Як выяўляецца менінгіт у дарослых - прычыны, сімптомы і лячэнне\nЯк можна захварэць менінгітам\nВіды менінгіту і іх прыкметы\nГалоўныя сімптомы менінгіту\nЯк вылечыць менінгіт\nПрагноз і ўскладненні\nСярод інфекцыйных паталогій менінгіт з'яўляецца лідэрам па паказчыках смяротнасці. Часцей за ўсё менінгіт у дарослых сустракаецца сярод моладзі і пажылых людзей, у якіх паніжаны імунітэт на фоне хранічных захворванняў.\nМенінгіт - лідэр па паказчыках смяротнасці сярод інфекцыйных паталогій\nпрафілактыка менінгіту, веданне яго сімптомаў і своечасовае аказанне медыцынскай дапамогі дапамагае пазбегнуць страшных наступстваў захворвання, сярод якіх пераважае інваліднасць і смерць.\nПрычынай ўзнікнення і развіцця менінгіту становіцца трапленне ў мозг чалавека інфекцыйнага ўзбуджальніка. Інфекцыя парушае цэласнасць клетак мозгу, пасля чаго адбываецца інтаксікацыя арганізма прадуктамі жыццядзейнасці шкоднасных мікраарганізмаў. Імунная сістэма рэагуе на гэта выпрацоўкай простагландынаў, якія выклікаюць раздражненне нервовых канчаткаў (з'яўляюцца болі), азызласць тканін і пагаршэнне адтоку крыві.\nПрычына ўзнікнення менінгіту - трапіць у мозг чалавека інфекцыйнага ўзбуджальніка\nУ залежнасці ад прычын інфікавання адрозніваюць два выгляду менінгіту:\nПершасны - адбываецца інфікаванне непасрэдна мазгавых абалонак, пры гэтым запаленчы працэс не закранае іншыя тканіны і органы. Да развіццю гэтай разнавіднасці часцей за ўсё прыводзяць Менінгококк і вірусы.\nДругасны - інфікаванне і развіццё запаленчага працэсу адбываецца з-за патраплення ўзбуджальніка ў абалонкі мозгу з іншага пашкоджанага органа (пры абсцэсе, астэаміэліт, CMT, фурункулах і г.д.). Асноўнымі ўзбуджальнікамі тут з'яўляюцца бактэрыі - сінегнойную палачкі, стафілакокі, кішачная палачка, stryeptokokki. Адным з варыянтаў другаснага менінгіту з'яўляецца сухотнай запаленне, калі сухотныя палачкі трапляюць у мазгавыя абалонкі.\nАбапіраючыся на гэтую класіфікацыю, можна вылучыць асноўныя віды захворвання па ўзбуджальніка:\nБактэрыяльны менінгіт - выклікаецца сухотнай і кішачнай палачкай, стрэптакокамі і стафілакокамі, Менінгококк і пневмококком.\nВірусны менінгіт - адбываецца інфікаванне вірусамі: вірус Коксакі, interovirus, вірус грыпу, герпесу, краснухі.\nГрыбковыя менінгіт - запускаецца криптококками, грыбком Кандіда.\nПротозойные - выклікаецца найпростымі: токсоплазмы, амёбы, плазмодыю.\nІнфекцыйны ўзбуджальнік можа трапляць у арганізм некалькімі шляхамі:\nПаветрана-кропельным (асноўнай і найбольш часта сустракаецца шлях заражэння інфекцыяй) - заразіцца можна ад хворага чалавека і носьбіта інфекцыі пры чханні, кашлю, блізкім кантакце.\nФекальна-аральным - інфекцыйны ўзбуджальнік трапляе праз нямытыя рукі або прадукты харчавання пры незахаванні правіл асабістай гігіены.\nПалавым - пры сэксуальным кантакце з носьбітам інфекцыі;\nТрансмісіўных - праз укусы заражаных насякомых.\nТаксама інфекцыя можа пракрасціся ў арганізм пры правядзенні медыцынскіх маніпуляцый пры выкарыстанні нестэрыльных інструментаў.\nШляху траплення ўзбуджальніка менінгіту ў арганізм: паветрана-кропельным, фекальна-аральны, палавой, праз укусы заражаных насякомых\nЗвярніце ўвагу! Уваходнымі варотамі для пранікнення інфекцыі пры менінгіце з'яўляюцца носоглотка, кішачнік і бронхі.\nМногія шкоднасныя мікраарганізмы, якія правакуюць развіццё менінгіту, пастаянна прысутнічаюць у чалавечым арганізме. Але пры наяўнасці спрыяльных фактараў яны пранікаюць у кроў і з крывацёкам трапляюць у цэрэбраспінальную вадкасць і выклікаюць запаленне мазгавых абалонак.\nфактарамі, пры якіх ўзбуджальнікі інфекцыі актывуюцца ў арганізме, могуць быць:\nХранічнае недаяданне і сіндром хранічнай стомленасці;\nЗніжэнне імунітэту на фоне хранічных захворванняў;\nВірус імунадэфіцыту чалавека;\nТаксама менінгіт можа узнікаць у выглядзе ўскладненні пасля перанясення пнеўманіі, гаймарыту, гнойнага атыту ці як наступства чэрапна-мазгавой траўмы.\nІнфекцыйны менінгіт мае некалькі разнавіднасцяў і класіфікуецца па некалькіх прыкметах: па лакалізацыі, плыні, ступені цяжкасці, характары запаленчага працэсу, этыялогіі і паходжанні. У залежнасці ад выгляду захворвання можа адрознівацца клінічная карціна менінгіту.\nПрысутнасць іншых хвароб вядзе да праблемаў працягу менінгіту\nРазгледзім найбольш часта сустракаемыя формы захворвання:\nбактэрыяльныя менінгіты (выкліканыя бактэрыямі) - адрозніваюцца раптоўным пачаткам і імклівым нарастаннем клінічных сімптомаў. Інкубацыйны перыяд складае ад двух да дванаццаці сутак. Пры трапленні узбуджальнікаў ў кроў суправаджаецца прыступамі дрыжыкаў, хуткім уздымам тэмпературы, пакутлівымі галаўнымі болямі, млоснасцю, ванітамі.\nВірусныя менінгіты - сімптомы звычайна нарастаюць на працягу некалькіх дзён. Пачатак захворвання падобна па прыкметах на звычайную прастуду, але з часам сімптомы пачынаюць нарастаць. Размытыя пачатковыя прыкметы могуць весці да няправільнай пастаноўцы дыягназу, што можа выклікаць небяспечныя і незваротныя наступствы.\nГнойныя менінгіты - часцей за ўсё выклікаюцца бактэрыямі (Менінгококк). У мазгавых абалонках запасіцца гной, што правакуе імклівае нарастанне сімптомаў і характарызуецца вельмі цяжкім цягам захворванні. Першая прыкмета развіцця захворвання - рэзкае павышэнне тэмпературы (да 40 градусаў), з'яўленне боляў (галаўных і цягліцавых), ўзнікненне курчаў, ваніты, млоснасць, святлабоязь.\nСярозны менінгіт - у параўнанні з гнойным адрозніваецца менш цяжкім цягам, пры яго ўзнікненні назіраецца павышэнне лімфацытаў ў спіннамазгавой вадкасці. Часцей сустракаецца ў дзіцячым узросце, чым у дарослых. Ўзбуджальнікамі могуць быць, як бактэрыі, так і вірусы. асноўныя прыкметы: імклівы ўздым тэмпературы (да 40 градусаў), засмучэнні ЖКТ, болі ў суставах і цягліцах, інтэнсіўныя галаўныя болі.