Οι σύγχρονοι επιστήμονες γνωρίζουν πως υπάρχει ένας σπόρος αλήθειας στην ιστορία του Προμηθέα. Το συκώτι μπορεί πραγματικά να αναγεννηθεί κατά ένα τμήμα του, αν αυτό αφαιρεθεί.\nΑυτό ισχυρίζεται νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Nature Chemical Biology.\nΟ Προμηθέας, o μυθολογικός ήρωας που έκλεψε από τους θεούς τη φωτιά, τιμωρήθηκε για αυτή την κλοπή με το να δεθεί σε ένα βράχο. Κάθε ημέρα, ένας αετός κατέβαινε στο σημείο που ήταν δεμένος και έτρωγε το συκώτι του, το οποίο μεγάλωνε και πάλι για να φαγωθεί ξανά από τον αετό την αμέσως επόμενη ημέρα.\nΟι ερευνητές που προσπάθησαν να παράγουν ένα τεχνητό ηπατικό ιστό είδαν τις προσπάθειές τους να οδηγούνται επανειλημμένα σε αδιέξοδο: Tα ώριμα κύτταρα του ήπατος, γνωστά ως ηπατοκύτταρα, χάνουν γρήγορα την κανονική τους λειτουργία όταν απομακρυνθούν από το σώμα.\n«Είναι παράδοξο, γιατί γνωρίζουμε πως τα ηπατικά κύτταρα είναι ικανά να αναπτυχθούν, αλλά δεν μπορούσαμε να τα κάνουμε να αναπτυχθούν έξω από το σώμα», λέει η μηχανικός του MIT, Sangeeta Bhatia, καθηγήτρια στο τμήμα Επιστημών Υγείας και Τεχνολογίας Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Επιστήμης Υπολογιστών του ΜΙΤ, ανώτερη επιστημονική συνεργάτιδα του Ινστιτούτου Broad και μέλος του Ινστιτούτου Κοch για την Ερευνα κατά του Καρκίνου, καθώς και του Ινστιτούτου Ιατρικής Μηχανικής και Επιστήμης του ΜΙΤ. Τώρα η Bhatia και οι συνεργάτες της έχουν κάνει ένα βήμα μπροστά προς αυτή την κατεύθυνση. Στη μελέτη τους αναφέρουν τον εντοπισμό μιας ντουζίνας χημικών ενώσεων που μπορούν να βοηθήσουν το συκώτι, όχι μόνο να διατηρήσει την φυσιολογική του λειτουργία, καθώς καλλιεργείται στο εργαστήριο, αλλά επίσης να πολλαπλασιάζει την παραγωγή νέων ιστών του. Τα κύτταρα που καλλιεργούνται μ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να οδηγήσουν τους ερευνητές στην δημιουργία μηχανικών ιστών για τη θεραπεία πολλών από τα 500 εκατομμύρια ανθρώπων, που υποφέρουν από χρόνιες παθήσεις του ήπατος, όπως η ηπατίτιδα C, σύμφωνα με τους ερευνητές.\nΜεγάλης κλίμακας οθόνη\nΗ Bhatia έχει αναπτύξει στο παρελθόν έναν τρόπο για να παραμείνουν προσωρινά σε φυσιολογική λειτουργία τα κύτταρα του ήπατος, μετά την απομάκρυνσή τους από το σώμα, αναμειγνύοντάς τα με ινοβλάστες ποντικού. Για τη μελέτη, η ερευνητική ομάδα υιοθέτησε ένα σύστημα σύμφωνα με το οποίο τα κύτταρα του ήπατος θα μπορούσαν να αναπτυχθούν σε στρώσεις με τους ινοβλάστες σε μικρές κοιλότητες μέσα στο εργαστήριο. Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να εκτελούν μικρής κλίμακας ταχείες μελέτες για το πώς 12.500 διαφορετικές χημικές ουσίες, επηρεάζουν την ανάπτυξη και λειτουργία των ηπατικών κυττάρων.\nΤο ήπαρ έχει περίπου 500 λειτουργίες που χωρίζονται σε τέσσερις γενικές κατηγορίες: αποτοξίνωση από φάρμακα, μεταβολισμός της ενέργειας, πρωτεϊνική σύνθεση και παραγωγή χολής. Ο David Thomas, συνεργάτης – ερευνητής που εργάζεται μαζί με τον Τοdd Golub στο Ινστιτούτο Brod, μέτρησαν τα επίπεδα έκφρασης 83 ηπατικών ενζύμων που εκπροσωπούν μερικές από πιο απαιτητικές λειτουργίες του ήπατος. Μετά την εξέταση χιλιάδων κυττάρων του ήπατος από οκτώ διαφορετικούς δωρητές ιστών, οι ερευνητές εντόπισαν 12 ενώσεις που βοήθησαν τα κύτταρα να διατηρήσουν αυτές τις λειτουργίες, ή να προωθήσουν την κυτταρική διαίρεση, ή και τα δύο.\nΔύο απ’ αυτές τις ενώσεις φάνηκε πως λειτουργούσαν ιδιαίτερα καλά σε κύτταρα από νεότερους δότες, κι έτσι ερευνητές όπως ο Robert Schwartz και ο Stephen Duncan, τις δοκίμασαν επίσης σε ηπατικά κύτταρα που παράγονται από επαγόμενα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα (iPSC). Οι επιστήμονες προσπάθησαν να δημιουργήσουν ηπατοκύτταρα από iPSC και στο παρελθόν, αλλά τα κύτταρα αυτά δεν φτάνουν συνήθως σε μια πλήρως ώριμη κατάσταση. Ωστόσο, όταν αντιμετωπίζονται με τις δύο αυτές ενώσεις τα κύτταρα ωριμάζουν καλύτερα.\nΗ Bhatia και η ομάδα της αναρωτιούνται αν οι ενώσεις αυτές μπορούν να ξεκινήσουν ένα πρόγραμμα καθολικής ωρίμανσης που θα μπορούσε να επηρεάσει εξίσου και άλλα είδη κυττάρων. Αλλοι ερευνητές μελετούν τώρα μια ποικιλία κυτταρικών τύπων που παράγεται από τα iPSC.\nΣε μελλοντικές μελέτες η ομάδα του ΜΙΤ σχεδιάζει να ενσωματώσει τα επεξεργασμένα κύτταρα του ήπατος σε καλούπια ιστών και να τα εμφυτεύσει σε ποντίκια για να ελέγξει αν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως υποκατάστατα ιστών ήπατος. Θα επιδιώξει, επίσης, σε συνεργασία με ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, τη δυνατότητα ανάπτυξης των ενώσεων ως φαρμάκων που θα βοηθήσουν στην αναγέννηση των ιστών του ήπατος του ίδιου του ασθενούς.\nΟ Eric Lagasse, αναπληρωτής καθηγητής παθολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ, που δεν ήταν μέλος της ερευνητικής ομάδας, λέει ότι τα ευρήματα αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για την υπέρβαση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι επιστήμονες όσον αφορά την ανάπτυξη των ηπατικών κυττάρων έξω από το σώμα. «Η εύρεση ενός τρόπου ανάπτυξης λειτουργικών ηπατοκυττάρων σε κυτταρική καλλιέργεια θα είναι μια σημαντική ανακάλυψη», αναφέρει.\nΗ Bhatia και οι συνεργάτες της έχουν επίσης πρόσφατα σημειώσει πρόοδο ως προς την επίλυση μιας ακόμα πρόκλησης στην κατασκευή μηχανικού ηπατικού ιστού, παίρνοντας από το σώμα του παραλήπτη αιμοφόρα αγγεία, προκειμένου να αναπτυχθούν και να προμηθεύσουν το νέο ιστό με οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά. Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στα πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών, η Bhatia και ο Christopher Chen, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, έδειξαν ότι αν ενσωματωθούν στον ιστό προσχηματισμένα μόρια ενδοθηλιακών κυττάρων τότε μπορούν να αυξηθούν ραγδαία οι συστοιχίες των αιμοφόρων αγγείων.\nΓια να επιτευχθεί αυτό οι επιστήμονες συνεργάστηκαν για να σχεδιάσουν ένα νέο σύστημα που τούς επιτρέπει να δημιουργήσουν τρισδιάστατους ιστούς και να ελέγξουν με ακρίβεια την τοποθέτηση διαφόρων τύπων κυττάρων μέσα στον ιστό. Αυτή η προσέγγιση που περιγράφεται στο περιοδικό Nature Communication, επιτρέπει στον μηχανικό ιστό να λειτουργήσει καλύτερα με τον ιστό του ξενιστή.\n«Αυτές οι δύο μελέτες, αν συνδυαστούν μπορούν να προσφέρουν μια πορεία προς τα εμπρός για την επίλυση δύο από τα πλέον μακρόχρονα προβλήματα στην μηχανική των ιστών του ήπατος, αναπτύσσοντας μια μεγάλη προμήθεια ηπατικών κυττάρων έξω από το σώμα και παίρνοντας ιστούς που μπορούν να μεταμοσχευθούν στον λήπτη», λέει η Bhatia.\n« Δεξιόχειρας ή αριστερόχειρας; Είναι θέμα γονιδίων Οι νεαρές γυναίκες με διαβήτη τύπου 2 κινδυνεύουν από καρδιοπάθειες »


Η Συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία της οστεοπόρωσης - Πεταλούδα\nΑρχική Ενημερωτικά άρθρα Η Συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία της οστεοπόρωσης\nΈνα από τα σημαντικότερα προβλήματα στη θεραπεία της οστεοπόρωσης αλλά και άλλων χρόνιων νοσημάτων αποτελεί η συμμόρφωση των ασθενών στην θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα.\nΣτην αρχή του προβλήματος παρατηρείται σωστή συμμόρφωση, με την πάροδο όμως του χρόνου οι ασθενείς κουράζονται και παύουν να ακολουθούν τις υποδείξεις του γιατρού τους.\nΟι συνηθέστεροι λόγοι που προκαλούν πλήρη ή παροδική διακοπή μιας θεραπείας οστεοπόρωσης είναι :\nη μη βελτίωση των αποτελεσμάτων\nη κακή ενημέρωση των ασθενών\nο περίπλοκος τρόπος χορήγησης\nτο μεγάλο χρονικό διάστημα θεραπείας\nΑ) απουσία κλινικών συμπτωμάτων\nΟι νέες μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με μεγάλη απώλεια οστικής μάζας και που δεν εμφανίζουν συμπτώματα στα αρχικά στάδια της νόσου, συνήθως καθησυχάζονται και θεωρούν ότι δεν πάσχουν από κάτι συγκεκριμένο.Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επηρεάζει αρνητικά τη συμμόρφωση τους στην θεραπεία.\nΒ) το κόστος της θεραπείας\nΤα φάρμακα της οστεοπόρωσης έχουν σημαντικό κόστος. Αν μάλιστα υπολογίσει κανείς το γεγονός πως χορηγούνται για αρκετά χρόνια, ακόμη και για τους ασθενείς που καλύπτονται από τα ασφαλιστικά τους ταμεία, αποτελεί τεράστιο πρόβλημα στην συνέχεια της θεραπείας τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο ασθενής να διακόπτει ή και να μειώνει τη δόση.\nΓ) η μη βελτίωση των αποτελεσμάτων\nΗ αντιοστεοπορωτική αγωγή δεν εξαλείφει τους πόνους που προκαλούνται από έντονες αρθραλγίες, αυχεναλγία, οσφυαλγία (οι οποίες οφείλονται σε οστεοαρθρίτιδα ή άλλες νόσους). Έτσι, οι γυναίκες αυτές βλέποντας πως δεν έχουν αποτέλεσμα, απογοητεύονται και διακόπτουν την θεραπεία, χωρίς να γνωρίζουν ότι οι πόνοι δεν προέρχονται από την οστεοπόρωση. Όταν πια αποφασίζουν να αρχίσουν πάλι την θεραπεία έχει προκληθεί συνήθως το πρώτο κάταγμα.\nΔ) οι παρενέργειες\nΣυνήθως τα αντιοστεοπορωτικά φάρμακα δεν έχουν σοβαρές παρενέργειες επειδή σχεδιάζονται με σκοπό να χορηγούνται σε χρόνια βάση. Όμως πολλοί ασθενείς όταν διαβάζουν τις παρενέργειες στο φυλλάδιο, αγχώνονται και διακόπτουν την θεραπεία.\nΣε πρόσφατη πολυεθνική μελέτη του Διεθνούς Ιδρύματος Οστεοπόρωσης, το ποσοστό των ασθενών που δεν ξεκίνησαν θεραπεία που τους υπέδειξε ο γιατρός τους, λόγω φόβου αγγίζει το 40%.\nΕ) η κακή ενημέρωση των ασθενών\nΌταν η ενημέρωση των ασθενών για το πρόβλημά τους δεν γίνεται σωστά έχει ως αποτέλεσμα την κάκιστη συμμόρφωση τους.\nΚάθε φορά, ξεκινώντας μια θεραπεία πρέπει πάντα να εξηγούνται τα θετικά και τα αρνητικά της, ώστε σε ενδεχόμενες παρενέργειες να μην γίνεται διακοπή της θεραπείας.\nΣημαντικό επίσης είναι η σωστή καθοδήγηση των ασθενών σε θέματα διατροφής, κινησιοθεραπείας και ψυχολογικής υποστήριξης την περίοδο της θεραπείας, ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.\nΖ) ο περίπλοκος τρόπος χορήγησης\nΣήμερα υπάρχουν πάρα πολλά νέα θεραπευτικά σχήματα όπου για τον κάθε ασθενή είναι μοναδικά: για παράδειγμα του μήνα, της ημέρας, σε χάπι, ή ακόμη και σε ενδοφλέβια μορφή του χρόνου, όπου τα αποτελέσματά του είναι εξαιρετικά διότι λύνει το πρόβλημα της καθημερινότητας στο να λαμβάνει κανείς συνέχεια φάρμακα. Όλα αυτά λοιπόν έχουν σαν αποτέλεσμα την πλήρη σύγχυση των ασθενών, την απογοήτευσή τους και φυσικά τη διακοπή της θεραπείας.\nΠολύ σημαντικός είναι επίσης και ο τρόπος που πρέπει να χορηγούνται τα φάρμακα της οστεοπόρωσης. Για παράδειγμα, όρθιοι, σε κίνηση για 40 λεπτά και άλλες τέτοιου είδους οδηγίες μειώνουν την μακροχρόνια συμμόρφωση των ασθενών στο φάρμακο.\nΈχει παρατηρηθεί πως γυναίκες που εργάζονται και δεν μπορούν με κάποιες από τις οδηγίες να συμμορφωθούν κατάλληλα, καταλήγουν στο να διακόπτουν.\nΗ) το μεγάλο χρονικό διάστημα θεραπείας\nΌπως γνωρίζουμε για να αξιολογήσουμε το θεραπευτικό αποτέλεσμα χρειάζεται να παρέλθει ένα 12μηνο θεραπευτικής αγωγής. Είναι όμως πολλοί οι ασθενείς που δεν έχουν την υπομονή να περιμένουν, με αποτέλεσμα να μειώνουν σταδιακά τη θεραπεία.\nΣυμπερασματικά, θα μπορούσε να πει κανείς ότι η συμμόρφωση στη θεραπεία της οστεοπόρωσης αποτελεί ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ιατρός.\nΗ σωστή καθοδήγηση του ασθενούς, η διαρκής επαφή του με τον γιατρό του ώστε να λύνονται όλες οι απορίες του είναι η βάση ώστε το θεραπευτικό αποτέλεσμα να είναι το καλύτερο.\nΈτσι, βλέποντας ο ασθενής ότι έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα, θα έχει και την ψυχική ικανοποίηση να συνεχίσει την μακροχρόνια θεραπεία του.\nΣυμβουλεύει ο Γεώργιος Χριστοφάκης, Δρ. Χειρουργός Ορθοπαιδικός, Μετεκπαιδευθείς στην οστεοπόρωση στις ΗΠΑ\nΠροηγούμενο άρθροΤι υποδηλώνει το χρώμα των τροφίμων\nΕπόμενο άρθροΠως θα προφυλάξετε τις αρτηρίες σας από την αθηρωμάτωση


Ανόρθωση Vs ΑΠΟΕΛ 0-3 – apoel.net\nΑρχική/ΕΙΔΗΣΕΙΣ/MATCH REPORTS/Ανόρθωση Vs ΑΠΟΕΛ 0-3\nΑνόρθωση Vs ΑΠΟΕΛ 0-3\n20/12/2017 MATCH REPORTS, ΕΙΔΗΣΕΙΣ\nΗ καρδιά και η κλάση του πρωταθλητή έλαμψε στο αφιλόξενο Παπαδόπουλος. Ο ΑΠΟΕΛ άλωσε την έδρα της μέχρι σήμερα αήττητης Ανόρθωσης. Η αποτελεσματικότητα, η σωστή τακτική και το πάθος για τη νίκη ήταν τα στοιχεία που έφεραν το πελώριο από κάθε άποψη 0-3.\nΤο γκολ του Ποτέ μόλις στο 14ο δευτερόλεπτο έθεσε τις προϋποθέσεις ενώ στη συνέχεια έγινε πολύ καλή διαχείριση. Ο Πέρεθ απέκρουσε πέναλτι στο 77 όταν το σκορ ήταν 0-2 και ο Τράττος προσπάθησε να τους βάλει στον αγώνα με ένα αυστηρότατο πέναλτι.\nΤο ξεκίνημα ήταν ο ορισμός του γρήγορου γκολ αφού πριν συμπληρωθεί το 15ο δευτερόλεπτο η ομάδα μας πέτυχε γκολ. Η σωστή συνεργασία των Ποτέ, Ζαχίντ και Λάγο έφερε τον πρώτο σε θέση βολής και το πλασέ του έστειλε την μπάλα στα δίκτυα. Το γκολ ήταν ότι καλύτερο για την ομάδα μας αφού η Ανόρθωση έδειξε να επηρεάζεται τουλάχιστον για ένα δεκάλεπτο ενώ οι παίκτες του Δώνη μπόρεσαν να αμυνθούν σωστά και έξυπνα.\nΗ Ανόρθωση κρατούσε περισσότερο την μπάλα και προσπαθούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για γκολ κάτι όμως που δεν γινόταν με εξαίρεση τη φάση στο 34 όπου ο Αμπντουλάγιεφ βρέθηκε σε θέση βολής αλλά το πλασέ του ήταν άστοχο.\nΜε τους γηπεδούχους να διαμαρτύρονται σε κάθε σφύριγμα του Τράττου λόγω του σκορ και τον κκελη το πρώτο ημίχρονο ολοκληρώθηκε χωρίς κάποια αξιόλογη φάση αφού ούτε εμείς μπορέσαμε να λειτουργήσουμε σωστά στην κόντρα.\nΑυτό ανάγκασε τον Δώνη να ξεκινήσει το δεύτερο ημίχρονο με αλλαγή όταν ο Αλωνεύτης πέρασε στη θέση του Σάλλαι που δεν μπόρεσε να λειτουργήσει σωστά.\nΟ κοντός έκανε αισθητή την παρουσία του όταν στο 55 βρέθηκε σε θέση βολή αλλά η ελάχιστη καθυστέρηση στο να πλασάρει έδωσε την ευκαιρία στον Αρτύματα να διώξει σωτήρια σε κόρνερ.\nΑυτό που δεν έγινε σε εκείνη τη φάση καρποφόρησε στο 58 όταν μετά από σέντρα του Ποτέ ο Εμπεσίλιο εκμεταλλεύτηκε τη λανθασμένη απόκρουση του Αρτύματα και με κεφαλιά έστειλε την μπάλα στα δίκτυα.\nΤο 2-0 ήταν το επιστέγασμα της αποτελεσματικότητας και έξυπνης τακτικής του ΑΠΟΕΛ το οποίο μάλιστα έπρεπε να πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις όταν στο επόμενο λεπτό ακυρώθηκε λανθασμένα γκολ του Ποτέ ως οφσαιτ.\nΟ Τράττις προσπάθησε στο 77 να βάλει στο παιχνίδι την ανόρθωση όταν ανακάλυψε πέναλτι σε μια φάση που ο Καρλάο μπλέχτηκε με τον Ντουλγκαο αλλά ο Πέρεθ αποδείχτηκε τεράστιος αποκρούοντας την εκτέλεση του Βίκτορ.\nΗ είσοδος του Ντε Καμάργκο στο 83 έφερε το κερασάκι στην τούρτα αφού λίγα δευτερόλεπτα μετά ο Βραζιλιάνος με κεφαλιά έστειλε την μπάλα στα δίκτυα διαμορφώνοντας το τελικό 0-3.\nΚίτρινες: Σοόυζα, Μοράις, Λάγο\nΠέρεθ, Βούρος, Μερκής, Καρλάο, Λάγο, Μοράις, Σόουζα, Ζαχίντ, Σάλαϊ (46΄ Αλωνεύτης), Εμπεσίλιο (87΄ Φαρίας), Ποτέ (83΄ Ντε Καμάργκο)


ΣΥΡΙΖΑ: ΝΔ και ΠΑΣΟΚ πολιτεύονταν για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους με το αζημίωτο - Newsbomb - Ειδησεις - News\nΠΟΛΙΤΙΚΗ 11 Μαρ 2018 14:28 Ανανεώθηκε: 11 Μαρ 2018 14:37\nΣΥΡΙΖΑ: ΝΔ και ΠΑΣΟΚ πολιτεύονταν για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους με το αζημίωτο\n«Τα όσα αποκαλύπτει το δημοσίευμα της εφημερίδας "Κυριακάτικη Δημοκρατία" σχετικά με τις μίζες που έδινε η εταιρεία Siemens στη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, αναδεικνύουν με εξαιρετικά εύγλωττο τρόπο, τον τρόπο με τον οποίο διαπλέκονταν τα κόμματα αυτά με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα», αναφέρει σε ανακοίνωσή του, την Κυριακή (11/03) το γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ.\n«Το δημοσίευμα επικαλείται την απόφαση του Ειρηνοδικείου του Μονάχου με την οποία καταδικάστηκε ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Siemens Ελλάδος, Μ. Χριστοφοράκος» αναφέρεται στην ανακοίνωση και «σύμφωνα με αυτό», όπως σημειώνεται, «η γερμανική εταιρεία χρηματοδοτούσε μέσω "μαύρων ταμείων" τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ σε ετήσια βάση από το 1990! Επιπλέον, προκειμένου η χώρα να αγοράσει το σύστημα C4I, η Siemens είχε προχωρήσει σε έξτρα χρηματοδότηση προς τα δύο κόμματα, ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ, το 2003».\n«Υποθέσεις σαν κι αυτή ή σαν τη Novartis, αναδεικνύουν πως η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ πολιτεύονταν με μοναδικό σκοπό την εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων με το... αζημίωτο», επισημαίνει ο ΣΥΡΙΖΑ.\nΚαι καταλήγει: «Αναμένουμε από τις ηγεσίες της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ τις απαιτούμενες εξηγήσεις. Το οφείλουν πρωτίστως στον ελληνικό λαό, ο οποίος υπέστη το κόστος από τη συστηματική υπονόμευση του δημοσίου συμφέροντος από τις πρακτικές της διαφθοράς».


