Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667) - Howling Pixel\nУ верасні з Кіева на лодках выйшаў у паход атрад маскоўскіх войск на чале з князем Дзмітрыем Валконскім. Каля вусця ракі Пціч было знішчана сяло Багрымавічы, 15 верасня быў захоплены Тураў, 20 верасня спалены Столін, затым Пінск.\nДва гады вайны прывялі дзяржаву да краі бездані. У Кароне Польскай пасля цяжкіх паражэнняў ад шведаў — 29 верасня пад Гарадком, 30 верасня пад Новым Дваром і 3 кастрычніка каля Войніча — пасля капітуляцыі Варшавы і Кракава і ўцёкаў караля Яна Казіміра ў Сілезію дзяржава і войска былі канчаткова разваленыя.\nЯшчэ на пачатку 1656 г. кіруючыя колы Рэчы Паспалітай распрацавалі праграму выратавання дзяржавы. Планавалася паслабіць пазіцыі шведаў, схіліць на свой бок брандэнбургскага курфюрста Фрыдрыха Вільгельма I, пасварыць з Расіяй казакаў, дамагчыся дапамогі ад крымскага хана Мехмеда IV Гірэя, нейтралізаваць трансільванскага князя Дзьёрдзя II Ракацы і, што было асабліва важна, падпісаць мір з Аляксеем Міхайлавічам. У справе апошняга кароль Ян Казімір заручыўся пасярэдніцтвам імператара Фердынанда III. Аўстрыйскія паслы браліся дапамагчы памірыць дзве адвеку варагуючыя краіны. Тады была падпісаны т. зв. Віленскі дагавор, які спыняў баявыя дзеянні паміж Рэччу Паспалітай і Расіяй.\n16 верасня 1658 г. быў падпісаны Гадзяцкі дагавор, якое вызначаў ўзаемаадносіны Украіны і Польскай Кароны. 14 лютага 1659 г. расійскія войскі штурмам узялі Стары Быхаў, дзе знаходзіліся казацкія войскі, што перайшлі на бок Рэчы Паспалітай, і жорстка расправіліся з імі. 1659 год — аблога расійскімі войскамі горада Чачэрска.\nКампанія 1661—1667 гг\nПераяслаўская рада вырашыла прыняць падданства рускага цара\nПачатак царкоўных рэформаў патрыярха Нікана\nАблога Барысава адбывалася ад паловы ліпеня да пачатку жніўня 1660 года падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667.\nАрмія польска-літоўская паміж 10 і 15 ліпеня падышла да Барысава. Гарнізон крэпасці складаўся з 900 маскоўскіх пехацінцаў.\nРэч Паспалітая планавала пачаць наступ на ўсход. Стэфан Чарнецкі і Павел Сапега для забеспячэння сувязі паміж польскім і літоўскім войскам, пастанавілі абавязкова здабыць Барысаў.\nУ Чарнецкага было 3 тысячы конніцы і тысячу выбранецкай пяхоты, у Сапегі каля 6 тысяч ваяроў. Расійскі гарнізон меў дастатковыя запасы зброі і ежы, адбіў два прыступы. Нападаючыя захапілі і спалілі толькі неўмацаваны пасад і падзамак.\nЗ-за недахопу пяхоты і артылерыі Чарнецкі вымушаны быў абмежавацца блякаваннем крэпасці. Сапега з войска неўзабаве рушыў на ўсход. Адзін з атрадаў, на чале Палубінскага, заняў Оршу, Копысь і Шклоў.\nМіхал Пац атрымаў загад ад караля Яна Казіміра, рушыць на дапамогу Чарнецкаму. Аднак той ігнараваў загад і сабранае 8 ліпеня пад Вількамірам войска рушыла на Вільню, якую і абклаў 13 ліпеня.\nЗ-за таго, што Пац не рэагаваў а ні на загады караля, а ні на просьбы Чарнецкага, а таксама з-за малалікасці сіл, трэба было адмаўляцца ад далейшай аблогі Барысава. У першай палове жніўня Чарнецкі адышоў з-пад Барысава ў накірунку да Магілёва. Баявыя дзеянні перамясціліся на ўсходнюю частку Беларусі, пакінуўшы так і неўзяты Барысаў у тыле.\nБарысаў вярнуўся пад уладу Рэчы Паспалітай толькі ў 1662 годзе.\nУ канцы верасня 1660 расійскі ваявода князь Юрый Аляксеевіч Далгарукаў размясціў сваё войска лагерам непадалёк ад Чавусаў, каля в. Гаспода на р. Бася ў Аршанскім павеце. На процілеглы бераг падышло прыкладна войска 12-тысячнае Рэчы Паспалітай на чале з вялікім гетманам літоўскім Паўлам Янам Сапегам, Міхалам Казімірам Пацам і Стэфанам Чарнецкім. Некалькі дзён праз Басю ішла артылерыйская перастрэлка, з 4 кастрычніка адбываліся сутычкі.\nБітва пад Батогам (1666)\nБітва пад Батогам (1666) — бітва ва ўрочышчы Батог у час казацкіх войнаў 17 ст. Саюзнае войска гетмана Дарашэнкі, што складалася з 20 тыс. казакаў і 40 тыс. татараў перамагло польскае войска рэгіментара Малахоўскага 6 тыс. чал.\nБітва пад Друяй\nБітва пад Друяй — бітва лютага 1661 года, у якой рускае войска на чале з князем Іванам Хаванскім перамагло войска Рэчы Паспалітай пад камандаваннем Лісоўскага. Нягледзячы на тактычную перамогу, Хаванскі пасля бітвы адышоў у Вялікія Лукі ў чаканні падмацавання.\nБітва пад Кушлікамі (1661)\nБітва пад Кушлікамі (4 лістапада 1661), бітва пад Кушлікамі, недалёка ад Полацка, у час вайны 1654—1667. Войска Рэчы Паспалітай (маршалак Казімір Жаромскі і ваявода Стэфан Чарнецкі) перамагло войска Маскоўскага царства (ваявода Іван Андрэевіч Хаванскі).\nУ 1-й палове XVII ст. праваслаўнае брацтва змагалася за вяртанне перададзеных уніятам магілёўскага Спаскага сабора і манастыра пры ім. Урэшце, студзенем 1650 года кароль Ян Казімір выдаў універсал пра вяртанне шэрагу цэркваў і манастыроў праваслаўным Рэчы Паспалітай, у т.л. «царквы святога Спаса, манастыра з прыходамі» ў Магілёве. Таксама 3(13) студзеня 1650 года на сейме ў Варшаве атрымаў прывілей на епіскапства Магілёўскае, Аршанскай і Мсціслаўскае Іосіф Канановіч-Гарбацкі, у прывілеі падкрэсліваліся яго правы на Спаскі сабор, манастыр і ўсе яго маёнткі, адмыслова адзначаўся «перавоз» (паром) на Дняпры пад Спаскім саборам. Афіцыйная перадача сабора адбылася 2(12) мая 1650 года, пасля службы, якую чынілі ўніяты, на сярэдзіну царквы выйшаў Канстанцін Паклонскі і зачытаў каралеўскія прывілей і ўніверсал. Прысутныя возныя ўвязалі праваслаўных ва ўладаннях. На думку К. Качагарава, ганаровая роля Паклонскага сведчыць пра яго актыўны ўдзел у змаганні за сабор і нават лідарства ў магілёўскім брацтве.У 1653 годзе старшыня магілёўскага брацтва — Вацлаў (Канстанцін) Паклонскі, дыякан Спаскага манастыра Антоні Ласіцкі, бурмістар Кузьма Маркевіч, райца Яўсевій Шашкевіч — былі пазваны да каралеўскага суда. На думку К. Качагарава, прычынай позвы было актыўнае процідзеянне ўніяцкаму смаленскаму епіскапу Андрэю Квашніну-Залатому, які ў тым годзе наведаў Магілёў і хацеў забраць сабор ад праваслаўных зноў да ўніятаў — «законных уладальнікаў», як адзначалася ў позве — тады магілёўцы прыходзілі натоўпам і пагражалі забіць Квашніна-Залатога, яму давялося ўцякаць з горада. Для разбору гэтых падзей у Магілёў былі накіраваны каралеўскія камісары — віленскі кусташ Ежы Белазор і віленскі скарбнік Ян Уладзіслаў Невельскі.Пазней, у тым жа 1653 годзе, Паклонскі ўзначальваў братчыкаў у канфлікце з-за «перавозу» цераз Дняпро. Быццам для патрэб каралеўскіх падданых на Дняпры у Магілёве быў пабудаваны яшчэ адзін «перавоз», канкурэнтны перавозу пад Спаскім саборам, які належаў праваслаўным і даваў ім прыбыткі. Праваслаўныя некалькі разоў абмяркоўвалі сітуацыю на сходах у Спаскім саборы. Урэшце, 11(21) ліпеня 1653 года некалькі соцень ўзброеных братчыкаў і мяшчанаў на чале з Паклонскім і дыяканам Ласіцкім напалі на «перавоз», перавознікаў збівалі ледзь не забіўшы, паром пасеклі на кавалкі сякерамі і бердышамі. Не супакоіўшыя на гэтым, узброены натоўп на зваротным шляху пайшоў паўз двара камісараў Белазора і Невельскага, ганьбячы і смеючыся не толькі з іх, але і з каралеўскай улады. За гэта дэкрэтам ад 3(13) кастрычніка 1653 года Паклонскі і іншыя старшыны брацтва другім разам былі пазваны да асесарскага суда да каралеўскага двара. Позва была ўручана ім 10(20) лістапада 1653 года калі братчыкі, мусіць, чарговы раз засядалі ў Спаскім манастыры «у пана Паклонскага».Напэўна, Паклонскі не застаўся ў баку і ад канфлікту каралеўскіх падданых Магілёўскай эканоміі з яе кіраўніком Станіславам Янам Зжадзінскім, якога першыя абвінавачвалі ў злоўжываннях і пазазаконных паборах. Разбор скарг на Зжадзінскага ў сакавіку 1653 года быў даручаны тым жа каралеўскім камісарам — Балазору і Невельскаму, але яны не спяшаліся нават ехаць у Магілёў, чым выклікалі папрокі караля, які асцерагаўся «далейшых бунтаў». Пра папярэднія «бунты» у Магілёўскай эканоміі, праўда, пакуль вядомы толькі цьмяныя згадкі. Урэшце, кароль Ян Казімір замест Зжадзінскага прызначыў новага кіраўніка эканоміі — літоўскага кухмістра Мікалая Пятроўскага, яму ж быў даручаны і разбор скарг падданых на Зжадзінскага, а каралеўскія камісары Белазор і Невельскі ў кастрычніку 1653 года адкліканы з Магілёва. Кароль падазраваў, што падданыя скардзяцца не столькі з-за праблем, колькі навучаныя кімсьці, магчыма, на думку К. Качагарава, гэта намёк на Паклонскага. І праўда, канфлікт паміж новым кіраўніком эканоміі Пятроўскім, з аднаго боку, і Паклонскім з прыхільнікамі — з другога, меў месца.На думку К. Качагарава, ва ўмовах канфрантацыі з уладай Паклонскі пачаў шукаць падтрымкі ўкраінскіх казакаў, а менавіта звярнуўся да Выгоўскага. Ужо на пачатку студзеня 1654 года, на перамовах пра пераход Украіны пад царскую ўладу, генеральны пісар Войска Запарожскага Выгоўскі казаў маскоўскаму прадстаўніку баярыну Бутурліну пра Паклонскага як свайго сваяка («повинной» ад польск. «powinny», на думку К. Качагарава) і «чалавека дабрадзейнай веры» ў Магілёве, які «жадае быць пад высокай рукой вялікага гасудара». За радай Бутурліна Выгоўскі напісаў Паклонскаму, што цар гатовы ўзяць яго пад сваю ўладу. Па ўсім, па думку К. Качагарава, атрымаўшы абяцанне падтрымкі, Паклонскі перайшоў да актыўных дзеянняў, пагатоў, на мяжы мая-чэрвеня 1654 года маскоўскія войскі рушылі на тэрыторыю Вялікага княства Літоўскага і пачалася вайна 1654—1667 гадоў. У чэрвені 1654 года Паклонскі падняў мяцеж у Магілёве, але неўзабаве ўцёк на Папову Гару і збіраў там людзей. Папова Гора была тэрыторыяй Старадубскага казацкага палка, т.б. пад уладай казацкага гетмана Б. Хмяльніцкага.Намеры Паклонскага змянілі тон кіраўніка эканоміі Пятроўскага, які пісаў яму, але без адказу. Таксама жніўнем1654 года да Паклонскага пісаў гетман Януш Радзівіл, ён абураўся нечуванасцю здрады «слугі радзівілаўскага», прапаноўваў Паклонскаму гарантыі бяспекі і заступніцтва, каб той вяртаўся да Вялікага княства Літоўскага. Аднак, было запозна, яшчэ ліпенем 1654 года Паклонскі атрымаў аўдыенцыю цара Аляксея Міхайлавіча. Паклонскі прыйшоў пад Смаленск з рэкамендацыйным лістом Б. Хмельніцкага і на чале групы шляхты і мяшчан. Добразычліва прыняты царом, быў абдараваны 100 рублямі і ўзяты на маскоўскую службу ў чыне «палкоўніка беларускага».\nЦар паслаў Паклонскага разам з войскам Ваейкава пад Магілёў, ён мусіў схіліць горад да здачы і вербаваць мясцовых людзей на маскоўскую службу. Падчас магілёўскага паходу Паклонскі заняў Чавусы і стварыў уласны моцны атрад. Пачатая агітацыя сярод жыхароў Магілёва, не гледзячы на пачатковыя няўдачы, мела даволі хуткі вынік, горад здаўся на пачатку верасня. Будучы ў Магілёве, Паклонскі энергічна вербаваў людзей, а таксама спрабаваў схіліць да здачы іншыя гарады. У сваёй дзейнасці прыйшоў да вострага канфлікту з камандзірам казацкага корпусу Васілём Залатарэнкам, які спрабаваў паддаць занятыя ўсходнія землі ВКЛ казацкаму ўплыву. Паклонскі стаяў за інтарэсы цара, адбіраў у казакаў захопленыя тэрыторыі і перашкаджаў казацкай вярбоўцы. Цар высока ацаніў службу Паклонскага, у верасні 1654 года ва ўзнагароду ён атрымаў двор у Магілёве, горад Чавусы і сёлы Баждынічы, Забалоцце, Ялавое і Стараселле. У канцы верасня 1654 года Паклонскі хадзіў пад Крычаў, пасля заняцца горада ў лістападзе вярнуўся ў Магілёў. У снежні 1654 года атрымаў ва ўзнагароду ад цара вёскі Пуцкі, Галашова і Святазеры. Імкнуўся каб захопленыя ўсходнія абшары ВКЛ кіраваліся ўласна ім, а не праз маскоўскіх ваявод і пагатоў не казацкай адміністрацыяй.