Terdzo-KI-020 - Rinchen Terdzö\nPhur pa yang gsang spu gri\nRTZ Volume 31\nrdo rje phur bu yang gsang spu gri'i bsnyen yig rin chen snye ma\nin cycle ཕུར་པ་ཡང་གསང་སྤུ་གྲི་ (Phur pa yang gsang spu gri)\nVolume 31 (ཀི) / Pages 517-542 / Folios 1a1 to 13b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 31 > Text #24 (Scroll to Bottom)\nsmin gling lo chen d+harma shrI. rdo rje phur bu yang gsang spu gri'i bsnyen yig rin chen snye ma. In Rin chen gter mdzod chen mo pod so gcig pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 31) by 'jam mgon kong sprul, 517-542. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nདེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་ཡང་གསང་སྤུ་གྲི་འབར་བའི་བདག་དོན་བྱང་ཆུབ་ནར་མའི་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་བཏོན་ཅིང་། ཐུན་མོང་ཚོམ་བུ་དང་། གློ་བུར་ཅོག་རྡུང་གི་སྒྲུབ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་གནད་ཀྱང་ཞར་ལ་འཕྲོས་པའི་ཡི་གེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་གཟུགས་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་གཏེར་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བཀའི་གནང་བ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉོས་ཀྱི་དགེ་སློང་རྨོངས་པ་དྷརྨ་ཤྲཱིས་ཟིན་ཐུན་སུག་རིས་སུ་སྤེལ་བ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག\nde ltar rdo rje phur bu yang gsang spu gri 'bar ba'i bdag don byang chub nar ma'i sgrub pa gtso bor bton cing /_thun mong tshom bu dang /_glo bur cog rdung gi sgrub tshul sogs kyi gnad kyang zhar la 'phros pa'i yi ge rin po che'i snye ma zhes bya ba 'di yang /_dus gsum sangs rgyas thams cad kyi spyi gzugs bka' drin mtshungs med dpal ldan bla ma dam pa gter chen chos kyi rgyal po'i bka'i gnang ba thob pa la brten nas gnyos kyi dge slong rmongs pa d+harma shrIs zin thun sug ris su spel ba ste/_'dis kyang srid pa thams cad rdo rje phur bu 'grub par gyur cig\ngter mdzod chos dbang phur pa yang gsang spu gri\n༄༅། །རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་ཡང་གསང་སྤུ་གྲིའི་བསྙེན་ཡིག་རིན་ཆེན་སྙེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཨོཾ་སིདྡྷི་རསྟུ། རང་རིག་འ༵གྱུར་མེ༵ད་ཡེ་ཤེས་ཕུར་བུ་ཡིས། །སྲིད་ཞིའི་འཁོར་ལོ་མི་ཕྱེད་རྒྱས་འདེབས་པའི། །ཟུང་འཇུག་བདེ་ཆེན་རྡོ༵་རྗེ༵་གཞོན་ནུ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བསྡུའི་བྱེད་པོ་བླ་མར་འདུད། །རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རིག་མཆོག་འབུམ་སྡེའི་བཅུད། །ཡང་གསང་སྤུ་གྲིར་འབྲེལ་བ་ཕུར་པ་ཡི། །བསྙེན་ཡིག་སྐལ་བཟང་འདོད་པ་འཇོ་བའི་དཔྱིད། །རིན་ཆེན་སྙེ་མ་བཟང་པོ་དེང་འདིར་འཁྲུངས། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་ཡང་གསང་སྤུ་གྲི་འབར་བའི་བསྙེན་སྒྲུབ་བྱེད་པར་འདོད་པས། སྤྱིར་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རྩ་ཐོ་ལས། གཞུང་དངོས་བྱང་ཆུབ་ནར་མ་དང༔ ཐུན་མོང་ཚོམ་བུར་སྒྲུབ་པ་ཆེ༔ གློ་བུར་ཅོག་བརྡུང་ལས་སྦྱོར་གསུམ༔ རེ་རེར་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་ཚང་བར༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྒྲུབ་ལུགས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། འདིར་བདག་དོན་བྱང་ཆུབ་ནར་མར་སྒྲུབ་པའི་མན་ངག་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལའང་ནང་གསེས་ཀྱིས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ལས། དང་པོ་བསྙེན་པ་ནི། དབང་ཐོབ་ཅིང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་པ། དད་བརྩོན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གིས་བསྙེན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྔ་རོལ་དུ། དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ། གསུང་རབ་བཀླག་པ། སཱཙྪ། ཆུ་གཏོར་སོགས་རང་ངམ་གཞན་ལ་བཅོལ་བས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྒྱབ་རིམ་གྱི་དགེ་བའི་དཔུང་ཅི་འགྲུབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། དབེན་ཞིང་ཤིས་ལ་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་སུ་མཆོད་གཏོར་གྱི་རྒྱུ་དང་བཟའ་བཏུང་གི་ཡོ་བྱད་ལྡབ་འཕར་དུ་ལྡང་བ། མཚམས་གཡོག་སྨན་པ་སོགས་མཚམས་ཁང་དུ་ཆུག་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་དང་མཐུན་པར་སྟ་གོན་བྱ་ཞིང་། འཇུག་པའི་དུས་ནི། ར་བ་བཞི་དང་འགྲིག་ན་རབ་མ་འགྲིག་ན་ཟླ་བ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་དུས་དགེ་བ་ལ། མགོ་ཕུར་འཛོམ་པ་ལྟ་བུའི་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་དགེ་ཞིང་ཤིས་པ་ནས་བརྩམ་སྟེ། གནས་དེ་སྒྲུབ་ཁང་གསར་པ་ཡིན་ན་ས་ཆོག་ཀྱང་སྒྲུབ་གཞུང་ལྟར་བྱ་དགོས་མོད། འདིར་རྙིང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གནས་ཁང་ལ་ཕྱག་བདར་ལེགས་པར་བྱས་ལ། དེར་བདག་གི་རྣལ་འབྱོར་བཟླས་པའི་བར་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་བསྒོམས་རྗེས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་འོད་གསལ་དུ་བསྡུས་ནས། དེ་ནས་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུར་ལངས་ཏེ། ཞིང་སྐྱོང་གཞི་བདག་སོགས་དཀར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་ནས་ཕྲིན་ལས་བཅོལ། ནག་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་བགེགས་གཏོར་བཏང་ནས། རྡོ་རྗེ་སྲིན་པོའི་ང་རྒྱལ་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པོས་བཀའ་བསྒོ། དྲག་སྔགས་ཐུན་བྲབ་གུ་གུལ་གྱི་དུད་པས་བདུག་པ་སོགས་ཚམ་རྔམ་གྱིས་བགེགས་བསྐྲད་ནན་ཏན་བྱས་ནས། སྒོ་དྲུང་དུ་ཐོ་བརྩིགས་པ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ཙཀ་ལི་རབ་གནས་ཅན་གཟུག །དེའི་མདུན་མཆོད་གཏོར་བཤམས་ལ། སྒྲུབ་གཞུང་ལྟར་བྱིན་བརླབ་ལྷ་བསྐྱེད་བསྟིམ་མཆོད་བསྟོད་ཕྲིན་བཅོལ་རྣམས་བྱས་པས། འཁོར་ཡུག་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱལ་ཐབས་བཞིའི་རྡོ་རྗེའི་གུར་ཕུབ་པར་བསམ་པ་ནི་ཕྱི་མཚམས་སོ། །དེ་ནས་ནང་མཚམས་ནི། སྤྲོ་ན་ཕྱོགས་སྐྱོང་ཕུར་གདབ་བྱ་བའམ་ཡང་ན་ལས་བྱང་གི་མགོའི་མཚམས་གཅོད་བྱ་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་མཚམས་སྟེང་འོག་ཐམས་ཅད་གཏམས་ཏེ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་པར་བསམ། གསང་མཚམས་ནི། བར་དུ་གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྟེ། སེམས་ཉིད་སྟོང་གསལ་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་པས་བར་ཆད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ནི་མི་ཤིགས་རྡོ་རྗེའི་མཚམས་གཅོད་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་གཞིག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་མཚམས་བཅད་ཕྱིན་ཆད་སྔར་དམིགས་འོག་ཏུ་མ་ཆུག་པའི་ངོ་གསར་དང་མི་འཕྲད་ཅིང་ཆས་ཀའི་གཏོང་ལེན་ཡང་སྤང་། སྲུང་འཁོར་འདི་དག་མཚམས་གྲོལ་རྒྱུའི་ཐུན་ཐ་མའི་ཚེ་མ་གཏོགས་མི་བསྡུ་ཞིང་། ཐུན་འགོ་ཐམས་ཅད་དུའང་བར་ཆད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གསལ་འདེབས་བསྐྱར་མ་རེ་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅས་བཤམ་པ་ནི། རང་གི་མདུན་ངོས་སུ་དམ་ཚིག་གི་བྲིས་སྐུ་རབ་གནས་ཅན་དགྲམ། དེའི་མདུན་དུ་བིདྱོཏྟ་མ་ལས། གླིང་བཞི་པ་ཡི་བྷཉྫ་ལ། །འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ཨེ་དང་བཅས། །ཕུར་བུ་སྤུངས་ལ་བསྙེན་པ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟེགས་བུ་བདུད་རྩི་ལྔས་ཆག་ཆག་བཏབ་པ་ལ། ཐིག་ཚོན་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་བྲིས་པའམ། རས་བྲིས་དགྲམ་པ་གང་བདེ་བྱ་ཞིང་། ཡང་ན་བསྙེན་པའི་སྐབས་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་མ་འགྲུབ་ནའང་སྐྱོན་མེད། གང་ལྟར་ཡང་། དཀྱིལ་འཁོར་བཤམ་ན། དེའི་ལྟེ་བའི་གྲུ་གསུམ་མཐིང་ནག་གི་སྟེང་དུའམ། དཀྱིལ་འཁོར་མི་བཤམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྟེགས་བུ་ཁེབས་ལྡན་བཀོད་ལེགས་པའི་སྟེང་དུ། ཐོད་པ་གླིང་བཞི་པ་ལ་ཆུ་ཚོན་གྱིས་འཁོར་ལོ་སེར་པོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་བྲིས་པའི་ནང་འབྲུ་ནག་གིས་བཀང་བ་ལ། བྱུག་བདུག་བྲབ་གསུམ་གྱིས་གཟི་བྱིན་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱས་པའི་ཕུར་བུ་འབྱོར་ན་ལྷ་ཕུར་ཚང་བ་སྦམས་ཏེའམ། མ་འབྱོར་ན་གཙོ་ཕུར་ཉིད་བཙུགས་པ་བཀོད། དེའི་རྒྱབ་མདུན་གང་བདེར་རྙེད་ན་ཕོ་ཐོད་མཚན་ལྡན་དུ་སྙིང་པོའི་གཏའ་གཏོར་ཞེས་སྒྲུབ་གཏོར་ནི། དཔལ་གཏོར་ཆེ་བ་གཅིག་ལ་འཁོར་རང་འདྲ་བ་བཅུས་བསྐོར་བའི་རྩེར་སྐུ་རྟེན་བཙུགས་ཤིང་དར་ནག་གི་གུར་ཕུབ་པ་མཉྫི་ལ་བཀོད། དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་སྟེགས་བུ་ཅུང་ཟད་དམའ་བར་ཡི་དམ་གྱི་མཆོད་གཏོར་དང་། ཕུར་སྲུང་སོགས་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྲུང་མའི་གཏོར་མ་རྣམས་ཀྱང་བཤམས་པའི་གཡས་སུ་ཨ་མྲྀཏ་བཏབ་པའི་སྨན་ཕུད། གཡོན་དུ་ཤ་ཆེན་དང་བཅས་པའི་རཀྟ། རྙེད་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱང་རིམ་པར་མ་ནིང་དང་མོ་ཐོད་ཤིས། མཐའ་སྐོར་དུ་ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་སོགས་ལག་ལེན་ལྟར་བཀོད་ལེགས་པར་བཤམ། རང་ཉིད་རྟེན་དང་ཞལ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་འཇམ་ཞིང་བདེ་བའི་འོག་ཏུ་འབྲས་སམ་ས་དཀར་གྱིས་གཡུང་དྲུང་ཆོས་བསྐོར་དུ་བྲི། མདུན་དུ་རྡོར་དྲིལ་ཌཱ་མ་རུ་ནང་མཆོད་འཐོར་ནས་སོགས་བཞག །གཞན་ཡང་ཚོགས་རྫས་སོགས་འདིར་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པ་འདུ་བྱས་ནས། དེ་ནུབ་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་ཕུལ་ཏེ་ཚོགས་བསགས། ཉམས་ཆག་ལ་འགྱོད་སྡོམ་གྱི་བསམ་པ་དྲག་པོས་བཤགས་པ་བྱ། བླ་མ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་མོས་གུས་ཆེན་པོས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་བར་ཆད་མི་འབྱུང་བ་དང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་ཉལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཉལ་ལོ། །དེ་ནས་བསྙེན་པ་དངོས་གཞི་ནི། འདིར་སྔ་ཐུན་ནས་འགོ་འཛིན་པར་གསུངས་པས་སང་ཞོགས་ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ལངས་ནས། ནམ་ལངས་པ་དང་སྟན་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་འདུག་སྟངས་ཀྱིས་འདུག་སྟེ། སྔོན་འགྲོའི་ལས་བདུན་དང། དངོས་གཞི་ཏིང་འཛིན་གསུམ་ནས་བསྟོད་པའི་བར་ལས་བྱང་བཞིན་དུ་གཞུང་བསྲངས་རྗེས། བཟླས་པ་ནི། ཕྲེང་བ་བྱིན་རླབས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ལས་བྱང་ལྟར་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ལ་དམིགས་པ། གསུང་ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ། ཐུགས་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཛཔ྄་དགོངས་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཐུན་གྱི་སུམ་ཆ་རེ་ཙམ་ཆ་རྩིས་ཏེ་གསལ་བཏབ་ལ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཟླ་སྟེ། བཟླ་བྱའི་སྔགས་ནི་ཛཔ྄་དགོངས་གསུམ་ཀ་ལ། ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་སརྦ་བིགྷྣཱཾ་བཾ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཛཿཧཱུྃ་ཨཱཿ ཞེས་སྲོག་སྔགས་འབྲུ་དགུ །ལས་སྔགས་འབྲུ་ལྔ། འཕྱོང་སྔགས་འབྲུ་གསུམ་རྣམས་སྦྲེལ་བའི་འབྲུ་བཅུ་བདུན་པ་ཁོ་ན་ཆིག་དྲིལ་དུ་བཟླའོ། ཁྲོ་བཅུ་སོགས་འཁོར་སྔགས་རྣམས་ཐུན་མོང་ཚོམ་བུའི་བསྙེན་སྒྲུབ་སྐབས་གཙོ་བོའི་བཅུ་ཆ་རེ་བཟླ་བར་གསུངས་ནའང་བདག་དོན་བྱང་ཆུབ་ནར་མའི་སྐབས་འདིར་གཞུང་ལས་མ་བཤད་པས་བཟླ་མི་དགོས་ཤིང་། ཕྱག་བཞེས་འགར་བསྙེན་པའི་སྐབས་འདིར་འཕྱོང་སྔགས་འབྲུ་གསུམ་འདོགས་མི་དགོས་པར་བཞེད་པ་ནི། ཐུན་མོང་ཚོམ་བུའི་སྒྲུབ་པའི་ནང་ཚན་གྱི་བསྙེན་པའི་ཤན་ཤོར་བ་ཡིན་གྱི། འདིར་བདག་དོན་གྱི་དཀྱུས་སུ་བཀོད་པའི་སྔགས་བྱང་ལ་འབྲུ་བཅུ་བདུན་པ་ཉིད་ཡོད་པས་འཕྱོང་སྔགས་སྦྲེལ་བ་འཐད་དོ། །དེའང་ཧ་ཅང་སྔགས་མྱུར་བ་དང་། བུལ་བ་དང་། སྒྲ་དྲག་པ་དང་། ཞན་པ་དང་གཉིད་རྨུགས་སོགས་བྱིང་བ་དང་། སེམས་འཕྲོ་རྒོད་སོགས་སྔགས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གསལ་སྣང་དང་ང་རྒྱལ་བརྟན་པོས་སྔགས་སྒྲ་གསལ་ཞིང་དག་པར་བཟླ་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསླབ་ཅིང་། ཐུན་མཐར་སྟོང་ཚིགས་ཀྱི་མཆོད་བསྟོད་བསྡུས་པ་རེ་བྱས་ནས། ཧཱུྃ་གསུམ་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་མི་དམིགས་པའི་དབྱིངས་སུ་བསྡུ་ཞིང་། ཕཊ་གསུམ་གྱིས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷར་ལངས་ཏེ། སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ལྷ་སྔགས་འོད་གསལ་གྱི་འཁོར་ལོས་རྒྱས་བཏབ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཐུན་གཅོད་ཚུལ་ནི། བདག་དོན་དུ་ཐུན་བཞིར་གསུངས་པ་ཙམ་ལས་གསལ་ཁ་མེད་ཅིང་། ཚོམ་བུའི་སྒྲུབ་གཞུང་དུ་སྔ་དགོང་གཉིས་དང་། གུང་གཉིས་ཏེ་བཞིར་བཤད་ནའང་། བདག་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་སྤྱི་འགྲོ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མི་འགལ་བས། ཉིན་གཉིས་པ་མན་ཆད་ཐོར་ཐུན་གྱི་འགོར་སྔོན་འགྲོའི་ལས་བདུན་ཚང་བར་བྱ་ཞིང་། བཟླས་པའི་འགོར་ཕྲེང་བ་བྱིན་རླབས་ཀྱང་བྱ། ཉིན་དང་པོའི་དགོང་ཐུན་དང་སྲོད་ཐུན། ཉིན་གཉིས་པ་མན་ཆད་སྔ་དགོང་སྲོད་ཀྱི་ཐུན་གསུམ་གྱི་འགོར་སྲུང་འཁོར་གསལ་འདེབས་ཙམ་བྱས་རྗེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་འཇུག་པས་ཆོག་ཅིང་། ཕྲེང་བ་བྱིན་རླབས་ཀྱང་མི་དགོས། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་བློ་ཡུལ་དུ་གསལ་ཐེབས་ཚེ་བསྙེན་པ་འགྲོ་ཆེ་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱི་ཐུན་གསུམ་པོར་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་སྒོམ་བྱང་རྣམས་དོར་ནས་སོ་སོའི་བསྐྱེད་སྔགས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ལས་བྱང་རྩ་བའི་གསལ་གདབ་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ལ་ཞུགས་ཀྱང་མི་འགལ། གང་ལྟར་ཡང་སྲོད་ཐུན་གྱི་མཐར་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གཏོར་བསྔོ་རྣམས་བྱ་ཞིང་། འབྱོར་ན་ཕུར་པ་རང་གཞུང་གི་རྒྱུན་གཏོར་རེ་དང་ཚོགས་མཆོད་རེ་ཡང་བྱ། གལ་ཏེ་མ་འབྱོར་ན་ཚུགས་གྲོལ་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་ཐོག་མཐའ་དང་། ངོ་གཉིས་ཀྱི་བརྒྱད་དང་ཉ་སྟོང་སྟེ་དུས་བཞི་ལ་ཆག་ཏུ་མི་རུང་། ཚོགས་གཏོར་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྡུས་ནས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷས་བྱས་ཀྱང་མི་འགལ། རྒྱུན་གྱི་དགེ་སྦྱོར་ཆག་མེད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཐུན་མཚམས་གང་བདེར་བྱས་པས་ཆོག་ཅིང་། གཞན་དུ་ན་ཐུན་མཚམས་ལ་ཡང་ལྷའི་གསལ་སྣང་དང་མ་བྲལ་བའི་ངང་ནས་བཟླས་པ་བྱ་ཞིང་གྲངས་ཚད་ལ་མི་བརྩི། ཁམས་གསེང་བ་སོགས་ཀྱི་དུས་ཕྲེང་བ་ལ་མདུད་པ་རྒྱབ་པ་ཁྲོ་ཞལ་དུ་དམིགས་ནས་གདན་ཁར་བཞག་པས་སྟན་བསྲུང་། གཞན་འགྲོ་འཆག་མང་པོ་སྤངས་ཏེ་སྟན་གྱི་དྲོད་མ་ཡལ་བ་གལ་ཆེ། སྲོད་ཐུན་གྱི་མཐར་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་སམ། སྔར་བསྡུས་ནས་གཏོར་བསྔོ་སོགས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷ་དེའང་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་སྟེ། བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆོས་ཉིད་བདེ་ཆེན་གྱི་ངང་ནས་སེང་གེའི་ཉལ་སྟབས་ཀྱིས་ཉལ། ཐོ་རང་གཞོམ་མེད་སྔགས་ཀྱི་རང་སྒྲ་གྲགས་པས་གཉིད་སད་པར་མོས་ལ། སྣང་གྲགས་རིག་གསུམ་ལྷ་སྔགས་འོད་གསལ་གྱི་འཁོར་ལོར་ལྷག་གེར་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་ལྡང་ཞིང་། ཐུན་མཚམས་སུ་བཟའ་བཏུང་རྣམས་བདུད་རྩིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ནང་གི་སྲེག་བླུགས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པ་སོགས་ཉལ་ལྡང་འགྲོ་འདུག་ཟ་གྱོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་བྱེད་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་པར་བྱ་སྟེ། བི་དྱོཏྟ་མ་ལས། བཟའ་བཏུང་གོས་རྒྱན་རིམ་པ་དང༔ འགྲོ་ཉལ་འདུག་ལྡང་རྒྱུན་ཏིང་བྱ༔ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བསྙེན་པའི་བསླབ་བྱ་ནི། བདག་དོན་གྱི་སྒྲུབ་གཞུང་ལས། བསྙེན་པ་མ་རྫོགས་བར་དུ་གནས་སྤོས་ན་དངོས་གྲུབ་བོ་ཟག་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བས་གནས་མི་སྤོ༔ ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་དུ། བི་ཏོ་ལས། མི་བཀོལ་མི་བཤད་གཞན་མི་བསམ༔ ཞེས་པས་བསྙེན་པའི་མཚན་རྟགས་མ་ཐོན་བར་དུ་ལྷ་ཉིད་མི་བཀོལ་ཏེ༔ གཞན་གྱི་ནད་པ་གདོན་ཅན་ཀུན་ལ་ལྷ་དེའི་སྒོ་ནས་བྱིན་རླབས་མི་བྱ༔ བྱས་ན་བོ་ཟག་མཚན་མ་འགྲིབ་པས་སོ༔ ཟས་གོས་ཀྱང་རང་དབང་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་འགྲུབ་ཉེ༔ སྙིང་པོའང་སྒྲུབ་པའི་དུས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་མི་བཤད་དོ༔ མི་བསམ་ཞེས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་དམིགས་པ་མ་གཏོགས་བཟང་ངན་རྟོག་ཚོགས་གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱ༔ ཐ་མ་ལྟ་རྟོག་ཡི་གེའི་རིས་ལ་སོགས་པ་གཡེང་བ་སྤངས་ཏེ་ས་སྡེ་གཟུག་པར་བྱའོ༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐུན་བཞིའི་རིམ་པས་དུས་གྲངས་རྟགས་ཀྱི་བསྙེན་པ་གསུམ་གང་རུང་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དུས་ནི། དགོངས་རྒྱུད་ལས། ཡུན་ནི་ལོ་ཟླ་ཙམ་དུ་བསྲིང༔ ཞེས་པས་རང་གི་ནུས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། ལོའམ་ཟླ་བའི་གྲངས་འདི་ཙམ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ལས་མ་འདས་པར་བྱ་སྟེ། འདིའི་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ། ཞག་ནི་སུམ་ཅུ་ཕྲག་དྲུག་གམ༔ ཞེས་པས་བསྙེན་སྒྲུབ་སོ་སོར་ཟླ་བ་དྲུག་རེ་སྟེ་ཁྱོན་ལོ་གཅིག་ཡན་ཆད་དམ། ཡང་ན་བསྙེན་སྒྲུབ་སྤྱིར་ཟླ་བ་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འདིར་བསྙེན་པ་ལ་དེའི་ཕྱེད་ཆ་ཟླ་བ་གསུམ་ཡན་ཆད་དོ། །གྲངས་ཀྱི་བསྙེན་པ་ནི། དགོངས་རྒྱུད་ལས། བསྙེན་སྒྲུབ་ཆོ་ག་ཚང་བྱས་ནས༔ འཛབ་གྲངས་བདུན་འབུམ་ཉི་ཁྲི་གདོན༔ ཞེས་པ་ལྟར་གྲངས་ཚད་བདུན་འབུམ་ཉི་ཁྲི་ཡན་ཆད་དོ། །མཚན་མའི་བསྙེན་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མའམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟགས་གཅིག་མ་ཐོན་གྱི་བར་དུ་བསྙེན་པ་མི་གཏོང་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བདག་དོན་སྒྲུབ་གཞུང་ལས། དེ་ལྟར་བསྙེན་པའི་དྲོད་དམ་མཚན་རྟགས་ནི༔ ཉམས་རྟོགས་འབར་བ༔ སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ༔ རྨི་ལམ་དུ་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་དང༔ རི་བོའི་རྩེར་འདུག་ཅིང་དར་ཕྱར་བ༔ ཉི་ཟླའི་སྟེང་ན་འདུག་གམ་ཉི་ཟླ་ལུས་ལ་ཤར་བ་དང༔ དངོས་སུ་ལྷ་ཉིད་གྱད་དུ་གྱུར་པ་དང་ཞལ་མཇལ་ལམ་བཞད་པ་དང༔ རྨི་ལམ་དུ་རྔ་ཆེན་བརྡུང་བ་དང༔ དུང་འབུད་པ༔ འོད་དང་ལྷ་མོས་གཟུགས་སྟོན་པ་དང༔ འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་བྱེད་པ་རྨི་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་བཟང་པོ་རང་ཉམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་འབྱུང་ངོ༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། བགེགས་གཏོར་གཏང་ཞིང་ཕྱི་ནང་གི་མཚམས་གཅོད་སོགས་བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲེལ་མའི་སྐབས་འདིར་སྔར་སོང་བས་གོ་བཅད། ཆག་ཆག་གདབ་པ། ཐིག་ཚོན་བྱིན་རླབས་ལྡན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ། ཕུར་བུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་དགོད་པ། རྒྱན་རྫས་དགྲམ་པ་རྣམས་གཞན་དོན་ཚོམ་བུའི་སྒྲུབ་གཞུང་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་མོད། དེ་ཙམ་མ་ལྕོགས་ན། སྔར་བསྙེན་དུས་དཀྱིལ་འཁོར་བཤམས་ཚེ། དེ་ཀའི་སྟེང་དུ་སྦམ་ཕུར་བཀོད་པས་གོ་བཅད། གལ་ཏེ་སྔར་ཐོད་དཀྱིལ་ཁོ་ནར་བརྟེན་པ་ཡིན་ན། འདིར་རས་བྲིས་བཀྲམ་པའི་སྟེང་སྔར་གྱི་ཐོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ལྷ་ཕུར་ཚང་མ་སྦམས་ཏེ་བཙུགས་པ་ཉིད་བཀོད། སྔར་གཙོ་ཕུར་ལས་མེད་ན་སྐབས་འདིར་ལྷ་ཕུར་ཚང་མའམ། མ་འབྱོར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་གནས་སོ་སོར་ཚོན་སྤུང་ངམ་ཕྱག་མཚན་ནམ་འབྲུའི་ཚོམ་བུ་བཀོད། སྒྲུབ་གཏོར་དང་ཆོས་སྲུང་གི་གཏོར་མ་སྨན་རཀ་རྣམས་སྔར་གྱི་དེ་ཀ་གསོས་པས་ཆོག །སྐབས་འདིར་ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱན་ཅི་འབྱོར་བཀྲམ། དེ་ལྟར་གྲབ་ཤོམས་ཚར་བའི་ནུབ་རྒྱུན་བསྙེན་མ་ཆག་ཙམ་བཟླས་རྗེས་ཉལ། སང་ཉིན་ཞོགས་ཐུན་ནས་བརྩམ་སྟེ། སྔོན་འགྲོའི་ལས་བདུན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཏིང་འཛིན་རྣམ་གསུམ་ནས་བཟུང་རང་དང་མདུན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་རྟེན་ཕུར་བུ་དང་བཅས་པ་དབྱེར་མེད་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོར་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་མ་གཏོགས། གཞན་བསྟོད་པའི་བར་བསྙེན་པ་ལྟར་ལས་གཞུང་བསྲང་ཞིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཛཔ྄་དགོངས་གསུམ་བསྙེན་དུས་ལྟར་སྔོན་དུ་བཏང་རྗེས། འདིར་ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་པའི་ཛཔ྄་དགོངས་གཙོ་བོར་བྱ་སྟེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ལས་མདུན་རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕཊ་ཛཿས་ཕྱེས་པ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བཞུགས་པར་མོས། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་སྲོག་ཧཱུྃ་གི་འོད་ཟེར་འབྲུ་དགུའི་རྣམ་པ་མང་པོ་སྤྲོས། ཕྱོགས་བཅུའི་བདེ་གཤེགས་ཐམས་ཅད་དང། གཙོ་བོ་ཁྲོ་ཚོགས་སྲས་མཆོག་སྒོ་མ་དམ་ཅན་གྱི་ཕུར་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ། དགྱེས་པ་བསྐྱེད། ཐུགས་དམ་བསྐུལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྔགས་ཕྲེང་དམར་པོའི་རྣམ་པར་ལྷ་སོ་སོའི་ལྟེ་བ་ནས་བྱུང་། བདག་གི་ལྟེ་བར་ཞུགས། ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་ལ་ཐིམ། སླར་ཡང་ཐུགས་ཀ་ནས་སྔར་བཞིན་སྤྲོས་པ་འགལ་མེ་ལྟར་འཁོར་བ་ལ་དམིགས་ནས་ཛཔ྄་བཟླ་ཞིང་ཐུན་མཐར་མཆོད་བསྟོད། ཐུན་བཞི་གཅོད་ཚུལ་དང་སྔོན་འགྲོ་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་འདོར་ལེན་སོགས་སྔར་བསྙེན་པ་ལྟར་ལས། འདིར་སྲོད་ཐུན་ལྟ་བུའི་ཐུན་གཅིག་ལ་ཚོགས་གཏོར་ཡང་ཅི་འགྲུབ་བྱ་ཞིང་ལྷག་མ་བཙོན་དུ་འཛིན་པ་སོགས་སྤྱི་ལྟར་རོ། །ཚུལ་དེས་སྒྲུབ་པ་རྫོགས་པར་ཉེ་བའི་མཐའི་ཞག་བདུན་གསུམ་ཙམ་གྱིས་རིང་སྔར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་བཞིའི་ཛཔ྄་དགོངས་དང་ལྡན་པས་ཛཔ྄་བཟླས་མཐར་དམིགས་པ་འདི་ཉིད་བསྣན་ཏེ། སླར་ཡང་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཁྱབ། འབྱུང་བཞི་རིན་ཆེན་སྨན་རྫས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རིང་ནད་གདོན་སེལ་བྱེད་ཀྱི་བཅུད་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་བདག་ལ་ཐིམ་པས་གཟི་མདངས་བསྐྱེད། བཅུད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲོས་པས་ལས་ཉོན་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་སྦྱངས། རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲོས། མཉེས་མཆོད་ཕུལ། དགྱེས་པ་བསྐྱེད། ཐུགས་དམ་བསྐུལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གི་རྣམ་པར་བསྡུས་ནས་བདག་ལ་ཐིམ་པས་ལས་ཉོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྦྱངས། རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། ཡང་འབྲུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བསྡུས་ནས་རྟེན་རྫས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐིམ་པས་འཕར་འཁྲབ་ཁོལ་ཞིང་དྲི་བཟང་དང་དུ་བ་སོགས་འབྱུང་བར་བསམ་ལ་བཟླའོ། །དེ་ཡང་བདག་དོན་གྱི་སྒྲུབ་གཞུང་ལས། དེ་ལྟར་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གམ༔ མཚན་མ་མ་བྱུང་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འཕྲོ་འདུ་དེ་དག་དང་བཟླས་བརྗོད་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་པས༔ བསྙེན་དུས་ཀྱི་རྟགས་མ་རྫོགས་པ་ཀུན་རྫོགས་པར་འབྱུང་ལ༔ གྲུབ་རྟགས་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གང་ཡང་འབྱུང་སྟེ༔ རབ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་འདི་ཉིད་ལྷར་འགྱུར་བའམ༔ མ་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཉིད་ལྷ་སྐུར་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་འབྱུང༔ འབྲིང་དུ་ཞལ་མཐོང་བ༔ ཆོས་གསུང་བ༔ ངག་བདེན་པ་འགྲུབ་པ་འབྱུང༔ ཐ་མའང་དགྲ་བགེགས་ཚར་གཅོད་ནུས་པ་འབྱུང་ངོ༔ དེའི་ཚེ་རྟེན་ཕུར་རྣམས་སྤྱི་གཙུག་མགྲིན་པ་སྙིང་གར་གཏུགས་ཤིང༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གསོལ་བ་གདབ་བོ༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དུས་གྲངས་ཀྱི་བརྩི་ལུགས་སྔར་བསྙེན་པར་བཤད་པ་བཞིན་དང་། མཚན་མ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཡིན་ཅིང་། དེར་མ་ཟད་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཕུར་བུ་འཕར་ཞིང་མེ་ལྟར་འབར་ན་རིག་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་བ་སོགས་འབྱུང་། འབྲིང་དུ་བ་བྱུང་ན་མི་སྣང་བ་སོགས་དང་། དྲོ་བར་གྱུར་ན་རྐང་མགྱོགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་གསུངས་མོད། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ནའང་། ཐ་མ་ཞི་རྒྱས་སོགས་ལས་ཕྲན་ཚེགས་རྣམས་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། གལ་ཏེ་མཚན་མ་ལ་དམ་འཆའ་བ་སྨིན་སློབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཚེ་རྟགས་མཚན་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གང་རུང་མ་བྱུང་ན། སྤོགས་པའི་ཆོ་ག་ནི། བསྙེན་སྒྲུབ་ལན་གསུམ་བསྐྱར་བས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལས་སྦྱོར་ནི། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་དངོས་གྲུབ་ལེན་པ་སྟེ། དེའང་གྲུབ་པའི་མཚན་མ་མཐོང་བའམ། དུས་གྲངས་རྫོགས་ནས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་གསག་པ་ནི། མཆོད་གཏོར་བཟང་དུ་བཤམ། གཏའ་གཏོར་རྙིང་པ་ཁ་གསོ། བྷཉྫ་མཚན་ལྡན་དུ་ཆང་བཟང་པོ་ལ་ཨ་མྲྀཏ་དང་མངར་གསུམ་བཏབ་པ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་བདུད་རྩིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་བཞག །སྣོད་བཟང་པོར་ཕྱེ་མར་ཨ་མྲྀཏ་དང་སྤོད་ཀྱིས་བྲན་པ་ལ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་དབུས་སུ་རིན་ཆེན་འབར་བའི་ནང་དུ་འདོད་དོན་གྱི་གསོལ་བྱང་བཅུག་པ། དེའི་ཤར་དུ་ཟླུམ་པོ། ལྷོར་གྲུ་བཞི། ནུབ་ཏུ་ཟླ་གམ། བྱང་དུ་ཟུར་གསུམ་རྣམས་བཀོད། རིལ་བུ་དང་གདར་བུ་ཅི་རིགས་པས་ཟླུམ་ཐབས་སུ་བསྐོར་བ་དང་ཚེ་འབྲང་དང་ཚེ་ཆང་ཡང་བཤམས་ལ། ནུབ་ཐ་མའི་ཐོར་ཐུན་ལ་སྔོན་འགྲོའི་ལས་བདུན་ནས་བརྩམ་བཟླས་པ་ཡང་སྔར་གྱི་དཀྱུས་བཞིན་བྱས་ཏེ་ཚོགས་ཀྱི་བར་ལས་གཞུང་བསྲངས་རྗེས། ཡོན་ཏན་དངོས་གྲུབ་བླང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཛཔ྄་དགོངས་ནི། བདག་དཔལ་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་དུ་གསལ་བའི་ཡབ་ཀྱི་གསང་གནས་ཟླ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་སྙིང་པོ་བུ་གར་ཨོཾ་དཀར་པོས་མཚན་པ། ཡུམ་གྱི་མཁའ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྟེ་བར་ཨེ་གྲུ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་འབེབ་བྱེད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཨེ་དམར་པོས་མཚན་པར་བསམ་ལ། མཁའ་གསང་སྦྱར་ཏེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས། ཡུམ་གྱི་དུང་ཁང་དུ་ཁྲག་འཐུང་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་ཚོན་གང་བ་བཞུགས་པ་རྣམས་བསྐུལ། སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཡབ་ལྔའི་བྱང་སེམས་མུ་ཏིག་དཀར་པོ། ཡུམ་ལྔའི་དྭངས་མ་མཚལ་ལྟ་བུ་རྩ་དབུ་མ་ནས་བྱུང་ཡུམ་གྱི་མཁར་བབས། དཀར་དམར་འདྲེས་ནས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འཁྱིལ་བ་དེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གསུམ་དུ་གྱུར་པ། བདག་གི་རྡོ་རྗེའི་ནང་དུ་རྔུབས་ཏེ་ཐུགས་སྲོག་ལ་ཐིམ། བདེ་སྟོང་འཛིན་མེད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འབར་བར་བསམ་ལ། ཀཱི་ལ་ཡ་འབྲུ་བཅུ་བདུན་པ་ལ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་སརྦ་སིདྡྷི་ཛ་ཧཱུྃ་ཨཱཿཞེས་བཏགས་པ་བརྒྱ་སྟོང་སོགས་དྲག་ཏུ་བཟླ་ཞིང་། སྒྲུབ་པའི་མཇུག་ཏུ་བསྣན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཛཔ྄་དགོངས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཕྱི་མ་དེས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་རྣམས་ལ་འཕྲོ་འདུ་བྱས་པས། རྫས་རྣམས་རབ་འོད། འབྲིང་ཁོལ། ཐ་མ་རླངས་སམ་དྲི་བྱུང་བའམ། གལ་ཏེ་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་ནའང་ཐོར་ཐུན་གྱི་མཐའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་དང་དངོས་གྲུབ་བླངས་ཏེ། ཀ་པཱ་ལ་མཚན་ལྡན་དུ་རཀྟ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཨ་མྲྀཏ་ཆང་དང་མངར་གསུམ་སྦྱར་བ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ། ཧཱུྃ༔ དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་དང༔ ཡུམ་ཆེན་འཁོར་ལོ་རྒྱས་འདེབས་མ༔ ཁྲོ་བཅུ་ཡབ་ཡུམ་ཟ་གསོད་དང༔ སྲས་མཆོག་སྒོ་བཞི་སྲུང་མར་བཅས༔ ཐུགས་དམ་དབང་གིས་སྤྱན་འདྲེན་ན༔ འདིར་གཤེགས་ཕོ་བྲང་གཉན་པོར་བཞུགས༔ ས་མ་ཡ་ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོ༔ ཧོ༔ དཔལ་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་དང་བཅས༔ དང་པོ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ལྷ༔ བར་དུ་བདག་གི་ཡི་དམ་ལྷ༔ ད་ལྟ་ལྷ་དང་གཉིས་སུ་མེད༔ གཉིས་མེད་རོལ་པའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ༔ སྨན་རཀ་བདུད་རྩི་སྦྱར་བས་མཆོད༔ མཆོད་འབུལ་ཛཔ྄་དགོངས་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཞེས་མཐེབ་སྲིན་གྱིས་གཏོར་ཞིང་། སོ་སོའི་མཚན་མཐར་མ་ཧཱ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ མ་ཧཱ་རཀྟ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་སྦྱར་ལ་དབུལ་ལོ། །དེ་ནས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་ཐོགས་ལ། ཧཱུྃ༔ སྲིད་པའི་ཕུར་བུ་བསྒྲུབ་པ་དང༔ དབང་དང་དངོས་གྲུབ་བླང་བའི་ཕྱིར༔ ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་བོ་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་བོ་གཤེགས་ནས་ཀྱང༔ ཀཱི་ལ་ཡ་ཡི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུའི་ལྷ་ཚོགས་དགོངས༔ དང་པོ་བསྙེན་པའི་དབུ་བཙུགས་ནས༔ དོ་ནུབ་ཕན་ཆད་ཞག་གྲངས་ཐེམས༔ བཟླས་བརྗོད་བསྙེན་པའི་གྲངས་ཀྱང་ཚང༔ འགྲོ་བ་མ་ལུས་བསྒྲལ་སླད་དུ༔ ཀཱི་ལ་ཡ་ཡི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཨོཾ༔ བཅོམ་ལྡན་དཔལ་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་སྦྱོར༔ གསང་བ་བྱང་སེམས་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཕྱོགས་བཅུའི་ཁྲོ་རྒྱལ་ཡབ་ཡུམ་དང༔ ཟ་བྱེད་གསོད་བྱེད་སྤྲུལ་པར་བཅས༔ ཕྱོགས་བཅུར་དབང་དང་ཕྱོགས་སྐྱོང་འདུལ༔ དབང་བཅུ་ཡོངས་རྫོགས་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ དཔལ་ཆེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་འཁྲུངས༔ ཁྲོ་རྒྱལ་འབུམ་བས་མཐུ་སྟོབས་འཕགས༔ ཁྲོ་རྒྱལ་ཀུན་འདུས་ཀཱི་ལ་ཡ༔ ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སྒྲོལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ལྷ་ཕུར་བཞི༔ བསྙེན་ཅིང་བསྒྲུབས་པའི་ལྷ་ལགས་ཀྱིས༔ ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ དཔལ་གྱི་བཀའ་ཉན་སྒྲུབ་མཆོག་སྐྱོང༔ ཤྭ་ན་བདག་ཉིད་ས་བདག་བཞི༔ ཚེ་དབང་ལོངས་སྤྱོད་གྲུབ་རྟགས་རྣམས༔ མཐུ་བྱིན་དྲེགས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ བསེ་ལྕགས་དུང་གསུམ་སྐྱེས་བུ་གིང༔ མ་བདུན་སྲིང་བཞི་དབང་ཕྱུག་ཚོགས༔ དྲག་རྩལ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་མཛོད༔ ཕྲིན་ལས་ཡིད་བཞིན་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་སརྦ་སིདྡྷི་གུ་ཎ་ཕ་ལ་ཧོ༔ སིདྡྷི་སིདྡྷི་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཨ་ཨ་ཨ༔ ཞེས་པས་ལྷ་དང་དངོས་གྲུབ་འོད་དུ་ཞུ། བདག་གི་ཐུགས་སྲོག་ལ་བསྡུ་ཞིང་དབྱེར་མེད་དུ་བསམ། དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་རྟེན་ཕུར་བུ་རྣམས་འཕར་ཞིང་འབར་བ་དང་དུ་བ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་བྱུང་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ལྷ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་ལག་གཡས་པས་བླངས་ཏེ་དངོས་གྲུབ་བླང་བ་ཡིན་མོད། རྟགས་མཚན་མངོན་དུ་མ་བྱུང་ནའང་འདིར་རང་གི་གནས་གསུམ་དུ་གཏུགས་ཤིང་། རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གསོལ་བ་བཏབ། སྒྲུབ་གཏོར་ལྷར་གསལ་བའང་གནས་གསུམ་དུ་རེག་་ཅིང་དབང་བླངས་ནས་ལྷ་ཞུ་བའི་གཏོར་རྫས་བདུད་རྩིར་མོས་ནས་མྱང་བས་རྩ་ཁམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བསམ། དེ་ནས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་ཆ་བཞིར་བགོས་པའི་གཅིག་བླ་མ་དང་། གཅིག་རིག་འཛིན་ལ་འབུལ། གཅིག་བདག་གིས་རོལ། གཅིག་སྒྲུབ་གྲོགས་ལ་སྟེར། དེ་ནས་ནམ་ལངས་པ་དང་རང་གཞུང་གི་རྒྱུན་གཏོར་དང་སྲུང་མའི་གཏོར་ཆོག་རྣམས་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིན་ལྷག་ཆོག་དང་སྦྲེལ་ཏེ་སྔར་གྱི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་བཏང་ལ་སྨོན་ལམ་དང་བཟོད་གསོལ་བྱ། སྒྲུབ་གཏོར་ཆ་གསུམ་དུ་བགོས་པའི་ཆ་གཅིག་སྒྲུབ་ཁང་གི་འོག་ཏུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལྟར་གཏེར་དུ་སྦ། ཆ་གཅིག་སྦྱིན་སྲེག་གི་དུས་རྫས་ལ་འབུལ། ཆ་གཅིག་གཏོར་མ་གཞན་རྣམས་དང་བསྡེབས་ནས་ཕྱིར་བསྣུར་ཏེ་ཐ་ཚིག་བསྒྲག་ཅིང་བརྟན་སྐྱོང་བྱས་ལ་གཏང་། གཏོར་ཟོར་འཕངས་ནས་ལས་བཞིའི་བྲོ་དང་ཚེ་འགུགས། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཏང་རག་གི་མཆོད་བསྟོད་རྒྱས་པར་བྱས་ལ། རྡུལ་ཚོན་ཡིན་ན་ཡེ་ཤེས་པ་གཤེགས་སུ་གསོལ། རས་བྲིས་ཡིན་ན་བརྟན་བཞུགས་བྱ། དམ་ཚིག་པ་སྲུང་འཁོར་དང་བཅས་པ་བསྡུ་ཞིང་། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷར་ལངས་པས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་བསལ་ནས། ཟུང་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར། བསྔོ་སྨོན་དང་ཤིས་པ་བརྗོད་པས་ཀྱང་མཐའ་བརྒྱན། དེ་རྗེས་ཁ་སྐོང་གི་ཞི་བའི་སྲེག་བླུགས་ཀྱང་བསྙེན་པའི་བཅུ་ཆའི་གྲངས་ལོངས་སུ་གསག་ཅིང་། ཐོ་ལ་མཆོད་གཏོར་སྔར་བཞིན་ཕུལ་ནས། གཤེགས་སུ་གསོལ་ལ་ཐོ་འགྲོལ། དེ་ནས་ཀྱང་བག་གསེང་ཞིང་གནས་བསྲུང་བ་རྣམས་སྤྱི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་སྟོད་ལས་ཀྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་རྐྱང་པ་བྱེད་པའི་ལུགས་ཏེ། གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཉམས་སུ་བླང་བདེ་བར་གསུངས་པ་བདག་དོན་བྱང་ཆུབ་ནར་མའི་སྒྲུབ་པ་ཁ་གཙང་ལ་བརྟེན་པའི་རིམ་པའོ།། ༈ །།ཡང་བདག་གཞན་ཐུན་མོང་དུ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་ཅིང་བར་ཆད་འདུལ་ཕྱིར་སྟོད་ལས་སྨད་ལས་སྦྲེལ་ནས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལུགས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་ན། སྨིན་སློབ་ཏུ་ལོ་ཟླ་སྦྲེལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚོམ་བུའི་འཁོར་དུས་དབང་གིས་རྙེད་དཀའ་བས། སྒྲུབ་གྲོགས་ཞི་དུལ་དམ་ཚིག་གཙང་བ་ལ་བསྟེན་ནས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔས་གཞི་བཟུང་སྟེ། གནས་གསར་པ་ཡིན་ན་ས་ཆོག་དང་། གཞན་ཡང་ལྷ་སྟ་གོན། སྒྲུབ་གྲོགས་ཡོད་ན་གསར་རྙིང་གི་ཁྱད་པར་ཤེས་པས་བསྲེ་བ་དང་བསྣན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། དངོས་གཞི་ལ། བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་ལས། དང་པོ་བསྙེན་པ་ལ། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཚམས་བཅད། དམ་སྲི་མནན་ཅིང་སྒོ་བསྲུང་། མ་ཏྲཾ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བྱས་ནས། སྟེགས་བུ་ལ་ཆག་ཆག་བཏབ་སྟེ་ཐིག་ཚོན་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོ་རྫོགས་ལྟེ་བ་གྲུ་གསུམ། ཟླ་གམ་གསུམ། ཐོད་ར། རིན་ཆེན་ཆ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་བཞེངས་པའམ་ཡང་ན་རས་བྲིས་བཀྲམ་པ་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ལས་བཞི་སྒོ་སྐྱོང་དམ་ཅན་དང་བཅས་པའི་ཕུར་བུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་སོ་སོའི་གནས་སུ་བཀོད། སྨན་གཏོར་རཀྟ་ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པ་རྒྱན་དགྲམ་པ་སོགས་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་འདུ་བྱས་ནས། སྔོན་འགྲོའི་ལས་བདུན་དང་རྟགས་གདབ་རྗེས། ཏིང་འཛིན་གསུམ་ནས་བསྟོད་པའི་བར་ལས་གཞུང་བསྲང་བ་སྟེ། དེའང་ནངས་ནུབ་དང་གུང་གཉིས་ཏེ་ཐུན་བཞིར་བཅད་པའི་ནམ་ལངས་ཀྱི་ཐུན་འགོར་སྔོན་འགྲོའི་ལས་བདུན་དང་། མཚན་མོའི་གུང་ཐུན་གྱི་མཐར་རྗེས་ཀྱི་ཆོས་བདུན་སྦྱར་ཞིང་། གཞན་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནས་བསྟོད་པའི་བར་སོང་རྗེས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཛཔ྄་དགོངས་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཐུན་རེར་གཙོ་བོའི་སྔགས་སྟོང་རེ། ཁྲོ་བཅུ་བརྒྱ་རེ། སྲས་མཆོག་སོགས་ལ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་རེ་བཟླ་ཞིང་། བསྙེན་པའི་སྐབས་འདིར་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྱོང་སྔགས་འབྲུ་གསུམ་ཡང་མི་སྦྲེལ། ཐུན་མཐར་སྟོང་ཚིགས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་དངོས་གྲུབ་བསྐུལ་པ་རྣམས་སྒྲུབ་གཞུང་ལྟར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། བསྙེན་པ་ཐོན་ནས་ཕུར་བུ་རྣམས་སྣོད་འབྲུ་ནག་གིས་གང་བར་བཙུགས་ཏེ་ཉེ་ལོགས་སུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལ་ཛཔ྄་དང་མཆོད་བསྟོད་བྱ་ཞིང་། གྲུབ་ན་སྒྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་བཞེངས་པའམ་རས་བྲིས་བཀྲམ། གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་ན་ཕོ་བྲང་གི་དབུས་སུ་ཨེ་ཁྲོམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཙམ་བྱས་ཏེ། ཕུར་བུ་སོགས་རྒྱན་རྫས་རྣམས་བཀྲམ་ལ་བྱིན་ཕབ་ནས། ཐུན་བཞིར་ལས་གཞུང་བསྲང་བ་བསྙེན་པ་ལྟར་ལས། སྔར་གྱི་ཛཔ྄་དགོངས་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ། ཡོན་ཏན་ལ་གཉིས་ཀྱི། རྒྱུན་ཛཔ྄་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐུགས་ཀ་ནས་ལྟེ་བར་འཁོར་བའི་དོ་ལིའི་དམིགས་པ་དང་། མཇུག་ཏུ་སྦྲེལ་རྒྱུ་བདག་རྫས་ལ་འཕྲོ་འདུའི་ཛཔ྄་དགོངས་རྣམས་སྔར་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། འདིར་གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་ལ་ཛཿཧཱུྃ་ཨཱཿསྦྲེལ་ཞིང་། གྲངས་ཀྱི་ཆ་རྩི་ཚུལ་བསྙེན་པ་ལྟར་དང་། སྤུ་གྲིའི་སྔགས་བཟླས་པས་ཀྱང་ཐུན་དང་གདབ་ཕུར་ལ་བསྔགས་ནས། བཤགས་པ་བྱ། མཚན་གུང་གི་ཐུན་ལ་ཚོགས་དང་སྦྲེལ་ནས་སྐོང་ཟློག་ལིང་ག་བཅས་ནས་དཔང་གཟུག་པ་སོགས་ཉུ་ལེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཕུར་བསྐོར་བྱ་བའི་བར་སྒྲུབ་གཞུང་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལས་སྦྱོར་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་བྲུབ་ཁུང་བཅས་པའི་ནང་དུ་ལིངྒ་བྱད་ཐག་སྔོ་དམར་གྱིས་དཀྲིས་ཤིང་ཡུག་སྐྲ་སྐེ་ལ་བཏགས་པ་ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཕུར་བུ་ལ་གཏོད་ནས། ཐུན་བཞིར་ལས་གཞུང་བསྲང་བ་དང་། དངོས་གྲུབ་ལ་དམིགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཛཔ྄་རྣམས་སྔར་ལྟར་དང་། ཁྱད་པར་མངོན་སྤྱོད་དྲག་པོ་ལ་དམིགས་པའི་སྒྲོལ་བའི་ཛཔ྄་དགོངས་སྦྱར་ཏེ། གཙོ་བོ། སྲས་མཆོག །དམ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་མཇུག་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཀྱི་གོང་དུ་དགྲ་བགེགས་ཆེ་གེ་མོ་མཱ་ར་ཡ་ཞེས་དང་། ཁྲོ་བཅུའི་གརྫ་གརྫ་སོགས་ལས་སྔགས་ཀྱི་གོང་དུ་དགྲ་བགེགས་ཆེ་གེ་ཞེས་གཞུག །གཙོ་བོར་སྤུ་གྲི་དྲག་སྔགས་འདུས་པ་ལ་སྒྲིལ་ཞིང་། མཇུག་ཏུ་ར་མདའ་རློག་ཅིང་ཕོ་ཉས་འགུགས་པ་རྣམས་དྲག་ཏུ་བྱ། རྟགས་མཐོང་ནས་གབ་པའི་སྔགས་དྲུག་སྤུ་གྲིའི་དགོངས་པར་ལྡན་པས་བླ་རྒྱུ་བའི་དུས་གནད་དང་བསྟུན་ཏེ་བསྒྲལ་བའི་ལས་ལ་སྦྱར་ཞིང་། ནུབ་ཐ་མའི་ཐོ་རེངས་དངོས་གྲུབ་བླང་བའི་ཆོ་ག་སྔར་ལྟར་བྱས་རྗེས། ལིང་རོ་ལ་བརྟེན་ནས་བྲོས་ཚར་གཅད་པ། སྲེག་འཕང་མནན་པས་ལས་མཐའ་བསྡུ་བ། གཏོར་མ་གཏང་ཞིང་ཚེ་འགུགས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཞིང་རྒྱུན་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ། མཚམས་གྲོལ་ཞིང་གནས་བསྲུང་བ་སོགས་ཞིབ་པར་སྒྲུབ་གཞུང་ལྟར་བྱའོ། །དེའང་དུས་ནི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་ལ། ཇི་ཙམ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ཀྱི་སུམ་ཆ་རེ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟླ་དྲུག་ལྟ་བུ་ལ། བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་རེ་རེ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་རེ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོད་ལས་སྨད་ལས་སྦྲེལ་ནས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད་པའི་ལུགས་ཏེ། ཐུན་མོང་ཚོམ་བུའི་སྒྲུབ་པ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐོ་བྱང་ཙམ་མོ།། ༈ །།ཡང་གདུག་པ་ཅན་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་གློ་བུར་ཅོག་རྡུང་རལ་གྲི་ཕྱུང་རྡེག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལའང་། བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་ལས། བསྙེན་པ་ནི། གོང་དུ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཐེམས་ནའང་ཁ་གསོ་བའི་ཕྱིར། མཚམས་གཅོད་སོགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ཕོ་བྲང་ཨེ་ཁྲོམ་དུ་བཞེངས་པ་ལ་ཕུར་བུ་དང་རྒྱན་རྫས་བཀོད་ནས། ཐུན་བཞིར་ལས་གཞུང་བསྲང་ཞིང་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་བསྙེན་པ་ཅི་རིགས་པ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། བྲུབ་ཁུང་དུ་ལིང་འཁོར་སྒྲུབ་ཆེན་ལྟར་བཅས་ལ། ཉིན་མཚན་དུ་ལས་བྱང་ཐུན་བཞི་རེ་བསྲངས་ནས། ཕྲིན་ལས་དྲག་པོའི་ཛཔ྄་དགོངས་དང་ལྡན་པས་སྤུ་གྲིའི་སྔགས་ཆིག་ཚུགས་སུ་བཟླ། ཚོགས་ཀྱི་དུས་ལིང་ཆུང་རེ་ལ་སྔགས་དྲུག་གིས་གདབ་ཁ་བྱ་ཞིང་། སྐབས་སུ་ལིངྒ་ལ་ཕུར་ཐུན་རྣམས་བརྡེག །གསུམ་པ་ལས་སྦྱོར་ནི། རྟགས་བྱུང་ནས་ལས་གཞུང་ཚར་གཅིག་བསྲངས་ཏེ། ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་ཕུར་བུ་སྒྲིལ་བར་བསྒོམ། ཛཔ྄་དགོངས་སྒྲུབ་ཆེན་ལས་བྱང་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། སྤུ་གྲི་ལ་དགྲ་བགེགས་ཆེ་གེ་མཱ་ར་ཡ་རྦད་ཕཊ་ཅེས་བཏགས་ཏེ་དྲག་ཏུ་བཟླས་ནས། ཕུད་འཐོར་ཞིང་དཔང་གཟུག །གབ་པའི་སྔགས་དྲུག་གི་དགོངས་པས་གདབ་ལས་བྱ་ཞིང། བསྒྲལ་རྗེས་དངོས་གྲུབ་བླང་བ། མཐའ་སྡུད་སྲེག་འཕང་མནན་པ་སོགས་སྒྲུབ་ཆེན་ལས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་ལྟར་དང་། མཇུག་ཏུ་གཏོར་མ་གཏང་བ་ནས་མཚམས་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྲུང་གི་བར་རྣམས་ཀྱང་སྔར་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྨད་ལས་ཀྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་གསུམ་རྐྱང་སྒྲུབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུགས་ཏེ། གློ་བུར་ཅོག་རྡུང་ལས་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཐོ་བྱང་ཙམ་མོ།། ༈ །།ཡང་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཆིག་ཆོད་དུ་བྱེད་པར་འདོད་ན། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཐོད་དཀྱིལ་ཕུར་བུ་དང་བཅས་པ་བཀོད་ཅིང་། མཆོད་པ་དང་གཏོར་མ་སོགས་ཚང་བར་བསགས་ནས། ཐུན་བཞིར་ལས་བྱང་གི་གཞུང་བསྲངས་ཏེ། ཛཔ྄་དགོངས་དང་ལྡན་པས་བཟླ་བྱའི་སྔགས་ཀཱི་ལ་ཡ་འབྲུ་བཅུ་བདུན་གྱི་ཤམ་བུར་མ་རག་མོ་ཡག་མོ་སོགས་དྲག་སྔགས་འདུས་པ་ཡི་གེ་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་སྦྲེལ་ནས་བཟླས་པས་འགྲུབ་པར་གསུངས་ཏེ། བློའི་རིམ་པ་དང་འཚམ་པར་ཉམས་སུ་བླང་བ་གཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་ཡང་གསང་སྤུ་གྲི་འབར་བའི་བདག་དོན་བྱང་ཆུབ་ནར་མའི་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་བཏོན་ཅིང་། ཐུན་མོང་ཚོམ་བུ་དང་། གློ་བུར་ཅོག་རྡུང་གི་སྒྲུབ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་གནད་ཀྱང་ཞར་ལ་འཕྲོས་པའི་ཡི་གེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་གཟུགས་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་གཏེར་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བཀའི་གནང་བ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉོས་ཀྱི་དགེ་སློང་རྨོངས་པ་དྷརྨ་ཤྲཱིས་ཟིན་ཐུན་སུག་རིས་སུ་སྤེལ་བ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-KI-020&oldid=114396"\nThis page was last edited on 29 December 2017, at 13:16.