Καρναβάλι και καρναβάλια… ~ apneagr\nΚαρναβάλι. Προέρχεται από τις λέξεις carne (= κρέας) και vale (= περνάει).\nΗ ελληνική αποκριά έχει ρίζες στα διονυσιακά μυστήρια και παρόμοιες παγανιστικές τελετές. Πέρασε και στην ρωμαϊκή παράδοση και μετά στην Δύση. Άμεση σχέση λοιπόν της εορτής με το κρασί, την ευθυμία και τους εορτασμούς στους δρόμους. Ο κόσμος συνήθιζε να μεταμφιέζεται και να εκφράζεται με πολύ τολμηρό τρόπο (πχ. φαλλικά δρώμενα, σεξουαλικές πράξεις-υπονοούμενα, λέξεις και τα συναφή).\nΗ τόλμη προερχόταν εκτός από το κρασί και από την...μάσκα, το προσωπείο. Μάσκα φορούσαν στην ...ελληνική αρχαιότητα ο μύστης (= τελεστής μυστηρίων), ο ηθοποιός(= υποκριτής στο αρχαίο θέατρο), ο νεκρός (βλ. νεκρικά έθιμα αρχαιότητας-παράδειγμα η λεγόμενη «μάσκα του Αγαμέμνονα»-), ο δήμιος και ο καρναβαλιστής.\nΗ μάσκα κάνει αυτό που την φοράει τον ρόλο που επιλέγει να «ντυθεί» και «υποδυθεί». Η ανωνυμία του δίνει την τόλμη, που ίσως δεν έχει στην καθημερινότητά του, να εκφράσει τα ερωτικά του κυρίως αισθήματα και τις τολμηρές του σκέψεις και επιθυμίες. Χορεύει και κυριεύεται από μια μέθεξη, αδύνατη να εκφραστεί στην μίζερη συνήθως πραγματικότητα. Η έκσταση(όχι το ναρκωτικό) είναι πρωτόγνωρη.\nΣτην εποχή μας το μασκαριλίκι έχει πάρει μια άγρια και κακή μορφή. Οι μάσκες των υποκριτών (= πολιτικοί, τραπεζίτες, τοκογλύφοι, δημοσιοκάφροι) έχουν πάρει την τελειότερη τους μορφή. Είναι σχεδόν ανθρώπινη! Σχεδόν… Ανταποκρίνονται στον ρόλο τους όσο οι μεγαλύτεροι ηθοποιοί. Έχουν σκηνοθετήσει την καλύτερη παράσταση και φιέστα που όλοι μαζί οι θεατράνθρωποι ούτε στον ύπνο τους δε θα μπορούσαν να στήσουν. Και εμείς κομπάρσοι και μαριονέτες και η ζωή μας σκηνικό.\nΌ, τι και όποιος δεν είναι «καλός» και δεν «συμφέρει» απορρίπτεται και βλέπει το «δρώμενο» χωρίς να μπορεί να συμμετάσχει και να αλλάξει το «σενάριο». Την μια μας προσφέρουν κρασί, «άρτον και θεάματα» και την ίδια στιγμή από τα παρασκήνια ετοιμάζουν την πιο σπουδαία τραγωδία! Ποιος πιστεύει πια ότι οι πόλεμοι ή οι επαναστάσεις ξεσπούν έτσι σα μπόρες; Το «παιχνίδι» είναι στημένο στα μέτρα τους. Οι μάσκες ραγίζουν σιγά-σιγά.\nΟι υποκριτές ξεγυμνώνονται από τα κοστούμια τους! Είναι όμως Απόκριες. Ξεχαστείτε για λίγο, όσο γίνεται. Φορέστε την μάσκα σας και σατιρίστε τους ανελέητα. Αλλά μετά την Καθαρά Δευτέρα, βγάλτε την μάσκα και προσπαθήστε με ό τι μέσο μπορείτε να καθαρίσουμε τον τόπο από τους μασκαράδες.\nΝα κάψουμε τους καρνάβαλους και να πιούμε γλυκό κρασί! Να φάμε κρέας και να μην μας τρώνε σα γουρούνια τις σάρκες οι ξένοι και οι Έλληνες αφέντες και τσιράκια. Εμείς θα φτιάξουμε το μέλλον μας χωρίς μάσκες. Αυτές έπεσαν! Ούτε μασκοφόροι εκδικητές θα μας σώσουν. Το μυαλό μας και η θέλησή μας μόνο. Τώρα που φτάσαμε στον πάτο μόνο να σηκωθούμε ή να πέσουμε στον «λάκκο των λεόντων» των σύγχρονων Νερώνων.\nστις 3/06/2011 04:57:00 μ.μ.\nΕτικέτες Απόκριες, ευθυμία, Καρναβάλι, μασκαράδες, μασκαραλίκι, μάσκες, υποκριτής


Γιατί όλοι οι διάσημοι έχουν πάθει πλάκα με αυτήν την ομπρέλα; Δείτε πόσο κοστίζει ~ Απόρρητο\nΓιατί όλοι οι διάσημοι έχουν πάθει πλάκα με αυτήν την ομπρέλα; Δείτε πόσο κοστίζει\nΕίναι φουλ αναγνωρίσιμοι όλοι τους και φουλ "φωτογραφίσιμοι". Για αυτό και κρατούν τη διάφανη ομπρέλα, έτσι ώστε όταν σκάσουν τα φλας πάνω τους να μην κρύβονται πίσω από την ομπρέλα τους. Να παραμένει το πρόσωπό τους σε πρώτο κάδρο.\nΑπό την άλλη, η διάφανη ομπρέλα είναι πολύ στιλάτη, πολύ σικ και πολύ φτηνή. Αυτό το τελευταίο αφοράσα σε εμάς, τους κοινούς θνητούς. Δείτε παρακάτω ποιοί την κρατούν, καθώς και δύο επιλογές για online αγορές:\nΗ Μελάνια Τραμπ με το γιο της στην ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ, κρατάει την κλασική διάφανη ομπρέλα.Η Κέιτ Μίντλετον στην επίσκεψη της στον Καναδά κρατάει τη διάφανη ομπρέλα.\nΗ Ελισάβετ κρατάει τη διάφανη ομπρέλα και σετάρει την μπορντούρα στο φινίρισμα με τα χρώματα των ντυσιμάτων της.Κέιτ, Κάρολος και Χάρι με διάφανες ομπρέλες όλοι τους.\nΟμπρέλα Αλουμινίου Benzi BZ060 Διάφανη-Κόκκινη 20,30 €\nUrban Outfitters Bubble Umbrella $18


Greece's Next Top Model: Η αμήχανη στιγμή ανάμεσα σε Ιωαννίδου και Αμανατίδου! - Zappit\nHome / Ψυχαγωγία / Greece’s Next Top Model: Η αμήχανη στιγμή ανάμεσα σε Ιωαννίδου και Αμανατίδου!\nGreece’s Next Top Model: Η αμήχανη στιγμή ανάμεσα σε Ιωαννίδου και Αμανατίδου!\nΔευτέρα, 10.12.2018, 21:44\nΤο παιχνίδι αυτοσχεδιασμού έφερε τις δύο κοπέλες αντιμέτωπες....\nΜέρος της ρουτίνας ενός top model είναι να μπορεί να μπαίνει γρήγορα και αποτελεσματικά στους ρόλους του κάθε concept. Οι top 8 του GNTM είχαν τη δυνατότητα να εξασκηθούν σε αυτό, καθώς η μέρα τους ξεκίνησε με μαθήματα υποκριτικής και αυτοσχεδιασμού από τον ηθοποιό Χρήστο Γιακουμή και την ηθοποιό – σκηνοθέτη – acting coach, Έφη Μεράβογλου. Ανάμεσα στα όσα έκαναν ήταν και ένα παιχνίδι που έφερε σε πολύ άβολη θέση την Άννα Αμανατίδου και την Εύη Ιωαννίδου. Κάθισαν η μία απέναντι στην άλλη και σχολίαζαν εξωτερικά χαρακτηριστικά τους. Κάτι τόσο απλό όμως φανέρωσε την κακή σχέση που έχουν ανάμεσα τους. Στο τέλος μάλιστα η actinh coach τις προέτρεψε να κάνουν μια αγκαλιά.\n«Ένιωθα ότι είναι πάρα πολύ αμήχανη. Άβολα που βρισκόταν σε αυτή τη θέση απέναντι μου. Δεν της άρεσε καθόλου αυτό. Στο τέλος η αγκαλιά επίσης δεν της άρεσε, ούτε εμένα μου άρεσε. Οπότε ήταν πολύ άβολη στιγμή, αλλά εγώ δεν το έδειχνα τόσο», σχολίασε στην συνέχεια η Εύη Ιωαννίδου.\n«Ήμουν αδιάφορη. Ούτε με καλή διάθεση. Ούτε ξινή. Απλά δεν θα κάτσω να προσποιηθώ κιόλας, όπως έκανε η Εύη που μου χαμογελούσε. Σαν να ήταν ειρωνική, σαν να προσποιήθηκε για άλλη μια φορά δηλαδή. Το κλασικό διπρόσωπο άτομο. Δεν μου κάνει εντύπωση. Αλλά όχι να μου γελάει κιόλας ενώ ξέρουμε ότι δεν συμπαθιόμαστε. Δείξ’ το εκείνη τη στιγμή ντόμπρα ότι δεν με συμπαθείς. Κι αυτό έκανα κιόλας. Δεν ήθελα καθόλου να γελάσω και δεν μου βγήκε», ξεκαθάρισε η Άννα Αμανατίδου μιλώντας στην κάμερα.\nGNTM GREECES NEXT TOP MODEL ΑΝΝΑ ΑΜΑΝΑΤΙΔΟΥ ΕΥΗ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ\nΟι τηλεθεατές… κρύωσαν με την έναρξη της σεζόν και αναζητούν τον ήλιο\nΕιρήνη Καζαριάν: Τι θα κάνει με το χρηματικό έπαθλο του GNTM;\nΑνδριάνα Μπάμπαλη: Ανέβαλε τον γάμο της – «Θα γίνει αργότερα γιατί…»\nΔάκης: Το παρασκήνιο και οι ίντριγκες στο χώρο του τραγουδιού\nΤηλεθέαση: Νικητής στα παιχνίδια η… μυθοπλασία\nΜιχάλης Ρακιντζής: Η απάντησή του για την Eurovision – «Αν ήθελα να τα κάνω πάλι μπάχαλο…»\nΤηλεθέαση: Κονταροχτυπήθηκαν για την πρωτιά


Το all time classic κούρεμα του Σουάρες φτιάχτηκε για κάθε άντρα | Contra.gr\nΤο all time classic κούρεμα του Σουάρες φτιάχτηκε για κάθε άντρα\nΟ Λουίς Σουάρες δεν αλλάζει χτένισμα και είναι λογικό. Το Contra.gr ζήτησε τη γνώμη ειδικού και αυτός εξηγεί γιατί σωστά ο Ουρουγουανός δεν αλλάζει look και πώς ένας φίλαθλος μπορεί να το υιοθετήσει εύκολα.\nΟ Λουίς Σουάρες της Μπαρτσελόνα πριν από αγώνα με την Ντόρτμουντ για τη φάση των ομίλων του Champions League 2019-2020 στο 'Βεστφάλεν Στάντιον', Ντόρτμουντ, Τρίτη 17 Σεπτεμβρίου 2019 AP PHOTO/MARTIN MEISSNER\nΤο απίστευτο ανάποδο ψαλιδάκι απέναντι στη Σεβίλη ήταν η αφορμή για να οδηγήσει τη Μπαρτσελόνα πριν από λίγες μέρες στη νίκη κι εμένα να (ξανα)χαζέψω τον λογαριασμό του Λουίς Σουάρες στο Instagram. Για να καταλήξω στο συμπέρασμα πως αυτός ο άντρας όσα χρόνια κι αν περάσουν θα ζωγραφίζει στο γήπεδο (βάζοντας γκολάρες), αλλά το κούρεμά του θα παραμένει το ίδιο -τουλάχιστον την τελευταία πενταετία σίγουρα.\nΓιατί ο Ουρουγουανός επιθετικός της Μπαρτσελόνα, όπως και να το κάνεις, ανήκει σε αυτήν την κατηγορία αντρών που δεν τους αρέσει να πειραματίζονται με τα μαλλιά τους, βλέπε καλή ώρα τον Νεϊμάρ. Δεν θέλουν πολλά πολλά, παρά ένα κλασικό κούρεμα, που θα τους βγάλει ασπροπρόσωπους εντός και εκτός γηπέδου. Γι' αυτό το κλασικό κούρεμα, μιλήσαμε σε έναν expert του είδους, τον ιδιοκτήτη του barber shop Man.Ifesto και ambassador του SebMan στην Ελλάδα, Σταμάτη Κανελλόπουλο, προκειμένου να μας λύσει όλες τις απορίες.\nΣε ποιον ταιριάζει (με βάση το σχήμα του προσώπου σου, αλλά και τον τύπο των μαλλιών σου)\nΣτην ουσία πρόκειται για ένα πολύ κλασικό αντρικό κούρεμα, που έχει μία μικρή διαβάθμιση στα πλαϊνά τμήματα του κεφαλιού. Βάση προσωπολογίας, ταιριάζει στα πιο οβάλ και στρογγυλά πρόσωπα, όπως αυτό του Σουάρες, μιας και δημιουργεί γωνίες. Πιστεύω, πως στα άτομα με πολύ τετράγωνο πρόσωπο, δεν θα είναι πολύ κολακευτικό.\nΌσο αφορά, τον τύπο μαλλιών, κατά γενική ομολογία, ταιριάζει στους περισσότερους τύπους, με μία μικρή εξαίρεση στα πολύ σγουρά μαλλιά. Με μία φράση, είναι ιδανικό για έναν άντρα που έχει ίσια αλλά και σπαστά μαλλιά. Εξάλλου και ο Σουάρες έχει φυσικά σπαστά μαλλιά.\nΠώς φτιάχνει το μαλλί του ο Σουάρες και πώς θα το κάνεις κι εσύ;\nΑν έπρεπε να ξεχωρίσω μόνο 2 προϊόντα για να πετύχει ένας άντρας το look του Σουάρες, θα έλεγα το υγρό κερί/gel και τον ματ άργιλο. Το υγρό κερί είναι αυτό που δίνει ένα ισχυρό κράτημα στα μαλλιά, λείο αποτέλεσμα και λάμψη, δημιουργώντας τους παράλληλα ένα wet, επιμελώς ατημέλητο εφέ. Από τα αγαπημένα μου, το υγρό, πολύ μαλακό gel αναδιαμόρφωσης, πολλαπλών χρήσεων, The Hero της σειράς SEB MAN από το Sebastian Professional. Αφού πρώτα το δουλέψεις στις παλάμες σου, το εφαρμόζεις στα μαλλιά σου με φορά προς τα πίσω. Τα μαλλιά αποκτούν κράτημα και λάμψη, ενώ παράλληλα, φαίνονται περιποιημένα, χωρίς να είναι αυστηρώς στιλιζαρισμένα.\nExtra Tip: Δούλεψε το προϊόν στα νωπά μαλλιά σου -δηλαδή χωρίς να τα έχεις στεγνώσει μετά το μπάνιο- ώστε να τους δώσεις μία πολύ ωραία φυσική υφή, κρατώντας τη φράντζα προς τα πίσω. Εξάλλου, να πούμε πως οι περισσότεροι ποδοσφαιριστές λατρεύουν εντός κι εκτός γηπέδου το wet look, δηλαδή το look που τα μαλλιά δείχνουν βρεγμένα κι έχουν ένα φυσικό κράτημα προς τα πίσω. Ο Σουάρες απλά επιβεβαιώνει τον κανόνα.\nΑν, τώρα, θέλεις να πετύχεις ένα πιο ματ αποτέλεσμα -χωρίς λάμψη ή γυαλάδα- θα σου πρότεινα να χρησιμοποιήσεις ένα ματ άργιλο. Δίνει ελαφρύ κράτημα και σε βοηθά να δώσεις το σχήμα που θέλεις στα μαλλιά σου. Αρκεί να δουλέψεις μια μικρή ποσότητα στα χέρια σου και στη συνέχεια να το περάσεις στα στεγνά μαλλιά σου. Σε αντίθεση με τον πιο δύσπλαστο πηλό, που βαραίνει τα μαλλιά, ο άργιλος τους δίνει μία φυσική κίνηση κι ένα ματ κράτημα, πόσο μάλλον αν έχεις πιο ατίθασες τούφες.\nΤο μυστικό αν έχεις το κλασικό κούρεμα του Σουάρες\nΤα κλασικά κουρέματα είναι από μόνα τους κλασικά. Αυτό που θέλω να πω δηλαδή είναι πως πρόκειται για μία safe επιλογή για τους περισσότερους άντρες. Δεν έχουν σε κάτι να ξεχωρίσουν (βλέπε το surfer κούρεμα του Αντουάν Γκριεζμάν). Το κομμάτι που κάνει σίγουρα τη διαφορά είναι το hairstyling με τα κατάλληλα προϊόντα. Αυτό δίνει χαρακτήρα σε ένα κατά τα άλλα κλασικό, διαχρονικό look και σε αυτό το σημείο φαίνεται το στιλ, η προσωπικότητα, αλλά και η διάθεση για πειραματισμό που έχει ένας άντρας.\nΉταν ο Ρονάλντο πάνω και από τον Ζιντάν στην εποχή του; Η απάντηση στο Pod-όσφαιρο:\nGROOMING ΜΠΑΡΤΣΕΛΟΝΑ PRIMERA DIVISION