У студзені 1655 года, пасля некалькіх сутычак з вялікалітоўскім войскам, якое спрабавала вярнуць страчаныя тэрыторыі, Паклонскі са сваім палком прыйшоў у Магілёў. Пераканаў гараджан абараняцца супраць наступаючых на горад войскаў Я. Радзівіла, а таксама выгнаць з Магілёва яўрэяў, якіх абвінавачваў у супрацоўніцтве з праціўнікам. Частка яўрэяў была абрабавана і забіта, хтосьці здолеў уцячы з горада, астатнія вымушаны былі прыняць праваслаўе. У гэты час Паклонскі яшчэ атрымаў ва ўзнагароду ад цара сёлы Вілейку, Лазараўку і Заходы. Аблога Магілёва вялікалітоўскім войскам, з-за моцных маразоў і благога забеспячэння, не давала вынікаў. Гетману Янушу Радзівілу ўдалося завязаць кантакт з Паклонскім і вясною 1655 года ён перайшоў на бок Рэчы Паспалітай, дзякуючы гэтаму ўдалося заняць частку Магілёва, але маскоўскі гарнізон і гараджане працягвалі абарону астатняй часткі. Паклонскі спрабаваў схіліць гараджан да здачы, таксама вёў перамовы пра гэта з камандзірам казакаў В. Залатарэнкам, але безвынікова.На сейме Паклонскі, разам са «шляхтай, якая з ім назад вярнулася» на бок Рэчы Паспалітай, быў вернуты ў грамадзянскія правы. Пасля зняцця вялікалітоўскім войскам аблогі з Магілёва, Паклонскі са сваім атрадам дзейнічаў на ўсходніх землях ВКЛ, аднак няўдала — у чэрвені 1655 года ён быў разбіты пад Барысавым маскоўскім атрадам Баратынскага, у ліпені зноў разбіты рускімі пад Койданавым, урэшце, разгромлены пад Ашмянамі атрадам казакаў Залатарэнкі. Пасля страты Вільні (8 жніўня 1655) разам з вялікім гетманам Я. Радзівілам пайшоў у Кейданы. На пачатку снежня 1655 года, аднак, Паклонскі, як і значная частка вялікалітоўскага войска, пакінуў Я. Радзівіла і пайшоў у Прусію, дзе завербаваўся ў войска брандэнбургскага курфюрста Фрыдрыха Вільгельма.Верагодна, пасля здрады Фрыдрыха Вільгельма інтарэсам Рэчы Паспалітай, Паклонскі пакінуў службу ў яго і ўжо 1656 годзе зноў быў у вялікалітоўскім войску. Восенню 1656 года ўдзельнічаў у арганізаваным гетманам Вінцэнтам Гасеўскім паходзе супраць брандэнбуржцаў і шведаў у Прусію. У няўдалай для вялікалітоўскага войска бітве пад Філіпавым (22 кастрычніка 1656) трапіў у шведскі палон і быў зняволены у мальборкскай турме.Невядома калі Паклонскі быў вызвалены, але яшчэ на пачатку 1658 года ён быў сярод тых каго хацелі абмяняць на палонных шведаў. Пасля выхаду з палону Паклонскі не вярнуўся да вайсковай службы. Марыя Радзівіл, у знак прызнанне яго заслуг на службе яе мужу Янушу Радзівілу, запісала Паклонскаму у сваім тастаменце (1661) Быстрыцкае староства.\nКанфедэрацыя Самуэля Кміціча (1660), вайсковая канфедэрацыя (рокаш), утвораная пад кіраўніцтвам Самуэля Кміціча ў Драгічыне ў час вайны 1654—1667. Ахапіла дывізію правага крыла войска Рэчы Паспалітай.\nРадамль — старажытны горад усходнеславянскага племя радзімічаў, якія жылі па рацэ Сож і яго прытокам. Уваходзіў у склад Старажытнарускай дзяржавы, пазней у складзе Мсціслаўскага княства апынуўся пад уладай літоўскіх князёў. У Радамлі, які быў значным гандлёвым цэнтрам, быў заснаваны замак, што праіснаваў да XVII стагоддзя (разбураны падчас вайна Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў). Цяпер каля старажытнага горада размяшчана вёска Радомля (Чавускі раён Магілёўскай вобласці Беларусі).\nТрынаццацігадовая вайна, 1454—1466 — вайна паміж Польскім каралеўствам і Тэўтонскім ордэнам\nТрынаццацігадовая вайна ў Венгрыі — вайна паміж Габсбургскай манархіяй і Асманскай імперыяй\nВайна Расіі з Рэччу Паспалітай, 1654-1667 — вайна паміж Рускім царствам і Рэччу Паспалітай


КІРАЎНІКІ ТУРФІРМАЎ ЗАНЕПАКОЕНЫЯ СПРОБАЙ ПРАФСАЮЗАЎ МАНАПАЛІЗАВАЦЬ ТУРЫСТЫЧНЫ РЫНАК\nУ Міністэрстве спорту і турызму пляны прафсаюзаў успрынятыя без асаблівага энтузіязму. Загадчык агенцтва турызму Чэслаў Шульга кажа, што падобная ініцыятыва — выключны прыярытэт галіновага міністэрства.\n(Шульга: ) “Манаполія ніколі да дабра не даводзіла. Таму спробы манапалізаваць рынак прафсаюзамі ці кім заўгодна — гэта дрэнна. Доля прыватнага сэктару ў турыстычным бізнэсе складае болей за 85%. І гэта добра: якасьць паслугаў падвышаецца ў канкурэнтнай барацьбе.\nШто тычыцца прафсаюзаў, то яны насамрэч могуць больш актыўна працаваць на разьвіцьцё ўнутранага, сацыяльнага турызму; каб турыстычныя базы ня два месяцы на год працавалі, а круглы год. Але каб усё перадаць прафсаюзам — я, натуральна, супраць. Ня можа сёньня грамадзкая арганізацыя займацца функцыяй рэгуляваньня. Тады і іншыя арганізацыі могуць сказаць: дайце і нам “паруліць”. Калі падобнае рашэньне прымуць, то гэта будзе вялікая памылка”.\nЛеанід Козік спасылаўся на досьвед Польшчы: маўляў, там 20 турфірмаў працуе, а ў Беларусі 500 — трэба скарачаць. Спадар Шульга падае іншы прыклад: у Нямеччыне 18 тысяч турапэратаў, і “фільтраваць” іх ніхто не зьбіраецца. А вось кіраўнік адной з найбуйнейшых кампаніяў “Сакуб” Сяргей Букас лічыць, што прапанова Козіка ёсьць яшчэ адным сьведчаньнем вяртаньня краіны ў савецкі час.\n(Букас: ) “Прафсаюзам зьбіраюцца перадаць турызм, таму яны і выступаюць. А паколькі ў іх ёсьць свае турыстычныя арганізацыі, яны могуць стварыць манаполію — прадаваць празь “Беларусьтурыст”, “Менсктурыст”. Гэта цалкам рэальна, зыходзячы з таго, як паднялі для турфірмаў арэндную плату — прыраўналі нас да гульнявога бізнэсу. Удвая падняць аплату — гэта ўжо сьмерць для многіх фірмаў. Таму ідзе падмінаньне пад сябе рынку”.\nЯшчэ адзін момант, які абурае спадара Козіка — гэта даходы ад ценявога бізнэсу, якія ідуць у абыход дзяржаўнай скарбонкі: паводле ягоных зьвестак, гаворка можа весьціся пра 80 мільёнаў даляраў. У адказ на гэта Сяргей Букас абвінавачвае дзяржаўныя структуры, якія сваімі дылетанцкімі захадамі вымушаюць камэрсантаў сыходзіць у падпольле.\n(Букас: ) “Яны самі вымушаюць турфірмы працаваць “у ценю”, праз Маскву. А масквічам гэта выгадна; яны бесьперашкодна лезуць на наш рынак, і праз два гады будуць тут паўнапраўнымі гаспадарамі. А ўлады гэтага не разумеюць; ім галоўнае “зачыніць” — і ўсё. А адрэгуляваць, каб фірмы працавалі нармальна і плацілі падаткі — гэтага зрабіць ня хочуць”.\nНэгатыўна ўспрымае спробу прафсаюзаў манапалізаваць рынак і кіраўніца фірмы “Экстра-тур” Раіса Круковіч.\n(Круковіч: ) “Калі гэта нейкая новая мадэль, дык няхай яны нам яе пакажуць. А ўвогуле заяўляць можа кожны. Той жа “Алатан” можа сказаць: хачу ўзяць пад кантроль усе фірмы. Але ці мае ён права? Ці замацавана гэта ў законах, Канстытуцыі? Я, прыкладам, таксама магу спытаць: чаму прафсаюзы могуць карыстацца бясплатна санаторыямі, маёмасьцю, якая перайшла ад савецкага часу? Усё павінна быць разьмеркавана паміж фірмамі, якія займаюцца гэтым бізнэсам. Чаму яны могуць сабе гэта дазволіць, а мы не?”


Беларускую Масленіцу адсвяткавалі на Сардзініі\nКультура 22.02.2018 | 15:34\nФота консульскай акругі Аўтаномны рэгіён Сардзінія - Італія\n22 лютага, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Беларускую Масленіцу адсвяткавалі на Сардзініі, паведаміў БЕЛТА ганаровы консул Беларусі ў г. Кальяры (Сардзінія) Джузэпэ Карбоні.\nПаводле яго слоў, мерапрыемства, арганізаванае прадстаўнікамі постсавецкай дыяспары, якія пражываюць на тэрыторыі Аўтаномнага рэгіёна Сардзінія дзякуючы ініцыятыве Ганаровага консульства Беларусі, выклікала вялікую цікавасць у мясцовых жыхароў.\nУ святкаванні Масленіцы ў сталіцы рэгіёна горадзе Кальяры прынялі ўдзел беларускія артысты: акардэаніст Уладзімір Гінько і цымбалістка Марыя Кучынская. Беларускіх музыкантаў вельмі цёпла прымалі. Масленіца запомнілася сваім шэсцем па вуліцах раёна Марына ў Кальяры ў суправаджэнні музыкі, песень, танцаў, забаў, карагодаў, гульняў з уручэннем прызоў і падарункаў. І вядома, не абышлося без асноўных сімвалаў гэтага свята - бліноў і пудзіла. Больш за 400 бліноў былі раздадзены бясплатна тым, хто прыйшоў. А спяклі іх валанцёры беларускай дыяспары. Яны ж шылі касцюмы, рыхтавалі дэкарацыі, прымалі ўдзел у арганізацыі першых адкрытых гулянняў у гонар Масленіцы на Сардзініі. Галоўнымі героямі свята сталі дзеці, якія былі актыўнымі ў конкурсах, танцах, карагодах і іншых забавах, арганізаваных з нагоды свята. Маленькім удзельнікам шэсця былі ўручаны сувеніры і памятныя прызы.\nАрганізацыя такога свята стала добрай традыцыяй: у 2017 годзе, які быў абвешчаны Годам беларускай культуры на Сардзініі, больш за 180 беларускіх артыстаў выступілі на святах у Аўтаномным рэгіёне. Пачатак 2018 года таксама адзначаны мерапрыемствамі, прысвечанымі беларускай культуры: у студзені з вялікім поспехам прайшлі два канцэрты артыстаў квартэта Music kvatro з горада Бабруйска. Жыхары Сардзініі заўсёды з інтарэсам удзельнічаюць у мерапрыемствах, арганізаваных Ганаровым консульствам Беларусі на Сардзініі.-0-


У Менску ўганаравалі ляўрэатаў прэміі “Хартыі-97” (фота)\n20 сьнежань 2006, 18:11\nАльгерд Невяроўскі, Менск Прэміяй “Хартыі-97” у галіне абароны правоў чалавека адзначылі пяцёх палітыкаў і грамадзкіх актывістаў. Гэта былы кандыдат на прэзыдэнта Аляксандар Казулін, лідэр “Маладога фронту” Зьміцер Дашкевіч, актывістка незалежнага прафсаюзу Алена Захожая, вернікі царквы “Новае жыцьцё”, а таксама жыхары намётавага лягеру на Плошчы.\nСёньня ў прэсавым цэнтры “Хартыі-97” сабралася нямала людзей — ляўрэаты прэміі, журналісты, грамадзкія актывісты. Міжнародны каардынатар “Хартыі-97” Андрэй Саньнікаў вітаў ляўрэатаў:\n(Саньнікаў: ) “Гэтая прэмія, як і любая прэмія ў галіне абароны правоў чалавека, яна з такім горкім прысмакам. Але я думаю, што менавіта гэтыя ляўрэаты, якія сёньня ўзнагароджваюцца, адлюстроўваюць змаганьне за свае правы, змаганьне за правы народу, за правы краіны, гэта набывае іншае вымярэньне”.\nПалітвязень Аляксандар Казулін правёў у калёніі 53-дзённую галадоўку, дамагаючыся разгляду сытуацыі ў Беларусі на Радзе бясьпекі ААН і ў іншых міжнародных структурах. Зьміцер Дашкевіч асуджаны на паўтара году зьняволеньня за ўдзел у незарэгістраванай арганізацыі. Прафсаюзная актывістка Алена Захожая з Бабруйску галадала 43 дні на знак пратэсту супраць парушэньня правоў працоўных адміністрацыяй прадпрыемства “Белшына”. Дар’я Зялінская атрымала прэмію ад імя ўсіх удзельнікаў сакавіцкага намётавага лягеру на Плошчы. А пастар царквы “Новае жыцьцё” Вячаслаў Ганчарэнка атрымаў узнагароду за ўсіх вернікаў сваёй царквы, якія 23 дні трымалі пост-галадоўку баронячы правы рэлігійнай грамады. Пасьля атрыманьня дыплёму Вячаслаў Ганчарэнка сказаў:\n(Ганчарэнка: ) “Дзякую вам за гэтую ўзнагароду. Яна належыць усім вернікам нашай краіны — незалежна ад канфэсіяў і дэнамінацыяў, якія змаглі стаць на абарону сваіх правоў”.\nЖонка Аляксандра Казуліна Ірына, якая атрымлівала прэмію, сказала, што яе муж сваім прыкладам прадэманстраваў, што ў любых умовах можна дасягнуць пастаўленых мэтаў.\nЛяўрэатаў прэміі павіншаваў і лідэр аб’яднаных дэмакратычных сілаў Аляксандар Мілінкевіч:\n(Мілінкевіч: ) “Сёньняшнія ляўрэаты — гэта ляўрэаты маральныя і мужныя. І я думаю, што вельмі важна, каб у нас была надзея. І гэтыя людзі даюць надзею. Але яшчэ важней, што гэтыя людзі ствараюць моцную веру. І з гэтай верай мы непераможныя”.\nПрэмія “Хартыі-97” у галіне абароны правоў чалавека існуе з 1998 году — сёлета ёю ганаравалі дзявяты раз.