\nМенінгакокавы менінгіт - найбольш небяспечны від захворвання, пры якім гнойнае змесціва запасіцца ў абалонках мозгу і развіваецца ацёк, што пры несвоечасовым аказанні дапамогі прыводзіць да смерці.\nТуберкулёзны менінгіт - узнікае пры пранікненні ў абалонкі мозгу сухотнай палачкі. Першымі прыкметамі з'яўляецца з'яўленне слабасці і апатыі, паступова ўзнікаюць моцныя цягліцавыя і галаўныя болі, суправаджаюцца рыгіднасць цягліц шыі і патыліцы. Млоснасць і ваніты не характэрная пры гэтай разнавіднасці захворвання, затое частым спадарожнікам сухотнага менінгіту з'яўляецца з'яўленне арытміі.\nПа характары плыні і ў залежнасці ад тэмпу нарастання менінгіт можа быць маланкавым (развіваецца на працягу некалькіх гадзін, на працягу сутак можа наступіць смерць), вострым і подострой (сімптомы нарастаюць на працягу ад трох да чатырнаццаці сутак), хранічным (прыкметы могуць нарастаць на працягу 4-х і больш тыдняў, характэрна - для сухотнікаў формы).\nАкрамя таго, працягу менінгіту можа ўскладняцца прысутнасцю іншых хвароб, што таксама ўплывае на развіццё сімптомаў захворвання.\nМенінгіт мае даволі выяўленую сімптаматыку, але яго прыкметы часта прымаюцца за звычайнае прастуднае віруснае захворванне. У выніку сімптомы здымаюцца прыёмам лекавых сродкаў, што абцяжарвае своечасовую дыягностыку захворвання.\nІнкубацыйны перыяд можа доўжыцца да сямі дзён, на працягу якіх могуць узнікаць общеинфекционные прыкметы:\nІмклівае павышэнне тэмпературы (да 39-40 градусаў);\nадсутнасць апетыту, млоснасць;\nЖар альбо дрыжыкі;\nБолі ў цягліцах, суставах, галаўныя болі.\nГэтыя прыкметы звычайна не выклікаюць боязь, таму вельмі часта даходзіць да таго, што захворванне перацякае ў небяспечную стадыю, цяжка паддаецца лячэнню.\nПрыкметы менінгіту часта прымаюць за звычайнае прастуднае віруснае захворванне, што абцяжарвае своечасовую дыягностыку захворвання і можа прывесці да сумных наступстваў\nГалоўнымі сімптомамі паталогіі з'яўляюцца так званыя менінгіяльным прыкметы, пры з'яўленні якіх варта неадкладна звяртацца за медычнай дапамогай.\nАсноўныя прыкметы менінгіту ў дарослых:\nГалаўны боль - галоўная прыкмета менінгіту, які мае адметныя рысы: пастаянны і інтэнсіўны характар, боль нарастае пры паваротах галовы ў бакі і ўверх-уніз, маецца пачуццё «распіранні» знутры чарапной каробкі, боль узмацняецца пры яркім святле і гучных гуках.\nПавышэнне тэмпературы да высокіх паказчыкаў. З'яўляецца высокая тэмпература звычайна ў першыя дні развіцця захворвання, пры гэтым збіць паказчыкі даволі складана.\nМлоснасць і ваніты. Адзін з яркіх сімптомаў менінгіту - ваніты «фантанам», якая з'яўляецца на 2-3 дзень захворвання. Ўзнікненне ваніт не залежыць ад прыёму ежы і не прыносіць палягчэння.\nІншыя менінгіяльным прыкметы могуць выяўляцца і не праяўляцца ў залежнасці ад выгляду і характару плыні захворвання. Да іх адносяць:\nгіперстэзіі (павышаную адчувальнасць скуры) - нават пры лёгкім дакрананні чалавек адчувае боль.\nсвяты- і звукочувствительность (боязь яркага святла і гучных гукаў).\nпарушэнні свядомасці: млявасць, безуважлівасць. Хворы адрозніваецца «заторможенностью» - на пытаньні адказвае павольна, можа і зусім не рэагаваць на зварот навакольных.\nКурчы - могуць узнікаць сутаргавыя скарачэнні ніжніх і верхніх канечнасцяў, пры імклівым развіцці захворвання нярэдкія самаадвольныя акты дэфекацыі і мачавыпускання.\nпсіхічныя засмучэнні. З-за парушэнняў функцый галаўнога мозгу могуць узнікаць галюцынацыі, неабгрунтаваная апатыя ці агрэсія.\nглядзельныя парушэнні. Калі запаленчы працэс закрануў вочныя нервы, могуць узнікнуць касавокасць, nistagmo (ваганне вочных яблыкаў), диплопия (спліт predmetov), зніжэнне гледжання.\nПры менінгакокавай інфекцыі характэрнай рысай захворвання з'яўляецца з'яўленне сыпу ў выглядзе цёмна-чырвоных кровазліццяў кропкавага характару.\nважна! У пажылых людзей сімптомы менінгіту звычайна «змазаныя»: ваніты і галаўны боль могуць адсутнічаць, часцей назіраюцца - дрымотнасць, тремор, розныя псіхічныя парушэнні.\nСпецыфічным прыкметай менінгіту, якія адрозніваюць яго ад іншых захворванняў, з'яўляецца цягліцавая контрактура. Гэты тэрмін азначае, што ў асобных групах цягліц з-за павелічэння колькасці цэрэбраспінальнай вадкасці ўзнікае хваравітае напружанне (rigidnostь). Як гэта праверыць?\nЦягліцавыя прыкметы менінгіту:\nТонус патылічных цягліц. Чалавек не можа прыціснуць падбародак да грудзей - калі ён прымае гарызантальнае становішча, галава сама сабой адхіляецца таму. Пры гэтым мышцы шыі навобмацак здаюцца цвёрдымі.\nсіндром Керн. Нагу хворага сагнуць у тазасцегнавым суставе - чалавек не зможа самастойна выраўнаваць нагу ў калене, т.к. заднія мышцы сцягна будуць знаходзіцца ў тонусе.\nсіндром Брудзінскій. Ніжні прыкмета - пры згінанні адной з ніжніх канечнасцяў ў тазасцегнавым суставе і калене, другая сагнецца рэфлекторна. Сярэдні прыкмета - калі націснуць на ніз жывата, ногі самі сагнуцца ў тазасцегнавым суставе і каленях. Верхні прыкмета - калі нахіліць галаву хворага да грудзей, ногі таксама, як у папярэднім выпадку, згінаюцца рэфлекторна.\nМенінгіт дыягнастуецца на падставе спалучэння агульных, менінгіяльным і цягліцавых прыкмет. Але дакладная пастаноўка дыягназу магчымая толькі ў стацыянарных умовах пасля правядзення шэрагу клінічных даследаванняў.\nПрызначэнне схемы лячэння адбываецца толькі пасля таго, як пацыент быў старанна абследаваны, т.