Καρκίνος του Δέρματος: Καρκινος του Δερματος\nΙστοσελίδα ενημέρωσης για τον καρκίνο του δέρματος από τον ιατρό Γεώργιο Λάριο, Δερματολόγο Αφροδισιολόγο\nTί είναι και πώς δημιουργείται στον ανθρώπινο οργανισμό\nΌλα ξεκινούν από μια βλάβη στο DNA (το γενετικό υλικό που βρίσκεται μέσα στα κύτταρα) που δεν μπορεί να αποκατασταθεί από τον ανθρώπινο οργανισμό.\nΤα κύτταρα που έχουν υποστεί τη βλάβη αυτή ξεκινούν και πολλαπλασιάζονται -αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα. Όταν όλα τα παραπάνω συμβαίνουν στο δέρμα τότε λέμε ότι αναπτύσσεται «καρκινος του δερματος».\nΚαθώς τα κύτταρα που έχουν υποστεί τη βλάβη πολλαπλασιάζονται σχηματίζουν τον λεγόμενο όγκο. Ο καρκινος του δερματος αναπτύσσεται αρχικά στην επιδερμίδα (το εξωτερικό περίβλημα του δέρματος) οπότε ο όγκος γίνεται συνήθως ορατός. Αυτό καθιστά τους περισσότερους δερματικούς καρκίνους να είναι ανιχνεύσιμοι ακόμα και σε αρχικά στάδια.\nΤρεις τύποι καρκίνου του δέρματος είναι υπεύθυνοι σχεδόν για το 99% των περιστατικών καρκίνου που διαγιγνώσκονται από τους ιατρούς.\n1.Βασικοκυττατικό Καρκίνωμα ή Βασικοκυτταρικο Επιθηλιωμα\n2. Ακανθοκυτταρικό Καρκίνωμα ή Ακανθοκυτταρικο Επιθηλιωμα\n3. Κακόηθες Μελάνωμα\nΚάθε είδος καρκίνου παίρνει το όνομα του από το αντίστοιχο κύτταρο.\nΜία άλλη συχνή διάκριση του καρκίνου του δέρματος είναι σε Μη- Μελανωματικούς καρκίνους ή Επιθηλιώματα (που περιλαμβάνουν το βασικοκυτταρικό και ακανθοκυτταρικό καρκινώμα) και σε Μελανώματα.\nΑναλυτικότερα η ανάλυση για τα τρία είδη καρκίνου είναι η εξής:\nΒασικοκυτταρικο Επιθηλιωμα. Ονομάζεται έτσι γιατί αναπτύσσεται στα βασικά κύτταρα (κύτταρα που βρίσκονται στην επιδερμίδα). Αποτελεί τον πιο συχνό καρκίνο στον άνθρωπο. Μόνο στις ΗΠΑ (πληθυσμός 300 εκατομμύρια) προσβάλλει ένα εκατομμύριο άτομα κάθε έτος. Επίσης, το 80% όλων των δερματικών καρκίνων είναι βασικοκυτταρικά επιθηλιώματα. Εμφανίζονται συνήθως σε δέρματα που υπάρχει ιστορικό έκθεσης στον ήλιο, σε περιοχές όπως το πρόσωπο, τα αυτιά και τον λαιμό. Οι όγκοι αυτοί έχουν την τάση να αναπτύσσονται με αργό ρυθμό ενώ μπορεί να χρειαστούν αρκετά χρόνια για να αποκτήσουν μέγεθος 1cm. Οι όγκοι αυτοί σπάνια μεταφέρονται σε άλλα σημεία του σώματος (μεταστάσεις) αλλά είναι σημαντικό να γίνει έγκαιρη διάγνωση για να αποφευχθεί μεγάλη τοπική καταστροφή του δέρματος και των γύρω ιστών.\nΑκανθοκυτταρικο Επιθηλιωμα. Αποτελεί περίπου το 16% των δερματικών καρκίνων. Ονομάζεται έτσι γιατί ξεκινά στα ακανθοκύτταρα (κύτταρα της επιδερμίδας). ο καρκίνος αυτός συχνά εμφανίζεται σε άτομα με ιστορικό παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις προηγούνται κάποιες «προκαρκινικές βλάβες» (ακτινικές υπερκερατώσεις) που αν αφεθούν μπορεί να εξελιχθούν σε αυτή τη μορφή καρκίνου. Ο καρκίνος αυτός απαιτεί έγκαιρη θεραπεία για να αποφευχθεί η επέκταση του τοπικά αλλά και το ενδεχόμενο μεταστάσεων.\nΚακόηθες Μελάνωμα. Το κακόηθες μελάνωμα ευθύνεται για το 4% των καρκίνων του δέρματος. Η προέλευση αυτής της μορφής δερματικού καρκίνου είναι τα μελανοκύτταρα (κύτταρα που βρίσκονται στην επιδερμίδα και δίνουν χρώμα στο ανθρώπινο δέρμα). Το μελάνωμα θεωρείται η πιο θανατηφόρος μορφή καρκίνου του δέρματος καθώς μπορεί να δώσει ταχέως μετάσταση στο λεμφικό σύστημα και σε εσωτερικά όργανα. Μόνο στις ΗΠΑ σημειώνεται ένα θάνατος από μελάνωμα κάθε ώρα. Ωστόσο, με έγκαιρη διάγνωση και κατάλληλη αντιμετώπιση το ποσοστό θεραπείας πλησιάζει το 95%. Στην περίπτωση μεταστάσεων, η πρόγνωση πλέον δεν είναι καλή. Το μελάνωμα συχνά αναπτύσσεται από μία προϋπάρχουσα ελιά (σπίλο) που εξαλλάσσεται ή μοιάζει σαν μια καινούρια ελιά στο σώμα. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό ο καθένας μας να γνωρίζει ποια εικόνα έχουν οι ελιές στο σώμα του και να είναι ικανός να καταλάβει αν υπάρχουν αλλαγές στις ελιές που ήδη έχει ή αν έχουν εμφανιστεί νέες στο σώμα του.\nΑναρτήθηκε από Γιώργος Λάριος στις 17:39\nΕτικέτες ακανθοκυτταρικό, βασικοκυτταρικό, επιθηλίωμα, κακόηθες μελάνωμα, καρκίνος του δέρματος, καρκίνωμα, φακή, bcc, mm, scc\nΓιώργος Λάριος, Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Θέμα Απλό. Από το Blogger.


Τα 10 καλύτερα ξενοδοχεία κοντά σε: Greenwood Conservation Area\nΤα καλύτερα ξενοδοχεία κοντά σε: Greenwood Conservation Area, Ajax\nGreenwood Conservation Area: Διαβάστε κριτικές\nΣε οποιαδήποτε απόσταση από: Greenwood Conservation Area\nΦίλτροΣε οποιαδήποτε απόσταση από: Greenwood Conservation Area\n6,6 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n6,5 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n6,7 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n10,6 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n9,9 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n11,2 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n11,3 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n11,4 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n13,9 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n14,3 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n15,3 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n16,1 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n16,4 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n16,9 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n16,6 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n18,9 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n18,8 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n18,5 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n22,4 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n21,5 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n22,2 χλμ. από Greenwood Conservation Area\n22,5 χλμ. από Greenwood Conservation Area


Διακοπές στην Αμοργό | Ξενοδοχεία, Παραλίες | DreamInGreece.com\nΗ πανέμορφη Αμοργός κουρνιάζει νωχελικά στο ανατολικότερο σημείο των Κυκλάδων. Απόκοσμα τοπία, «γυμνά» βουνά, απόκρημνα βράχια, πηγές, ορμητικοί χείμαρροι και ανεξάντλητο γαλάζιο συνθέτουν έναν τόπο βαθιά ερωτικό, που ασκεί μια παράξενη έλξη στον επισκέπτη του!\nΠρωτεύουσα της Αμοργού είναι η αρχοντική Χώρα, η οποία ξεδιπλώνεται στο κέντρο του νησιού, γύρω από το λιλιπούτειο ενετικό Κάστρο. Η σπάνια κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, τα στενά, πλακόστρωτα σοκάκια, οι σκιερές πλατείες, οι βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες και οι γραφικοί ανεμόμυλοι συνθέτουν έναν τόπο τόσο γοητευτικό, που δικαίως συγκαταλέγεται στις ωραιότερες πρωτεύουσες των Κυκλάδων! Βασικά χαρακτηριστικά της Χώρας αποτελούν οι τρεις πύργοι: ο Πύργος της ελληνιστικής περιόδου, ο Ενετικός Πύργος και ο Πύργος του Γαβρά. Σήμερα, ο Πύργος του Γαβρά φιλοξενεί το ενδιαφέρον Αρχαιολογικό Μουσείο του νησιού. Σημαντικά αξιοθέατα στην πρωτεύουσα αποτελούν το ιστορικό γυμνάσιο Αμοργού και το εντυπωσιακό ρωμαϊκό υδραγωγείο. Στη Χώρα, θα βρείτε γραφικά ουζερί και γουστόζικα μπαράκια, που σερβίρουν άφθονη ψημένη ρακή.\nΣτη δυτική πλευρά της Αμοργού, ξεδιπλώνονται τα Κατάπολα, το ένα από τα δύο φυσικά λιμάνια του νησιού. Αξίζει να ανηφορίσετε στο λόφο, όπου δεσπόζουν τα ερείπια της Αρχαίας Μινώας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εκκλησία της Παναγίας της Καταπολιανής.\nΤο δεύτερο φυσικό λιμάνι της Αμοργού, η Αιγιάλη, βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νησιού και χτίστηκε ως επίνειο των τριών χωριών (Θολάρια, Λαγκάδα και Ποταμός) που κάποτε αποτελούσαν την Αρχαία Αιγιάλη. Αξίζει να ανηφορίσετε στα πανέμορφα αυτά χωριουδάκια και να απολαύσετε μια θέα που κόβει την ανάσα! Και στα τρία χωριά, θα βρείτε προσεγμένες ταβερνούλες και γουστόζικα μπαράκια. Σε κοντινή απόσταση από τα Θολάρια, θα δείτε τα ερείπια της ακρόπολης της Αιγιάλης. Αξίζει να επισκεφτείτε το ιστορικό εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας, που στέκει γαντζωμένο πάνω σε βράχο, προσφέροντας αφοπλιστική θέα στον όρμο. Στην περιοχή της Αιγιάλης, βρίσκεται το εντυπωσιακό φαράγγι του Αρακλού. Αξίζει να το διασχίσετε, ακολουθώντας το μονοπάτι που ξεκινά από τη Λαγκάδα. Πάνω από το φαράγγι, ορθώνεται το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία.\nΣτο νοτιοδυτικό τμήμα της Αμοργού, το τοπίο αλλάζει. Τα χωριουδάκια είναι λιγότερο τουριστικά και οι ρυθμοί χαλαρώνουν. Αν είστε λάτρεις της πεζοπορίας, αξίζει να επισκεφτείτε την Αρχαία Αρκεσίνη. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα χωριά Καμάρι και Βρούτση, με πηγές και βυζαντινά μνημεία. Στην ειδυλλιακή Κάτω Μεριά, θα εντυπωσιαστείτε από την αίσθηση γαλήνης και ηρεμίας που προξενεί το παρθένο τοπίο. Εδώ, θα συναντήσετε την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, όπου το καλοκαίρι γίνεται μεγάλο πανηγύρι. Από αυτό το σημείο, θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα.\nΟλοκληρώνοντας το οδοιπορικό σας στην Αμοργό, αξίζει να επισκεφτείτε το κατάλευκο μοναστήρι της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας, που φωλιάζει σε απόκρημνα βράχια, μοιάζοντας να αγναντεύει το απέραντο γαλάζιο. Η εικόνα προσφέρεται για καρτποσταλική φωτογράφηση! Αν είστε λάτρεις της περιπέτειας, μπορείτε να ακολουθήσετε το ορειβατικό μονοπάτι που συνδέει τη Χοζοβιώτισσα με την Αιγιάλη. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, θα έχετε την ευκαιρία να θαυμάσετε παλιές σπηλιές ασκητών, γραφικά ξωκλήσια και ερειπωμένους οικισμούς.\nΣτην Αμοργό, η απόκοσμη φυσική ομορφιά του άγριου ορεινού τοπίου και το απέραντο γαλάζιο συνθέτουν έναν τόπο τόσο ξεχωριστό, που σαγηνεύει με την ιδιαίτερη αύρα του…\nΗ Αμοργός διαθέτει όμορφες παραλίες, με καταγάλανα νερά και εντυπωσιακό βυθό! Στον όρμο της Αιγιάλης, θα βρείτε την ομώνυμη, εκτενή αμμουδιά, όπως επίσης και τις μικρότερες παραλίες της Φωκιότρυπας, της Λεβρωσού, της Ψιλής Άμμου, του Χόχλακα και λίγο πιο μακριά την παραλία του Αγίου Παύλου.\nΣτη βόρεια μεριά της Αμοργού, βρίσκονται οι παραλίες Μικρή και Μεγάλη Βλυχάδα, που αποτελούν ιδανικό προορισμό για τους λάτρεις της πεζοπορίας. Αν αγαπάτε τις μοναχικές βουτιές, θα προτιμήσετε την ερημική παραλία Χάλαρα, που ξετυλίγεται στις ανατολικές ακτές του νησιού. Η πρόσβαση στην παραλία είναι σχετικά δύσκολη. Κάτω από το μοναστήρι της Χοζοβιώτισσας, ξεδιπλώνεται ο περίφημος όρμος της Αγίας Άννας, με το ομώνυμο εκκλησάκι, που έχει γίνει παγκοσμίως γνωστός από τα γυρίσματα της ταινίας «Απέραντο Γαλάζιο».\nΣτη δυτική πλευρά της Αμοργού, θα βρείτε την οργανωμένη παραλία Μαλτέζι, με τα γαλαζοπράσινα νερά. Ακολουθούν οι Πλάκες, με βράχια και βαθιά νερά. Στην ίδια πλευρά του νησιού, βρίσκεται και ο Άγιος Παντελεήμονας, που ξεδιπλώνεται γύρω από την ομώνυμη εκκλησία, όπως επίσης και οι αμμώδεις παραλίες Φοινικιές και Άγιοι Σαράντα.\nΣτη νότια Αμοργό, θα βρείτε τη δημοφιλή παραλία του Μούρου, με τους εντυπωσιακούς βράχους που ξεπηδούν από τα βαθυγάλανα νερά, την ήσυχη αμμουδιά στα Παραδείσια και τον απάνεμο κόλπο της Καλοταρίτισσας. Εναλλακτικά, μπορείτε να επισκεφτείτε με καΐκάκι την πανέμορφη αμμουδιά της Γραμβούσας και το νησάκι Νικουριά.\n- Τα ερείπια της αρχαίας Μινώας στα Κατάπολα\n- Τον πύργο της Αγ. Τριάδας στην Κάτω Μεριά – Αρκεσίνη\n- Το μοναστήρι της Παναγιάς της Χοζοβιώτισσας στη Χώρα\n- Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμοργού στη Χώρα\n- Το καστρί στην Κάτω Μεριά – Βρούτσι\n- Τους Μύλους στη Λαγκάδα\n- Τον Σταυρό στη Λαγκάδα\n- Τα χωριά Θολάρια, Λαγκάδα και Ποταμός\n- Την Ακρόπολη στην Αιγιάλη\n- Το νησάκι Γραμβούσσα\n- Το μικρό νησί Νικουριά\n- Στην Αγία Άννα\n- Στην παραλία Αιγιάλης\n- Στην παραλία Λεβρωσός\n- Στην παραλία Μούρος\n- Στα Παραδείσια\n- Στην παραλία του Αγίου Παύλου\n- Πατατάτο, κατσίκι με πατάτες\n- Αμοργιανή τυρόπιτα\nΣτην Αμοργό μπορείτε να φτάσετε ακτοπλοϊκώς από τα λιμάνια του Πειραιά και της Ραφήνας με τα πλοία της Blue Star Ferries και της Hellenic Seaways. Με τα συμβατικά πλοία από τον Πειραιά η διαδρομή είναι 7 με 9 ώρες, ενώ με ταχύπλοο 4 με 5 ώρες.\nΓια περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα site των εταιριών:\nΗ Αμοργός συνδέεται ακτοπλοϊκώς με τα λιμάνια της Σύρου, της Πάρου, της Νάξου, της Σαντορίνης, της Ηρακλειάς, της Σχοινούσας, του Κουφονησίου, της Δονούσας, της Αστυπάλαιας, της Λέρου, της Κω και της Ρόδου\nΓια την μετακίνησή σας στο νησί μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το τοπικό λεωφορείο.\nΚατά την παραμονή σας στην Αμοργό, μπορείτε να εξυπηρετηθείτε για θέματα υγείας στο:\nΠεριφερειακό Ιατρείο Αμοργού, Τηλ: (+30) 22850 71207\nΑγροτικό Ιατρείο Καταπόλων, Τηλ: (+30) 22850 71805\nΑγροτικό Ιατρείο Αιγίαλης, Τηλ: (+30) 22850 73222\nΑγροτικό Ιατρείο Αρκεσίνης, Τηλ: (+30) 22850 72250\nΑγροτικό Ιατρείο Βρούτση, Τηλ: (+30) 22850 74070\nΑγροτικό Ιατρείο Θολαρίων, Τηλ: (+30) 22850 73170\nΛιμενικός Σταθμός Καταπόλων: (+30) 22850 71259\nΛιμενικός Σταθμός Αιγίαλης: (+30) 22850 73620\nΑστυνομικό Τμήμα Αμοργού: (+30) 22850 71210\nΑστυνομικό Τμήμα Αιγίαλης: (+30) 22850 73320\nΠεριφερειακό Ιατρείο Αμοργού: (+30) 22850 71207\nΑγροτικό Ιατρείο Καταπόλων: (+30) 22850 71805\nΑγροτικό Ιατρείο Αιγίαλης: (+30) 22850 73222\nΑγροτικό Ιατρείο Αρκεσίνης: (+30) 22850 72250\nΑγροτικό Ιατρείο Βρούτση: (+30) 22850 74070\nΑγροτικό Ιατρείο Θολαρίων: (+30) 22850 73170\nΤΑΞΙ Καταπόλων: (+30) 22850 71255\nΤΑΞΙ Αιγίαλης: (+30) 22850 73570\nSubmitted by Dreamingreece A... on Δε, 25/07/2016 - 00:37\nRead more about Οι Καλύτερες Παραλίες στην Αμοργό


Τα τελευταία λόγια του Λάντεν | ALLNEW\n« Σκύλος μύρισε τον Οσάμα\nΑναπόφευκτη η χρεοκοπία »\n“Συγγνώμη που σας παραμέλησα” τονίζει μεταξύ άλλων σε μακροσκελή επιστολή ο Μπιν Λάντεν στην οικογένειά του. Το μήνυμα που άφησε για τις συζύγους του και η απαγόρευση στα παιδιά του να εμπλακούν με την Αλ Κάιντα (Vid)\nΜια εφημερίδα του Κουβέιτ δημοσίευσε το τελευταίο μήνυμα που άφησε ο Οσάμα Μπιν Λάντεν στις συζύγους του και στα παιδιά του.\nΠρόκειται για μια τετρασέλιδη επιστολή, η οποία αποτελεί και τη διαθήκη του αρχηγού της Αλ Κάιντα, η οποία έχει ημερομηνία 14 Δεκεμβρίου 2001, μόλις λίγους μήνες μετά την επίθεση στους δίδυμους πύργους, η οποία τον έκανε τον νούμερο ένα καταζητούμενο άνδρα στο κόσμο.\nΟ Μπιν Λάντεν απολογείται στα παιδιά του και ζητά συγγνώμη που ήταν απών από τη ζωή τους.\n“Σε εσάς παιδιά μου ζητώ συγγνώμη που δε σας αφιέρωσα όσο χρόνο έπρεπε γιατί ήμουν ταγμένος στην υπηρεσία της Τζιχάντ”, αναφέρει χαρακτηριστικά.\nΜεταξύ άλλων συμβουλεύει τα παιδιά του να μην ακολουθήσουν τα βήματα του πατέρα τους και ειδικότερα τους λέει κατηγορηματικά να μην ενταχθούν στην Αλ Κάιντα.\nΜάλιστα παραθέτει αποσπάσματα από ισλαμικά κείμενα ως απόδειξη της απαγόρευσής του να συμμετάσχουν σε αυτόν τον “ιερό πόλεμο”.\nΣημειώνεται ότι σύμφωνα και με την Βρετανική Daily Telegraph, αναφέρεται πως και ο Omar bin al-Khattab, ο διάδοχος του Προφήτη Μωάμεθ ως ηγέτης του Ισλάμ άφησε γραπτές οδηγίες στο γιο του Abdullah, να μην αναμιχθεί με τον “ιερό πόλεμο”.\nΗ επιστολή του κατά κύριο λόγο δικαιολογεί τις προσπάθειές του να καταστρέψει την Αμερική και το Ισραήλ. Ωστόσο, δεν υπάρχει κάποια αναφορά σχετικά με τα υπάρχοντά του ή τις καταθέσεις του παρά το γεγονός ότι φημολογείται πως η περιουσία του αγγίζει τα 10 εκατομμύρια δολάρια.\nΗ εν λόγω διαθήκη περιέχει και ένα μήνυμα για τις συζύγους του: “Μην σκεφτείτε το ενδεχόμενο να ξαναπαντρευτείτε, αφοσιωθείτε στα παιδιά σας και καθοδηγείστε τα να βρουν το σωστό δρόμο στη ζωή τους”, είπε και υπέγραψε την επιστολή ως “ο αδερφός σας Abu Abdullah Osama Muhammad Bin Laden”.\nThe life of Osama bin Laden by CNN_International


ΤΟ ΞΥΛΙΝΟ ΚΑΡΑΒΙ ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - PDF\nΤΟ ΞΥΛΙΝΟ ΚΑΡΑΒΙ ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ\nDownload "ΤΟ ΞΥΛΙΝΟ ΚΑΡΑΒΙ ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ"\n1 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟ ΞΥΛΙΝΟ ΚΑΡΑΒΙ ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΟΙ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ: ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: ρ. ΣΚΑΡΒΕΛΗΣ ΜΙΧΑΗΛ Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Λάρισας Καρδίτσα 2011\n2 1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρακάτω εργασία συντάχτηκε, για την ολοκλήρωση των σπουδών µας, µε σκοπό να αποτελέσει την πτυχιακή µας διατριβή στο Τ.Ε.Ι Λάρισας, παράρτηµα Καρδίτσας, Τµήµα Σχεδιασµού και Τεχνολογίας Ξύλου και Επίπλου. Το θέµα της είναι «Το ξύλινο καράβι της Κερύνειας: Ιστορία - Κατασκευή - Συντήρηση» και σκοπός της εργασίας αυτής είναι η συλλογή και παρουσίαση ιστορικών και τεχνικών στοιχείων που αφορούν το καράβι της Κερύνειας. Θα παρατεθούν επίσης στοιχεία από την ανέλκυση του ναυαγίου, την αναστύλωσή του καθώς και από το οµοίωµα του καραβιού που κατασκευάστηκε στο ναυπηγείο Ψαρρού στο Πέραµα, το 1986 µε τις ίδιες διαστάσεις και τις ίδιες ακριβώς µεθόδους που κατασκευάστηκε στην αρχαιότητα. Θα αναφερθούν εκτός των άλλων, τα είδη ξυλείας που χρησιµοποιούνται στη ξυλοναυπηγική τέχνη, τα παραδοσιακά και σύγχρονα εργαλεία καθώς επίσης σχέδια, φωτογραφίες και διαδικασία παραγωγής της µακέτας του καραβιού, την οποία κατασκευάσαµε σε κλίµακα 1:20. Με την περάτωση της παρούσας πτυχιακής µας εργασίας, µας δίνεται η ευκαιρία να ευχαριστήσουµε όλους όσοι βοήθησαν στη δηµιουργία της και ιδιαίτερα τον επιβλέποντα καθηγητή µας ρ. Μιχαήλ Σκαρβέλη για την καθοδήγηση και εµπιστοσύνη που µας έδειξε, καθώς και το ηµοτικό Συµβούλιο Κερύνειας για τις πολύτιµες πληροφορίες που µας παρείχαν. Τέλος µέσα από αυτή την εργασία αποτίσουµε φόρο τιµής στον κύριο Αντρέα Καριόλου, Κερυνειώτη δύτη, που ανακάλυψε το αρχαίο καράβι, το\n3 2. Περιεχόµενα 1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙ ΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΠΟΛΗ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ ΚΑΡΑΒΙ ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΞΥΛΕΙΑ ΕΙ Η ΞΥΛΕΙΑΣ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΤΗ ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΝ ΤΑ ΞΥΛΙΝΑ ΠΛΟΙΑ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΞΥΛΟΝΑΥΠΗΓΙΚΗΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΧΙΣΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΟΠΗΣ ΞΥΛΩΝ ΤΟ ΚΟΥΡΑΣΤΑΡΙ ΤΟ ΞΕΓΥΡΙΣΤΑΡΙ ΤΟ ΣΜΙΝΙ Η ΞΥΛΙΝΗ ΣΦΗΝΑ ΤΟ ΤΣΕΚΟΥΡΙ Η ΜΑΤΣΟΛΑ Η ΚΑΡΜΑΝΙΟΛΑ Ο ΤΣΑΠΡΑΖΟΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΕΤΡΗΜΑΤΟΣ, ΑΝΤΙΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΑ ΕΜΑΤΟΣ Η ΣΤΕΛΑ Ο ΦΑΛΤΣΟΛΟΓΟΣ ΤΟ ΚΟΥΜΠΑΣΟ ΤΟ ΜΑΣΤΑΡΙ Η ΣΤΑΤΖΟΛΑ Η ΣΤΑΦΝΗ ΤΑ ΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΤΑΜΑΤΩΝ ΤΑ ΧΝΑΡΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΣ Η ΣΗΜΑΔΟΥΡΑ Η ΣΗΜΑΔΟΥΡΑ - ΛΟΥΚΙ\n4 6.3. ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΡΥΠΗΜΑΤΟΣ ΤΑ ΤΡΥΠΑΝΙΑ Η ΜΑΡΑΒΙΛΙΑ ΤΟ ΜΑΤΙΚΑΠΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΦΙΞΙΜΑΤΟΣ ΟΙ ΣΦΙΚΤΗΡΕΣ ΟΙ ΤΑΚΟΙ ΟΙ ΑΝΤΙΛΕΙΧΤΕΣ ΤΑ ΜΠΟΥΝΤΕΛΙΑ ΤΑ ΦΑΛΑΓΓΙΑ ΤΑ ΒΑΖΙΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΦΥΡΟΚΟΠΗΜΑΤΟΣ Ο ΖΟΥΜΠΑΣ ΤΟ ΣΦΥΡΑΚΙ Η ΛΑΒΙΔΑ Η ΜΑΤΣΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΛΕΙΑΝΣΗΣ ΤΟ ΡΟΚΑΝΙ ΤΟ ΣΤΡΑΒΟΡΟΚΑΝΟ ΤΟ ΠΑΝΙΣΤΡΟ ΤΑ ΝΥΧΙΑ ΤΟ ΛΟΥΚΙ Η ΚΟΡΔΟΝΙΕΡΑ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ Ο ΓΚΙΝΟΣΟΣ ΤΟ ΦΑΡΔΥ ΡΟΚΑΝΙ ΤΟ ΣΚΑΦΙΔΟΡΟΚΑΝΟ ΤΟ ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΚΙ ΤΟ ΑΚΟΝΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΛΑΞΕΥΣΗΣ ΤΟ ΚΟΠΙΔΙ ΤΟ ΚΟΠΙΔΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΕΛΕΣ Η ΣΚΕΠΑΡΝΙΑ ΤΟ ΣΚΕΠΑΡΝΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΛΑΦΑΤΙΣΜΑΤΟΣ\n5 ΤΟ ΣΤΡΑΒΟ ΤΟ ΣΤΕΝΟ ΔΙΠΛΟ ΧΟΝΤΡΟ ΔΙΠΛΟ ΤΟ ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΚΙ ΚΑΛΑΦΑΤΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟ ΣΤΕΝΑΚΙ Η ΠΑΡΕΛΑ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΚΑΡΦΙΩΝ ΤΟ ΚΟΦΤΕΡΟ ΤΟ ΚΑΣΕΛΑΚΙ Η ΚΑΤΑΡΑΦΑ ΤΟ ΜΑΛΑΧΤΑΡΙ ΤΟ ΔΟΧΕΙΟ ΤΗΣ ΠΙΣΣΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΟΙ ΞΥΣΤΡΕΣ ΞΥΛΩΝ ΤΑ ΡΟΛΑ Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ ΤΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ "ΚΕΛΥΦΟΣ ΠΡΩΤΑ" ΚΑΡΙΝΑ ΚΑΙ ΠΟ ΟΣΤΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΚΑΡΙΝΑΣ ΟΙ ΝΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΑΒΙΟΥ ΣΥΝ ΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΞΥΛΙΝΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΣΚΑΦΟΥΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΡΑΒΙΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΥ ΡΟΥ ΞΥΛΟΥ ΑΝΕΛΚΥΣΗ ΚΑΡΑΒΙΟΥ ΣΤΕΡΕΩΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΥΛΙΚΑ ΣΤΕΡΩΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΥΓΛΥΚΟΛΩΝ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΑ 14 (C -14) ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΑΒΙΟΥ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΚΕΤΑΣ\n6 9.1. ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΛΟΥΠΙΩΝ ΕΓΚΟΠΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΕΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΣΤΕΡΕΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΕΛΥΦΟΥΣ ΤΟΥ ΚΑΡΑΒΙΟΥ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ FIBERGLASS ΕΠΕΝ ΥΣΗ ΜΑΚΕΤΑΣ ΜΕ ΞΥΛΟΦΥΛΛΑ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΒΑΦΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙ ΤΕΛΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΤΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΣΤΗ ΚΕΡΥΝΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ\n7 3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος, από την αρχή της ύπαρξής του έως και σήµερα, χρησιµοποιεί το ξύλο, το οποίο βρίσκει άφθονο στα δάση, για πολλές δουλειές ανάµεσα σε αυτές και η ξυλοναυπηγική. Πριν ασχοληθεί κανείς µε αντικείµενα ιστορικής σπουδαιότητας πρέπει να γνωρίζει µερικά πράγµατα για το ξύλο όπως: την δοµή του, τις ιδιότητες του, τα εκχυλίσµατα και την χηµική σύστασή του. Η ποιότητα του ξύλου εξαρτάται κατ αρχάς από την προέλευση του, δηλαδή από το είδος του δέντρου που το παράγει. Πολύ σηµαντικό ρόλο στη ποιότητα του ξύλου παίζει επίσης και η κληρονοµικότητά του, καθώς και οι αυξητικές συνθήκες. Τα ξύλα που προέρχονται από πλατύφυλλα δέντρα, όπως η βελανιδιά, η οξιά και η καρυδιά, χαρακτηρίζονται ως σκληρά ξύλα, ενώ αυτά πού προέρχονται από κωνοφόρα, όπως το πεύκο και το κυπαρίσσι, λέγονται µαλακά. Οι διαφορές που παρουσιάζονται από ξύλο σε ξύλο οφείλονται στη διαφορετική χηµική σύσταση του κάθε ξύλου που εξαρτάται από το ίδιο το δέντρο και το κλίµα στο οποίο έχει αναπτυχθεί. Σκληρά ξύλα από δέντρα πού αναπτύσσονται σε εύκρατα κλίµατα περιέχουν % λιγνίνη ενώ στα κωνοφόρα, η λιγνίνη αποτελεί το % του ξηρού βάρους τους. Η κυτταρίνη των περισσοτέρων ξύλων από δέντρα εύκρατων κλιµάτων κυµαίνεται από %. Πρακτικά, το υπόλοιπο βάρος του ξηρού ξύλου οφείλεται στις ηµικυτταρίνες, ενώ σε ελάχιστες ποσότητες υπάρχουν πάρα πολλές ουσίες, όπως ενώσεις αζώτου, πηκτινικές ύλες, άµυλο, σάκχαρα µικρού µοριακού βάρους, ανόργανα άλατα, τερπένια και πολυφαινόλες. Η κυτταρίνη, η οποία αποτελεί το κύριο δοµικό υλικό των δέντρων, είναι µείγµα γραµµικών πολυµερών, που το καθένα αποτελείται κατά µέσο όρο από µόρια γλυκόζης. Οι ηµικυτταρίνες είναι πολυµερή, που αποτελούνται από διάφορα απλά σάκχαρα, όπως γλυκόζη, ξυλόζη, αραβινόζη, γαλακτόζη, µαννόζη και ουρονικά οξέα. Τα σκληρά και τα µαλακά ξύλα διαφέρουν αισθητά στις σχετικές αναλογίες των παραπάνω σακχάρων που περιέχουν οι ηµικυτταρίνες τους. Οι ηµικυτταρίνες δεν είναι γραµµικά πολυµερή, αλλά περιέχουν διακλαδώσεις και το συνολικό µέγεθος του κάθε πολυµερούς είναι πολύ µικρότερο από ότι στην κυτταρίνη. Η λιγνίνη είναι άµορφη ουσία. Έχει πολύ υψηλό βαθµό πολυµερισµού ( ), είναι έντονα υδρόφοβη και αδιάλυτη στο νερό. Το φυσικό αυτό πολυµερές, είναι πολύπλοκο, έχει τρισδιάστατη δοµή και αποτελείται από 3 διαφορετικές µονάδες φαινυλοπροπανίου συνδεδεµένες µεταξύ τους µε δεσµούς C-C ή C-O. Αυτό κάνει τη χηµική διαφορά µεταξύ κωνοφόρων και πλατύφυλλων αντίστοιχα. Εάν εξετάσουµε µία τοµή, κάθετη προς τον κορµό του δέντρου, διακρίνουµε το κεντρικό µέρος (εγκάρδιο), που έχει πιο σκούρο χρώµα, και το περιφερειακό (σοµφό), που έχει συνήθως 9\n8 ανοικτότερο χρώµα. Το σκούρο χρώµα του κεντρικού ξύλου οφείλεται σε τοξικές, για µύκητες και έντοµα οργανικές ουσίες, που συνεισφέρουν στη µεγαλύτερη αντοχή του. Το σοµφό ξύλο είναι πλουσιότερο σε άµυλο και άλλες θρεπτικές ουσίες και έτσι είναι πιο ευάλωτο από µύκητες και έντοµα. Εικ.1 Εγκάρσια τοµή κορµού. Το ξύλο λόγω της κυτταρικής δοµής του και της ινώδους υφής του εµφανίζει ανισότροπες ιδιότητες. ηλαδή, πολλές από τις φυσικές του ιδιότητες όπως είναι η µηχανική αντοχή, η πλαστικότητα, η µεταβολή των διαστάσεών του λόγω µεταβολής της υγρασίας του περιβάλλοντος, παρουσιάζουν σηµαντικές διαφορές σε κάθε σηµείο του ξύλου. Για παράδειγµα, διαφορετική είναι η συµπεριφορά του λόγω της αυξοµείωσης της υγρασίας στον ρόζο και διαφορετική στο υπόλοιπο ξύλο. Αυτή η ανισότροπη συµπεριφορά του ξύλου, µαζί µε τα κύρια αίτια φθοράς του, παίζει τον σηµαντικότερο ρόλο στην παθογένειά του, όταν εκτίθεται στις µεταβαλλόµενες περιβαλλοντικές συνθήκες. Παρ' όλα αυτά, σε πάρα πολλές περιπτώσεις, ξύλινα αντικείµενα έχουν διατηρηθεί σε καλή κατάσταση επί αιώνες, συχνά µάλιστα κάτω από αντίξοες συνθήκες. Το πιο παλιό ξύλο πού ανακαλύφθηκε µέχρι σήµερα βρέθηκε κλεισµένο µέσα σε παγόβουνο και η χρονολόγηση του µε την µέθοδο του ισοτοπικού άνθρακα, έδειξε ηλικία µεγαλύτερη των ετών ΕΙ ΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τώρα ας ξεκινήσουµε την ανάλυση ορισµένων ειδικών όρων που χρησιµοποιούνται στη ευρύτερη ξυλοναυπηγική τέχνη. Τροπισµός είναι η κατάκλιση του σκάφους µε σκοπό τον καθαρισµό και συντήρηση της γάστρας του. Οι χαρακτηριστικές διαστάσεις ενός πλοίου είναι 10\n9 κυρίως τεσσάρων ειδών: α) γραµµικές β) βάρους γ) όγκου και δ) αναλογιών. Το µήκος λαµβάνεται µεταξύ των καθέτων ή από κοράκι σε κοράκι (ολικό µήκος). Το πλάτος αναφέρεται πάντοτε στην τοµή του µεγίστου νοµέως και µπορεί να µετρηθεί στην ίσαλο και στο πλατύτερο σηµείο. Το ύψος που λέγεται και κοίλο του πλοίου µετριέται στη µισή απόσταση µεταξύ των κατακόρυφων και είναι η κάθετος µεταξύ της άνω όψης της καρίνας και του ζυγού του ανώτατου καταστρώµατος (Σχ. 1). Σχήµα 1 Ορολογίες µέτρησης. Το βύθισµα, είναι αντίθετα η κάθετος µεταξύ της κάτω όψης της καρίνας και του επιπέδου της ισάλου (το βύθισµα αλλάζει ανάλογα µε το φορτίο του πλοίου). Το πρυµναίο βύθισµα είναι γενικά µεγαλύτερο από το πρωραίο. Σύµφωνα µε τον Αρχιµήδη και την Αρχή της Άνωσης, «κάθε σώµα που εµβαπτίζεται σε νερό δέχεται άνωση, που είναι ίση µε το βάρος του υγρού που εκτοπίζει»: η άνωση αυτή αντιπροσωπεύει το εκτόπισµα και είναι ίση µε τον όγκο των υφάλων πολλαπλασιαζόµενο επί το ειδικό βάρος του νερού (κατά µέσο όρο 1,026 για το θαλασσινό νερό) και µετριέται σε τόνους. Η χωρητικότητα ενός πλοίου είναι ο όγκος των εσωτερικών του χώρων. Η σχετική µονάδα µέτρησης είναι ο κόρος ή τόνος χωρητικότητας (που είναι κατά συνέπεια µέτρο όγκου και όχι βάρους), ο οποίος αντιστοιχεί σε περίπου 2,83 m³. Οι σχέσεις µεταξύ των διαφόρων διαστάσεων του σκάφους έχουν µεγάλη σηµασία στη ναυπηγική αρχιτεκτονική. Από αυτές εξαρτάται το σχήµα των υφάλων και κατά συνέπεια, η αντίσταση στην κίνηση, οι ελκτικές ιδιότητες και γενικά όλες οι θαλάσσιες ιδιότητες ολόκληρου του καραβιού. Το κύριο σώµα του σκάφους διακρίνεται σε τρία µέρη: Το µπροστινό, καλούµενο πλώρη, το µεσαίο, καλούµενο µέσο και το πίσω µέρος, καλούµενο πρύµνη. Η γραµµή περιφερειακά του πλοίου όπου ακριβώς εκεί είναι και η επιφάνεια της θάλασσας, όταν αυτό πλέει ασφαλώς, καλείται ίσαλος γραµµή ή ίσαλος. Όλα τα ορατά µέρη του πλοίου, δηλ. από την ίσαλο γραµµή και πάνω λέγονται έξαλα ενώ τα µέρη υπό την ίσαλο του πλοίου λέγονται ύφαλα. Η πλευρική επιφάνεια των εξάλων προς την πλώρη που καµπυλώνει (εσωκοίλωµα) καλείται παρειά ή µάσκα, ενώ η αντίστοιχη στην πρύµνη λέγεται ισχίο ή γοφός. " ιαµήκης γραµµή" λέγεται η νοητή εκείνη γραµµή που χωρίζει το πλοίο σε δύο ίσα µέρη από πλώρη µέχρι πρύµνη, το δεξιό και το αριστερό και έτσι νοείται και ο όρος "διαµήκης άξονας". Ναυπηγικά τα δύο αυτά µέρη - 11\n10 πλευρές ενώνονται στο κάτω µέρος µε την τρόπιδα ή καρίνα, η οποία στη µεν πλώρη καταλήγει στη στείρα ή κοράκι, ενώ στην πρύµνη στο ποδόστηµα. Ευκολονόητο είναι ότι η "διαµήκης" ενώνει τα άνω ακραία σηµεία της στείρας και του ποδοστήµατος. Το κατώτατο µέρος του πλοίου εσωτερικά ονοµάζεται πυθµένας ή γάστρα. Το εξωτερικό περίβληµα, σχηµατιζόµενο από εφαπτόµενες σειρές σανιδιών ξύλου, καλείται πέτσωµα. Ο σκελετός ενός ξύλινου σκάφους αποτελείται από τους νοµείς (Σχήµα 2). Σχήµα 2 Βασικά στοιχεία νοµέα Οι σταθµίδες και οι λώροι είναι διαµήκεις δοκοί που τοποθετούνται για την ενίσχυση της κατασκευής του σκάφους παράλληλα προς την τρόπιδα. Εάν ενισχύουν την κατασκευή του πυθµένα ονοµάζονται σταθµίδες, εάν δε ενισχύουν τις πλευρές του σκάφους ονοµάζονται λώροι. Τα ζυγά είναι δοκοί που ενώνουν τους νοµείς στα ύψη των διαφόρων καταστρωµάτων και χρησιµεύουν για τη στήριξη αυτών. Το κατάστρωµα σ ένα σκάφος σηµαίνει το ίδιο µε το δάπεδο για ένα κτίριο. Με το κατάστρωµα πετυχαίνουµε το δέσιµο της όλης κατασκευής του, την αντοχή και την ασφάλεια. 