A ÍNSUA DO ÍNSUA: O MAR NA LITERATURA GALEGA\nNoticia dun océano fecundo por explorar\nResulta xa un tópico sinalar a relativa escaseza de mar nas nosas letras, ou o que é o mesmo, o peso esmagador do rural na construción literaria da "imago" do país. Mais todo é relativo. Querendo e dedicando horas a navegar ou mergullarse polos océanos da bibliografía e da hemerografía, un atopa moitísimo máis mar presente no corpus literario galego do que o tópico proclama. As liñas que seguen pretenden ser, humildemente e coas inevitábeis omisións involuntarias, mapa das postas descubertas ou cartografía dunha travesía posíbel para quen quixer faenar no futuro en tan rico, produtivo, plural e apaixonante caladoiro.\nMar e cantigas no Medievo\nEsa xoia da cultura universal que son as cantigas medievais galego-portuguesas non deixan de empregar o mar ou algún dos seus elementos como escenario, símbolo ou metáfora de sentimentos. Hai, de feito, entre as cantigas de amigo, dous subxéneros, o de "romaría" e a "barcarola", que dificilmente poden comprenderse sen ter en conta esa presenza mareira: velaí están as confidentes ondas do mar de Vigo interrogadas sobre o paradoiro do amigo nas cantigas de Martin Códax (B 1278, 1280, 1282, 1284...); as barcas novas que mandou labrar e deitar no mar o rei portugués nas cantigas de Joám Zorro (B1151, 1153, 1157...); as barcas que a moza namorada da cantiga de Nuno Fernandez Torneol foi ver "eno ler" agardando en van que nelas viñese seu amigo (B 645); o amigo que el-rei "filhou de mar a mar" para desgraza da namorada na cantiga do xogral Lopo (B 1249) ou, mesmamente, as embarcacións da cantiga de Juião Bolseiro (B 1168) que levaron lonxe ao amado ("Nas barcas novas foi-s'o meu amigo d'aqui"). As romaxes cabo da ribeira do mar funcionan ben como pretexto e escenario ideal para o encontro dos amantes ("A la igreja de Vig', u é o mar salido / e verrá i mia madre o meu amigo", indícase na cantiga de Martin Códax - B 1280-; "Irei a lo mar vee-lo meu amigo", dise na de Nuno Porco - B 1127-, "Serei vosqu'en San Mamede do Mar", prométese na de Joán de Cangas - B 1269-), ben como marco, na coñecida composición de Mendinho, para a máis radical das soidades ("cercaron-m'as ondas, que grandes son (...) / morrerei eu, fremosa, no mar maior", B 852).\nO mar é tamén destinatario da maldición que lle endereza nunha cantiga Roi Fernández de Santiago (B 903), pois a súa contemplación non fai senón facilitarlle ao poeta a medida exacta da súa cuita e soidade ("maldito sej'el mare, / que mi faz tanto male"). E de medidas vai tamén a cantiga de Paio Gomes Charinho (A 251) en que se declara que maior é a coita de amor que padece o poeta que as coitas que produce o mar todo... O propio trobador rianxeiro, almirante en tempos de Afonso X, pon tamén en boca dunha moza namorada despedidas para o amado embarcado ("as ffroles do meu amigo / briosas van no navyo", B 817), compara o poder e grandeza do amentado rei coa do propio mar ("o mar semella muit'aqueste rei", A 256) e literaturiza o alivio que sente a muller do navegante cando este non ten xa que afrontar máis travesías: "Muy ben é a min, ca (ia) non andarey / triste por vento que veia fazer, / nen por tormenta non ei de perder / o sono (...)" (B 838).\nPor outra banda, no cancioneiro satírico é o mar pretexto que Gonzal'Eanes utiliza para burlarse de Pero D'Ambroa (V 1004), a quen xulga fillo dun cazón ou dun bogavante, xa que presumía de afoutado ("non dades ren por tormenta do mar") cando en realidade, ao que parece, non foi quen de ir alén de Mompiller na súa peregrinaxe a Terra Santa por medo aos azares e balanceos da navegación.\nO rei Afonso X, que soña nun dos seus poemas ("Nom me posso pagar tanto...") con abandonar as penalidades e agobios do seu posto para navegar en "galeón" ou en "dormon" e ir pola mariña "vendend'azeite e farinha", xa que se paga máis do mar "que de seer cavaleiro / ca eu foí já marinheiro", manda facer cantigas para louvar a Virxe e os seus milagres e nelas non podían faltar historias de perigos corridos no mar, fose o da Bretaña Maior, fose o de Flandres, fose o de Sevilla, fose o Mediterráneo das peregrinaxes a Terra Santa: intentos de asasinato por afogamento (cantigas 5, 193, 287), súpetas subidas da marea (86), caídas accidentais no intre de embarcar (383), trebóns e fogos de San Telmo (36, 112, 172, 267, 313), naufraxios de naves (33, 236, 371), ataques corsarios (95, 264, 271, 379), vías de auga que son taponadas por peixes (339)... Curiosamente, son sempre historias protagonizadas por nobres, damas, romeus e mercaderes, nunca por mariñeiros ou mariscadoras, o que nos permite abesullar con claridade qué clase de clientela interesaba captar con esa extraordinaria obra para as peregrinaxes marianas.\nCanto á prosa medieval, de menor orixinalidade e relevo no noso ámbito cá lírica, como é ben sabido, convén non esquecer que mariñeiras son algunhas das grandes fazañas do Ulises de Troia que se recollen nas obras do chamado "ciclo troiano". Moito a ver co mar teñen tamén certos episodios do ciclo "artúrico", como a viaxe de Artur na barca da fada Morgaín, en A demanda do Santo Graal, e mesmo nos Livros de Linhagens se poden encontrar relatos sobre as fantasiosas estirpes mareiras de certas familias aristocráticas, como a alusiva aos Mariño, descendentes dunha serea.\nSilencio culto e eclosión popular\nDurante os chamados "Séculos Escuros" faltou unha literatura culta escrita na nosa lingua que podía ter dado conta en maior ou menor medida, cos correspondentes formatos renacentista, barroco ou neoclásico, de moitos dinámicas relacionadas co noso mar: a épica dos navegantes transoceánicos galegos, as levas e a brutal deforestación levadas a cabo para arranchar a "Armada Invencible", a peripecia de moitos Ramón Cernadas na Patagonia e noutras áreas do Novo Mundo, a axitación nas Rías contra a "matrícula do mar" e contra o estanco do sal, a participación de galegos nas loitas contra bucaneiros e almirantes da "pérfida Albión" nas rotas marítimas planetarias, a exploración/explotación de novos caladoiros nos xélidos mares do Norte, o devalo de Pontevedra como porto e a eclosión coruñesa na fin do monopolio sevillano ultramarino...\nNon dispor de literatura propia neses séculos privounos de referentes simbólicos e condenou ao silencio moita da vida e da enerxía que zumegaban os poros do país. As "Coplas do saqueo de Cangas polos turcos", excepción a isto que dicimos, veñen de ser cuestionadas recentemente na súa autenticidade. Inda ben que Feixóo de Araúxo deu fé das desputas entre pescadores do Miño no seu Entremés famoso... e que, durante o XVIII, os ilustrados comezaron a mirar con arroubo e con afán de superación todo o relativo ás nosas cousas, incluídas as que afectaban ao mar como despensa: velaí Lucas Labrada co seu reconto da capacidade piscatoria e marisqueira do país na Descripción económica... e Xosé Cornide cos seus estudos sobre o faro de Hércules, as súas descricións circunstanciadas das nosas costas, os seus descubrimentos sobre a sardiña e a súa denuncia das novas formas capitalistas, cabe dicir esquilmadoras, que traían consigo os fomentadores cataláns...\nMais o que non deu a desidia ou deserción practicamente masiva das minorías cultas do país a respecto da propia lingua e da identidade comunal, recollémolo na voz da xente anónima, nese tesouro de lírica popular en que abundan os motivos mariñeiros e as expresións de devoción asociadas ás comunidades piscatorias. Cantigas e lendas e contos e ditos polos que desfilan tipos de embarcacións e de ventos, labores e faenas na praia e mar adentro, especies mariñas, climas e predicións, cabos, cons, consellos para o consumo dos froitos do mar, rivalidades entre portos, velas rotas, e os inevitábeis santos e virxes (a da Barca, a da Lanzada, o San Telmo, o San Bertomeu, o Santo André de Teixido... só moi recentemente a do Carme) a quen recorrer na anguria da infertilidade, no instante supremo do naufraxio ou no lance difícil de pasar a Touriñana ou a Marola.\nMar e Rexurdimento\nDurante o Rexurdimento, o mar adquire unha presenza moi relevante como motivo poético. Ás veces, coa intención costumista ou social de glosar/denunciar algún aspecto da vida e traballos das xentes da ribeira: así Xoán M. Pintos no poema "Os birbirichos e os birbiricheiros", do seu A gaita gallega, sobre as xentes do Salnés que mariscaban para matar a fame no Serrido cambadés; así o viveirés García Dóriga denunciando a triste vida do mariñeiro ("Sogueirón, vaite pró traiñón"); así Amador Montenegro, o promotor do xornal lugués A Monteira, no seu poema "Os pescadores"; así Rodríguez Seoane relatando en verso un naufraxio nas augas da Lanzada; así, en fin, a Rosalía que retrata nos Cantares a devoción popular e mariñeira á Virxe da Barca:\n"Canta xente... canta xente (...)\ncon tan feituquiñas velas!".\nOutras veces o mar é elemento da vindicación patriótica da húmida Galiza fronte á deserta Castela ("Que o mar deixoute olvidada...", recrimínalle a nosa poeta nacional, a mesma que musitou no derradeiro alento, se non mente a tradición, "quero ver o mar"...) ou presenza vivificante e esencial da beleza do país: ao autor de Os Eoas (non en balde epopea transoceánica), os baixos de Camelle, ao igual que os piñeiros leixados polo vento do mar de Niñóns, a Barra ou os areais vougos da costa bergantiñá, resúltanlle, en definitiva, "mui garridos ó mirar", igual que para Leiras Pulpeiro, cantor da beleza da lancha noutrora engalanada que hoxe apodrece na ribeira, a costa mariñá luguesa fai estremecer o espírito coas súas "nordesías" e co "arder do bico das ondas".\nEn ocasións, o mar é visto polos rexurdimentistas desde perspectivas máis existenciais: en Follas Novas convida "co seu xordo e constante marmurío" ao suicidio como descanso ("Neste meu leito misterioso e frío / -dime- ven brandamente a descansar"); as píllaras, petrelos, mazaricos e demais aves mariñas de Pondal viven en baixos e furnas, sirtes e fachos e simbolizan a liberdade soñada. A propia alma do bardo é retratada como "arboladura de nave poderosa" en que o vento arranca "enérxicas notas".\nMais o mar é, sobre todo nesta época da nosa historia, camiño da emigración ("Dígoche este adiós chorando / desde a beiriña do mar"), rota do "aleve negreiro vapor" citado por Curros Enríquez que leva a tantos compatriotas a un destino incerto e moitas veces fatal na ourra beira atlántica ("dentro dun mes, no simiterio inmenso / da Habana, ou nos seus bosques, / ¡ide a ver que foi deles!", denuncia Rosalía, conmovida diante das dimensións do éxodo e do pasar de velas que navegan levando "os fillos das nosas costas / con rumbo á América infanda / que a morte co pan lles dona").\nNa narrativa e no teatro de finais do XIX-comezos do XX, o mar é escenario para algúns relatos e pezas de Manuel Lugrís Freire ("Axúdate" e "A illa milagreira", por unha banda; o drama Mareiras, por outra), para que Manuel López Prado achegue ás planas de A Monteira o conto "A volta do mariñeiro" e para que Álvarez de Nóvoa retrate nun dos relatos de Pé das Burgas, intitulado "A nai", o tráxico dilema dun mozo mariñeiro ao que lle naufraga a buceta coa nai e a moza a bordo.\nO mar das Irmandades\nCoa aparición no escenario político e cultural galego das Irmandades da Fala, moitas cousas mudan. O seu pendor antisucursalista e "atlantista" fai que as antenas dos escritores máis preocupados pola renovación e agrandamento das nosas letras viren en dirección ás culturas célticas e ás cosmopolitas Bos Aires, A Habana, New York ou Lisboa, para que o meridiano da creatividade deixe de pasar necesariamente por Madrid. Nesa perspectiva, o mar cobra valor diferencializador e convértese en escenario e vía transmisora da modernidade.\nRamón Cabanillas, coa súa fórmula combinatoria de tradición e anovamento, coa súa sabia mestura do legado do Rexurdimento galego cos novos ares do Modernismo americano, é o primeiro en inundar de salitre as letras galegas de preguerra, con poemas como "A trainera", "Na taberna", "Mariñeira" ou "Veiramar". Seguen o seu ronsel discípulos como Vitoriano Taibo (magnífico o seu poema "Brúa o mar") e o muxián Gonzalo López Abente, que non só canta a paisaxe mariña da costa fisterraica, cos seus cons, furnas, laxes e praias, senón que introduce o medio ribeirán (O deputado por Veiramar, O novo xuez...) na novelística en galego, definitivamente emerxente da man da entidade ideada e fundada polos irmáns Villar Ponte. O duro traballo das estivadoras do sal é retratado por Lois Tobío na súa novela A nova vida. Lesta Meis dedica páxinas do seu Estebo á descrición da travesía transoceánica dos emigrantes a Cuba. Xaime Quintanilla elixe como protagonista de Saudade a figura dun mariñeiro que se ve forzado a deixar o mar. Ata o chamado 'cantor da Montaña', Noriega Varela, recrea motivos mareiros en poemas como "Galernazo" e "Prá ufanía das olas".\nVarios mestres do grupo "Nós" non permanecen alleos ao esforzo de colocar o mar na centralidade das historias a contar para que se evidencie que hai país: Castelao desprega nas súas Cousas e nos seus Retrincos todo un mundo de referencias a vellos patróns ("Peito de Lobo", "O Rifante", os "doce Apóstoles"....) e taberneiros que afogan en distantes latitudes a morriña con choros ao escoitaren cantar "Lanchiña que vas en vela....". Losada Diéguez achega ao boletín Nós un relato protagonizado por dous mozos mariñeiros de Marín no tempo en que aínda "non ían as motoras a buscar sardiña a Leixões, nin xiquera as artes da traíña eran donas das rías". Otero Pedraio recrea maxistralmente a mocidade leda e rexoubeira no Berbés e no Val Miñor do fidalgo Don Xosé María Puga en Os camiños da vida.\nNa produción teatral, Cotarelo entrega as pezas Beiramar e Mourenza. A primeira, ambientada na ría de Arousa (o autor pasaba temporadas en Vilaxoán, de onde natural a súa esposa), ten como principais protagonistas a dous irmáns mariñeiros de caracteres antitéticos que aman a mesma muller. A segunda, traxedia granguiñolesca, xira arredor dunha familia de “corvos do mar” (‘Lumia’, ‘Espadarte’, ‘Rapeta’ e ‘Breixo’), que fan naufragar barcos adrede para recoller o botín e que provocan desa maneira a morte dun dos seus, ‘Xelo’, cando regresaba de América no pailebote “Boemia”. O mundo do mar é tamén abordado por Urbano R. Moledo no monólogo O orfo do mar, por Leandro Carré na peza Os homildes e polo ferrolán Nicolás García Pereira no drama en verso Brétemas.\nA propia prosa científica en galego, daquela nacente, ten no ensaio sobre a dorna de Porto do Son e no cuestionario sobre cultura marítima escritos e publicados no boletín Nós polo etnógrafo ourensán e destacado activista do "Seminario de Estudos Galegos" Xoaquín Lourenzo, "Xocas", un bo referente pioneiro, ao que dedicamos no seu día un artigo na revista Ardentía.\nMares de vangarda\nDa man dos "novos" que eclosionan nas letras galegas nos anos 20, o mar conquista, como espazo e como metáfora, unha centralidade case absoluta. No xénero poético acode por igual ás creacións dos neotrobadoristas que ás dos hilozoístas que ás dos máis influenciados polos "ismos" europeos iconoclastas. Non é só o mar, irrepetíbel e puro, do De catro a catro manuelantoniano, libro inmenso, do que seguen o ronsel Foulas e Viladomar, senón tamén o de Fermín Bouza Brei e a súa Nao senlleira (con poemas como "Trova infinita", "Parranda mariñeira", "Tríadas no mar e na noite", "No anal de Manoel Antonio", "Trova das sete naos"...); o de Blanco Amor co seu sinfónico Poema en catro tempos; o de Amado Carballo en Proel (con poemas emblemáticos como "Canzón do temporal", "Taberna", "Noite mareira", "Faro", "Porto", "Outa mar", "Mariñeiro" e "Pandeirada do bo e do mal tempo") e mesmo na prosa de Os probes de Deus que ten como protagonista ao vello xeiteiro de Cidrás; o de Cunqueiro, ora abstractamente cubista (Mar ao Norde), ora liricamente trobadoresco (Cantiga nova que se chama riveira) e aínda o que salfere os poemarios de 'Johán Carballeira', Xosé Mª Castroviejo, Xulio Sigüenza, Álvaro de las Casas...\nCo trazo mestre do rianxeiro Dieste, o mar inunda de escumallo renovador a prosa e o teatro galegos desa época, mercé a algúns relatos contidos no libro Dos arquivos do trasno e, sobre todo, á pletórica proposta dramática, ética e estética plasmada na peza A fiestra valdeira.\nExilio por mar\nA diáspora política derivada da derrota republicana na guerra do 36 levou moitas boas e ben cortadas plumas galegas ás ribeiras americanas, que se sumaron ás que por motivos basicamente económicos asentaran xa nelas con anterioridade. Desta forzosa pero feliz conxunción naceu un pulo creador que garantiu a supervivencia dunha literatura ferida de morte no propio país polo triunfo fascista.\nNo exilio arxentino, o poeta de Laxe Antón Zapata García escribe poemas de arrecendo mareiro como "Carrexando redes", "Redes no mar", "Alando a traíña", "Trincado", "A renda do mar", "Porto peixeiro", "Chuco da dorna. Mariñeiro galego", etc., recollidos postumamente en A roseira da saudade e outro tanto fai o muxián Xervasio Paz Lestón, con textos como "O Vilán", "Barcos..." ou "Algazo". Cándido A. González publica e estrea en Bos Aires o seu folkdrama de ambiente mariñeiro ¡Mal ollo! e Núñez Búa recolle anécdotas de mariscadoras, pescantinas e mariñeiros arousáns no seu Revoeira, mentres Luís Seoane non deixa de salferir os seus poemarios con textos que evocan o pasado en que pobos remotos chegaban a Galiza ("Guerreiros contra a mar"), con outros que retratan o país con metáforas de xinea mareira ("Galicia, un xigantesco barco") ou con visións da costa galega desde o combés de 3ª do 'Highland Princess' que deixan abesullar toda a intensidade do drama do exilio. Castelao, en fin, recolle no Sempre en Galiza editado no exilio bonarenese aquel afiche concibido para a propaganda pro-estatutista antes do 36, intitulado "O peixe", en que reivindica as "maneiras coleitivistas da nosa tradición mariñeira" e prognostica: "O día que Galiza sexa nosa, os mariñeiros vivirán na fartura".\nArdoras na longa noite\nA narrativa galega de posguerra demorou en reencontrarse co mar e fíxoo da man fantasiosa de Cunqueiro no seu Se o vello Sinbad volvese ás illas. A xeración máis nova afrontou con maior decisión a tarefa: Ferrín deixou páxinas poderosas sobre a guerra da traíña en Antón e os inocentes, Freixanes recreou a Pontevedra dos vellos navegantes en O triángulo inscrito na circunferencia e Bernardino Graña deunos varios relatos imprescindíbeis no seu Fins do mundo. Logo Avilés evocaría a súa infancia noiesa ("mentres, os veleiros entran pola ría") en Nova crónica de Indias e Neira Vilas reconstruiría a epopea dos pescadores emigrados de Redes, Ares e Mugardos en Galegos no Golfo de México.\nEn poesía, logo do descritivismo meramente costumista de tantos poetas e da prolongación neotrobadoresca dun Ánxel Sevillano coas súas dornas da preguiza, dun Manuel María cos seus versos ao mar de Foz e dun Cunqueiro coa súa illa alá no fondal do mar (en certo sentido, todos eles replicados por Lueiro Rey na súa denunciadora "Cantiga do mar da Arousa"), verifícase na posguerra un renovado achegamento ao mar como motivo de inspiración. González Garcés ("Poema ao meu mar"), Pura Vázquez, Álvarez Blázquez e Luz Pozo Garza ("Agora contemplamos a mar de Vigo") cantan a plenitude persoal asociada á contemplación ou disfrute do mar. Mais tamén aparecen perspectivas menos conformistas. Celso Emilio Ferreiro ofrece o poema "A nena afogada" e o propio Manuel María o seu "Cántico sereo contra o mar". Entre os membros de "Brais Pinto", o mar é pretexto para ofrecer unha visión problematizada da existencia (velaí o poema "Trebón perpetuo", de Cuña Novás) e para reivindicar a memoria e a liberdade negadas polo franquismo. Mentres Heriberto Bens-Ferrín ofrece o conmovente "Ós líderes mariñeiros que fuxiron na dorna....", Bernardino Graña, convertido nun mascato ergueito e denunciador da rapina e a deshumanización, escribe a súa Profecía do mar e o seu Sima-cima do voar do tolo, con poemas emblemáticos como a "Oda ós mariñeiros de Cangas", "Canción para ir ao mar de pesca", "Pregunto aos homes e ás mulleres do noso mar", "Lázaro mariñeiro" e "O gato da tasca mariñeira". Pola súa vez, poetas como María Mariño (Palabra no tempo), Xohana Torres (Estacións ao mar, Tempo de ría) e Avilés de Taramancos ("Elexías do mar", "Fragata carregada de viño", "O pé do mariñeiro é de natural ancho", "Na outra banda do mar constrúen o navío...", "Meu capitán, é hora, é hora", "Barcos no pór do sol") cartografan preciosos mapas da memoria familiar e persoal vencellada ás ribeiras de Ferrol e Noia, respectivamente.\nMares de tinta hoxe\nO neoatlantismo dos poetas dos 80, agrupados arredor das cidades portuarias de Vigo e A Coruña, dá os seus froitos en forma de mares e salseiros presentes nos versos da beira norte cantábrica e natatorios de Baixeras, nas dársenas gozosas e abertas ao mar de Xavier Seoane, no latexo cósmico e sensual de Fernán Vello, na memoria de agosto de Xulio L. Valcárcel, nas mareas e palabras de mar de Ana Romaní, nas baleas de Luísa Castro e na mohicana voz que resoa nas praias do Oeste de Manuel Rivas.\nEstes autores son secundados nesa lira mareira polo Darío Xoán Cabana de Patria do mar, polo corsario con permiso Xosé Miranda, pola carnotá hinterlandiana Pilar Beiro, polo Antón Reixa de "Contrabando de amigo", polo Xoán Neira de As varandas do abrente, polo Santos Suárez de Balada do vento na ría, polo Maximino Cacheiro de A iluminación do mar, polo Chisco F. Naval de Mar de Lira, polo Xavier Paz de No canto do mar, a Chus Pato de Fascinio ou o Luís Rei Núñez de Alma mareira e Imán Fisterra, así como polo Xesús Franco de Contra mar e Atlántico, Atlántico, pola Branca Vilela de A faciana das augas, o Xavier Queipo de Glosarios, a Adela Figueroa de Vento de amor e mar, o Antón Patiño de Océano e silencio, o Rivadulla Corcón de Taberna á deriva, o Gómez Alfaro de Mar aberto, o Manuel Xosé Neira de O mar perdido ou o Paco Rivas de Cantaruxos do meu mar.\nOs chamados poetas dos 90 amplían e intensifican o diálogo poético co mar, mesmo organizándose en batallón literario coa Costa da Morte como patria indómita. Velaí os volumes colectivos A rota dos baleeiros e De mar e vento. Cinco poetas de Fisterra e os poemarios individuais de Marta Dacosta (Crear o mar en Compostela), Rafa Villar (O devalo do mar, A sotavento dunha singradura), Miro Villar (Gameleiros), Rafael Lema (Cemiterio de gaivotas, Atlántida, Sete vagas), Maite Dono (O mar vertical), Xurxo Alonso (Onde viven os saqueadores de naufraxios), Fran Alonso (Tortillas para os obreiros), Alexandre Nerium (Vogar de couse), Xosé Pablo Bayo (Tempo de chover) e F. R. Lavandeira (Mar que evita o meu regreso).\nMagro é porén, chamativamente, o panorama da presenza mareira no noso teatro actual: apenas cabe citar o Auto do mariñeiro, de Manuel María; a traxedia de potente lirismo A casa dos afogados, de Fernán-Vello; a Maremia en que Euloxio Ruibal teatralizou o naufraxio e posterior esperpento político-administrativo do "Casón", e, por último, o Salitre de Rivadulla Corcón, posto en escena pola compañía "Voltaedalle".\nNa narrativa galega recente hai obras que miran ao pasado do mar, evocando episodios sexa da historia remota (Outono na illa, de Martínez Oca, recreación sobre a figura do Ulises homérico; Ouveade naves de Tarsihs, de Bernárdez Vilar; As galeras de Normandía, de Ramón Loureiro, sobre os navegantes nos tempos da Galiza de Maeloc;...), sexa da historia moderna (Mar para todo o sempre, de Henrique da Costa, sobre a expedición polo Pacífico de Álvaro de Mendanha en 1595; María das Batallas, de Alfredo Conde, sobre a heroína que axudo a repeler o ataque á Coruña do corsario Drake; A estraña estrela, de Xabier López, sobre os corsarios turcos; O paso do noroeste, de Xavier Queipo, ambientada na época da Franza prerrevolucionaria; O corsario, de Alberto Fortes, que xira arredor da peripecia do navegante galego Gago de Mendoza) sexa, en fin, da historia contemporánea (A batalla de Cavite, de López Veiga; Aguillóns de Ortegal, de Hixinio Puentes, ambientada en tempos da Grande Guerra, con referencias na súa trama ao afundimento de barcos polos submarinos teutóns nas nosas costas; o relato de Darío Xohán Cabana "A mariñeira de Quilmas", sobre o terror no 36...; a Pensa nao de Anxo Angueira, cos seus retratos de 'patifas' e 'baleiros' da Arousa e do Ulla e a desfeita societaria que o golpe militar trouxo; O corvo do chapapote, de Luís Rei Núñez, coa catástrofe do "Prestige" como eixo). Ollando ao posíbel futuro, a novela Canícula de Mariña Pérez Rei coloca á humanidade sobrevivinte aos desastres climáticos navegando en grandes plataformas flotantes polo océano...\nConcibidas como testemuño do pasado recente das xentes do mar, algunhas novelas actuais céntranse na dura vida dos mariñeiros: o pioneiro Riosil, de Valentín Carrera; as novelas de Manuel Riveiro Loureiro O patrón e O peixoto; o Matalote de Xesús Franco; os mares caribeños en Relatos mariñeiros, de Neira Vilas; o Gran Sol na novela de Vicente Míguez De azul olvido e na de Jacobo Barros Os ausentes de Casteltón; a épica mariñeira, carnocha e arroutada de Xurxo Souto (O retorno dos homes mariños, Contos da Coruña, Fumareu); as novelas Terranova. Memorias dun mariñeiro e A derradeira campaña do capitán Samuel, ambas de Mario Franco Rodríguez; Salseiros, de Calo Lourido, etc.\nHai tamén novelas-denuncia do impacto de determinadas industrializacións mal concibidas sobre os núcleos costeiros (Beiramar, de Martínez Oca), recreacións do mundo e condicións do traballo feminino nas conserveiras (Amor de tango, de Mª Xosé Queizán; Mar de bronce, de Vázquez Pintor), relatos en que predomina a emoción da aventura exploratoria e libertaria (Ártico e outros mares, de Xavier Queipo; Caldo de mares para homes libres, de J.A. Xesteira; A estrela dos polisóns, de Luís Rei Núñez; A ponliña irlandesa, de Nacho Taibo), novelas en que o mar é pretexto para unha trama detectivesca (O misterio do barco perdido, de Carlos Reigosa; Mar de fondo, de Núñez Singala) e numerosos exemplos dunha narrativa sobre naufraxios e náufragos: Marusía de X.A. Silva, A canción de Sálvora de Antón Riveiro Coello, algúns dos Contos de viaxe de Amadeo Cobas, A man dos paíños, de Manuel Rivas... Tamén achamos unha narrativa en que o mar resulta pretexto ou escenario coadxuvante para a disección/superación de determinados estados de ánimo (Corazóns amolecidos en salitre e Veu visitarme o mar, de Rosa Aneiros; Dentro da illa, de Dolores Ruíz; ,...Do mar e a noite, de Rivadulla Corcón; Vida e morte das baleas, de Antón Castro).\nNon hai letra pequena\nRexistramos desde a derradeira década do pasado século ata hoxe unha certa eclosión do tema do mar nas letras infanto-xuvenís, con obras como As flores radiactivas, A praia da esperanza, A escola dos piratas e Lonxe do mar, todas elas de Agustín Fernández Paz; a serie de aventuras protagonizadas por Sheila e Said, personaxes creadas por Moncho Caride en novelas como A negrura do mar; varias entregas de sabor pirata e stevensoniano do novelista Jaureguizar (¡Balea morta ou lancha a pique!, A rutina corsaria, Salitre...); A expedición do Pacífico, de Marilar Aleixandre; a novela Rumbo ao Maluco, en que Xosé Agrelo Hermo recrea a navegación de Magalhães por medio da figura do grumete galego Antón de Noia; O clube do corvo mariño e Capitán Araña, de Rafael Lema; Sari, soñador de mares, de Marcos S. Calveiro; O capitán da baía, de Daniel Ameixeiro; Norocai, de Begoña Paz...\nOs lectores e lectoras miúdos poden disfrutar, así mesmo, de historias como A vella quenlla perde os dentes, de Xabier López; Alén das estrelamares, de Lago Pereira; Mar adiante, de Mª Victoria Moreno; Area maior, de Manuel B. Barreiro; O cabo da serpe, de Moncho Caride e Eduardo Baamonde; María está a pintar o mar, de Neira Cruz; Buguina namorada, de An Alfaya; O pirata da illa de prata, de Ana Mª Fernández; O amigo que veu do mar, de Mariano Vara; Polo mar van as sardiñas de Xohana Torres; A aventura de Roque no mar, de Jesús Peteiro e Beatriz García Trillo; A casa da duna de Fran Alonso; Carlota e a gaivota patiamarela, de Miro Villar...\nNo ensaio dos últimos tempos, o mar ocupa un lugar cada vez máis destacado. Ás veces, en traballos que son recolleita e expresión da memoria comunal depositada nas xentes do mar (Os señores do mar, de Ventoso Mariño; Homes de ferro en barcos de madeira e mais A pesca e os mariñeiros. Cedeira, Cariño, Ortigueira e Mañón, de Esperanza Piñeiro e Andrés Gómez Blanco; Xentes do mar de O Grove de Olegario Sotelo Blanco...). Outras, en libros a medio camiño entre o diario de a bordo, a crónica de viaxe e o estudo antropolóxico, como o magnífico Follas de bacallau do biólogo Xavier Paz. Tamén se están a producir vívidas reconstrucións da historia de determinadas embarcacións (Bernardo Máiz e o seu volume As embarcacións de pasaxe das rías galegas; o Grupo Etnográfico Mascato e o seu traballo divulgativo Os Galeóns de Arousa; a monografía de Eliseo Alonso Gamelas e mariñeiros; o chorado Agrelo Hermo e a súa crónica sobre Derrotas e singraduras do 'Joaquín Vieta' e mais Íñigo Echenique e o seu Madeira de mar. Apuntes sobre a gamela...) ou de determinadas actividades da beiramar (así os estudos sobre As salgadeiras e sobre A carpintería de ribeira en Porto do Son, de Manuel Mariño del Río).\nOutras vertentes da produción ensaística actual sobre o mar atenden a reflexións antropolóxicas (Crenzas e tradicións dos pescadores..., de Alonso Romero; Xentes do mar, de Calo Lourido; Actas do 1º Simposio de Antropoloxía Mariñeira editadas polo Consello da Cultura Galega...), a descricións xeográficas (así os traballos de Estanislao F. de la Cigoña sobre as illas de Ons e Sálvora ou o de Cleto Regueira sobre o Rianxo mareiro) e mais a recontos de todo o tipo, sexan estes etnográficos (Mariñeiros, barcos e aparellos, de Adriana E. Eiroa), arquitectónicos (Ons, a arquitectura dunha comunidade desaparecida, de Pedro de Llano; Os faros da Costa da Morte, de Xosé Mª Lema e Manuel Vilar; Faros de Galicia, de Lino Pazos; Muíños de maré..., de Begoña Bas...), literarios (Polo mar abaixo vai..., compilación de cantigas populares feita por Carme Hermida Gulías; As cantigas mariñas no país de Breogán, de Ricardo Polín; Cancioneiro do Fisterra galego, de Manuel Quintáns...), fraseolóxicos (Refraneiro do mar, de Clodio González; Dicionario fraseolóxico do mar, de Paco Rivas) ou mesmo toponímicos (Os nomes beiramariños, de Gerardo Sacau), todos eles de grande valor para entendermos a profunda pegada, o inmediato pasado e o conflituoso presente das nosas comunidades mariñeiras.\nTamén se ven abordando o mar de onte e o de hoxe desde a perspectiva da Economía e da Historia, en obras como A pesca galega de mar a mar, de Fernández del Riego; A Galicia mariñeira, de Uxío Labarta; Galicia e o mar. Estudios de economía pesqueira; Historia da pesca en Galicia, coordinado por Fernández Casanova; Foulas e Ronseis (Retrincos para un tratado do mar dos galegos), de Dionisio Pereira; Galicia, mare nostrum, editado pola "Asociación Galega de Historiadores"; Guerra e mar no Ferrol da Ilustración, de Alfredo Martín García; Os viquingos en Galicia, de Morales Romero; Eu roubei o Santa María, de J. Soutomaior; os traballos colectivos Rande, mito e realidade e mais Rande 1702. Arde o mar e en cada vez máis numerosos volumes sobre accidentes no mar: Naufraxios do mar de Vigo, de Díez Guerrero; Os naufraxios da Galicia Norte e mais A galerna de 1961, ambos de Hixinio Puentes; Historia da costa galega e os seus naufraxios, de Fernando Patricio Cortizo... E, como non, entran no rol os moitos volumes que xeraron accidentes como o do "Aegean Sea" e o "Prestige", entre os que citaremos, a título de exemplo sobranceiro, Nunca máis. Galiza á intemperie, de Suso de Toro.\nMesmo un artigo como o noso, cuxos defectos e insuficiencias non teñen outro responsábel ca nós, non se podería afrontar nin ofrecer sen o previo e meritorio labor de autores como Maximino Cacheiro (O mar na poesía galega), Chisco Fernández Naval (O mundo da pesca na literatura galega) e Francisco Fernández Rei (Manuel Antonio e Cabanillas e o mar de Arousa; O mar e a poesía galega. Singraduras na construción da patria da lingua; Moita costa, 'pouco mar': o léxico mariñeiro e a construción do estándar galego), acompañado de monográficos como Un mar de literatura (revista Grial). Tentando servir de plataforma divulgativa para todo este fervillar de enfoques e traballos sobre o mar e de punto de encontro para os amantes das embarcacións tradicionais, desde 2004 edítase Ardentía, "Revista Galega de Cultura Marítima e Fluvial".\nVacinado pola catástrofe do "Prestige", paradoxal xeradora de tantas e tan boas iniciativas creativas (lémbrense os libros poéticos colectivos Alma de beiramar, Botella ao mar e Negra sombra. Intervención poética contra a maré negra, sen irmos máis lonxe), é de agardar que no inmediato futuro o noso sistema literario non vire costas ao mar. De o facer, estamos certos de que perdería materiais e realidades sobre as que construír boas historias, magníficos argumentos e convincentes personaxes, así como un bo caladoiro para capturar novos lectores e para consolidar os xa gostosamente atrapados no enmalle.\nEstán por escribir novelas, relatos, poemas ou pezas sobre as tripulacións caboverdianas e peruanas que substitúen ou conviven cos mariñeiros galegos; sobre as mulleres da beiramar que transforman de raíz (permex e asocietarismo mediantes) a realidade do marisqueo ou achegan proletaria suor nas fábricas de conserva que logran sobrevivir á deslocalización globalizadora; sobre as guerras da volanta e do fletán, a pesca en Namibia e a esquilma dos caladoiros tradicionais; sobre o arrasamento urbanístico das noutrora vilas mariñeiras con encanto; sobre a tendencia a "turistificar" unha cada vez máis residualizada actividade pesqueira artesanal; sobre a épica resistencia das carpinterías de ribeira e a non menos épica batalla pola recuperación e viabilidade das embarcacións tradicionais do mar galego...\nHai, pois, un mar de letras que agarda por nós, profundo, complexo e indómito como o das ondas que bican a praia e baten nos cons, para que nos mergullemos nel e lle berremos, tomando emprestado o verso de Xohana Torres: Eu tamén navegar!\nPublicado por Emilio Xosé Ínsua ás 6:52:00 p.m.\nEtiquetas: Cultura marítima, Literatura actual, Literatura Galega, Literatura medieval, Mar, Rexurdimento, Séculos Escuros