к. для правільнага курсу тэрапіі важна выявіць выгляд менінгіту, ступень яго развіцця, лакалізацыю захворвання і ўзбуджальніка, зьявіўся прычынай запаленчага працэсу.\nСхему лячэння менінгіту прызначаюць толькі пасля стараннага абследавання\nАналіз скаргаў пацыента.\nАгляд па неўралагічных прыкмеце (цягліцавая контрактура).\nЛабараторнае даследаванне крыві (для ацэнкі асноўных паказчыкаў на наяўнасць запалення).\nКТ і МРТ - выкарыстоўваюцца для дыягностыкі ускладненняў менінгіту, развіваюцца ў галаўным мозгу.\nРэнтгенаграфія - выкарыстоўваецца, пры наяўнасці агменяў інфекцыі ў даданых пазух носа або лёгкіх.\nЛюмбальная пункцыя - асноўная дыягнастычная працэдура пры выяўленні менінгіту. На ўзроўні паясніцы робіцца пракол тканін спецыяльнай іголкай для плота ліквора (цэрэбраспінальнай вадкасці). Ацэнка хімічных і фізічных уласцівасцяў ліквора дазваляе ўсталяваць этыялогію менінгіту: пры гнойным менінгіце ліквора зелянява-буры або белаваты, пры серозным - празрысты.\nважна! Лячэнне менінгіту павінна праводзіцца толькі ў стацыянарных умовах - захворванне можа імкліва развівацца і за лічаныя гадзіны можа выклікаць смерць хворага. Нельга займацца самалячэннем і прымяняць народныя метады для лячэння менінгіту.\nЛюмбальная пункцыя - асноўная дыягнастычная працэдура для выяўленні менінгіту\nПры бактэрыяльных інфекцыях ужываюць антыбіётыкі: пеніцылін (ампіцылін, амоксіціллін), tsefalosporinы (цефатоксим, цефтриаксон).\nПры грыбковых паразах - супрацьгрыбковыя сродкі (Амфотерицин, флуканазолаў).\nПры вірусным менінгіце - супрацьвірусныя прэпараты і иммунномодуляторы.\nЗніжэнне запаленчых працэсаў і азызласці галаўнога мозгу:\nНесцероідные супрацьзапаленчыя сродкі (Tyempalgin, ацэтыльсаліцылавая кіслата, Нимесил) зніжаюць інтэнсіўнасць галаўных боляў, ліхаманку, жар.\nмочегонное сродак (Uryegid, Diakarʙ) памяншаюць внтуричерепное ціск, тым самым зніжаючы азызласць мозгу.\nDezointoksikatsionnaya тэрапія (кропельніцы) - ўводзяцца растворы інфузійнай дзеянні (Кристаллоиды, коллоиды, сарбенты і солевыя растворы) для ліквідацыі таксінаў, якія з'яўляюцца прадуктамі жыццядзейнасці вірусаў і бактэрый.\nВітамінатэрапія - для падтрымання арганізма і папаўненні неабходных макра- і мікраэлементаў.\nАнтыбіётыкі ўжываюць толькі пры менінгіце, выкліканым бактэрыяльным ўзбуджальнікам. Яны могуць уводзіцца нутрацягліцава, нутравенна, а пры цяжкіх станах - ўводзяцца непасрэдна ў ліквора.\nСвоечасова пачатае лячэнне дазваляе палегчыць стан хворага ўжо на працягу першых 2-3 сутак, але шэраг рэшткавых сімптомаў (перыядычныя галаўныя болі, ваганні нутрачарапнога ціску, інш.) могуць даваць пра сябе ведаць яшчэ 2-3 месяцы пасля заканчэння курсу тэрапіі, таму пацыенты павінны знаходзіцца на пастаянным дыспансерным уліку.\nВірусныя формы менінгіту маюць спрыяльны прагноз, пры адэкватным і своечасова прызначаным курсе тэрапіі выздараўленне наступае на працягу 2-3 тыдняў. Гнойныя і бактэрыяльныя віды менінгіту - найбольш небяспечныя, і спрыяльны зыход у гэтым выпадку магчымы толькі пры увядзенні хвораму лекаў, душаць інфекцыйных узбуджальнікаў, на ранніх этапах развіцця захворвання.\nПа-за залежнасці цяжкасці захворвання і яго разнавіднасці ў большасці выпадкаў менінгіт цягне за сабой небяспечныя наступствы для дарослых, т.к. інфекцыя кранае мазгавыя абалонкі. Прычым ўскладненні могуць развіцца на працягу захворвання і ўжо пасля яго перанясення.\nПры адэкватным і своечасова прызначаным курсе тэрапіі, вірусныя формы менінгіту маюць спрыяльны прагноз, выздараўленне наступае на працягу 2-3 тыдняў\nНа працягу вострага развіцця менінгіту ў хворага можа развіцца:\nАцёк мозгу - суправаджаецца засмучэннем прытомнасці, рэзкімі скокамі ціску, тахікардыяй;\nІнфекцыйна-таксічны шок - адбываецца моцнае атручванне арганізма прадуктамі распаду інфекцыйных агентаў.\nУ гэтых двух выпадках, калі не аказаць экстранную дапамогу хвораму, надыходзіць кома і сьмерць - прычым памерці хворы можа ўжо праз 2-3 гадзіны пасля актыўнай фазы захворвання.\nПасля перанясення менінгіту ў лёгкай форме некаторы час (6-12 месяцаў) могуць узнікаць постменингиальные прыкметы:\nЧастыя і манатонныя галаўныя болі;\nЗніжэнне разумовых функцый і памяці;\nбеспрычынныя, спантанныя курчы.\nПры правільным лячэнні і спрыяльным зыходзе такія сімптомы звычайна знікаюць з часам самі сабой.\nПры цяжкіх формах менінгіту ў чалавека ў любы момант часу да канца жыцця могуць узнікаць наступствы захворвання, выкліканыя агульным засмучэннем дзейнасці мозгу:\nПараліч асобных частак цела;\nабмежаванне маўленчых, разумовых, рухальных функцый;\nГлухата і страта гледжання (поўная або частковая);\nМенінгіт - захворванне, небяспечнае сваімі наступствамі і высокімі паказчыкамі смяротнасці. Таму варта ведаць сімптомы захворвання і выконваць прафілактычныя меры па недапушчэнні інфікавання менінгітам - да іх адносяць вакцынацыю ад вірусаў (краснухі, менінгококка, эпідэмічны паратыт і TD), якія дазваляюць сфармаваць імунітэт ад вірусаў-узбуджальнікаў, а таксама выкананне правіл асабістай гігіены, своечасовае лячэнне хранічных і інфекцыйных захворванняў, ўмацаванне імунітэту.\nСпадабалася гэтая артыкул - “Менінгіт у дарослых – як выявіць смяротна небяспечнае захворванне? сімптомы, метады лячэння, прагноз”? Падзяліцеся з сябрамі і ацэніце запіс:\nкапіраванне старонкі 1 у 1 забаронена. Перапісванне поўнасцю або часткова, старонкі “Менінгіт у дарослых – як выявіць смяротна небяспечнае захворванне? сімптомы, метады лячэння, прагноз”, - вітаецца, толькі з актыўнай спасылкай на крыніцу © 2022


