Сям’я Жызьнеўскага атрымае дапамогу\n09 красавік 2014, 19:25\nСям’я Міхаіла Жызьнеўскага атрымае фінансавую дапамогу, але ня так хутка. Пра гэта кажа грамадзкі актывіст «Нашай ініцыятывы» Андрэй Стрыжак.\nЁн пракамэнтаваў паведамленьне ўкраінскай тэлепраграмы ТСН, што бацькі Міхаіла падазраюць украінскіх сяброў у прысваеньні фінансавай дапамогі, прызначанай для сям’і загінулага.\n«Я на мінулых выходных быў у Кіеве, 7 красавіка меў сустрэчу зь сябрам Міхаіла зь Белай Царквы Ўладзімерам Заботліным і бачыў раздрукоўку з карт-рахунку, і там было 26 тысяч грыўняў, якія былі сабраныя на рахунак. Яшчэ 32 тысячы былі сабраныя наяўнымі. Пра тыя 32 тысячы было сказана, што нібыта іх скралі, і таму яны перадалі толькі 2 тысячы і патраціліся на пахаваньне. Там быў камэнтар ад УНА-УНСО, што яны траціліся на пахаваньне, я тут нічога не магу сказаць. Мы ў Беларусі практычна скончылі збор сродкаў перад пахаваньнем і яшчэ тыдзень зьбіралі пасьля пахаваньня. Сума, сабраная ўручную, каля пяці тысяч даляраў, была цалкам перададзеная бацькам», — апавёў карэспандэнту Свабоды грамадзкі актывіст «Нашай ініцыятывы» Андрэй Стрыжак.\nЯк паведамляе ТСН, грошы ва Ўкраіне зьбіралі на кватэру ў Гомелі для бацькоў Міхаіла Жызьнеўскага, якія з роднай сястрой Міхаіла дагэтуль жывуць у найманай. А Міхаіл якраз марыў пра кватэру для сям’і. Цяпер сям’я наймае маленькую двухпакаёўку ў панэльным доме на Севастопальскай вуліцы.\nАндрэй Стрыжак патлумачыў карэспандэнту Свабоды, што ўкраінскія сябры неўзабаве дадуць поўную справаздачу па выдатках на пахаваньне і іншыя мэты, а таксама вырашаць пытаньне зь перадачай астатніх сродкаў. Таксама адкрыты рахунак у Беларусбанку, рэквізыты будуць хутка апублікаваныя.\nАктывіст адзначыў, што часта бывае ва Ўкраіне і таму дапамагае сваякам Міхаіла Жызьнеўскага.\n«7 красавіка я сустракаўся зь сябрамі фонду Рыната Ахметава, які займаецца дапамогай загінулым на Майдане. Яны патлумачылі бацькам, як можна атрымаць дапамогу. Але пытаньне ў тым, што маці Міхаіла Жызьнеўскага не рэзыдэнт Украіны, і там ёсьць пэўныя юрыдычныя праблемы. Бо гэты рахунак, на які перавядуць грошы, павінен быць адкрыты на тэрыторыі Ўкраіны. Бацькі таксама зьбіраюць дакумэнты, каб атрымаць кампэнсацыю з фондаў, якой таксама яшчэ не атрымалі, бо яны не грамадзяне Ўкраіны», — адзначыў актывіст.\nПаводле Андрэя Стрыжака, наладжаны кантакт з прадстаўнікамі ўраду адносна выплаты кампэнсацыі ў сто тысяч грыўняў, пра якія заявіў прэм’ер Украіны Арсені Яцанюк. Актывіст мяркуе, што «ўсё будзе добра, але ня так хутка, як у выпадку з украінскімі грамадзянамі».\nСваякі таксама атрымалі фінансавую дапамогу ў 1600 даляраў, якая прыйшла пераводам з Каліфорніі ў аддзяленьне Беларусбанку.