Síguenos en Twitter\tDe interese\tSobre nós\tQue é a Liga Estudantil Galega?\nA Liga é unha organización estudantil que busca un ensino público, galego, democrático, de calidade e non patriarcal. Somos unha organización aberta, que se rixe pola democracia interna e o asemblearismo, con independencia de calquera outra organización estudantil ou política. Pode participar na Liga calquera estudante de ensino medio, formación profesional ou Universidade que concorde cos nosos principios. A nosa acción vai encamiñada á transformación do modelo actual de ensino, pero tamén ao conxunto da sociedade. Encadrámonos na esquerda transformadora, xa que entendemos que son as maiorías sociais como suxeito político activo quen deben levar a cabo o proceso de emancipación social asumindo o socialismo como alternativa política estratéxica. Asumimos tamén o nacionalismo soberanista, xa que entendemos que, en boa medida, as eivas estruturais no ensino e no conxunto da sociedade veñen derivadas da falta de soberanía que corresponde como Pobo reivindicando e defendendo o dereito de autodeterminación do Pobo galego no horizonte da construción dunha República Galega.\nA Liga realiza actividades moi diversas, dende charlas de formación e información, a actos culturais, pasando por actividades lúdicas. O noso traballo vai encamiñado a modificar o actual sistema de ensino, un sistema que só ten ao estudantado como suxeito pasivo, unha fábrica de títulos sen a xeración de ningún outro valor. Por isto, tanto o traballo institucional como na rúa ten como fin a consecución dun modelo de ensino válido para Galiza, que solucione os problemas reais do estudantado (postos de traballo no futuro, bolsas, aloxamento, transporte…), á vez que supoña un piar esencial para o desenvolvemento do País.\nSe queres participar na Liga, o único que tes que facer é asistir ás Asembleas que se realizan periodicamente no teu centro. Se non existe a Liga no teu centro, só tes que enviarnos un correo a nacional@ligaestudantilgalega.info ou deixarnos unha mensaxe no formulario de contacto para poder participar no centro máis próximo.\nA Liga Estudantil Galega asume un posicionamento ideolóxico e renegamos das organizacións que se declaran apolíticas ou sen ideoloxía. A nosa acción vai encamiñada á transformación do modelo actual de ensino, pero tamén o conxunto da Sociedade. Encadrámonos na esquerda transformadora, xa que entendemos que son as maiorías sociais como suxeito político activo quenes deben levar a cabo o proceso de emancipación social.\nAsumimos tamén o nacionalismo soberanista, xa que entendemos que en boa medida as nosas eivas estruturais no ensino e no conxunto da Sociedade veñen derivadas da falta de soberanía que nos corresponde como Pobo.\nAs nosas reivindicacións, entre outras, son:\n- Defensa activa do galego: cumprimento dos Plans de Normalización Lingüística. O Ensino galego debe empregar o noso idioma en tódolos ámbitos.\n- Universidade Única: É necesario un cambio estrutural no sistema universitario galego, por eso vemos necesario a creación dunha universidade galega única pensada en clave de País, ao servizo das clases traballadoras de Galiza.\n- Democratización do modelo de ensino: Amosámonos en contra do actual modelo estamental que rexe as institucións do ensino, onde o estudantado é un mero espectador sen capacidade de decisión real sobre os temas que lle afectan. Polo tanto, é necesario camiñar cara unha paridade real na toma de decisións. Somos nós quenes decidimos sobre o noso ensino.\n-Modelo de avaliación: apostamos firmemente por un modelo de ensino non memorístico e que se basee exclusivamente na avaliación a través de exames. Se aspiramos a un verdadeiro ensino científico e de calidade, é necesario que se apliquen novos xeitos de avaliación encamiñados á reflexión e ao debate, e non a simples clases maxistrais cun estudantado como suxeito pasivo.\n-Igualdade real de xénero: Nas aulas perpetúanse os roles do patriarcado, na segregación sexual das carreiras (técnicas/humanidades), no esquecemento intencionado nos planos de estudo das aportacións das mulleres nas distintas disciplinas académicas, etc. Fronte a igualdade formal, defendemos unha igualdade real.\n- Incremento do Financiamento: É preocupante como se reducen partidas orzamentarias para o ensino á vez que se manteñen axudas aos colexios privados. A situación da Universidade é dramática, cun 20% menos de financiamento dende que o PP volveu á Xunta.\n-Incremento do aloxamento universitario: En Galiza amósase un grave problema neste eido. É necesario incrementar a cantidade de prazas públicas nas residencias, e regular a situación dos pisos de alugueiro para garantir a súa calidade e controlar os prezos, que en moitas ocasións son prohibitivos para o estudantado.\nShare this page: © Baixo licencia Creative Comons 2013 — Liga Estudantil Galega. Algúns dereitos reservados\tDesigned by