Пан Ольбрахт Гаштаўт — гаспадар Геранёнскага замка, магутны ваяр, важны ўраднік і найвялікшы ў краі аматар паданняў аб няўпомных часах. Пакоі Гаштаўта размаляваныя дзіўнымі фрэскамі, вакол яго двароў стаяць старажытныя лясы, а ў лясах і на ўзлесках чыняцца небывалыя справы. Але пана Ольбрахта ніякія цуды, здаецца, не здзіўляюць — ён і сам не просты, і знаёмцы ў яго незвычайныя. І нават пра яго кухмістра Яна Ялмужну можна расказаць цэлую казку.\nАнтон Францішак Брыль — беларускі пісьменнік і перакладчык. Нарадзіўся ў 1982 годзе ў Мінску. Фіналіст конкурсу маладых літаратараў імя У. Караткевіча ў 2005 годзе. Аўтар зборніка вершаў "Не ўпаў жолуд" (2011). Пераклаў на беларускую мову казку Дж. Р. Р. Толкіна “Каваль з Вялікага Вутану”, стараангельскую паэму “Бэўвульф”, творы Ўільяма Батлера Ейтса, Гая Валерыя Катула, Сюзаны Кларк, Гілберта Кіта Чэстэртана і інш. Аповесць “Ян Ялмужна” — дэбютная кніга прозы аўтара.\nРоўны краіне ўладар, і смерць яго — доўгая справа. Смерць Аляксандра ліецца з палаца, цячэ па вуліцах Вільні, напаўняе іх да краёў, са звонкім цокатам вырываецца ў брамы. Скора ўжо яна зловіць князя ў Лідзе, схопіць яго ў Ашмяне, сцішыць у Вількаміры і Браславе. І кожнае месца, дакуль сягне князева смерць, адгэтуль будзе само яе множыць. Ва ўсе бакі яна раз'язджаецца ў вазáх, навыперадкі бяжыць маладымі нагамі і паважна разыходзіцца старымі ды ўсё грыміць капытамі па гасцінцах далей. Але князь вялікі. Вось ён мёртвы ўжо ў Наваградку і Менску, а ў Берасці і Кіеве жывы і князюе, і ягонае слова цяжкое там, як чыстае золата. І віленскі манах моліцца за спачын, а кіеўскі за здароўе, і часам іх вусны рухаюцца ў суладдзі, вымаўляючы адно імя. Праз немалы час усё нарэшце скончана, і толькі ў глухіх кутах краю князь мо пажыве яшчэ, незаўважаны смерцю, дзе тыдзень, дзе месяц, а дзе і болей. Але тое далёка і няскора. Пакуль жа расчыненыя брамы Вільні, імчаць конныя, і адзін між імі найшпарчэйшы з усіх. Ён не спыняецца, не збочвае ды не размыкае вуснаў, бо за вуснамі, на самым кончыку языка, вязе Аляксандраву смерць да свайго пана.\nГрозны роў, глыбейшы за многія думы, атачыў каменныя сцены, цвярдзейшыя за ўсякае слова. Па ўсіх чатырох кутох — круглыя вежы з высокімі вострымі дахамі. З такой вежы відаць далёка, але чуваць хіба што гуд галасоў у двары замка. Недзе там, унізе, варта расступаецца перад знаёмым тварам і знаёмым словам, і гуд робіцца трывожным. Гаспадар чатырох высокіх вежаў, малады пан Ольбрахт, яшчэ імгненне ўглядаецца з паўднёвага акна ў бязрушную далеч, а тады са злою імклівасцю збягае па крутой лесвіцы ўніз. Позна. Найяснейшы князь Аляксандр мёртвы ўжо і тут, у Мураваных Геранёнах.\nАб тым, што ўладарова хвароба цяжэе, прыходзіла слова некалькі дзён таму, і пан Ольбрахт збіраўся назаўтра ехаць у Вільню. Пасля новай весткі марудзіць да раніцы было недарэчы. Па коней пайшлі, не чакаючы загаду. Ураднікам краю было ў такі час аб чым падумаць і было аб чым параіцца, і дзедзіч Мураваных Геранёнаў, гаспадарскі падчашы пан Ольбрахт Марцінавіч Гáштаўт мусіў спяшацца ў сталіцу. У доўгіх зборах не было патрэбы — дарога блізкая, а ў Вільні — свой дом, і маладая жонка, заўжды неахвотная ехаць з горада ў замак, ужо рыхтуецца, пэўна ж, да мужавага вяртання.\nНа замкавым двары тоўпіліся слугі і людзі з мястэчка, што прыйшлі па незлічоных справах, сваіх ці гаспадаровых. Гаманілі і шумелі, як заўжды, а смяяліся нават болей, чым звычайна — без дай прычыны, быццам і не было сумнай навіны пра мілага ўсім Аляксандра. Панурым вокам глядзеў адно стары Венцлаў, кухмістр, які і ў святы не ўсміхаўся; ён пахаваў жонку і дзяцей, і з імі сваю весялосць, у даўнюю маравую пошасць і з той пары заўжды быў маўклівы ды смутны, хаця справу сваю рабіў на зайздрасць усім панавым гасцям. Рэшта двара гула, а той-сёй і зусім нібы дурной травы аб'еўся. Гучнагалосы цясляр, уладар усяго драўлянага ўнутры гэтых каменных сцен, з пацешнымі грымасамі расказваў нешта свайму памагатаму, а той ківаў ды рагатаў. Двое маладых пахолкаў учынілі блазнаватую спрэчку, хто з іх вышэйшы ростам, і ніводны не жадаў саступіць. Вакол сабралася колца гледачоў, між імі млынар з няблізкай панавай вёскі, які прыехаў прасіць заступніцтва ў цяжбе аб зямлі. З гаспадаром ён пагаварыў яшчэ з самага ранку, а цяпер збіраўся дадому і нават выехаў бы ўжо, ды толькі дужа забалбатаўся са слугамі. Млынароў сын, хлопчык гадоў мо васьмі, упершыню ўзяты ў такую далёкую дарогу, не адыходзіў ад бацькі, але круціў галавою туды і сюды, спяшаючыся разглядзець усю безліч дзівосаў мураванага замка.\nАсобна стаялі, голасна размаўляючы між сабою, збройныя баяры, што мусілі цяпер ехаць з панам у Вільню, між імі і вястун, які прывёз князеву смерць. Атрад надзейны, выпрабаваны. Усе яны шмат паваявалі, і вядома было, што ёсць паміж імі і смялейшыя, і баязлівейшыя, але няма такой сечы і няма такой хмары татарскіх стрэл, у якую ўсе яны не рынуцца без ваганняў, калі перад імі скача на магутным кані сам пан Ольбрахт Гаштаўт. Нехта з замкавых слугаў спрабаваў раз іх аб гэтым распытаць, і Якуб Рослаў, сталы ўжо баярын, адказаў не раздумваючы:\n— Пан Ольбрахт мае такое Божае блаславенне, што ні з ім, ні з ягонымі бяды не робіцца, калі толькі час каму не прыйшоў, — і столькі ў гэтым адказе было шчырасці і ўпэўненасці, і так усё ў ім было зразумела і пераканаўча, быццам сапраўды нельга было і чакаць яснейшага тлумачэння.