\nАктывіст таксама спадзяецца на ўвекавечаньне ў Беларусі памяці Міхаіла Жызьнеўскага:\n«Дом, дзе жыў Міхаіл, — гэта ня той, дзе цяпер жывуць бацькі. І ён у такім раёне, што, магчыма, будзе зьнесены. Можна апэляваць да гарадзкіх уладаў, каб зрабіць, напрыклад, бюст. Пры дзейнай беларускай уладзе наўрад ці гэтага можна дамагчыся. Але калі новаабраны ўкраінскі прэзыдэнт зацьвердзіць Міхаілу званьне Героя Ўкраіны, то гэта будзе ўжо іншая размова. Бо ў Беларусі гэта ўжо будзе другі Герой Украіны».\nНа вуліцы Грушэўскага, дзе забілі Міхаіла, цяпер невялікі мэмарыял, людзі пастаянна прыносяць туды жывыя кветкі.\n24 лютага Вярхоўная Рада Ўкраіны пастанавіла надаць званьні Героя Ўкраіны ўсім, хто загінуў на Эўрамайдане падчас рэвалюцыйных падзеяў.\nМіхаіл Жызьнеўскi ў гэтым сьпісе пад № 2. Яго забілі 21 студзеня з агнястрэльнай зброі стрэлам у сэрца падчас сутычак на вуліцы Грушэўскага ў Кіеве. Да свайго 26-годзьдзя Міхаіл не дажыў чатыры дні.\nПахавалі яго на Гомельшчыне, на могілках у вёсцы Сьцяг Працы.\nНа Майдане падзякавалі беларусам\nАрхіўнае відэа: Жызьнеўскі бароніць унутраныя войскі ад дэманстрантаў\nМіхаіл Жызьнеўскi — Герой Украіны\nУ Гомелі згадалі Героя Ўкраіны Міхаіла Жызьнеўскага\nМэмарыял ў Кіеве на месцы гібелі Жызьнеўскага


Расейска-беларускія слоўнікі (частка трэцяя)\n09 люты 2005, 17:00\nІна Студзінская, Менск Ці будуць выдадзеныя новыя грунтоўныя і паўнейшыя за цяперашнія расейска-беларускі і беларуска-расейскі слоўнікі? Ці выдаюцца наагул у краіне ў дастатковай колькасьці лексыкаграфічныя працы, якую ролю ў выданьні слоўнікаў адыгрывае дзяржава? Пра гэта – трэцяя перадача Іны Студзінскай у цыклі “Беларускія слоўнікі”.\nУ 1870 годзе ў Санкт-Пецярбурзе, у Імпэратарскай Акадэміі навук, быў выдадзены тлумачальна-перакладны, укладзены Іванам Насовічам слоўнік беларускай мовы – у яго ўвайшло звыш 30 тысяч словаў. Першым у беларускай лексыкаграфіі ХХ стагодзьдзя расейскі-беларускім перакладным слоўнікам можна лічыць “Маскоўска-беларускі слоўнік” братоў Максіма і Гаўрылы Гарэцкіх – ён выйшаў у Вільні ў 1918 годзе. Немалую цікавасьць і сёньня выклікае “Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік” Вацлава Ластоўскага, выдадзены ў Коўне праз 6 гадоў. У 1926 годзе расеец Мікалай Байкоў і беларус Сьцяпан Некрашэвіч на заданьне Інбелкульту за рэкордна кароткі тэрмін – 4 месяцы – падрыхтавалі “Беларуска-расійскі слоўнік” (на 20 тысяч словаў). А ў 1928 годзе Некрашэвіч і Байкоў выпусьцілі грунтоўны – на 745 старонак – “Расійска-беларускі слоўнік” (ён выйшаў накладам 7 тысяч паасобнікаў). Расказвае лінгвіст Зьміцер Саўка:\n(Саўка: ) “Некрашэвіч і Байкоў стваралі свой слоўнік не на голым месцы, яны карысталіся аграмаднай картатэкай, якая на той час была складзеная ня толькі сіламі Інбелкульту, але й соцень энтузіястаў з усёй Беларусі. Яны складалі слоўнік сапраўды жывой беларускай мовы. Пазьней, на жаль, гэтая картатэка была страчаная падчас другой усясьветнай вайны. Гісторыя картатэкі вартая расьсьледаваньня. Бачылі гэтую картатэку ў габрэйскім гета. У 1944-м годзе сотні тысяч аркушаў ляжалі вываленыя каля Акадэміі навук...”