Дзятлаўчане ўшанавалі памяць вязняў фашысцкіх канцлагераў (+відэа) — Дятлово. Перамога. Дятловская районная газета\n10.04.2021 12.04.2021 administrator869\nПатрыятычная акцыя “У памяці няма межаў”, прысвечаная міжнароднаму Дню вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў, прайшла каля мемарыяла “Дзеці ліхалецця”, які знаходзіцца на гарадскіх могілках.\nУ мерапрыемстве прынялі ўдзел прадстаўнікі раённых арганізацый грамадскіх аб’яднанняў “Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі”, “Белая Русь”, “Беларускі саюз жанчын”, “Таварыства Чырвонага Крыжа”, ФПБ, прадстаўнікі працоўных калектываў, аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама, аддзела ўнутраных спраў райвыканкама, ваеннага камісарыята, раённага Савета дэпутатаў і іншых арганізацый горада, вучні гарадскіх школ, духавенства.\nВядучыя нагадалі гісторыю ўзнікнення Дня вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў: менавіта ў гэты дзень вязні фашысцкага канцлагера Бухенвальд паднялі паўстанне, калі даведаліся пра набліжэнне саюзных войскаў. Разам у іх атрымалася перамагчы і выратавацца.\nДа прысутных звярнуўся Аляксандр Бараноўскі, старшыня Дзятлаўскага раённага Савета дэпутатаў:\n‒ Больш за ўсё людзей загінула не на франтах, а ў лагерах смерці. Вязні канцлагераў, якія прайшлі страшны шлях рабскай працы, катаванняў і голаду, беражліва захоўваюць гэтую памяць і перадаюць яе падрастаючаму пакаленню, каб усе памяталі, якой цаной дасталася Вялікая Перамога. Жахі, якія прынёс нам фашызм, ніколі не павінны быць забытымі, каб людзі прыкладалі ўсе намаганні для захавання мірнага жыцця і чыстага неба над галавой.\nШкольнікі нагадалі прысутным пра фашысцкія канцлагеры, у якіх падчас вайны па розных падліках загінула ад 5 да 7 мільёнаў чалавек.\nВельмі хвалююча прагучаў верш, прысвечаны гэтым падзеям тых страшных гадоў.\nДа ўдзельнікаў мерапрыемства звярнуліся і прадстаўнікі духавенства.\nЗатым дзеці запалілі свечкі, і ўсе прысутныя ўшанавалі памяць аб загінулых хвілінай маўчання, усклалі вянкі і кветкі да мемарыяла “Дзеці ліхалецця”.\nРыхтуемся да Усебеларускага сходу. Ці будзе павялічаны пенсійны ўзрост?\nЯк найлепш адпачыць на канікулах


АДЭКВАТНАЯ СЬХЕМА НАШАЙ РЭЧАІСНАСЬЦІ (частка 7) - Беларусь - наша зямляБеларусь – наша зямля\n3.3. Мэты грамадства і магчымасьці дэмакратыі\n3.3.1. Праявы руху грамадства ў кірунку прагрэсіўнай мэты.\nГалоўная мэта грамадства фармулюецца на першы погляд лёгка – гэта неабмежаванае ПРАГРЭСІЎНАЕ разьвіцьцё грамадства ва ўсіх яго сьферах і праявах. Мэта грамадства – гэта і вышэйшай грамадская каштоўнасьць, і значная частка яго аб’ектыўнага інтарэсу.\nМэта грамадства, накіраванае на ягонае разьвіцьцё, натуральна ня можа адбыцца без захаваньня грамадства ў часе. Гэтая другая мэта (захавацца) – ёсьць базавая ўмова. У выніку атрымліваецца, што агульная мэта грамадства складаецца нібы з дзьвюх мэтаў: захавацца і разьвіцца.\nВышэй, істотней дадзенах мэтаў могуць быць толькі мэты агульналюдскай цывілізацыі й Сусьвету.\nРэалізацыя мэтаў грамадства зьвязана з дзьвюма групамі рысаў грамадства. Гэта, у адпаведнасьці з вышэй адзначаным, тыя рысы, якія забясьпечваюць самазахаваньне грамадства ў часе, яго ўстойлівасьць да вонкавых і ўнутраных разбуральных узьдзеяньняў, і тыя, што забясьпечваюць уласна прагрэсіўнае разьвіцьцё.\nУстойлівасьць грамадства абумоўлена дастаткова высокім узроўнем яго дыскрэтнасьці (дыскрэтнасьць – зьява адасобленасьці, аддзеленасьці ад асяродзьдзя), абумоўленым найперш нутраным адзінствам, цэласнасьцю.\nДыскрэтаванасьць і цэласнасьць не даюць грамадству распусьціцца ў асяродзьдзі іншых грамадстваў, не даюць зьнікнуць (памерці).\nДыскрэтнасьць грамадства праяўляецца ня толькі ў яго ўнутранай зьяднанасьці а таксама ў адрозьненьнях ад іншых грамадстваў, у яго своасаблівасьці, выдзеленасьці на агульным фоне іншых. Такая выдзеленасьць можа выяўляцца ў самых розных асьпектах – у культуры, мове, гістарычным досьведзе, менталітэце, генафондзе грамадства, у вонкавым выглядзе і рысах твару людзей, а таксама ў кліматычных, экалягічных, прыродных, геаграфічных і іншых асаблівасьцях тэрыторыі дзяржавы, у межах якой дадзенае грамадства пражывае і да якой адаптаванае. Мае значэньне ўсё, калі ў адказ на заяву звонку: «У нас…», – можна сказаць: «А затое ў нас»…\nУ дадзеным месцы трэба зрабіць адну прынцыповую заўвагу.\nСёньня распаўсюджаны меркаваньні, што, маўляў, адрозьненьні паміж грамадствамі (народамі) цяпер сьціраюцца і праз пэўны час павінны зьнікнуць. Гэта – прынцыповая ідэалагічная памылка, калі ня болей таго – наўмысны падман. Адрозьненьні не зьнікнуць ніколі, таму што ня могуць зьнікнуць. Гэта філасофская ісьціна. Але гэта яшчэ ня ўсё. Галоўнае, што адрозьненьні паміж грамадствамі (народамі) – ёсьць адна з ключавых умоў прагрэсу агульналюдскай цывілізацыі! Без іх чалавецтва ўвогуле ня будзе разьвівацца.\nТаму кожны, хто клапоціцца пра захаваньне асаблівасьцяў, адметнасьцяў, пэўнай адасобленасьці (дыскрэтнасьці) любых грамадстваў (народаў), у тым ліку свайго, выступае з пазіцый адстойваньня ня толькі права на існаваньне ўласнага грамадства (народа), а і права на прагрэс усёй агульналюдскай цывілізацыі! Як кажуць, з усімі вынікаючымі адсюль наступствамі…\nУ сваю чаргу захаваньне адзінства, цэласнасьці грамадства залежыць, па меньшай меры, ад дзьвюх іншых рысаў яго арганізацыі – ад моцы сувязі паміж уладай ды грамадствам і ад ступені ўнутрыграмадскай зьяднанасьці на грунце альтруізму.\nСувязь паміж грамадствам і ўладай у сваю чаргу залежыць ад таго, на колькі грамадства ўспрымаецца ўладамі як іх асабістая каштоўнасьць, і ад таго, якая ступень суб’ектнасьці самаго грамадства у адносінах да ўлады (суб’ектнасьць – мера актыўнасьці стаўленьня да абставін; сітуацыя, калі не абставіны кіруюць табой, як аб’ектам, а ты кіруеш імі, як суб’ект, сам вызначаеш кірунак свайго руху ў будучыню). Натуральна, што ўсё пералічанае павінна быць на дастаткова высокім узроўні.\nУ сваю чаргу альтруістычнасьць грамадства – гэта гатоўнасьць грамадзян ахвяраваць часткай сваіх інтарэсаў дзеля інтарэсаў і каштоўнасьцяў усяго грамадства. Гэтае пачуцьцё разьвіваецца на аснове ўспрыняцьця свайго грамадства (народу) нечым адрозным, адметным на фоне іншых грамадставаў, і ў той жа час нечым блізкім, родным самаму чалавеку. З-за пералічанага грамадства ўспрымаецца настолькі вартасным, што ў яго прадстаўнікоў узьнікае патэнцыял гатоўнасьці да ахвяраваньня, які й ёсьць альтруізм.\nДарэчы, варта ведаць, што тое, што альтруістам вяртаецца наўзамен, поўнасьцю акупае такое патэнцыйнае ахвяраванье. Гэта і радасьць (а не зайздрасьць) за посьпехі ўсіх іншых прадстаўнікоў «майго грамадства-народу» (суседзяў, знаёмых, сяброў, блізкіх і далёкіх суродзічаў, бізнесоўцаў, навукоўцаў, фермераў, улады і г.д.), і гэта вельмі стваральнае паўнавартаснае пачуцьцё сапраўднага, адказнага гаспадара ўсяго, што належыць да «майго народу, майго грамадства» і што знаходзіцца на тэрыторыі, «дзе жыве мой народ». Альтруістычнасьць грамадзянаў найчасьцей праяўляецца ў форме патрыятызму і нацыяналізму (натуральна, у памяркоўных памерах і цывілізаваных формах).\nКалі пералічаныя рысы (дыскрэтнасьць, цэласнасьць і ўсе іншыя, зьвязаныя зь імі) будуць на дастаткова высокім узроўні, грамадства-народ можа не баяцца сваёй «сьмерці» і можна пачаць клапаціцца пра тое, як далей палепшыць сваё жыцьцё.\nДа рысаў, якія характарызуюць наяўнасьць уласна грамадскага прагрэсу, належаць тыя, якія забясьпечваюць матэрыяльны і гуманістычны прагрэс.\nМатэрыяльнае разьвіцьцё забясьпечваецца вытворчай дыферэнцыяцыяй, якая праяўляецца ў росце сьпецыялізаванасьці, прафесійнасьці ў самых розных сьферах вытворчай дзейнасьці чалавека і грамадства. Сюды ўваходзіць ня толькі прамысловасьць і сельская гаспадарка, а і адукацыя (вытворчасьць адукаваных людзей, сьпецыялістаў), медыцына (вытворчасьць аздароўленых ці не захварэлых людзей), гандаль (вытворчасьць сувязяў паміж пакупнікамі й таваравытворцамі), дзяржаўнае кіраўніцтва (вытворчасьць эфектыўных кіраўнічых сігналаў у межах дзяржавы) і г.д. Рост функцыянальных магчымасьцяў у розных вытворчых сьферах грамадскага жыцьця заканамерна выклікае рост матэрыяльных магчымасьцяў усяго грамадства ў цэлым.\nЗаканамерным наступствам зьявы ўнутранай дыферэнцаванасьці зьяўляецца зьява інтэграцыі (умацаваньня адзінства, цэласнасьці) усёй вытворчай сьферы грамадства. Гэта натуральна, бо чым больш дыферэнцаваныя кампаненты, тым большае значэньне маюць моцныя сувязі паміж імі. Дарэчы, узаемадзеяньне дыферэнцыяцыі ды інтэграцыі ёсьць тэхналогіяй любога прагрэсу (хоць біялагічнага, хоць тэхналагічнага ці гуманістычнага).\nУ сваю чаргу, гуманістычны прагрэс павінен праяўляць сябе ў двух кірунках. Першы зь іх – гэта нарастаньне гарманізаванасьці адносін паміж чалавекам рознымі сацыяльнымі групамі (ад сямьі да класаў) і грамадствам. Павінна прысутнічаць адчуваньне, што нарастае нутраная ўладкаванасьць усіх форм адносін паміж людзьмі на ўсіх узроўнях грамадскай арганізацыі. Другі кірунак гуманістычнага прагрэсу – гэта нарастаньне ступені павернутасьці ўлады і грамадства тварам да праблем асобнага чалавека (практычна тое ж, што мы раней называлі цывілізаванасьцю). Асноўнае ж, што павінна назірацца ў працэсе гуманістычнага і цывілізыйнага прагрэсу, – гэта рост магчымасьці чалавека максімальна раскрыць свой жыцьцёвы патэнцыял.\nКалі ўсё апісанае абагуліць, атрымліваецца, што ў цэлым вышэйшая мэта грамадства (народа) выяўляе сябе ў сталым росьце ўзроўню матэрыяльных магчымасьцяў й унутранай маральна-этычнай (гуманістычнай) уладкаванасьці грамадства.\n3.3.2. Дэмакратыя на шляху разьвіцьця ўлады і яе ўдзелу ў рэалізацыі мэтаў грамадства.\nПаколькі ўлада мае дачыненьне практычна да ўсіх умоў стабільнасьці й прагрэсу грамадства, трэба адмыслова прыгледзецца да яе самой. У першую чаргу, да працэсаў яе ўзьнікненьня і эвалюцыі.\nАсноўныя этапы ўзьнікненьня ўладнай функцыі ў грамадстве і яе далейшага разьвіцьця (у тым ліку з удзелам дэмакратыі) сьхематычна паказаны на малюнку 3.5.\nМал. 3.5. Этапы эвалюцыі ўладнай функцыі ў рэалізацыі мэтаў грамадства. Тлумачэньне ў тэксьце. Пазначана: С – сістэма І узроўню; С1, С2, Сn – дыферэнцыяцыя сістэмаў І узроўню, яны становяцца кампанентамі сістэмы больш высокага ІІ ўзроўню ; К – кіраўнік сістэмы ІІ ўзроўню; НЭ – нацыянальная эліта – вышэйшая маральная эліта грамадства; + станоўчая для сістэмы ўзаемадзеяньне; – адмоўнае для сістэмы ўзьдзеяньне; 1, 2, 3, 4, 5, 6 – этапы разьвіцьця грамадства і ўладнай функцыі ў ім.\nДавайце прыгледземся да іх.\nЭтап 1. Гэта ў значнай ступені гіпатэтычны стан, калі сістэма І узроўню (у дадзеным выпадку: чалавек, сямья, род, племя) адна і ўзаемадзейнічае з асяродзем на прынцыпах поўнай свабоды.