། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་ རྨ་ཆུ་རྫོ ང ་ཆུ་ཁ་མ་ཞང་རྒྱུ་ལག་རུ་ཆེ ན ་ནས་\nལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་སྟེ། རྒྱ་ གཞུང་གི ས ་བོ ད ་ཐོ ག ་འཛི ན ་པའི ་ དྲག་གནོ ན ་ དབང་སྒྱུར་གྱི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཞི་ རྒོལ་གནང་ཡོད་འདུག\nམཆོ ག ་ཚེ ་ བརྟན་ལགས་ཀྱི ས ་བོ ད ་མདོ ་ སྨད་ རྔ་བ་ཁུལ།\nཐོ ག ་རང་ལུས་མེ ར ་སྲེ ག ་བཏང་ཡོ ད ་པ་དང། སྐབས་དེ ར ་ཁོ ང ་གི ས ་ལུས་སྟེ ང ་དུ་མེ ་ འབར་\nབཞིན། ༼༸རྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཁྲི་ ལོར་བརྟན་པར་ཤོག\nའབོད་གནང་སྟེ། ཡུལ་ཚོའི་སྲང་ལམ་བར་ནས་ ཡར་རྒྱུག་མར་རྒྱུག་བྱས་མཐར་སར་འགྱེ ལ ་\nཆ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་མོད། ཡིན་ནའང་གསལ་པོ་ གོ་ཐུབ་མེད་པ་རེད།\nདེ ་ རྗེ ས ་རྒྱ་གཞུང་གི ་ ཉེ ན ་རྟོ ག ་པ་\nདང་དམག་མི ་ བསླེ བ ས་ཏེ ་ ཁོ ང ་བཙན་འཁྱེ ར ་ བྱེད་རྩིས་བྱས་སྟབས། ས་གནས་མང་ཚོགས་\nཀྱིས་འཁྱེར་མ་བཅུག་པར་བཀག་འགོག་བྱས་ ཏེ། ཉེན་རྟོག་པ་དང་མང་ཚོགས་བར་རྩོད་རྙོག་ ཕྲན་བུ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་འདུག\nདེ ར ་ས་གནས་ཡུལ་མི ་ སྐོ ར ་ཞི ག ་ཀྱང་འཛི ན ་ བཟུང་བཙན་འཁྲིད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྗེས་ སུ་དཀོ ན ་མཆོ ག ་ཚེ ་ བརྟན་ལགས་ཀྱི ་ ཆུང་མ་ དང་ཉེ་འབྲེལ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འཛིན་བཟུང་བྱས་ ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་འདུག\nཉི ན ་དེ ར ་རྒྱ་གཞུང་ཉེ ན ་རྟོ ག ་པས་\nགི ས ་ཁྱི མ ་མི ་ ཚོ ར ་སྐུ་ཕུང་རྩི ས ་སྤྲོ ད ་མ་བྱས་ པར་ཐད་ཀར་མེར་སྲེག་བཏང་ཡོད་མ་ཟད། ཁོང་\nགི ་ རུས་ཐལ་ཡི ན ་ཟེ ར ་ནས་ཐལ་བ་ཅུང་ཙམ་ ཞི ག ་འདས་པོ འ ་ི བཟའ་ཟླའི ་ སྤུན་མཆེ ད ་ཅི ག ་ གི་ལག་ཏུ་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང་སྐུ་ཕུང་ག་དུས་མེར་\nསྲེག་བཏང་མིན་དང་། ཇི་ལྟར་བཏང་བ་སོགས་ གསལ་བཤད་གང་བྱེད་མི་འདུག\nཡིན་པ་དང་། ཁོང་གི་ཕ་མིང་ལ་བསམ་ཁོ་དང་ མ་མིང་ལ་འོ་དགའ།\nསྣང་ཟེར་ཞིང་ད་ལྟ་ལོ་ ༢༨ ཡིན་འདུག ཁོང་ བཟའ་མི་གཉིས་ལ་བུ་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས།\nབུ་ཆེ་བ་ཕྱག་རྡོར་སྐྱབས་ལོ་ ༤ ཡིན་པ་དང་། ཆུང་བ་དཔའ་རྩལ་སྐྱབས་ལོ་ ༣ ཡིན་འདུག\nཆུང་མའི ་ ཁྱི མ ་ལ་ཕར་མག་པར་ཕྱི ན ་པ་ཞི ག ་\nཡིན་འདུག་ལ། ཁོང་གི་ཆུང་མའི་ཁྱིམ་ཚང་ནི་ རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ས་ཆ་བགོས་ཀྱི་ས་ཁོངས་\nལྟར་བྱས་ན། ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་རྔ་བ་ རྫོང་དམེ་རུ་མ་ཞང་རུ་ཁག་དང་པོ་ནས་ཡིན་\nཔ་རེད། དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ཆུང་དུས་སློབ་ ཆུང་བསྐྱོད་མྱོང་ཡོད་པ་དང་།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡ པོའ་ི ཚེས་\nགཞུང་གི ་ དྲག་གནོ ན ་སྲི ད ་བྱུས་ལ་ཞི ་ བའི ་ ངོ ་\nརྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྗེས་སུ་ འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་འཛིན་བཟུང་ཡང་\nབྱས་ཡོད། སྐབས་དེའི་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་ཁྲོད་ དུ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱང་མཉམ་\nཞུགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ས་གནས་ འབྲེ ལ ་ཡོ ད ་སྡེ ་ ཁག་གི ས ་ཁོ ང ་འབོ ད ་འགུག་ བྱས་ཡོད་ཀྱང་།\nགཞན་ཡང་། ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་\nཐོ ག ་གི་ ཚོ ང ་ཁང་དང་ཟ་ཁང་ཆ་ཚང་སྒོ ་ རྒྱག་ བཅུག་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམག་མི་དང་ཉེན་རྟོག་ པ་མང་པོ་འགྲེམས་འཇོག་གིས།\nདཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས་ནི། སོགས་བྱས་ཏེ། དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་\nས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འབྲི་རུ་རྫོང་དུ་སྔར་བས་དྲག་གནོན་དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་སྲིད་ པའི་བློ་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག །\nནམ་རང་དབང་འཐབ་རྩོ ད ་པ་དང་ནོ ་ བེ ལ ་ཞི ་ བདེ འི ་ གཟེ ང ས་རྟགས་བཞེ ས ་མྱོ ང ་མཁན་སྐུ་ ཞབས་ནེལ་སོན་མན་ཌེ་ལ་(Nelson dela)\n༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་ འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་\nཚོད་ ༡༡ ཐོག་ཕྱི་དྲིལ་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་དྲན་རྟེན་\nསྐབས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཁོང་གིས་བདེན་དོན་ དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་དེ་ཡོང་རྒྱུ་ ཕར་བཞག\nདེ་འདྲའི་བཀའ་མོལ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ བཙོན་གྲོལ་བཏང་བ་མ་ཟད། ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཀའི་\nནང་མང་གཙོ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནང་ ནས་མི་དམངས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་རང་དབང་གནང་ ཐུབ་པ་དང་། དམིགས་བསལ་མི་རིགས་དཀར་\nགྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བདེན་པ་དང་ཞི་བའི་ལམ་ ནས་རྩོད་ན་རྩོད་ས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྩོད་ཐུབ་\nབཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣\nཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་ ཚོགས་ཀྱི་ཟློས་དགེ་ཟབ་སྦྱོང་འགོ་འཛུགས་ གནང་ཡོད།\nསྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར ་ཤེ ས ་རི ག་དྲུང་ཆེ་དངོས ་\nཚན་འགན་འཛིན། ཤེས་རིག་ཤེས་ཡོན་འགན་ འཛིན། འབྲེལ་ཡོད་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་དགེ་ རྒན་རྣམ་པ་བཅས་ཚོ ག ས་བཞུགས་གནང་ ཡོད། ཐེངས་འདིའི་ཟབ་སྦྱོང་ནང་དབུས་བོད་ སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་ཁག\nགནང་བ་དང་སྦྲགས་ཟབ་སྦྱོ ང ་གི ་ དམི ག ས་ ཡུལ། ཚོགས་ཐེངས།\nསྤྲོད་གནང་། དེ་རྗེས་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་གྱི་ འགན་འཛིན་ཚེ་རིང་དབྱངས་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས་\nའགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས་གསུང་དོན། སྐུ་ ཞབས་ནེལ་སོན་མན་ཌེ་ལ་མཆོག་དགོངས་པ་\nརྫོ ག ས་པའི ་ གནས་ཚུལ་གོ ་ ཐོ ས ་བྱུང་བར་ཧ་\nཌེ ་ ལ་མཆོ ག ་ནི ་ ཞི ་ བའི ་ ལམ་ནས་དྲང་བདེ ན ་ རྩོད་མཁན་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད།\nཁོང་སྐུ་སྒེར་ལྟ་བུར་ཆ་མཚོན་ན། བཙོན་ཁང་དུ་ ལོ་ ༢༧ གཡས་གཡོན་ཞིག་བཞུགས་ཡོད་པའི་\nཁོ ང ས་ནས་ལོ ་ བརྒྱད་རི ང ་སྐུ་སྒེ ར ་ཁང་ཆུང་ ཞི ག ་ནང་བཞུགས་པ་ནི ་ ཡོ ང ས་གྲགས་རེ ད །\nདེ ་ ལྟ་བུའི ་ ཡུན་རི ང ་བཙོ ན ་ཁང་དུ་བཞུགས་\nམུས་སེ ལ ་ཐབས་སུ་གཞི ་ རི མ ་ལས་འཚོ ལ ་\nལས་གཞི ་ སྣུམ་འཁོ ར ་ཁ་ལོ ་ པའི ་ སྦྱོ ང ་བརྡར་ Motor vehicle driving) ཚད་ལྡན་ཞིག་\nགོ་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུར་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ དཔལ་འབྱོ ར ་ལས་ཁུངས་སུ་འགན་བསྐུར་ གནང་བ་བཞིན།\nནང་ (Anti Apartheid) ཞེས་ཁོང་རང་ཚོས་ ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དེ་ང་ཚོ་བོད་མི་རེད།\nབཞི ན ་འཐབ་རྩོ ད ་གནང་མཁན་སྤྱི ་ ཡོ ང ས་ལ་\nཞི ག ་དང་མི ག ་དཔེ ་ ལྟ་དགོ ས ་པ་ཞི ག ་ཆགས་ ཡོད།\nཞབས་ཁོ ང ་དགོ ང ས་པ་རྫོ ག ས་པའི ་ གནས་ ཚུལ་ཐོས་སྐབས། ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱུང། དེར་བརྟེན་ཁོང་གི་ནང་མི་དང་ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཀའི་ གཞུང། དེ་བཞིན་མི་དམངས་ཚང་མར་བློ་ཕམ་\nདང་གདུང་སེ མ ས་མཉམ་སྐྱེ ་ ཡོ ད ་ཅེ ས ་ཞུ་རྒྱུ་ ཡིན།\nགར་དང་འབྲེ ལ ་བའི ་ སློ བ ་ཁྲི ད ་འཁྲབ་གཞས་ ཐོག་ཐུགས་སྣང་དགོས་གལ། རང་རེའི་བོད་པའི་\nནས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ བར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་\nཟློ ས ་དགེ ་ རྣམས་ནས་སློ བ ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཟློ ས ་ ཡོངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་\nགསར་འགོད་པ་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༢༠ བརྒལ་\nགི་ངོ་བོར་སློབ་ཁྲིད་གནང་གལ་དང་འབྲེལ་མ་ སུ་འབུར་འདོན་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་གལ་གནད་ འོངས་པར་ཟློས་གར་ཐོག་ཁྱད་ལས་གསོ་སྐྱོང་ ཆེ་ཤོས་ཆགས་ཡོད་པར་སོང་། དམིགས་དོན་\nགནང་དགོས་གལ་སྐོར་སོགས་ལམ་སྟོན་གསུང་ འཁེ ལ ་བ་ཞི ག ་ཡོ ང ་ཐབས་དང་འབྲེ ལ ་ཟློ ས ་ བཤད་གནང་།\nདེ་ནས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཤེས་ དགེ་སོ་སོའ ་ིཤེས་ཚད་དུས་ནས་དུས་སུ་ཡར་\nརི ག ་དྲུང་ཆེ ་ དངོ ས ་གྲུབ་ཚེ ་ རི ང ་ལགས་ཀྱི ས ་ རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ ཟློས་གར་གྱི་གལ་གནད་དང་འབྲེལ་ཟློས་དགེའི་ ལམ་སྟོན་གསུང་བཤད་གཟབ་རྒྱས་གནང་བ་ ལས་འགན།\nསློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་ཡར་རྒྱས་ དང་འབྲེ ལ ་ཟློ ས ་གར་ཚོ ག ས་པའི ་ དབུ་ལས་\nགཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་ཤུགས་སྣོན་གནང་ཕྱོགས། ཡོངས་ནས་ཤེས་རིག་ཟློས་དགེ་འོས་སྦྱོང་དང་ ཟློ ས ་དགེ ་ རྣམས་ནས་སོ ་ སོ འ ་ི སློ བ ་ཚན་ཙམ་ ཟབ་སྦྱོང་སོགས་ལ་མཐུན་འགྱུར་གནང་བར་ མིན་པར་སློབ་གྲྭའི་འགོ་ལས་དང་ལས་རོགས་ དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་ཏེ་ཟབ་སྦྱོང་ སོགས་བསྟུན་མཁས་དང་འབྲེེལ། སློབ་གྲྭའི་ཁྱོན་ གི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་མཇུག་བསྒྲིལ་ཡོད།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༩ པས་ནས་བཟུང་ བོ ད ་ཤར་ཕྱོ ག ས་ཁམས་ནགས་ཤོ ད ་འབྲི ་ རུ་\nརྫོང་དུ་གནས་ཚུལ་རབས་དང་རིམ་པ་མང་པོ་ བྱུང་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་བཙོན་ དོང་དུ་ལྷུང་བ་དང་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་ཁྲིམས་ཆད་\nདང་རྡུང་རྡེ ག ་གང་འཚམ་བཏང་རྗེ ས ་བཙོ ན ་ བཀྲོལ་ཐོབ་མོད་། ཉེ་ཆར་སླར་ཡང་ས་གནས་ ནས་བོ ད ་མི ་ ཁ་ཤས་འཛི ན ་བཟུང་བྱས་ཡོ ད ་ པའི་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་ཐོན་བྱུང་འདུག\nཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས ༡༨ ཉིན་ཁམས་\nའབྲི་རུ་རྫོང་ཚྭ་ཆུ་ཤང་རྔ་གཡང་གྲོང་ནས་ཡིན་ པའི་བློ་བཟང་ཆོས་དབྱིངས་ལགས་དང་ཀུན་ མཆོག་ཆོས་འཕེལ་ལགས་གཉིས་འཛིན་བཟུང་ བྱས་ཡོད་པ་དང་།\nལགས་འཛིན་བཟུང་བྱེད་རྐྱེན་ཟླ་བ ༩ པའི་\nསྦྱོང་བརྡར་བ་གྲངས་ ༢༥ ལ་རིང་མིན་སྦྱོང་ དོན་དགོངས་འཇགས་ཞུ། དཔལ་འབྱོར་ལས་ བརྡར་འབུལ་གཏན་འཁེལ་བ་ཡིན་ན། གཤམ་ ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧ གསལ་ཆ་རྐྱེན་ལྡན་པས་རང་རིགས་བོད་ནས་ ལ།\nགསར་དུ་འབྱོར་བའི་ན་གཞོན་ཕོ་མོ་ཁྱད་མེད་ འབྲེལ་བ་ཞུ་ཡུལ་གྱི་ཁ་བྱང༌། སྦྱོང་བརྡར་ནང་ཞུགས་བློ་ཡོད་རིགས་རྣམས་ The Secretary\nནས་དཔལ་འབྱོ ར ་ལས་ཁུངས་ཀྱི ་ དྲུང་ཆེ འི ་ Department of Finance མཚན་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༨ Gangchen Kyishong\nའགྱངས་མེད་འཚང་སྙན་དང་དགོས་ངེས་ཡིག་ Post Dharamsala - 176215\nལུགས་བཤད་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་མཆོག་ཆོས་ འཕེ ལ ་ལགས་འབྲི ་ རུའི ་ སྐོ ར ་གྱི ་ གནས་ཚུལ་\nཕྱིར་གཏོང་བྱས་ཡོད་པའི་ཉེས་མིང་བཀལ་ཡོད་ འདུག དེ་མིན་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས ༢༣ ཉིན་ཁམས་\nཀ། རང་ལོ་ ༤༠ མ་བརྒལ་བ། དན་རྟགས་དཔྱ་ དེབ་ཀྱི་ངོ་བཤུས། ཁ\nགནང་བས་དམི ག ས་བསལ་འཛུལ་ཞུགས་ ཆོག་པའི་ཡིག་ཆའི་ངོ་བཤུས། ག\nརྫོགས་ཀྱི་མིང་ཐོ་བཀྲམ་ནས་སྲིད་གཞུང་ནས་ འདྲི ་ གཅོ ད ་བྱེ ད ་རྒྱུ་ཡི ན ་པ་དང་བསམ་བློ འ ་ི\nསློབ་གསོ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད་འདུག ཉེ་ཆར་ འབྲི ་ རུ་རྫོ ང ་བཙོ ན ་ཁང་དུ་བཀག་ཉར་བྱས་\nནས་གློ ད ་བཀྲོ ལ ་ཐོ བ ་མ་ཐག་པའི ་ ས་གནས་ བོ ད ་མི ་ ཡོ ང ས་རྫོ ང ས་ཤང་སོ ་ སོ ར ་སླར་ཡང་\nརྒྱལ་གཅེས་བསམ་བློའ་ི སློབ་གསོ་ཚོགས་ཡོད་ འདུག\nཔ་དང་སྦྱོང་བརྡར་རིང་ཕྱག་གྲོན་ཡོངས་རྫོགས་ Email :\nབོ ད ་ ཀྱི ་ བ རྙ ན ་ འ ཕྲི ན ་ དྲ ་ རྒྱ འི ་ ཐོ ག ་\nའདི་ག་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ནས་མཐུན་ Telephone: 01892 222487\nཆ་ཁག་གི་ངོ་བཤུས་བཅས་ངེས་འབུལ་དགོས་ District Kangra. H.P. རྐྱེན་སྦྱར་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཆ་རྐྱེན་\nདང་གསུང་ཆོ ས ་ཁག་རྒྱུན་དུ་འཇོ ག ་\nམུས་ཐོག་བོད་དོན་སྐོར་གྱི་བརྙན་འཕྲིན་གསར་འགྱུར་ཉིན་ལྟར་འཇོག་མུས་ཡིན། www.tibetonline.tv ཐོག་གཟིགས་གནང་ཡོང་བ་ཞུ།\nཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་མཆོག་གི་ཨི་ཊ་ལིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ནང་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་སྐབས་ གསལ་བཤད་གནང་བའི་སྙིང་དོན། Tus-\ncan Jesuit ཨིབ་པོ་ལི་ཏོ་ཌེ་སི་ཌེ་རི་ Ip-\nརྒྱུའི ་ ཁས་ལེ ན ་བྱས་ཡོ ད ་ཀྱང་ད་ཆ་བོ ད ་ནང་\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༥ ཉིན་གྱི་\nཐོག་མ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༡༦ ལོར་ཡུལ་འདིའི་\nམཆོ ག ་གི ས ་ཨི ་ ཊ་ལི འི ་ གྲོ ས ་ཚོ ག ས་གོ ང ་མའི ་\nསྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་བདེ་སྐྱིད་ཆོས་དབྱངས་ འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གོང་འཕེལ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆུང་\npolito Desideri མཆོག་ལྷ་སར་འབྱོར་\nསྐབས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་ཡུལ་བསྐྲུན་ རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་མི་ ལོ་ ༦༠ ལྷག་ཕྱིན་རྗེས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མི་སེར་སྤེལ་བའི་ལམ་ལུགས་ལག་\nབསྟར་བྱས་ཏེ་ལྷ་ཡུལ་གྱི་ཚབ་ཏུ་བོད་མི་ཚོར་ སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། ད་ལྟ་བོད་\nནང་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ བའི་གྲངས་འབོར་ ༡༢༠༤ ཡོད་པ་དང་། འདི་ལོ་ གཅིག་པུར་མཚོན་ནའང་བོད་མི་ ༢༥༤ བཙོན་\nའཇུག་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ནས་ད་བར་ Protection and Promotion of Human\nExtraordinary Commission for the Rights\nཐང་གོང་འཕེལ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ ཚོ ག ས་ཆུང་ནང་བོ ད ་དོ ན ་ཉན་ཞི བ ་བྱ་རྒྱུའི ་ གོ ་\n(Luigi Manconi) མཆོག་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་\nཞུ་མཁན་རྣམས་ལ་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པའི་ མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཨི་ཊ་\nགྲོང་ཚོ་མང་དག་ཅིག་གིས་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་ བླ་མཆོག་ལ་མི་སེར་གྱི་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་ ལམ་གྱིས་ཆེ་བསྟོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞུས་ཡོད།\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ སྐབས་མི་དམངས་\nབོད་མི་ ༢༢ ཚེ་བཙོན་གྱི་ཉེས་ཆད་བཀལ་ཡོད། ཅེས་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད།\nཕྱོ ག ས ་ མ ཚུ ང ས ་ བ ཀ འ ་ བློ ན ་\nམཆོ ག ་གི ས ་བོ ད ་ནང་དུ་བོ ད ་མི འི ་ཤེ ས ་ཡོ ན ་ དང་ཆོས་དད་རང་དབང་།\nལོ་ ༢༠༠༩ ནས་ཟུང་བོད་ནང་དུ་བོད་མི་བརྒྱ་ ལྷག་གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་སྟེ་རྒྱ་ནག་\nཞི ་ རྒོ ལ ་བྱས་པའི ་ བརྒྱུད་རི མ ་རྣམས་ཞི བ ་ཕྲ་ རྒྱ་ནག་མི་\nདམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ སྒྲོ མ ་གཞི འི ་ འོ ག ་བོ ད ་རི ག ས་ཡོ ང ས་ལ་མི ང ་\nབོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་གཉིས་སྨན་དབུ་ མའི ་ ལམ་གྱི ་ སྲི ད ་བྱུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེ ད ་\nམིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ བསམ་འཆར་དང་། བསམ་འཆར་དེ་འབྲེལ་གྱི་ ཡིག་ཆ་སོགས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨།༢༠༡༠ སོ་སོར་ རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ ་ སྤྲོ ད ་བྱས་ཡོ ད ་པ་དང་།\nགནད་དོན་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པ་རྣམས་ནི། ༡༽ སྐད་ཡིག ༢༽ལེགས་བྱང་། ༣༽ཆོས་ལུགས།\n༤༽ཤེས་ཡོན། ༥༽ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། ༦༽ རང་བྱུང་ཐོ ན ་ཁུངས་བེ ད ་སྤྱོ ད ་བྱེ ད ་ཕྱོ ག ས།\n༧༽དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་དང་ཚོང་འབྲེལ། ༨༽མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན། ཚོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས།\nགཞན་དང་མཉམ་ལེགས་བྱང་དང་སློབ་གསོ། ཚན་རིག ཆོས་ལུགས་ཐད་ཕན་ཚུན་བརྗེ་ལེན་\nབཀའ་བློན་མཆོག་གིས་གྲོས་ཚོགས་གོང་མ་ བརྒྱུད་ནས་ཨི ་ ཊ་ལི འི ་ གཞུང་གི ས ་རྒྱ་ནག་\nགཞུང་ལ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སེལ་ཆེད། ༡༽རྒྱ་ ནག་གཞུང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་\nགཞི ར ་བཟུང་རྒྱ་ནག་མི ་ དམངས་སྤྱི ་ མཐུན་\nརྒྱལ་ཁབ་ཀྱི ་ རྩ་ཁྲི མ ས་ཀྱི ་ སྒྲོ མ ་གཞི འི ་ འོ ག ་ བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་\nརང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་སྤྲད་དེ་བོད་ ཀྱི ་ གནད་དོ ན ་སེ ལ ་ཆེ ད ་༸གོ ང ་ས་ཏཱ་ལའི ་ བླ་\nབོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་སྐད་ཡིག་བརྒྱུད་ལམ་ དེ་བོད་སྐད་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ། ༤༽བཙན་དབང་འོག་བོད་མི་འབྲོག་པ་གཞིས་ སྤོ་བྱ་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ།\nགནང་རྒྱུ། སོགས་ཀྱི་རེ་འདུན་བཏོན་ཡོད། ཉན་ ཞིབ་གསལ་བཤད་གྲུབ་མཚམས་བཀའ་བློན་\nཚོགས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་ནས་བོད་དོན་ ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་གནང་ བ་མ་ཟད། ཉན་ཞིབ་སྐབས་ཆེད་ཕེབས་གནང་ བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་ཡོད།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་མཛད་སྒོའ ་ི ཉིན་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་བགྲེས་ཡོལ་ཕེབས་པ་ཁག་\nལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་ སྒམ་པོའ ་ི སྐུ་བརྙན་དང་ཕྱག་འཁྱེ ར་ཐོ བ་མཁན་ རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས། ༡༽\nལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢ ནས་དྲུང་གཞོན་ ལས་རོགས་སུ་གནས་སྤར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༡ ནས་དྲུང་གཞོན་དུ་གནས་\nསྤར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ཚེས་ ༢ ཚེས་ ༢༢ ནས་\nཟུང་འབྲེ ལ ་དྲུང་ཆེ འི ་ གནས་རི མ ་དུ་གནས་\nསྤར། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ ནས་ དྲུང་འཕར་དུ་གནས་སྤར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་\nཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ནས་ལས་དྲུང་གནས་རིམ་དུ་\nབསྐོ་གཞག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡\nནས་ལས་ཁུངས་དོ ་ དམ་པའི ་ གནས་རི མ ་དུ་ གནས་སྤར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༥\nནས་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་དུ་གནས་སྤར་གྱིས་ ཆེས་མཐོའ་ི ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དུ་གནས་སྤོས། ཕྱི་\nལོ་ ༡༩༩༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༣ ནས་དྲུང་གཞོན་ ལས་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་དུ་གནས་སྤར། ཕྱི་\nཚེས་ ༡༥ ནས་སྤ་ནི་སྤ་ཏ་སྤུན་ཚོང་རྩིས་པར་\nགནས་སྤོས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ནས་ལས་དྲུང་གནས་རིམ་དུ་གནས་སྤར། ཕྱི་\nལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ནས་དཔལ་ འབྱོར་ལས་ཁུངས་སུ་གནས་སྤོས།\n༡༩༩༣ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༨ ནས་ལས་ཁུངས་དོ་\nདམ་པར་གནས་སྤར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ཟླ་ ༩\nདང་ལེན་མ་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༥ ཚེས་\nཁྱོན་མི་ལོ་ ༢༤ ལྷག་སྲི་ཞུའི་ཞབས་འདེགས་ ཞུས། ༤༽\nལགས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ནས་ ལས་དོ འ ་ི གནས་རི མ ་དུ་ཟླ་དྲུག་ཚོ ད ་བལྟར་\nལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ནས་ཟླ་དྲུག་རིང་ ཕོགས་མེད་དགོངས་ཞུ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡ ནས་ནས་ཆེས་མཐོའ་ི ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་\nགི་དྲུང་ལས་རང་འཇགས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ཟླ་ ༧ བཀྲིས་ལགས།\n༡༩༧༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༥ ནས་གནས་དགུ་པ་\nཚོད་ལྟའི་ཐོག་ཏི་ཛུ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སྐད་དྲུང་དུ་ བསྐོ་གཞག་གནས་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ནས་ལས་བྱེད་ངོ་མར་བསྐོ་གཞག་གནང་\nརྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨༌ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ནས་གནས་\nབརྒྱད་པ་རྒན་དྲུང་དུ་གནས་སྤར་གྱིས་ནང་སྲིད་ ལས་ཁུངས་སུ་གནས་སྤོས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ནས་བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྒན་དྲུང་དུ་\nགནས་སྤོས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ནས་\nསྡེ ་ ཚན་འགན་འཛི ན ་གྱི ་ གནས་རི མ ་དུ་གནས་\nསྤར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༥ ནས་ རུ་སོག་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དུ་གནས་སྤོས།\n༡༡ ཚེས་ ༡༦ ནས་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་\nདྲུང་འཕར་དུ་གནས་སྤོས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ ནས་སྔ་ཕྱི་ཉིན་གྲངས་ ༡༢༣\nརིང་དམིགས་བསལ་ཕོགས་མེད་དགོངས་ཞུ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༤ ནས་དྲུང་ཡིག་ ཆེན་མོའ་ི གནས་རིམ་དུ་གནས་སྤར།\nཡོ ལ ་སྔ་བསྣུར་ཞུས་ཏེ ་ ད་བར་ཁྱོ ན ་མི ་ ལོ ་ ༣༥ ལྷག་སྲི་ཞུའི་ཞབས་འདེགས་ཞུས། ༢༽\nལགས་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡\nནས་གནས་དགུ་པའི ་ ཐོ ག ་ཟློ ས ་གར་རྩི ས ་\nཚེས་ ༥ ནས་དྲུང་གཞོན་གནས་རིམ་དུ་གནས་\nསྤར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༥ ནས་ཟུང་ འབྲེལ་དྲུང་ཆེའི་གནས་རིམ་དུ་གནས་སྤར། ཕྱི་\nལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་སྔ་ཕྱི་ལོ་ ༤ རིང་རྒས་ཡོལ་འཕར་འགྱངས་གནང་ཡང་། ཕྱི་ ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡ ནས་རྒས་ཡོལ་\nདུས་ཚེས་མ་རྫོགས་གོང་ལས་འགན་མཚམས་ འཇོགས་ཞུས་འཁྲོལ་གྱིས་ཁྱོན་མི་ལོ་ ༢༥ ལྷག་ སྲི་ཞུའི་ཞབས་འདེགས་ཞུས།\nལགས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩།༠༢།༢༥ ནས་གནས་ དགུ་པ་ཚོད་ལྟའི་ཐོག་ཀ་ཏ་ཀུན་དགའ་ཟ་ཁང་གི་ རྩིས་པར་བསྐོ་གཞག་དང་།\nཕྱི ་ ལོ ་\n༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༠ ནས་གནས་དགུ་པ་\nལས་ངོར་བསྐོ་གཞག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༡༡\nཚེས་ ༡༩ ནས་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་དུ་གནས་\nསྤར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ ནས་ དྲུང་གཞོན་ལས་རོགས་སུ་གནས་སྤར། ཕྱི་ལོ་\n༢༠༠༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ ནས་ཟླ་གཅིག་རིང་ ཕོགས་མེད་དགོངས་ཞུ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ཟླ་ ༧\nཚེས་ ༡༦ ནས་དྲུང་གཞོན་དུ་གནས་སྤར། ཕྱི་\nལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ནས་སྣེ་ལེན་ འབྲེལ་མཐུད་ཁང་དུ་གནས་སྤོས།\n༢༠༠༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༡ ནས་དབྱིན་ལེན་སྐུ་ ཚབ་དོན་ཁང་གི་དྲུང་གཞོན་དུ་གནས་སྤོས། ཕྱི་\nལོ་ ༢༠༡༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༩ ནས་ཟུང་འབྲེལ་\nནས་རྩིས་ཞིབ་ལས་ཁང་དུ་ལས་འགན་བཀོད་ སྒྲིག་གནང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤\nནས་ལས་དོ་ངོ་མར་བསྐོ་གཞག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩\nཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༣ ནས་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་དུ་\nགནས་སྤར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣༠ ནས་དྲུང་གཞོ ན ་ལས་རོ ག ས་སུ་གནས་སྤར་ གྱིས ་རྩིས ་ཞིབ ་ལས་ཁང་དུ་ཞབས་ཞུ་གནང་ རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༨ ནས་\nརྒས་ཡོ ལ ་སྔ་བསྣུར་ཞུས་འཁྲོ ལ ་གྱི ས ་ཁྱོ ན ་\nམི་ལོ་ ༢༠ ལྷག་སྲི་ཞུའི་ཞབས་འདེགས་ཞུས་ འདུག་པ་བཅས།\nཞབས་ལོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བྱེད་ཁག་གཅིག་ལ་ལེགས་སྐྱེས་གནང་བ།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་\nམཛད་སྒོའ་ི ཉིན་ཞབས་ལོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་\nསྨན་སྐོར་དུ་བསྐྱོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ལོར་པོ་\nབོད་སྨན་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང་བར་བསྐྱོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ དང་ ༩༨ ལོར་ཕ་རན་སི་དང་། སི་པན། དབྱིན་ཡུལ། སུད་སི། ཨོ་སི་ཊེ་རི་ཡ་ བཅས་སུ་བོད་སྨན་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་དང་\nལོ་ ༡༩༩༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྨན་རམས་\nསློབ་མ་མི་ཉུང་བར་ཉམས་གསོག་སློབ་འཁྲིད་ གནང་སྟེ་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༢༥ རིང་སྨན་རྩིས་ཁང་\nདུ་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ བསྒྲུབས་ཡོད། ༢)\nཕ་རན་སི། མེཀ་སི་ཁོ། ཧང་གྷེ་རི། འཇར་མན། སི་ཝི་ཌེན། ལཱཊ་ཝི་ཡ། ཀ་ཛ་ཀི་སི་ཐན། ཨུ་རུ་\nསུ། ཨོ་སི་ཊེ་རི་ཡ་བཅས་སུ་བརྟག་དཔྱད་སྨན་ པ་དང་། བོད་སྨན་སྐོར་གཏམ་བཤད་གནང་བ་\nབཅས་ད་བར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ ༢༥ རིང་སྨན་རྩིས་ ཁང་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་ཡོད།\nསྤྲོ ད ་པའི ་ ལས་གནས་སུ་གནས་སྤོ ས ་བཀོ ད ་ སྒྲིག་ཐོག་ད་བར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ ༢༥ རིང་སྨན་ རྩིས་ཁང་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་ཡོད།\nནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྨན་ རྩིས་ཁང་དུ་འཛུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཐོག་མར་སྨན་\nརྗེ ་ ལགས་ནི ་ སྐབས་ལྔ་པའི ་ སྨན་སློ བ ་ཁོ ང ས་\nསུ་སློབ་ཐོན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡ ནས་ཐོག་མར་བྷན་རྡ་ར་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་ གསར་པའི་སྨན་པ་འགན་འཛིན་གྱི་ལས་འཁུར་ ཞུས། ཡུལ་ལུང་གནས་བབ་ཞན་ཡང་གཞིས་\nནི ་ སྨན་རྩི ས ་ཁང་གི ་ སྨན་སློ བ ་སྐབས་ལྔ་པའི ་\nཁོངས་སུ་སློབ་ཐོན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣\n། ནད་པར་སྨན་བཅོས། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠\nཚེས་ ༡ ནས་ཐོག་མར་ཉམས་ཞིབ་དང་། དེ་ ཁང་གི་སྨན་པའི་ལས་འཁུར་ཞུས། དེར་སྨན་པ་ཉུང་སྐྱོན་ལྡི་ལི་དང་།\nཝར་ཡན་ལག་ཁག་གི་སྨན་པའི་ལས་ཚབ་ཏུ་ ཕྱོགས་ཕེབས་ཀྱང་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༤\nཚེས་ ༡ ནས་གངས་སྐྱིད་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་\nདང་དབུས་ཀྱི་ནད་གསོ་ཁང་གི་སྨན་པའི་ལས་ འཁུར་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ དང་ ༩༣ ལོར་སྐུའི་བླ་སྨན་དམ་\nལོར་ཀ་ཛག་ཀ་སི་ཐན་དུ་སྨན་སྐོར་དུ་བསྐྱོད། སྤེལ་བའི་རྡ་ནི་རྡ་ལས་གཞི་ (Danida Poject) འོག་རྡ་ས་དང་། ལྡི་ལི། སྡེ་ར་ལྡུན། སྦེལ་\nཀོབ་བཅས་སུ་སེམས་ཁམས་སློབ་གསོའ ་ི ཟབ་ འཁྲིད་གནང་བ་དང་།\nརྣམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཞུས། བོད་ སྨན་ལག་ལེན་ཐོག་ཕོ་སྨུག་ནད་གཞི་དང་།\nཁུ་གཅི ན ་སྣི ་ ཐོ ག ་ཉམས་ཞི བ ་སྨན་པའི ་ ལས་ འཁུར་ཡང་ཞུས།\nགཅོང་ཀྲི་སྦི་ནད་པ་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་སྨན་ སྐོར་ཞུས། རང་ཉིད་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་\nཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ མོན་གྷོ་གཞིས་གྲོང་གསུམ་པའི་ཡན་ལག་སྨན་ ཁང་གི་སྨན་པ་དང་།\nའཛི ན ་སྨན་པའི ་ ལས་འཁུར་གནང་རི ང ་ཡན་ ལག་སྨན་ཁང་གསར་རྒྱག་གི ་ རོ ག ས་དངུལ་ ཐབས་འཚོལ་ཞུས། ཕྱི་ལོ་་༢༠༠༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༨\nཡུན་རི ང ་རང་ཉི ད ་ཀྱི ་ཤེ ས ་མྱོ ང ་གོ ང ་མཐོ ར ་ ཐོ ག ་རྒྱུགས་འབུལ་ལེ ག ས་སོ ན ་བྱུང་བར་ཕྱི ་\nལོ་ ༡༩༩༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ནས་སྨན་རམས་ པ་ཆུང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡\nགནང་། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སློབ་ཐོན་སྨན་པ་མི་ ཉུང་བར་ཉམས་གསོ ག ་སློ བ ་འཁྲི ད ་གནང་བ་\nལགས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ སྨན་ རྩིས་ཁང་དུ་འཛུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཨག་ གླིང་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་གི་རྩིས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་\n༡༩༩༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ནས་ཅོག་ལམ་སར་ ཡན་ལག་སྨན་ཁང་གི ་ རྩི ས ་པའི ་ ལས་འཁུར་\nཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༥ ནས་ སླར་ཡང་ཨག་གླིང་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་གི་སྨན་\nསྤྲོད་དང་རྩིས་པ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་གནས་སྤོས་ བཏང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ནས་\nཨག་གླི ང ་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་ཅོ ག ་ལམ་སར་ ཡན་ལག་སྨན་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་དང་བསྟུན་ཅོག་\nལམ་སར་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་གི་རྩིས་པའི་ལས་ འཁུར་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ནས་\nསྦྱོར་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཁོངས་སུ་ལས་བཀོད་ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ནས་སྨན་\nརྩི ས ་ཁང་གི ་ སྤྱི ་ ཐབ་གཉེ ར ་པའི ་ ལས་འཁུར་ ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་\nསླར་ཡང་སྨན་སྦྱོ ར ་ཁང་དུ་ལས་བཀོ ད ་ཀྱི ས ་\nམཛོད་གཉེར་གྱི་ལས་འཁུར་བླངས་ནས་འཛིན་ ཆས་བདག་ཉར་ཙམ་མ་ཟད། འཚེམ་བུ་བརྒྱབ་\nཔ་སོ ག ས་ལས་རི ག ས་སྣ་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ འགན་ འཁུར་ཡོད།\nལས་བྱེ ད ་བདེ ་ དོ ན ་ཚོ ག ས་ཆུང་སྐབས་དང་ པོ་དང་། བཞི་པ་གཉིས་ཀྱི་ལས་འཁུར་འཐུས་\nགཙང་ཞུས་ཏེ་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ ༢༥ རིང་སྨན་རྩིས་ ཁང་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་ཡོད།\n༄༅། །རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་ནང་རང་ལུས་ མེར་སྲེག་གི་དོན་རྐྱེན་དེ་དག་༸གོང་ས་མཆོག་\nའགོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བརྗོད་བཞིན་ཡོན་ནའང། བོ ད ་མི ་ རང་ལུས་མེ ར ་སྲེ ག ་གཏོ ང ་མཁན་གྱི ་\nནང་མི་གཅིག་གིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ གིས་ཁོང་ཚོར་ངན་སྐུལ་དང་དངུལ་རྩ་་བ་ནས་ གནང་མེད་སྐོར་གསུངས་འདུག\nཕྱོགས་ཀྱི་གསར་ལམ་ཁག་བོད་ནང་འགྲོ་ བསྐྱོད་མི་ཆོག་པའི་དམ་བསྒྲགས་དང་བཀག་ འགོག་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོན་ནའང་།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ རེས་ གཟའ་མིག་དམར་ཉིན་ཕ་རན་སིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་ ཁང་ Bureau du Tibet གིས་གོ་སྒྲིག་འོག་ ཡུལ་དེའི་མོན་ཊོར་ཤུར་ལེ་ལོ་རེའི་ Montoire sur le Loire གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ ཀྱི་མེ་ཌི་ཐི་ Mediatheque ཞེས་པའི་དཔེ་ མཛོད་ཁང་ཞིག་ཏུ། ཕ་ཡུལ་ཕྱོགས་ལ་རྒྱང་ལྟ། ཞེས་པའི་བོད་དོན་སྐོར་གྱི་པར་རིགས་འགྲེམས་ སྟོན་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་མིའི་ སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱི་དྲིལ་འགྲེམས་སྟོན་ཚན་པའི་\nཌི་ཀ་སི་Damien Grammaticasལགས་ བོད་ནང་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག\nཁོ ང ་གི ས ་དེ ང ་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོ ག ས་\nནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་ སྲེ ག ་གི ་ དོ ན ་རྐྱེ ན ་བྱུང་བཞི ན ་པ་དེ ་ ༸གོ ང ་ས་\nམཆོ ག ་གི ་ ངན་སྐུལ་གནང་གི ་ ཡོ ད ་པ་མ་ཟད།\nརང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་ཚོར་དངུལ་ གནང་གི་ཡོད་སྐོར་གྱི་འཁྱོག་བཤད་བྱས་དང་ བྱེད་བཞིན་འདུག དེའི་ཐད་དངོས་ཡོད་གནས་\nགསུངས་འདུག སྐབས་དེར་བོད་མི་རང་ལུས་ མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་གྱི་གཅུང་པོ་ཞིག་གིས་\nབྷི ་ བྷི ་ སི འི ་ གསར་འགོ ད ་པར་འགྲེ ལ ་བརྗོ ད ་ གནང་གསལ། ཕྲུ་གུ་གཉིས་ཀྱི་པཱ་ལགས་ཡིན་\nཀྱང་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ གི ་ དངུལ་གནང་བ་དེ ་ འདྲ་རྩ་བ་ནས་མ་རེ ད ། གཅེན་པོ་ཁོང་མི་ཡག་པོ་ཞིག་དང་བསམ་བློ་\nའུ་ཐུག་གི་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་ནང་ལས་ཀ་འཚོལ་ སྐབས་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་མཐོང་ཆུང་བཏང་བ་\nམ་ཟད། ག་དུས་ཡིན་ནའང་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་ རེད། ས་གནས་ལ་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་ཧ་ཅང་ ཉུང་ཉུང་རེད། ཅེས་གསུངས་འདུག\nབྷི ་ བྷི ་ སི ་ གསར་ཁང་ནས་ཕྱི ་ ལོ ་\n༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་འདོན་སྤེལ་ གནང་བའི་གསར་འགྱུར་ནང་གནས་ཚུལ་ སྤེལ་དོན་ལྟར་ན།\nདུས་ཡི ན ་ནའང་བོ ད ་ནང་གཞུང་ལམ་གསར་\nམཐུན་འགྱུར་གནང་བའི་བོད་དོན་པར་རིགས་ ཁག་མི་འདྲ་བ་ ༣༠ ཡོད་པའི་ནང་། རྒྱ་ནག་ གཞུང་གིས་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་སྔོན་དུ་བོད་ ནང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་དང་། བཙན་འཛུལ་ སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས། དེ་རྗེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ གིས་བོད་ནང་རྙིང་བཞི་རྩ་གཏོར་ཟེར་བའི་བོད་ ཀྱི་ལྷ་ཁང་དང་དགོན་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གཏོར་ བཤིག་བཏང་བ་མ་ཟད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ གྱི་གསུང་རབ་མེར་སྲེག་བཏང་བ་སོགས་དང་། བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་ཁག་\nལག་བསྟར་བྱེད་ཚུལ། མཐར་༸གོང་ས་མཆོག་ རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ ཆི བ ས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཚུལ་ སོགས་ཀྱི་པར་རིགས་ཡིན་ འདུག དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའ་ི སྐབས་ཕ་རན་སི འི ་ སྐུ་ཚབ་ དོ ན ་ཁང་གི ་ དྲུང་ཆེ ་ ཚེ ་ རི ང ་ དོ ན ་གྲུབ་ལགས་ཀྱི ས ་དེ ང ་ སྐབས་བོ ད ་ནང་གི ་ ཛ་དྲག་ གི་གནས་སྟངས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་\nའཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ ལས་གཞི་ སྤེལ ་བཞིན ་ཡོ ད ་\nམི ་ རྣམས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་སོ ་ སོ འ ་ི ཁེ་ཕན་ཁོ་ནར་དམིགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་དང། རང་བྱུང་གཏེར་\nཁ་སྔོ ག ་འདོ ན ་བྱེ ད ་བཞི ན ་པ་ལའང་སེ མ ས་ ཁྲལ་ཡོད་སྐོར་གསུངས་འདུག\nགནས་བུད་མེད་ཅིག་ལ་བཅའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ ནང་ཁོ་མོའ ་ི ས་གནས་སུ་བོད་མི་ལྔའམ་དྲུག་ གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་ཡོད་སྐོར་གྱི་ གནས་ཚུལ་གསུངས་འདུག\nམི་མང་ ༡༠༠ ལྷག་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བ་རྣམས་ ཀྱི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་གསལ་བཤད་སོགས་ གནང་ཡོད། གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ ཁྱབ་པ་མཆོག་དང། དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་ འཛིན་མཆོག་བཅས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་སྐབས་དེར་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ དངོས་བྱུང་གློག་བརྙན་ “Tibet: A story ofaTragedy” ཞེས་པ་ཞིག་བསྟན་ཡོད། འགྲེམས་སྟོན་འདི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ པར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༥ རེས་ གཟའ་ཕུར་བུའི་ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་\nཀྱི ་ ཆོས་རི ག ་བཀའ་བློན་པདྨ་ཆོས་འབྱོ ར ་ མཆོག་དང་། ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་ མ་མཆོག\nཆོས་དབྱངས་མཆོག འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་བློན་ ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་མཆོག་བཅས་བཀའ་བློན་\nཞབས་ལུ་ཝི་སི་ཌུན་ཝལ་ཌར་ Luis Durnwalder མཆོག་དང་།\nཏེ་རན་ཏོའ་ི Trento གཙོ་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཨུ་\nགོ་རོ་སི་ Ugo Rossi མཆོག་མཇལ་འཕྲད་ གནང་བ་མ་ཟད། མངའ་ཁུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་\nཆེན་ལྷན་ཚོགས་ Provincial Council\nཀྱི ་ ཚོ ག ས་གཙོ ་ ལྕམ་སྐུ་མར་ཐ་སི ་ ཊོ ག ་ཀར་\nPresident Dr. Martha Stocker མཆོག་\nལྷོ་ཊི་རོལ་ South Tyrol གྱི་གཙོ་འཛིན་སྐུ་\nགནང་ཡོད། ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་བཀའ་བློན་རྣམ་ པ་ཕ་རན་སི་དང་ཇར་མན། བྷེལ་ཇམ། ནེ་དར་\nམི་ལོ་ ༢༤ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ མཉམ་ཞུགས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག\nསྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢\nཚེས་ ༦ ནས་ ༡༧ བར་ཨ་རིའི་མེ་ནི་སོ་ཊ་\nམེ་ཌི་སོན། Madison ཀོ་ནེ་ཊི་ཀཊ། Connecticut ཝར་མོནྜ། Vermont\nཇར་སི་ (New Jersy) སོགས་མངའ་སྡེ་\nཁག་གཅིག་དང་། དེ་བཞིན་ཆི་ག་གོ་ Chi-\ncago དང་ནིའུ་ཡོཀ་ (New York) གྲོང་\nMr. Bruno Doringatti མཇལ་འཕྲད་\nཊོན་ (Washington) བཅས་སུ་ཕེབས་ཏེ་\nནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ ཞུས་པའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་མགྲོན་འབོད་ ལྟར་མཉམ་ཞུགས་དང་འབྲེལ་བོད་རིགས་མང་\nམེ་ནི་སོ་ཊ་མངའ་སྡེའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ ཁང་གི ་ ཚོ ག ས་གཙོ ་ མཆོ ག ་དང་ལྷན་མཇལ་ འཕྲད་གནང་རྒྱུ་མ་ཟད།\nའཕེལ་རྒྱས་བསྟི་གནས་ཁང་ (National En-\ndowment for Democracy) གི་འགན་\nའཛིན་སྐུ་ཞབས་ཀལ་གྷར་ཤི་མེན་ Carl Gershman མཆོག་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་རྣམ་\nཔར་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག ཕྱོགས་ མཚུངས་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་ཐེངས་འདིར་ ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨེ་ཤི་ཡ་རང་དབང་\nརླུང་འཕྲིན་ཁང་ (RFA) དང་། ཨ་རི་རླུང་ འཕྲིན་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁང་གི་ཀུན་གླེང་\nརྒྱུ་ཡིན་འདུག གཞན་ཡང་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་ གིས་ཕྱི་ཚེས་ ༦\nབེ ལ ་ཞི ་ བདེ འི ་ གཟེ ང ས་རྟགས་འབུལ་ལམ་\nཆི ་ ག་གོ ར ་ཕེ བ ས་འབྱོ ར ་གྱི ས ་ས་གནས་ཀྱི ་\nཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་མེ་ནི་སོ་ཊ་ནས་\nཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་མེ་ནི་སོ་ཊར་\nཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྤྱི་ནོར་\nཏེ་མི་ལོ་ ༢༤ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་འགྲོ་བ་ མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་བརྩིའི་ཉིན་མོ་འཁེལ་གྱི་ཡོད་ སྟབས། གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་ཁུལ་དེར་རྟེན་\nགཞི་བྱས་པའི་མེ་ནི་སོ་ཊའི་ཆེས་མཐོའ ་ི འགྲོ་བ་ མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་ དང་ལྷན་མཇལ་འཕྲད་གནང་འཆར་ཡོད་འདུག་\nཞུས་པའི ་ དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི འི ་ མཛད་སྒོ ར ་\nགི ་ འགན་འཛི ན ་བཀའ་བློ ན ་ཁྲི ་ ཟུར་བཀྲས་\nབོ ད ་དོ ན ་ལས་འགུལ་ཁང་གི ་ འགན་འཛི ན ་\nསྡོ ད ་བོ ད ་རི ག ས་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོ ན ་གསུང་ ཉིན་ཀ་ནེཀ་ཊི་ཀ་ཊིར་ཕེབས་འབྱོར་གྱི་ཁུལ་\nཀ་ཊི་ནས་ནིའུ་ཡོཀ་ཏུ་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཁུལ་ དེ ར ་ཡོ ད ་པའི ་ ཕུན་ཚོ ག ས་བདེ ་ བཞི ་ ཚོ ག ས་\nའབུལ་ལམ་ཞུས་ཏེ་མི་ལོ་ ༢༤ འཁོར་བའི་དུས་\nཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནིའུ་ཡོཀ་ནས་\nཞུས་ཏེ་མི་ལོ་ ༢༤ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་\n༡༦ དང་ ༡༧ ཉིན་ས་གནས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཁག་ གྲུབ་རྗེས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཕྱི་དྲོར་རྒྱ་གར་མ་ཧཱ་\nབཤད་གནང་རྗེས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཀོ་ནེ་ཊི་\nལག་སྨན་པའི ་ འགན་འཛི ན ་ཟླ་བ་ཆོ ས ་སྒྲོ ན ་\nསྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་ ༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ནས་མི་ལོ་ ཧྲིལ་པོ་ ༢༤ འཁོར་བ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ།\nཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་བེ ལ་ཞི ་ བདེ འི ་ གཟེ ངས་ རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༤ འཁོར་ བའི ་ དུས་དྲན་དང་འགྲོ ་ བ་མི འི ་ ཐོ བ ་ཐང་ཉི ན ་ མོའ་ི མཛད་སྒོ་དེ་བཞིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ རེས་གཟའ་མིག་དམར་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་\nབསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གིས་དབུས་ ཕྱག་སྦྲེལ་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ། ལྷན་ཁང་\nཁག་གི་དྲུང་ཆེ་ཆུང་རྣམ་པ། གཞུང་འབྲེལ་དང་ གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་སྐྱིད་ཁག་གི་སྐུ་\nཔོའི་ རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་སྒྲེངས་ རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་\nགཙོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་པ་ཕོ་མོ་ཡོངས་ལ་ མྱ་ངན་གུས་འདུད་མཚོན་ཆེད་ངག་བཅད་སྐར་ མ་གཅིག་ཞུས་གྲུབ་མཚམས།\nབོ ད ་ ཀྱི ་ ཟློ ས ་ ག ར ་\nཚོ ག ས་པས་ནོ ་ བེ ལ ་ཞི ་ བདེ འི ་ ག ཟེ ང ས ་ རྟ ག ས ་ ཀྱི ་ བ སྟོ ད ་ དབྱངས་ ཡོད།\nབསྐོ ་ ལྷན་ཁང་ནས་ལས་བྱེ ད ་ བགྲེས་ཡོལ་ཐོན་པ་དྲུང་ཆེ་ཟུར་\nཔ་བཀྲིས་ལགས་དང་། ཟུང་དྲུང་ ཁང་གི ་ གསུང་ཆོ ས ་རྭ་བའི ་ ནང་དུ་སྲུང་བརྩི ་ གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཡོད།\nཚོད་ ༩ ཐོག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆེས་\nམཐོའ ་ི ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་ངག་དབང་འཕེལ་\nརྒྱལ་མཆོ ག ་གི ས ་དབུས་ཕྱག་སྦྲེ ལ ་ཁྲི མ ས་\nརྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའ ་ི རྒྱལ་གླུ་འབུལ་བཞིན་པར་\nནས་བོ ད ་མི འི ་ སྤྱི ་ ཚོ ག ས་ནང་འཕྲོ ད ་བསྟེ ན ་\nལགས་དང་། རྡ་སྟེང་སྨན་རྩིས་ཡན་ལག་སྨན་ པའི ་ འགན་འཛི ན ་སྨན་རམས་པ་ཡེ ་ཤེ ས ་རྡོ ་\nལགས། སྨན་མཛོད་སྨན་སྤྲོད་བདེ་སྐྱིད་སྒྲོལ་ དཀར་ལགས་བཅས་ལ་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་ མཆོ ག ་གི ས ་ལེ ག ས་མཚོ ན ་བྱ་དགའ་གནང་ གྲུབ་བསྟུན།\nདགའ་ལྡན་ཕོ ་ བྲང་ཡི ག ་ཚང་གི ་\nཁྱབ་ཁོངས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་གིས་ འདོ ན ་སྤེ ལ ་གནང་བ་༼དོ ལ ་རྒྱལ་སྐོ ར ་ལམ་\nཁག་གི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་དང་པོ་དང་ གཉིས་པ། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སེམས་ཀྱི་དཔལ་ ཡོན།\nགཞག གསར་བྱུང་དངོས་ལུགས་དང་འཇིག་ རྟེ་ཆགས་རིག༽ བཅས་ཕྱག་དེབ་ཁག་དྲུག་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་དབུ་འབྱེད་ གནང་།\nཔས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ནང་ཉམས་ཞིབ་ཀྱིས་\nསྡེར་༼དབྱར་ སྐྱིད། ༢༠༡༣༽ ཅེས་པ་བོད་མི་ འབྱེད་གནང་གྲུབ་མཚམས། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་\nལྷན་ཚོ ག ས་ནས་འདོ ན ་སྤེ ལ ་ཞུས་པའི ་ དབྱི ན ་\nཔ་ཆེ་བ་མཆོག་གིས་དབུ་ འབྱེད་གནང་། དེ་ནས་\nབོ ད ་མི ་ མང་སྤྱི ་ འཐུས་ཚོ ག ས་གཞོ ན ་མཆོ ག ་ གི ས ་སྤྱི ་ འཐུས་ལྷན་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ གསུང་བཤད་\nགནང་རྗེས། སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤག་ གི་གསུང་བཤད་གནང་།\nདེ ་ ནས་བོ ད ་ཀྱི ་ ཟློ ས ་གར་ཚོ ག ས་\nཔས་༼སྟོ ད ་ཀྱི ་ འགོ ར ་གཞས།༽ཞེ ས ་པ་དང་། མེས་དབོན་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭས་༼རྩ་རིའི་ཡུལ་\nགཞས་བསྟན་པའི་རྒྱན།༽ཞེས་པ། ཐང་སྟོང་གླུ་ གར་གྱིས་༼བུ་མོ་སྒྲ་སྙན་ཞབས་བྲོ།༽\nཕྲེང།༽ ཞེས་པ། དེ་བཞིན་བོད་ཁྱིམ་ཉིན་སློབ་ ཀྱིས་ལྷོ་བྲག་གི་འཁྲབ་གཞས་༼མཁར་ཆུ་ གསེར་གྱི་རི།༽ ཞེས་པ་འཁྲབ་སྟོན་གནང་རྗེས་\nBodmi 11th december 2013 monlam