\nГаштаўт азірнуў двор і людзей ды замёр на міг у задуменні. Калі б хто жадаў пісаць з яго партрэт, то ў такі вось момант мусіў бы цішком да яго падкрасціся ды непаспешліва да дробязяў разглядзець. Ваяр у поўнай сіле, гадоў каля трыццаці пяці. Твар ганарлівы і суровы, але не зласлівы, вочы глыбокія, нос буйны, густыя бровы — нібы цёмныя хмары: калі сыдуцца над пераноссем, то чакай навальніцы. Дужая постаць, шырокія плечы, доўгія рукі. Калі ён праязджае вуліцамі Вільні ці Наваградка, старыя баяры жагнаюцца і дзякуюць Богу за ласку да краю, а ў матак хваравітых дзяцей яснеюць твары і лягчэе на сэрцы. Бо і гэты віцязь быў у маленстве, гавораць, зусім нядужы, так што ягоны бацька, пан Марцін, хаваў яго ад злога вока ў глухой сваёй вёсцы, ды нікому аб ім не казаў, ды часта жаліўся напаказ, што Бог не пасылае яму сына. Нават новая жонка пана Марціна, стрыечная сястра Ольбрахтавай нябожчыцы маці, не ведала аб пасынку. Дзесяцігадовым, дзіклівым, але акрыялым і зграбным хлопчык аб'явіўся ўпершыню перад вочы бацькавых сяброў ды крэўных.\nГоман мацнеў, усё часцей там ці сям выбухаў гучны смех, у паветры віравала, наляцеўшы невядома адкуль, шчаслівая шалёная весялосць. Вось нарэшце прывялі коней, і Гаштаўт, хутка акінуўшы іх позіркам, гукнуў аднаго з маладых баяраў у помач ды рушыў да іншай вежы — узброіцца ў дарогу. Ужо на лесвіцы ён пачуў, як штосьці выкрыкнуў вартавы. Да вялікай бяды было непадобна, і Гаштаўт нетаропка падняўся ў пакой, а там толькі вызірнуў, не стрымаўшы цікаўнасці, у акно. Сапраўды, нават яму было на што падзівіцца. А ўжо брамнікі ўнізе глядзелі, вядома, ва ўсе вочы.\nПа ўзгорку, проста ўпоперак дарогі на Вільню, ездзілі туды і сюды, нібыта знарок красуючыся, рыцары на статных высокіх конях, і яснелі незнаёмымі гербамі харугвы, і трапяталіся плашчы дзівосных яркіх фарбаў, колераў поля перад жнівом, і вераснёўскага асінніку, і глыбокай ракі, і пераспелых вішняў, а на двух рыцарах былі плашчы ў колер золку, і калі яны з'язджаліся на імгненне побач, то кожны, хто іх бачыў, адразу прыкмячаў, што на адным — барва золку зімовага, а на другім — летняга. Трывожнае відовішча, калі падумаць, і нават пагрозлівае. Брамнікі адзін за адным змрачнелі тварамі, і следам пахмурнелі людзі ў двары — хто насмеліўшыся вызірнуць, а хто пачуўшы тлумачэнні іншых. Дзіўная весялосць змянілася страхам ці, можа, сама ў яго перавярнулася, і смех зусім замоўк. І ўсё ж, ад здзіўлення ці ад наслання, ніхто не падумаў зачыніць браму, а рыцары не спрабавалі наблізіцца і, здавалася, зусім не звярталі на замак увагі.\nКалі пан вышаў нарэшце з вежы, віленскі вястун паспрабаваў расказаць яму, што дзеецца, але Гаштаўт прамовіў толькі:\n— Бачыў з акна, — і з гэтымі словамі падняўся ў сядло. Баяры, што мусілі ехаць з ім, моўчкі зрабілі тое самае. Астатнія глядзелі баязліва, але нічога цяпер не казалі, зачараваныя гаспадаровай смеласцю. І сярод гэтага змоўклага неспакою пачуўся голас млынара, спужаны і ўзлаваны адначасова:\n— Яне, халера на цябе! Куды?\nБыло з чаго крычаць: ягоны малы сын, выпусціўшы з рук падол бацькавай кашулі, падбег штодуху проста да пана Ольбрахта. Стаўшы перад гаспадаровы вочы, хлопчык пакланіўся ды, не чакаючы дазволу, загаварыў:\n— Ясны пане, тыя рыцары, што там ездзяць... — ён пачаў рашуча і ясна, але пад суровым поглядам з-пад броваў-хмараў адразу страціў як найменей палову смеласці. — Тыя, за брамаю... Праз іх можна... Праз тых, на дарозе...\nМалы зусім заблытаўся, ды разгубіўся ад уласнага недарэцтва, ды праз гэта заблытаўся яшчэ мацней. Невядома, чым скончылася б справа — выціснуў бы ён з сябе нешта ўцямнае ці пабег бы ў роспачы за бацькаву спіну, — але пан Ольбрахт абарваў чарговую спробу словамі ці то нечаканымі, а ці то, наадварот, адзіна прыдатнымі:\nХлопчык разгублена ўтаропіўся на яго, зноў няўклюдна шпарка пакланіўся, а тады адбег і ўсё ж схаваўся за бацьку — адзінага ў двары чалавека, які трымцеў яшчэ мацней за самога нязванага райцу. Схоў аказаўся ненадзейным. Пан Ольбрахт пад'ехаў следам і спытаў, нібыта працягваючы пачатую размову, у млынара:\n— То нялёгка ж, напэўна, са столькімі сынамі ды з адным млыном?\nМлынар паспрабаваў прыгадаць, калі і каму ў замку ён паскардзіўся ўжо, колькі лустаў трэба адкроіць у ягоным доме, каб хапіла на ўсіх, але так і не прыгадаў. Зрэшты, з адказам ён прамарудзіў не дужа: так, па святой памяці жонцы ён застаўся з семярымі сынамі, і хлопцы ўсе, дзякуй Богу, здольныя ды працавітыя, толькі гаспадарка на ўсіх малая, але на тое...\n— Венцлаве! — гукнуў Гаштаўт, не даслухаўшы да канца.\nЗаўжды смутны кухмістр павярнуўся да пана.\n— Ты, Венцлаве, усё жалішся, што Бог не пакінуў табе сыноў, — сказаў пан Ольбрахт. — Аж паглядзі, іншаму іх дадзена сем, і ён таксама ходзіць пануры. Быў бы я ксяндзом, зрабіў бы з гэтага нядзельную казань, аж на ксяндза мяне не выгадавалі, так што зраблю іншае. Хлопчык гэты, бачыш, спрытны і кемлівы. Вазьмі яго да сябе ў кухню ды лічы адгэтуль за сына, ды вывучы ўсяму, што ўмееш сам, каб мне не сядзець у старым веку без прыстойнай смажаніны. Бо цябе, Венцлаве, я, мусіць, перажыву.\nТакім нечаканым было гэтае легкадумнае дбанне адначасна пра млынара і пра кухмістра, што ніхто ў тую хвілю не падумаў аб нечым пытацца, а пярэчыць яны, напэўна, так і так бы не адважыліся. Гаштаўт павярнуў каня да брамы і даў шпоры, адно крыкнуўшы спадарожнікам:\n— За мною, дзеля Божай ласкі, і што б вам ні здалося — не спыняйцеся!\nАтрад праляцеў праз браму ды памчаў проста на дзіўных рыцараў. Некалькі цікаўных хлопцаў з варты выскачылі ўслед паглядзець, што ж будзе. Гаштаўтавы людзі не стрымлівалі коней, а дзіўныя рыцары не расступаліся, каб даць ім дарогу, і аднак ніхто ні з кім не сутыкнуўся — ці то праз шчаслівы выпадак, ці то праз тузін тузінаў шчаслівых выпадкаў. Коні ледзьве разміналіся, вершнікі за малым не чаплялі адзін аднога каленямі, нехта з малодшых баяраў мусіў непазбежна ўжо заблытацца ў плашчы колеру зімовага золку — але атрад праехаў праз незвычайную перашкоду, як праз ранішні туман, ды хутка знік з вачэй. А неўзабаве перад замкам і сапраўды нікога не было. Вартавыя не маглі потым пагадзіцца, як гэта выйшла. Рыцары, здаецца, не ад'язджалі і ў паветры таксама не раставалі, аднак мінула хвіліна — і ўзгорак быў зусім пусты. Нячыстая справа, прымаўляў пасля амаль кожны, хто пераказваў гэтае здарэнне.