\nПры гэтым сістэма паскарае энтрапію ў сваім асяродзьдзі й выкарыстоўвае атрыманую энэргію на антыэнтрапійныя працэсы – падвышэньне структураванасьці, арганізаванасьці – унутры сябе. Асяродзьдзе для сістэмы – крыніца рэсурсаў. У значнай ступені асяродзьдзе і рэсурсы – гэта адно і тое ж. Пры такіх узаемаадносінах з асяродзьдзем сістэма заўсёды суб’ект, а тое – заўсёды аб’ект. Прычына менавіта такога падзелу роляў паміж сістэмай і асяродзьдзем у тым, што сістэма мае якасна больш высокі ўзровень арганізаванасьці (у дадзеным выпадку гэта чалавек зь яго здольнасьцю да абстрактнага мысьленьня на фоне ўсяго жывога і нежывога сьвету). Пры гэтым нутраныя сувязі паміж яе элементамі (унутры чалавека, сямьі й г.д.) мацней, чым сувязі паміж элементамі асяродзьдзя ці паміж элементамі сістэмы і элементамі асяродзьдзя. Аб’ект (асяродзьдзе) можа паўплываць на зьвязанага зь ім суб’екта (сістэму) толькі праз дэфіцыт чаго-небудзь неабходнага сістэме, што можа наступіць. Але тады сістэма можа перамясьціца ў іншае месца, зноў набыўшы сабе асяродзьдзе з падыходзячымі для яе ўласьцівасьцямі.\nМагчымасьць сістэмы-суб’екта выкарыстоўваць рэсурсы асяродзьдзя на сваё канструяваньне заканамерна вядзе да множаньня сістэмы.\nЭтап 2. Сістэмаў стала шмат.\nЯны спрабуюць узаемадзейнічаць з асяродзьдзем на папярэдніх прынцыпах (поўнай ідывідуальнай свабоды), але ў выніку заканамерна ўступаюць у канкурэнцыю паміж сабой за рэсурсы (усе ж – людзі, семьі, плямёны і г.д. – усе суб’екты). Цяпер проста жыць, як раней, рэалізуючы сябе ў вонкавым асяродзьдзі, сістэмы І ўзроўню аб’ектыўна ня могуць. Не было раней адмоўнага ўзьдзеяньня на суб’екта-сістэму, а цяпер адзін суб’ект адмоўна ўзьдзейнічае на другі. Цяпер больш інтэнсіўна разбураецца адносна абмежаванае асяродзьдзе. Цяпер вялікая колькасьць рэсурсаў бессэнсоўна (?) павінна губляцца як на адмоўнае ўзьдзеяньне на іншыя сістэмы, так і на супрацьдзеяньне такім узьдзеяньням. Больш таго, можа стацца, што сістэмам ужо няма куды перамясьціцца, каб аказацца ў лепшых умовах (вакол усё занята).\nАдным са спосабаў аслабленьня адмоўнага ўзьдзеяньня з боку іншых сістэм становіцца ўтварэньне ўнутраных межаў (агароджаў, платоў), якія аддзяляюць частку агульнага асяродзьдзя ад астатняга асяродзьдзя. Гэтыя межы асабліва хутка паўстаюць у тых месцах, дзе найбольш верагодны кантакт зь іншай сістэмай. Унутры сваіх нутраных межаў сістэма найбольш пачувае сябе ў праве бараніць дадзены фрагмент асяродзьдзя ад выкарыстаньня іншай сістэмай – усталёўвае права «прыватнай уласнасьці». Нягледзячы на гэта частка вонкавага асяродзьдзя ўсё роўна застаецца агульнай – дарогі, рэкі, моры, паветра, горы, пустыні, запаведнікі, нацыянальныя паркі й г.д.\nДарэчы, праблема: якую частку грамадскай просторы пакінуць у агульным карыстаньні (а дакладней, у распараджэньні тых, хто выступае ад імя грамадскай улады), а якую перадаць у прыватную ўласнасьць людзям (ці іх дэмаграфічным і вытворчым групам), – зьяўляецца адной з прынцыповых праблем у стратэгіі ўладкаваньня сацыяльна-эканамічных адносін у грамадстве.\nЭтап 3. Пераходны стан паміж сістэмамі І ўзроўню і сістэмай больш высокага ІІ узроўню.\nГэта значна лепшы стан, чым папярэдні. Сістэмы «дамаўляюцца» выкарыстоўваць рэсурсы асяродзьдзя «па агульных правілах» – у тым ліку па агульных правілах усталёўваць нутраныя межы. Агульныя правілы карыстаньня асяродзьдзем – гэта узаемныя абавязацельствы-абмежаваньні. Відавочная карысьць ад такой дамоўленасьці ў захаваньні для сябе (эканоміі) рэсурсаў, якія б пайшлі на канкурэнцыю-барацьбу (напад на іншыя сістэмы й абарону ад іх). «Агульныя правілы» карыстаньня агульным асяродзьдзем і карысьць ад іх – гэта першы інтэгратыўны механізм па аб’яднаньню сістэм ніжэйшага ўзроўня ў сістэму больш высокага ўзроўню. Вонкавыя межы гэтай пераходнай сістэмы там, куды распаўсюджваюцца дадзеныя агульныя правілы і дзе яны перастаюць дзейнічаць. Дарэчы, там, на перыферыі, яны (вонкавыя межы) й пачынаюць рэальна паўставаць (у той ці іншай форме).\nТакім чынам, пераходны да сістэмы ІІ узроўню стан ужо ўключае ў сябе: сістэмы І ўзроўню + часткі асяродзьдзя, аддзеленыя прыватнымі межамі + агульнае вонкавае асяродзьдзе + вонкавая мяжа.\nЗ сацыялагічных пазіцый новая пераходная сістэма – гэта протаграмадства.\nАле пры гэтым кампаненты сістэмы аб’ектыўна апынаюцца ва ўмовах, калі ў іх узьнікае спакуса парушыць агульныя правілы (малюнак 3.5), каб атрымаць асабістую карысьць, – аказацца нібы ва ўмовах «першароднасьці», калі ёсьць «толькі ты і асяродзьдзе для цябе» (вярнуцца ў стан 1)… Пры парушэньні агульных абмяжоўваючых правілаў парушальнік караецца ўсімі іншымі сістэмамі. На іх баку агульныя дамоўленасьці і патэнцыйныя магчымасьці аб’яднацца з мэтай прымусіць парушальніка падпарадкавацца агульным правілам-дамоўленасьцям.\nЭтап 4. Зьяўленьне ўлады.\nУ выніку далейшага росту і ўскладненьня сістэмы абвастраецца магчымасьць парушэньня «агульных правілаў». Гэта закамерна ставіць пытаньне пра тое, каб нейкая сістэма (чалавек, род, група) пачала сьпецыялізавацца ў кірунку кантролю выкананьня агульных правілаў, пачала ўсё больш браць на сябе функцыю кантралёра-кіраўніка. Так узьнікае адзін з першых сьпецыялізаваных кампанетаў грамадскай сістэмы – кіраўнік, які займае больш высокі падузровень у сістэме – кіраўнічы (пры гэтым усе іншыя кампаненты сістэмы апынаюцца адносна яго на базавым падузроўні).\nУсё гэта значыць, што цяпер (са зьяўленьнем кампанента са сьпецыялізаванымі кіраўнічымі функцыямі – кіраўніка, надзеленага ўладай) паўстала паўнавартасная сістэма больш высокага ўзроўню (сістэма ІІ узроўню), дзе былыя сістэмы набылі ўласьцівасьці кампанентаў новай, большай сістэмы. З сацыялагічных пазіцый, адбылося ўзьнікненьне дзяржавы.\nТакім чынам, грамадства (са сваёй тэрыторыяй) + улада = дзяржава.\nРоля кіраўніка дзяржавы – ствараць законы «ў імя агульнай карысьці» новай аб’яднанай сістэмы і кантраляваць іх выкананьне. Законы гэтыя датычаць як правілаў узаемадзеяньня дадзенай дзяржавы зь іншымі дзяржавамі (законы, накіраваныя вонкі), так і правілаў нутранога карыстаньня. Апошнія, у сваю чаргу, павінны ўключаюць:\n– правілы карыстаньня агульным асяроддзем (кантроль нутранога асяродзьдзя – г.зн. усяго таго, што аб’яўляецца агульнадзяржаўным, агульнаграмадскім – цішыня, чысьціня, спакой, а таксама зямля, паветра, дарогі, лясы, вадаёмы, грамадскія пабудовы, пад’езды дамоў, грамадскі транспарт і г.д.);\n– правілы ўстаноўкі межаў прыватнасьці (унутры гэтых межаў частка вонкавага асяроддзя лічыцца прыватнай уласнасьцю сістэмы І узроўню, і яе карыстаньне рэгулюецца прыватнымі правіламі сістэмы І узроўню – у сваіх прыватных межах яны адносна аўтаномныя);\n– правілы ўзаемадзеяньня кампанентаў базавага падузроўню дзяржавы (грамадства) паміж сабой (правілы ўзаемадачыненьняў паміж людзьмі, семьямі, працоўнымі калектывамі, сацыяльнымі групамі, класамі);\n– правілы ўзаемадзеяньня паміж кіраўнічым кампанентам дзяржавы (уладай) і кампанентамі яе базавага падузроўню (грамадства).\nПасьля зьяўленьня дзяржавы ўсе кампаненты новай сістэмы (былыя самастойныя сістэмы), уключаючы кіраўніка, апынаюцца яшчэ ў лепшых умовах, чым на этапе 3. Для ўласнага прагрэсу яны цяпер маюць магчымасьць больш інтэнсіўна сьпецыялізавацца, прафесіяналізавацца, што яны і робяць. Такая дыферэнцыяцыя несумненна спрыяе росквіту дзяржавы.\nПры гэтым асобныя грамадскія кампаненты дзяржавы захоўваюць (ня могуць не захоўваць) шмат рысаў аднолькавасьці, агульнасьці (паходжаньне, агульныя лёс, культура, факт знаходжаньня ў адной дзяржаве і г.д.), неабходныя для разьвіцьця альтруістычных пачуцьцяў у грамадзян. Гэтыя аднолькавасьці асабліва добра бачны на фоне іншых дзяржаў, якія таксама дыферэнцуюцца. Пачуцьці альтруізму (патрыятычнае і нацыянальнае), як ужо пісалася, – адна з асноваў устойлівасьці сістэмы да вонкавых узьдзеяньняў.\nУсталёўваюцца надзейныя вонкавыя межы новай сістэмы ІІ узроўню (дзяржавы). Яны там, куды распаўсюджваецца ўлада кіраўніцтва. Калі з-за гэтых межаў узьнікае пагроза, ён абавязаны арганізаваць грамадства-дзяржаву на яе неўтралізацыю.\nВа ўсёй значнасьці сваёй ролі кіраўнік псіхалагічна пачынае ўсё больш успрымаць сябе суб’ектам адносна базавага падузроўню сістэмы – г.зн. грамадства. І ў сувязі з гэтым цяпер у кіраўніка стала існуе спакуса пакарыстацца сваімі ўладнымі паўнамоцтвамі ня толькі «на карысьць усёй дзяржавы», а і на сваю асабістую карысьць (малюнак 3.5). Цяпер ужо яго ўвесь час можа спакушаць жаданьне вярнуца ў папярэдні «райскі» стан, калі ён быў адзіным суб’ектам у аб’ектным асяродзьдзі (ужо гаварылася, што гэта ідылія – толькі гіпатэтычны стан, якога практычна ніколі не было. Але, што цікава, «успамін пра яго» ёсьць! Зусім па Марксу-Фрэйду – «успамін пра райскую будучыню пры камунізме», якога ніколі не было і ня можа быць…). Такім чынам, кіраўніку можа вельмі захацецца пакарыстацца ўсім грамадствам, нібы аб’ектным асяродзьдзем (вярнуцца ў стан 1), але такая яго магчымая дзейнасьць аб’ектыўна будзе разбуральнай, праэнтрапійнай у адносінах да грамадства і дзяржавы…\nБачачы гэты прыроджаны парок кожнай улады, ёсьць людзі, якія спрабуюць адмовіцца ад любой улады. Гэта анархісты. Пры гэтым прапагандысцкі яны малююць стан поўнай свабоды. Лёзунгі: «Ніякай улады!», «Улада – гэта рабства!», «Свабода – маці анархіі!» [нядаўна ў Гародні зьявіліся налепкі: “Закрыць міністэрствы, адкрыць межы”. – Рэд.]. Іх часткова можна, а калі-некалі нават хочацца зразумець… Аднак, па-першае, дзяржаўная ўлада – гэта адна з ключавых умоў прагрэсу грамадства. Без яе сучаснае грамадства проста ня можа існаваць. А, па-другое, заклікаючы вярнуцца ў стан 1, анархісты рэальна могуць вяруць грамадства толькі ў стан 2, дзе замест свабоды і ў дадатак да поўнай анархіі чалавек атрымае жорсткую дыктатуру ахлакратыі, дзікую канкурэнцыю, якая, як вядома, у сацыяльных сістэмах людзей (!) праяўляецца ў форме войнаў, забойстваў і г.д., а затым заканамернае вяртаньне да дыктатуры. Таму наш шлях – не адмена ўлады, а праца над тым, каб улада была адэкватная задачам, якія перад ёй стаяць.\nУ завяршэньні дадзенага раздзелу трэба дадаць, што на гэтым этапе разьвіцьця дзяржавы ёсьць толькі вонкавыя механізмы стрымліваньня кіраўніка на шляху яго канчатковага пераўтварэньня ў паразіта.\nКалі ён усё ж даводзіў сваю краіну «да ручкі» (з-за таго, што ён кепскі кіраўнік і вялікі паразіт), яе проста разбіралі па частках ці паглыналі суседнія дзяржавы, кіраўнікі якіх аказваліся больш стрыманымі, адказнымі, дальнабачнымі. Многія князі й каралі гэта ўсьведамлялі, а тых, хто не ўсьведамляў небясьпекі ўласнай разбэшчанасьці, вынішчаў «натуральны адбор». Праўда, часта разам з грамадствам …\nЭтап 5. Адбываецца новы прагрэсіўны крок у дасканаленьні ўладнай функцыі дзяржавы – узьнікае дэмакратыя.