\nУ слоўнікаў Байкова і Некрашэвіча драматычны лёс. З пачатку 1930-х, калі пачаліся рэпрэсіі супраць беларускай інтэлігенцыі і ахвярамі сярод іншых аказаліся й лексыкографы Некрашэвіч і Байкоў, тыя слоўнікі былі выведзеныя з ужытку і доўгія гады ляжалі ў бібліятэчных спэцфондах. Лёс Сьцяпана Некрашэвіча наагул склаўся трагічна: у 1930-м яго арыштавалі, выслалі ў Удмуртыю, а ў 1937 годзе расстралялі... Пра якасьць і паўнату слоўнікаў Некрашэвіча і Байкова сьведчыць той факт, што й цяпер іх ксэракопіямі карыстаюцца рэдактары, лінгвісты, перакладчыкі. У 1937 годзе выходзіў яшчэ “Руска-беларускі слоўнік” пад рэдакцыяй Александровіча, але, на думку спэцыялістаў, ён быў значна слабейшы за ранейшыя. Меркаваньне прафэсара Генадзя Цыхуна:\n(Цыхун: ) “Слоўнік Некрашэвіча і Байкова 1928 году даваў даволі шмат сынонімаў для перакладу рускіх словаў. А вось у слоўніку Александровіча 30-х гадоў, калі ўжо сталі з нацдэмаўшчынай змагацца, усё пайшло вельмі проста: адно рускае слова – адно беларускае. Імкнуліся да таго, каб была адназначная адпаведнасьць. Мовы ня могуць накладацца адна на другую. Яны абавязкова (кожная па-свойму) інтэрпрэтуюць сьвет. Але тыя ранейшыя стэрэатыпы вельмі моцна ўплываюць на стварэньне нашых беларуска-рускіх і руска-беларускіх слоўнікаў”.\nАле вернемся да гісторыі. У 1953 годзе зьявіўся першы акадэмічны аднатомны “Русско-белорусский словарь”. Яго склаў невялікі творчы калектыў Інстытуту мовазнаўства Акадэміі навук. Даведнік рэдагавалі акадэмікі Якуб Колас, Кандрат Крапіва і член-карэспандэнт Пятро Глебка. Амаль праз 30 гадоў – у 1982-м – выйшла другое выданьне таго слоўніка, выпраўленае і дапоўненае, у двух тамах, на 86 тысяч словаў. У 1991-м – трэцяе, на 110 тысяч словаў. Яшчэ праз два гады слоўнік пабачыў сьвет ужо ў трох тамах. Усяго ж з 1993 году выйшла 8 перавыданьняў – апошняе ў 2002 годзе. Асноўную працу пры перавыданьнях рабіў супрацоўнік Інстытуту мовазнаўства Мікола Крыўко. Але адмыслоўцы лічаць, што неабходны новы слоўнік. Меркаваньне паліглёта Лявона Баршчэўскага:\n(Баршчэўскі: ) “Безумоўна, справа стварэньня грунтоўнага расейска-беларускага слоўніка – гэта вельмі патрэбная справа, таму што слоўнік Крыўка створаны на базе старога слоўніка Крапівы і мае поруч з станоўчымі і даволі шмат адмоўных вынікаў. Грунтоўнага слоўніка для філёляга няма. Акрамя таго, давайце сыходзіць з рэаліяў – патрэбны слоўнік, каб там была і наркамаўка, і тарашкевіца – варыянты, бо прэса выходзіць. І каб там была і лацінка, урэшце”.