A RÚA XUDEA: OS XUDEUS DE PONTEVEDRA\nPontevedra, como case todas as poboacións galegas de certa importancia, coñeceu a presenza de xudeus durante a Idade Media. Como tamén é usual en Galiza, a documentación medieval que fai referencia a esta comunidade apenas se conservou, polo que o noso coñecemento polo tema é moi limitado. Redúcese a unha cantas impresións, que non ofrecen a visión de conxunto desexábel. A toponimia pontevedresa conserva a pegada da presenza xudea na vila: O Lampán dos Xudeus, amplo espazo libre de edificacións diante do solar das vellas torres arcebispais, hoxe ocupado por unha quinta, sé dunha institución bancaria, onde se situaria o cemiterio xudeu.\nAs recentes escavacións arqueolóxicas nunha casa dos arredores confirmou a veracidade da toponimia. O achado de dúas lousas sepulcrais con inscricións hebraicas certifica que este foi o vello cemiterio xudeu. En Galiza só contamos cun exemplo semellante, as lápidas hebreas topadas na coruñesa praza da Palloza, hoxe conservadas no Museo Arqueolóxico Nacional (Madrid). O vello cemiterio xudeu pontevedrés foi vítima da intransixencia relixiosa que caracterizou o século XVII. Nunha data imprecisa foi colocado sobre as cinzas dos xudeus medievais un cruceiro, co ánimo de “limpar” o lugar.\nHaberá que agardar a chegada do liberalismo do século XIX para que a transixencia opte polo traslado deste cruceiro as inmediacións de Santa María, onde actualmente se conserva. Este odio antixudeu cébase na vila, particularmente, en 1619. Para estas datas Pontevedra coñecía unha numerosa e activa colonia de orixe xudea. Eran cristianos-novos que, procedentes do norte de Portugal, en especial da bisbarra de Barcelos, instálanse na vila da década dos 60 do século XVI.\nOs seus apelidos ainda permanecen entre nos (Dinís, Pereira, Chaves, Sarabia, Andrade, Enríquez, Méndez, Coronel...). Moitos deles dedicáronse aos negocios, outros á práctica da medicina, avogacía... O seu dinamismo e conexións coas influentes comunidades espalladas por Europa e América fixeron deste grupo un eixo fundamental na economía da vila. A súa procedencia non causou excesivos problemas ate o momento en que os máis sobranceiros membros desta comunidade accederon aos cargos de representación municipal, as rexedurías, desprazando á fidalguía local. Esta vai a mobilizar a Inquisición contra os conversos pontevedreses, moitos dos cales, alertados, poden fuxir a tempo. A máis temible arma empregada polo Santo Oficio era o do escarnio público. Nas igrexas das que eran parroquianos os pentenciados pola Inquisición colocábase unha especie de carteis, chamados sambenitos, nos que figuraba o nome do reo, ficando a súa familia incapacitada para exercer calquera cargo. Estas eran as famosas táboas de San Bartolomeu, desaparecidas, que tantas lendas xeraran.\nHoxe podemos coñecer o seu aspecto polas topadas nun recanto da catedral de Tui, que fai referencia a un personaxe vinculado aos conversos da Boa Vila, André Duarte Coronel, que ao non ser posible capturalo, foi queimado en efixe nun auto de fe celebrado en Santiago. Os nosos conversos porfiaron na súa loita polo ascenso social, aproveitando a transixencia de que fixo gala o conde-duque de Olivares, Ventura Dinís, chegará a ser un dos máis importantes banqueiros do rei, sendo honrado co título de marqués de Olivares, e subornará a Inquisición para que retire os infamantes sambenitos da igrexa de San Bartolomeu. O seu nome ingresará na literatura de man de Ramón J.Sender, que o converte nun dos personaxes da súa novela Carolus Rex.\nTamén debemos a un membro desta comunidade, Jorge de Andrade, residente no Perú, a presenza do Colexio da Compañía de Xesús en Pontevedra, dada a transixencia relixiosa demostrada polos xesuitas. Quédanos unha importante mostra de orfebrería colonial: a custodia da parroquial de San Bartolomeu, que percorre as nosas rúas no Corpus, é un donativo deste emigrado da súa vila natal.\nPublicado por Xoán Salgado en 8:29 p. m.