12\n11 4. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 4.1. ΠΟΛΗ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ H Kερύνεια, η µικρότερη σε έκταση και πληθυσµό από τις έξι πόλεις της Kύπρου και πρωτεύουσα της οµώνυµης επαρχίας, ήταν σηµαντικό τουριστικό κέντρο τόσο για Kύπριους όσο και για ξένους επισκέπτες. Χτισµένη στη βόρεια ακτή της Kύπρου και έχοντας πίσω της την εντυπωσιακή οροσειρά του Πενταδακτύλου, περιτριγυρίζεται από ένα εξαίρετο φυσικό περιβάλλον που συνδυάζει τη θάλασσα µε το βουνό. H γεωγραφική της, όµως, θέση κοντά και απέναντι από τις µικρασιατικές ακτές στάθηκε µοιραία το Στην επαρχία της Kερύνειας ήταν που διενεργήθηκε η απόβαση των τουρκικών δυνάµεων εισβολής τον Ιούλιο του 1974 κι εκεί δηµιούργησαν το αρχικό τους προγεφύρωµα, καταλαµβάνοντας και την πόλη της Kερύνειας. Kατά τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής καταλήφθηκε από τους επιδροµείς ολόκληρη η επαρχία. Από τότε η πόλη παραµένει σκλαβωµένη στα χέρια των Τούρκων εισβολέων και κατοικείται από Τουρκοκύπριους και Τούρκους εποίκους. Οι πρώτες εστίες πολιτισµού στην Επαρχία Κερύνειας χρονολογούνται από τη Νεολιθική εποχή (6η χιλιετηρίδα π.χ.). Κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο ( ) ιδρύονται κι εδώ όπως και στην υπόλοιπη Κύπρο οι πρώτες πόλεις-βασίλεια που γνωρίζουν µεγάλη άνθηση. Η παράδοση µιλά για τον Πράξανδρο και τον Κηφέα σαν ιδρυτές των βασιλείων Κερύνειας και Λαπήθου. Η ακµή της επαρχίας συνεχίζεται και στην εποχή του σιδήρου ( π.χ.), όπως µαρτυρείται από ποικίλα έργα τέχνης, νοµίσµατα και επιγραφές. Στην Ελληνιστική, Ρωµαϊκή και Παλαιοχριστιανική περίοδο (325 Π.Χ µ.χ.), η ζωή και η πρόοδος εξακολουθούν. Έτσι κοντά στις παλιές πόλεις έχουµε νεότερες όπως η ξακουστή "Λάµπουσα" µε τους περίφηµους θησαυρούς της. Εικ.2 Το κάστρο της Κερύνειας και η είσοδος του λιµανιού. 13\n12 Στην περίοδο της µεγάλης Βυζαντινής εποποιίας (9ος - 12ος αιώνας µ.χ.), όταν η Βυζαντινή τέχνη γνώρισε την πρώτη της αναγέννηση, η επαρχία της Κερύνειας γεµίζει από ναούς και µοναστήρια µε εξαίρετες τοιχογραφίες και φορητές εικόνες (Χρυσοκάβα, Αντιφωνητής, Άγιος Ιωάννης Χρυσόστοµος). Τότε είναι που οχυρώθηκε και η πόλη και στις βουνοκορφές πρωτοκτίστηκαν τα κάστρα του Πενταδακτύλου (Άγιος Ιλαρίων, Βουφαβέντο, Καντάρα). Εικ.3 Το κάστρο της Κερύνειας. Οι Σταυροφορίες και οι Φράγκοι φέρνουν στην Κύπρο τη Γοτθική Τέχνη και στην επαρχία της Κερύνειας κτίζεται το "Αββαείο της Ειρήνης" (Μπέλλα-Παϊς). Στους µαύρους χρόνους της Οθωµανικής κυριαρχίας στην επαρχία της Κερύνειας, όπως και σ' όλη την Κύπρο, κρατούνται ζωντανές η Ελληνική γλώσσα και η Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη µε θυσίες και αίµα µαρτύρων. Εικ.4 Το εσωτερικό µέρος του κάστρου. 14\n13 Αργότερα η Kερύνεια καταλήφθηκε, όπως και η υπόλοιπη Kύπρος, από τους Τούρκους και ακολούθησε την αναπόφευκτη πορεία του µαρασµού. Kατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης, η παράδοση αναφέρει ότι ο πυρπολητής K. Kανάρης φιλοξενήθηκε από τις αρχοντικές οικογένειες της Λαπήθου και του Kαραβά, οι οποίες τον ενίσχυσαν µε τρόφιµα, χρήµατα αλλά και µε άντρες που ήταν πρόθυµοι να πολεµήσουν για την Ελλάδα. Το 19ο και 20ο αιώνα ακµάζει στην επαρχία η Λαϊκή Τέχνη σε όλο τον πλούτο των εκδηλώσεων της: αρχιτεκτονική, κεντήµατα, υφαντική, αγγειοπλαστική, χρυσοχοΐα και ξυλόγλυπτα. H Kερύνεια άρχισε να αναπτύσσεται µε γοργό ρυθµό κατά την περίοδο από την ανεξαρτησία της Kύπρου (1960) και µετά µε κυριότερο τοµέα ανάπτυξής της την τουριστική βιοµηχανία. Είχε λαµπρές προοπτικές ευηµερίας και άνθησης αν τα δεδοµένα δεν ανατρέπονταν από την καταστροφική Τουρκική εισβολή και την κατοχή της πόλης από το καλοκαίρι του Εικ.5 Κάστρο Κερύνειας: Σχέδιο κάτοψης. 15\n14 4.2. ΚΑΡΑΒΙ ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ Το φθινόπωρο του 1965, ο δύτης Ανδρέας Καριόλου, κάτοικος Κερύνειας, βρέθηκε µπροστά σε ένα απροσδόκητο θέαµα, ενώ έψαχνε για σφουγγάρια. Στην κατάδυσή του αυτή, ο κ. Καριόλου εντόπισε ένα σωρό από αµφορείς σε βάθος 30 µέτρων να ξεχωρίζει από τον αµµώδη βυθό και την θαλάσσια βλάστηση. ύο χρόνια αργότερα, µία µικρή οµάδα αρχαιολόγων µε επικεφαλής τον καθηγητή αµερικανό Michael Katzev από το πανεπιστήµιο της Πενσυλβανίας, έφτασε στην Κύπρο µε σκοπό να διεξάγει έρευνα γύρω από τις ακτές του νησιού για τον εντοπισµό ναυαγίων. Τότε, ο Ανδρέας Καριόλου επικοινώνησε µε την οµάδα αυτή, και τους οδήγησε στη θέση όπου είχε εντοπίσει το ναυάγιο της Κερύνειας. Στην πρώτη τους κατάδυση αντίκρισαν το ίδιο θέαµα, ένα σωρό από αµφορείς στον αµµώδη βυθό. Η θέση του ναυαγίου βρισκόταν σε απόσταση περίπου µισού µιλίου µακριά από τις ακτές της Κερύνειας, στα βορειοανατολικά του λιµανιού της πόλης. Σύντοµα ο καθηγητής Katzev ξεκίνησε έρευνες για να προσδιορίσει το µέγεθος του ναυαγίου και του φορτίου του. Για τους υπολογισµούς αυτούς χρησιµοποίησε ένα ειδικό µαγνητόµετρο και ένα ανιχνευτή µετάλλων. Επιπλέον, για να διαπιστώσει εάν υπήρχε επιπλέον φορτίο καλυµµένο από την άµµο και το πιο βασικό, εάν διατηρούνταν ακόµη το σκαρί του πλοίου, προχώρησε σε µία βολιδοσκόπηση χρησιµοποιώντας µεταλλικές ράβδους. Οι εµπειρογνώµονες, χρησιµοποιώντας τις µεταλλικές ράβδους µπόρεσαν να υπολογίσουν ότι το φορτίο των αµφορέων εκτεινόταν σε µία επιφάνεια 10 x 19 µέτρων, γεγονός που οδήγησε τους ερευνητές να υποθέσουν ότι το αναµενόµενο φορτίο του πλοίου θα ήταν περίπου 500 αµφορείς. Τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από τη χρήση του µαγνητόµετρου και του ανιχνευτή µετάλλων έδειξαν ότι υπήρχαν κάποιες συγκεντρώσεις µεταλλικού υλικού σε συγκεκριµένα σηµεία. Με τη χρήση του µαγνητοµέτρου (proton magnetometer), έγινε δυνατόν να προσδιοριστεί ότι κάποιες από αυτές τις συγκεντρώσεις αποτελούνταν από σίδηρο ή κράµατα που περιείχαν και σίδηρο. Όσον αφορά το ορατό φορτίο των αµφορέων, που υπολογίστηκε σε 80 έως 100 αµφορείς, θεωρήθηκε πως αυτοί αποτελούσαν µέρος του φορτίου, λόγω κυρίως του τρόπου µε τον οποίο αυτοί βρέθηκαν τοποθετηµένοι στο βυθό. Η ειδική στην κεραµική Virginia Grace, µπόρεσε να τοποθετήσει το ναυάγιο χρονολογικά στο τελευταίο τρίτο του 4ου αι. π.χ. ενώ αναγνώρισε κάποιους από τους αµφορείς ως ροδιακούς. Με την διεξαγωγή αυτών των αρχικών συµπερασµάτων, έγινε αποδεκτό ότι αυτή η θέση θα έπρεπε να διερευνηθεί πιο συστηµατικά. Η κυπριακή κυβέρνηση έδωσε σύντοµα άδεια για να αρχίσουν οι ανασκαφές. Έτσι, το καλοκαίρι του 1968, ο καθηγητής Katzev επέστρεψε στην 16\n15 Κύπρο για να ξεκινήσει τη διαδικασία. Γύρω του συγκροτήθηκε µία πολυµελής διεθνής οµάδα, που συνέβαλε στο έργο της ανασκαφής, µεταφοράς στην επιφάνεια, συντήρησης και έκθεσης των ευρηµάτων από τη θέση του ναυαγίου. Εικ.6 Το πλοίο Κερύνεια Επιστροφή σε πειραµατικό ταξίδι. Το φορτίο του πλοίου Η πορεία των ανασκαφών στο ναυάγιο της Κερύνειας ανέδειξε αρκετά ενδιαφέροντα ευρήµατα εκτός από το σωρό αµφορέων που λειτούργησε ως σηµατοδότης της θέσης. Οι αµφορείς που εντοπίστηκαν αρχικά στο βυθό πριν ξεκινήσει η εντατική διερεύνηση της θέσης υπολογίστηκαν σε 100 και µε το πέρας της δεύτερης ανασκαφικής περιόδου, ο αριθµός των αµφορέων που αποτελούσε µέρος του φορτίου του πλοίου ανήλθε στους\n16 Εικ.7 Φωτορεαλιστική απεικόνιση του ναυαγίου. Ο πιο κοινός τύπος είχε τόπο προέλευσης τη Ρόδο και χρονολογείται στο τελευταίο τρίτο του 4ου αι. π.χ. εν είναι όµως αυτός ο µοναδικός τύπος που εντοπίσθηκε. Συνολικά έχουµε δείγµατα από έντεκα διαφορετικούς τύπους αµφορέα. Φαίνεται πως οι αµφορείς αυτοί περιείχαν υγρά αγαθά, πιθανότατα κρασί καθώς το εσωτερικό τους ήταν αλειµµένο µε πίσσα ή ρητίνη. Με τον τρόπο αυτό απέφευγαν την απορρόφηση υγρών από τα τοιχώµατα του κεραµικού δοχείου. Το συµπέρασµα ότι το περιεχόµενο ήταν πιθανότατα κρασί προκύπτει από το γεγονός ότι οι περισσότεροι αµφορείς προέρχονταν από τη Ρόδο και τη Σάµο, νησιά πολύ γνωστά για την παραγωγή κρασιού κατά την αρχαιότητα αλλά και τη σηµερινή εποχή. Τριάντα τέσσερεις από τους αµφορείς βρέθηκαν να φέρουν σφράγισµα στις λαβές τους. Το σφράγισµα αυτών των αµφορέων φέρει τα αρχικά ΑΡΙ. Ένας ακόµη αµφορέας φέρει τα αρχικά ΕΥ. Οι αµφορείς βρέθηκαν στα ανώτερα στρώµατα που ανασκάφηκαν και αυτοί που βρίσκονταν µέσα στην άµµο βρίσκονταν µάλλον τοποθετηµένοι πάνω από ένα µέρος του φορτίου αποτελούµενο από µυλόπετρες. 18\n17 Εικ.8 Αµφορείς που βρέθηκαν στο καράβι. Σαµιακοί αµφορείς εντοπίστηκαν τόσο προς την πρύµνη όσο και προς την πλώρη σε µεγάλους αριθµούς και µάλιστα ένα διαφορετικό σφράγισµα βρέθηκε πάνω σε µερικούς από αυτούς. Τέλος, ένας ακόµη χαρακτηριστικός τύπος αµφορέα που αποτελούσε µέρος του φορτίου ίσως είχε τόπο προέλευσης την Πάρο. Αρκετοί από τους αµφορείς που βρέθηκαν σε κατώτερα στρώµατα βρέθηκαν πάνω από ένα αριθµό από µυλόπετρες και σε κάποιες περιπτώσεις φαίνεται πως ήταν στερεωµένοι πάνω σ αυτές. Οι µυλόπετρες αυτές ήταν τοποθετηµένες σε δύο ή τρεις σειρές κατά µήκος του κεντρικού άξονα του πλοίου. Ο κάθε µύλος αποτελείτο από δύο µέρη, διαφορετικά µεταξύ τους. Στις συγκεκριµένες κατασκευές το επάνω µέρος ήταν διαµορφωµένο ώστε στο κέντρο να υπάρχει µία σχισµή, από την οποία περνούσαν οι σπόροι που έπρεπε να αλεστούν, έπεφταν στη δεύτερη πέτρα η οποία ήταν επίπεδη και τελικά δύο άτοµα θα µπορούσαν να µετακινήσουν µε ένα µοχλό την επάνω πέτρα και να αλέσουν τους σπόρους. Οι µυλόπετρες αυτές ήταν κατασκευασµένες από ηφαιστειογενές πέτρωµα που προερχόταν από τη Νίσυρο. Οι µυλόπετρες ήταν 29 σε αριθµό και δεν φαίνεται να αποτελούν ζεύγη. Μάλιστα έχουν σε διαφορετικό βαθµό επεξεργασθεί και είναι λίγες αυτές που διαθέτουν και την υποδοχή για τον ξύλινο µοχλό ενώ παρουσιάζουν µεγάλες διαφορές στο µέγεθός τους. Πάνω στις µυλόπετρες βρέθηκαν χαραγµένα µεµονωµένα ελληνικά γράµµατα, χωρίς να σχηµατίζουν λέξεις. Η αρχική σκέψη ότι πρόκειται για σηµάδια ώστε να ξεχωρίζουν ποιες δύο µυλόπετρες ταιριάζουν µεταξύ τους απορρίπτεται, όχι µόνο για τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω, αλλά επίσης επειδή συχνά βρίσκονται ίδια σύµβολα σε περισσότερες από δύο µυλόπετρες. Έτσι, η επικρατέστερη θεωρία σήµερα είναι ότι οι χαράξεις αυτές αποτελούν σηµάδια που άφησε το άτοµο που επεξεργάστηκε το πέτρωµα, είτε ως αρίθµηση ή είτε ως υπογραφή. Επίσης, σχετικά µε τον λόγο για τον οποίο µυλόπετρες συµπεριλαµβάνονται στο φορτίο του πλοίου έχει διατυπωθεί µία υπόθεση. 19\n18 Σύµφωνα µε αυτήν, το γεγονός ότι έχουµε περιττό αριθµό µυλοπετρών, σε πολλές διαφορετικές διαστάσεις και διαφορετικό βαθµό επεξεργασίας, υποδεικνύει ίσως ότι οι µυλόπετρες αποτελούν µέρος παλαιότερου φορτίου του, που πλέον βρισκόταν στο πλοίο ως έρµα. Εικ.9 Μέρος από το φορτίο του πλοίου. Το επόµενο σηµαντικό εύρηµα από το ναυάγιο της Κερύνειας είναι οι µεγάλες ποσότητες αµυγδάλων που εντοπίστηκαν κυρίως κοντά στην πλώρη. Εντοπίστηκαν περίπου αµύγδαλα και σπόροι σύκων, αρκετά µέσα σε αγγεία και άλλα έξω και γύρω από αυτά. Ο τρόπος µε τον οποίο βρέθηκαν οι καρποί αποτελεί ίσως ένδειξη ότι η µεταφορά τους γινόταν µέσα σε µεγάλους σάκους φτιαγµένους από κάποιο οργανικό υλικό, το οποίο συνεπώς δεν σώθηκε µέχρι την ανασκαφή του ναυαγίου. Τα αµύγδαλα και γενικότερα οι ξηροί καρποί αποτελούσαν βασικό είδος διατροφής κατά την αρχαιότητα και έτσι το γεγονός ότι τα εντοπίζουµε σε τόσο µεγάλες ποσότητες στο ναυάγιο δεν πρέπει να µας εκπλήσσει. Εξ άλλου, θα πρέπει να αποτελούσαν βασική τροφή και για το πλήρωµα του πλοίου. Τέλος, από το ναυάγιο ανασύρθηκαν αρκετά αντικείµενα που είχαν σχέση µε την προετοιµασία των γευµάτων του πληρώµατος, αλλά και αντικείµενα προσωπικά. Έτσι κοντά στην πρύµνη και την πλώρη κυρίως, κατά τις δύο ανασκαφικές περιόδους εντοπίστηκαν οινοχόες µε µελανή στίλβωση, µαγειρικά σκεύη, αρκετά πινάκια µε την χαρακτηριστική ροδιακή µελανή στίλβωση κ.α. Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ότι ανάµεσα σε αυτά τα 20\n19 σκεύη αριθµούνται από τέσσερα όµοιου τύπου κύπελλα, πινάκια, τέσσερα δοχεία λαδιού και υπολείµµατα τεσσάρων ξύλινων κουταλιών. Μάλιστα δύο από αυτά φέρουν και πάλι τα αρχικά ΕΥ. Μήπως λοιπόν τα αρχικά αυτά αντιστοιχούν στα αρχικά του κατόχου αυτών των σκευών; Είναι αναγκαίο επίσης να αναφερθούµε και στα µολύβδινα βάρη που βρέθηκαν στην περιοχή της πλώρης και πιθανότατα ήταν στερεωµένα σε δίχτυα για ψάρεµα. Φαίνεται λοιπόν ότι µέρος της διατροφής του πληρώµατος αποτελούσε και το ψάρι. Στην ίδια περιοχή βρέθηκε επίσης και µία σφραγιστική αποτύπωση της Αθηνάς Προµάχου και τέσσερα χάλκινα νοµίσµατα, δύο από τα οποία αναγνωρίσθηκαν και τοποθετούνται χρονολογικά µετά το 316 π.χ. Επίσης εντοπίστηκαν µάζες σιδήρου στην περιοχή που θα βρισκόταν η πρύµνη του πλοίου, οι οποίες ίσως να αποτελούσαν τάλαντα σιδήρου, κάτι όµως που δεν θα ήταν δυνατόν να φανεί δίχως τον απαραίτητο καθαρισµό και συντήρηση. Τα τελευταία αντικείµενα που βρέθηκαν στο πλοίο και φαίνεται πως ανήκαν στο πλήρωµα, ήταν ένα θραύσµα φωτιστικής λύχνου και ένα µελανοδοχείο που µάλλον θα ανήκε στον καπετάνιο του πλοίου. Από όλα τα πιο πάνω προκύπτει ότι το πλήρωµα του πλοίου αποτελούσαν τέσσερα άτοµα. Το ταξίδι του ιστορικού καραβιού Ένα πρώτο θέµα που θα µας απασχολήσει είναι ο τόπος προέλευσης του πλοίου. Το πλοίο αυτό πιθανόν προήλθε από το νησί της Ρόδου, και ο λόγος ο οποίος οδηγεί σε αυτό το συµπέρασµα είναι ότι τα προσωπικά σκεύη του πληρώµατος, τα οποία εξετάσθηκαν πιο πάνω, είναι κεραµικοί τύποι που κατασκευάζονταν στη Ρόδο. Επίσης σηµαντικό στοιχείο που ενισχύει αυτή την άποψη είναι ότι το κυρίως φορτίο του πλοίου της Κερύνειας αποτελείτο από ροδιακούς αµφορείς που πιθανότατα ήταν γεµάτοι κρασί της περιοχής. Το πλοίο πιθανόν να ξεκίνησε από τη Ρόδο, χωρίς αυτό να είναι βέβαιο, και φαίνεται πως σταµάτησε σε διάφορα λιµάνια από όπου θα πρέπει να φόρτωσε το υπόλοιπο φορτίο του. Θα πρέπει να έφτασε στη Σάµο, από όπου προέρχονται οι σαµιακοί αµφορείς που περιείχαν αµύγδαλα, όπως επίσης και στη Νίσυρο όπου θα φόρτωσε τις µυλόπετρες, εάν αυτές βέβαια αποτελούσαν µέρος του τελευταίου του φορτίου. Έπειτα ακολουθήθηκε µία πορεία κατά µήκος των µικρασιατικών ακτών µέχρι να φτάσει το πλοίο στην Κύπρο. Η διαδικασία που ακολουθείτο κατά τις εµπορικές συναλλαγές στην αρχαιότητα, φαίνεται να επιβεβαιώνεται µέσα από το συγκεκριµένο εύρηµα. Το πλοίο ξεκινούσε από ένα σηµείο, ίσως τη βάση του, σε συγκεκριµένες περιόδους του χρόνου, µε ένα φορτίο και µέχρι να φτάσει στον προορισµό του έκανε σταθµούς, όπου πιθανότατα άφηνε µέρος του αρχικού φορτίου του και φόρτωνε κάποιο άλλο αγαθό από το λιµάνι όπου σταµάτησε. Επίσης χαρακτηριστική είναι η πλεύση κατά µήκος της ακτογραµµής. Στην αρχαιότητα δεν συνηθιζόταν να γίνεται το ταξίδι 21\n20 σε ανοιχτή θάλασσα και µακριά από τις ακτές κυρίως για λόγους ασφάλειας αλλά και καλύτερου ανεφοδιασµού. Χρονολόγηση των οργανικών υλικών µε τη µέθοδο της ραδιοχρονολόγησης έδειξαν ότι το πλοίο της Κερύνειας φτιάχτηκε γύρω στο 389 π.χ. ενώ τα αµύγδαλα πρέπει να συγκεντρώθηκαν γύρω στο 288 π.χ. Αυτό σηµαίνει πως το πλοίο µας ταξίδευε ήδη για περίπου ένα αιώνα στη θάλασσα. Πως βυθίστηκε Υπάρχουν αρκετές θεωρίες γύρω από αυτό το ζήτηµα. Η πρώτη από αυτές θέλει το πλοίο να βυθίζεται µετά από εκτεταµένες βλάβες λόγω της φθοράς του από θαλάσσιους οργανισµούς και της µεγάλης παραµονής του στο νερό επί σειρά ετών. Μία άλλη υπόθεση τοποθετεί την καταστροφή κατά τη διάρκεια του ξεσπάσµατος µιας φοβερής τρικυµίας, οι οποίες παρατηρούνται συχνά στην περιοχή ανάµεσα των νοτίων παραλίων της Μ. Ασίας και της Κύπρου. Και τέλος ένα αναπάντεχο εύρηµα δίνει βάση για περαιτέρω συζήτηση σχετικά µε το πώς βυθίστηκε τελικά το πλοίο της Κερύνειας. Οκτώ λόγχες αναγνωρίσθηκαν κατά τη διαδικασία συντήρησης των ευρηµάτων, δίνοντας µία νέα διάσταση στο θέµα. Μήπως το πλοίο βυθίστηκε µετά από επίθεση πειρατών; Αυτή η θεωρία φαίνεται να υποστηρίζεται από το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν πολύτιµα αντικείµενα στο πλοίο. Τέσσερα µόνο χάλκινα νοµίσµατα, µικρής αξίας και δύο τάλαντα σιδήρου. Πώς είναι δυνατόν ο καπετάνιος να µην είχε µεγάλης αξίας νοµίσµατα µαζί του αφού είχε εµπορικές συναλλαγές; Σίγουρα θα είχε µαζί του αρκετά χρήµατα για το σκοπό του, όµως δεν έχει βρεθεί κάποιο πουγκί ή κουτί όπου θα φύλαγε τα χρήµατά του, και επίσης δεν έχουν βρεθεί άλλα νοµίσµατα. Αν αυτή ήταν τελικά η τύχη του πλοίου, τι συνέβη στο πλήρωµα; Αυτά είναι µερικά από τα ερωτήµατα που δεν έχουν ακόµη απαντηθεί σχετικά µε το πλοίο αυτό. Ένα ακόµη ερώτηµα, µάλλον µικρότερης σηµασίας, είναι πως δε γνωρίζουµε εάν το λιµάνι της Κερύνειας ήταν ο τελευταίος προορισµός του πλοίου πριν επιστρέψει στη βάση του. εν γνωρίζουµε όµως ούτε εάν το πλοίο έφευγε από το λιµάνι όταν ναυάγησε ή εάν πλησίαζε σ αυτό και όπως φαίνεται είναι ένα ερώτηµα το οποίο πολύ δύσκολα θα απαντηθεί. 22\n21 5. ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΞΥΛΕΙΑ Το ξύλο ήταν το µοναδικό και αποκλειστικό υλικό που υπήρχε σε αφθονία στη Κύπρο για την κατασκευή του πλοίου. Το ξύλο είναι φυσικό προϊόν που αναπαράγεται µε τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης και αποτελεί αποθηκευµένη µορφή ηλιακής ενέργειας. οµικά αποτελείται από ιστούς ξυλωδών κυττάρων ενώ από χηµικής άποψης αποτελείται από κυτταρίνη, λιγνίνη, ηµικυτταρίνες, εκχυλίσµατα, πηκτινικές και ανόργανες ουσίες. Θεωρητικά το ξύλο είναι αντικατάστατο του πετρελαίου και µπορούν να παραχθούν όσα προϊόντα παράγονται από το πετρέλαιο. Στις µέρες µας από το ξύλο παράγονται πάνω από 2000 προϊόντα. Για να εκµεταλλευτούµε στο έπακρο τις δυνατότητες του ξύλου θα πρέπει να γνωρίζουµε τις ιδιότητες του καθώς και τα µειονεκτήµατα του όπως: το ότι σε µικρές διατοµές καίγεται σχετικά εύκολα, ότι είναι υγροσκοπικό και ανισόρροπο υλικό, ότι προσβάλλεται σχετικά εύκολα από µύκητες, έντοµα και θαλάσσιους µικροοργανισµούς ΕΙ Η ΞΥΛΕΙΑΣ Τα είδη ξύλου που πιθανόν να χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή του πλοίου της Κερύνειας, (Γλαύκος Καριόλου προφορική επικοινωνία) είναι τα ακόλουθα: Μαυροµµάτα: Ash tree ή στην Κύπρο γνωστής σαν «Σηµυθκιά» ή στα αρχαία ελληνικά «Μελία» ή στα κοινά Ελληνικά «φράξο». ΜΕΛΙΑ ΜΕΛΙΗ του γένους Fraxinus και της οικογένειας Meliaceae. Ουσιαστικά πρόκειται για την Melia azedarach ή κοινώς γνωστή στους Κύπριους ναυπηγούς σαν «Μαυροµµάτα» µε πανέµορφο λιλά άνθος και στρογγυλούς κίτρινους καρπούς, µε διάµετρο περίπου 15 mm, οι οποίοι γίνονται ανοιχτού καφέ χρώµατος και σουρώνουν όταν ωριµάσουν. Χρησιµοποιήθηκε στη κατασκευή βασικών µελών και στελεχών του καραβιού της Κερύνειας, όπως στο κατάρτι, στη κεραία και στα δύο πηδάλια (Εν πλω 25/9/2010) λόγω του σκληρού του ξύλου, της ανθεκτικότητας του, της χαµηλής περιεκτικότητας του σε νερό, της ελαστικότητας του και της ευκολίας στην κατεργασία του. Σύµφωνα όµως µε µελέτη και πειράµατα που έγιναν (EL-JUHANY 2011) είναι ξύλο µε βασική πυκνότητα 0,40-0,41 g/cm³ άρα αποκλείεται να έχει την αντοχή που απαιτείται. Η µελιά και ο φράξος είναι δακτυλιόπορα ξύλα. Πιθανόν εποµένως να εντοπίστηκε κάποιο δακτυλιόπορο ξύλο, το οποίο θεωρήθηκε ότι ήταν µελιά ή φράξος. Η µελιά δεν είναι ιθαγενές είδος στη λεκάνη της Μεσογείου. Άρα θα πρέπει µάλλον να αποκλειστεί. Η χρήση του φράξου στα κουπιά κρίνεται απόλυτα λογική, λόγω της αντοχής του φράξου σε κάµψη και κρούση. Για το κατάρτι όµως εξακολουθούµε να έχουµε ενδοιασµούς, διότι υψηλοί κορµοί φράξου είναι 23\n22 δύσκολο να βρεθούν στα Μεσογειακά παράλια. Πιθανόν να είναι κάποιο είδος δρυός ή καστανιά. Εικ.10 Melia azedarach. Κυπαρίσσι: Είναι ξύλο µε µέτριο βάρος και αρκετά σκληρό, µε ξηρή πυκνότητα 0,55 g/cm³. Το εγκάρδιο ξύλο έχει χρώµα καστανοκίτρινο. Υπήρχαν δύο διαφορετικά δασοπονικά είδη κυπαρισσιού στο νησί, το Cupressus sempervirens var. Pyramidalis (κλαδιά κατακόρυφα προς τα επάνω) και το Cupressus sempervirens var. Horizontalis (οριζόντια κλαδιά). Σύµφωνα µε ιστορικές πηγές, µια τεχνική που εφάρµοζαν οι καραβοµαραγκοί της εποχής ήταν να κόβουν το κυπαρίσσι 1-2 µέτρα πάνω από τη ρίζα και να το χρησιµοποιούν στην κατασκευή ίσων στοιχείων του σκάφους. Τα κλαδιά που φύτρωναν στον κορµό που είχε µείνει σχηµάτιζαν γονατοειδή βάση (φυσική καµπυλότητα), τα οποία τα χρησιµοποιούσαν στους νοµείς. 24\n23 Εικ.11 Cupressus sempervirens var. Pyramidalis. Εικ.12 Cupressus sempervirens var. Horizontalis. Πεύκο: Το γένος Pinus είναι το µεγαλύτερο και πιο σηµαντικό γένος των κωνοφόρων. Απαρτίζεται από 95 είδη (Mirov, 1967) Τα πεύκα απαντούν σχεδόν σε όλες τις κλιµατικές ζώνες και οικοσυστήµατα, ενώ υψοµετρικά απαντούν από την παραλιακή ζώνη µέχρι τα δασοόρια. Εκτός από την τεράστια σηµασία από οικολογική άποψη, την προστασία που προσφέρουν στο έδαφος και τη ρύθµιση της ροής του νερού, έχουν και µεγάλη οικονοµική σηµασία για την παραγωγή ξύλου και άλλων προϊόντων (π.χ. ρητίνη, µέλι). Από βιολογικής άποψης, είναι είδη φωτόφιλα, λιτοδίαιτα, θερµοξηρόβια, ολιγαρκή και προτιµούν εδάφη αλκαλικά και ουδέτερα (Τσιτσώνη, 1991). έντρο ύψους m και 0,57 g/cm³ ξηρής πυκνότητας, συνήθως µε κυκλική κόµη και ακανόνιστα κλαδιά. O φλοιός του κορµού είναι χοντρός, µε σχισµές, ερυθροκάστανος και µετατρέπεται σε λεπτό, πορτοκαλοκόκκινο στα υψηλότερα τµήµατα της κόµης. Κλαδίσκοι λεπτοί, πάχους 3-7 mm, γκρίζοι. Οφθαλµοί ωοειδείς, κοκκινοκάστανοι µε αιχµηρά άκρα. Φύλλα βελονοειδή, ανά ζεύγη, µήκους cm, πάχους 1mm, χρώµατος ανοιχτού πράσινου 25\n24 έως κιτρινοπράσινου και διατηρούνται για χρόνια. Κώνοι διαστάσεων 4-6 x cm, ευθυτενείς, αρχικά πράσινοι που µετατρέπονται σε στιλπνούς, καστανούς όταν ωριµάσουν. Απόφυση x mm, κυρτή, ποδίσκος κυρτωµένος, πλάτους 5-7 mm, χρώµατος γκριζοκίτρινου. Σπέρµατα γκριζοκάστανα, διαστάσεων 7-8 x 5 mm και πτερύγιο x 10 mm, κίτρινο µε καστανές ραβδώσεις (Frankis, 1993). Εικ.13 Pinus brutia. Το είδος Pinus brutia (Τραχεία Πεύκη) είναι το αποκλειστικό είδος πεύκου στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και κυρίαρχο σε όλη τη Μικρά Ασία και υπάρχει σε εκτεταµένες συστάδες στη Κύπρο σήµερα, ενώ στα παλιά χρόνια κάλυπτε το µεγαλύτερο µέρος του νησιού. Χρησιµοποιούνταν για το πέτσωµα και στα περισσότερα µέρη του σκελετού του πλοίου, ήταν φτηνό και ευκολοδούλευτο ξύλο. Βασικό πλεονέκτηµά του είναι η περιεκτικότητα σε ρητίνη γιατί κάνει το ξύλο ανθεκτικότερο στο νερό της θάλασσας. Στην Κύπρο υπάρχει επίσης και το είδος Pinus nigra (Μαύρη Πεύκη), σε µικρότερες ποσότητες. Καταλήγουµε εποµένως στο συµπέρασµα ότι χρησιµοποιήθηκε Τραχεία Πεύκη (Pinus brutia). 26\n25 5.2. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΤΗ ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ Το ξύλο που χρησιµοποιείται για την κατασκευή σκαφών κινδυνεύει από αλλοιώσεις οι οποίες µπορούν να το υποβαθµίσουν καθώς επίσης και να το αχρηστεύσουν. Οι κίνδυνοι αυτοί δηµιουργούνται κυρίως: Από την ιδιότητα που έχει το ξύλο να προσλαµβάνει και να αποβάλει υγρασία που έχει σαν άµεση συνέπεια τη διόγκωση και τη ρίκνωσή του αντίστοιχα, και µάλιστα διαφορετική µεταβολή στις 3 διευθύνσεις του ξύλου (αξονική, ακτινική, εφαπτοµενική). Λόγω της ανισοτροπίας του ξύλου οι µεταβολές των διαστάσεων του γίνονται αιτία για το άνοιγµα των αρµών και την είσοδο νερού στο σκάφος. Στα ξύλα που έχουν µεγάλη πυκνότητα, η ρίκνωση και η διόγκωσή τους είναι µεγαλύτερη από τα ελαφρά ξύλα, όταν βρίσκονται σε επαφή µε το νερό. Τα κωνοφόρα ρικνώνονται και διογκώνονται σε µικρότερο βαθµό σε σχέση µε τα πλατύφυλλα ξύλα. Από µύκητες, οι οποίοι είναι φυτικοί οργανισµοί και προσβάλλουν το ξύλο όταν η υγρασία του είναι πάνω από 20 22% και προκαλούν σήψη µε την πάροδο του χρόνου. Τα ξύλα που έχουν µεγάλη πυκνότητα και σκοτεινό χρώµα είναι πιο ανθεκτικά σε προσβολές από µύκητες και έντοµα. Στο ίδιο ξύλο το σκοτεινό εγκάρδιο είναι πιο ανθεκτικό στις προσβολές από µύκητες και έντοµα, από ότι το σοµφό ξύλο. Από ορισµένα είδη θαλάσσιων µικροοργανισµών οι οποίοι για να βρουν τροφή και καταφύγιο για να τοποθετήσουν τα αυγά τους προσβάλουν το ξύλο που έρχεται σε επαφή µε το θαλασσινό νερό. Οι οργανισµοί αυτοί δηµιουργούν πολυάριθµες στοές στο ξύλο, το µήκος των οποίων κυµαίνεται από 1cm µέχρι 1m και το πλάτος 3-5 mm, και σε ορισµένες περιπτώσεις ο βαθµός προσβολής δεν είναι εµφανής εξωτερικά ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ Για τους παραπάνω λόγους όλα τα είδη ξύλων δεν έχουν την ίδια φυσική διάρκεια όταν εκτίθενται σε εξωτερικές φυσικές συνθήκες. Από άποψη αντοχής στο χρόνο λοιπόν διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες: ΞΥΛΑ ΠΟΛΥ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ (διάρκεια ζωής πάνω από 25 χρόνια): Ίταµος, Κυπαρίσσι, Αρκέϋθος, Iroko, Teak, Afrormosia, Doussie, Opepe, Azobe, Makore, Padauk, Mansonia. 