སྤེལ་དུས 2019-12-19 ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། རྩོམ་པ་པོ། བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ།\n［ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] རྩོམ་འདིར་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་དག་གི་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་ཀྱག་ཀྱོག་གི་མི་ཚེ་ཐུང་ངུའི་ཁྲོད་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་མའི་ས་ཁུལ་དུ་ཡུལ་དངོས་རྟོག་དཔྱོད་དུ་བསྐྱོད་དེ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱེད་ཐབས་སོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས། འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་སོ་སོའི་ཡི་གེའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་སྐད་ཁྱིམ། སྒོས་སུ་བོད་ཡིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད། རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ ཏུང་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་། བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་བྱུང་འཕེལ། རྒྱལ་ཕྱིའི་སྐད་བརྡའི་བར་དང་སཾ་བོད་སྐད་བརྡའི་བར་སོགས་ལ་ཞིབ་བསྡུར་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་དཔྱད་འབྲས་སྔ་ན་མེད་པ་བླངས་ཡོད་པ་དེ་དག་གཙོ་བྱས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད།\n［བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] དགེ་ཆོས། སྐད་བརྡ་རིག་པ། མཛད་རྗེས། དཔྱད་འབྲས།\nམིག་སྔར་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁམས་སུ་དགེ་ཆོས་ལགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ནི་ཆར་ཤུལ་གྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ཇི་བཞིན་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་དེ། དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། རྣམ་ཐར། དབུ་མའི་ལྟ་གྲུབ་《ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་》དང་《རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་》དང་ཁོང་གི་སྙན་ངག་གི་སྐོར་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་དཔྱད་འབྲས་ཀྱང་གཡུར་དུ་ཟ་བ་བླངས་ཡོད། དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་སྤྱི་ལོ་1972ལོར་རྒན་པོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་《མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་》དང་།① སྤྱི་ལོ་1983ལོར་རྟོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱི་《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་》 དང་སྤྱི་ལོ་1999ལོར་རྟོར་གཙང་འཇིགས་མེད་ཀྱི་《དྲང་བདེན་གྱིས་བསླུས་པའི་སློང་མོ་བ་》ཞེས་པ་སོགས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ནས་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་ཀྱག་ཀྱོག་གི་མི་ཚེའི་བཞུད་ལམ་དང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་འབྲས་སོགས་ལ་སྤྱི་སྡོམ་བྱས་ཡོད་ལ། སྤྱི་ལོ་1988ལོར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ཆེས་ཐོག་མར་《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་།② སྤྱི་ལོ་1990ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་》པོད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་པར་སྐྲུན་མཛད་ནས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད།③ སྤྱི་ལོ་1997ལོར་རེབ་གོང་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་གྱིས་《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་》④ཞེས་པའི་དེབ་ཅིག་བརྩམས་ནས་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་མི་ཚེ་ལ་ཅུང་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པས་སྤྱི་སྡོམ་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཡིག་གི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་དཀོན་གྲས་སྐོར་ཞིག་བཀོད་ཡོད་ལ། ཡུལ་དངོས་རྟོག་དཔྱོད་ལས་བྱུང་བའི་ངག་ཐོག་གི་དཔྱད་ཡིག་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་ཁྱད་མཚར་བའི་མི་ཚེ་བཞེངས་བཀོད་བྱས་ཏེ་ཁོའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་འབྲས་རྣམས་གཟིགས་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་ཕུལ་ཡོད། རྒྱལ་ཕྱིའི་མཁས་པའི་ཁྲོད་དུ་ར་ཧུ་ལ་སཾཀི་རྟི་ཡན་(Rahul sankrityayan 1893- 1963)དང་འཇར་པན་པ་ཁེ་མུའུ་ར་ཧེ་ས་འོ།(Hisao Kimura 1922-1989)ཧྥ་རན་སིའི་མེ་ཁི་ཐང་ན།(Ariane Macdonld1938-- ) ཨ་རི་བ་མེ་ཨེར་སི་ཐན་(M་ C .Goldstein)སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་ཆོས་ལགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་དཔྱད་འབྲས་ཀྱང་མང་པོ་པར་དུ་བསྐྲུན་ཡོད་ལ། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་སྔོན་དུ་རྒྱལ་ནང་དུ་ཏུའུ་ཡུང་པིན་(杜永彬)⑤དང་རྒྱལ་ཕྱིའི་ཧེ་ཏི་(Heathe stoddard)⑥སོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ནི་དགེ་ཆོས་ལགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཁྲོད་དུ་འཛམ་གླིང་གི་སྔོན་གྲས་སུ་སླེབས་ཡོད། བྱེ་བྲག་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ནས་ཏུང་ཡུང་པིན་དང་པདྨ་ལྷུན་གྲུབ⑦སོགས་ཀྱིས་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་དཔྱད་འབྲས་ཐར་ཐོར་ཙམ་རང་རང་གི་དཔྱད་འབྲས་ཁྲོད་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་ལས་གཞན་ཆ་ཡོངས་ནས་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པར་བཞག་པའི་མཛད་རྗེས་དང་དཔྱད་འབྲས་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ནི་སྐད་རིགས་སྣ་མང་ལ་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཁོ་རང་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཇི། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད། རྒྱ་གར་སྐད་དང་པ་ལིས་སྐད་སོགས་སྐད་རིགས་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ལ་མཁས་ཤིང་། ཁོའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་བརྩམས་ཆོས་སྐོར་ལ། ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་དང་ཡི་གེ བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་སྦྱོར། དབུ་ཅན་ལས་དབུ་མེད་རང་བྱུང་དུ་གྲུབ་པ། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་བརྡར་ཞིབ་འཇུག བོད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད། ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད། དགེ་བཤེས་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཚིག་མཛོད་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེར་ཞིབ་འཇུག་དང་ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་སོགས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དཔྱད་འབྲས་མང་པོ་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཁོ་རང་རྒྱ་གར་དུ་འཚོ་བཞུགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་དབྱིན་ཇིའི་གོང་མ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་རྒྱ་གར་དུ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་བཙུགས་ཡོད་པའི་ནང་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་བ་དང་། ཨུ་རུ་སིའི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཆོའོ་ཀྲི་རོ་རིག(Reorge Roerich 1902 1961)ལ་རོགས་རམ་བྱས་ནས་ཨ་མདོའི་བོད་སྐད་ཞིབ་འཇུག་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་གྲུབ་གནང་ལ། ཁོས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྒྲ་རིག་པའི་རིག་གཞུང་གི་སྒྲོམ་གཞི་བརྟོལ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་བྱེད་ཐབས་བེད་སྤྱད་ནས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། སྒྲ་གདངས། ཡུལ་སྐད་སོགས་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་གནའ་བོའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་དང་ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་། རྒྱལ་ཕྱིའི་སྐད་བརྡར་ཞིབ་བསྡུར་དང་ཞིབ་འཇུག་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་དཔྱད་འབྲས་མི་དམན་པ་བླངས་ཡོད་པ་རེད།\nདགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ་》ཞེས་པའི་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་སྔོན་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཡུལ་སོ་སོའི་ཡིག་རིགས⑧ཞེས་པ་བཀོད་ཡོད་ལ། ལེའུ་འདིའི་ནང་དུ་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ན་སྔོན་གྱི་མི་རྣམས་ཐོག་མར་རི་མོ་བྲི་བའི་ལས་བྱས་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཡི་གེ་བྱུང་བར་མངོན་ཟེར། འཛམ་གླིང་གི་ཡིག་རིགས་སོ་སོའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་རིགས་དབྱེ་ལའང་ཞིབ་འཇུག་དང་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཡོད། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་གཅིག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བའི་ཡི་གེའི་གཟུགས་དང་། གཉིས་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད། རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བའི་ཡི་གེའི་གཟུགས་ནི་དབྱངས་གསལ་སོགས་ཕྱི་མོ་ཉུང་ངུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བསྡུས་བ་མེད་ཅིང་། བརྗོད་བ་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རེ་རེ་བཞིན་ཡིག་འབྲུ་རེ་བཅོས་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་དར་བའི་འགོ་བཙུགས་པར་མངོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་ནུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལས་རྒྱུན་རིང་པོའི་བར་བྱུང་བ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨེ་རྗིབ་རྣམས་དང་། ཤར་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་ཡི་གེ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་རྒྱ་ནག་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་ད་དུང་ཡང་སྔར་གྱི་རང་བྱུང་ཡི་གེའི་རྒྱུད་པ་ཡིན་པས་དབྱངས་གསལ་སོགས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ཉུང་ངུར་བསྡུས་པ་མེད་དོ།། ཨེ་རྗིབ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡང་རིམ་གྱིས་གཟུགས་འགྱུར་ནས་ཁ་རོ་ཥ་ཊའི་ཡི་གེ་དང་། དེ་ཡང་འགྱུར་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་ཡི་གེ་བྱུང་ལ། ད་དུང་ཧེ་ཙི⑨རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་ཡིན་ཀྱང་། ཕྱིས་ཙ་ན་ཕྱི་མོ་ལ་བསྡུས་པས་ད་ལྟ་རྩ་བ་ཙམ་ལས་ཉིས་སྦྲེལ་སུམ་སྦྲེལ་བྱས་ཏེ་རང་རེ་བཞིན་ཀློག་པ་ཡིན་ནོ།། རྒྱ་གར་ནུབ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་ཆེར་ལ་ནང་གསེས་ཁྱད་ཅུང་རེ་མ་གཏོགས་ཡིག་གཟུགས་འདི་རང་ཡིན་ལ། ཨོ་རྒྱན་ཀྱང་སྔོན་ཁ་རོ་ཥ་ཊའི་ཡི་གེ་བྲི་བས་ལོ་པཎ་ཐང་ཡིག་གི་མཇུག་ཏུ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡི་གེའི་ཉའི་སྒལ་པ་འདྲ་བ་བྲིས་པ་ལ་ཞེས་དང་ཡང་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མི་རྣམས་ཕོ་ཉ་གཏོང་བ་སོགས་བྱེད་པ་ན། གང་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་གྲི་དང་སྣམ་བུ་བུམ་པ་ལ་གཟུགས་རིས་དངོས་བྲིས་ནས་གཏོང་བ་ཡིན་ལ། རིམ་གྱིས་ལག་མི་བདེ་བ་དག་གིས་བྲིས་པའོ།། མགྱོགས་པོར་བྲིས་པའི་དབང་གིས་སྔར་གྱི་གྲི་དང་སྣམ་བུ། བུམ་པ་གསུམ་འགྱུར་ནས་ཡི་གེའི་གཟུགས་བྱུང་བའོ།། རྒྱ་ནག་པའི་སྔོན་གྱི་ཡི་གེ་ཡང་གཟུགས་དངོས་སུ་བྲིས་ཡོད་པ་དཔེ་རིས་ལྟར་ལ། ཨེ་རྗིབ་རྣམས་ཀྱི་རོ་སྒྲོམ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སོང་བ་དག་གི་སྟེང་ལ་བྱ་དང་། མིག་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རིས་རྣམས་བྲིས་ཤིང་། རེ་རེ་བཞིན་ཚོན་གྱིས་སྤྲས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་ཡི་གེ་ཡིན་ལ་ཀློག་ཀྱང་ནུས་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བའི་ཡི་གེའི་རིགས་ནི་གནའ་བོའི་ཨེ་རྗིབ་དང་ཤར་གྱི་རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདིའི་ཁུངས་སུ་གཏོགས་པ་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་གནའ་བོའི་ཨེ་རྗིབ་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་ཁ་རོ་ཥཊའི་ཡི་གེ་དང་ཨུ་རུ་སུའི་ཡི་གེ་སོགས་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟའི་ཧེ་ཙི་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཀྱང་འདི་ལས་མཆེད་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་ལ། ཕྱིས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་དེའི་རིགས་ཕྱི་མོ་ལ་བསྡུས་པས་སྦྱོར་ཀློག་ཡི་གེ་རུ་གྱུར་བ་སོགས་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད། རྒྱ་གར་ནུབ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་ཆེར་གྱི་ཡི་གེ་དང་། ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱང་འདིར་གཏོགས་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཡོ་བྱད་གྲི་དང་སྣམ་བུ། བུམ་པ། སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རིས་དངོས་སུ་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད་། ད་དུང་ཨེ་རྗིབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རོ་སྒྲོམ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སོང་བ་དག་གི་སྟེང་དུ་བཀོད་ཡོད་པའི་གཟུགས་རིས་རྣམས་དངོས་སུ་བཀོད་ནས་བདེན་དཔང་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།\nམཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་སྐད་ཀྱི་གདངས་ལ་མཁོ་བ་རྣམས་ཟུར་དུ་བསྡུས་ནས་ཡི་གེ་བྱས་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱིས་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིག་རིགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་བགྲང་བྱ་དེ་དག་ཡིན་ཅིང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཕལ་ཆེར་གྱི་དང་པོའི་ཕྱི་མོའམ་འབྱུང་ཁུངས་ནི་སྟོན་པའི་སྐུ་དུས་རྩ་ན་བྱུང་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་འདི་ཡིན་པར་མཐོང་ལ། འདི་ལ་དེང་སང་བྲམ་ཟེའི་ཡི་གེའམ་ཚངས་པའི་ཡི་གེ་འབོད་དོ།། དེ་ལས་རིམ་གྱིས་ཡལྦནའི་ཡི་གེ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལས་རོ་མན་སོགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཡང་བྲམ་ཟེའི་ཡི་གེ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡིག་རིགས་དེ་དག་ནི་སྟོན་པ་སྐུ་བཞུགས་དུས་སུ་རྒྱ་གར་དུ་བྱུང་བ་དང་། ཡིག་རིགས་དེ་དག་གི་ཕྱི་མོའམ་འབྱུང་ཁུངས་ནི་དེང་སང་བྲམ་ཟེ་ཡི་གེར་འབོད་པའམ་ཚངས་བར་ཡི་གེ་འབོད་པ་དེ་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ལ། བྲམ་ཟེ་ཡི་གེ་ལས་ཡལྦནའི་ཡི་གེ་བྱུང་ལ། དེ་ལས་རོ་མན་སོགས་ཀྱི་ཡི་གེར་འཕེལ་བས་དེང་གི་འཇར་མན་པའི་ཡི་གེ་དང་ཨུ་རུ་སུའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ཁུངས་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། དབྱངས་གསལ་བསྡུ་ལུགས( 元音字母和辅音字母的归纳)ཀྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལྟ་བུའི་གཙང་སང་བ་སུ་ལའང་མི་སྣང་ལ། བོད་དང་འབར་མ། སིངྒ་ལའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་གེ་འང་འདི་ལས་མཆེད་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཁོས་ད་དུང་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཡིག་རིགས་རྒྱ་ཡིག་དང་ཧེ་ཙིའི་ཡི་གེ་བསལ་བའི་ལྷག་མའི་ཡིག་རིགས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་གཅིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ཡིག་རིགས་དག་གི་ཁུངས་ལ་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ནས་དེ་དག་གི་ཁུངས་ནི་མི་རིགས་སོ་སོ་ལ་ཡོད་པའི་ལྷ་སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ལྷ་གོང་མའམ་ཡང་ན་གྱད་མི་ཞིག་གིས་གསར་གཏོད་མཛད་པའི་སྐོར་ལ་ཡིད་ཆེས་མ་བྱས་པར་ཁོ་རང་དངོས་སུ་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་པ་དང་བསྟུན་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དང་ལྷག་པར་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་སྐོར་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཡིག་རིགས་དག་གི་ཁུངས་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཚུལ་དེ་ནི་དེང་གི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་དབྱེ་ཚུལ་དང་ཡང་ཧ་ཅང་མཐུན་ལ། དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ནའང་། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ནི་ཧིན་ཡོབ་སྐད་རྒྱུད་(印欧语系)དུ་གཏོགས་ལ། དེང་གི་དུས་ཀྱི་ཡོབ་རོབ་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ནས་འགོ་བཟུང་སྟེ་ཧིན་ཡོབ་སྐད་རྒྱུད་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁས་བླངས་ལ། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དང་གནའ་བོའི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྐད་བརྡ་ནི་ཧ་ཅང་འདྲ་མཚུངས་སུ་མཆིས་བ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཡར་སྔོན་དུ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པའི་ཡོབ་རོབ་ཀྱི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དག་གིས་མཉམ་བཞག་མཛད་དེ། སྤྱི་ལོ་1786ལོར་ལྷང་ག་ལའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་དབྱིན་ཇི་པ་བིས་ལན་མུའུ་སིས་(Williams Johnes)ཡིས་གནའ་བོའི་འཇར་མན་གྱི་སྐད་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་སྐད་རིགས་ཁེ་ཨེར་ཐི་སྐད་དང་པར་ཟིག་གི་སྐད་སོགས་ལ་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་མངོན་གསལ་བཏོད་པོས་སྒོས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དང་གནའ་བོའི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྐད་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ། སྤྱི་ལོ་1816ལོར་ཧྥི་རན་རྫི་སྦོ་ཕོས་(Franz Bopp)གྱིས་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་བྲིས་ནས་རྩོམ་བྱང་དུ་《སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གནས་གཟུགས་འགྱུར་གྱི་མ་ལག་དང་གྷི་རིགས། ལ་ཏིང་། པར་ཟིག་གི་སྐད་དང་འཇར་མན་སྐད་གྱི་ཞིབ་བསྡུར་》ཞེས་པ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་ཁོས་མུ་མཐུད་དུ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པའི་སྒོ་ནས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་མ་ལག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཏེ་གནའ་བོའི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྐད་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཁུངས་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་དང་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་པས།⑩འདི་དག་ནི་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དང་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་སུ་འདུག དེ་ལས་གཞན་ཁོས་ད་དུང་ཡིག་རིགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ནང་དུ་ཡུལ་གྲུ་མི་འདྲ་བ་དུ་མའི་ཡི་གེ་བགྲང་བའི་ཁྲོད་དུ་ལྷ་དང་ཀླུ། གནོད་སྦྱིན། དྲི་ཟ།མིའམ་ཅི། ལུས་འཕགས། བ་ལང་སྤྱོད། སྒྲ་མི་སྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་བགྲང་བ་དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ན་སྔོན་དར་བའི་ཡུལ་གྲུ་དེ་སྐད་བྱ་བ་དག་གི་ཡི་གེ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། གསུམ་པ། བོད་ཡིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག\nབོད་ཡིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཐད་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ཕལ་ཆེ་ཤོས་སུ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་གསར་གཏོད་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། བཤད་རྒྱུན་ལ་ལར་སྟག་གཟིག་གི་སྤུང་ཡིག་ལས་བྱུང་བར་འདོད་ཚུལ་སོགས་བཤད་རྒྱུན་སྣ་མང་མཆིས་ཤིང་། དེ་དག་ལས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བཟོས་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེ་ཡིན། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བཟོ་དུས་ཀྱང་ཡིག་གཟུགས་གང་ལ་དཔེ་བྱས་པའི་ཐད་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དང་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་། བརྡ་དག་སྦྱོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་སོགས་སུ་བཤད་རྒྱུན་གང་མང་མཆིས་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་བུས་ཁ་ཆེའི་ཡི་གེ་དང་བསྟུན་ནས་བཟོས⑾ཞེས་འདོད། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་བ་ཆེན་མོས་ལཉྫ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་དབུ་ཆེན་དང་ལྦརྟུ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་ཤར་མ་སོགས་བཟོས་བར་འདོད་པ་དང་།⑿ དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས། ནཱ་ག་ར་དང་ཁ་ཆེའི་ཡི་གེ་ལ།། དཔེ་བླངས་སྐུ་མཁར་མ་རུར་ཡིག་གཟུགས་བརྩམས།། ལྷ་ཡིག་ལཉྫ་དཔེ་བྱས་དབུ་ཅན་དང་།། ཀླུ་ཡིག་ལྦརྟུ་ལ་ལྟར་ཟུར་ཅན་བྱས།། ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་།⒀ ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་ལཉྫ་ལ་བལྟས་ནས་དབུ་ཅན་བྱུང་ཚུལ་དང་། ལྦརྟུ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་ཡི་གེ་ཟུར་ཅན་དུ་བྱས་སོ།⒁ ཞེས་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་རྒྱ་གར་གྱི་དབྱངས་གསལ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་བོད་ཡིག་བཟོས་ཚུལ་གྱི་ཐད་ལ་བཀོད་བྲིས་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། དགེ་ཆོས་ལགས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་སོ་སོར་འཁྱམས་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་རྡོ་རིང་དང་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རིགས་ཀུན་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་མོར་བྱས་མཐར་ཁོས་བཤད་རྒྱུར། ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་རེའི་ཀུན་གྱི་བསམ་ངོར་སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་དུས་ནས་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་གསར་བཟོ་མཛད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒྱ་གར་དབུས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་ལཉྩ་དང་ལྦརྟུའི་གཟུགས་སུ་ཡོད་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ཀྱང་། སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཆེས་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པ་སྟོན་པ་དང་། གཔྟའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རིས་བྲིས་ཡོད་དེ། རྡོ་རིང་གི་ངོས་སུ་སྟོན་པ་འཚོ་བཞུགས་ཀྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་མགངྷའི་ཡི་གེ་དང་། སྟོན་པ་འདས་ནས་མི་རིང་བར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་རྡོ་རིང་དང་ཡི་གེ ལཀ་ནེའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྒྱལ་པོ་ཉི་མའི་གོ་ཆའི་རྡོ་རིང་། བལ་བོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རིང་། སིངྒ་ལའི་ཡི་གེ་སོགས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་དང་ཞིབ་བསྡུར། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་སོགས་ལ་གོ་བསྡུར་བཅས་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་ནི་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་གཔྟའི་རྒྱལ་པོ་ཁག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། གཔྟའི་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གི་ཟངས་ཀྱི་གླེགས་བུ་དང་རྡོ་ཡིག་ཡོད་པ་རྣམས་བོད་ཡིག་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་ཆེ་བས། དེ་དུས་རྒྱ་གར་དབུས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་བོད་ཡིག་བཟོས་པ་ཡིན་པ་དང་། གུཔྟའི་ཡི་གེ་དང་བོད་ཡིག་གཉིས་ཡེ་ཁྱད་མི་འདུག་པར་མཚེ་མའི་སྤུན་ཟླ་བཞིན་དུ་ཡིན་ཏེ། གུཔྟའི་ཡི་གེ་ནི་ན་ག་རའི་ཡི་གེའི་ཐོག་མ་ཡིན་པ་སོགས་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། འདིའི་ཐད་ནས་འཇར་པན་གྱི་ཡིས་ན་བྷ་(稻叶正就)⒂ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་》ཞེས་པ་ལས་ཀྱང་གུཔྟའི་རྒྱལ་རབས་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཟངས་ཀྱི་གླེགས་བུ་སྐོར་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཡི་གེ་དང་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་སོགས་བོད་ཡིག་དང་ཆ་འདྲ་ལ། ཅུང་ཟད་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་ལག་མི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་བོད་ཡིག་བྲིས་པ་བཞིན་ཡོད་པ་ཡི་གེ་གཟུགས་རིས་དང་བཅས་པ་བཀོད་ཡོད་དེ། ཡི་གེ་དེ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ནས་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ནཱ་ག་རའི་ཡི་གེ་རུ་གྱུར་བ་སོགས་བཤད་ཡོད། ལཉྩ་ནི་གུཔྟ་ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་མཇུག་རྒྱལ་པོ་ཤྲིཧརལྦཛྙན་ཀླུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་མཛད་མཁན་དེའི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་པཎ་ཏི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བཅོས་པའི་ཡི་གེ་ལས་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་ད་དུང་ཡང་གུཔྟའི་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང་དེ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ལས་ད་ལྟ་ཡུལ་དབུས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཤས་ཆེར་བྲི་བའི་ན་གརའི་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་བྱུང་བ་སོགས་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལཉྩ་ནི་དུས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཐུ་མི་ལས་འཕྱིས་ལ་མཛེས་ཆ་བཙལ་བའི་ཡི་གེར་སོང་གཤིས་བྲི་སྟབས་ཀྱང་མི་བདེ་བས་ཁྱབ་དེ་ཙམ་དུ་ཆེ་བ་ཞིག་རྒྱ་གར་རང་དུ་ཡང་མ་བྱུང་བར་མངོན་པས། བོད་ཡིག་གུཔྟའི་ཡི་གེ་ཁོ་ན་དཔེ་བྱས་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁན་པོ་ཀུན་མཁྱེན་བུ་སོགས་ཀྱི་གསུང་ཡང་ལུང་དུ་དྲངས་ནས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང་ཐུ་མིས་བོད་ཡིག་གསར་བཟོའི་དུས་སུ་རྒྱ་ཡིག་ལ་ཅི་ལྟར་བྲི་བསྣན་མཛད་ཚུལ་ཐད་ལའང་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་བཤད་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་དེ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་སོགས་ན་རྒྱ་སྐད་ལ་མེད་ཀྱང་བོད་སྐད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཡི་གེ་སྟོད་དུ་ཅ་ཆ་ཇ་གསུམ་དང་། སྨད་དུ་ཞ་ཟ་འ་གསུམ་ཡི་གེ་དྲུག་གསར་དུ་མཛད་པ་དང་། གསར་དུ་མཛད་དུས་ཀྱང་རྒྱ་སྐད་དུ་ཨེ་ཀ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་གཅིག་གི་མིང་ཡིན་པས་ཅ་ཡིག་དང་། རྒྱ་སྐད་དུ་དྷརྨ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པས་ཆ་ཡིག་དང་། རྒྱ་སྐད་དུ་ལོ་ཀ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིང་ཡིན་པས་ཇ་ཡིག་སྟེ། ཅ་ཆ་ཇ་གསུམ་དང་། རྒྱ་སྐད་དུ་དངྷི་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་ཞོའི་མིང་ཡིན་པས་ཞ་ཡིག་དང་། རྒྱ་སྐད་དུ་བྷཀྟཾ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་ཟས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པས་ཟ་ཡིག་དང་། རྒྱ་སྐད་དུ་དུཀྔ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་འོ་མའི་མིང་ཡིན་པས་འ་ཡིག་སྟེ་ཞ་ཟ་འ་གསུམ་སོགས་རྒྱ་གར་ན་མེད་པའི་ཡི་གེ་དྲུག་གསར་དུ་བསྣན་ཚུལ་དང་། ཡི་གེ་དེ་དག་རྙེད་ཚུལ་ལའང་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་ཞང་ཞུང་གི་རྟ་པ་དང་ཐོན་མིའི་གཏམ་རྒྱུད་དགོད་བྲོ་བ་དག་ལ་སྦྱར་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སཾབྷོ་ཊ་རེ་ཞིག་ཐུགས་མུག་སྟེ་ཁ་སྦུབ་ཏུ་གཟིམས་ཏེ་བཞུགས་ཙ་ན། མི་དཀར་པོ་ལྕགས་ཞྭ་ལྕགས་གོས་གྱོན་པ་ཞིག་བྱུང་བར། སློབ་དཔོན་གྱིས། ཁྱེད་གང་ནས་བྱོན་བྱས་པར། དེ་ན་རེ། ཞང་ཞུང་ནས་འོངས་ཟེར། གང་དུ་འགྲོ་བྱས་པས་ཟ་ཧོར་དུ་འགྲོ་ཟེར། གང་བྱེད་དུ་འགྲོ་བྱས་པས་ཇ་ཉོ་རུ་འགྲོ་ཟེར། ནམ་སླེབས་བྱས་པས་ཅི་ཆ་ཟེར་བའི་མུ་ནས་མི་དེ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་མི་དེའི་སྐད་ལ་དཔྱད་པས། ཞང་ཞུང་ནས་འོངས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ལས་ཞ་ཡིག་རྙེད། ཟ་འོར་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ལས་ཟ་ཡིག་དང་འ་ཡིག་གཉིས་རྙེད། ཇ་ཉོ་རུ་འགྲོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ལས་ཇ་ཡིག་རྙེད། ཅི་ཆ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ལས་ཅ་ཡིག་དང་ཆ་ཡིག་གཉིས་རྙེད་ནས་རྒྱ་གར་ན་མེད་པའི་ཡི་གེ་དྲུག་བསྣན་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། ཞ་ལུ་ལོ་ཙཱ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱིས་བཅུ་ལ་དཤ། འཇིག་རྟེན་ལ་ལོ་ཀ་སོགས་རྒྱ་སྐད་ལ་ཡོད་པས་ཅ་ཇ་སོགས་བོད་སྐད་ལ་གསར་དུ་བསྣན་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་ལ། དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་བཤད་རྒྱུན་དེ་དག་ལ་སྤྱི་སྡོམ་བྱས་ནས། བཤད་རྒྱུན་དེ་དག་བདེན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་ཀ་བའི་སྐད་དོད་སྟམྦྷའི་ནང་དུ་ཀ་མེད་པ་དང། ནམ་མཁའི་སྐད་དོད་ཨཀཤྱའི་ནང་དུ་ཁ་ཡང་མེད་པས་ཀ་ཁ་སོགས་ཀྱང་གསར་དུ་སྣོན་དགོས་ཚུལ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁན་པོ་འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱི་གསུང་ཚིགས་སོགས་ཀྱང་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཡོད་དེ། གསལ་བྱེད་ལས་ཀྱང་ཊ་སྡེ་དང་སྡེ་བ་བཞི་བ་བཞིའི་བཞི་པ་རྣམས་དང་ཥ་རྣམས་དོར། ཙ་ཚ་ཛ་རྣམས་ལ་ཅ་ཆ་ཇ་ཞེས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀློག་པས་དེ་གསུམ་བཞག རྒྱ་སྐད་ལ་མེད་པ་ཞ་དང་ཟའང་བཙུད་སོགས་ལུངས་དྲངས་ནས་ཅ་ཆ་ཇ་གསུམ་རྒྱ་སྐད་རང་ལ་ཡོད་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་ལ། འབྲི་གུང་དཔལ་འཛིན་གྱིས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་ལ་ཅ་ཆ་སོགས་བྱུང་བས་མ་དག་ཟེར་བ་ལ། བླ་མ་སོག་ཟློག་པས་ཀྱང་ཙ་ཚ་ཛ་སོགས་ཀློག་པའི་ཚེ་ཅ་ཆ་ཇ་ཞེས་འདོན་པ་སྔོན་དུས་ཁ་ཆེ་བ་ལ་ཡོད་སོགས་གསུངས་ཡོད་པའང་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས་རང་གི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བྱས་ཡོད་ལ། ཙ་ཚ་ཛ་སོགས་རྒྱ་སྐད་ལ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྒྲ་དེ་རྒྱ་གར་ཡུལ་གང་བོ་མེད་པ་དང་། རྒྱ་གར་བའི་ལྕེས་ཀྱང་ཙ་སོགས་མི་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་རུ་བཞག་ལ། ཐུ་མིས་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་བསྒྲིགས་ཚེ། རྒྱ་སྐད་ཀྱི་སྡེ་པ་གསུམ་པ་ཧྲིལ་གྱིས་དོར། དེ་ནས་གྷ་ཛྷ་ངྷ་བྷ་རྣམས་ཀྱང་དོར་ཚེ་ཤུལ་ན་ཀ་ཁ་ག་ང་། ཙ་ཚ་ཛ་ཉ། ཏ་ཐ་ད་ན། པ་ཕ་བ་མ་རྣམས་ལུས་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བཞག་ཆོག་བཞིན་དུ་ཙ་ཚ་ཛ་གསུམ་རང་གནས་ན་མ་བཞག་པར་སྨད་དུ་བཏོན་པ་དང་། ཉ་གཅིག་པུ་ཤུལ་དུ་བཞག་པར་དེ་ལ་བོད་ཡིག་གསར་པ་གསུམ་བཙུད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་མེད་པས་སོ།། དེས་ན་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་སྡེ་པ་གཉིས་པ་ཡང་ཅ་ཆ་ཇ་ཇ་ཉ་ཡིན་པས་ཛྙ་དོར་ནས་ལྷག་མ་བཞི་རང་གི་གོ་སར་བཞག་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞེས་གསར་དུ་བསྣན་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཅ་ཆ་ཇ་གསུམ་མ་ཡིན་པར་ཙ་ཚ་ཛ་གསུམ་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ལ། གཞན་སྒྲའི་བཀླགས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་སོགས་ནི་ཁ་ཅུང་ཟད་གདངས་ཏེ་བཀླགས་དགོས་པས་ལྔ་ཀ་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པ་དང་། ཊ་ཐ་ཌ་ཌྷ་ཎ་སོགས་ནི་ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་བརྡབ་ནས་འོང་བ་འདྲ་ལ། པ་ཕ་བ་བྷ་མ་སོགས་ནི་མཆུ་ཡས་མས་ཕྲད་ནས་ཡོང་བས་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་སྟབས། ཅ་ཆ་ཇ་ཛྙ་ཉ་ཞེས་བཀླགས་ཚེ་ཡི་གེ་ལྔ་ཀའི་སྒྲའི་སྐྱེ་གནས་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་པ་དང་ཙ་ཚ་ཛ་ཛྙ་ཉ་ཞེས་བཀླགས་ཚེ་ཉ་གཅིག་པུ་གོང་གི་བཞི་ཀ་ལ་མི་མཐུན་པར་ལུག་ཁྱུ་ལ་ར་ཚུད་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བར་འོངས་ཞེས་རྒྱ་གར་ཡི་གེའི་ཀློག་སྟངས་དང་། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཡི་གེ་དང་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་སོགས་ཀྱི་སྒྲའི་སྐྱེ་གནས་མཐུན་པ་རྣམས་སྡེ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཡི་གེའི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་བོད་ཡིག་གི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་མི་མཐུན་པས་ཐོན་མིས་ཡི་གེ་གསར་དུ་བསྣན་པ་ནི་ཅ་ཆ་ཇ་དང་ཞ་ཟ་འ་སོགས་མ་ཡིན་པར་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་ཁྲོད་གོ་རིམ་བཞིན་བསྟུད་མར་གནས་ཡོད་པའི་ཙ་ཚ་ཛ་ལྦ་ཞ་ཟ་འ་སོགས་ཡི་གེ་བདུན་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ཆེས་ཐོག་མར་བཏོན་ལ། དེ་དག་གསར་བ་བསྣན་པའི་རྟགས་མཚན་དུ་ཙ་རྟགས་ཡོད་པ་དང་། གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་དག་ཏུའང་འ་དང་ཞ་ཡིག་སོགས་ལ་ཙ་རྟགས་བཏགས་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་ཡོད་ལ། ཟ་ཡིག་གཅིག་པུ་ཙ་རྟགས་མེད་མོད། སྔོན་གྱི་ཚེ་ན་ངེས་པར་དུ་ཡོད་སྙམ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་། དེ་བས་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་ཙ་ནས་འའི་བར་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཡི་གེ་བདུན་ཀ་ཐུ་མིས་གསར་དུ་བསྣན་ཟེར་ལ། ཀ་ནས་མའི་ཡིག་གི་བར་དུ་རྒྱ་ཡིག་རྣམས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཞག དེ་ནས་གསར་བསྣན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ལ། ཧ་ཡིག་ལ་གྲོགས་མེད་པས་ཨ་ཡིག་མགོ་ལ་མ་བཞག་པར་མཐའ་ལ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྗོད་ཡོད། གཞན་ཡང་ལྦ་ཡིག་རྒྱ་ཡིག་གི་ནང་དུ་མེད་ལ། ལྦ་ཡིག་ནི་རྐན་ངོས་ལ་བརྡར་ནས་བྱུང་བའི་སྒྲ་དེ་རྒྱ་གར་ལ་མེད་པ་དང་། ལྦ་ཡིག་ནི་ཡི་གེ་གཉིས་བསྲེས་ནས་ཐུ་མིས་གསར་དུ་བཟོས་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལ་དང་བ་གཉིས་བསྲེས་ནས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར། འ་དང་བ་གཉིས་བསྲེས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཡིག་རྙིང་མང་ཆེ་ཤོས་སུ་ཧ་ཡིག་གི་གཟུགས་ཀྱང་འ་འདི་ལྟར་སྣང་ཞིང་། འདིའི་ཀློག་ཚུལ་ཡང་འ་དང་བ་གཉིས་བསྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པའང་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་ལ། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ད་དུང་དེང་གི་ཁམས་ཕྱོགས་པ་ཕལ་ཆེར་ཀྱི་སྐད་ལ་འ་དང་ལྦ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ནོར་འགྲོ་བ་ཙམ་དུ་ཀློག་པ་དང་། དབུས་སྐད་ལ་ཡང་ལྦ་མོ་ལ་འ་མོ་དང་། ལྦ་ཞྭ་ལ་འ་ཞྭ་ཞེས་ཅུང་ཟད་འ་སྒྲ་ཐོན་ཙམ་དུ་ཀློག་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལྦ་ཡིག་ལ་གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་དག་ཏུ་ཙ་རྟགས་བཏགས་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་ལ། དེ་ནི་ཐུ་མིས་གསར་དུ་བཟོས་པའི་ཡི་གེའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་ཆེས་ཐོག་མའི་བོད་ཡིག་གི་མ་ཕྱི་དང་ཡི་གེ་བཟོ་ཚུལ་ཐད་ནས་སྔ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་གསར་བ་བཏོན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལྟ་བ་དེ་དག་ལ་ཁུངས་ལུངས་ཚད་ལྡན་དག་གིས་སྒྲུབ་ཡོད།\nསྤྱིར་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་བོད་གྱི་ཡུལ་སྐད་ལ་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་མི་སྣང་མོད།《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ་》ལས། བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཕྲན་ཚེགས་ཙམ་བཀོད་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། འབྲས་ལྗོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ལ་ཁྱི་མ་དང་། མགོ་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ་ངེད་ཆ་ག་ལྟ་བུ་དང་། རེབ་གོང་བས་རྟ་སྒ་ལ་སྟར་དགའ། ཨ་མཆོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉི་མ་ལ་ནི་མ་དང་། ཨ་མདོ་བ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་མི་དང་མུ་གཉིས་ནོར་སྲིད་པ་སོགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། བུར་ཤ་བྱ་བའི་ཡུལ་མིང་ལ་བྲུ་ཤ་དང་ཊུ་ཤ་ཞེས་དང་། གེ་སར་ཕ་རོམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་ཁྲོམ་དུ་བྲིས་པ་དང་། འབྲས་ལྗོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་པ་བྱ་བ་ལ་བི་ཡ་མ་ན་པ་དང་། ཕྱིན་པ་ལ་ཕི་ཡན་པ། ཁྱིམ་ལ་ཁྱི་མ་དང་ཁི་ཡ་མ་ལྟ་བུ་ཀློག་པ་དང་། བླ་དགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ས་མགོ་དག་པར་ཀློག་སྟེ། སྐྲ་རྣམས་ལ་ས་ཀ་ར་དང་། བྲང་ལ་བ་རང་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲོད་ལ་ས་པ་རོད་ལྟ་བུ་དང་། ཨ་མདོའི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ར་མགོ་དག་པར་ཀློག་སྟེ། རྟ་ལ་རཏ་དང་། ས་མགོ་བཀླགས་ཏེ་སྒྲ་ཆེ་དྲགས་ཏེ་ཡི་གེ་ཉམས་པས་རྨ་ཀླུང་བྱང་ངོས་ཀྱི་བ་ཡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡོད་ལ་བཟོད་དང་། བསྡོམས་ལ་བཟམ་སོགས་སུ་བཀླགས་ལ། རེབ་གོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོ་མོ་ལ་བསོར་མོ་སོགས་ས་མགོ་ཤུགས་དྲགས་པས་དེ་ལྟར་བཀླགས་པ་ཡིན་འདོད་ལ། གཞན་ཡང་མིང་བརྡ་ལ་ལ་ཞིག་དཔེར་ན་རྨ་བྱ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་རྨ་བྱའི་བྱ་ཡིག་གི་མིང་གཞི་བ་ཡིག་ཚེག་བར་གོང་མའི་རྗེས་འཇུག་ལྟར་བཀླགས་པ་མབ་ཡ་ལྟ་བུ་དང་། ཁ་མཆུ་ལྟ་བུ་ལ་ཁམ་ཆུ་ཞེས་བཀླགས་པའི་ཡུལ་སྡེ་ཡང་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། མོན་པ་དང་བལ་ཡུལ་ནས་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་སྐད་ཟུར་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ལ་མི་ག གཅིག་ལ་ག་ཅི། བཞི་ལ་བི་ལི། དྲུག་ལ་ད་རོག་ཞེས་སྔོན་གྱི་ཀློག་ཕྲལ་ནས་ཀློག་པའི་སྣང་ཚུལ་དག་ལའང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་མི་སྡེ་འཕན་པོ་དང་ཕམ་ཐང་། རྟ་མང་། གཙང་ཁུག་སོགས་བོད་སྐད་འདྲ་བ་མང་ལ། མི་ཁྱིམ་འགའ་རེ་ལ་ཀློག་མི་གཏུབ་པའི་སྐད་བོད་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པའི་གླེགས་བམ་སོགས་ཀྱང་འདུག་པ་བཀོད་བྲིས་བྱས་ནས་དེ་དག་གི་སྐད་དུ་མིག་ལ་མི་ག རྣ་བ་ལ་རྣ་པོ། སྣ་ལ་སྣེ། ལག་པ་ལ་ལག་སོགས་བོད་སྐད་གསར་པ་ཙམ་དུ་སྣང་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། མིང་བརྡ་ལ་ལ་ཞིག་ལ་ཡུལ་སྡེ་མི་འདྲ་བ་ལས་ཀློག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དཔེར་ན་སྤྲོ་ལྟ་བུ་ལ་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་དཔོ་དང་བསོ། ཧྲོ། སྤོ་སོགས་སུ་བཀླགས་ལ། གཞན་ཡང་ཡུལ་སྡེ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་བྱ་དངོས་གཅིག་ལ་མིང་འདོགས་ཚུལ་ཀྱང་མི་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱང་ཀུ་ལུ་ཏའི་ཡུལ་ནས་ཉིན་དྲུག་གི་ལམ་ན་གར་ཞ་བྱ་བའི་ལུང་ཆུང་གི་སྡེ་བོད་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་མགོ་ལ་དངུལ་ཀོང་ལྟ་བུ་རེ་འདུག་པ་དེ་ལ་དོ་ཀེར་ཟེར་བ་དང་། མོན་གྱི་ཡུལ་ན་སྨྱུག་མ་དང་རྩྭ་ལས་ལྷས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་ལྡེ་ཟེར་བ་སོགས་སྔོན་གྱི་ཀློག་ཚུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འདུག་ཚུལ་སོགས་དེ་འདྲ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ལྟར་བཀོད་ཡོད་དེ། བོད་ལ་ཡི་གེ་གསར་དུ་བྱུང་ཚེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཡུལ་མིའི་སྐད་གདངས་བཞིན་བྲི་དགོས་པས། སྒྲ་ལྟ་བུ་ལ་ས་ག་ར་གསུམ་གྱི་སྒྲ་ཐོན་མི་དགོས་ན་ད་ལྟར་བྲི་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་ས་མཐའ་སོགས་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་ཚེ་དེ་ལྟར་སྐད་རང་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཡི་གེས་ཕར་བསྟུན་ནས་བཅོས་པ་ཡིན་ལ་ད་དུང་ཡུལ་ཁམས་འགར་ཁྱོད་ཀྱི། རང་གི་སོགས་ཀྱང་སུམ་ཅུ་པའི་སྦྱོར་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཕལ་སྐད་ལ་ཡང་སྦྱོར་རོ།། དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་སྐད་ལ་བསྟུན་ཏེ་ཡི་གེ་དང་རྣམ་དབྱེ་སོགས་མཛད་པ་ལས། རིམ་གྱིས་ཡིག་གཟུགས་མ་འགྱུར་ཞིང་། སྐད་འགྱུར་བས་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་པ་རྣམས་མི་ཕལ་པས་གོ་མི་ནུས་པ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། རྒྱ་གར་ལྟ་བུ་ལ་སྐད་འགྱུར་བ་ན་ཡི་གེ་དང་རྣམ་དབྱེ་སོགས་ཀྱང་བསྒྱུར་ནས་ལུགས་གསར་པ་བྱས་པས་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་བའི་ཡི་གེ་བྲིས་པ་རྣམས་ཕལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོ་ནུས། ངེད་ལ་དབང་ཡོད་ན་བོད་ལ་ཡང་ད་ལྟའི་སྐད་འདི་དང་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་དང་རྣམ་དབྱེ་ཞིག་བཟོས་ན་སྙམ་ཞེས་།⒃བོད་ཀྱི་ཡིག་སྐད་དང་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་བར་ཁྱད་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱང་གླེང་ཡོད།\nདེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པས་ཆེས་གདོད་མའི་སྐད་ཆའི་རྒྱུ་ཆ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ལ། ཆེས་གདོད་མའི་སྐད་དང་ཐག་ཇི་ལྟར་ཉེ་ན་དེ་ལྟར་དུ་རིན་ཐང་ཡོད་ལ། ཆེས་ཐོག་མའི་སྐད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་ཐུབ་ཟེར། དེ་བས་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱེད་ཡུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། དེང་རབས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཆེས་གནའ་བོའི་སྐད་གདངས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཀློག་ཚུལ། བརྡ་སྤྲོད། ཡི་གེའི་འབྲི་སྟངས། ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སོགས་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁན་པོ་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ནས་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་སོགས་སུ་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་སོགས་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཡོད་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་གསུང་རྩོམ་གྱི་ཁྲོད་དུའང་རྡོ་རིང་གི་ངོས་བཤུས་ཡི་གེ་བརྒྱད་ལྷག་བསྡུས་ཡོད། དགེ་ཆོས་ལགས་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་མ་ས་ཁུལ་དུ་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཕྱིན་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་དུ་བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་དང་ཅོང་ཡིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་པའི་པ་ཁོའོ་(巴柯)དང་ལིས་ཅི་ཧྲིན་(黎吉生)(H་Richardson)སོགས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ལ། དེ་དག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་པས། དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་རྡོ་རིང་དེ་དག་གི་རིན་ཐང་ཤེས་ནས་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་དང་ཤྱམ། བྷར་མ། སིངྒ་ལ་སོགས་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་དག་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ལ། ཁོས་ཐོག་མར་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་རྡོ་རིང་གི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཡི་གེ་དང་ལྦརཎ་སིའི་དགོན་ཤུལ་ན་འགྲེང་བཞིན་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཐལ་བའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ ཀ་ལིངྐ་སོགས་རྒྱ་གར་མཐའ་དབུས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་དུ་མར་ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་དང་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ གཞན་ད་དུང་གུཔྟའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་ཡིག་དང་ཟངས་ཀྱི་གླེགས་བུ། ལཀ་ནེའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཉི་མའི་གོ་ཆའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ བལ་པོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རིང་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་ལཉྫ་དང་ལྦརྟུ། མགངྷའི་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱི་ཁུངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཁུངས་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་གུཔྟའི་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང་ཡིག་རིགས་དེ་དག་གི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་མཚེ་མའི་སྤུན་ཟླ་ལྟར་དུ་གནས་པ་སོགས་ལ་བདེན་དཔང་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། ཁོ་རང་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོགས་རྗེས་དེབ་དཀར་རྩོམ་འགོ་མ་ཚུགས་གོང་དུ་སྐུ་དངོས་སུ་དཀར་ཆུང་རྡོ་རྗེ་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ངོས་བཤུས་བྱེད་དུ་ཕེབས་གནང་མཛད་ལ། ཁོས་བཤད་རྒྱུར། དཀར་ཆུང་རྡོ་རིང་གིས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་སྐྱོན་དག་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་ཞེས་སྨོས་ཡོད་ལ། དཀར་ཆུང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རིང་དུ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་དུས་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་སྐུ་དྲག་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་རྒྱབ་ལྗོངས་བྱས་ནས། རྡོ་རིང་དེའི་ཁྲོད་དུ་གནའ་བོའི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་ཁྲོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་གོ་རིམ་འཁྱོལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དག་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་ཁུལ་དུ་དར་སྤེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལའང་དག་བཅོས་བྱེད་ཐུབ། དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་ལྷ་ས་ལས་ས་ཆ་གཞན་དག་གི་རྡོ་རིང་རྣམས་ཤེས་ཡོད་པ་ཧ་གོ་མ་སོང་ལ། གང་ལྟར་ང་ཚོས་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེར་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཚེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྣམས་སུ་གླེང་བཞིན་པའི་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གཙོ་ཡིན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དོགས་སློང་བྱེད་ཐུབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་དཔྱད་ཡིག་གི་རིན་ཐང་གལ་ཆེན་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་དེ་དག་ལས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པའི་བར་གྱི་བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་རྣམ་པ་དང་བརྡ་སྤྲོད་སོགས་ལའང་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པའི་དཔྱད་ཡིག་གི་རིན་ཐང་ཡང་གལ་ཆེན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་གནའ་བོའི་རྡོ་རིང་འདི་དག་རླུང་ཆར་གྱི་ཁྲོད་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་བཀྲོང་ངེར་འགྱིངས་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ཡིན།\nསྤྱི་ལོ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཏུན་ཧོང་དང་ལི་ཡུལ་དུ་གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་དེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པར་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་བྱས་ལ། ལོ་མང་པོར་བྱེ་མའི་གསེབ་ནས་སྦས་བའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ནི་ཆ་ཡོངས་སུ་ཚང་ལ། བདེན་པ་དང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་དང་། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་ཆ་མ་ཐོན་སར་ཁ་བསྐངས་ཡོད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་མར་སོགས་སུ་རྒྱལ་ཁམས་ཉུལ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཏུན་ཧོང་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་བཞིན་པའི་དུས་ཡིན་ལ། ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་རིང་གི་བསྡུ་བསྒྲིགས་དང་ཞིབ་འཇུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་འབྲས་སོགས་ཀྱང་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་འགྲེམ་སྤེལ་དང་པར་བསྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་ཡིན། དབྱིན་ཇིའི་ཆེད་མཁས་ཐོའོ་མ་སིས་(F.W.Thoman1867-1950)ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་གི་བྲིས་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་སྐོར་གྱི་དཔྱད་འབྲས་བསྟུད་མར་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དེ། སྤྱི་ལོ་1935ལོར་ཀྲུང་གོའི་ལི་ཡུལ་ནས་རྙེད་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་བྲིས་དཔེ་ཞེས་པའི་དེབ་དང་པོ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ལ། སྤྱི་ལོ་1940ལོར་པ་ཁོའོ་(M. Bac ot1877- 1965)དང་ཏུའུ་སན་(Ch.Toussaint)སོགས་ཀྱིས་ཧྥ་རན་སིར་ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་སོགས་འགྲེམ་སྤེལ་བས་ནས་ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་བོད་ཡིག་གི་བྲིས་རྙིང་P.T1286，P.T.1287，P.T.1036，P.T.1047，P.T.1290སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད་དེ། ཆེས་ཐོག་མར་《བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་ཆེན་རེའུ་མིག་》ཅེས་པའི་དེབ་སོགས་པར་སྐྲུན་མཛད། སྐབས་དེར་དགེ་ཆོས་ལགས་བོད་རིག་པའི་མཁས་ཅན་པ་ཁོའོ་དང་ལིས་ཅི་ཧྲིན་(H.Richardson)དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་ལ། དེ་དག་བརྒྱུད་ནས་ལི་ཡུལ་དང་ཏུན་རྟོང་ནས་རྙེད་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་། ཁོ་རང་གིས་ཉེ་དུས་འདིར་ཡུལ་དེའི་བྱེ་མའི་གསེབ་ནས་བོད་ཀྱི་རྫོང་གོག་མང་པོའི་ཤུལ་གསར་དུ་རྙེད་པ་ལས། སྔ་མོའི་བོད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡུལ་མི་ལས་ཁྲལ་བསྡུས་པའི་བྱང་བུ་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་དང་། དམག་དཔོན་སོགས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་བཏང་བའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་འཐོན་ནས། རྒྱལ་ཁབ་དུ་མར་འཁྱམས་ཏེ་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱོད་པའི་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ།⒄ ཞེས་དང་ཡང་ན་སྔ་མོའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་གི་འདག་ཞལ་གྱི་ལྡེབས་རིས་ཡོངས་རྫོགས་བཀོག་སྟེ། རྒྱ་གར་དུ་འཁྱེར་ནས་ད་ལྟ་རྒྱལ་ས་ངྷི་ལི་ན་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནས་རྙེད་པའི་དངོས་ཆས་གཞན་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་དེར་ཡོད། རུས་དུམ་དང་བྱང་བུ་སོགས་ལ་ཁྲལ་བསྡུས་པའི་ཐོ་བཀོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཆེས་གནའ་དུས་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་འབའ་ཞིག་ཏུ་བྲིས་པ⒅ཞེས་ཁོ་རང་ལི་ཡུལ་ནས་རྙེད་པའི་ཡིག་ཆ་དག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། ཁོ་རང་དང་པ་ཁོའོ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་ཏུང་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་མྱོང་ལ། ལྷག་པར་དུ་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་མཁས་དབང་ལིས་ཅིས་ཧྲིན་ལགས་ཀྱིས་དགེ་ཆོས་ལགས་ལ་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་འདྲ་བཤུས་མ་ཕུལ་མྱོང་བ་དང་། དེབ་དཀར་དུ་ད་ལྟའི་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་སྔ་རོལ་དུ་ལི་ཡུལ་གྱི་བར་མཐའ་ཏོང་ཧང་བྱ་བའི་གནས་སུ། སྔོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་པ་གཅིག་གི་རྩིག་པའི་གསེབ་ནས། བོད་དང་ཡུ་གུར་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཤོག་དྲིལ་འཕོན་ཆེན་ཞིག་འཐོན་པའི་གྲས་ཡིན་ལ། ཡིག་རིགས་དེ་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མའི་བགོ་བཤའ་བྱས་ཤིང་། རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱའི་མཁས་པ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་ལག་ཏུ་བཏང་བས། ཕྱི་མོ་དངོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་དང་། དཔར་དུ་བཏབ་པ། ངོ་བཤུས་བྱས་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཕྲན་གྱིས་མཐོང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་ཡིད་བརྟན་རུང་བར་བཀོད་ལ། ད་ལྟ་ཕྱི་མོའི་བྱིངས་རྣམས་ཕ་རན་སི་དང་དབྱིན་གཞུང་གཉིས་ནས་བདག་སྤྲོད་བྱས་ཏེ་ཡོད་འདུག ཆ་ཤས་མང་ཙམ་ཞིག་པེ་ཅིན་དུ་ཡང་འཁྱེར་ཞེས་བཀོད་ཡོད།⒆ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་ཡིག་འདི་དག་བཀླགས་རྗེས། ཚིགས་སྣ་བསྡུས་དྲགས་པས། གཏམ་རྒྱུད་མཚར་ལ་རིང་བ་དགོས་མཁོ་ཚོ་ལ། ཚིམ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་མོད་ཀྱི། རྒྱལ་རབས་དངོས་ལ་དཔྱོད་ན། གནད་དོན་ཆེ་ལ་གཞི་རྩ་བརྟན་པ་གསེར་གྱི་ས་གཞི་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། རྒྱལ་པོའི་དུས་ཀྱི་བོད་མི་རང་གིས་བྲིས་ཏེ། བཅོས་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་སྨྱུ་གུའི་རྩེ་མ་རེག་པར། ལོ་ཆིག་སྟོང་ཉེ་བའི་ཡུན་ལ་རྡོ་དང་བྱེ་མའི་འོག་ཏུ་གཟིམས་པའི་ཡིག་རྙིང་རྒན་པོ་ཀུན་ལ་ངོམ་དུ་རེ་བ་དེ་འདྲར་མ་ཟད། རང་ཅག་གི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་པ་འདི་འདྲར་ཡོད་སྙམ་སྟེ། ལི་ཡུལ་དང་ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་པའི་ཡིག་ཆ་འདི་དག་གིས་བོད་བཙན་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གོ་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་རྙོག་འཛིང་དང་གྱག་གྱོག་གི་ལམ་ཕྲན་མཚོན་བཞིན་ཡོད་ལ། དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་དཔྱད་ཡིག་དེ་དག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དང་ལེན་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར། ཕྲ་ཞིབ་ཀྱིས་ཞིབ་བསྡུར་དང་། ཡིད་བརྟན་རུང་བའི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱས་པས་ཁོའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཚགས་དམ་པའི་ཐབས་ཤེས་མཚོན་བཞིན་ཡོད། མདོར་ན་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོའི་ནང་དུ་ཁོའི་ཤེས་ཟིན་པའི་ལི་ཡུལ་དང་ཏུན་རོང་གི་ཡིག་ཆ་སོགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པས། དེབ་དཀར་གྱི་ནང་དོན་དང་བསྒྲིགས་སྟངས། སྐད་ཆ་སོགས་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་ཡ་མཚན་པ་ཡོང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་བས་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆP.T.1288སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དོན་ཆེན་ལོ་ཚིགས་མ་ཡིག་དང་P.T.1286གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོར་གྱུར་བའི་མ་ཡིག ཡིག་ཆའི་ཨང་གྲངས་P.T. 1544གྱི་ཤོག་དྲིལ་སྐོར་ཅིག ཡིག་ཆའི་ཨང་གྲངས་P.T.1287སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཉམས་གུད་དུ་སོང་བར་སླར་གསོའི་འཆར་འགོད་གྱི་མ་ཡིག་སོགས་ལ་དེང་རབས་ཀྱི་བོད་པའི་སྐད་བརྡས་གོ་སླ་བའི་ངང་འགྲེལ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་མིང་བརྡ་ལ་ལ་གོ་དཀའ་བའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དུ་མཆན་བཏབ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཏུན་ཧོང་ཡི་གེའི་ཁྲོད་དུ་ར་ས་ཞེས་པ་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་ལྷ་སའམ་ལ་སར་འགྱུར་བར་ངེས་ཏེ་སྔོན་མ་གྷ་ངྷའི་ཕལ་སྐད་ལ་ཡང་ར་ལ་ལདྲ་འབོད་པ་འདུག་པ་འདུག་པས་སོ་ལྟ་བུ་དང་། ལྟེ་བུ་དང་ལྟ་བུ་གཉིས་ནི་དོན་གཅིག་དང་། མཆིས་བྲང་ནི་སྔོན་གནས་ཁང་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཀྱང་། ཡིག་རྙིང་གི་ཁྲོད་དུ་ཁྱིམ་ཐབ་དང་མེ་ཐབ། ཆུང་མ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་འཇུག་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་ལ། ཀླུ་དང་གླུ། བསམ་ཡས་དང་སྤྱན་ཡས། སྤད་མཚན་དང་ཕ་ཚན། ངེད་ཅག་དང་ངེད་ཆ་ག ཕུ་བུ་དང་ཡུ་བོའམ་ནུ་བོ། བུ་ཚ་སོགས་དང་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཤག་རག་པོ་ནི་གྲོག་པོ། འགྲིག་དང་འགྲིམ། བཅང་དང་བཆང། ལྕག་དང་ལྕགས། ཙ་ཚ་ཛ་འ་སོགས་རེས་མོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྲི་ཚུལ་དང་། ཀྱང་དང་ཀྱོང་། ལད་དང་རྩད། འཁུ་བ་ནི་ནང་མ་བྱས་ནས་གླུ། གཤིན་ཆིས་དང་ངན་སྤྱོད། ཡར་པ་དང་ཡར། ཆང་མ་མཆིས་དང་ཅང་མ། བདླག་དང་བརླག ཆེད་པོ་དང་ཆེན་པོ། དོ་ག་དང་དེ་ག⒇སོགས་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་གསུངས་ནས་ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏུན་རོང་གི་ཡིག་རྙིང་སོགས་ལ་བལྟ་བདེ་བར་བྱས་ཡོད།\nདགེ་ཆོས་ལགས་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་མ་ས་ཁུལ་དུ་ལོ་ངོ་བཅུ་གཉིས་ལྷག་གི་རིང་ལ་འདུག་སྡོད་བྱས་པའི་ཁྲོད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་རྒྱུས་ལོན་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཆེད། ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་རིགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ནས་ཁོས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད། པ་ལིས་སྐད་སོགས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པའི་སྐད་རིགས་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར་མ་ཟད། ཁོ་རང་ལ་བྱང་ཆ་ཡོད་པའི་སྐད་རིགས་དག་ལ་དཔྱད་བསྡུར་གྱི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་ཁོས་མིའི་རིགས་རིག་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་དག་ལུས་དང་བད་དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཨཱརྱཱནའི（21）རིགས་དང་མོ་གལ（22）གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ནས་དེ་དག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་རིགས་དག་བགྲངས་ཡོད་ལ། བོད་རིགས་ནི་མོ་གལ་གྱི་ཁུངས་སུ་བཞག་ཡོད། རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ནི་ཨཱརྱཱནའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁུངས་སུ་བཞག་སྟེ་མི་རིགས་དེ་གཉིས་དང་དེ་དག་གི་ཁུངས་གཏོགས་སུ་གྱུར་བའི་མི་རིགས་ཏ་ཟིག་པ་དང་། ཨར་བྷི། ཕི་གླིང་པ། ཨུ་རུ་སུ། སལྦན། རྒྱུག་མ། ཨོ་རྒྱན་སོགས་ནུབ་བྱང་གི་ཡུལ་མི་ཕལ་ཆེ་བ་དག་རྩ་བའི་རིགས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་ཚུལ་དང་སྐྲའི་ཁ་དོག་གི་ཆ་ནས་ཁྱད་ཅུང་ཡོད་པ་ལས་དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་འབྱེད་མི་ནུས་པ་གསུངས་ཡོད་ལ། རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རྣམས་རང་རེའི་ཡུལ་དུ་སླེབས་པ་ན་ཨུ་རུ་སུར་འབོད་ཚུལ་དང་། ཏ་ཟིག་པ་དང་ཕི་ལིང་གི་སྐྲ་སེར་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཀྱང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཟུར་ཆག་པ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཁའི་སྐད་དོད་དུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་པི་ཏྲ་ཟེར་ཞིང་། ཕི་གླིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་པཱ་དྲར་འབོད་པ་དང་། འབར་མ་རྣམས་ཀྱིས་པདྲ། རོ་མན་པ་རྣམས་ཀྱིས་པཏྲེ། ཕ་རན་སི་པ་རྣམས་ཀྱིས་པིརེ་སོགས་སུ་འབོད་ལ། དེ་དག་གིས་སྐད་རིགས་དེ་དག་གི་རྩ་བ་གཅིག་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་དེ། དེང་གི་ལཱ་ཌེན་སྐད(拉丁语)ཡིན་པ་དང་ལ་ཌེན་སྐད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། ཡི་གེ་འང་གོང་གསལ་གྱི་མི་རིགས་དེ་དག་གི་ཡི་གེ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མོ་རྱཱའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་གསུངས་ཡོད་དེ། དེ་དག་གིས་དགེ་ཆོས་ལགས་ལ་གཏིང་ཟབ་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཆུ་ཚད་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ་ལ། ཁོས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་སྐད་རིགས་ཁྲོད་ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་དང་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཡོད་པ་གཤམ་དུ་བཀོད་ན།（23）\nགོང་གསལ་གྱི་རེའུ་མིག་འདི་ནི་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་བཀོད་པའི་ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་གཉིས་ཀྱི་ཞིབ་བསྡུར་ཡིན་ལ། ཞིབ་བསྡུར་བྱས་པ་འདི་ལས་ང་ཚོས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དང་ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་གཉིས་ནི་ཨ་མ་གཅིག་གི་བུ་བཞིན་དུ་སྐད་རིགས་གཅིག་ལས་མཆེད་པ་ཤེས་ཐུབ། གཞན་ཡང་དེང་རབས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཁྲོད་དུ་བོད་དང་འབར་མའི་སྐད་ནི་སྐད་ཆའི་ཁྱིམ་ར་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་སྐད་ལ་བཞག་ཡོད་ལ། དེའི་ཐད་ལ་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་སྔ་མོ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་མི་རིགས་འདི་གཉིས་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་མཆེད་པའི་གཏོགས་ཡུལ་ཐད་ཧ་ཅང་འཆད་དཀའ་བའི་གནས་ཡིན་པ་གསུངས་ཡོད་མོད། གང་ལྟར་ཀྱང་མི་རིགས་དེ་གཉིས་ནི་དང་ཐོག་ཉེ་འབྲེལ་གྱི་ཚོ་ཁག་གཅིག་ལས་མཆེད་པ་ནི་ཁོ་ཐག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ལ། མི་རིགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ཧ་ཅང་འདྲ་མཚུངས་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་བཀོད་ནས་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད།（24）\nསྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་བོད་དུ་དར་བ་ནས་འགོ་བཟུང་སྟེ་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དང་བོད་སྐད་གཉིས་བར་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ལ། དགེ་ཆོས་ལགས་པཎྜི་ཏ་ར་ཧུ་ལ་དང་མཉམ་དུ་འཕན་ཡུལ་དང་རྭ་སྒྲེང་། རྒྱལ་རྩེ། ཞ་ལུ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་སོགས་སུ་རྒྱ་དཔེ་རྩད་འཚོལ་དུ་ཕྱིན་མྱོང་ལ། ལྷག་པར་དུ་བོད་འགྱུར་གྱི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་ཆོས་གཞུང་དག་ལས་སྔོན་གྱི་རྒྱ་སྐད་གདངས་ཅི་ལྟར་ཐོན་པ་ཙམ་བོད་ཡིག་ལ་བྲིས་ཡོད་པའི་དཔེ་མང་པོ་བཞག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བཛྲ་ལ་འབའ་འཛར་དང་། པྲཛྙཱ་ལ་ཊཛྙ་ལྟར་དུ་བྲིས་ལ། གནའ་བྲིས་ཕལ་ཆེར་དུ་པར་འགྱའ། ངྷརྨ་ལ་འདར་མ། སངྒ་ལ་སང་འགའ། ཙཀྲ་ལ་ཙ་དཀར། ཏྲཻ་ལོཀ་ལ་ཏར་རེའི་ལོ་ཀ་སོགས་སྒྲ་གདངས་ཅི་ལྟར་འཐོན་པ་བྲིས་ལ། གནུབས་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་སུ་ཡང་། བུ་ལ་འབུ་སོགས་བྲིས་པ་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་རྣམས་སུ་རྒྱ་སྐད་རང་སོར་བཞག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཀྱང་བཀོད་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བུངྔྷ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་སུ་ངྷརྨ་ཞུ་ཆེན་གྱི་སོགས་དང་། དཔལ་བརྩེགས་ཀྱི་མདོ་བཏུས་བྱ་བ་བསྟན་འགྱུར་དུ་བཞུགས་པ་དེ་དཔེ་རྙིང་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་འདུག་པས་དྲོནའི་བུ་ནི་ཏ་ལིའོ། བུངྔྷའི་སྲས་ནི་ར་ཧུ་ལ（25）སོགས་རྒྱ་སྐད་སོར་བཞག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཀྱང་བཀོད་ཡོད་ལ། ཁོས་ད་དུང་འབྲི་གུང་དཔལ་འཛིན་གྱིས་དང་པོ་འབུས་པས་འབུ་ད་ཡ། བར་དུ་དར་བས་དར་མ་ཡ། མཐའ་མར་སངས་པས་སངྒ་ཡ་ཞེས་བུངྔྷ་ངྷརྨ་སངྒའི་སྒྲ་བཤད་བླུན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བྲིས་པ་ལ་དགག་པ་མཛད་ཚུལ་དང་། བླ་མ་སོག་ཟློག་པས་དེ་འདྲ་ཡོད་ན་བླུན་ཚིག་ལས་འོས་ཅི་ཡོད་ཞེས་དགག་པ་མཛད་པ་སོགས་བཀོད་ནས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་བོད་དར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས་ནས་ལེགས་སྦྱར་གཙང་སངས་བ་རྒྱ་ཡིག་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་བྲིས་ཆོག་པ་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང（26）ཞེས་སྔོན་གྱི་ཡི་གེ་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་རྒྱ་སྐད（27）བྲིས་པ་རྣམས་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་གདངས་ཅི་ལྟར་འཐོན་པ་དེ་ལྟར་དུ་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་སྐད་གཙང་སང་པ་ཞིག་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་ཡིན་པའི་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་ཡོད། དོན་དངོས་སུའང་ང་ཚོས་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་པོ་གཉིས་པའི་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཁྲོད་ལེགས་སྦྱར་སྐད་གཅིག་མཚུངས་མིན་པའི་རྣམ་པ་བྱུང་ལ། སྐབས་དེར་མཆོན་ན་བོད་མི་ཚོ་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ནས་ཅུང་མ་འགོར་བའི་དུས་ཡིན་པས། མི་རང་རང་གི་འདོད་རྒྱལ་དུ་འབྲི་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། ང་ཚོས་བོད་རིགས་ཀྱི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་སྤྱི་སྡོམ་ཙམ་བྱས་ན། དེ་ལ་དུས་རབས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། གཅིག་ནི་ཆོས་གཞུང་རྙིང་མའི་སྟོད་ཀྱི་དུས་རབས་ཏེ་(前古典时期) སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་7---9བར་ཡིན་ལ། སྤྱིར་བཏང་གི་འབོལ་སྲོལ་ལ་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སྐབས་ཀྱང་ཟེར། དུས་སྐབས་གཉིས་པ་ནི་ཆོས་གཞུང་རྙིང་མའི་དུས་སྐབས་ཀྱང་ཟེར་ལ།(古典时期) དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་11--14བར་ཡིན་ལ། ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན། དུས་སྐབས་འདི་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་བོད་ལ་དར་བ་ཆེས་རྩེ་རུ་ཕྱིན་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འབོད་སྲོལ་ལ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སྐབས་ཀྱང་ཟེར། དུས་སྐབས་གསུམ་པ་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཡིན་ལ། འདིར་ཆོས་གཞུང་རྙིང་མའི་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་དུས་རབས་ཀྱང་ཟེར་ལ།(后古典时期) ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན། ཆོས་གཞུང་རྙིང་མའི་སྟོད་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་མང་པོ་ཞིག་མེད་ལ། དུས་སྐབས་འདིར་ལོ་ཙཱ་བྱས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་སོགས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་མཐོང་མ་སོང་། བཀའ་བསྟན་གྱི་ནང་དུའང་ཉར་མེད་པས། སྐབས་དེའི་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་ཤེས་ཐབས་བྲལ་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་གི་ཁྲོད་དུ་བོད་རིགས་རང་གིས་བྲིས་པའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ཉུང་ཤས་ཤིག་རྙེད་ཐུབ་སྟེ། དེ་དག་ལའང་དབྱེ་ན་ཁག་གཉིས་རུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། གཅིག་ནི་ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཤོག་དྲིལ་ཡིན་ཏེ། ཤོག་དྲིལ་དེའི་ཁྲོད་སཾ་བོད་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་འགའ་རྙེད་ཐུབ་སྟེ། གཅིག་ནི་འགོས་ཆོས་གྲུབ་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ཤིག་སྟེ། བསྟན་བཅོས་དེའི་བོད་ཡིག་གི་བྲིས་མ་རྙིང་པ་དང་རྒྱ་ཡིག་གི་བྲིས་རྙིང་སོགས་མཐོང་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོས་བརྩམས་པའམ་ཡང་ན་བསྒྱུར་བ་གང་ཡིན་པར་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་འཇུག་གི་རྒྱུ་ཆ་གང་ཡང་མེད་པས་ཤེས་ཐབས་བྲལ། འོན་ཀྱང་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་འདི་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་བོད་མི་ཚོས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ལ་ཐོག་མར་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་རྣམ་པ་ཇི་ཙམ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་། གཞན་ཞིག་ནི་ཏུན་ཧོང་ནས་བྱུང་བའིP.T. 849ཡིག་ཆ་“梵藏词汇表”ཞེས་པ་དེ་ཡིན། ཡིག་ཆ་དེའི་ཁྲོད་ནང་དོན་སྐོར་ཞིག་བོད་ཡིག་གིས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་གསལ་བྱེད་རྣམས་བྲིས་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡིག་ཆ་དེའི་སྟོད་རྒྱུད་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱིས་བྲིས་ཡོད་ལ། སྨད་རྒྱུད་ནི་བོད་ཡིག་གིས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་བཀོད་འབྲི་བྱས་ཡོད་པས། སྐབས་དེར་བོད་པ་ཚོས་ཕལ་ཆེར་བོད་ཡིག་གིས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་འབྲི་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་འདྲ་ལ། བོད་མི་ཆོས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཚུལ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡིག་ཆ་དེ་དག་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་ཐུབ། དོན་དངོས་སུ་བོད་ཡིག་གིས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་འབྲི་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་མུ་མཐུད་དུ་དུས་རབས་ངེས་ཅན་ཞིག་བར་དུ་རྒྱུན་བསྐྱངས་ལ། ང་ཚོས་བོད་ལྗོངས་སོགས་སུ་རྙེད་པའི་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་སྟེང་བྲིས་ཡོད་པའི་ཆོས་གཞུང་དག་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། ཡིག་ཆ་དེའི་རིགས་ལ་ལ་ཞིག་རྒྱ་གར་གྱི་བཙུན་པ་དག་གིས་བོད་དུ་འཁྱེར་ཡོང་བར་འདྲ་ལ། ལ་ལ་ཞིག་བོད་ཀྱི་བཙུན་པ་དག་རྒྱ་གར་ན་རེནྟྲ་སོགས་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་ནས་སློབ་ཁྲིད་ལ་ཉན་སྐབས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཡིན་པ་འདྲ། ཁོ་ཚོས་ཟིན་བྲིས་འབྲི་དུས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱིས་མ་བྲིས་པར་བོད་ཡིག་གི་སྒྲས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་འདྲ། ནང་དོན་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཡིན་ལ། བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་པ་འདྲ། འདི་དག་ནི་ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་པའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཡིན། གཞན་ཞིག་ནི་སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་གྲས་ཁག་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཆེན་མོ་དང་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་པོ་གཉིས་པ་ཡིན། དེབ་དེ་གཉིས་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ཇི་བཞིན་སམ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་མིང་མཛོད་ཅིག་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་གཞུང་བསྟན་བཅོས་དག་བོད་འགྱུར་བྱེད་དུས་ངེས་པར་དུ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་མིང་མཛོད་གཉིས་ཡིན། སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཆེན་མོར་རྗེས་སུ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ཡིག་ཁ་སྣོན་བྱས་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འཇར་པན་གྱི་ཡི་གེའང་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད་དེ། ད་ལྟ་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁམས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་ཅུང་རྒྱུན་འབྱམས་ཡིན་པ་ནི་སམ་བོད་རྒྱ་འཇར་གྱི་སྐད་བཞིའི་མིང་མཛོད་དེ་ཡིན། མིང་མཛོད་དེའི་ནང་དུ་མིང་བརྡ་ཁྲི་གཅིག་གི་ཡན་བརྒལ་བ་ཞིག་བསྡུས་ཡོད་ལ། མིང་བརྡ་དེ་དག་ལ་རིགས་དང་དབྱེ་བ་283དགར་ཡོད། མིང་མཛོད་དེ་ནི་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་སྟེང་བཤད་ན་སམ་བོད་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱང་ཆོག་ལ། བསྟན་བཅོས་དེས་དང་ཐོག་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་མཚོན་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེའི་ནང་དུ་སེ་བོད་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བརྡ་ཆད་31ལྷག་ཀྱང་ནང་དུ་བསྡུས་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་པོ་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་བརྡ་མང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱུང་ལ། མིང་མཛོད་དེ་གཙོ་བོ་མིང་ཁུངས་རིགས་པའི་སྟེང་མིང་བརྡར་འགྲེལ་བརྒྱབ་པ་དང་ལོ་ཙཱའི་ཚད་གཞི་སོགས་བཤད་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཆོས་གཞུང་གི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་མིང་བརྡ་ཐད་ཀར་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ། མང་ཆེ་ཤོས་ནི་དོན་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་ཡི་གེར་ཆོས་གཞུང་དག་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་ཅུང་མང་ལ། ལྷག་པར་དུ་མིའི་མིང་དང་མེ་ཏོག་གི་མིང་། ཆུ་བོའི་མིང་སོགས་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་མང་པོ་མཐོང་ཐུབ། དེ་བས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་དུས་དོན་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་མང་བའི་རྣམ་པས་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་གོ་བ་ཟབ་མོ་ལངས་བའི་ཆུ་ཚད་མཚོན་བཞིན་ཡོད་ལ། མིང་བརྡ་431ལ་མིང་ཁུངས་རིག་པའི་སྟེང་འགྲེལ་རྒྱབ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བུངྔྷ་ཞེས་པར་རྒྱ་ནག་གི་ཡི་གེའི་སྟེང་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ནས་“佛”ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་ལ། བོད་ཡིག་གི་སྟེང་སངས་རྒྱས་ཞེས་དོན་བསྒྱུར་བྱས་ནས་དེ་ལ་མིང་ཁུངས་རིག་པའི་འགྲེལ་ཞིབ་མོ་བཀོད་ཡོད་དེ། གཏི་མུག་གི་གཉིད་སངས་པས་ན་མི་གཉིད་སངས་པ་བཞིན། བློ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པས་ན། པདྨ་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་བཤད་དེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ། ཚིག་གི་དོན་སྤྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་བྱ་ཞེས（29）འགྲེལ་བཀོད་ཡོད། འདི་དག་གིས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དག་གིས་མིང་བརྡ་འདིར་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལངས་པ་མཚོན་ཡོད། ཏུན་ཧོང་ནས་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་དང་གོང་གསལ་གྱི་ཡིག་ཆ་གཙོ་གྲས་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་ད་དུང་ལྕེ་ཁྱི་འབྲུག་ཟེར་བའི་བོད་རིགས་ཤིག་གིས་བརྩམས་པའི་གནས་བརྒྱད་ཆེན་མོའི་རྩ་བ（30）ཞེས་པའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཐུང་ངུ་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་དེའི་འགོ་ཁུངས་གང་ཡིན་པའམ་ཡང་ན་གཞན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ལས་དྲངས་བ་གང་ཡིན་པ་རྩད་འཚོལ་མ་བྱུང་། དེ་ལས་གཞན་ཐོན་མི་སཾབྷོ་ཊའི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་ཏེ། བརྩམས་ཆོས་དེ་གཉིས་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་གཉིས་ཡིན་མོད། དོན་དངོས་སུ་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ལ་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ལ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད།\nབོད་པ་ཚོས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཆེས་ཡང་རྩེར་སོན་པའི་དུས་རབས་ནི་ཆོས་གཞུང་རྙིང་མའི་དུས་སྐབས་ཡིན་ལ། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་ལོ་ངོ་400ལྷག་གི་རིང་སྟེ། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་11ནས་14བར་ཡིན། དུས་སྐབས་འདིའི་ནང་དུ་གཙོ་བོ་ནི་སྒྲ་གཞུང་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། བསྟན་འགྱུར་གྱི་ཁྲོད་དུ་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་47ལྷག་བསྡུས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་37ལྷག་ནི་དུས་སྐབས་དེར་ལོ་ཙཱ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། ཕལ་ཆེར་སུམ་ཆའི་གཉིས་ཟིན་ཡོད། སྒྲ་རིག་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་གཙོ་བོ་དག་ཀྱང་དུས་སྐབས་འདིར་བྱུང་ཡོད་དེ། སྐབས་དེར་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་རིག་པ་སློབ་པའི་གཞུང་གཙོ་བོ་ནི་སྒྲ་ཀཱ་ལ་པ་དང་ཙནྡྲ་པ་རྣམ་གཉིས་ཡིན་ལ། གོང་གི་དེབ་37ཁྲོད་དུ་26ནི་སྒྲ་ཀཱ་ལ་པའི་གཞུང་ཡིན། 11ནི་སྒྲ་ཙནྡྲ་པའི་གཞུང་ཡིན། འདི་དག་ནི་ཆོས་གཞུང་རྙིང་མའི་དུས་སྐབས་སུ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་གཉིས་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་འདིར་བོད་པ་ཚོས་ཀྱང་སྒྲ་རིག་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་རྗེས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཡིག་ལམ་ནས་གཞུང་དང་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་བརྩམས་བཞིན་ཡོད་དེ། ཆེས་མིང་དུ་གྲགས་པ་ནི་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་(1290-1363)ཡིན་ལ། བུ་སྟོན་ནི་བོད་རང་ས་ནས་བསྐྱེད་བསྲིངས་བྱས་པའི་སྒྲ་རིག་མཁན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འགྲིམ་མ་མྱོང་བའི་སྒྲ་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཁོ་རང་ཞ་ལུ་དགོན་པ་གཙོས་དགོན་སྡེ་སོགས་སུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་མཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་དང་ཀ་ལཱ་པའི་མིང་ལེའུ་དྲུག་གི་འགྲེལ་བཤད། ཀུན་བཤད་ལེའུ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་རྒྱས་འགྲེལ། ཆ་བསགས་མདོའི་ལེའུ་བཞི་པ་བྱིངས་ལས་མིང་དུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་འགྲེལ་བཅས་སྒྲ་ཀཱ་ལ་པའི་གཞུང་དང་འགྲེལ་མིང་དུ་གྲགས་པ་འདི་དག་བརྩམས་ཡོད་དེ། ང་ཚོས་ཁོའི་བརྩམས་པའི་སྒྲ་གཞུང་ལ་བལྟས་ན་ཁོ་རང་ནི་སྒྲ་རིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཡོད་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། གཞན་ཞིག་ནི་ས་བཟང་མ་ཏི་པཎ་ཆེན་ཡིན་ལ། ཁོ་རང་ནི་གྲུབ་མཐའ་ཇོ་ནང་པར་གཏོགས་པ་དང་། ཁོས་ཀྱང་སྒྲ་ཀཱ་ལ་པའི་གཞུང་ཞིག་བརྩམས་ཡོད་པར་གྲགས།\nསྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ཕྱི་རྗེས་སུ་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་བཅུ་གསུམ་བརྩམས་ཡོད་ལ། དེ་དག་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནས་བཅོ་བརྒྱད་བར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་དག་ཡིན། དུས་སྐབས་དེ་ནི་སྒྲ་རིག་པ་ཧ་ཅང་དར་ཆེ་བའི་དུས་ཡིན་ཏེ། སྐབས་དེར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱིས་འོག་ཏུ་སྒྲ་རིག་པ་དར་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེ་ལ། སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་ཁོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དུས་སྐབས་དེར་ཀྱང་སྒྲ་ཀཱ་ལ་པ་དང་ཙནྡྲ་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་མིའང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་སྐབས་འདིར་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་གསར་བ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ། སྒྲ་པ་ནི་ནི་དང་། མནཛྙི་ཤྲི་དང་། དབྱངས་ཅན་མ་སོགས་བྱུང་ཡོད། སྐབས་དེར་སྒྲ་དབྱངས་ཅན་མ་ནི་ཁ་ཆེ་ཡུལ་དུ་ཧ་ཅང་དར་ཆེ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ལ། བོད་པ་ཚོ་སྒྲ་གཞུང་དེ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་རྗེས་སྒྲ་གཞུང་གསར་བ་དེ་བོད་ཁུལ་དུ་ནང་འདྲེན་བྱས་ལ། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་སྒྲ་གཞུང་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་ལྔ་ཡོད་དེ། ཙནྡྲ་བ་དང་། ཀཱ་ལ་པ་དང་། སྒྲ་པ་ནི་ནི། མན་ཛྙུ་ཤྲི། དབྱངས་ཅན་མ་སོགས་ཡིན། ཆེས་དར་ཆེ་བ་ནི་སྒྲ་དབྱངས་ཅན་མ་ཡིན། ཆོས་གཞུང་རྙིང་མའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་སྒྲ་ཀཱ་ལ་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་བོད་རངས་ནས་བྱུང་བའི་སྒྲ་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཆེས་མིང་དུ་གྲགས་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་སྐྱོངབཟང་པོ་ཡིན(1449---1527)ཏེ། ཁོས་བུས་སྟོན་གྱི་སློབ་རྒྱུན་རྒྱུན་བསྐྱངས་ལ། ང་ཚོས་ཁོའི་རྣམ་ཐར་ནང་བལྟས་ནའང་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། ཁོས་བུ་སྟོན་མིག་དཔེར་བཟུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་མྱོང་བ་དང་། མི་ཚེ་གང་བོར་སྒྲ་རིག་པར་གསན་བཞེས་ལེགས་པར་མཛད་ནས་《གཞུང་ལུགས་ཀ་ལཱ་པའི་ཊཱཀ་དང་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་མུན་པའི་སྒྲོན་མེ།》《ཀ་ལཱ་པའི་སྤྱི་དོན་བརྡ་སྤྲོད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།》《སྐད་གཉིས་མཁས་པའི་རྣམ་བཤད་》སོགས་མང་པོ་བརྩམས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆོས་གཞུང་ལོ་ཙཱའང་མང་པོ་བྱས་ཡོད། གཞན་ཞིག་ནི་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ན་ཐ་( 1575-1634)ཡིན་ཏེ། ང་ཚོས་ཁོའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ནང་དུ་བལྟས་ན་ཁོས་ཀྱང་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་བོད་འགྱུར་དང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་བོད་འགྱུར་བྱས་ལ། སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་གི་འགྲེལ་མང་པོ་བརྩམས་ཡོད་དེ། དབངས་ཅན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་འགྲེལ་པ་དང་དཔལ་སྒྲའི་སྙེ་མ་དུ་མའི་དོན་སོགས་བརྩམས་ཡོད་པར་གྲགས། དེ་ལས་གཞན་དུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཧ་ཅང་འཕྱི་བའི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་(1700- 1774)ཡིན་ཏེ། ཁོ་རང་ཡང་སྒྲ་རིག་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ལ་ནང་བྱན་ཆུད་ལ། ཚོས་ཁོའི་རྣམ་ཐར་གྱི་ཟིན་བྲིས་ལ་བལྟས་ན་ཁོ་རང་བོད་ཡུལ་གྱི་ས་ཆ་སོ་སོ་དང་བལ་ཡུལ་སོགས་ས་ཆ་མང་པོར་བསྐྱོད་ནས་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་བསྡུ་བསྒྲིགས་བྱས་ལ། ས་སྐྱ་དང་ཞ་ལུ། བལ་པོ་སོགས་ས་ཆ་མང་པོར་བསྐྱོད་ནས་སྒྲ་རིག་པའི་ཕྱག་དཔེ་གང་མང་བསྡུ་གསོག་བྱས་པ་དང་། ཁོས་སྒྲ་པཱ་ནི་ནིའི་འགྲེལ་བའང་བརྩམས་ཡོད་ལ། སྐབས་འདིར་མཚོན་ན་རྒྱ་གར་དུ་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཉམས་དམས་སུ་སོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་རྒྱ་གར་དུ་ཉམས་དམས་སུ་སོང་ཡོད་པའི་དུས་ལ་ཁེལ་ཡོད། ཁོས་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མང་པོ་བརྩམས་ཡོད། གོང་གསལ་གྱི་འདི་དག་ནི་བོད་རིགས་ཀྱིས་སྒྲ་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་སྤྱི་སྡོམ་ཐུང་ངུ་ཞིག་མཛད་པ་ཡིན་ལ། སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་གོ་རིམ་མདོ་ཙམ་གླེང་པའང་ཡིན། དེ་བས་ང་ཚོས་འདིར་འདི་འདྲའི་སྡོམ་སྤྱི་ཞིག་བཀོད་ཆོག་སྟེ། ཆེས་ཐོག་མར་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱི་དགེ་རྒན་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ལ། མཐའ་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཞན་ལ་འཁྲིད་ཐུབ་པའི་ཆུ་ཚད་ཤིག་ལ་སློབ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཆོག་ཆོག་ཡིན། གོང་གསལ་གྱི་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་བའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་བོད་ཡིག་གི་འབྲི་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཆོས་གཞུང་རྙིང་མའི་དུས་སྐབས་ལ་ཁེལ་ཡོད་པས། དུས་སྐབས་དེར་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་སོགས་ཀྱི་མ་ལག་བོད་དུ་བྱུང་མེད་ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་ཇི་བཞིན་བོད་པ་ཚོས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་འཚོལ་ཞིབ་དང་སློབ་སྦྱོང་གི་དུས་རབས་ཤིག་ལ་ཁེལ་ཡོད་པས། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་རྣམས་བོད་ཡིག་གི་འབྲི་བའམ་ཡང་ན་མཁས་པ་སོ་སོས་རང་རང་གི་འདོད་རྒྱལ་དུ་འབྲི་བའི་སྲོལ་བྱུང་བ་ཡིན་འདོད་ལ། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་བོད་ཡིག་གིས་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་བྱེད་ཐབས་བཀོད་ནས་འབྲི་བའམ་ཡང་ན་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་ཡོད་པ་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཚེ་བྲིས་དཔེ་རྙིང་མ་དེའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ལ་ངེས་ཤེས་གསལ་བོ་ཞིག་འདྲོངས་ཐུབ།\nབོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤྱིར་དེང་གི་དུས་སུ་འབྲི་ཚུལ་ཆེན་པོ་གཉིས་མཆིས་ཏེ། དབུ་ཅན་དང་དབུ་མེད་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་སྔ་རབས་མཁས་པ་མང་པོས་དཔྱད་པ་མང་དུ་བཏང་ནས་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་མཆིས་མོད། དེ་དག་ལས་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ནི་སྔོན་ན་མེད་པའི་གསར་གཏོད་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་བྱུང་འཕེལ་ལ་སྤྱི་སྡོམ་བྱས་པ་གནད་དུ་འཐིང་བའི་སྡོམ་ཚིག་ཞིག་ཏུ་མཆིས་ཏེ། ཁོས་སྤྱི་ལོ་1938ལོའི་ཡུལ་སོ་སོའི་གསར་འགྱུར་མེ་ལོང་བམ་པོ་དགུ་པའི་(ཨང་གྲངས་7--8)སྟེང་དུ་དབུ་ཅན་ལས་དབུ་མེད་རང་བྱུང་དུ་གྲུབ་པ་（31）ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ནན་མོ་བཏང་ཡོད་ལ། སྤྱིར་བོད་ཡིག་ནི་གུཔྟའི་ཡི་གེ་ལ་མ་དཔེ་བྱས་ནས་གསར་དུ་བཟོས་ཚུལ་དང་། ཡིག་ཆའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཡིག་གི་དབུ་ཅན་ལས་དབུ་མེད་དུ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོའི་རྗེས་ཤུལ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཤིང་། དབུ་མེད་ནི་དང་པོ་ནས་ཆེད་དུ་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པར་དབུ་ཅན་མགྱོགས་པོར་བྲིས་པ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བར་ཡིག་རྙིང་གི་དཔེ་དང་ད་དུང་ལྷོ་ཡིག་ཏུ་གྲགས་པ་འབྲུག་ཡུལ་ན་འབྲི་བཞིན་དག་ལ་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ནས་བདེན་དཔང་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁན་པོ་བུ་སྟོན་དང་འགོས་ལོ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་མེད་ཚུལ་སོགས་ལུང་དུ་དྲངས་ནས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།\n①ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། 《མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།》 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1989ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས།\n③ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱིས་བསྒྲིགས་པའི་《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》 དེབ་གསུམ་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1990ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།\n④རྡོ་རྗེ་རྒྱལ། 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1997ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།\n⑤杜永彬著： 《二十世纪西藏奇僧 》 (人文主义先驱更敦群培大师评传 )，北京，中国藏学出版社， 2001年。