El Progreso - Retegal rastrexa en Ove as zonas sen recepción da TDT para tratar de eliminalas\nRetegal rastrexa en Ove as zonas sen recepción da TDT para tratar de eliminalas\nEtiquetas: Retegal, Ribadeo, televisión, TDT\n11/03/2011 - El Progreso (Ribadeo)\nOperarios da comañía Retegal atópanse durante estes días rastrexando diferentes lugares da parroquia ribadense de Ove coa finalidade de identificar cales son as zonas de sombra na recepción do sinal da TDT nesta parroquia.\nA intención é que en virtude do acordo que están a negociar coa mancomunidade de montes A Capela de Ove, identifiquen eses lugares ao detalle para resolver os problemas de recepción dalgunhas canles de televisión e de diferentes emisoras de radio, que na actualidade non poden ser sintonizadas correctamente en diferentes puntos.\nO presidente da Capela, Gonzalo García Marcos, explicou que os técnicos percorreron zonas como A Graña, Frieira A Nova e Frieira A Vella, A Palmeira, Chao de Ove e distintos lugares máis.\nEntre as condicións para a renovación do aluguer do terreo no que Retegal ten instalada a súa antena no monte de Santa Cruz, A Capela esixirá que incluso se instalen uns equipos individuais destinados a incrementar o sinal para que haxa unha correcta recepción do sinal.\nHaberá tamén contrapartidas económicas no aluguer do terreo para Retegal, que desde alí dá servizo non só á parroquia de Ove, senón a gran parte do municipio ribadense.\nDesde devandita antena dáse a circunstancia de que tamén se dá cobertura a diferentes zonas de Asturias debido ao lugar privilexiado que ocupa de face ao Occidente astur.