\nПа меры таго, як дасягае пэўнага ўзроўню дыферэнцыяцыя й інтэграцыя кампанентаў грамадства, а таксама па меры таго, як дасягае пэўнага ўзроўню грамадскія альтруістычнасьць (нарастае пачуцьцё нацыянальнай прыналежнасьці) і суб’ектнасьць (зьяўляецца агульнае разуменьне таго, што тыя, хто кіруюць дзяржавай, а ні трохі ня лепшыя адносна шмат каго з тых, хто функцыянуе на яе базавым падузроўні) разьвіваецца магчымасьць кантролю ўлады з боку грамадства.\nУ выніку на пэўным этапе (з часоў старажытнай Грэцыі) зьяўляецца кантроль над уладай кіраўнічага падузроўню дзяржавы з боку грамадства (базавага падузроўню дзяржавы). Аднаўленьне гэтай падзеі на новым гістарычным этапе адпавядае часам Вялікай французкай рэвалюцыі (канец XVIII ст.).\nТакім чынам, кантроль, які адбываўся дзякуючы вонкавай прысутнасьці іншых дзяржаў (вонкавы кантроль), пераўтвараецца ва ўнутрыдзяржаўны самакантроль. Пры гэтым кампаненты сістэмы базавага падузроўню дзяржавы ствараюць зваротныя сувязі на кіраўніка, каб перыядычна правяраць, ці адпавядае яго рэальная дзейнасьць адведзенай яму ролі. У выніку перыядычна маса кампанетаў базавага падузроўню сістэмы становіцца суб’ектам адносна ўлады – разглядаючы яе кіраўнічую роль, як аб’ект. Гэта і ёсьць дэмакратычны этап і на шляху разьвіцьця грамадства (ды ўладнай функцыі ў ім), і на шляху зьдзяйсьненьня аб’ектыўнай грамадскай мэты.\nДарэчы, адсюль дэмакратыю сапраўды можна вызначыць як такую форму арганізацыі грамадства, калі базавы падузровень грамадства перыядычна кантралюе кіраўнічы падузровень. Суб’ект і аб’ект мяняюцца месцамі. Узаемазалежнасьць выяўляецца ў зьвязанай з часам форме перыядычнасьці. Гэтую заканамернасьць можна назваць хваляй суб’ектнасьці (гл. малюнак 3.6), характэрнай для стану дэмакратыі.\nНесумненная заслуга дэмакратыі ў тым, што яна яшчэ больш робіць уладу адэкватнай інтарэсам грамадства, спрыяючы яго далейшаму прагрэсу. Дэмакратыя пераўтвараецца ў інструмант рэалізацыі галоўнай мэты грамадства (у частцы захаваньня стабільнасьці ўмоў грамадскага жыцьця), які зьдзяйсьняецца праз перыядычны кантроль улады. Дэмакратыя – гэта адзін з чарговых і неабходных этапаў на шляху рэалізацыі грамадскай мэты.\nМал. 3.6. Наяўнасьць «хвалі зьмены суб’ектнасьці» ва ўмовах дэмакратыі й яе адсутнасьць пры дыктатуры ці манархіі. Пазначана: K – кіраўнік сістэмы, C – кампанент сістэмы базавага падузроўня; t – час.\nУ завяршэньні дадзенага раздзела яшчэ раз з’акцэнтуем увагу на тым, чаму кантроль грамадствам кіраўнічага падузроўню дзяржавы адбываецца лепш у краінах з рынкавай эканомікай (а сучасныя сапраўдныя дэмакратыя ўсе такія). Прыватная ўласнасьць разьвівае актыўнасьць, ініцыятыўнасьць людзей (абагулена – іх суб’ектнасьць). У такіх грамадствах вялікая доля самастойных людзей, людзей–гаспадароў. У выніку ўсё грамадства з рынкавай эканомікай зьяўляецца больш суб’ектным. А гэта – адна з ключавых уласьцівасьцяў, неабходных для эфектыўнага кантролю кіраўнічай бюракратыі. Атрымліваецца, што так – праз асаблівасьці псіхічнага стану грамадства – зьвязаны паміж сабой дэмакратыя і рынкавая эканоміка, якія ўзаемна падтрымліваюць адна адну.\nНесумненна, што ў кантролі дзяржаўнай бюракратыі мае сваю адмысловую ролю і вялікі капітал – фінансавая алігархія.\n3.3.3. Абмежаваньні й недахопы сучаснай практычнай дэмакратыі.\nАле і дадзены (5-ы) этап разьвіцьця функцыі грамадскай улады мае свае прынцыпавыя недахопы.\nГалоўны недахоп ў тым, што ва «ўлады» яшчэ захоўваецца магчымасьць (а значыць, прысутнічае і спакуса) вярнуць грамадства ў больш прымітыўны стан і гэтым стварыць перавагу сабе. Гэта асабліва рэальна зрабіць у краінах: з недастатковым узроўнем дыферэнцыяцыі й інтэграцыя вытворчай сьферы (прычына – слабое разьвіцьцё эканомікі), са слаба разьвітай суб’ектнасьцю (адна з прычынаў – малая доля прыватнай уласнасьці), з недастатковай альтруістычнасьцю грамадства (адна з прычынаў – папярэдняя штучна праводзімая палітыка дэнацыяналізацыі), з малым досьведам дэмакратычнага жыцьця (“юнае” ў дэмакратычным сэнсе грамадства). На гэтым фоне ўлады, якія маюць аб’ектыўная “схільнасьці” да дэградацыі, могуць зноў пачаць больш клапаціцца пра свае асабістыя мэты, чым пра мэты грамадства.\nГэта настолькі верагодна, што на справе, каб увесь час не апынацца ў проігрышы, лепш нават папярэдне закладаць закон-умову, што любое дзяржаўнае кіраўніцтва мае сталую тэндэнцыю да бюракратызацыі й пераўтарэньня ў дэгенераваную паразітычную групу.\nУ выглядзе дэмакратыі чалавецтва вынайшла механізм, каб пазьбегчы глыбокай дэградацыі сацыяльнай сістэмы ў выніку такіх падзеяў. Таму што, калі дэмакратыя сапраўдная, кіраўнік сістэмы ня можа быць горшым за той узровень разуменьня мэтаў грамадства-дзяржавы, які ў сярэднім ёсьць у грамадстве. Таму практычная дэмакратыя не дапускае дэградацыі дзяржаўнага кіраўніцтва ніжэй таго ўзроўню, якім у сярэднім зьяўляецца само… У дадзенай ахоўнай ролі – галоўнае станоўчае значэньне сапраўднай дэмакратыі, як агульнацывілізацыйнай (універсальнай) каштоўнасьці.\nАле варта паўтараць зноў і зноў, што гэтыя (ахоўныя) магчымасьці дэмакратыі не зьяўляюцца неабмежаванымі. Бюракратыя, узброеная дыктатурай і тэхналёгіямі чорнай прапаганды, можа разбурыць дэмакратычныя механізмы. Бар’ер дэмакратыі, якая ахоўвае грамадства, можа быць прадаўлены, і грамадства можа быць вернута ў прымітыўны, дадэмакратычны стан.\nДругі аб’ектыўны недахоп дадзенага этапу грамадскай эвалюцыі заключаецца ў тым, што ў ацэнцы эфектыўнасьці рэалізацыі кіраўнічай функцыі базавы ўзровень грамадства можа абапірацца толькі на пазіцыі колькасьці. У час выбараў грамадства, абіраючы з шэрагу прэтэндэнтаў каго-небудзь аднаго, па–сутнасьці карыстаецца сярэднестатыстычным узроўнем разуменьня грамадзянамі крытэраў такога кіраўніка – усё можа вырашацца толькі большасьцю галасоў. А большасьць далёка не заўсёды бачыць лепшае рашэньне. Акрамя таго, большасьцю можна маніпуляваць. Аб’ектыўна лепш бы абапірацца на пазіцыі якасьці, але механізма для гэтага няма. Таму, з другога боку, сучасная рэальная дэмакратыя аб’ектыўна мае нібы столь, якая абмяжоўвае магчымасьці грамадскага прагрэсу.\nЗначная колькасьць сучасных дэмакратыяў без вонкавай падтрымкі магла б альбо перакуліцца ў дыктатару (найноўная гісторыя Беларусі таму яскравейшы прыклад), альбо вырадзіцца ў сітуацыю, калі адна група паразітычнай бюракратыі ад імя грамадства канкуруе за ўладу з другой групай… такой жа бюракратыі. Пры гэтым яны перыядычна мяняюцца месцамі – сітуацыя псеўдакантролю ўлады грамадствам ва ўмовах псеўдадэмакратыі.\nДадатковай праявай дэградацыі ўладнай функцыі ў дзяржаве, у якой, здавалася б, пануе разьвітая дэмакратыя, зьяўляецца шырока распаўсюджаная па сьвеце зьява карупцыі (праўда, апошняя зьява непасрэдна да праблем дэмакратыі мае адносна малае дачыненьне).\nНатуральна, што пры ўсіх пералічаных варыянтах дэградацыі дзяржаўнага кіраўніцтва ўмовы рэалізацыі сапраўдных інтарэсаў грамадства істотна пагаршаюцца.\n3.3.4. Пра патэнцыяльныя магчымасьці будучай дэмакратыі (прадстаў-леньне гіпотэзы пра 6-ы этап эвалюцыі грамадскай улады).\nУлічваючы агульны кірунак разьвіцьця ўладнай функцыі ў дзяржаве, можна спрагназаваць, што ў будучыні ўлада павінна стаць яшчэ больш адпавядаючай свайму прызначэньню (служэньне аб’ектўным інтарэсам, мэтам грамадства-народа).\nДля гэтага дзяржаўныя чыноўнікі павінны аказацца ў такой сітуацыі, калі яны ні пра што іншае проста думаць ня могуць (і ня хочуць), акрамя як пра максімальную эфектыўнасьць рэалізацыі сваёй кіраўнічай функцыі – забесьпячэньне прагрэсу грамадскага. Для гэтага трэба максімальна пазбавіць прадстаўнікоў дзяржаўнай улады магчымасьці выкарыстоўваць яе дзеля самазабесьпячэньня ўласнага жыцьця.\nГэта можа адбыцца ў выніку зьдзяйсьненьня некаторых прынцыповых пераўтварэньняў у грамадстве (гл. малюнак 3.7).\nМал. 3.7. Этапы эвалюцыі форм дэмакратыі ў рэалізацыі мэтаў грамадства: дадэмакратычны, сучасны дэмакратычны, будучая навуковая дэмакратыя (у апошнім выпадку атрымалася сітуацыя, якая нагадвае карбель, дзе ўлады – гэта капітан, а нацыянальная эліта – лоцман).\nПа-першае, павінен адбыцца істотны пералом у сьведамасьці дзяржаўных служачых. На працу ў кіраўнічыя структуры дзяржавы павінны прымацца толькі тыя, хто мае альтруістычнае жаданьне служыць свайму грамадству (народу). Выяўленьне падобных асобаў можна праводзіць як на падставе псіхалагічнага тэставаньня, так і на падставе дакладнага аналізу жыцьцёвага шляху, які б рабіла незаангажаваная грамадская камісія. Натуральна, што пры першых даказаных адзнаках карумпаванасьці, чыноўнік павінен у тэрміновым парадку пазбаўляцца сваёй пасады. Для правядзеньня антыкарупцыйных мерапрыемстваў павінны быць арганізаваны некалькі незалежных службаў (мінімум дзьве), працуючых на канкурэнтнай аснове.\nПа-другое, павінен адбыцца істотны пад’ём ўзроўню агульнай суб’ектнасьці грамадства, яго цэласнасьці, альтруістычнасьці (дарэчы, грамадства з высокім узроўнем разьвіцьця дадзеных рысаў завецца нацыяй). Названыя якасьці грамадства і вышэй названыя ўласьцівасьці служачых дзяржаўнага апарату павінны забясьпечыць адносны зрух улады са свайго кіраўнічага падузроўню ўглыб грамадства («ня над грамадствам, а разам з грамадствам, унутры яго»). Там, у цэнтры грамадства, улада павінна заняць сваю будучую натуральную нішу.\nПа-трэцяе, сучасная дзяржаўная ўлада павінна быць расшчэплена на дзьве: уладу сілы (ці формы) і вышэйшую ўладу – уладу маралі (зьместу). Улада сілы, як і раней, павінна абірацца грамадствам на дэмакратычных пачатках для выкананьня сваёй арганізуючай функцыі (і ў выбарах атрымліваць легітымнасьць для сваёй «сілавой» дзейнасьці па арганізацыі агульнаграмадскага жыцьця). Але дадаткова над ёй павінен быць створаны падузровень маральна-этычнай улады (якая б адказвала за зьмест грамадскага разьвіцьця – за разьвіцьцё грамадства ў адпаведнасьці зь яго мэтай і з улікам гуманістычных прынцыпаў). Гэтая дадатковая ўлада аб’ектыўна павінна аказацца ў сітуацыі, калі яна пазбаўлена якой бы та ні было магчымасьці мець матэрыяльныя карысьці ад сваёй улады (гл. малюнак 3.7). І гэта ўлада павінна быць вышэйшай.\nТакой функцыі можа адпавядаць толькі нацыянальная эліта, самаарганізаваная з прадстаўнікоў, якія маюць найбольшыя заслугі перад сваім грамадствам. У склад такой элітарнай групы маглі б увайсьці прадстаўнікі навуковай інтэлігенцыі, нацыянальнага бізнэса, творчай эліты, грамадска-палітычных дзеячаў, вядомых сваімі заслугамі перад уласным грамадствам, але якія ўжо адышлі ад актыўнай палітычнай дзейнасьці. Самаарганізаваная група нацыянальнай эліты магла б вывучаць (Навука на першым месцы) прынцыповыя пытаньні арганізацыі грамадскага жыцьця і перыядычна прадстаўляць сваё аўтарытэтнае меркаваньне грамадству (менавіта з пазіцый сваёй вышэйшай маральнай улады), напрыклад, непасрэдна перад выбарамі.