27\n26 ΞΥΛΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ (διάρκεια ζωής χρόνια): ρυς, Καστανιά, Ακακία, Ελιά, Agba, Idigbo, Dark-Red Meranti, Utile, Niagon, Μαόνι Αµερικής, Dahoma, Kampas. ΞΥΛΑ ΜΕΤΡΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ (διάρκεια ζωής χρόνια): Καρυδιά, Ψευδοτσούγκα, Λάρικα, Αφρικάνικο Μαόνι, Tiama, Sapele. ΞΥΛΑ ΛΙΓΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ (διάρκεια ζωής 5 10 χρόνια): ασική Πεύκη, Μαύρη Πεύκη, Ελάτη, Ερυθρελάτη, Τσούγκα, Φτελιά, Σφενδάµι, Πλατάνι, Γαύρος, Afara, Okoume, Avodire, Ayous. ΞΥΛΑ ΟΧΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ ( ιάρκεια ζωής µικρότερη από 5 χρόνια): Οξιά, Λεύκη, Σηµύδα, Σκλήθρο, Ιπποκαστανιά, Ιτιά, Φράξος, Φλαµούρι, καθώς και το σοµφό ξύλο των περισσότερων ειδών ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΝ ΤΑ ΞΥΛΙΝΑ ΠΛΟΙΑ Τα βακτήρια και οι µύκητες που προκαλούν τη µαλακή σήψη, είναι οι µικροοργανισµοί που συναντώνται συχνότερα σε ξύλο που βρίσκεται σε κατάσταση υδατοκορεσµού. Τα βακτήρια, όµως, φαίνεται ότι είναι οι µικροοργανισµοί που κυριαρχούν στα υδάτινα περιβάλλοντα και έχουν τη µεγαλύτερη σηµασία για τις αναερόβιες συνθήκες. Βέβαια ειδική αναφορά γίνεται και στους µύκητες, λόγω της µαλακής σήψης αλλά και γιατί τις περισσότερες φορές υπάρχουν σηµάδια σήψεων στο αρχαιολογικό ξύλο από την περίοδο πριν ή µετά την ταφή του σε συνθήκες υδατοκορεσµού που ευθύνονται για εκτεταµένη αλλοίωσή του (Μπιρµπίλης. 2002). ΒΑΚΤΗΡΙΑ Πρόκειται για µικρούς φυτικούς οργανισµούς, συνήθως µονοκύτταρους, οι οποίοι υπάρχουν σε µεγάλους πληθυσµούς και µπορούν να αναπτύσσονται σε περιβάλλον µε πολύ λίγο ή καθόλου οξυγόνο µέσα σε νερό ή µέσα σε υγρό έδαφος. Τα κυριότερα είδη βακτηρίων που προσβάλλουν το ξύλο ανήκουν στα γένη Bacilus, Aerobacter και Rseudomonas. Η επίδραση βακτηρίων στο ξύλο είναι πολύ µικρή σε σύγκριση µε τους µύκητες και τα έντοµα. Προσβολές ξύλου από βακτήρια έχουµε µόνο σε ξύλινες κατασκευές µέσα σε νερό ή 28\n27 µέσα σε υγρό έδαφος, όπως π.χ. σε αποβάθρες, µαρίνες, σκάφη, µεταλλεία, ψυκτικούς πύργους και περιφράξεις. Η προσβολή των βακτηρίων περιορίζεται σε διάτρηση ή καταστροφή των µεµβρανών των βοθρίων, διάβρωση των κυτταρικών τοιχωµάτων και κατανάλωση του περιεχοµένου των παρεγχυµατικών κυττάρων (θρεπτικών στοιχείων). Η προσβολή των βακτηρίων προκαλεί αύξηση της διαπερατότητας του ξύλου και µείωση της µηχανικής αντοχής σε κρούση, θλίψη και κάµψη. Η µείωση της µηχανικής αντοχής µπορεί να είναι σηµαντική, µόνο εάν η δράση των βακτηρίων είναι µακροχρόνια (Μαντάνης 2003). Εικ.14 Μικροσκοπική εµφάνιση προσβολής βακτηρίων σε ξύλο. (Α,Β): Σε βοθρία πεύκης, (Γ): Σε υγρό εγκάρδιο ελάτης ΜΥΚΗΤΕΣ Το ξύλο προσβάλλεται έντονα από ζωικούς και φυτικούς οργανισµούς. Στους φυτικούς ανήκουν στο φύλο Μαλάκια (Mollusia) και στο φύλο Αρθρόποδα (κλάση Crustacea) και παίρνει την ονοµασία όχι από το είδος των µυκήτων που το προσβάλουν, αλλά από το χρώµα που παίρνει το σαπισµένο ξύλο. Στα ξύλινα πλοία, και γενικά στις ξύλινες κατασκευές, η λέξη σήψη σηµαίνει διάβρωση (σάπισµα) του ξύλου. Ξύλο που έχει προσβληθεί από καστανή σήψη, σε προχωρηµένο στάδιο, µεταβάλλεται σε καστανή, ραγαδωµένη µάζα, που σπάει εύκολα ή γίνεται σκόνη µε µικρή πίεση. Οι ραγαδώσεις είναι όµοιες µε αυτές που υπάρχουν σε ξυλοκάρβουνα. Αντίθετα, ξύλο 29\n28 που έχει προσβληθεί από λευκή σήψη έχει σπογγώδη ή ινώδη εµφάνιση, µε λεύκα θυλάκια ή ραβδώσεις που διαχωρίζονται από περιοχές στις οποίες διατηρείται ξύλο απρόσβλητο (Τσουµής 1986). Οι καστανές και λευκές σήψεις διαφέρουν από χηµική άποψη. Οι µύκητες που προκαλούν καστανές σήψεις καταναλώνουν κυρίως τους υδατάνθρακες. Η λιγνίνη δεν καταναλώνονται σε σηµαντική έκταση, αλλά οι χηµικές της ιδιότητες µεταβάλλονται. Οι µύκητες λευκών σήψεων µπορούν να αποσυνθέσουν και υδατάνθρακες και λιγνίνη. Μερικές φορές το ίδιο ξύλο µπορεί να προσβληθεί και από τους δύο τύπους µυκήτων (Τσουµής 1986). Οι µύκητες αυτοί είναι ζωντανοί φυτικοί οργανισµοί, οι οποίοι αναπαράγονται µε σπόρους και ευδοκιµούν σε θερµούς και υγρούς χώρους. ιακρίνουµε στην πράξη διάφορα είδη σήψης: την υγρή που προέρχεται από την υγρασία και την ξερή που προέρχεται από τον ελλιπή αερισµό. Η φθορά επιτυγχάνεται από την προσβολή των ξύλων από διάφορα µαλάκια και οστρακόδερµα. Τα µαλάκια γενικά ονοµάζονται τερηδόνες (teredo) ή σκώληκες πλοίων (shipworms) και τα συναντάµε σε πολλά και διαφορετικά είδη. Όταν µια κάµπια βγει από το αυγό της αρχίζει να κολυµπά ψάχνοντας το καταλληλότερο ξύλο για να περάσει τη ζωή της. Από τη στιγµή που θα βρει αυτό το ξύλο, π.χ. τα µαδέρια των υφάλων, αρκεί µόνο ένα µικρό µέρος του να είναι απροστάτευτο, κολλά πάνω σ αυτό, µεταβάλλεται σε µεταξοσκώληκα, αποκτάει δόντια και αρχίζει να τρυπά το ξύλο. Όταν το τρυπήσει αρχίζει να το τρώει ανοίγοντας σήραγγες παράλληλες προς την επιφάνειά του και στη συνέχεια προχωρεί κατά µήκος των ινών του ξύλου. Η τερηδόνα ζει σε πολλές θάλασσες και διαφέρει στο µέγεθος. Η τερηδόνα ήταν, είναι και θα είναι ο χειρότερος εχθρός των ξύλινων πλοίων, ο δε εντοπισµός της σχεδόν ακατόρθωτος και η καταπολέµησή της είναι αδύνατη. Τα οστρακόδερµα δεν είναι τόσο καταστροφικά όπως η τερηδόνα. Σε πολλές περιπτώσεις εισχωρούν στο ξύλο κατά 0,5-1 εκατοστό και µετά βγαίνουν για να ξανατρυπήσουν πάλι αλλού. Η διάβρωση της γάστρας των πλοίων προξενείται από διάφορους υδρόβιους ζωικούς και φυτικούς µικροοργανισµούς. Οι φυτικοί οργανισµοί χρειάζονται ηλιακό φως και αναπτύσσονται κυρίως στην ίσαλο του πλοίου, οι δε ζωικοί σ όλα τα µέρη της γάστρας. Η επικάθιση και ανάπτυξη αυτών των ζωντανών οργανισµών στα ύφαλα του πλοίου συµβαίνει κυρίως στις περιόδους που η ταχύτητα που αναπτύσσει το πλοίο δεν υπερβαίνει τους 2 κόµβους και ιδιαίτερα κατά την περίοδο που το πλοίο παραµένει εντός του λιµανιού. Η ανάπτυξη αυτών των µικροοργανισµών εξαρτάται από την εποχή του έτους, τη θερµοκρασία, την τοποθεσία και την πυκνότητα του νερού, την καθαρότητά του, καθώς και από το χρόνο παραµονής του πλοίου σ αυτά τα νερά. Όσο µεγαλύτερη είναι η θερµοκρασία και η πυκνότητα του νερού, όσο πιο 30\n29 ακάθαρτα και στάσιµα είναι τα νερά και όσο περισσότερο χρονικό διάστηµα παραµένει το πλοίο σ αυτό το περιβάλλον, τόσο περισσότερο αναπτύσσονται οι οργανισµοί. Από τους οργανισµούς αυτούς, ζωικούς και φυτικούς, άλλοι είναι µακροσκοπικοί, δηλαδή φαίνονται µε γυµνό µάτι και άλλοι µικροσκοπικοί. Οι µικροσκοπικοί λόγω της µεγάλης ποσότητάς τους πολλές φορές µπορούν να γίνουν αντιληπτοί από το γλοιώδες επίστρωµα που δηµιουργούν. Οι φυτικοί οργανισµοί (διάφορα είδη πράσινων φυκιών) πολλές φορές φθάνουν µήκος τα 30 cm. Υπολογίζεται ότι αποτελούν το 30% της ολικής ρύπανσης των υφάλων. Από τους ζωικούς οργανισµούς, τα οστρακόδερµα είναι οι χειρότεροι εχθροί του πλοίου. Χάρη στη ανθεκτική τους κατασκευή τα συναντάµε σχεδόν παντού και αποτελούν το µεγαλύτερο µέρος της ρύπανσης. Ανήκουν στην κατηγορία των µαλακοστράκων και συγγενεύουν µε τα καβούρια και τις γαρίδες. Μεγάλη σηµασία έχει επίσης το ποσοστό υγρασίας των ξύλων που χρησιµοποιήθηκαν στην κατασκευή του πλοίου ή των κατασκευών του, καθώς και στις τυχόν επισκευές του. Τα ξύλα που χρησιµοποιούνται για την κατασκευή του σκάφους, για το σκελετό και το πέτσωµα του δεν πρέπει να έχουν υγρασία περισσότερη από 20% και αυτά που χρησιµοποιούνται για το κατάστρωµα όχι περισσότερο από 15%. Για να προστατεύσουµε από τη σήψη το ξύλινο σκάφος και γενικά τις ξύλινες κατασκευές των πλοίων, πρέπει να φροντίζουµε να διατηρούνται στεγνά η κουβέρτα και τα διαµερίσµατα, να µην µπαίνει στα αµπάρια θαλασσινό νερό ή νερό της βροχής και να εξαερίζονται καλά όλοι οι κλειστοί χώροι του πλοίου. 31\n30 6. ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΞΥΛΟΝΑΥΠΗΓΙΚΗΣ Στις µέρες µας η ξυλοναυπηγική τέχνη έχει σχεδόν εκλείψει και την θέση της έχει πάρει η βιοµηχανοποιηµένη παραγωγή µεταλλικών σκαριών µε τη χρήση αντίστοιχων µηχανηµάτων και εργαλείων. Ωστόσο είναι σηµαντικό να γνωρίζουµε τι είδους εργαλεία χρησιµοποιούσαν οι παραδοσιακοί ξυλοναυπηγοί (καραβοµαραγκοί) κατά την άσκηση της τέχνης τους. Απαραίτητα εργαλεία στο παρελθόν για την κατασκευή ενός ξύλινου καραβιού ήταν το σκεπάρνι, το πισκί (που στη σύγχρονη εποχή έχει αντικατασταθεί από την πριονοκορδέλα), τα ροκάνια, η ρίνη (το σηµερινό τριβείο), η σβούρα, το πριόνι (που σήµερα έχει γίνει ηλεκτρικό), τα τρυπάνια, οι σηµαδούρες, το νήµα της στάθµης, τα σκαρπέλα κ.ά ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΧΙΣΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΟΠΗΣ ΞΥΛΩΝ ΤΟ ΚΟΥΡΑΣΤΑΡΙ Είναι το πριόνι και έχει επικρατήσει στην ξυλοναυπηγική και µε την ονοµασία πισκί, ενώ στην ξυλουργική ονοµάζεται καταρράκτης. Οι παλιοί καραβοµαραγκοί το κατασκεύαζαν µόνοι τους από µαλακή ξυλεία (συνήθως πεύκου) και το χρησιµοποιούσαν για να κόβουν µεγάλους κορµούς. Για το ακόνισµα των δοντιών του πριονιού χρησιµοποιούσαν ατσάλινη λίµα, ενώ για την διόρθωση των κλίσεων των δοντιών χρησιµοποιούσαν ένα είδος τσαπραζολόγου. Εικ.15 Κουραστάρι (πισκί) από το ναυπηγείο Χειµωνά στη Χαλκίδα. 32\n31 ΤΟ ΞΕΓΥΡΙΣΤΑΡΙ Είναι ένα µικρότερου µεγέθους κουραστάρι µε λεπτότερη λάµα κοπής για να µπορεί να γυρίζει µέσα στο ξύλο, να κόβει και να δίνει καµπύλες επιφάνειες. Χρησιµοποιούνταν για το κόψιµο των σκαριών. Εικ.16 Ξεγυριστάρι ΤΟ ΣΜΙΝΙ Το σµίνι ή σβανάς έχει µήκος 30 έως 100 cm και διακρίνεται από την αιχµηρή απόληξη της λεπίδας του. Οι κυριότερες χρήσεις του ήταν για να κόβει τις προεξοχές που υπήρχαν στα σόκορα µεταξύ των σανίδων ή σε µερικές περιπτώσεις να κόβει τις ακµές από µικρά σανίδια 33\n32 του πετσώµατος. Με το σβανά έκοβαν επίσης τις µατισιές της καρίνας και των ποδοσταµάτων. Κόβει µε κίνηση προς τα πίσω (έλξη). Εικ.17 Σµίνι (σβανάς) του ξυλοναυπηγού Η ΞΥΛΙΝΗ ΣΦΗΝΑ Η σφήνα ήταν τριγωνική, µε βάση περίπου 5 cm και ύψος 27 cm. Συνήθως ήταν φτιαγµένη από δρυ ή από κάποιο άλλο σκληρό ξύλο. Με τις σφήνες έσχιζαν τα ξύλα κατά µήκος των ινών τους, εξασφαλίζοντας έτσι µε φυσικό τρόπο τη µέγιστη δυνατή αντοχή τους. Μικρότερες σφήνες χρησιµοποιούνταν και στην εφαρµογή των σανίδων του πετσώµατος ΤΟ ΤΣΕΚΟΥΡΙ Τα τσεκούρια που χρησιµοποιούσαν οι ξυλοναυπηγοί δε διέφεραν και πολύ από αυτά των ξυλοκόπων. Η βασική χρήση αυτού του εργαλείου ήταν το ρίξιµο και το κόψιµο των δέντρων. Εικ.18 Λεπίδα τσεκουριού. 34\n33 Η ΜΑΤΣΟΛΑ Μεγάλο ξύλινο σφυρί από δρυ ή από άλλο σκληρό ξύλο. Χρησιµοποιούνταν σε συνδυασµό µε τις σφήνες για το σκίσιµο των ξύλων, καθώς επίσης και στην καθέλκυση των σκαφών στη θάλασσα, όπου ο ναυπηγός ξεσκάλωνε τις σφήνες που κράταγαν το σκάφος στη σχάρα. εν πρέπει να µπερδεύεται µε την καλαφατική µατσόλα. Θεωρείται πως είναι το ίδιο εργαλείο µε την καταράφα, την οποία χρησιµοποιούσαν οι καλαφάτες. Εικ.19 Ματσόλα ή καταράφα Η ΚΑΡΜΑΝΙΟΛΑ Είχε ξύλινη λαβή συνήθως από πεύκο και η λεπίδα της ήταν κατασκευασµένη από ατσάλι. Την έφτιαχναν πλανόδιοι ή τοπικοί σιδεράδες και αποτελούσε βασικό εργαλείο για το κόψιµο των δέντρων στα δάση γιατί µε αυτήν έκοβαν κάθετα προς τις ίνες του ξύλου. Είχε τη δυνατότητα να κόβει και προς τις δύο κατευθύνσεις πριονίσµατος και τα δόντια της ήταν ακονισµένα και στις δύο κόψεις. Εικ.20 Καρµανιόλα. 35\n34 Ο ΤΣΑΠΡΑΖΟΛΟΓΟΣ Είναι ένα εργαλείο που χρησίµευε στη συντήρηση των κλίσεων στα δόντια του πριονιού και χρησιµοποιείται µέχρι και σήµερα. Εικ.21 Τσαπράζι του ξυλοναυπηγού Κρητικόπουλου στο Πέραµα ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΕΤΡΗΜΑΤΟΣ, ΑΝΤΙΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΑ ΕΜΑΤΟΣ Η ΣΤΕΛΑ Αρθρωτή γωνία, αποτελούµενη από δύο ευθύγραµµα στελέχη, ώστε η µεταξύ τους σχηµατιζόµενη γωνία να µπορεί να µεταβάλλεται αλλά και να σταθεροποιείται. Με αυτόν τον τρόπο γινόταν δυνατό το µέτρηµα µιας γωνίας και η µεταφορά του µέτρου σε ένα άλλο σηµείο που θέλουµε. 36\n35 Εικ.22 Στέλα (Α) και µικρή γωνιά (Β) από το ναυπηγείο του Χειµωνά Ο ΦΑΛΤΣΟΛΟΓΟΣ Είναι το ίδιο εργαλείο µε το προηγούµενο µε τη διαφορά ότι ο ένας βραχίονάς του είναι τουλάχιστο δύο φορές µεγαλύτερος από τον άλλο ΤΟ ΚΟΥΜΠΑΣΟ Παρόµοιο µε τον σηµερινό διαβήτη. Είναι ένα εργαλείο που χρησίµευε για τη µέτρηση του µήκους ή του πάχους ενός σηµείου της κατασκευής και τη µεταφορά του σε άλλο σηµείο. Ήταν 37\n36 κατασκευασµένο είτε εξολοκλήρου από ατσάλι, είτε από δρυ και µόνο οι δύο µύτες του ήταν ατσάλινες. Χρησιµοποιούνταν για το σχεδιασµό των σκαφών, για µέτρηµα διαστηµάτων πάνω στο σκελετό, για µεταφορά διαστηµάτων καθώς και για να ελέγχεται η συµµετρικότητα των νοµέων. Εικ.23 Το κουµπάσο ΤΟ ΜΑΣΤΑΡΙ Μικρό τραπεζοειδές κοµµάτι µαλακού ξύλου που το χρησιµοποιούσαν για σηµάδεµα. Το µέγεθος του µασταριού εξαρτάται πάντα από το µέγεθος του σκάφους στο οποίο θα χρησιµοποιηθεί. Το χρησιµοποιούσαν πάντοτε σε συνδυασµό µ ένα άλλο εργαλείο, τη στατζόλα Η ΣΤΑΤΖΟΛΑ Το εργαλείο αυτό ήταν ένα µακρύ, λεπτό και ευλύγιστο σανίδι από πεύκο, το οποίο έπρεπε να είχε πλανισµένες πλευρές. Οι ξυλοναυπηγοί αρκετές φορές έφτιαχναν ένα µαστάρι και δύο τρεις στατζόλες, ειδικά για κάθε σκάφος που επρόκειτο να κατασκευάσουν. Η γνώση του χειρισµού των εργαλείων αυτών ήταν πολύ σηµαντική γιατί αν έκαναν ένα λάθος στο σηµάδεµα των κοµµατιών τότε θα πήγαινε λάθος όλη η κατασκευή. 