Río Ohio en Indiana\nConfluencia dos ríos Allegheny e Monongahela, en Point State Park, Pittsburgh, (Pensilvania).\nConca do río Ohio.\nO río Ohio en Parkersburg (Virxinia Occidental).\nO río Ohio é un dos principais afluentes do Mississippi; discorre pola parte leste dos Estados Unidos. Ten unha importancia capital na historia dos Estados Unidos, tanto para as tribos amerindias como para os colonos europeos. O río constituíu unha vía de transporte privilexiada durante a conquista do oeste. Atravesa non menos de seis estados, e a súa conca fluvial esténdese sobre 14 estados, incluíndo á maioría dos estados do sueste do país. O seu principal afluente é o río Tennessee. No século XVIII, o río Ohio constituía a fronteira meridional dos estados do Norte, marcando de facto o límite entre os estados que practicaban a escravitude e os que a aboliron.\nO río fórmase a partir da confluencia dos ríos Allegheny e Monongahela, en Point State Park, Pittsburgh, Pensilvania. Flúe logo cara ao noroeste antes de efectuar unha media volta brusca cara ao sur; forma entón a fronteira entre os estados de Virxinia Occidental e Ohio, logo diríxese cara ao oeste atravesando aos estados de Kentucky, Ohio, Indiana e Illinois, antes de desembocar no Mississippi en Cairo, Illinois. A este nivel, o Ohio é máis ancho que o propio Mississippi.\nO río Ohio comprende numerosos afluentes, e a súa conca hidrográfica cobre máis 490.000 quilómetros cadrados. Devandita conca cobre os estados de Illinois, Indiana, Ohio, Nova York, Pensilvania, Maryland, Virxinia Occidental, Kentucky, Tennessee, Virxinia, Carolina do Norte, Xeorxia, Alabama e Mississippi.\nO río formouse por un glaciar durante o último período da idade de xeo, chamado a glaciación de Wisconsin (glaciación de Würm para o período correspondente aos Alpes). Cando o glaciar retirouse, unha barreira de materiais situada preto de Louisville, Kentucky obstruíu ao Ohio durante certo tempo, o que creou un gran lago. A presa logo cedeu, e o Ohio tomou o seu curso actual, substituíndo o río Teays que existía antes do período glaciar.\nOs nativos americanos consideraban ao Ohio como un río desde a súa fonte ata o mar, e non como un afluente do Mississippi. Efectivamente, este transporta o volume de auga máis importante de todos os afluentes do Mississippi.\nO val do Ohio foi controlado polos franceses no seo do territorio de Nova Francia. Entón chamóuselle o «Río Belo». A súa importancia era estratéxica, porque permitía unir a Luisiana francesa con Canadá. Foi fortificado entón polas autoridades do lugar.\nO 19 de maio de 1749, o rei Xorxe II de Gran Bretaña autorizou á Compañía de Ohio para o comercio de peles nos terreos cerca do río. A cidade de Louisville, en Kentucky, foi posteriormente fundada cerca do único obstáculo natural á navegación, as cataratas do Ohio. Tratábase dunha serie de rápidos onde o río fluía sobre calcaria moi dura, rica en fósiles. Para vadear o obstáculo, construíron esclusas. Nos nosos días, as esclusas e unha presa hidroeléctrica, a presa McAlpine, están instaladas neste lugar.\nLogo da independencia das Trece Colonias (1776), unha serie de disposicións organizaron o recorte dos territorios no norte do Ohio, cedidos por Virxinia aos Estados Unidos. A disposición de 1785 organizou o recorte en "townships" dos territorios situados no noroeste. Ohio foi un dos primeiros estados organizados segundo este sistema.\nDado que o Ohio discorre cara ao oeste, era unha vía ideal para os pioneiros na conquista do oeste. Unha vez alcanzada a desembocadura do Ohio, estes remontaban o Mississippi ata St. Louis, en Missouri. A este nivel, algúns remontaban o Mississippi, outros o Missouri, e outros tomaban vías terrestres. Os piratas aproveitábanse da situación, e esixían rescate aos viaxeiros antes de abordar os seus barcos en Cave-in-Rock, no sur de Illinois.\nUnha vista do río Ohio en Ripley (Ohio).\nSeparando os estados do norte dos estados confederados, o Ohio era a fronteira que os escravos atravesaban para facerse libres, como contan as novelas de Harriet Beecher Stowe ou Toni Morrison. Nos nosos días, o Ohio separa máis ben aos estados do Medio Oeste e os Grandes Lagos dos estados do Sur.\nA fronteira do territorio de Virxinia non se fixou no medio do río (como é habitual coas fronteiras fluviais), senón ata a outra beira, o que fai que todo o río estivese situado neste territorio. A partir de Virxinia formáronse os estados de Kentucky e de Virxinia Occidental, e, xa que logo, todo o río perténcelles, incluída a parte que constitúe a fronteira entre estes estados e os estados de Illinois, Indiana e Ohio. Kentucky intentou un proceso contra Indiana a principios dos anos 1980, porque quería construír a central nuclear de Marble Hill en Indiana, que vertería as súas augas de refugallo no río. O Tribunal Supremo dos Estados Unidos resolveu que a xurisdición de Kentucky (e, implicitamente, a de Virxinia Occidental) estendíase só ata o sinal de marea baixa de 1793 (importante porque o río foi estensivamente represado para a navegación, de modo que a actual beira do río está ao norte do vello sinal de marea baixa).\nDe xeito similar, nos anos 1990, Kentucky disputou o dereito de Illinois de recadar impostos por unha embarcación-casino atracada en Metrópolis, Illinois, argumentando o seu control sobre todo o río. A empresa Aztar abriu a súa propia embarcación-casino que atracou en Evansville, Indiana, aproximadamente ao mesmo tempo. Aínda que os cruceiros no río Ohio circulaban ao principio seguindo un modelo oval de arriba a abaixo ao longo do río, o estado de Kentucky pronto protestou e os cruceiros foron limitados a ir cara a adiante, despois invisten a marcha e van cara atrás, só ao longo da beira de Indiana.\nRío Ohio en Cairo, Illinois\nO río Ohio recibe caudal dos seguintes afluentes (relacionados pola localización da súa desembocadura):\nRío Allegheny — Pittsburgh, Pensilvania\nRío Monongahela — Pittsburgh, Pensilvania\nRío Chartiers Creek - Pittsburgh, Pensilvania\nRío Beaver — Rochester, Pensilvania\nRío Wheeling Creek — Wheeling, Virxinia Occidental\nRío Little Muskingum — Ohio\nRío Duck Creek — Ohio\nRío Muskingum River — Marietta, Ohio\nRío Little Kanawha — Parkersburg, Virxinia Occidental\nRío Hocking — Ohio\nRío Kanawha — Point Pleasant, Virxinia Occidental\nRío Guyandotte — Huntington, Virxinia Occidental\nRío Big Sandy — fronteira Kentucky-Virxinia Occidental\nRío Scioto — Portsmouth, Ohio\nRío Little Miami — Cincinnati, Ohio\nRío Licking — Newport-Covinton, Kentucky\nRío Great Miami — fronteira Ohio-Indiana\nRío Salt — West Point, Kentucky\nRío Kentucky — Carrollton, Kentucky\nRío Green — Kentucky\nRío Wabash — fronteira Indiana-Illinois\nRío Saline — Illinois\nRío Cumberland — Kentucky\nRío Tennessee — Paducah, Kentucky\nRío Cache — Illinois\nCommons ten máis contidos multimedia sobre: Río Ohio\nImaxe da confluencia co río Mississippi\nInformación da conca\nTraído desde «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Río_Ohio&oldid=5975637»\nAfluentes do Mississippi\nA última edición desta páxina foi o 28 de xaneiro de 2022 ás 14:22.


Imposto sobre o incremento do valor dos terreos de natureza urbana. Declaración-Liquidación\nInstrucións para cubrir a autoliquidación\nSUXETO PASIVO: Deberá constar o nome completo e o enderezo fiscal da persoa física ou jurídica obrigada ao pago. Son suxeitos pasivos do imposto e, por tanto, obrigados á presentación e pago da liquidación: a) Nas transmisións onerosas (compravenda, permuta, ...) o transmítente ou persoa que constitúa ou transmita o dereito real do que se trate. Se o transmítente é a persoa física non residente en España, o obrigado ao pago será o adquirente, substituto do contribuínte. b) Nas transmisións lucrativas (herdanzas, doazóns, ...) o adquirente do terreo ou persoa a cuxo favor se constitúa ou transmita o dereito real do que se trate.\nREPRESENTANTE: Os datos do representante indicaranse nos casos nos que se presente a autoliquidación por persoa distinta do obrigado ao pago.\nDATOS ADQUIRENTE/TRANSMITENTE: Neste apartado farase constar os datos relativos ao adquirinte no caso de transmisións onerosas, a cambio de prezo (compravendas, permutas, ...) ou do transmítente no caso de transmisións lucrativas (herdanza, doazóns, ...).\nData: No caso de transmisións intervivos, a do documento ou escritura pública ou, no caso de documentos privados, a do momento na que teña efectos fronte a terceiros, conforme ás normas de dereito civil. No caso de transmisións por causa de morte, a do falecemento do causante.\nNegocio xurídico: Sinalaranse se tratase dunha transmisión intervivos o mortis causa, así como os datos relativos á formalización do contrato, no seu caso (notario, protocolo, data, etc).\nSinalaranse os datos de identificación do inmoble obxecto de transmisión (referencia catastral, situación e, de coñecerse número fixo), os valores catastrais do ano da transmisión así como os do ano 2005 de coñecerse) e a porcentaxe da propiedade do inmoble transmitido ou adquirido\nData de transmisión anterior: indicaranse as datas da anterior transmisión da propiedade do inmoble. No caso de que se transmitise en varias datas, farase constar todas elas coa porcentaxe de propiedade transmitida.\nO suxeito pasivo deberá coincidir co obrigado ao pagamento do Imposto.\nNo caso de actuar mediante representante, cumprimentaranse os datos do apartado destinado ó efecto. Neste caso, será precisa acreditar a representación.\nA autoliquidación poderase presentar nos Rexistros do Concello de Ourense, da Administración do Estado, das comunidades autónomas ou en calquera outro establecido nas disposicións vixentes. Tamén poderá remitirse mediante calquera das formas previstas no artigo 38.4 da Lei 30/1992, de 26 de novembro\n30 días hábiles seguintes a aquel no que tivese lugar o feito impoñible para transmisións intervivos.\n6 meses dende a data de falecemento do causante para as transmisións mortis causa. Con anterioridade ao vencemento deste prazo, o suxeito pasivo poderá solicitar a prórroga do mesmo por outro prazo de ata 6 meses de duración, que entenderase concedido polo tempo solicitado.\nPara proceder á autoliquidación do imposto deberá pulsar o botón "Tramitar" que atopará nesta páxina.\nUnha vez cubra o formulario da autoliquidación, ten as seguintes opcións de pago:\nPAGO DA AUTOLIQUIDACIÓN A TRAVÉS DA PASARELA DE PAGO. Debe cumprir os seguintes requisitos para poder proceder ao pago a través da pasarela:\nDispoñer do DNIe ou doutro certificado electrónico admitido (Certificados da FNMT, CatCert, IZENPE, Axencia de Tecnoloxía e Certificación da Comunidade Valenciana, Camerfirma,... )\ne que o propietario do certificado sexa titular ou cotitular dunha conta en algunha das entidades financeiras colaboradoras na recadación que teñen habilitado este medio de pago (ABANCA, CaixaBank, Banco Santander, EspañaDuero, BBVA e Banco Sabadell)\nNota: non é necesario que o certificado electrónico utilizado pertenza a ningún dos suxeitos implicados na autoliquidación; o único necesario tal e como xa indicamos é que o propietario do certificado utilizado sexa titular ou cotitular da conta bancaria empregada para facer o pago.\nO sistema devolverá un documento como xustificante de pago que ademais da súa utilidade para acreditar o pago, conterá as instrucións para finalizar o proceso de autoliquidación.\nPAGO DA AUTOLIQUIDACIÓN NAS OFICINAS DAS ENTIDADES BANCARIAS. Información sobre o pago en efectivo nas oficinas das entidades bancarias colaboradoras:\nCoa Carta de pago, pódese realizar o pago da autoliquidación en efectivo en calquera oficina das entidades financeiras autorizadas: ABANCA, Caixabank, Banco Sanantander, EspañaDuero, Banco Pastor, Banco Caixa Geral, BBVA, Banco Sabadell e Banco Galicia, dentro do horario de atención ao público habitual das mesmas.\nA entidade financeira devolverá ao contribuínte os exemplares para o interesado e para Administración Municipal, ao que xuntarase a documentación que se sinala nestas instrucións (e que tamén apareceran indicadas na información que se xunta coa Carta de Pago).\nCo exemplar do xustificante de pago da autoliquidación deberá xuntarse a seguinte documentación:\nNo caso de transmisións intervivos:\nOrixinal e copia ou copia compulsada ou simple do documento público ou privado no que conste o acto que orixina a imposición.\nSe no documento anterior non constase a data da anterior transmisión á adquisición do inmoble, orixinal e copia ou copia compulsada ou simple do documento público ou privado correspondente a dita transmisión ou adquisición.\nFotocopia do último recibo do Imposto sobre Bens Inmobles ou calquera outro documento que acredite a referencia catastral do inmoble.\nFotocopia do DNI/NIF/NIE ou pasaporte do suxeito pasivo.\nNo seu caso, documento que acredite a representación e fotocopia do DNI do representante.\nNo caso de acollerse a algún suposto de exención, documentación acreditativa da mesma.\nNo caso de transmisións mortis causa:\nOrixinal e copia ou copia compulsada ou simple da escritura de aceptación de herdanza ou, no seu defecto, duplicado ou fotocopia do escrito de relación de bens presentada ao efecto da liquidación do Imposto sobre Sucesións e Doazóns; certificado de defunción, certificado de últimas vontades e, no seu caso, declaración de herdanzas.\nSe en ditos documentos non consta a data da anterior transmisión á adquisición do inmoble, orixinal e copia o copia compulsada ou simple do documento público ou privado correspondente a dita transmisión ou adquisición.\nNo caso de acollerse a algún suposto de bonificación ou exención, documentación acreditativa da mesma.\nNo caso de que a declaración sexa referida a varias fincas catastrais, haberá de realizarse unha por cada inmoble.\nNo caso de existencia de varios suxeitos pasivos, deberá practicarse unha autoliquidación para cada un deles en función da porcentaxe de propiedade que adquira ou transmita.\nA autoliquidación realizada a través da Carpeta Cidadá só está dispoñible cando o feito impoñible consista na transmisión da propiedade. No caso de constitución ou transmisión de dereitos reais de goce limitativos do dominio, poderá realizarse de forma presencial no negociado de plusvalías do Concello, na Rúa Bispo Carrascosa, nº 8.\nConforme co previsto no artígo 27.2 da Ley General Tributaria, as recargas aplicadas ás autoliquidacións ingresadas fora de prazo serán os seguintes:\nAta 3 meses 5 %\nMáis de 3 meses ata 6 meses 10 %\nMáis de 6 meses ata 12 meses 15 %\nMáis de 12 meses 20 %\nNo caso de autoliquidacións ingresadas transcorridos máis de 12 meses dende a finalización do prazo para a súa presentación, esixirase, ademais, intereses de demora dende o día seguinte ao termino dos 12 meses ata a data da súa presentación e ingreso. O importe de estas recargas reducirase nun 25 % nos termos establecidos no artigo 27.5 da Ley General Tributaria.