\nПляткарылі першы час і пра новага кухмістравага сына, бо ён, як ні павярні тую дзіўную падзею, усё ж меў да нязнаных рыцараў нейкае дачыненне. Венцлаў касавурыўся на Яна падазроным вокам, а калі пакідаў яго з чарговаю дробнаю працай, то вяртаўся хутка ды знянацку, нібы чакаў заспець, як нехта з важных паноў у каляровых плашчах дапамагае малому крышыць капусту. Але ішоў дзень па дні, а хлопчык не даваў нагоды ні для нараканняў, ні для падазрэнняў. Паспяваў усё хутка, але не захутка, ва ўсякай справе быў кемлівы, але не праз меру. Так мінуў месяц, і па месяцы стары Венцлаў падняўся пасярод ночы, укленчыў ды прамовіў:\n— Дзякуй табе, святы Божа. За ўсе мае пацеры, за ўсе ялмужны, што раздаваў жабракам, атрымаў я пры канцы жыцця і сам ялмужну.\nГэтак ён прымаўляў яшчэ не раз, і сам сабе, і пры людзях, нават і пры самім пану Ольбрахту, калі той быў у Геранёнах. Таму і павялося, што спачатку жартам, а пасля проста па звычцы ды каб адрозніць ад іншых Янаў, кухмістравага прыйманага сына ў замку сталі зваць Янам Ялмужнам. А калі Венцлаў адышоў праз дзевяць год да сваіх і хлопцу давялося самому прымаць кухоннае ваяводства, то ніхто ўжо і не памятаў, што гэта мянушка. Так клікалі яго старэйшыя, так называлі з павагаю памагатыя, так звярталіся роўныя, так жа і згадвалі, калі была патрэба, у малітвах, якія растаюць у паветры і лятуць да адвечнага Божага пасаду, так жа і пісалі, калі мелі прычыну, у паперах, якія жывуць нашмат долей за людзей, калі толькі не трапяцца полымю. Чаму б тады і нам яго не зваць гэтак?


Андрэй Федарэнка. Сузіральнік і дэміург | Созвучие\nПонедельник, 25 мая 2020 08:28\nМы прывыклі, што пісьменнікі паводле кірункаў і стыляў падзяляюцца на традыцыяналістаў, наватараў, постмадэрністаў... Прычэпліваючы ярлыкі, літаратуразнаўцы спадзяюцца, што робяць добрую справу — дапамагаюць нам арыентавацца ў акіяне тэкстаў. Насамрэч жа атрымліваецца наадварот: карысці ад гэтага вобмаль не толькі чытачам, але і самім літаратарам, некаторыя з якіх ужо не могуць вырвацца за межы штампа.\nНайбольш выйгрышная пазіцыя ў таго, хто без хайпу і самапіяру ў сацсетках спакойна робіць сваю справу, не ўдзельнічаючы ні ў прэміяльных звягах, ні ў ідэалагічных гульнях. Адмяжоўваючыся ад якіх-кольвек аналогій ды ўплываў, ён атрымлівае магчымасць адстаронена сузіраць, пераасэнсоўваць і занатоўваць праявы жыцця.\nКожны новы твор Андрэя Федарэнкі — гэта падзея. Прычым у першую чаргу для шанавальнікаў выверанага, бездакорнага стылю. Не з’яўляючыся прафесійным філолагам, пісьменнік упэўнена дае фору мовазнаўчай прафесуры ў плане чысціні тэксту, багацця лексікі, апраўданасці кожнага ўжытага слова, дакладнасці і трапнасці апісанняў.\nСваім новым раманам «Жэтон на метро», што нядаўна пабачыў свет у выдавецтве «Мастацкая літаратура», Андрэй Федарэнка чарговы раз нагадаў, што ў сучаснай беларускай прозе яго пакуль ніхто не здольны перасягнуць. Гэтым разам ён прапанаваў чытацкай увазе твор, у якім паядналіся самыя розныя плыні — ад літаратурнага дэтэктыва да сацыяльна-псіхалагічнай прозы. Знешне лінейная структура рамана, дзе няспешна абмалёўваюцца характары, абставіны, інтэр’еры, як і большасць з напісанага Федарэнкам, — насамрэч тонкая, прадуманая мнагахадоўка, выкшталцоная інтэлектуальная гульня. Закалыханы фірмовым аўтарскім стылем, чытач і не падазрае, што традыцыйны, амаль караткевічаўскі зачын твора (вечар, пісьменнік, кава, цыгарэта, трывожны званок) — частка віртуознай інверсійнай кампазіцыі, калі развязка хаваецца на пачатку за шматлікімі зашыфраванымі спойлерамі. На працягу развіцця фабулы амплітуда чытацкіх схільнасцей і сімпатый будзе вагацца паміж пераплеценымі лёсамі, а галоўная інтрыга — хто забойца і ці было наогул злачынства — абвострыцца да крайняй ступені. І нават апошнія старонкі рамана пакінуць багата спажывы для ўяўлення, прымушаючы ўсур’ёз задумацца: хто ж ён такі, паэт Віктар Рак — сам апавядальнік? Прыдуманы персанаж? Аlter ego аўтара? А нескарыстаны рарытэтны жэтон на метро — што гэта? Стратэгічны адпраўны пункт аповеду? Або адваротны бок медаля, страчаны шанец, што нават праз десяцігоддзі не дае спакою галоўнаму герою?\nНягледзячы на тое, што кожнаму ўдзельніку гэтай гісторыі, нібыта ў шахматнай партыі, нададзена асобная роля, ніводзін з іх не выглядае схематычна, усе — жывыя людзі з плоці і крыві. Апісваючы знешнасць персанажаў, аўтар трапна адлюстроўвае іх унутраны стан. Напрыклад, Віктар Рак: «…падстрыжаная галава з кароткай чупрынкай, твар… даволі сімпатычны, калі б не вочы: пукатыя, як у рака, заўсёды здзіўленыя, а цяпер яшчэ і ўстрывожаныя»; Самусенка: «…нос агурком, як у пажылога армяніна, адцягнутыя ўніз вочы-слівы, сівыя рэдкія валасы, мох на вушах, рабацінне на твары…»; Літаў: «Невысокі мацачок, прыкладна аднаго з Ракам веку… жвавы і пругкі — здавалася, калі пастукаць зверху па лысінцы, ён пачне адскокваць ад падлогі як мячык»; Асавец: «…дужы, высокага росту, падцягнуты… спакойны, без эмоцый, твар, роўны, бубнявы, без інтанацый, голас… як у вужа, не міргалі вочы»…\nТыпажы, выхапленыя пісьменнікам з вірлівай плыні сучаснасці, надзвычай разнастайныя, шмат у чым супярэчлівыя. Канфлікты паміж імі носяць глыбінны, светапоглядны характар, прымушаючы