\nСкладаньне слоўніка – праца вельмі карпатлівая і складаная. Гаворыць загадчыца аддзелу расейска-беларускіх моўных сувязяў Інстытуту мовазнаўства Валянціна Лемцюгова:\n(Лемцюгова: ) “Сапраўды, са слоўнікамі ў нас ня вельмі нармальная сытуацыя. Разгорнеш тлумачальны – там адно, тут – другое, арыентавацца людзям вельмі цяжка. Слоўнік – гэта вельмі карпатлівая работа, ніхто ня хоча над ёй сядзець з маладых. Ведаць трэба шмат, каб рабіць слоўнік. Там жа сыходзяцца, як у фокусе, усе дысцыпліны: граматыка, марфалёгія, сынтакс. Плюс чыста лексыграфічныя асаблівасьці: форма падачы, як рэмарку даць, як памету даць, якую памету, – гэта вельмі складаная праца”.\nСёньня ў Беларусі патрэбны слоўнік, у якім будзе ўсё: нарматыўная лексыка, тэрміналёгія, устойлівыя выразы, уласныя імёны, – лічыць прафэсар Генадзь Цыхун:\n(Цыхун: ) “У гэтай галіне вельмі многа стэрэатыпаў, якія цяжка пераадолець. Напрыклад, так званая нарматыўнасьць. Калі слоўнік для перакладчыка, то ў мове мастацкай літаратуры ня толькі нарматыўная лексыка. Калі пэрсанаж гаворыць, там і дыялектызмы, і вульгарызмы, і трэба, каб перакладчык меў мажлівасьць перадаць гэта адпаведна, сродкамі сваёй мовы. Я думаю, тэндэнцыя на строгую нарматыўнасьць паступова пераадолена, і будуць стварацца розныя слоўнікі. Поруч з нарматыўнымі павінны быць і слоўнікі, што даюць больш шырокі спэктар лексыкі, якую можна выкарыстаць пры перакладзе”.\nВалянціна Лемцюгова вельмі занепакоеная станам тапаніміі – займаецца цяпер укладаньнем слоўнікаў назваў населеных пунктаў Беларусі. Спадарыня Лемцюгова называе гэтыя слоўнікі даведнікамі новага пакаленьня: назвы населеных пунктаў падаюцца і беларускай лацінкаю, і па-расейску. Лексыкограф узрушаная:\n(Лемцюгова: ) “Ніяк нельга прабіцца, напісаць назву правільна, пазбавіцца гэтай каляніяльнай спадчыны ў напісаньні. Наогул, зьнішчылі вобраз нацыянальны ў тапаніміцы, немагчыма, трэба столькі даказваць… Вожыкі – ёсьць такая вёска, пішуць “Ожыки”. Вольніца – і тую “Ольница” пішуць. У Гарадзенскай вобласьці ёсьць вёска Волахі, дык і там будзем адстаўляць В? Тады сапраўдныя мы будзем... “олухи”.\nЛінгвіст Вінцук Вячорка лічыць стварэньне сучасных расейска-беларускага і беларуска-расейскага слоўнікаў (з улікам рэальных зьменаў, аднаўленьня, ўзбагачэньня лексыкі) найпершай задачай усяго мовазнаўчага цэху, дзяржаўных, акадэмічных, унівэрсытэцкіх выдавецтваў.\n(Вячорка: ) “Я ў Кіеве зайшоў у акадэмічную кнігарню. І каторы раз пазайздросьціў сябрам і суседзям: у іх літаральна штодва гады перавыдаюцца ўкраінска-іншамоўныя ды іншамоўна-ўкраінскія слоўнікі, у тым ліку і ангельскія, і расейскія.\n(Карэспандэнтка: ) “На Вашую думку, сапраўды няма грошай, няма фінансаваньня ці гэта дзяржаўная палітыка? Чаму ў нас такая сытуацыя са слоўнікамі?”