VERÁN 2017 NA REDE MUSEÍSTICA: Museo Pazo de Tor / Rede Museística provincial de LUGO\nVERÁN 2017 NA REDE MUSEÍSTICA: Museo Pazo de Tor\nVERÁN 2017 NA REDE MUSEÍSTICA: PROGRAMA DE OBRADOIROS E ACTIVIDADES\n»OBRADOIRO: Na arca aberta, o xusto peca\nNeste museo, como nas nosas casas, hai unha variedade enorme de mobiliario que precisamos para gardar, ou agachar, cousas (bargueños, arcas..), para apoiar (mesas, consolas…) ou de asento e descanso (escanos, cadeiras…). Todo este mobiliario ten ou tivo unha función precisa, por veces sorprendente, que temos que descubrir mediante xogos como adiviñas, refráns, historias … Vén xogar!\nDatas: 6 de xullo\nDatas: 7 de xullo.\nDatas: 13 de xullo.\n»OBRADOIRO: Enredando con fíos\nTendo en conta o peso que a colección téxtil ten no noso museo, tanto no que se refire á roupa coma aos tapices, empregaremos diferentes técnicas téxtis (fiorama, bordado, etc.) para a realización dun mural colectivo.\nData: 15 de xullo\nDatas: 19 de xullo.\n»OBRADOIRO: A guía Club Pequeamig@s para o Museo Pazo de Tor.\nPlano/mural onde os Pequeamig@s farán unha guía do pazo co itinerario e as coleccións destacables.\nData: 22 de xullo\nDatas: 25 de xullo.\n»OBRADOIRO: Abaneándonos en Tor\nOs abanos de Tor son un tesouro que esperta a admiración entre os nosos visitantes, por iso faremos unha viaxe pola historia dos abanos e repasaremos a linguaxe secreta que agochaba tantas intrigas.\n»OBRADOIRO: Coñecendo Galiza a través de Domingo Fontán.\nEste ano conmemórase o 150 aniversario do pasamento do matemático Domingo Fontán. Faremos un mapa de Galiza que explique o proceso de elaboración do Mapa de Domingo Fontán.\nMuseo Pazo de Tor, Monforte de Lemos. Tfno.: 982 165 534 / pazodetor@museolugo.org\nFicha inscrición MPTor


Noticia - Chega a Pontevedra Trail League, a nova aposta deportiva da Deputación de Pontevedra - Actualidade - Deputación de Pontevedra\nChega a "Pontevedra Trail League", a nova aposta deportiva da Deputación de Pontevedra\nA iniciativa une o Trail Adventure Muíños do Folón, o Trail do Románico e o Trail do Trega, "unha grande idea coa que promovemos a provincia de Pontevedra como un destino sustentable"\nA presidenta da Deputación de Pontevedra, Carmela Silva, presentou hoxe a primeira edición da Pontevedra Trail League, iniciativa deportiva que conta coa colaboración da institución provincial e que xuntará a tres probas de referencia na provincia como son o Trail Adventure Muíños do Folón, o Trail do Románico e o Trail do Trega. No acto estivo acompañada por Anxela Fernández, alcaldesa do Rosal; Mónica González, concelleira de Deportes de Silleda; Montse Magallanes, concelleira de Deportes da Guarda; Gorka Gómez, deputado de Deportes, e Justi Peixoto, organizador da proba.\nEn rolda de prensa, Silva resaltou que "na Deputación de Pontevedra apostamos por este tipo de actividades deportivas que axudan a promocionar o noso territorio ao mesmo tempo que se desenvolven dun xeito sustentable". Amais, referiuse á primeira edición desta iniciativa como "unha gran idea que cumpre coa Axenda 2030 e que vai da man da nosa campaña turística, que pon en valor o noso patrimonio natural, amais o facemos desde un punto de vista non pasivo, promovendo a actividade nel".\nA primeira proba da Pontevedra Trail League será no Rosal o 8 de marzo. O Trail Adventure Muiños do Folón será unha carreira de 21 quilómetros para o que tan só quedan ao redor de 60 prazas. A alcaldesa do Rosal, Anxela Fernández, apuntou que "como a proba terá lugar o 8 de marzo, nunha data tan sinalada para todas e todos nós, tentaremos facer de xeito paralelo un recoñecemento á muller no deporte".\nTras o seu paso polo Rosal o circuíto deportivo chegará a Silleda o 19 de xullo co Trail do Románico, unha proba de 24 quilómetros para a que o prazo de inscrición abrirase no mes de abril, aínda que a inscrición conxunta para as tres probas xa pode formalizarse. A concelleira de Deportes da vila do Deza, Mónica González, afirmou que "é unha das probas deportivas das que máis orgullosos e orgullosas estamos en Silleda porque é unha carreira que vai máis aló do deportivo e que serve para poñer en valor o noso patrimonio natural, histórico e artístico".\nPor último, a Pontevedra Trail League pecharase na Guarda co Trail do Trega o 22 de novembro. Para esta proba, de 18 quilómetros, as inscricións individuais estarán dispoñibles a partir do mes de xullo. Montse Magallanes, concelleira da Guarda, explicou que "xuntar estes tres eventos deportivos é unha idea fantástica e polo tanto gustaríame transmitir o noso agradecemento á empresa organizadora e á propia Deputación de Pontevedra".\nNo acto de presentación, Justi Peixoto, organizador da proba, detallou os pormenores da primeira edición desta iniciativa deportiva e anunciou que "a partir da primeira proba a líder e o líder da xeral levarán un maillot identificativo" e que "paralelamente as principais probas organizaremos unha andaina para que as persoas acompañantes das e dos participantes e aquelas persoas que non poidan levar a cabo a proba correndo poidan gozar das paisaxes polas que pasan as tres carreiras".\nCarmela Silva rematou sinalando que "Pontevedra ten a capacidade de acoller grandes eventos deportivos e como aquí somos ambiciosos e ambiciosas teño que dicir que estou segura de que dentro dun tempo falaremos deste programa deportivo como unha referencia nacional e internacional que estea a altura de iconas do trail como Colorado, Isla Bonita, Zegama ou Chamonix".


Taxidermistas en compás de espera | Consumer\nTaxidermistas en compás de espera\nAutor: Por MAR MEDIAVILLA\nData de publicación: Mércores, 30deMaiode2001\nA espera deberá prolongarse até o mes de xullo. A partir desa data, coa aplicación da normativa europea de tests priónicos, os taxidermistas poderán volver rescatar trofeos taurinos paira afeccionados, toureiros, apoderados ou propietarios dunha gandaría. Mentres, deberon soportar con estoicismo una crise que lles privou de suculentos negocios.\n“Moito, non te podes nin imaxinar”. Deste xeito responden os taxidermistas, sobre todo os especializados no mundo taurino, cando se lles pregunta sobre o impacto das “vacas tolas” no seu traballo cotián. O caso é que a crise, lonxe de afectar só ao sector alimentario, provocou zozobras en ámbitos que até agora pasaron desapercibidos. A taxidermia taurina é una delas. As normas preventivas aplicadas con carácter de urxencia desde a aparición do primeiro caso de encefalopatía esponxiforme bovina en España xerou tensións nun sector que cada ano é capaz de mover varios miles de millóns de pesetas.\n“Desde o pasado mes de outubro no mundo do touro viviuse una tolemia xeneralizada”, comenta Montserrat Fernández da Taxidermia o Toureiro en Toledo. Quizais sexa porque ela viviu o tema por partida dobre. O seu marido é banderillero e cando empezou a crise das “vacas tolas” chegou a temer polo seu futuro. Só lles faltou, di, a tolemia da febre aftosa. “Está a ser como una pesadelo que esperamos que acabe pronto”.\nEsta tolemia, agora en compás de espera ata que o próximo mes de xullo entre en vigor a norma que obriga a aplicar tests priónicos, comezou a principios do pasado outono coa posta en marcha das medidas preventivas en plena crise da EEB. Os touros de lida, case por definición, son reses con máis de 30 meses. De acordo coa norma, decidiuse a incineración dos animais tras o seu paso pola praza de touros. Eliminado o animal, deixaba de existir o risco, pero tamén desaparecía a posibilidade de traballo dos taxidermistas: naturalizar un dos trofeos máis vistosos de face á galería, a cabeza do animal que lembraba una tarde memorable paira moitos afeccionados.\nNegocios en horas baixas\nA xeografía española é chamada, por cuestións de similitude, a pel de touro. Paira os taxidermistas o apelativo é algo máis que un símbolo. Constitúe o material básico de traballo co que reconstruír a escala natural a cabeza do animal. Pero norma en man, a materia prima esencial foise convertendo igualmente en cinzas. Algúns afeccionados do mundo taurino han chegado a comentar, non sen certa sorna, que o único touro que non ían incinerar era o que se ve desde as estradas. E aínda que na Comisión Consultiva Nacional de Asuntos Taurinos, do Ministerio de Interior, especificábase que “nin orellas, nin a porción distal dos rabos, nin a pel exenta de materia graxa adherida á súa parte interna, constitúen Material Específico de Risco en relación á EBB”, a realidade é que os taxidermistas nun primeiro momento víronse privados do seu material de traballo.\nNo entanto, a situación varía segundo a comunidade autónoma na que nos atopemos. Así, mentres os touros da Feira de Abril foron incinerados, no caso da Feira de San Isidro de Madrid, tal e como especifica Juan Béjar, presidente da Asociación Nacional de Taxidermistas, permitiuse que se poidan levar a pel e os cornos, “porque non constitúen material específico de risco”, segundo a revisión dos expertos consultados pola citada asociación. E remarca con rotundidade que se están perdendo auténticos tesouros no mundo taurino”. Na súa opinión, a medida adoptada foi excesiva paira o mundo da taxidermia. As súas razóns son concluíntes: “nós non traballamos con material que vaia destinado á alimentación.”\nTodos cantos se dedican a este particular sector de negocio expresan una visión optimista cando se lles pregunta sobre o futuro a pesar de que durante os primeiros tempos da crise chegaron a pensar que a súa actividade podería ter as horas contadas.\nIso non obvia que as perdas económicas deixáronse sentir. Se non, que lle pregunten a Jesús Torres, propietario dun taller de taxidermia en Zaragoza que viu como un próspero negocio que se ía a iniciar co novo século desaparecía pola crise das vacas tolas. “O pasado ano entramos en contacto cunha empresa dedicada a materiais ornamentais e de decoración norteamericana que estaba interesada en que lle enviásemos cabezas de touro”. Falaron nin máis nin menos que de 5.000 cabezas. Poden parecer moitas, pero paira a demanda existente, “iso non é nada”, apunta con simpatía a pesar da adversidade das circunstancias.\nNun cálculo rápido Jesús estima o traballo de taxidermia por cabeza nunhas 150.000 pesetas ás que deben sumarse outras 100.000 en concepto de transporte. O montante global supera os 1.250 millóns de pesetas. “Realizaramos todos os trámites pertinentes coas autoridades implicadas, tanto de aquí como de alí, e naquel momento non había ningún problema”, continúa. Logo chegou a crise das “vacas tolas” e a da febre aftosa. O negocio, nada despreciable a tenor das cifras, veu ao traste. Hoxe continúa traballando nos seus negocios e espera ver que todo volve á normalidade. Quizais así poida reconciliarse co seu particular “soño americano”.\nCabezas por todo o mundo\nOs afeccionados ao mundo taurino están repartidos por todo o planeta. “Nalgunha ocasión enviamos traballos a Xapón ou a Bélxica”, explica Santiago Olleta, taxidermista navarro. Quizais o propietario quería ter un recordo permanente da festa dos Sanfermines.\nSexa cal for o caso, as peticións de cabezas naturalizadas adoitan chegar de diferentes puntos: desde o toureiro que realizou esa tarde una boa faena e quéreo paira recordo, ao apoderado do toureiro, afeccionados particulares, penas taurinas que nalgúns casos quéreno paira regalala ao destro que seguen en todas as prazas, pasando polos gandeiros propietarios da res. O prezo a pagar por estes traballos vai desde as 125.000 pesetas até as 230.000, en moitos casos dependendo do animal ou a madeira e tallado da peana onde lucirá a peza.\nAlgúns dos profesionais da taxidermia non deixaron escapar as vantaxes que ofrece Internet. Un exemplo é carlillostaxidermia.com. “Levamos tres xeracións traballando en taxidermia”, di José Barrero, o representante da terceira das xeracións. “A través de Internet chégannos moitas consultas de diferentes lugares do mundo que piden información sobre como adquirir una peza”. A rede de redes abre a porta á exportación e con ela á expansión do negocio. Barrero de momento traballa cos triunfos conseguidos nas prazas de touros, de primeira e segunda categoría, da pasada tempada. “Agora é tempo de traballo en talleres e esperamos que en pouco tempo todo volva á normalidade”.\nA tecnoloxía tamén revolucionou a taxidermia\nA era tecnolóxica tamén se deixou sentir no mundo da taxidermia. Así, até fai ben pouco, a confección da escultura realizábase con escaiola a partir de molde que podía alcanzar un peso aproximado de 45 quilos. Na actualidade, trabállase con poliuretano, un material que permite máis flexibilidade no labor e cuxo peso oscila entre os 8 e 10 quilos, apunta José Barrero.\nMoitos afeccionados ao touro admiran o traballo dos taxidermistas porque parece que o animal sexa o mesmo que viron na praza de touros e aínda estea vivo. Paira chegar a este produto final a tarefa de moitos deles comeza na praza de touros. O pasado ano, antes da crise, no patio de despezamento o matarife cortaba a cabeza enteira e a pel do peito para que llo levasen ao seu taller. A partir de aí realizábanse as anotacións anatómicas da cabeza do animal e quitábase a pel paira levala a curtir, proceso que adoita requirir entre 3 e 5 semanas. Mentres, cócese o cranio para que quede o óso limpo e procédese á desinfección do mesmo. Logo constrúese a escultura do animal a partir das anotacións. Queda paira o final “encaixar todo á perfección”, explica Barrero.\nPero, como conseguen que a mirada do touro siga infundiendo medo a pesar de estar morto? A resposta dáa una empresa alemá especializada en taxidermia e que consegue, segundo os profesionais deste campo, un traballo “moi depurado e francamente realista”, que consegue dalgún modo recuperar “con todos os matices” a brava mirada do touro de lida.\nEncefalopatía Esponxiforme Bovina Internet-gl taurino taxidermia taxidermistas toureiro touros vacas tolas