\nТакім чынам, грамадства магло б атрымаць дадатковае апірышча для прыняцьця якасных рашэньняў, як адносна свайго лёсу, так і адносна дзейнасьці кантралюемай грамадствам фізічна-сілавой (патэнцыйна немаральнай) улады…\nПрапануемую форму больш дасканалага дзяржанага кіраваньня папярэдне можна назваць навуковай нацыянал-дэмакратыяй (паколькі ўсе будучыя пераўтварэньні ў ідэяле павіны быць заснаванымі на дасягненьнях навукі. Гл. малюнак 3.7). Будучы этап дасканаленьня ўнутрыграмадскіх палітычных механізмаў ідэялягічна адпавядае ўніверсальнай нацыянальнай ідэялёгіі, але на ўзроўні аднаго грамадства.\nПрадчуваньне ўтварэньня нечага падобнага мне пашчасьціла атрымаць ў час майго знаходжаньня ў… ЗША. Там адбываюцца неверагодныя для нас падзеі ў сацыяльнай сьферы: ідзе моцная барацьба з курэньнем (у абсалютнай большасьці публічных месцаў проста забаронен паліць пад прэтэкстам, што гэта шкодзіць тым, хто не паліць); барацьба з публічным прыняцьцём алкагольных напояў (калі ў вашай руцэ на вуліцы ўбачаць, напрыклад, бутэльку з півам, вас чакае штраф); уся агульнадаступная, публічная інфармацыйная сьфера пазбаўлена дэманстрацыі інтымных бакоў жыцьця чалавека, і г.д. Калі я паспрабаваў высьвятляць, якім чынам прымаліся рашэньні пра такі кірунак сацыяльнай палітыкі (былі рэферэндумы ці якім-небудзь іншым чынам пыталіся ў грамадства), аказалася, што нічога падобнага не было. Амерыканская эліта самастойна прыняла падобныя рашэньні, разумеючы іх аб’ектыўна станоўчы характар, і фактычна явачным парадкам, там-сям, нават, гвалтоўна, навязвае грамадству яго ўласны прагрэс (іначай, накідае грамадству яго мэту)…\nДарэчы, ня ведаю, выпадковасьць гэта ці не, але прапануемы 6-ы этап эвалюцыі ўладнай функцыі ў грамадстве (гл. малюнак 3.5) таксама фармальна нагадвае нібы асноўныя філа- і антагенетычныя заканамернасьці разьвіцьця нярвовай сістэмы чалавека (таксама кіраўнічай сістэмы ў нашым целе). І там, і тут адбываецца нібы пагружэньне кіраўнічага падузроўню (нярвовай сістэмы і дзяржаўнай улады) як самай галоўнай часткі сістэмы, углыб (адпаведна, у цела арганізма і ў грамадства). Акрамя таго, далейшае разьвіцьцё і там, і там зьвязана з нарастаньнем новых, больш высокаарганізаваных структур над папярэднімі (так, кара галаўнога мозга разьвіваецца над яго падкоркавымі аддзеламі, а прапануемая ўлада нацыянальнай эліты таксама павінна разьмясьціцца над сучаснай «сілавой» уладай).\nТакім чынам, ключавымі момантамі ў падвышэньні ўзроўня эфектыўнасьці выкарыстаньня дэмакратыі, як механізма агульнаграмадскага прагрэсу, зьяўляюцца:\n– прыём на службу ў дзяржаўны аппарат толькі тых людзей, якія альтруістычна настроены ў адносінах да свайго грамадства;\n– падвышэньне палітычнай эфектыўнасьці грамадства (за кошт спрыяньня росту яго суб’ектнасьці, альтруістычнасьці, цэласнасьці і г.д.);\n– расшчапленьне дзяржаўнай улады на дзьве – уладу “сілы” (сёньняшняя формы дзяржаўнай улады) і ўладу маралі (уладу нацыянальнай эліты, якая павінна зьявіцца ў будучыні ў дадатак да сёньняшняй “сілавой улады”).\nНесумненна, карыснае значэньне дадаткова могуць мець:\n– падвышэньне эфектыўнасьці “правільнай” партыі;\n– заканадаўчае замацаваньне за ўладай абавязку падвышаць узровень суб’ектнасьці, альтруістычнасьці, цэласнасьці грамадства і ўзровень грамадскіх ведаў аб яго аб’ектыўных мэтах;\n– зьяўленьне новых навуковых распрацовак у сьферы дзяржаўнага будаўніцтва;\n3.3.5. Магчымасьці розных формаў дэмакратыі ў дасягненьні мэтаў грамадства.\nУ якой ступені розныя формы дзяржаўнай ўлады ўплываюць на пералічаныя ў раздзеле 3.3.1 праявы грамадскай устойлівасьці й прагрэсу?\nТрэба адзначыць, што розныя дыктатарскія і таталітарныя рэжымы па–рознаму ўплываюць на названыя ўласьцівасьці ў падуладных ім грамадствах. Усё залежыць ад асаблівасьцяў характараў такіх недэмакратычных кіраўнікоў, ад абранай імі ідэялёгіі й ад гістарычнай і палітычнай сітуацыі, у якой яны «правілі» (ці правяць).\nЗначна больш адназначна можна адказаць на дадзенае пытаньне ў адносінах да сучасных (класічных) дэмакратый заходняга ўзору, як і спрагназаваць, што па шэрагу параметраў будучая навуковая дэмакратыя здольна пераўзысьці іх.\nУ сьціслым выглядзе адказы на пытаньне, пастаўленае ў пачатку раздзела, пададзены ў табліцы 3.3.\nЗ дадзенай табліцы вынікае, што ўсе пералічаныя вышэй праявы грамадскага жыцьця, якія ўплываюць на ўстойлівасьць і прагрэс грамадства (маючы ўнутраныя механізмы для свайго самаразьвіцьця), істотна залежаць ад адной са сьпецыфічных сьфераў грамадскага жыцьця – ад характару ўлады. Пры гэтым бачна, што недэмакратычныя рэжымы сапраўды па-рознаму ўплываюць на прагрэсіўныя рысы грамадскага жыцьця, але ў большасьці – негатыўна.\nУ сваю чаргу дэмакратычная ўлада мае істотна больш стабільны, станоўчы ўплыў.\nАле самую лепшую персьпектыву дэманструе навуковая дэмакратыя. Яна ў першую чаргу павінна палешыць рысы цэласнасьці грамадства і ўмовы для максімальнага раскрыцьця чалавекам свайго жыцьцёвага прызначэньня.\n3.4. Персьпектывы перамогі практычнай дэмакратыі ў барацьбе зь бюракратызмам і дыктатурай\n3.4.1. Кірункі дзейнасьці антыдэмакратычнай улады\nНагадаем, што на малюнку 3.4 былі сімбалічна паказаны дзьве групы праблем, якія могуць паўстаць перад сапраўднай дэмакратычнай партыяй. Адну зь іх – праблемы магчымасьці дасканаленьня сучасных «класічных» дэмакратый заходняга ўзору – мы абмеркавалі вышэй. Таму цяпер сканцэнтруем сваю ўвагу на праблемах пераходу ад розных форм недэмакратыі да дэмакратыі (на мал. 3.4 пазначаны лічбай 1). З пазіцый сучаснай беларускай рэчаіснасьці менавіта апошняя група праблем па вядомых прычынах зьяўляецца найбольш актуальнай для нас.\nУ абставінах, падобных нашым, першачарговай задачай зьяўляецца неабходнастьць вывучэньня антыдэмакратычных дзеяньняў улады. Толькі прааналізаваўшы апошнія, можна распрацаваць эфектыўныя тэхналёгіі для ўкараненьня дэмакратыі.\nКалі стаць на пазіцыі бюракратызму і дыктатуры, можна ўбачыць, што пагроза іх інтарэсам можа ісьці ад чатырох асноўных кампанентаў грамадства, якое эвалюцыянуе ў кірунку стварэньня дэмакратычных механізмаў кантролю дзяржаўнай улады.\nУнутры дзяржавы паўнаўладзьдзю бюракратыі можа пагражаць сіла, якая ёсьць у самім грамадстве; веды і ўменьні, якія ёсьць у апазіцыі (грамадзянскай ці палітычнай); істотную пагрозу нясе сувязь паміж грамадствам і апазіцыяй (такая сувязь можа надаць грамадскай сіле небясьпечны для ўлады кірунак); і, натуральна, пагрозу для бюракратычнай улады нясуць дэмакратычныя працэдуры (у першую чаргу выбары), якія рана ці позна могуць «скінуць» паразітычную ўладу зь яе занадта ўтульнага месца.\nАдсюль, можна ўбачыць, што паразітычна-бюракратычная ўлада імкнецца неўтралізаваць усе падобныя небясьпекі для яе, закансерваваць грамадства ў стане – асяроддзі для яе.\nДля гэтага заганная паразітныя ўлада імкнецца:\n1. Аслабіць грамадства.\n2. Перарваць сувязі паміж грамадствам і апазіцыяй.\n3. Аслабіць апазіцыю.\n4. Фальсіфікаваць (імітаваць) выбарчыя працэдуры (гл. малюнак 3.8).\nМал. 3.8. Кірункі дэструктыўных дзеяньняў паразітычнай-бюракратычнай улады, каб перашкодзіць надыходу дэмакратыі. Пазначана: 1 – узьдзеяньне на грамадства для яго дэзарганізацыі, аслабленьня; 2 – разрыў сувязяў паміж продэмакратычнай апазіцыяй і грамадствам; 3 – узьдзеяньне на апазіцыю для яе аслабленьня; 4 – фальсіфікацыя, імітацыя выбараў.\nАле падобную дзенасьць лепш разглядаць на прыкладзе канкрэтнай сітуацыі – у дадзеным выпадку, канешне ж, нашай, беларускай (будзе адмыслова разгледжана далей).\n3.4.2. Барацьба за дэмакратыю абстрактную ці канкрэтную?\nНеабходнасьць пераходу да кантрэтных праблем дэмакратыі ў канкрэтнай краіне заканамерна паўстае ў працэсе пошуку адказу на яшчэ адно, здавалася б, чыста тэарэтычнае пытаньне.\nТак, калі мы аналізуем словы дэмас і крэацыя, можна зьвярнуць увагу ня толькі на другое, але і на першае слова. Такі падыход заканамерна вядзе да неабходнасьці паставіць пытаньне: дэмакратыя для абстрактнага грамадства, грамадства ўвогуле ці для канкрэтнага грамадства-народу?\nНатуральна, што для канкрэтнага…\nА калі рэальная дэмакратыя можа быць толькі ў форме дэмакратыі канкрэтнага народу, тады паўстаюць пытаньні пра тое:\n– Ці могуць быць у дэмакратыі нацыянальныя асаблівасьці? Ці яна павінна існаваць толькі ва ўніверсальных, стандартных формах?\n– Калі ёсьць разуменьне і жаданьне ўкараняць дэмакратыю, лепш рабіць гэта з улікам нацыянальных традыцый, асаблівасьцяў псіхікі прадстаўнікоў дадзенага грамадства–народу, індывідуальных і сямейных каштоўнасьцяў? Ці, наадварот, дэмакратыю трэба ўкараняць, як суму абстрактных каштоўнасьцяў?\n– Ці трэба ўлічваць канкрэтную гістарычную і палітычную сітуацыю ў краіне, у якой адбываецца змаганьне за дэмакратыю? Ці, наадварот, укараняючы яе, ісьці па шляху жорскай арыентацыі на пэўныя стандартныя сьхемы?\nАдказваючы на гэтыя пытаньні, можна сьмела сьцьвердзіць: няма ўніверсальнай дэмакратыі для, напрыклад, канкрэтнай Беларусі! У нас мае шанцы перамагчы толькі беларуская дэмакратыя, у якой ёсьць пэўныя ўніверсальныя рысы…\nАбсалютная безвыніковасьць змаганьня за «демократию вообще», якую вось ўжо шмат гадоў вядуць «демократы вообще», пакідае за мяжой неабходнасьці што-небудзь яшчэ даказваць… [страта чарговых 5 гадоў у такім “змаганьні” робіць дадзеную тэзу аксіёмай. – Рэд.]\nДэмакратыя – гэта сума амерыканскай, нямецкай, брытанскай, польскай і г.д. дэмакратый, а ў будучыні – украінстай, беларускай, татарскай, рускай, якутскай, грузінскай, чачэнскай, кітайскай і г.д. дэмакратый (гл. малюнак 3.9).\nМал. 3.9. Сучасная дэмакратыя як агульнацывілізацыйная каштоўнасьць – гэта сума агульных прынцыпаў дэмакратыі й усіх асаблівасьцяў нацыянальных дэмакратыяў, якія ёсьць і якія будуць усталяваны ў адпаведных краінах (сьветлае на шэрым фоне).\nВарта зыходзіць з гэтага факта, як аксіёмы.\nІншае разуменьне дэмакратыі (як паказвае, у прыватнасьці, і беларуская палітычная рэчаіснасьць) вядзе да даго, што рэзка зьніжаецца эфектыўнасьць яе ўкараненьня ў краіне, як, дарэчы, распаўсюджаньне ў сьвеце і эвалюцыйнае дасканаленьне («демократия вообще» нават на Беларусі не праходзіць) [зьвярніце ўвагу, гэта тэза была сфармуляваная і распаўсюджаная 5 гадоў таму. – Рэд.].\nЗыходзячы з гэтага, спачатку трэба вывучыць гістарычныя, культурныя, псіхалагічныя, эканамічныя, палітычныя і г.д. асаблівасьці, напрыклад, беларускай рэчаіснасьці, а ўжо затым – змагацца за ўкараненьне беларускай дэмакратыі…\nТолькі так можна паспрыяць пашырэньню гэтай прагрэсіўнай формы ўлады ў сьвеце.\nГэты запіс апублікаваны: Нядзеля, 28 кастрычніка, 2007 у 15:52\nКатэгорыі: 1.1. Беларусь будучая, 1.2. Беларусь пераход, 1.3. Беларусь сёньня, 1.5. Сьвет будучы, 1.6. Сьвет сёньня, 2.1.1. У разьвіцьцё Бел.Нац.Ідэі, 2.1.2. Кн. Адэкват.сьхема рэчаісн, 4.1. Дэмакратыя, 4.1.1. Нац.каштоўнасьці ў дэмакр., 4.1.2. Эканам.пытан. і дэмакратыя, 4.1.4. Змаганьне за дэмакратыю, 5.6.6. Ідэал.універс.нац.. Вы можаце сачыць за каментарамі пры дапамозе RSS 2.0 стужкі.