\n⑥ Le mecdant de 1’Amdo par Heatherstoddard Paris societe d’ Ethnographie 1985. ⑦པདྨ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེར་ཞིབ་འཇུག་གི་ལོ་རྒྱུས།》 སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཡིག་ཆའི་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2012ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།\n⑧⒃（23）（24）（25）（26）《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》དེབ་དང་པོ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1990ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P247 P277 P274-275 P150 -151 P146 P275 P264\n⑨ཧེ་ཙིཞེས་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ཀྱི་回族ཞེས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་གནང་སྟེ། མི་རིགས་འདི་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཨ་རབ་ཀྱི་མི་རིགས་ལས་མཆེད་ལ། འདི་གར་ཧེ་ཙིའི་སྐད་ཅེས་པའང་ཨ་རབ་ཀྱི་སྐད་ཡིན་ནམ་སྙམ།\n⑩于维雅主编： 《东言语言文字与文化》，北京大学出版社， 2002年版， 第 130- 13 1页、第 154- 163页\n⑾བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་》ལས། བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་ཐོན་མི་ཨ་ནུའི་བུ་ལ་འཁོར་བཅུ་དྲུག་དང་བཅས་པ་ཡི་གེ་སློབ་ཏུ་བཏང་བྱས་པ་པཎ་ཊི་ཏ་ལྷ་རིག་པ་སེང་གེ་ལ་སྒྲ་བསླབས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་བསྟུན་ནས་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ། ཨཱ་ལི་བཞིར་བསྡུས་ཏེ་གཟུགས་ཁ་ཆེའི་ཡི་གེ་དང་བསྟུན་ནས་ལྷ་སའི་སྐུ་མཁར་མ་རུར་བཅོས་ནས་ཡི་གེ་དང་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་མཛད་། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1988ལོའི་ཟླ་9པར་པར་དུ་བསྐྲུན། P182 ⑿རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་བ་ཆེན་པོ། 《བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1980ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P20-21\n⒀དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2006ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P186\n⒁ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས་པའི་《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》 དུ། ལཱཉྪ་ལྷའི་ཡི་གེ་འདྲ། དེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་ཡི་གེ་དབུ་དུ་བྱས། ལྦརྟུ་ལ་ཀླུའི་ཡི་གེ་འདྲ། དེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་ཡི་གེ་ཟུར་ཅན་དུ་བྱས་སོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1982ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P69-70\n⒄⒅⒆དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།》 《གངས་ཅན་རིག་མཛོད་》 པོད་གྲངས་བཅུ་གཉིས་པ། 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་》 དེབ་གསུམ་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1990ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P226 P226 P238-239\n⒇《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ》 པོད་གསུམ་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བསྡུ་རུབ་གནང་བ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1990ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P150- 151 P156 P275 P264\n（27）རྒྱ་སྐད། འདི་གར་རྒྱ་སྐད་ཅེས་པ་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་གོ་དགོས་ལ། དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་རྒྱ་སྐད་ཅེས་ཐ་སྙད་འདི་མང་པོ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།\n（28）P.T.849ཡིག་ཆ་འདི་ནི་རྒྱའི་སྐད་དུ་“梵藏词汇表”ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆའི་མ་ཕྱི་ལ་ཁ་བང་མེད། ཡིག་ཆ་འདི་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དྲ་ཚིགས་བརྒྱུད་ནས་བཙལ་ཆོག\n（29）《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་པོ་གཉིས་པ།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2005ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P74\n（30）《གནས་བརྒྱད་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་》 ཞེས་པ་ནི་ལྕེ་ཁྱི་འབྲུག་གིས་བརྩམས་ལ། ད་ལྟ་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་མཐོང་ཐུབ་སྟེ། བསྟན་འགྱུར་པེ་ཅིན་འདྲ་བཤུས་མའི་མདོ་འགྲེལ། པོད་གྲངས་144པའི་ཨང་གྲངས་5836ཁྲོད་ཡོད་ལ། P88-3-6 P89-4 - 7


སྐྱོན་ཤོར་བའི་ Excel ཡིག་ཆ་བསྐྱར་གསོ། | གློག་ཀླད་དང་ཁ་པར།\nསྐྱོན་ཤོར་བའི་ Excel ཡིག་ཆ་བསྐྱར་གསོ།\n00wadanamso 2015/06/25\n"Kernel for Excel Repair" ནི་ཨེཀ་སཱེལ་ཡིག་ཆ་སྐྱོན་ཆགས་པ་རྣམས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཐུབ་ཆེད་ཀྱི་མཉེན་ཆས་རྩེ་ཕུད་ཅིག་རེད། མཉེན་ཆས་དེས་ཨེཀ་སཱེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་(.xls / .xlsx) གཉིས་ཀ་ངོས་བཟུང་ཐུབ་པ་དང་པ་ཨེཀ་སཱེལ་ནང་ངོས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲ་སོར་ཆུད་ཟིན་མཚམས་ཡིག་ཆ་གཞན་ཞིག་བཟོས་པ་ལས་སྐྱོན་ཆར་ཤོར་བའི་ཡིག་ཆ་ཨ་མ་དེར་ཐོ་མི་གཏོང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད།\nཨེཀ་སཱེལ་ (Excel) ནི་ཐོ་དང་རྩིས་གཞི་བཀོད་དེ་རྩིས་ཁྲ་ཉར་ཚགས་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཉེན་ཆས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན། ཕྲེད་སྟར་གྱི་རེའུ་མིག་ངོས་སུ་གྲངས་ཐོ་བཀོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད་གྲངས་ཐོ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྣོན་འཐེན་སོགས་ཨང་རྩིས་ཅི་རིགས་བརྒྱག་རྒྱུ་ཡོད། ཆེད་ལས་པ་ཚོས་ཨེཀ་སཱེལ་སྤྱད་དེ་དུས་ཚོད་རིའུ་མིག་དང་ལས་འཆར་རྣམ་ལྟ་ཀློག་བདེ་པོ་བཟོ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དངུལ་རྩིས་འབྱུང་སོང་གི་ཐོ་དང་། ཁྲལ་འབབ་དང་ཁེ་འབབ། མ་འབོར་དང་ཚོང་གི་འགྲོ་རྒྱུག་སོགས་རྩིས་ཐུབ་པ་དང་སྔོན་དཔགས་སོགས་བྱེད་ཐུབ། དེར་བརྟེན་ཨེཀ་སཱེལ་ནང་བཟོས་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ཨེཀ་སཱེལ་ཡིག་ཆ་དེ་རིགས་སྣང་མེད་ཤོར་ཏེ་འཕྲོག་བརླག་འགྲོ་གཞི་ཡང་ཉུང་ཉུང་མ་རེད།\nཨེཀ་སཱེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་སྐྱོན་ཤོར་རིགས་མང་ཆེ་བར་ “Access denied”, “???.xls file format is invalid”, “Cannot access read only documents ???.xls”....... ཟེར་བའི་ཡི་གེ་མང་པོ་ཞིག་ཤར་ངེས། ཡི་གེ་དེ་ཤར་བའི་རྗེས་ཁྱེད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དེ་ཁ་འབྱེད་མི་ཐུབ་པའམ། ཁ་ཕྱེ་ཐུབ་ཀྱང་ནང་ངོས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲ་རྣམས་འཕྲོག་བརླག་འཐེབས་ཡོད།\nགནས་སྟངས་དེ་འཕྲད་པའི་སྐབས་ཁྱེད་ལ་བསྐྱར་གསོ་ (Repair) བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ནམ་ཞེས་པའི་འདེམས་ག་གཅིག་མངོན་སྲིད། Repair ཟེར་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཤར་ན་དེའི་སྟེར་གནོན་ནས་ཡིག་ཆ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུར་རེ་བ་བཅོལ་རྒྱུ་ལས་མེད། གལ་ཏེ་ཡིག་ཆ་དེ་སྐྱོན་འགྲོ་གཞི་ནི་དྲ་དུག་ཡིན་པ་དང་། འཐེབ་སྡེར་ལ་སྐྱོན་བྱུང་ནས་ཡིག་ཆ་ཁ་མི་ཕྱེ་བ་སོགས་ཡིན་ན་སྐྱོན་འགྲོ་གཞི་ལ་གཞིགས་པའི་གནད་དོན་སེལ་ཐབས་གནང་དགོས། གལ་ཏེ་ཨེཀ་སཱེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་དེ་རིགས་སྐྱོན་འགྲོ་གཞི་རྩ་བ་ནས་ཧ་མ་གོ་ན་མཉེན་ཆས་དམིགས་བསལ་ཅན་དེ་འདྲ་སྤྱད་ཆོག\nམཉེན་ཆས་ཕབ་ལེན་ཟིན་པ་དང་། ཁ་བཤིག། དེ་ནས་ཡིག་ཁུག་ནང་ Setup-Kernel-Excel-Full.exe ཐོག་གནོན་སྟེ་སྒྲིག་འཇུག་བྱེད་དགོས།\nkeygen.exe ཟེར་བ་དེ་ནི་གསང་ཟ་གཏོར་ཆས་དེ་རེད། keygen.exe ཁ་ཕྱེ་ནས་དེའི་སྟེང་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་ཞིག་བཀོད། Generate ལ་གནོན་ན། གསང་ཨང་ལོན་ཐུབ།\nMS Excel ཐབས་ཇུས་ཟབ་མོ་ ཕབས་ལེན། མཉེན་ཆས་ངོ་སྤྲོད་\nགློག་ཀླད་དང་ཁ་པར།: སྐྱོན་ཤོར་བའི་ Excel ཡིག་ཆ་བསྐྱར་གསོ།


སློབ་བསྡུ་གསལ་བསྒྲགས་ཕར་འགྱངས། – Education Department\nMonthly Archives Select Month January 2022 December 2021 November 2021 October 2021 September 2021 August 2021 July 2021 June 2021 May 2021 April 2021 February 2021 December 2020 October 2020 September 2020 July 2020 June 2020 May 2020 April 2020 March 2020 February 2020 January 2020 December 2019 November 2019 October 2019 September 2019 August 2019 July 2019 June 2019 May 2019 April 2019 March 2019 February 2019 January 2019 December 2018 November 2018 October 2018 September 2018 August 2018 July 2018 June 2018 May 2018 April 2018 March 2018 February 2018 January 2018 December 2017 November 2017 October 2017 September 2017 August 2017 July 2017 June 2017 May 2017 April 2017 March 2017 February 2017 January 2017 November 2016 October 2016 September 2016 August 2016 July 2016 June 2016 May 2016 April 2016 March 2016 February 2016 January 2016 December 2015 November 2015 October 2015 September 2015 August 2015 July 2015 June 2015 May 2015 April 2015 March 2015 January 2015 December 2014 October 2014 July 2014 June 2014 April 2014 February 2014 January 2014 November 2013 October 2013 September 2013 August 2013 July 2013 June 2013 May 2013 April 2013 March 2013 February 2013 January 2013\nNew Course, News\n༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་ཝ་རཱ་ཎཱ་སི་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གཉིས་ཟུང་སྦྲེལ་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཕྱི་ཟླ་ ༧ ནང་བྷུན་ཏར་དགེ་འོས་མཐོ་སློབ་ཁང་དུ་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་ཁོངས་ནས་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་གྲངས་ ༢༠ ལ་ལོ་བཞི་དུས་ཡུན་ཅན་གྱི་ B.Sc. B.Ed. Integrated Course གོ་སྒྲིག་ཞུ་གཏན་འཁེལ་བ་བཞིན་གཤམ་གསལ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་རིགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ འགྱངས་མེད་ཞུ་སྙན་འབུལ་དགོས།\n༡། འདེམས་ཐོན་བྱུང་རིགས་ལ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༥ ནང་ཚུད་དོ་བདག་སོ་སོར་གློག་འཕྲིན་ནམ་ཁ་པར་བརྒྱུད་འབྲེལ་ལམ་ཞུ་རྒྱུ།\n༩། གོང་གསལ་ལག་འཁྱེར་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་གི་ངོ་བཤུས་སྟེང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཟུང་དྲུང་ཡན་ནམ། ས་གནས་འགོ་འཛིན། ཡང་ན་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་སུ་རུང་གི་དག་མཆན་ལས་དམ་འཁོད་དགོས་པ་བཅས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ལ།།\n2017 AISSCE Result\n2017 Gap Year Scholarship


Wylie:Rje btsun rdo rje rnal 'byor ma snyan brgyud lhan cig skyes ma'i brda dbang zab mo'i sgrub thabs dbang bskur dang bcas pa zab gsang bde chen shing rta - gDams Ngag mDzod\nWylie:Rje btsun rdo rje rnal 'byor ma snyan brgyud lhan cig skyes ma'i brda dbang zab mo'i sgrub thabs dbang bskur dang bcas pa zab gsang bde chen shing rta\nVolumes List > Volume7> Text #29 (No Translation) (བོད་སྐད་) Scroll to Research Info Catalog Information for this text:\nབཀྲ་ཤིས་འོད་ཟེར་. ༄༅། །རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་སྙན་བརྒྱུད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་མའི་བརྡ་དབང་ཟབ་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས་དབང་བསྐུར་དང་བཅས་པ་ཟབ་གསང་བདེ་ཆེན་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།. གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།, པོད་ ༼ཇ་༽, 379-393. ཏེ་ལི་་་རྒྱ་གར་: ཞེ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་, ༡༩༩༩.\nbkra shis 'od zer zhi ba'i snying po. @#/_/rje btsun rdo rje rnal 'byor ma snyan brgyud lhan cig skyes ma'i brda dbang zab mo'i sgrub thabs dbang bskur dang bcas pa zab gsang bde chen shing rta zhes bya ba bzhugs so/. In gdams ngag rin po che'i mdzod, Volume7(ཇ་), 379-393. New Delhi: Shechen Publications, 1999. Enlarged reprint of the 1979 edition published by Dilgo Khyentse Rinpoche from prints from the dpal spungs xylographs.\n།ཅེས་གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྨིན་བྱེད་ལས་སྙན་བརྒྱུད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་མའི་སྨིན་དབང་གི་ཆ་ལག་ཏུ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དགོངས་བཞེད་མཆིས་པ་དང་བཀའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ནོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་འབངས་ཐ་ཤལ་པ་ཀརྨ་བཀྲ་ཤིས་འོད་ཟེར་ཀྱིས་དཔལ་སྤུངས་སྒྲུབ་ཁང་གི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལྷ་ཀླུ་དགྱེས་པར་རོལ་པའི་བསྟི་གནས་སུ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་སྦེལ་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་ཀརྨ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བགྱིས་པས་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་ཤིང་གསང་བསྟན་པ་མི་ཉམས་ཡུན་དུ་གསལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །དགེ་ལེགས་འཕེལ༎ ༎\n/ces gdams ngag rin po che'i mdzod bka' brgyud kyi smin byed las snyan brgyud lhan cig skyes ma'i smin dbang gi cha lag tu 'jam mgon bla ma rdo rje 'chang gi dgongs bzhed mchis pa dang bka'i rjes su gnang ba nos pa la brten nas gsang bdag rdo rje 'dzin pa rnams kyi bka' 'bangs tha shal pa karma bkra shis 'od zer kyis dpal spungs sgrub khang gi skyed mos tshal lha klu dgyes par rol pa'i bsti gnas su stan thog gcig tu sbel pa'i yi ge pa ni karma bkra shis chos 'phel gyis bgyis pas dpal ldan bla ma'i thugs dgongs rdzogs shing (see note) gsang bstan pa mi nyams yun du gsal ba'i rgyur gyur cig_/dge legs 'phel//_//\n↑ unidentifiable Tibetan character\nLine 1: ༄༅། །རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་སྙན་བརྒྱུད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་མའི་བརྡ་དབང་ཟབ་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས་དབང་བསྐུར་དང་བཅས་པ་ཟབ་གསང་བདེ་ཆེན་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།\n@#/_/rje btsun rdo rje rnal 'byor ma snyan brgyud lhan cig skyes ma'i brda dbang zab mo'i sgrub thabs dbang bskur dang bcas pa zab gsang bde chen shing rta zhes bya ba bzhugs so/\nLeft side print: ཇ་ བརྡ་ གཅིག་ དབང་\nja brda gcig dbang\nགཡོན་: ཇ་ བརྡ་ (གྲངས་ཀ་) དབང་\nLeft: ja brda (tibfolio#) dbang\nLeft: ras chung snyan brgyud yum bka'\nBegin-End Pages (Western): 379-393\nThe Practice of the Sign Empowerment of Vajrayogini from the Co-Emergent Oral Tradition with Empowerment Manual Called "The Chariot of Profound and Secret Bliss".\nRetrieved from "https://dnz.tsadra.org/index.php?title=Wylie:Rje_btsun_rdo_rje_rnal_%27byor_ma_snyan_brgyud_lhan_cig_skyes_ma%27i_brda_dbang_zab_mo%27i_sgrub_thabs_dbang_bskur_dang_bcas_pa_zab_gsang_bde_chen_shing_rta&oldid=49572"


.: Your Uninstaller 2012 Full Version ཁྱེད་ཀྱི་མཉེན་ཆས་ཕྱིར་འཐེན།\nYour Uninstaller 2012 Full Version ཁྱེད་ཀྱི་མཉེན་ཆས་ཕྱིར་འཐེན།\nའདིའི་མིང་ལ་“ཁྱེད་ཀྱི་མཉེན་ཆས་ཕྱིར་འཐེན་”ཞེས་འདོགས་དགོས་པར་སྙམ། དེའང་ནམ་རྒྱུན་ཁྱེད་ཀྱི་རིག་མཛོད་དུ་བཅུག་ཟིན་པའི་མཉེན་ཆས་ཞིག་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་ཚེ་མ་ལག་ Programme སོགས་ནས་བརྒྱུད་དེ་ཕྱིར་ཕྱུང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་གཙང་དག་ཏུ་བཟོ་གཏན་ནས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དཔེར་ན་ཞིབ་ཕྲའི་མ་ལག་གི་གསང་གྲངས་ཇི་སྙེད་ཅིག་རིག་མཛོད་དུ་རང་འཇག་ལུས་སྡོད་ཀྱིན་ཡོད། དེས་ན་གལ་སྲིད་རྗེས་ཕྱོགས་ནས་མཉེན་ཆས་དེའི་ཐོན་རིམ་གསར་པ་ཞིག་སླར་ཡང་འཇུག་དགོས་ཚེ། རང་འགུལ་གྱིས་ཁྱེད་ཀྱི་མཉེན་ཆས་དེ་རང་འཇག་འདུག་ཟེར་བའམ། ཡང་ན་ངོས་ལེན་མེད་ཟེར་བ་ལྟ་\nབུས་ནང་འཇུག་བྱེད་ཏུ་འཇུག་གིན་མེད། དེས་ན་མཉེན་ཆས་འདིའི་རྒྱུད་ནས་གང་ཞིག་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་ཚེ་གཙང་དག་ཆགས་རྒྱུ་རེད། ནང་འཇུག་བྱ་སྟངས་ནི་ཚད་ལྡན་གྱི་མཉེན་ཆས་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་མཉམ་དུ་གསང་གྲངས་བཏང་ཡོད་པས་དེ་ལུགས་གང་དགོས་ནམ་རྒྱུན་ལྟར་འདིར་གཟིགས་རོགས།\nབེད་སྤྱོད་སྟངས་ནི་མཉེན་ཆས་འདི་ནང་འཇུག་ཚར་རྗེས་ཁ་འབྱེད་ན་ཁྱེད་ཀྱི་རིག་མཛོད་ནང་གི་མཉེན་ཆས་ཡོད་ཚད་འདིའི་ནང་དུ་སླེབས་ཟིན། དེ་ནས་གང་ཞིག་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་པ་དེའི་སྟེང་དུ་གཉིས་མནོན་བྱ་ན་སྒེའུ་ཁུང་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལས་གདམ་བྱ་བཞི་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལས་མཇུག་ཤོས་ Super Mode ཞེས་པར་གནོན་དགོས།\nDownload here འདིར་གནོན་ནས་ཕབས་ལེན་གནང་དགོས།\nཤམ་བྷ་ལ་ནས། Posted by Shambhala ཟླ་ཚེས། 6/14/2013 10:28:00 am\nསྡེ་ཚན། Labels: Download ཕབས་ལེན་སྐོར།, Multi-software\nAll the Windows 8 Activator སྒེའུ་རྟགས་ཅན་ ༨ པའི་ག...\nSkype Video Call recoder མཁའ་གླེང་བརྙན་འབེབ་མཉེན་ཆ...\nUniblue Driver Checker 2013 Full ཁ་ལོ་བ་རྣམས་རྟོག་...\nVarious Activator for all སྣ་འཛོམས་གསང་ཟ་འབྱེད་བྱེ...\nYour Uninstaller 2012 Full Version ཁྱེད་ཀྱི་མཉེན་ཆ...\nIOS Theme Pack རིག་མཛོད་གཙོ་པང་རྗེ་བྱེད།\nWindows 8 USB installer maker སྒེའུ་ཁུང་རྟགས་ཅན་ཐོ...\nWindows7download (one click) སྒེའུ་ཁུང་རྟགས་ཅན་ ...\nFoxit reader ཡིག་རིགས་ཀློག་བྱེད་མཉེན་ཆས།\nViber for Pc སྒེའུ་ཁུངས་རྟགས་ཅན་ཆེད་ཝི་སྦར།