Dirección Estratéxica. Produción e Loxística\nMateria Dirección Estratéxica. Produción e Loxística Código V04M141V01221\nEstudo de casos Caso sobre unha situación de problemática nunha empresa\t 20 CB3\nResolución de problemas e/ou exercicios Probas para avaliación das competencias adquiridas que inclúen preguntas directas sobre un aspecto concreto. Os alumnos deben responder de maneira directa e breve en base aos coñecementos que teñen sobre a materia.\t 50 CE20\nResolución de problemas e/ou exercicios Proba na que o alumno debe solucionar unha serie de problemas e/ou exercicios nun tempo/condiciones establecido/as polo profesor. Desta maneira, o alumno debe aplicar os coñecementos que adquiriu. A aplicación desta técnica pode se presencial e non presencial. Pódense utilizar diferentes ferramentas para aplicar esta técnica como, por exemplo, chat, correo, foro, audioconferencia, videoconferencia, etc.\t 30 CE20\nPara superar a materia por avaliación continua, o alumno/a deberá\nsuperar as prácticas e o exame final.\nPara superar as prácticas, o alumno/a deberá asistir, e\npresentar as memorias correspondentes, a aquelas prácticas que sexan\nconsideradas obrigatorias polo profesorado ao longo do curso. As memorias\npresentadas deberán reunir a calidade suficiente a xuízo do profesor para\npoder superar as prácticas. En caso de falta de asistencia ás prácticas\nobrigatorias, o alumno/a deberá presentar igualmente as memorias\ncorrespondentes, e ademais elaborar e aprobar un traballo compensatorio\nrelacionado con cada práctica á que non asistise, indicado polo\nAdemais, o alumno/a deberá superar o exame final da\nmateria, cunha parte teórica (50% da nota) e outra práctica ( problemas, 50% da nota).\nPreviamente ao exame final farase unha proba de seguimento,\ncara á metade do curso, que será liberatoria, da materia incluída nela,\npara o exame final.\nO alumno/a terá que presentarse a un exame final, cunha\nparte teórica (30% da nota) e outra práctica (casos e problemas, 70% da nota).\nalumno/a que teña superadas as prácticas, e que superase a proba\nde seguimento intermedia, fará unha proba reducida correspondente á\nmateria restante, cunha parte teórica (30% da nota) e outra práctica (caso,\n70% da nota).\nO alumno/a que teña superadas as prácticas e non superase\na proba de seguimento intermedia, fará unha proba reducida correspondente a toda\na materia da materia, cunha parte teórica (30% da nota) e outra\npráctica (casos, 70% da nota).\nO alumno/a que non supere as prácticas fará unha proba ampliada con valor do 100% da nota (30% para\na parte teórica e 70% para a parte práctica), con independencia de que superase\nou non a proba de seguimento intermedia no seu momento.\nA cualificación final calcularase a partir das notas das\ndistintas probas, tendo en conta a ponderación destas:\n- Parte teórica: 50%\n- Parte práctica (casos e problemas): 50%\nDe calquera modo, para superar a materia é condición necesaria\nsuperar todas as partes sen que ningunha das notas sexa inferior a 4 (nota\nmínima para compensar) e ter unha media de aprobado (nota igual ou superior a 5).\nNos casos en que a nota media sexa igual ou superior a 5 pero nalgunha\ndas partes non se alcance o valor mínimo de 4, a cualificación final será de suspenso.\nde exemplo, un alumno/a que obteña as seguintes\ncualificacións: 8 e 3, estaría suspenso, aínda cando a nota media dá un valor\nsuperior a 5, posto que ten unha nota inferior a 4 nunha das partes. Nestes\ncasos, a nota que se reflectirá na acta será suspenso (4,0)\nse permitirá a utilización de ningún dispositivo electrónico durante as probas\nde avaliación salvo autorización expresa. O feito de introducir un dispositivo\nelectrónico non autorizado na aula de exame será considerado motivo de non\nsuperación da materia no presente curso académico e a cualificación\nEspérase que o alumno/a presente\nun comportamento ético adecuado. No caso de detectar un comportamento\nnon ético (copia, plaxio, utilización de aparellos electrónicos non autorizados, e\noutros) considerarase que o alumno/a non reúne os requisitos necesarios para\nsuperar a materia. Neste caso a cualificación global no presente curso académico


En Marea demanda máis medios para o CETAL | Terrachaxa.com\n2 horas Só quedan dous ingresados por coronavirus na provincia, os dous na Mariña\n6 horas Expertos internacionais comezan coa avaliación do queixo San Simón\n7 horas A Deputación adxudica a asistencia técnica aos concellos e obras en Guitiriz\nEn Marea demanda máis medios para o CETAL\n25 Out 2018 Actualidade, Agro Actualidade, Agro\nO deputado de En Marea no Congreso, Miguel Anxo Fernán Vello, visitou as instalacións do CETAL (Centro Tecnolóxico Agroalimentar) en Lugo e mantivo un encontro coa equipa directiva e outras persoas para coñecer de primeira man o destacado traballo do Centro no eido da seguridade alimentaria, no que atinxe ao sector lácteo e outras actividades.\nAsemade, explicitou o interese de En Marea por saber as necesidades de recursos, tecnoloxía, medios e personal do Centro a fin de transmitilo no Congreso en forma de iniciativas parlamentares. Neste sentido, explicou ao personal do CETAL que xa na tramitación dos Orzamentos para este exercicio 2018, “fomos moi críticos coas cativas partidas destinadas a este Centro. Unhas partidas que se reduciron a 80.000 euros e que En Marea emendou mediante a presentación de propostas na tramitación das contas do estado destinadas a aumentar a cantidade nuns 9 millóns. Petición que foi rexeitada polo anterior Goberno do PP”.\nNesta liña, Fernán Vello deixou claro que “estaremos vixiantes de cara os vindeiros Orzamentos, os de 2019, para que o CETAL sexa receptor de investimentos acaídos para levar a cabo as súas funcións contando con personal suficiente e medios axeitados”. Para o deputado de En Marea “debería incentivarse e implementarse o eido do I+D+I co cometido de poder cambiar o modelo produtivo. Os países europeos avanzados adican unha porcentaxe moito maior ao I+D+I porque o futuro está nese ámbito”.\nDestacou o labor do CETAL “adicado ao sector primario, o agro gandeiro e alimentar, un sector que en Galiza e en Lugo ten un peso importante no noso sistema produtivo, caso do sector lácteo”. Fernán Vello tomou nota das necesidades do Centro a fin de poder dirixirse através de iniciativas parlamentares ao Ministerio de Agricultura, do que depende, para impulsar medidas que repercutan na súa mellora e progreso. Amosou especial interese pola situación do personal que traballa no Centro.\nEtiquetas agroCetalEn MareaTerra Chá\nAnterior O Comercio das Pontes sae á rúa esta fin de semana\nSeguinte Friol celebrará o seu tradicional Samaín o sábado pola tarde


Queixas do PP de Arzúa na Valedora do Pobo pola “exclusión da oposición na...\nReclaman a constitución da Consello de Administración da emisora\nQueixas do PP de Arzúa na Valedora do Pobo pola “exclusión da oposición na emisora municipal”\nPP de Arzúa Radio Pública\nO Partido Popular de Arzúa enviou unha queixa á Valedora do Pobo pola situación de “exclusión da oposición na participación das actividades da emisora municipal”.\nRafael Rivadulla, voceiro dos populares explicou que “cando está preto de cumprirse dous anos das últimas eleccións locais, o Grupo Municipal do Partido Popular de Arzúa eleva unha queixa á Valedora do Pobo pola exclusión dos grupos da oposición na emisora local neste mandato do bipartito AxA – PSdeG”. Reclaman que a Valedora do Pobo medie co Concello de Arzúa para que “este acate o Regulamento Interno da emisora municipal e convoque o Consello de Administración da radio, onde participan os distintos partidos da Corporación local”.\nDenuncian os populares que “o goberno municipal contesta sempre con evasivas e escusas varias para xustificar a exclusión da oposición nas actividades da emisora local”.\nRivadulla explica que “o goberno local incumpre co Regulamento Interno da emisora, que ten monopolizada, silenciando á oposición, deixando en evidencia o interese do alcalde en empregar a Radio Arzúa en beneficio propio, pensando nas vindeiras eleccións locais”.\nO grupo municipal popular advirte que “é no Consello de Administración onde se debate e se informa da programación, actuacións e contas anuais, entre outras cuestións, a oposición é descoñecedora da situación da radio ao non estar constituído nin convocado trimestralmente”.\nArzúa Radio Pública\nQueixas do PP de Arzúa na Valedora do Pobo pola “exclusión da oposición na emisora...


O Club Naútico de Riveira, co equipo de regatistas, participou esta fin de semana na Regata Sostible do Real Club de Mar de Aguete. – CanalBarbanza.com\nO náutico ribeirense participou esta pasada fin de semana na regata Sostible do Real Club de Mar de Aguete. Os seus regatistas participaron na primeira das 5 regatas clasificatorias da tempada 20/21 para o campionato de España. Houbo un total de 115 rexistrados, sendo leste o primeiro desprazamento que se puido realizar desde o mes de marzo e despues do confinamento\nEsta fin de semana acudirá a Clase Láser a Regata Clasificatoria do Club Marítimo de Canido.\nO Noia Portus Apostoli FS xa sabe cando comezará a liga


O obxectivo desta contratación, dixo o rexedor, é manter e mellorar o estado da cidade que xa é "a máis limpa de España de España", garantir a estabilidade de todos os traballadores das distintas concesionarias e introducir melloras como o reforzamento do servizo no rural. Por último, referiuse á importante incidencia na sostibilidade dos pregos, primando, por exemplo, o uso de maquinaria máis ecolóxica ou a recollida porta a porta nalgunhas zonas, o que redundará nun servizo máis eficiente.\nPavillón Monte da Mina\nA Xunta de Goberno Local tamén deu luz verde á clasificación de ofertas para contratar as obras de reforma da estrutura e do pavimento do pavillón de Monte da Mina, en Castrelos. Abel Caballero explicou que investirá 260.000 euros na remodelación deste recinto polideportivo e que a duración dos traballos será de catro meses aproximadamente.\nSegundo explicou Caballero, este recinto vese afectado polo deslizamento de terras, o que produciu gretas na pista e modificacións "lixeiras" na estrutura do pavillón "que hai que corrixir". O Concello proxecta reconstruír a fachada afectada e renovar o pavimento deportivo, ademais de mellorar a recollida de augas, o aspecto exterior do edificio, entre outras melloras.