38\n37 Η ΣΤΑΦΝΗ Πρόκειται για ένα νήµα που το αποτελούσαν τρεις µάλλινες κλωστές πλεγµένες µεταξύ τους, και του προσέδιδαν κάποια ελαστικότητα απαραίτητη για τη διαδικασία του σηµαδέµατος. Με το νήµα της στάφνης σηµάδευαν τους κορµούς που έφερναν από το δάσος, για να τους κόψουν στη συνέχεια µε το κουραστάρι σε ίσια κοµµάτια. Εικ.24 Στάφνη από το ναυπηγείο του Χάλαρη ΤΑ ΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟ ΟΣΤΑΜΑΤΩΝ Στα ναυπηγεία υπήρχαν χνάρια (καλούπια) που χρησιµοποιούνταν για τον καθορισµό του σχήµατος του πλωριού και του πρυµνιού ποδοστάµατος ενός σκάφους συγκεκριµένου τύπου και µήκους. Όλα τα χνάρια των ποδοσταµάτων ήταν από φθηνό µαλακό ξύλο και σε µερικές περιπτώσεις από πιο σκληρά ξύλα, για να διατηρούνται περισσότερα χρόνια ΤΑ ΧΝΑΡΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΣ Πρόκειται για πέντε σχέδια χναριών που χρησιµοποιούνταν στη διαδικασία µεταφοράς των γραµµών από τη σάλα στα ξύλα που προορίζονταν για την κατασκευή ενός σκάφους. 39\n38 Η ΣΗΜΑ ΟΥΡΑ Η βασική χρήση της σηµαδούρας ήταν να µετράει και να µεταφέρει τµήµατα γραµµών από το ένα ξύλο σε ένα άλλο. Ακόµη σηµάδευε πάνω σε ένα σανίδι µια γραµµή παράλληλη µ ένα άλλο τµήµα. Η χρήση αυτή διευκόλυνε το σηµάδεµα λωρίδων, για διακοσµητικούς λόγους, πάνω στα σανίδια που ήταν παράλληλα µε το τρυπητό ή την κουπαστή Η ΣΗΜΑ ΟΥΡΑ - ΛΟΥΚΙ Πρόκειται για ένα απλό εργαλείο, που το µέγεθος του ήταν ανάλογο µε το µέγεθος του σκάφους που θα κατασκευαζόταν. Ήταν ένα µακρύ και στενό κοµµάτι ξύλου µ ένα πλάγιο µικρότερο κοµµάτι καρφωµένο πάνω στο άκρο του και ένα καρφί στο άλλο. Το µικρό πλάγιο κοµµάτι συρόταν πάνω στην κουπαστή ενώ το καρφί σηµάδευε µια λωρίδα παράλληλη µε την κουπαστή. Εικ.25 Σηµαδούρα και λούκι. 40\n39 6.3. ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΡΥΠΗΜΑΤΟΣ ΤΑ ΤΡΥΠΑΝΙΑ Τα ξυλοναυπηγεία διέθεταν µεγάλη ποικιλία από διάφορα είδη τρυπανιών. Ήταν από ατσάλι και κατασκευάζονταν από τοπικούς ή πλανόδιους σιδεράδες. Έχουν καταγραφεί τέσσερις τύποι σπείρας τρυπανιών. Ο πρώτος που είναι ο πιο απλός, µε το ένα πλατύ άκρο κοµµένο στη µέση και τα δύο µέρη του στριµµένα για να σχηµατίζεται η αιχµή του τρυπανιού. Ο δεύτερος είναι περισσότερος τελειοποιηµένος µε την ακµή τρυπήµατος να είναι σε σχήµα βίδας. Στον τρίτο τύπο ένα µεγάλο µέρος της βέργας είναι πεπλατυσµένο και κυρτωµένο και καταλήγει σε µικρή βίδα, την τριβέλα. Ο τέταρτος τύπος είχε τη µορφή βίδας και συχνά ήταν πιο βιοµηχανοποιηµένο. Το άνοιγµα µιας τρύπας άρχιζε µε λεπτά τρυπάνια και συνεχιζόταν µε πιο χοντρά διαδοχικά, µέχρι να φτάσουν στη τελική διάµετρο της τρύπας. Κάποιοι τύποι τρυπανιών είχαν ειδική ονοµασία. Αρίδες ονοµάζονταν τα µακριά τρυπάνια, πετσοτρύπανα ονοµάζονταν τα λεπτά τρυπάνια που χρησιµοποιούσαν για το πέτσωµα και τα ακόµη λεπτότερα προκοτρύπανα. Εικ.26 Πετσοτρύπανο (Α) από τα εργαλεία του ξυλοναυπηγού Κρητικόπουλου και µικρό πετσοτρύπανο ή προκοτρύπανο (Β) από το Ε.Ι.Π.Ν.Π. 41\n40 Η ΜΑΡΑΒΙΛΙΑ Τρυπάνι µεγάλο, µήκους cm. Εικ.27 Μαραβίλια ΤΟ ΜΑΤΙΚΑΠΙ Είδος περιστροφικού τρυπανιού. Εικ28 Ματικάπι. 42\n41 6.4. ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΦΙΞΙΜΑΤΟΣ ΟΙ ΣΦΙΚΤΗΡΕΣ Ήταν κατασκευασµένοι από δρυ για να αντέχουν περισσότερο και είχαν δακτυλιωτή σύνδεση (τριπλός ή πολλαπλός «ξεµορσαριστός» σύνδεσµος). Συνήθως κατασκευάζονταν από τους ίδιους τους ξυλοναυπηγούς και χρησιµοποιούνταν στο πέτσωµα, γιατί προξενούσαν λιγότερες φθορές στην επιφάνεια των σανιδιών από τους µεταλλικούς σφιγκτήρες. Ενισχυµένοι σφιγκτήρες χρησιµοποιούνταν για τις πιο µεγάλες ενώσεις του σκελετού, όπως για παράδειγµα για την ένωση καρίνας ποδοστάµατος. Εικ.29 Ξύλινος σφιγκτήρας από το Ε.Ι.Π.Ν.Π. 43\n42 ΟΙ ΤΑΚΟΙ Ορθογώνια κοµµάτια ξύλου τα οποία τις περισσότερες φορές ήταν από τα υπολείµµατα τις κύριας κατεργασίας, πάνω στα οποία πατούσε για να στηριχτεί η καρίνα του σκάφους κατά τη διαδικασία κατασκευής της ΟΙ ΑΝΤΙΛΕΙΧΤΕΣ Πάσσαλοι σχετικά µικρού µήκους περίπου cm, οι οποίοι στήριζαν την καρίνα πάνω στους τάκους ΤΑ ΜΠΟΥΝΤΕΛΙΑ Πρόκειται για πάσσαλους, µακρύτερους από τους αντιλείχτες, που χρησίµευαν για να στηρίζονται τα ποδοστάµατα ή οι νοµείς κατά την ναυπήγηση. Το µήκος τους συνήθως ξεπερνούσε τα 2 µέτρα ΤΑ ΦΑΛΑΓΓΙΑ Χρησιµοποιούνταν σαν προέκταση της ναυπηγικής σχάρας κατά την καθέλκυση και την ανέλκυση των σκαφών ΤΑ ΒΑΖΙΑ Τα βάζια ήταν δύο µεγάλα και βαριά δοκάρια που ήταν τοποθετηµένα παράλληλα και σε µικρή απόσταση µεταξύ τους. Συνδέονταν µε τη βοήθεια δύο µεγάλων σιδερένιων σωλήνων, διαµέτρου 5 cm περίπου. Τα δοκάρια αυτά τοποθετούνταν κάτω από τη γάστρα και στις δύο πλευρές της καρίνας. Η κατασκευή αυτή ήταν αρκετά στερεή, ώστε να σηκώσει το σκάφος κατά την καθέλκυσή του. 44\n43 Εικ.30 Βάζια από το ναυπηγείο του Κοράκη ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΦΥΡΟΚΟΠΗΜΑΤΟΣ Ο ΖΟΥΜΠΑΣ Το στυλιάρι (κορµός) του ζουµπά ήταν δρύινο ή από ξύλο φτελιάς ή και από ευκάλυπτο και το κεφάλι του ήταν ατσάλινο. Η µία πλευρά του κεφαλιού του ήταν πλατιά για να καρφώνει µε δύναµη τις καβίλιες, τα καρφιά ή τις τζαβέτες και η άλλη αιχµηρή, διαµορφωµένη σε σχήµα σφήνας για το κατακάρφωµα. Έχουν καταγραφεί τρία είδη ζουµπάδων. Ο πιο βαρύς χρησιµοποιούνταν για τις τζαβέτες, ο ελαφρύς για τα καρφιά και ο ελαφρύτερος για τα µικρά καρφιά και τις ξύλινες καβίλιες. Εικ.31 Α. ζουµπάς βαρύς, Β. βαριά µε επίπεδες πλευρές, Γ. σφυράκι,. µατσόλα, Ε. ελαφρύς ζουµπάς για καρφιά και καβίλιες, Ζ. βαριά µε κοίλες πλευρές, Η. ζουµπάς ψιλός. 45\n44 ΤΟ ΣΦΥΡΑΚΙ Το σφυράκι χρησιµοποιούνταν συνήθως στα χνάρια και τη σάλα ή και για τα ελαφριά καρφώµατα σε άλλα µέρη του σκάφους. Εικ.32 Σφυράκι Η ΛΑΒΙ Α Οι ξυλοναυπηγοί χρησιµοποιούσαν µια µακριά σιδερένια τσιµπίδα (λαβίδα) για να κρατούν τις τζαβέτες και τα καρφιά όταν τα κάρφωναν στα ξύλα Η ΜΑΤΣΑ Σφυρί συνήθως ελαφρύτερο από τους ζουµπάδες, το οποίο χρησίµευε και αυτό για το κάρφωµα. Το ένα του άκρο ήταν πεπλατυσµένο και το άλλο διχαλωτό για να βοηθά στο ξεκάρφωµα των στραβωµένων καρφιών. 46\n45 Εικ.33 Μάτσα από το ναυπηγείο του ξυλοναυπηγού Παπαδόπουλου ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΛΕΙΑΝΣΗΣ ΤΟ ΡΟΚΑΝΙ Εργαλείο χειρός για την επεξεργασία ξύλινων επιφανειών. Ανάλογα µε το είδος του, χρησίµευε για τη λείανση ή για το άνοιγµα ειδικών αυλακιών για να ενωθούν τα κοµµάτια του ξύλου. Υπήρχαν ροκάνια για ραµποτέ, ροκάνια πατούρας και ροκάνια πήχης. Το ροκάνι είχε συνήθως µια λαβή στη µπροστινή πλευρά του για να το κρατάει ο δεξιόχειρας τεχνίτης. Υπήρχαν τα µονά ροκάνια µε απλή λεπίδα και τα διπλά, των οποίων η λεπίδα αποτελείτο από δύο λάµες. Εικ.34 Ροκάνι 47\n46 ΤΟ ΣΤΡΑΒΟΡΟΚΑΝΟ Χρησιµοποιούνταν σε κοίλες επιφάνειες κατά µήκος του άξονα του εργαλείου. Εικ.35 (Α) Ροκάνι και (Β) στραβορόκανο ΤΟ ΠΑΝΙΣΤΡΟ Ήταν ένα είδος πλάνης µε προεξοχή σ όλο το µήκος της µιας πλευράς του, η οποία χρησίµευε ως οδηγός, όταν πλάνιζαν. Μία από τις χρήσεις τους ήταν να διαµορφώνουν αυλακιές στους γωνιακούς αρµούς του σκάφους ΤΑ ΝΥΧΙΑ Όλα τα νύχια είναι κατασκευασµένα από ξύλο δρυός ή από άλλο σκληρό ξύλο, για να µη φθείρονται εύκολα κατά τη χρήση τους. Υπάρχουν πολλά είδη νυχιών και η βασική τους διαφορά εντοπίζεται στη γωνία που σχηµατίζεται µεταξύ της λεπίδας και την υπό κατεργασία επιφάνεια. Έτσι, έχουµε τα ψιλά νύχια µε τη γωνία αυτή περίπου 15, τα µεσαία µε γωνία περίπου 27 και τα χοντρά µε γωνία\n47 Τα νύχια τα χρησιµοποιούσαν για το σχεδιασµό των ασσών στην καρίνα και τα ποδοστάµατα. Ακόµα χρησίµευαν για το αρχικό σηµάδεµα των διακοσµητικών γραµµών, που συχνά χαραζόταν πάνω στη γάστρα. Εικ.36 (Α) Λούκι, (Β) νύχι και (Γ) νύχι ψιλό ΤΟ ΛΟΥΚΙ Η αιχµηρή ακµή της λεπίδας στο νύχι ήταν κυρτή και µπορούσε να διαµορφώνει ένα σιρίτι κοίλης διατοµής πάνω στη γάστρα του σκάφους Η ΚΟΡ ΟΝΙΕΡΑ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ Η κορδονιέρα δηµιουργούσε κυρτές λωρίδες στη γάστρα του πλοίου, πάνω ή κάτω από το τρυπητό, καθώς και στις άκρες ή τη µέση του καταστρώµατος. Εικ.37 (Α) Κορδονιέρα της µέσης, (Β) αµυγδαλάκι ή εργαλείο τραβηχτό και (Γ) πάνιστρο ή αρµολόγος. 49\n48 Ο ΓΚΙΝΟΣΟΣ Το εργαλείο αυτό υπήρχε σε διάφορα µήκη, από το µέγεθος του αντίχειρα έως 70 cm περίπου. Η αιχµηρή ακµή της λεπίδας του ήταν οριζόντια. Χρησίµευε στη διαµόρφωση του φάλτσου στις πλευρές των σανιδιών του πετσώµατος για την καλύτερη εφαρµογή τους. Οι γκινόσοι, όπως και τα περισσότερα νύχια και οι πλάνες, ήταν χειροποίητα εργαλεία κατασκευασµένα από τους ίδιους τους ξυλοναυπηγούς. Εικ.38 (Α) Γκινόσος, (Β) µικρό πάνιστρο και (Γ) πάνιστρο ή αρµολόγος ΤΟ ΦΑΡ Υ ΡΟΚΑΝΙ Πρόκειται για ένα είδος χειροκίνητης πλάνης που τη χρησιµοποιούσαν για τις ελαφρά κοίλες επιφάνειες, κάθετα στον άξονα της πλάνης. Είχε πιο πλατιά λεπίδα από το σκαφιδορόκανο ΤΟ ΣΚΑΦΙ ΟΡΟΚΑΝΟ Αλλιώς λακκορόκανο, που το χρησιµοποιούσαν για τις κοίλες επιφάνειες της γάστρας, κάθετα στον άξονα της πλάνης. Μ αυτό λείαιναν την ελαφρώς κοίλη επιφάνεια των σανιδιών του πετσώµατος, προτού αυτά τοποθετηθούν στο σκελετό. 50\n49 Εικ.39 (Α) Ροκάνι φαρδύ, (Β) στραβορόκανο και (Γ) σκαφιδορόκανο ΤΟ ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΚΙ Ανήκει στα νύχια και χρησίµευε για να δηµιουργεί λωρίδες µε κοίλη διατοµή σε γωνιακές ακµές τµηµάτων του σκάφους ΤΟ ΑΚΟΝΙ Όλες οι λεπίδες από τις πλάνες µετά από κάποιο διάστηµα έπρεπε να ακονιστούν. Γι αυτό οι ξυλοναυπηγοί έφτιαχναν οι ίδιοι ένα πέτρινο ακόνι από αµµόπετρα και το στερέωναν µέσα σε ξύλινο πλαίσιο. Κάθε φορά που ακόνιζαν µια λεπίδα άλειφαν αυτό το ακόνι µε λάδι ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΛΑΞΕΥΣΗΣ ΤΟ ΚΟΠΙ Ι Το κοπίδι ή αλλιώς σµίλα ήταν ένα κατ εξοχήν ατσάλινο εργαλείο. Υπάρχουν καταγεγραµµένοι δυο διαφορετικοί τύποι κοπιδιών. Το αιχµηρό άκρο του ενός τύπου ήταν πιο πλατύ από το πάχος του σκελετού του κοπιδιού, ενώ το ίδιο άκρο του άλλου τύπου (στραβοκόπιδο) ήταν πιο στενό. Και οι δύο τύποι χρησιµοποιούνταν για να κόβουν διάφορα κοµµατάκια ξύλου και τις προεξοχές των καρφιών ή των ξύλινων πύρων. 51\n50 Εικ.40 (Α) Κοπίδι και (Β) στενό κοπίδι από τα εργαλεία του ξυλοναυπηγού Κρητικόπουλου ΤΟ ΚΟΠΙ Ι ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΕΛΕΣ Χρησιµοποιούνταν στις συνδέσεις µε µόρσα, καθώς και στις παρέλες και ήταν κατάλληλα διαµορφωµένο έτσι ώστε να καθαρίζει τις τρύπες για τα µόρσα, χωρίς να αλλοιώνει το σχήµα τους Η ΣΚΕΠΑΡΝΙΑ Το κεφάλι της σκεπαρνιάς ήταν από ατσάλι και το στυλιάρι της ένα ίσιο κοµµάτι ξύλου δρυός σε ελλειψοειδή διατοµή. Η λεπίδα στο κεφάλι της σκεπαρνιάς ήταν µακριά και σχηµάτιζε µε το στυλιάρι γωνία περίπου 65. Η σφηνοειδής απόληξη στην πίσω µεριά του κεφαλιού είχε την ίδια χρήση µε τον ζουµπά, έσπρωχνε δηλαδή τα καρφιά βαθύτερα µέσα στο ξύλο για να µην εµποδίζουν στη λάξευση. Υπήρχαν και άλλα είδη σκεπαρνιών για πιο εξειδικευµένες εργασίες. Η σκεπαρνιά σκύλα για το ξεφλούδισµα των κορµών και άλλες χοντροδουλειές, η σκεπαρνιά µε τζίτζικα για τη λάξευση µεγάλων επίπεδων επιφανειών και η σκεπαρνιά κατσούνα µε καµπύλη λεπίδα για τις πιο κοίλες επιφάνειες της γάστρας. 52\n51 Εικ.41 ΑΡΙΣΤΕΡΑ: (Α) Σκεπαρνιές από το ναυπηγείο του Πέζαρου στον Πειραιά και (Β) από το ναυπηγείο του Χειµωνά.(Γ) Σκεπάρνι από το ναυπηγείο του Χειµωνά. Εικ.42 ΕΞΙΑ: Σκεπαρνιά σκύλα από τη συλλογή του ήµου Περάµατος ΤΟ ΣΚΕΠΑΡΝΙ Ήταν µία µικρή παραλλαγή της σκεπαρνιάς και χρησιµοποιούνταν για τις ίδιες εργασίες. Η διαφορά τους όµως είναι ότι χρησιµοποιούνταν για στενότερες επιφάνειες και κυρίως στην πιο ελαφριά λάξευση. Εικ.43 Σκεπάρνι. Εικ.44 Κεφαλή σκεπαρνιού. 53


Η ''ΒΑΛΥΡΑ'' ΤΗΣ ΙΘΩΜΗΣ: ΔΙΗΓΗΜΑ: Τ’ άλογα...!!!\nΔΙΗΓΗΜΑ: Τ’ άλογα...!!!\nΜε τα δάκρυα παγωμένα στις κόχες των ματιών, τις γραμμές του πόνου κόκκινες στο σώμα μας, εκείνα τα αμνημόνευτα χρόνια της νιότης μας, αφήναμε το φως που έμπαινε χλωμό απ’ τα ανοιχτά παράθυρα και τρέχαμε να συναντήσουμε το θρόνο μιας νύφης φύσης.\nΚι έτσι ζεστά που μας αγκάλιαζε και γιάτρευε τις μοναχικές καρδούλες μας, σκόρπιζαν οι ωχρές έγνοιες μας, κοιμόνταν οι συμφορές, το χώμα στη χούφτα μας έπαιρνε την όψη του χρυσού.\nΑναβάτες στους δυο μας πήγασους, τον Κίτσο και το Ντορή κάναμε τρέξιμο φτερωτό, φτάναμε στο φως των άστρων. Μ’ ένα σάλτο βρισκόμαστε στη ράχη τους. Διαβάστε περισσότερα »\nΑναρτήθηκε από Ithomi Hellas στις 1:19:00 μ.μ.