задумацца над нацыянальнай ідэнтычнасцю, моўнай праблемай, роляй творцы ў грамадстве, шматлікімі маральна-этычнымі пытаннямі. На прыкладзе апантанага беларушчынай іншаземца Літава, што збірае культурныя каштоўнасці і нават спрабуе напісаць гістарычную манаграфію, мы бачым распаўсюджаны сучасны тып хамелеона, для якога мімікрыя сталася спосабам існавання, набываючы вычварныя формы. Праўда, лінія Літава выглядае незавершанай, яго гісторыя не вытлумачана напоўніцу, а матывацыі не цалкам апраўданыя. Таксама і вобраз Лю, гэткай пасталелай інкарнацыі німфеткі Лаліты: невядома дзеля чаго аўтар намякае на паранармальныя здольнасці дзяўчыны, але тэму не развівае. Канечне, гэта можна і не лічыць за нестыкоўкі, улічваючы пэўную рэкурсію твора, закальцаванасць сюжэта ў самім сабе, што зноў жа яднае яго з яшчэ адным, менш вядомым раманам Набокава «Сапраўднае жыццё Себасцьяна Найта», дзе неадназначны фінал таксама прымушае ўсумніцца: а ці існаваў увогуле апавядальнік на самай справе альбо мы маем справу з хітрамудрай містыфікацыяй? А калі шукаць аналогіі непасрэдна ва ўзорах дэтэктыўнай літаратуры, то найперш прыгадваецца знакаміты раман Агаты Крысці «Забойства Роджэра Экрайда», дзе Пуаро высвятляе, што злачынца, насуперак усім канонам дэтэктыўнай літаратуры, не хто іншы, як… сам апавядальнік.\nВобраз састарэлага эксцэнтрычнага навукоўцы Самусенкі пры ўсёй гратэскнасці таксама выклікае супярэчлівыя пачуцці. З аднаго боку, гэта трагікамічны персанаж, самотнік, які страціў сына, а пасля і жонку. Але ж ён — бадай ці не адзіны з удзельнікаў гэтай гісторыі, які па-свойму пераадолеў унутраны крызіс і жыве ва ўласнай, збольшага ўпарадкаванай сістэме каштоўнасцей, хаця і не пазбаўленай скепсісу наваколля і ўплыву канспіралагічных тэорый, а на кожнае пытанне мае адметны і вычарпальны адказ: «…Памаглі!»\nПраз умоўна дэтэктыўную фабулу аўтар раскрывае шэраг крызісаў грамадства. Гэта — творчая нерэалізаванасць, незапатрабаванасць айчыннай інтэлігенцыі, яе жыццё «па-за рэальнасцю», у своеасаблівай унутранай эміграцыі. Таксама — праблема павярхоўнага, прагматычнага стаўлення да культурнай спадчыны, нават больш дэструктыўнага, чым звычайная некампетэнтнасць. Літаў цынічна выношвае мару зрабіць у сваім бункеры музей фальшывых артэфактаў: «нібыта вершы і паэмы Міцкевіча на беларускай мове… нібыта фрывольныя навелы Скарыны… аповесць Яна Баршчэўскага, напісаная беларускай кірыліцай… крыж Еўфрасінні з медзі і з фальшывымі каменнямі, падробныя слуцкія паясы, куча несапраўдных шчарбатых талераў і берасцяных грамат-шыфровак». Ён песціць думку, што «…падробкі хутчэй прыцягнуць да сябе сапраўднае». Таму перад намі — свайго роду перасцярога ад празмернага захаплення сімулякрамі і ўсялякага перакройвання гісторыі на свой капыл.\nШто ж хацеў сказаць Андрэй Федарэнка сваім раманам? Які асноўны мэсэдж меўся быць данесеным да чытача? Кожны адшукае ўласны адказ на гэтае пытанне, а мы дамо слова самому аўтару-дэміургу, які напрыканцы прамаўляе: «Пішучы, забаўляючыся, гуляючы сам з сабою ў шахматы, ён (Віктар Рак. — Я. Л.) навучыўся ажыўляць людзей, мог па першым жаданні адпраўляць іх у нябыт і так сама вяртаць назад. Гэта было так нова, цікава, незвычайна, захапляльна — улада творцы над сваімі героямі! Больш за тое — нешта падказвала яму, што гэта і ёсць адзіная ў свеце сапраўдная ўлада, хаця б таму, што яна самадастатковая, ёй нічога не пагражае: ні выбары, ні рэферэндумы, ні путчы з рэвалюцыямі…»\nБадай, дзеля таго, каб перажываць гэты ні з чым не параўнальны досвед, пісьменнікі і ствараюць уласныя сусветы.\nДругие материалы в этой категории: « Час роздуму Адштурхніся, дыхай. Рэцэнзія на зборнік «Вада пачынае жыць» Артура Камароўскага »


Гендырэктара аднаго з дзяржаўных холдынгаў затрымалі за хабар у 85 тыс. еўра. Пры ператрусе ў яго хаце сілавікі знайшлі яшчэ $ 140 тыс. Распачатая крымінальная справа.\n«Працаўнікі галоўнага ўпраўлення па барацьбе з эканамічнымі злачынствамі крымінальнай міліцыі МУС за атрыманне хабару ў асабліва буйным памеры ад прадстаўніка камерцыйнага суб’екта затрымалі ў Менску генеральнага дырэктара аднаго з дзяржаўных холдынгаў. Памер незаконнага грашовага ўзнагароджання за забеспячэнне перамогі ў тэндары на закупку тэхналагічнага абсталявання і своечасовай аплаты склаў 85 тыс. еўра. Пры ператрусе ў яго домe канфіскавана ў эквіваленце $ 140 тыс», – паведаміла старшы оперупаўнаважаны па асабліва важных справах ГУБЭЗ МУС Вераніка Пасмецьева.\nНазва дзяржхолдынг і імя затрыманага сілавікі не агучваюць.\nСледчым камітэтам у дачыненні да кіраўніка холдынгу распачатая крымінальная справа па ч.3 арт.430 КК (атрыманне хабару ў асабліва буйным памеры). Яго санкцыя прадугледжвае пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі тэрмінам да 15 гадоў з канфіскацыяй маёмасці.\nТэгі: арышт, арышты, затрыманне, карупцыя, МУС Беларусі, хабар