Што такое букмекерская - tkprima.ru\n29 Май 2021\t14 Автор: Ihoteh\nБезграшое «Іслачы» і вылет батэ з еракубка\nВакханалія Гарадзеі і догачаканыя перамогі «Слуцка\nПытанні і адказы Кліенты не засёды могуць адразу разабрацца правілах біржы, таму часта задаюць такія пытанні. Мінімум - 1000 па картах і 100 на Ківі-кашалёк; максімум у суткі па картах, на электронны кашалёк. Чакаем ад беларускага нападаючага новых поспеха. Спосабы папанення і вываду сродка, букмекерская кантора разлічана выключна на расійскую адыторыю, таму плацежная сістэма таксама адаптаваная пад грамадзян. Але, вы зможаце станоча патрабаваць аднаго плацяжу штодня разам з працэдурай, часта патрабуецца не столькі 12 некалькі гадзін праз патрэбны час, які належыць да попыту, пакуль вы не атрымаеце такога выпадку, калі карыстаецеся биткойн або проста практычна амаль кожную прынятую криптовалюту.\n«Рух» батэ 0:3 (6, Насціч; 20, Няхайчык; 44, Скавыш). Агульная інфармацыя, хутчэй за сё, маладая кантора - даччынае прадпрыемства «ветэрана» «Фонбет заснаванага 2009 годзе і які знаходзіцца ведамстве ТАА «Атлантык-М». Агляд сайта Bettery, асноная версія сайта Bettery, гэтак жа, як і яе Зеркало, выключна рускамоная.\n1. Абсалютныя лепшыя спартыныя кнігі знаходзяць спосаб злучыць каэфіцыенты, якія могуць быць высокай усталяванай кансістэнцыі і звычайна атрымліваюць велізарныя змены кампані, якая будзе займацца спортам.\n2. Дзейнасць Рашэнне ставак у букмекерскім канторы.\nРэдкая для дзеючых беларускіх іграко смеласць у выказваннях выклікала вялікі розгалас у футбольнай супольнасці. Акрамя таго, Шкурыну анулявалі адтэрміноку ад армі. Як вывесці грошы з Bettery? Магчыма, догачаканая перамога дадасць камандзе новых сіл, але патарэнне веснавога адреса букмекерских контор зенит в уфе цуду, шчыра кажучы, малаімаверна.\nЦяпер у іх вельмі сур'ёзны іспыт сустрэча з лідарам, які нічога не паказа у Гродне і, імаверна, будзе вельмі злы. Неверагодная бонусная прапанова ёсць, улічвайце любы першы дэпазіт, які будзе прывабным на самай справе 1-га. На дадзены момант кампанія прапануе выпрабаваць поспех і паспрабаваць забраць фрибет памеры 15 000, пры выкананні пэных умо, прапанаваных букмекеры. Для беларуса гэта бы відавочны крок наперад. А пока букмекерская деятельность в Украине запрещена, как и остальные виды игорного бизнеса - резюмировал Валерий Писаренко.\nПрагноз «НН батэ пераможа. На яго думку, гульцы зборнай выступаюць для людзей, а не для Лукашэнкі словы спецыяліста прыводзіць партал. Але каманду часова пакіне іншы форвард, аргенцінец Адольфа Гайч Шкурын выйгра у яго канкурэнцыю.\nАдказ прыйдзе хутка, не пазней чым праз дзве гадзіны.\nУ сувязі з распасюдам каранавіруса мы не раім вам наведваць людныя мерапрыемствы, у тым ліку футбольныя матчы. Мяркуем, што па выніках сезона абедзве каманды захочуць забыць яго як страшны сон. Букмекерская деятельность получит свое регулирование в новом законе о государственном регулировании игорного бизнеса.\nСпартыныя турніры прадсталены даволі большай колькасці падзей, паколькі іх унесены не толькі значныя чэмпіянаты, але і спаборніцтвы, якія праводзяцца на рэгіянальным узроні. У асноным роспіс найбольш разнастайная на футбольныя матчы і ключае стакі: радзей - па тайм, на час матчу, жотыя карткі; часцей прапануюцца рынкі на тотал, фору, галы, асноны зыход, на рахунак, афсайды, вуглавыя. Не забудзьцеся пераключыцца на адну з укладок, каб атрымаць бейсбол. І сё ж у Інтэрнэце можа адбыцца што загодна, ад выпадковага бана ніхто не застрахаваны, а тым больш, калі гаворка ідзе пра гульцо блізкага замежжа.\nЗасёды ёсць рэальны спектр таго, як дакладна дазволіць, калі вы не жадаеце размяшчаць свае ласныя дадзеныя.\nСлайдэр дэманструе самыя цікавыя прапановы з акцыямі, бонусамі, апошнімі падзеямі БК: Пры націску на чарговы слайд, наведвальніка перакіне на падзею, якое ён абра. У папулярныя стакі ключаны заклад на сабачыя бегу і конныя скокі. Ліцэнзія ФНС дазваляе канторы працаваць адкрыта кругласутачна пад даменам, не mobile marathonbet com для android асцерагаючыся блакавання Роскомнадзора або іншых падаткова-кантралюючых дзяржаных арганізацый. Відэа агляд Bettery Сваю прэзентацыю з відэа-азнаямленнем каманда мабыць яшчэ не падрыхтавала.\nПрывітальны бонус БК Bettery мала чым адрозніваецца ад прапано іншых кантор і прыватнасці «Фонбет першы дэпазіт павялічваецца на 100, калі на яго несці ад 500. Еще па тэме: Агляд букмекерскай канторы Bwin Мабільная версія і дадатак Букмекер паклапаціся пра гульцо, у якіх ёсць жаданне заняцца беттингом выдалена ад працонага стала нотбука. Здавалася, што цікавага магло б адбыцца матчы з такой афішай?!\nІнтэрфейс пляцокі лаканічны, зразумелы, не перагружаны і разам з тым досыць яркі, дзякуючы кантрасным чорна-белым тонам.\nшто, букмекерская, такое


Bielarus.net › Беларуская Салідарнасьць » Рускімі правакацыямі ў Эстоніі кіруюць з Адміністрацыі Пуціна\nЭстонская амбасадарка абвінаваціла расейскія ўлады ў нежаданьні весьці з Эстоніяй адкрыты, празрысты дыялёг на роўных:\n“Мы гатовыя да дыялёгу з усімі, калі гэты дыялёг вядзецца цывілізавана. З тымі ж, хто раве, крычыць і нападае, мы гаварыць ня будзем”.\nУчора консульскі аддзел пасольства Эстоніі ў Маскве прыпыніў працу.\nТаксама сталі вядомыя некаторыя дэталі сьледзтва з факту гібелі ў Таліне ў часе непарадкаў на мінулым тыдні грамадзяніна Расеі Дзьмітрыя Ганіна. Прычынаю сьмерці сталі нажавыя раны, атрыманыя 20-гадовым Ганіным падчас бойкі з марадэрамі, якія рабавалі краму. Паводле эстонскай паліцыі, у кішэнях вопраткі забітага грамадзяніна Расеі былі знойдзеныя скрадзеныя тавары.\nУлады Таліну паведамілі, што цяпер адбываецца працэс ідэнтыфікацыі парэшткаў 12 савецкіх салдатаў, эксгумаваных на Тынісмягі.\n(Паводле радыё Свабода; скарочана)


Галоўная ➠ Навіны ➠ Тканевые натяжные потолки\nАбноўлена 28.10.2017 13:45\nКалі б у вас была магчымасць атрымаць любы інтэр'ер кватэры, які вы пажадаеце, што б вы выбралі? Звычайна такія мары сканчаюцца думкамі пра тое, у колькі ж можа абысціся такі інтэр'ер, і ці можна будзе даглядаць за ім, не прыкладаючы асаблівых намаганняў.\nНацяжныя столі з тканіны - гэта сапраўдная чароўная палачка, якая робіць усё памяшкання дома незвычайнымі, але, у колькі яны абыдуцца, і апраўданыя Ці будуць выдаткі?\nЕсли вас интересуют тканевые натяжные потолки, стоит заглянуть на этот сайт kamelot46.ru вы найдете тканевые натяжные потолки отличного качества и по доступной цене.\nВядома, яшчэ не вынайдзены такі матэрыял для аздаблення столі, які б не меў недахопаў. І тканкавыя нацяжныя столі - не выключэнне. Аднак усе іх недахопы не перакрываюць пераваг.\nШто можна назваць недахопамі тканкавых столяў?\nДастаткова высокі кошт. Кошт вар'іруецца ў залежнасці ад маркі матэрыялу і яго якасці. Сярэдні кошт - 1000-1300 рублёў за метр, тады як кошт за звычайны навясны столь прыкладна 300 рублёў за метр.\nПаколькі тканіна ўсё ж некалькі схільная ўздзеянню вільгаці, памяшканне, дзе ўсталяваны столь, не павінна быць занадта вільготным.\nМыць нацяжны столь няпроста.\nтканіна нацяжной столі можа быць толькі матавай .\nТканкавы столь: несумнеўныя плюсы\nМноства людзей выбіраюць менавіта тканкавыя нацяжныя столі і, кошт не спыняе тых, хто сапраўды цэніць выдатнае якасць і прыгажосць.\nПеравагі тканкавых столяў:\nНіякіх швоў, і ніякай неабходнасці маскіраваць недахопы мантажу.\nДаўгавечнасць тканкавага пакрыцця - каля 10-ці гадоў.\nВельмі добрая шумаізаляцыя. Вы не будзеце чуць нічога, што адбываецца над галавой - ні крокаў суседзяў, ні музыкі, ніякіх іншых шумоў.\nНацяжная тканкавы столь падыдзе любы пакоі - такая столь можна перафарбоўваць некалькі разоў, аднак ёсць магчымасць замовіць палатно з малюнкам або фатаграфіяй.\nТканкавы столь можа быць любога колеру - ад чорнага да ружовага.\nШукаючы адказ на пытанне, які варыянт лепш - нацяжныя столі тканкавыя або пвх. трэба памятаць пра некаторыя невялікіх абмежаваннях для ўстаноўкі столяў з тканіны. У прынцыпе, абмежаванне адно - паколькі тканіна не так добра вытрымлівае вільгаць, нельга ставіць яе ў памяшканнях з падвышанай вільготнасцю - ваннах, басейнах, саунах, а таксама лепш не выкарыстоўваць яе на кухні.\nТканкавыя столі ў інтэр'еры\nВядома, тканкавыя нацяжныя столі, фота якіх можна без працы знайсці ў інтэрнэце, вельмі прыгожыя, але як яны глядзяцца ў пакоі?\nВядома, тканіна можа быць і белай, але гэта зусім не абавязкова. Уявіце сабе столь прыемнага, далікатнага матавага адцення вашага любімага колеру.\nЁн выдатна спалучаецца з колерам сцен і ідэальна ўпісваецца ў інтэр'ер памяшкання. Цяпер нават столь не будзе выбівацца з агульнага ансамбля!\nНапрыклад, калі спальня выканана ў свежых вясновых колерах - зялёным, жоўтым і далікатна-ружовым, то нацяжная столь з тканіны таксама можа быць аднаго з гэтых яркіх кветак. Уявіце, што прачынаючыся, вы бачыце свежы зялёны колер, які з самага ранку зараджае вас энергіяй! А калі павесіць свяцільні з кветкавымі матывамі, то пакой будзе выглядаць, як чароўны лес.\nСтоль з малюнкам\nАдно з велізарных пераваг нацяжной столі заключаецца ў тым, што на яго можна нанесці любы малюнак. Гэта можа стаць ідэальным рашэннем для дзіцячай пакоя. Уявіце, якой захапленне ў маленькага касманаўта выкліча столь, на якім намалявана начное неба з сузор'ямі і месяцам. ці нават космас з планетамі і туманнасцямі! Такі малюнак, хутчэй за ўсё, будзе мець шмат адценнямі сіняга колеру, якія выдатна падыдуць да інтэр'еру пакоя хлопчыка - бо такія інтэр'еры часта выконваюцца ў блакітным або сінім колеры.\nМалюнак можа займаць усю прастору столі або толькі яго частка. Напрыклад, можна зрабіць малюнак вакол люстры, а астатняй столь адправіць белым.\nНацяжная столь без пылу: як даглядаць?