སྤེལ་དུས།　2016-06-22　ཡོང་ཁུངས།　ཞིན་ཧྭའི་དྲ་བ།　རྩོམ་པ་པོ།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས] ཡིད་བརྙན་ཞེས་པའི་སྙན་ངག་གི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་སྤྱད་ནས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མས་དངོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བྲ་ཟེ་ཕུར་བུའི་བསྟོད་པ་གྲུབ་པ་ངག་གི་འོད་ཟེར་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མཛེས་པའི་དཔེ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པའི་ནག་མོ་ཁོལ་གྱིས་དབྱངས་ཅན་མ་ཞལ་གཟིགས་པའི་དུས་སུ་དགྱེས་ཏེ་བསྟོད་པའི་བསྟོད་པ་སྟོན་ཟླ་རབ་རྒྱས་མ། ཡུལ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙན་དངགས་མཁན་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱི་བསྟོད་པ་ཆུ་འཛིན་མ་དང་སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ་ལ་བསྟོད་པ་སོགས་བསྟོད་ཚིག་མི་འདྲ་བ་བཞིའི་ངོས་ནས་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་གླེང་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ] དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པ། དཀར་པོ། སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས། ཡིད་བརྙན།\nཁ་དོག་དཀར་པོ་ནི་བོད་མིའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་སྟེ། འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དམ་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སེམས་འདུན་རིགས་ཤིག་དང་ཡིད་ཀྱི་འདུན་པའམ་དད་མོས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རིག་གནས་བསམ་བློའི་རིགས་ཤིག་ཡིན། གནས་ཡུལ་གངས་རིས་བསྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་དང་དད་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས། མཚོན་བྱེད་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་ནས་བཏུང་བྱ་ཞོ་དང་འོ་མའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེའང་ཁ་དོག་དཀར་པོའམ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མོས་པ་ཆེ་ཞིང་ཅི་བྱེད་ཆོས་སུ་འགྲོ་ཞིང་གང་བསམ་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པ་ཞིག་ཡིན།\nབོད་མིའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོག་རྩར་གྱུར་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་དེ་ནི་རང་གི་ཁོར་ཡུག་གི་བཀོད་པར་ཡོངས་སུ་འདྲེས་འདུག་པས་རང་བྱུང་གི་ཡོད་ཚད་ལ་དག་སྣང་དང་འཚེ་མེད་ཀྱི་སེམས་གཤིས་མངའ། ཐ་ན་སེམས་ཅན་གྲོག་སྦུབ་ཚུན་ཆད་ལའང་གནོད་འཚེ་སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་གིས་དེ་དག་ནི་རང་གི་མ་རུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་བརྟན། རི་མཐོན་པོ་དང་ཆུ་གཙང་མོ། སྤང་ལེབ་མོ་དང་བྱ་རི་དྭགས་སོགས་གང་ཡིན་རུང་རང་གི་གྲོགས་པོ་དང་གཉེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན། རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་སོགས་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་དག་ནི་ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ་སོགས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་འདུ་གནས་ཡིན་པ་དང་རང་གི་ཚེ་འདིའི་སྡོང་གྲོགས་སམ་སྐྱབས་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད། དེ་དག་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་ན་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་ལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་སྔ་ལྟས་འབྱུང་བར་འདོད་ཡོད། སེམས་ཅན་བྱ་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་སོགས་གང་ཡིན་རུང་རང་གི་སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མ་རུ་གྱུར་མྱོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་དང་རང་གི་མར་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་ནི་སྡིག་ལྟུང་གི་རྩ་བ་ཡིན་པར་འདོད། འདི་ནི་བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་ཡིན། ཡིད་བརྙན་འདིའི་རིགས་ནི་མི་རིགས་འདིའི་ནང་སེམས་སུ་བག་ལ་ཞ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཤིང་སྣང་བར་ཤར་བའི་དཔེའི་ངོས་ནས་མཚོན་པའི་རིགས་དག་ཡིན། བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་དག་ནི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡ་རབས་རྒྱུ་འབྲས་འབའ་ཞིག་གི་རྐྱེན་དུ་ཤར་བས་ཅི་བྱེད་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་བས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་པ་ཐོབ་བའི་ལྟ་མགུར་སྣ་ཚོགས་ལས་མངོན་པའི་མྱོང་སྣང་དེ་དག་ནི་དམ་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཉམས་སྣང་ལས་མངོན་པར་བྱེད་ཡོད། མྱོང་སྣང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ཆོས་དེ་དག་གིས་མཚོན་པར་འདོད་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཚོའི་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཆ་དེ་ཡིན། དཔེར་ན། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་མགུར་དུ། “བྱང་ཆུབ་རྫོང་གི་དབེན་གནས་འདི། །ཕུ་ན་ལྷ་བཙན་གངས་དཀར་མཐོ། །མདའ་ན་ཡོན་བདག་དད་ལྡན་མང་། །རྒྱབ་རི་དར་དཀར་ཡོལ་བས་བཅད། །མདུན་དུ་དགོས་འདོད་ནགས་ཚལ་སྤུངས། །སྤང་གཤོང་ནེའུ་གསིང་ཆེ་ལ་ཡངས། །དྲི་ལྡན་ཡིད་འོང་པད་མ་ལ། །རྐང་དྲུག་ལྡན་པའི་དར་དིར་ཅན། །རྫིང་བུ་ལྟེང་ཀ་ཆུ་ངོགས་ལ། །ཆུ་བྱ་མགྲིན་པ་སྐྱོགས་ནས་བལྟ། །ལྗོན་ཤིང་རྒྱས་པའི་ཡལ་ག་ལ། །མཛེས་པའི་བྱ་ཚོགས་སྐད་སྙན་བསྒྱུར། །དྲི་བཞོན་བསེར་བུས་བཏབ་པ་ལ། །རྐང་འཐུང་ཡལ་གས་གར་སྟབས་བྱེད། །མཐོ་ཤིང་གསལ་བའི་ལྗོན་ཤིང་རྩེར། །སྤྲ་སྤྲེལ་ཡང་རྩལ་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །སྔོ་འཇམ་ཡངས་པའི་གསིང་མ་ལ། །རྐང་བཞིའི་དུད་འགྲོ་ཟས་ལ་བཀྲམ། །དེ་དག་སྐྱོང་བྱེད་ཕྱུགས་རྫི་རྣམས། །གླུ་དང་གླིང་བུའི་སྐད་སྙན་བསྒྱུར། །འཇིག་རྟེན་སྲེད་པའི་ཁོལ་པོ་རྣམས། །ཟང་ཟིང་ལས་བྱེད་ས་གཞི་ཁྱབ། །”1ཞེས་རྗེ་བཙུན་ཁོང་གི་སྒྲུབ་གནས་བྱང་ཆུབ་རྫོང་གི་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་བྲིས་པའི་ཟོལ་གྱིས་དོན་དུ་རྗེ་བཙུན་རང་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་ཉམས་སྣང་སྟེ། གང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆ་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་སོགས་དཔེའི་ངོས་ནས་མཚོན་པར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ན་དཔེའི་མཚོན་ཐབས་འདིའི་རིགས་ལ་སྣང་དཔེའམ་ཡིད་བརྙན་ཞེས་འབོད།\nཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་ནང་སེམས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ནི་མཛེས་སྡུག་ཀུན་ལས་མཆོག་ཅེས་གསུངས་འདུག་པ་ལ། བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡིད་བརྙན་ཁྱད་པར་ཅན་འདིའང་བོད་རང་གི་རིག་གནས་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མངོན་པར་བྱེད་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་མིའི་ཕྱིའི་སྦྱོར་བའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ས་རྐོ་རྡོ་སློག་དང་སྡོང་གཅོད་ཆུ་རྙོག་གི་ལས་སྤོང་ཅི་ཐུབ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བ་སྤོང་ཅི་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་ན་མང་མང་གིས་བོད་ཡུལ་ལ་སེམས་གོ་ལའི་སྟེང་གི་ཆེས་མཐའ་འཇུག་གི་གནས་ཡུལ་གཙང་མ་ཞེས་འབོད་པའང་གནད་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད། ང་ཚོའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་ལ་གཞས་ནས་ཤགས་ཁ་མཚར། ས་བསྟོད་ཆུ་བསྟོད་ནས་ལེགས་བཤད་བསླབ་བྱ་སོགས་བསྟན་བཅོས་རི་བོའི་གཏོས་དང་མཉམ་པ་དག་གི་ཁྲོད་ན་གཡའ་དག་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་སེམས་གཤིས་ཤིག་གི་དཀར་བོའི་ཆ་དེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷིང་ལ་བུད་ཡོད།\nའདས་པའི་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཚོས་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གླུ་རུ་བླངས་པའི་ཁྲོད་ནས་ཁོ་བ་ཚོས་རང་བྱུང་གི་ཉམས་སྣང་སྟོན་པའི་མཛེས་སྡུག་གི་ཡུལ་ལྗོངས་དེ་དག་གིས་བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ཆ་དེ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན་པས་ཕྱིས་བྱུང་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གིས་བོད་མིའི་རིག་གནས་སེམས་ཁམས་འདི་ལས་མཆེད་པའི་བརྗོད་དོན་རིམ་པ་དུ་མ་ནས་མངོན་ཡོད། བརྗོད་དོན་དེ་དག་གི་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་བོད་རང་གི་ཁོར་ཡུག་ལས་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་བརྗོད་དོན་གསལ་བར་འདོན་པའི་དགེ་མཚན་གྱིས་ཕྱུག །\nབོད་མིའི་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་དཀར་པོ་དང་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ཚུལ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་ཡོད་དེ། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་ལ་གཞས་ནས་གཏམ་ཀུ་རེའི་བར་ན་དཀར་པོ་དང་དཀར་པོའི་ལས་ལ་ཡིད་ཆེས་དགོས་པའི་ཡིད་བརྙན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཕྱུག་སྟེ། འགྲོ་གོམ་གསུམ་ནས་ཚིག་ཕར་བཤད་ཀྱི་བར་ནའང་མཆོད་རྟེན་ལ་འགྲོགས་ན་དཀར་རག་དང་སླ་ངར་འགྲོགས་ན་དུད་དྲེག་གི་བསླབ་བྱ་དང་། བོད་ཀྱི་དམངས་གཞས་སུའང་།དཀར་པོ་དུང་འདི་ཨ་ཕའི་མདངས་བརྩེ་ཡིན། དཀར་པོ་དུང་འདི་ཨ་མའི་བྱམས་བརྩེ་ཡིན། དཀར་པོ་དུང་ལས་གྲུབ་པའི་གླུ་ཆུང་འདི། དྲིན་ཆེན་ཕ་མར་འབུལ་བའི་མཆོད་པ་ཡིན། ཞེས་དྲིན་ཕ་མས་རང་གི་བུ་ལ་བཅིངས་པའི་བརྩེ་བ་དང་བུ་དེས་རང་གི་ཕ་མར་བཅིངས་པའི་སེམས་པ་མཚོན་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། དེ་བཞིན་གྲོགས་ཕན་ཚུན་གྱི་མཛའ་བརྩེ་ལའང་གྲོགས་མཆོག་ངེད་གཉིས་མཛའ་བརྩེ། འོ་ཇ་དཀར་པོའི་ངང་ཚུལ་ཞེས་དང་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་གངས་ཅན་བོད་ནས་དར། ང་ཡི་སེམས་པ་ཁ་བཏགས་ལས་ཀྱང་དཀར་ཞེས་འོ་ཇ་དང་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་སོགས་བོད་རང་གི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་པའི་ངོས་ནས་མཚོན་པ་ལྟར་ན་འོ་ཇ་དང་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་སོགས་ནི་བོད་མིའི་ནང་སེམས་མཚོན་པའི་བསྡུས་བརྗོད་ཡིད་བརྙན་ཡིན།\nབསྡུས་བརྗོད་ཡིད་བརྙན་ནི་སྙན་གཞུང་མེ་ལོང་མའི་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པར་གོ་བ་ལེན་ཐབས་མེད་ནའང་། འོན་ཀྱང་རྒྱན་གྱི་སྤེལ་ཚུལ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། ཡིད་བརྙན་ཡིན་ལ་བསྡུས་བརྗོད་མ་ཡིན་པ་དང་བསྡུས་བརྗོད་ཡིན་ལ་ཡིད་བརྙན་མ་ཡིན་པའི་བཤད་སྟངས་མེད། དཔེར་ན། གཙུག་ལག་ཁང་སྟེང་གི་འཁོར་ལོ་དང་རི་དྭགས་ཕོ་མོའི་མཚོན་བྱེད། དར་ལྕོག་དང་ལབ་ཙེ། ཁ་བཏགས་དང་རླུང་རྟ། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དང་སོག་པོ་སྟག་ཁྲིད། དགེ་བ་ཚོགས་ཞིང་དུ་འབུལ་བའི་མནྜལ་འབུལ་སྲོལ་སོགས་མདོར་ན། བསྡུས་བརྗོད་ཡིད་བརྙན་དུ་མི་གཏོགས་མེད་ལ་མགུར་མའི་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཟབ་དོན་མཚོན་པའི་ཆུ་ཟླ་དང་རྨི་ལམ། སྤྲིན། གློག ཆུ་བུར། རྩྭ་ཟིལ་སོགས་ནི་བསྡུས་བརྗོད་ཡིད་བརྙན་ནམ་སྣང་བ་དཔེར་གྱུར་པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །\nབོད་མིས་སེམས་པ་མཚོན་པའི་དཔེར་ཁ་བཏགས་དང་དུང་དང་འོ་ཇ་དཀར་པོ་སོགས་བཀོད་པ་དེ་བཞིན་རྩོམ་པ་པོའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོད་དུའང་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་བཀོད་པ་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཏེ། དེ་ནི་བོད་མིའི་མཛེས་དཔྱོད་འདུ་ཤེས་སམ་རིག་གནས་སེམས་ཁམས་ཀྱི་མོས་པའི་རྟེན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་ཏེ། གཡའ་དག་དཀར་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ན་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་མི་ རིགས་ཤིག་གི་སེམས་ཀྱི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་དག་གི་མི་གཞི་ལྷད་མེད། ལས་དགེ་སྡུག་གི་ཆར་ཡིད་ཆེས་དང་རྒྱུ་འབྲས་དྲང་སྙོམས་ལ་མོས་པ་བརྟན་པའི་མི་རིགས་འདིའི་མཆོད་བརྙན་གྱི་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་གངས་སེང་དཀར་མོ་དང་ལྷ་གཡག་དཀར་པོ་སོགས་ལ་བཅོལ་བ་དེ་ལས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཚུལ་དེ་ཤེས་ཐུབ་ལ་དེ་དག་ནི་རང་གི་བདེ་སྡུག་བཅོལ་སའི་ལྷ་ཚོགས་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་གཡག་དཀར་པོ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་བའི་ལྷ་སྒྲུང་དང་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་འོད་གསལ་ལྷ་ལས་བབས་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དག་ལས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་མིའི་རང་གི་མཆེད་ཁུངས་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཚུལ་དེ་ཤེས་ཐུབ། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་སོགས་གདོད་མའི་ལྷ་ཚོགས་དེ་དག་ནི་གདོད་མའི་ཡིད་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན། ཡིད་བརྙན་དེ་དག་ལས་བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་རང་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ལྷད་མེད་ཡིན་པའི་ཆ་དེ་ཤེས་ཐུབ་པས་ན། ཕྱིས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་བསྟན་བཅོས་དང་བསྟོད་རྩོམ་མགུར་མ་སོགས་སུའང་བོད་མིའི་ནང་སེམས་རྒྱུད་ དཀར་པོ་མཚོན་པའི་དཔེ་མཚོན་ཡིད་བརྙན་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ངོས་ནས་མཚོན་ཡོད། དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་དེ་དག་གིས་རང་གི་དད་འདུན་ནམ་སེམས་གཤིས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་མཚོན་པ་ཡིན། གཤམ་ནས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པའི་མ་ཕྱི་མི་འདྲ་བ་བཞིའི་ངོས་ནས་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་གླེང་ན།\n“སྙན་ངག་གི་ཁྲོད་དུ་ཡུལ་ལྗོངས་འབྲི་བ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དེ་དང་སྙན་ངག་པའི་སེམས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མ་ལུས་པར་སྙན་ངག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དེའི་སྟེང་དུ་འཕོས་ཤིང་སིམ་སྟེ་དེ་གཉིས་མེ་དང་མེ་འཕྲད་པ་བཞིན་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་དང་།ཡང་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དང་སྲོག་ཆགས་སོགས་སྙན་ངག་གི་ཁྲོད་དུ་བྲིས་ཏེ་མི་དང་བསམ་བློ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་དུ་བྱེད་པ་སོགས་ནི་སྙན་ངག་གི་ཐབས་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་རང་རེ་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལམ་ཡང་དག་ཞིག་རེད་སྙམ།” 2སྙན་ངག་གི་ཐབས་ལམ་འདི་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་ལུགས་ལྟར་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱན་དང་། བསྡུས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན། སྦྱར་བའི་རྒྱན། རབ་རྟོག་གི་རྒྱན། ཆའི་རྒྱན། བསྙོན་དོར་གྱི་རྒྱན། ཉམས་ལྡན་གྱི་རྒྱན། ཕྲ་མོའི་རྒྱན་སོགས་ཏེ་རྒྱན་འདི་དག་ནི་ཡིད་བརྙན་གྱི་མཛེས་རྩལ་མཆོག་ཏུ་མངོན་པའི་ཐབས་ཡིན། རྒྱན་འདི་དག་ལ་རྩོམ་པ་པོ་གང་གིས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་མཛེས་པར་རྒྱན་པའི་ཐབས་སམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་སྟངས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། སྙན་ངག་གི་རྒྱན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་ལས། “སྙན་ངག་མཛེས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་རྒྱན་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད།། ”3ཞེས་སྙན་ངག་ལ་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་མ་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། རྒྱན་དུ་འགྲོ་བའི་མཚོན་ཐབས་འདིར་རྩོམ་པ་པོའི་དུང་ཞེན་དང་འདྲེས་མའི་ཚུལ་ལམ་གཅིག་ཏུ་རྐྱ་བཏབ་པའམ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པས་དཔེ་ཞེས་ཕར་གཅད་རྒྱུ་དང་དཔེ་ཅན་ཞེས་ཚུར་ལེན་རྒྱུ་ཁྱོན་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པར། མར་གད་ཞུ་བ་འཁྱིལ་འདྲའི་མཚོ་འགྲམ་དུ། །བསིལ་ཟེར་བྱེད་པའི་སྟེང་ན་ཀེ་ལ་ཤའི། །མདངས་ཀྱི་རབ་མཛེས་ཙོག་པུའི་ཚུལ་གྱིས་འགྱིང་། །རྒྱུད་མང་སྔོན་པོའི་སྒྲ་ཡིས་རོལ་དེར་འདུད། །ཅེས་དང་། ཐོར་ཚུགས་མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་ཡིས། །མཛེས་པར་བྱས་པའི་རྩེ་མོར་ཟླ་བས་སྦུད། །མཐོན་མཐིང་དབུ་སྐྲའི་ཟར་བུས་སྐུ་སྟོད་ཁེབས། །ཚངས་བའི་བུ་མོ་གཞན་ཡིད་འཕྲོག་མ་ཁྱོད། །ས་འཛིན་དཀར་པོའི་རྩེ་ལ་སྟོན་དུས་ཀྱི། །སྤྲིན་བྲལ་མཚན་མོའི་ཟླ་འོད་ལྷུང་བ་ལྟར། །གསལ་མཛེས་ཆེས་དཀར་ལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི། །ཁྱོད་སྐུ་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་མཐོང་བའི་ཚེ། །རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤུ་སྡུག་གོས་ཀྱིས་ཀླུབས། །ཞེས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བཞུགས་ཁྲི་བསིལ་ཟེར་བྱེད་པ་སྟེ་ཟླ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་གདན་སྟེང་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་གངས་རིའི་མདངས་ཀྱིས་བཞུགས་པའི་ཚུལ་དང་གང་ཉིད་ཀྱི་ཐོར་ཚུགས་ལ་མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བས་རྒྱན་པའི་རྩེ་མོར་ཉ་གང་ཟླ་བས་སྦུད་པ། དེ་ནི་ས་འཛིན་དཀར་པོའི་རྩེ་ལ་སྟོན་དུས་ཀྱི་མཚན་མོའི་ཟླ་འོད་བཞིན་གསལ་མཛེས་ཆེས་དཀར་ལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་དཔལ་གྱིས་སྒེག་པ། དེ་བཞིན། ཁོང་ཉིད་ཀྱི་བསྟོད་པ་ཆུ་འཛིན་མར། ཆུ་འཛིན་དཀར་པོའི་གློག་ཕྲེང་དྲ་བ་ཅན། །མཁའ་ཡི་མཛེས་བྱེད་འདྲ་བའི་ཡིད་འཕྲོག་མ། །དྲི་ཟའི་ན་ཆུང་དབུས་ན་འཇོ་སྒེག་ཅན། །རིང་ནས་བརྩེ་བའི་ལྷ་མོ་ད་ཚུར་བྱོན། །པད་མའི་བཞིན་ལ་གཡོ་ལྡན་བུང་བའི་མིག །མཐོན་མཐིང་རལ་བའི་རྩེ་ན་འོད་དཀར་ཅན། །རོལ་སྒེག་གར་གྱིས་འགྱིང་བའི་དབྱངས་ཅན་མ། །ད་དུང་བདག་ལ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་སྩོལ། །སྟོན་ཟླ་རྒྱས་པའི་དཔལ་ལས་ལྷག་པར་མཛེས། །ཚངས་དབྱངས་སྙན་པའི་གདངས་ཀྱང་གྱིས་གནོན། །ཟབ་ཡངས་རྒྱ་མཚོའི་འཇིང་ལྟར་དཔག་དཀའ་བ། །དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་འདུད། །ཞེས་ལྷ་མོ་གང་གི་ཞལ་གྱི་མཛེས་སྡུག་དང་སྐུ་ཡི་རྒྱན་སྤྲོས་ཀྱི་ཡིད་བརྙན་ལ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་བཀོད་པ་འདིས་ཀྱང་ལྷ་མོ་གང་གི་མཛེས་སྡུག་དཔལ་གྱི་ལང་ཚོའམ་སྙན་ངག་པའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ས་ན་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཆུ་འཛིན་ལང་ལོང་དུ་འཕྱོར་བའི་མྱོང་སྣང་གསལ་བར་གཏོད་པའམ་ལྷ་མོ་གང་དང་དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་རང་གི་དད་པའི་སྙེ་མ་གཉིས་གང་ལས་བལྟས་ཀྱང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་འདུག་པའི་གཏིང་ཟབ་པའི་སྣང་བའི་ཆ་དེ་སྟོན་པ་ཡིན། འདི་འདྲའི“ཡིད་བརྙན་ནི་སྙན་ངག་པའི་བསམ་བློ་དང་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལྷན་ཏུ་བརྡབས་ནས་ཐོན་པ་ཡིན་ཞིང་། སྙན་ངག་པས་རང་གི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མཚོན་ཆེད། ཕྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་གཟུགས་དག་གདམ་གསེས་དང་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ནས་མཚོན་དོན་ངེས་ཅན་ཞིག་སྟོན་ནུས་པའི་སྐད་བརྡའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ཡིན།”4 དེ་བཞིན་བྲ་ཟེ་ཕུར་བུའི་བསྟོད་གྲུབ་ངག་འོད་མར། ཆུ་སྐྱེས་དཀར་བོ་དྲི་མེད་སྟེང་གནས་གེ་སར་གཡོ་བའི་རྩེར། །རི་བོང་འཛིན་པའི་གདན་སྟེང་ཙོག་པུའི་ཚུལ་བཞུགས་བགྱིང་བག་ཅན། །ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་དྲི་ཟའི་པི་ཝང་བསྒྲེངས་བའི་སྒྲ་དབྱངས་དང་། ། རྗེས་མཐུན་གསུང་གིས་ས་གསུམ་སྐྱེ་དགུའི་བསམ་པ་ཚིམ་མཛད་པ། །ཞེས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བཞུགས་གནས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་འབྲི་དང་ཟླ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་གདན་སྟེང་ན་ལྷ་མོ་གང་གི་སྐུའི་གཟི་མདངས་ལྷམ་མེར་འཕྲོ་བ་འདིས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་མུན་པ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པའི་དོན་གསལ་བར་གཏོད་པའི་དོད་དུ་ཟླ་བའི་དཔེ་བཀོད་པའོ། །ངང་ཚུལ་འདིར་བོད་མཁས་པས་མཛད་པའི《སྒྲ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་འཇུག་ངོགས》སུ། རྒྱལ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའི། །ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་གྱི་ཟླ་རྒྱས་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཡིད་འཕྲོག་པའི་འཛུམ་དཀར་ཅན། །བདག་གི་མིག་ལ་མངོན་སུམ་སྣང་བར་མཛོད། །ཞེས་དང་། འཇམ་མགོན་ཁྱོད་ནི་གངྒའི་དཔལ་མོ་ལྟར། །འགྲོ་བའི་དག་བྱེད་ཚད་མར་གྱུར་པ་སྟེ། །ཁྱོད་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཡང་། །ཟླ་བ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་མུན་འཇོམས་ཉིད།། ཞེས་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་སྟེ་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མས་སྲིད་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པའི་ཡིད་བརྙན་ལ་ཟླ་བའི་དཔེར་བཀོད་འབྲི་བྱེད་ཡོད། ཚུལ་འདིར་ས་པཎ《མཁས་འཇུག》ཏུ། དཔེ་ཡི་རྒྱན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ནི། །རང་གི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར། །དཔེ་དོན་འབྲེལ་བར་མ་གྱུར་ན། །སྙན་ངག་མཁན་གྱིས་སྨད་པ་སྲིད། །ཅེས་དཔེའི་རྒྱན་ཕལ་ཆེར་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་སམ་དཔེ་ཅན་དང་མཐུན་པར་སྦྱོར་དགོས་པར་བཤད།《བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ》དུའང་། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་གཅིག་ལ་ཡང་། །ཤེས་པ་ཐ་དད་རབ་འཇུག་སྟེ། །ཡིད་འོང་གཟུགས་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་གཞན་ལ་གཞན་དུ་སྣང་། ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་མི་གཅིག་པའི་དབང་གིས་དོན་གཅིག་ལ་དྲན་སྣང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བསྐྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེར་གོ་ལ།་ཆུ་བུམ་པ་གང་དེར། ལྷ་ལ་བདུད་རྩི་དང་། མི་ལ་ཆུ། ཡི་དྭགས་ལ་རྣག་ཁྲག་གི་ཚུལ་དུ་སོང་བ་དེ་རེད།\n2.རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས།《བསྟོད་སྨོན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2003ལོའི་ཟླ1པར་དཔར་ཐེངས་བཅུ་བ།\n3.དབྱུག་པ་ཅན། བོད་མཁས་པས་བརྩམས།《སྙན་ངག་མེ་ལོང་དང་བོད་མཁས་པའི་འགྲེལ་པ》[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོའི་ཟླ12པར་དཔར་ཐེངས་གསུམ་པ།\n4.སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན། 《རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་རྣམ་མགུར》[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981 ལོའི་ཟླ4དཔར་ཐེངས་དང་པོ། ཤ 249\n5.ཡེ་ཤེས་བཟང་བོ། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ཐད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འགའ་གླེང་བ།《སྦྲང་ཆར》［J］1998.4 ཤ88\n6.དབྱུག་པ་ཅན། བོད་མཁས་པ།《སྙན་ངག་མེ་ལོང་དང་བོད་མཁས་པའི་འགྲེལ་པ》[M]ཟི་ལིང་།མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2004ལོའི་ཟླ12པར་དཔར་ཐེངས་གསུམ་པ། ཤ12\n7. 翁光余 《青年论坛》［J］1983年第五期 p59\n8. 吴战垒著《中国诗学》［M］北京人民出版社1991年9月第一版 P20\n9. 吴战垒著《中国诗学》［M］北京人民出版社1991年9月第一版 P21\n10. ལྷག་པ་ཆོས་འཕེལ། རྩོམ་རིག་གི་ཡིད་གཟུགས་ཐད་ལ་དཔྱད་པ།《བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ》［J］2008.2 ཤ30\n11. བདུད་ལྷ་རྒྱལ། 《འཚོལ་རྟོག་སྙིང་སྟོབས》[M] ཁོང་མེན། ཡུན་ནན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004 ལོའི་ཟླ 6དཔར་ཐེངས་དང་པོ། ཤ133\n12. སུམ་པ་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་། 《བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་མཛེས་ཉམས》[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཟི་ལིང་། 2002 ལོའི་ཟླ5དཔར་ཐེངས་དང་པོ། ཤ139