A Xunta anuncia que o Plan Forestal de Galicia reducirá un 5% a actual superficie de eucalipto - Campo Galego\nInicio / Forestal / A Xunta anuncia que o Plan Forestal de Galicia reducirá un 5% a actual superficie de eucalipto\nA Xunta anuncia que o Plan Forestal de Galicia reducirá un 5% a actual superficie de eucalipto\nO proxecto prevé diminuir en 20.000 hectáreas a superficie de eucalipto ata o ano 2040, segundo destacou hoxe o presidente autonómico. Prevese aumentar a superficie de frondosas caducifolias, de castiñeiros e de piñeiro\nCampo Galego - 12/11/2020\nCampo Galego 12/11/2020 9:42 p.m.\nO Consello da Xunta avaliou hoxe un informe da Consellería do Medio Rural sobre o Plan Forestal de Galicia 2021-2040. O documento, logo dun longo proceso, está xa listo para os seus trámites finais. Pasará primeiro polo Consello Forestal, o órgano consultivo da Administración no que participa toda a cadea forestal e colectivos ambientalistas, e despois levarase ó Parlamento. Tras eses trámites, será aprobado como decreto polo Consello da Xunta.\nEn relación á última versión coñecida do proxecto, unha das novidades que anunciou hoxe a Xunta é unha maior limitación para o cultivo do eucalipto. O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijoo, subliñou hoxe que o Plan Forestal prevé unha diminución dun 5% da actual superficie de eucalipto, o que supón que de aquí ó 2040 reducirase a presenza do eucalipto en 20.000 hectáreas.\nEn concreto, a Xunta sinala que reforzará o control de novas plantacións e aplicará un programa de transformación de eucaliptais degradados. Tamén actuará sobre a xestión e produtividade das actuais masas de eucalipto, co obxectivo de que se poida aumentar o volume de madeira cortada cada ano cunha menor superficie no monte. A meta é chegar a cortar un 90% do volume de crecemento anual da especie.\nEntre tódalas especies, a Xunta prevé que Galicia poida chegar no 2040 a unhas cortas de 12 millóns de toneladas anuais, fronte ós 9 millóns actuais. Iso implicará pasar dunhas cortas do 60% do volume de crecemento anual do monte ó 70%, o que continuaría garantindo a sostibilidade do seu aproveitamento.\nDe cara á estratexia de prevención de lumes, a Administración tamén anuncia que porá en marcha medidas para rachar a continuidade das masas de eucalipto. Anúnciase ademais unha nova lei de prevención de incendios.\nFrondosas caducifolias e castiñeiros\nOutro dos obxectivos do Plan Forestal sitúase en chegar a 425.000 hectáreas de frondosas caducifolias no ano 2040, aumentando a súa vez os bosques de frondosas que teñen unha xestión silvícola activa.\nPara o caso concreto do castiñeiro, prevese aumentar a súa superficie en 16.000 hectáreas, a metade para a produción de castaña e a outra metade para madeira.\nEn relación coas coníferas, no plan recóllese o fomento de liñas de axuda para repoboacións e reforestacións de alta calidade xenética, incrementando mediante esta vía a superficie que ocupan estas especies en 20.000 hectáreas no prazo de 20 anos. Tamén se aplicarán actuacións silvícolas nun total de 50.000 hectáreas de coníferas deica o ano 2040 e irase incrementando a porcentaxe de volume de cortas con destino á serra ou usos estruturais ata un 75% nese tempo, segundo o plan da Administración.\nCreación de ‘montes protectores’\nOutro programa destacado que se anuncia no marco do Plan Forestal é o dos chamados “montes protectores”. Trátase de inventariar e rexistrar aqueles montes ou terreos forestais que teñan un especial carácter protector do solo e regulador do ciclo hidrolóxico. Así, planifícase a creación e inscrición de montes protectores, para chegar a un total de 90.000 hectáreas amparadas por esta figura no horizonte do plan.\nAdemais, porase en marcha un programa de conservación de recursos xenéticos e un plan de uso social ou turístico do monte mediante o establecemento dunha rede de infraestruturas verdes en contornas urbanas e en zonas de especial interese paisaxístico, actuando en 25.000 hectáreas deica o ano 2040.\nNo ámbito da agrupación da xestión das propiedades particulares, a Xunta márcase o obxectivo de agrupar a xestión de 150.000 hectáreas ao abeiro de proxectos de mobilización de terreos agroforestais e mobilizaranse outras 35.000 ha. de terras forestais mediante actuacións de xestión conxunta, segundo anuncia a Administración.\nDesestimado o carácter invasor do eucalipto\nHoxe mesmo trascendeu tamén unha sentencia do Tribunal Superior de Justicia de Madrid na que desestima a demanda do Concello de Teo contra o eucalipto. O Concello de Teo pedira que o eucalipto se incluira no catálogo español de especies invasoras, pero o Tribunal considera que, dado que sobre esa cuestión hai criterios científicos totalmente contrapostos, non é posible concluír a necesidade de catalogar o eucalipto como invasor.


10 MALOS HÁBITOS QUE ESTÁN SABOTEANDO O SEU ÉXITO - ESTILO DE VIDA - 2019\n10 Malos hábitos que están saboteando o seu éxito\nClub Das Mulleres Da Moda Estilo De Vida 2019 10 Malos hábitos que están saboteando o seu éxito\nV.M. Kwen Khan Khu: Incógnitas Develadas sobre el Camino Secreto // Entrevista N11 (con Subtítulos) (Maio 2019).\nA maior parte do tempo, estamos ocupados pensando e planeando todas as cousas que imos faga nos próximos meses, pero que hai de todos os vellos e malos hábitos que podería ser mellor para nós facer deixar de facer? Saber cando dicir "non" é importante, entón aquí tes 10 cousas que pensamos que todos deben considerar adeus.\n1. Deixar de tentar facer a todos felices ante ti. Aínda que nunca lle importa resolver para ser máis xeneroso ou reflexivo cos seus seres queridos, tamén é importante aproveitar a oportunidade de reenergizar sobre as súas propias necesidades e prioridades. Sexa bo para os demais, pero non sacrificar o seu propio tempo, saúde ou felicidade para facelo.\n2. Deixar de facer o mesma a forma mesma. Desafía a cambiar a rutina diaria cun novo adestramento ou un novo réxime de coidados da pel. Sacuda a túa vida aínda máis marcando un hobby novo, tomando unha clase de arte ou aprendendo un novo idioma. Imaxina canto máis rico a túa vida sentirás ao saír da túa zona de confort.\n3. Deixar de esperar a que outras persoas realicen o primeiro movemento. ¿Está a agardar o seu esmagamento para iniciar a cea ou sentar á espera de que o seu bestie poña a súa próxima cita no calendario? Non. Deixar de xogar e asumir o control da súa vida social. Planifica a túa diversión nos teus propios termos.\n4. Pare de bater a repetición. Engada unha ou máis horas de produtividade para o día esperando realmente con a súa alarma. Toneladas de persoas exitosas xuran polas súas rutinas de mañá, así que proba a túa man nunha chamada de atención anterior e vexa canto máis efectivo pode alcanzar todos os demais obxectivos. Podes incluso durmir mellor se o teu corpo non prevé múltiples alarmas.\n5. Deixar de revisar o teléfono. Sabemos, xa sabemos - é realmente difícil de resistir o desexo de mirar constantemente o seu teléfono. Parece que non hai fin dos correos electrónicos da oficina, os textos do grupo nunca durmían, e estamos todos á procura do seguinte gramo perfecto. Establecer límites cos teus dispositivos é importante aínda e aprender a prestar atención ás persoas e aos lugares IRL deste ano asegurarase de facer moitos de grandes memorias.\n6. Deixar de ver a despistada despedida e navegar na canle. Non hai nada de malo ao revisar a próxima gran serie de Netflix ou sintonizar o seu programa de televisión HGTV favorito, pero non falla por defecto usar a televisión para o entretenimiento cando se sinta aburrido.\n7. Deixe de fumar o corpo. Hai suficientes voces negativas na sociedade e a cultura pop contándonos como estamos supostamente para mirar - non hai ningunha razón para engadir a súa voz propia á mestura. As túas intencións de traballar máis e comer mellor son moi importantes, pero sempre que teñas o mellor esforzo, animámoste a que fagas como Elsa e déixache ir.\n8. Deixar de revisar o historial. É moito máis difícil avanzar e afrontar todos os teus grandes obxectivos se aínda estás analizando o que pasou no pasado. Obter o ex-ex, cortar o drama co seu frenemy e deixar de destacar o erro que cometeches na oficina meses atrás. Avanza e cara arriba!\n9. Deixar de ser un estraño. Nós totalmente permiten establecer unha saudable distancia das persoas negativas da súa vida, pero non se esqueza de todos os amigos e familiares que non lle traen nada máis que positividade. Se perdeu o contacto con calquera destes seres queridos, xa sexa de forma accidental ou a propósito, colle o teléfono e volve á súa relación.\n10. Deixar de dicir "nunca. " Quizais non poidas imaxinarse saltando na próxima dieta ou tendencia de atención mental agora, pero non descartas nada. Quédese aberto a novas prácticas e oportunidades que poidan facelo mellor, máis forte e máis feliz.\nQue malos hábitos son os máis difíciles de romper? Tweet us @FeminineClub.com!\nEsta publicación foi pagada por Lyft\nAlli Hoff Kosik é un escritor independente apaixonado por ler, correr, arcoiris espolvorear, a súa colección de batom, asistir a vergonzosa TV real e beber viño rosa. Ela vive en Brooklyn co seu marido e (nos seus soños, polo menos) tres crías de ouro perrucas retriever. Podes atopar a súa blogue no Finding Plan A.\nTemas: #CreateGood, Health, Lifestyle


PARTICIPA nas eleccións ao CONSELLO ESCOLAR ! - O clube das ideas\n1 Un bo candidato á representación dos alumnos debe ser unha persoa cun sentido amplo da responsabilidade, así como conciencia cívica e preocupación polos problemas que poidan existir cara o alumnado, tendo a forza de vontade de dar o seu tempo#blgtk08# polo colectivo para tentar solventar os problemas que poidan afectar a todos os estudantes. Para preparar as festas non serían necesarios representantes estudantís, estes deben basear as súas prioridades no benestar dentro de centro escolar.\nComentario de Francisco Javier Suárez Avión (18-11-2014 11:54)\n2 UN bo candidato á representación do alumnado debe ter como características principais: ser responsable o#blgtk08#rganizado, bo falante e comunicativo cos demáis.\nNon, eu non estou preparado para a candidatura.\nComentario de Joaquin (18-11-2014 11:57)\n3 Un candidato para este tipo de asuntos ha de ser unha persoa con ganas de facelo principalmente, e sabendo que ten unha gran responsabilidade por diante, xa que as súas decisións influirán no día a día de todo o alumnado do centr , e isto pode ter grandes repercusións tanto#blgtk08# para ben como para mal.\nPolo tanto deberá tomarse moi en serio este traballo e pensar principalmente no mellor para un colectivo e non so para un grupo reducido de personas, xa que este centro ten persoas de distintas idades e cada unha ten diferentes necesidades.\nComentario de Alba Covelo (18-11-2014 12:02)\n4 Un bo representante do alumnado debería caracterizarse como unha persona que participase dunha forma seria e responsable no seu cargo, que procure na busca do mellor para os alumnos e para o centro, que tivese unha boa ca#blgtk08#pacidade de decisión, que sempre desempeñase unha participación activa e eficaz e cunha gran capacidade para a comunicación, creando un clima agradable entre o alumnado para favorecer as decisións que se chegaran a tomar.\nComentario de Roberto Alonso. (18-11-2014 12:05)\n5 Unha persoa que quere ser candidata debera cumprir requisitos como ser unha pesoa con facilidade de habla, social, que non mire só por si mesmo senón polo beneficio dos demais. Debe ser unha persoa seria, que se tome a súa responsa#blgtk08#bilidade con seriedade e non como un xogo xa que se o fai mal pode repercutir nos alumnos. Sinceramente non me vexo moi preparado de ocupar ese posto, pero intúo que hai moita xente no instituto con capacidade de sobra de exercelo.\nComentario de Rodrigo (20-11-2014 13:07)\n6 basándome en lo que dice este artículo estoy de acuerdo con lo que se esta diciendo ya que la participación no sólo en la escuela sino también e#blgtk08#n cosas que tenga que ver con la sociedad...mediante las votaciones, es una forma de hacernos presente tanto en la sociedad como en la escuela.\nComentario de Mayca (20-11-2014 13:10)\n7 Un bó candidato que reprensente o alumnado debe ser unha persoa íntegra, responsable e honesta, terá que cumplir cos seus obxectivos e realizar a mellor xestión e organización posible, tendo#blgtk08# en conta a opinión dos alumnos e do entorno que lle rodea.\nAdemais disto para min un candidato debe ser elixido pola súa vida moral e non polas promesas que propoña en teria cumplir.\nComentario de Saleta Vidal (20-11-2014 13:11)\n8 O candidato para o consello escolar debe ser alguén moi responsable, e que teña poder de palabra en nome de todos os #blgtk08#alumnos do centro, para crear así unha vinculación positiva entre ás propostas do alumnado e ás decisióbns do centro.\nComentario de Juan Pampillón Pedrosa (20-11-2014 13:11)\n9 Os estudantes estiveron durante moito tempo reclamando o seu dereito de poder votar no consello escolar e de ter alguén que lles represente, pero hoxe en dia moitos non toman en serio as votacións cometendo así un grave erro xa que ese alumno poderá conseguir qu#blgtk08#e nos escoiten. Este candidato terá unha serie de obrigass como acudir algunhas tardes ao instituto. É importante que o candidato sepa escoitarnos para máis tarde expoñer as nosas ideas, pero o fundamental é ter ganas porque iso motivará a sua responsabilidade.\nComentario de Águeda Fernández (20-11-2014 13:19)\n10 Parabéns os alumnos elexidos para formar parte do Consello escolar do noso centro:\nLaura Alonso Soto\nYvonne#blgtk08# Bouzas Casas\nXoán Xosé López Fernández\nSandra Noya Vázquez\nÁNIMO na vosa lexislatura!!\nComentario de O clube das ideas (09-12-2014 21:14)\n11 Estou totalmente de acordo co consello de alumnos, xa que é un medio para comunicar as nosas opinións e dereitos. Por iso, o representante deste #blgtk08#órgano ten que ser consciente da gran responsabilidade que sobre el recae e actuar con madurez, xa que todo o alumnado sufrirá as consecuencias.\nComentario de Xeila Iglesias (18-12-2014 13:07)