\nВядома, догляд за столлю патрэбен, але на шчасце, чысціць яго трэба нячаста. Тканкавы нацяжны столь не вельмі просты ў сыходзе, калі вы хочаце захаваць яго першапачатковы выгляд, трэба быць больш уважліва падчас чысткі:\nЛепш не выбіраць сродкі для чысткі, у якіх можа утрымлівацца фарбавальнік, а таксама анучы насычанага колеру - фарба можа застацца ў тканінах столі, і наўрад ці атрымацца вывесці яе.\nСтоль чысціцца без прымянення бытавой хіміі, парашковы раствор можна выкарыстоўваць, толькі калі забруджванне сапраўды моцнае.\nНеабходна рабіць не кругавыя руху, а церці анучай наперад-назад - так яна не пакіне разводаў.\nНельга занадта моцна ціснуць на паверхню столі і доўга церці яе ў адным месцы - інакш матэрыял пашкодзіцца.\nБяспечны Ці нацяжны тканкавы столь?\nТканкавыя столі адпавядаюць сусветным экалагічным стандартам.\nІх асаблівасці заключаюцца ў наступным:\nяны выкананы з трыкатажнага полиэстрового палатна, якое прасякнута полиуретаном.\nтканіна устойлівая да змены тэмпературы і прапускае ваду.\nстандартны памер палатна - 100-510 см.\nматэрыял здольны вытрымаць тэмпературу ад +80 да - 35-50 С.\nматэрыял не гаручы, не падтрымлівае гарэнне.\nтканкавы столь дазволены да ўжывання ў бальніцах і дзіцячых установах, ён экалагічны, не мае паху.\nВытворцы тканкавых нацяжных столяў\nВядома, тканкавы нацяжны столь адрозніваецца па якасці. Але калі абраць матэрыял ад добрага вытворцы, можна забыцца аб праблемах, звязаных з якасцю.\nгэта французскі брэнд тканкавых столяў. прадукцыя якога зарэкамендавала сябе на расійскім рынку. столі Clipso :\nМаюць гарантыю ад вытворцы - 10 гадоў,\nМогуць быць выкананы ў любым колеры,\nДобра спалучаюцца з гіпса-кардонныя і іншымі матэрыяламі,\nНе правісаюць і не мяняюць свой колер,\nАмаль не «забіраюць» вышыню столі,\nВыпускаюцца розныя віды столі: святлопранікальнай, якія ствараюць у памяшканні асаблівую акустыку і нават валодаюць антымікробнымі ўласцівасцямі.\nнямецкі брэнд. годны ўвагі.\nВельмі трывалая тканіна, якую няпроста пашкодзіць,\nДзяржаўная санітарна-эпідэміялагічная служба РФ пацвердзіла, што гэтыя столі бяспечныя і могуць быць устаноўлены ў жылых, грамадскіх памяшканнях, у тым ліку ў бальніцах, дзіцячых садках і да т.п.\nтканіна Descor нацяжных столяў тканкавых ня правісае, яна вытрымлівае нават лёгкія дэкаратыўныя элементы, якія замацоўваюцца прама на столі,\nСтоль можа быць выкарыстаны на лоджыях, верандах і г.д. бо вытрымлівае нізкія тэмпературы.\nІтальянскія нацяжныя тканкавыя столі, якія валодаюць масай пераваг:\nПалатна 5х100 метраў - такія памеры дазваляюць зрабіць столь без швоў,\nАдзін квадратны метр палатна вытрымлівае да 100 літраў вады, пасля зліву, якой столь прыходзіць у першапачатковы стан,\nСертыфікат і сведчанне ДАСТ ISO: 9001 сцвярджаюць, што гэты столь адпавядае экалагічным нормам.\nПалатна без паху, так што не пашкодзяць нават алергікам.\nГэтыя тры кампаніі - асноўныя пастаўшчыкі тканкавых нацяжных столяў у Расію. Вырашыўшы набыць столь з тканіны, вы наўрад ці сустрэнеце назвы іншых брэндаў, усе астатнія віды замежных столяў, гэта, у асноўным, глянцавая плёнка ПВХ.\nDescor нацяжныя столі - лепшы выбар для тых, каму трэба ідэальнае суадносіны кошт-якасць. Іх цана вагаецца ў дыяпазоне 700-1200 рублёў за метр, і часта кошт столі залежыць ад яго памеру - чым больш пляц, тым танней матэрыял.\nІншыя замежныя брэнды абыдуцца вам даражэй, аднак гэтыя выдаткі цалкам апраўданыя іх якасцю. Сярэдняя цана Clipso - 900-1300 рублёў за метр, Cerutti - 750-100 руб / метр.\nТакім чынам, нацяжныя столі з тканіны - нядрэнны варыянт для тых, хто шануе якасць і бяспеку. Вядома, іх кошт вышэй, чым у звычайных навясных столяў, аднак яна апраўдана многімі прычынамі. Экалагічная бяспека, добрая якасць палатна, а таксама яго прыгажосць, здольная ператварыць пакой у райскі сад - гэта несумнеўныя плюсы. Супрацьпаставіць ім можна тое, што палатно дастаткова цяжка чысціць - аднак рабіць гэта трэба нячаста. Таму тканкавыя нацяжныя столі - мабыць, адны з лепшых для многіх дамоў і кватэр.


Будзьма беларусамі! » “Крэсліць і воск праклінае”, альбо Навошта чытаць кнігу пра васковыя таблічкі Шыдлоўскага\n18.10.2017 | Гісторыя Літаратура\nКніга “Васковыя таблічкі: погляд на мінулае і будучыню” гісторыка і рэканструктара Кастуся Шыдлоўскага чытаецца хутка, бо напісаная проста і даступна. Пры гэтым хочацца спыняцца на кожнай старонцы, разглядаючы выявы і перачытваючы цытаты з антычных класікаў – аўтар раскрывае феномен нашай гісторыі на фоне шырокага палотнішча еўрапейскай культуры.\nСтоп-стоп-стоп… Да чаго тут антычныя класікі? Пры чым тут Беларусь? Пра якія васковыя таблічкі наогул ідзе гаворка? Па шчырасці, першы раз убачыўшы кніжку, я хуткім вокам прачытаў назву як “вЯсковыя таблічкі” і… прайшоў міма. На “васковыя”, відаць, у галаве проста не спрацавала ніводная шасцярэнька, настолькі сама з’ява далёкая ад нашага ўяўлення пра беларускую мінуўшчыну.\nСапфо, фрэска з Пампеяў\nСапраўды, пра васковыя таблічкі як прыладу пісьменства мы ў найлепшым выпадку чулі ў кантэксце антычнай культуры: стылус, таблічка, лаканічныя пазнакі лацінай і… забойства стылом Юлія Цэзара – гэта, бадай, усё, што можа аднавіць у памяці сярэднестатыстычны выпускнік гістфаку. Дзякуючы Кастусю Шыдлоўскаму сёння мы можам расквеціць белыя плямы ў нашых ведах.\nПрацэс пісання стылусам на васкоўцы, антычная выява\nУ Ноўгарадзе 300, а ў Полацку – 2?\nВыявілася, што васковыя таблічкі былі і ў нас, праўда, аб гэтым ведаюць нават не ў кожным абласным гісторыка-археалагічным музеі. Паводле аўтара, у Полацкім гістарычным музеі стылусаў (іншы варыянт назвы – “стыло”) для пісання па воску налічвалася ўсяго 2, і толькі пасля кансультацыяў Шыдлоўскага іх колькасць узрасла да 12. Стылусы, альбо пісалы, знойдзеныя археолагамі, проста інтэрпрэтаваліся як шпількі, праколкі альбо капавушкі. Пры гэтым у тым жа Ноўгарадзе стылусаў выяўлена і апрацавана каля 300!\nЧаму так? Сапраўды, калі мы глядзім на пісьмовую культуру рэтраспектыўна, то згадваем Скарыну і багаты вопыт кнігадрукавання часоў ВКЛ, раней – пісаныя ад рукі кнігі часоў Русі, асобныя літары на праселках, костках ды гліняных чарапах і… бадай што ўсё. У раннесярэднявечных пластах нашых гарадоў не выяўлена шыкоўнага асартыменту берасцяных граматаў, папірусам у нас не карысталіся, а пергамент быў занадта дарагім для масавага ўжытку.\nРазам з тым, як аказалася, у нас выяўлена шмат стылусаў для пісьма – завостраных медных, жалезных альбо касцяных палачак з завяршэннем, зручным для карэкцыі і зацірання папярэдніх запісаў. Для чаго ж яны былі нашым продкам? Усё паказвае на тое, што для пісання на васкоўках – драўляных таблічках, дзе асноўная паверхня роўненька залівалася воскам, – такі сабе старажытны iPad. Паколькі таблічкі складаліся з воску і дрэва, матэрыялаў нетрывалых, археолагам іх выявіць, на жаль, надзвычай складана.\n“Добры стыль” і VERSUS-баразна\nШто маглі пісаць на васкоўках? Зразумела, старажытныя палачане не распісвалі летапісаў і генеалогіяў, не перапісвалі Арыстоцеля ці Евангеллі. А вось рабіць простыя гаспадарчыя і гандлёвыя разлікі на іх было надзвычай зручна. Таксама на васкоўках дзеці вучыліся пісаць альбо ўжо дарослыя запісвалі кароткія важныя паведамленні.\nКалі задумацца, Шыдлоўскі закрывае вельмі балючую траўму нашай гістарычнай свядомасці – знішчае чарговы міф пра беднасць нашай культуры і “неадукаванасць” сярэднявечных беларусаў. Ну і што, што мы не маем дастатковай колькасці берасцяных граматаў? У нас былі таблічкі – а гэта значна круцей, бо культурна і эстэтычна набліжае нас да Плінія, Гарацыя, Авідыя, карацей, да еўрапейскай класікі.\nДарэчы, цытата, вынесеная ў загаловак – “крэсліць і воск праклінае”, – менавіта адтуль, з класікі: так Авідый апісвае дзяўчыну, якая ніяк не можа скончыць пасланне свайму каханаму. Тэма стылусаў і васковак насамрэч даўно ўвайшла нават у нашу лексіку, хоць часцяком мы нават не падазраём пра гэта. Скажам, пахвала “пішаш добрым стылем” вядомая яшчэ з рымскіх часоў і наўпрост звязаная са стылусам. Вядомае усім слова VERSUS, ад якога пайшло наша “верш”, з лаціны перакладаецца як “баразна”, бо стылус на воску пакідаў акурат барозны.\nІмправізацыя на тэму васковак і сучасных гаджэтаў\nПершая згадка стылуса ў беларускай мове належыць… Скарыну! У ягоным перакладзе Старога Запавету пагроза вавілонскага цара яўрэям гучыць паэтычна: дэспат абяцае “ізгладзіць” Ерусалім як дошку, пасля ў тым жа фрагменце фігуруе “спіца пісальная” – стылус. Дарэчы, на вядомай гравюры-аўтапартрэце Скарыны аўтар выявіў ажно дзве васкоўкі, уверсе і ўнізе. Таму тэма васковых таблічак насамрэч заўжды праходзіла недзе побач з кожным зацікаўленым гісторыяй беларусам, проста мы не звярталі на яе ўвагі.\nВажна, што Кастусь Шыдлоўскі – не проста гісторык, а яшчэ і рэканструктар, рэгулярны ўдзельнік спецыяльных фэстаў у Воліне (Польшча) ды іншых мясцінах. Ён сам выразае, залівае воскам, піша на таблічках. Таму аўтар можа аўтарытэтна сказаць, ці стамляўся пісар ад доўгага пісання на воску. Ці робіцца воск цвёрдым і крохкім халоднай раніцай? Ці лёгка пісаць у спёку, калі воск банальна плавіцца?.. Такога ў архівах не вычытаеш.\nПрацэс пісання на васкоўцы – сучасная рэканструкцыя\n“Стылом паварочвай часцей”\nМагчыма, пасля прачытання кнігі Кастуся Шыдлоўскага ў кагосьці з літаратараў з’явіцца сюжэт пра старажытны Наваградак, дзе наложніца робіць замах на князя з медным стылом у руцэ, якое было ўплеценае ў яе рудыя валасы. Магчыма, сярод тых жа літаратараў ці журналістаў паўстане прэмія “Залатое стыло” з цытатай Гарацыя замест дэвізу: SAEPE STILUM VERTAS – “Стылом паварочвай часцей”? Магчыма.\nА магчыма, вам некалі проста захочацца калі не зрабіць і заліць воскам таблічку ўласнаручна, дык прынамсі паспрабаваць сябе ў ролі купца ці княскага пісара, правёўшы некалькі барознаў па мяккім чырвоным матэрыяле.