\n(Вячорка: ) “Калі дзяржава знаходзіць сотні тысяч на розныя хакейныя сьвяты з сумнеўным спартовым зьместам, калі знаходзяцца сродкі на дзяржаўныя прэміі выканаўцам палітычных замоваў, а не знаходзіцца сродкаў на жыцьцёва неабходныя для існаваньня беларускай мовы выданьні, то адказ ясны”.\nТое-сёе робіцца. Часьцяком на энтузіязьме. На думку лінгвістаў, неблагі расейска-беларускі слоўнік, але невялікі – на 20 тысяч словаў – падрыхтаваны на катэдры БДУ пад кіраўніцтвам прафэсара Сямешкі. Працуе над слоўнікам і Валянціна Лемцюгова:\n(Лемцюгова: ) “Я думаю, што слоўнічак падрыхтую яшчэ пры жыцьці. Я заплянавала яго такім, каб ён быў дапаможнікам пры вывучэньні мовы… Слова перакладаецца ў гнязьдзе так, а ў спалучэньні зь іншымі словамі перакладаецца інакш... Пакуль што ён у кампутарным варыянце”.\nАле ў найбліжэйшых плянах Інстытуту мовазнаўства праца над грунтоўным, паўнейшым расейска-беларускім слоўнікам, на жаль, ня значыцца. Хаця менавіта тут назапашана фундамэнтальная картатэка сучаснай беларускай літаратурнай і дыялектнай лексыкі, ёсьць сапраўдныя адмыслоўцы, гатовыя выканаць гэтую няпростую, але вельмі патрэбную працу.


Парк Бяльмонт: любімая мясціна малой радзімы |\nПарк Бяльмонт: любімая мясціна малой радзімы\nСвая старонка ў кожнага асацыіруецца з чымсьці родным і запамінальным. Не памылюся, калі скажу, што для ахрэмаўчан такая мясціна ў першую чаргу — парк Бяльмонт. Гэта наша спадчына, гісторыя, наша месца «сілы», у якім можна акунуцца ў свае думкі, пагутарыць сам з сабой, ведаючы, што тваё асабістае застанецца тут, у вялікім і прыгожым месцы. Так-так, будзьце ўпэўнены, парк захавае вашы сакрэты, як хавае і іншыя ўжо некалькі стагоддзяў запар.\nУпершыню парк Бяльмонт упамінаецца ў 1748 годзе як уладанне роду Гільзенаў, пры іх ён і атрымаў сваю назву, што ў перакладзе азначае «прыгожая гара». У другой палове ХVІІІ — пачатку ХІХ стагоддзя ў Бяльмонтах быў створаны палацава-паркавы ансамбль, які ўключаў двухпавярховы мураваны палац (меў 33 пакоі), вялікую круглую парадную залу, дамашнюю капліцу. Сцены шэрага пакояў будынка былі дэкарыраваны жывапісам. У 1876 годзе тры акварэльныя малюнкі палаца зрабіў Напалеон Орда.\nПарк Бяльмонт (плошчай 65 га) лічыўся адным з найбуйнейшых рамантычных паркаў Літвы. Можна ўявіць, які прыгожы быў тут маёнтак. На жаль, цяпер гэта толькі ўспаміны. Пра былую веліч нагадваюць шматгадовыя дрэвы, якіх таксама засталося мала, але іх ахоўваюць і, будзем спадзявацца, зберагуць.\nНекалькі гадоў таму назад, каб упрыгожыць парк і прыцягнуць да яго ўвагу, былі ўстаноўлены лаўкі, адрамантавана сцэна. Бяльмонт сапраўды крыху ажыў. Там з’явіліся мамы з дзецьмі, сталыя людзі, якія проста адпачывалі ў цяньку, а вечарам збіралася моладзь і спявала песні пад гітару. Прыемна было ўсведамляць, што месца не забыта.\nЦяпер зноў заціх наш аграгарадок. Але так хочацца, каб у нас з’явілася нешта новае, што зноў прыцягне ўвагу. Можа, няхай гэта будзе прыгожая сажалка, па якой будуць плаваць качкі, ці кусты з ягадамі, каб можна было ўхапіць крыху, калі думкі імкнуцца ў палёт, або веласіпедныя дарожкі для заняткаў спортам. Нягледзячы ні на што, парк усё ж такі жыве, пра яго памятаюць і ведаюць. А калі зацікавіцца гісторыяй, то наогул разумееш: такіх мясцін, як на нашай малой радзіме, вельмі мала. ■\nМарыя — валадарка маладых сэрцаў\nПрафсаюзы ўзнагародзілі лепшых камбайнераў Браслаўшчыны


Ровар даражэйшы за дачку? – RH.by\nРовар даражэйшы за дачку?\nНамеснік начальніка райаддзела міліцыі Андрэй Дударчык расказаў у інтэрв’ю «РГ»: паводле праведзенай праверкі, дзяўчынку выхоўвае бабуля ў вёсцы Багданава Куранецкага сельсавета. У Мільчу да маці, якая жыве з сужытнікам, дачка прыехала на канікулы.\nАтрымаўшы зарплату, жанчына працуе даяркай у мясцовым сельгаскааператыве, яна 2 ліпеня на аўтобусе паехала ў вёску Хамянцы Куранецкага сельсавета. Сужытніка ў гэты час не было дома. Ён быццам бы з’ехаў у Мінск на заробкі. Такім чынам, 13-гадовая дзяўчынка засталася дома ў Мільчы адна без нагляду.\nПа словах Андрэя Дударчыка, начавала яна дома. Днём на веласіпедзе ездзіла па вёсцы. Карміла госцю з Багданава суседка, маці яе сяброўкі. Дапамагалі з ежай іншыя суседзі. Гэта доўжылася на працягу дзевяці дзён, ад 2 да 10 ліпеня. Той ровар дзяўчынка пакідала ў розных месцах. Бачылі яго некалькі разоў каля гаражоў, а потым ён знік.\n«А маці, як мы высветлілі, увесь гэты час у Хамянцах даволі актыўна адпачывала, — расказвае Андрэй Дударчык, — гуляла, піла гарэлку, пра дачку не ўспамінала».\nВярнуўшыся нарэшце дадому 10 ліпеня, жанчына заўважыла, што ровара няма. У міліцыю з заявай яна звярнулася праз тры дні, 13 ліпеня.\n«Абурае ў гэтай гісторыі тое, што заяўніца больш клапоціцца пра зніклы веласіпед, а не думае, як без яе жыла дачка, што яна ела, дзе начавала, — адзначае намеснік начальніка райаддзела міліцыі. — Дзякуй, канешне, людзям, якія дапамагалі дзяўчынцы. Мяркую, суседзі ведалі, што яе маці можа сабе такое дазволіць, таму і не кінулі адну. Тое, што дзяўчынка жыве не з маці, а з бабуляй, таксама шмат аб чым гаворыць. Мы цяпер узялі гэтую сям’ю на кантроль, але ўсё ж было б лепш, каб жыхары Мільчы, заўважыўшы, што дзіця без нагляду, адразу б заявілі ў міліцыю. Ці мала што магло здарыцца?»\nА што ж са зніклым роварам? «Знойдзецца ён. Нідзе не дзенецца, — кажа Андрэй Дударчык. — Ды і ці галоўнае ў гэтай гісторыі — веласіпед? Ці ў ім тут справа?..»\nПредыдущая статьяДухі – насельнікі сялянскай хаты\nСледующая статья“Японец” з “французам” не раз’ехаліся