“Смак” тэхналогій | Настаўніцкая газета\n12.05.2022 12.05.2022 - 9:30Адукацыйная прастора, Прафесійна-тэхнічная адукацыя\nВывучыць будову аўтамабіля ў квестпакоі, а працэс стварэння поліэфірнага жгута ў камп’ютарнай гульні — гэта не мары аб будучыні, а рэаліі сучаснай прафесійнай адукацыі. QRкоды, віртуальная рэальнасць, 3Dмадэлі і мабільныя дадаткі сёння становяцца звычайнымі сродкамі навучання. І сродкамі вельмі эфектыўнымі. У гэтым можна пераканацца, знаёмячыся з работамі, якія былі прадстаўлены на рэспубліканскі агляд “Інфармацыйныя тэхналогіі ў прафесійнай адукацыі”.\nСучасна, мабільна, эфектыўна\nАгляд традыцыйна праводзіцца раз на 2 гады, пачынаючы з 2012 года. У гэтым годзе мерапрыемства ладзілася шосты раз. Па традыцыі ўдзел у ім узялі навучэнцы, выкладчыкі, творчыя групы работнікаў і навучэнцаў устаноў прафесійна-тэхнічнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі.\n— Калі задумваўся гэты конкурс, мы ставілі адну глабальную мэту — далучыць нашу педагагічную грамадскасць да інфармацыйных тэхналогій, даць зразумець “смак” і карысць гэтых тэхналогій у адукацыі. За мінулыя гады актыўна развіваліся тэхналогіі, мяняліся светапогляды адносна іх прымянення, нязменнымі засталіся азарт і цяга да асваення новага, — расказвае Вольга Міхайлаўна Бялоцкая, начальнік інфармацыйна-аналітычнага цэнтра прафесійнай адукацыі РІПА. — Сёння агляд “Інфармацыйныя тэхналогіі ў прафесійнай адукацыі” накіраваны на развіццё сістэмы прафесійна-тэхнічнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі ва ўмовах лічбавай эканомікі, на павышэнне эфектыўнасці выкарыстання электронных адукацыйных рэсурсаў па ўсіх напрамках адукацыйнага працэсу ў сучасных умовах падрыхтоўкі рабочых і спецыялістаў.\nАрганізатары адзначаюць, што з кожным разам павышаецца ўзровень электронна-адукацыйных рэсурсаў, якія прадстаўляюць у розных намінацыях. Так, у гэтым годзе адметнасцю стала з’яўленне цікавых і карысных праектаў, арыентаваных на мабільныя прылады. Канкурсанты актыўна прымянялі ў сваіх праектах гейміфікацыю.\nФінальны этап конкурсу праходзіў у рэжыме анлайн.\n— Радуе факт, што ёсць шэраг устаноў, дзе над укараненнем ІТ-тэхналогій у адукацыйны працэс працуюць сістэмна на працягу доўгага часу. Гэта дае значныя вынікі. Так, сярод канкурсантаў ёсць пастаянныя ўдзельнікі, неаднаразовыя пераможцы, — адзначае Вольга Міхайлаўна Бялоцкая. — З іншага боку, засмучае той факт, што новыя ўстановы адукацыі далучаюцца не вельмі актыўна.\nСамымі актыўнымі ў гэтым годзе аказаліся ўстановы адукацыі Гомельскай вобласці, якія прадставілі на рэспубліканскі агляд 23 распрацоўкі. У Гомельшчыны і самая высокая колькасць работ-прызёраў — іх 5. З Гродзенскай вобласці паступіла 18 работ, 16 — з Мінскай.\nУсе сродкі добрыя. Асабліва электронныя\nНовая для агляду намінацыя — “Электронны адукацыйны рэсурс для мабільных прылад”. Яе з’яўленне лагічнае, улічваючы, што практычна ўсе працэсы ў нашым жыцці суправаджаюць уласныя гаджэты.\nКанкурсанты прапануюць навучэнцам з дапамогай дадаткаў на смартфоне засвойваць розныя дысцыпліны — фізіку, замежныя і родную мовы, інфарматыку, а таксама вывучаць будову аўтамабіляў, аказанне медыцынскай дапамогі, прышыванне кішэняў і шмат чаго яшчэ.\nПерамогу ў намінацыі прысудзілі распрацоўшчыкам Гомельскага дзяржаўнага прафесійнага аграрна-тэхнічнага ліцэя, якія стварылі камплект інтэрактыўных вучэбных плакатаў “Будова і тэхнічнае абслугоўванне аўтамабіляў”. Над імі працавалі майстар вытворчага навучання Ігар Віктаравіч Цімашчук і дырэктар установы Віталь Аляксеевіч Козел.\n— Некаторы час назад паспрабавалі стварыць адзін плакат, які адлюстроўваў толькі сістэму ахалоджвання. Эксперымент аказаўся настолькі ўдалы, што гэтую работу прадоўжылі і пашырылі. І сёння плакаты паўнавартасна адлюстроўваюць работу ўсіх сістэм аўтамабіля, можна вывучыць практычна кожную дэталь. Асабліва важна, што ў такім дапаможніку любую інфармацыю можна аператыўна замяніць на больш сучасную, актуальную. Гэта вельмі важна, улічваючы, што тэхналогіі развіваюцца хутка і ў абсталяванні аўтамабіляў з’яўляюцца новаўвядзенні. Атрымаўся вельмі зручны ў выкарыстанні сродак, — расказвае Ігар Віктаравіч Цімашчук.\nПлакаты, надрукаваныя на паперавым носьбіце, маюць QR-коды, якія вядуць на іх электронную версію на платформе ThingLink. А на гэтай платформе размешчаны спасылкі на 3D-мадэлі, кароткія канспекты, квест-пакоі, фота- і відэаматэрыялы па пэўнай тэме. Знайшлося месца і для забаўляльнага кантэнту — гульняў, аднак і яны носяць вучэбны характар. Плакаты адрасаваны будучым вадзіцелям і слесарам па рамонце аўтамабіляў.\nДарэчы, супрацоўнікі ліцэя не першы год актыўна паглыбляюцца ў свет інфармацыйных тэхналогій. З 2013 года ліцэй рэалізоўваў інавацыйныя, а з 2020 года працуе над эксперыментальным праектам па распрацоўцы і апрабацыі методыкі стварэння інфармацыйна-адукацыйных рэсурсаў. Супрацоўнікі ліцэя ствараюць уласныя сайты, мабільныя дадаткі, цікавыя і неабходныя для ўстановы электронныя адукацыйныя рэсурсы, а таксама друкаваныя выданні з элементамі дапоўненай рэальнасці. І ў рэспубліканскім аглядзе прадстаўнікі ліцэя не навічкі. Іх работы традыцыйна атрымліваюць высокую ацэнку журы.\nНамінацыя “Электронны адукацыйны рэсурс прафесійнага напрамку” невыпадкова была самай масавай. Педагогі даўно зразумелі, што з дапамогай такіх рэсурсаў можна вырашаць розныя адукацыйныя задачы. Адукацыйныя рэсурсы былі прадстаўлены самыя разнастайныя: вучэбныя дапаможнікі, даведнікі, практыкумы.\nІ гэтая намінацыя таксама скарылася вопытным удзельнікам. Лепшым у ёй журы прызнала электронны адукацыйны рэсурс па спецыяльнасцях “Перапрацоўка хімічнай (нафтахімічнай) сыравіны”, “Тэхнічная эксплуатацыя кантрольна-вымяральных прыбораў і аўтаматыкі”, які быў створаны ў Наваполацкім дзяржаўным політэхнічным каледжы. Гэта ўстанова не першы раз у лідарах агляду. Тут працуе творчы і апантаны педагог Ірына Паўлаўна Антоненкава. Яна разам з вучнямі і калегамі стварае ўнікальныя інтэрактыўныя трэнажоры па спецыяльнасцях перапрацоўкі нафтахімічнай сыравіны, якія максімальна набліжаны да працэсаў на вытворчасці. І гэты год не стаў выключэннем. Новую распрацоўку Ірына Паўлаўна стварыла разам з Германам Сяргеевічам Фрыдрыхам.\nСёлета на рэспубліканскі агляд былі заяўлены 104 работы па чатырох намінацыях. Самая вялікая колькасць работ прадстаўлена ў намінацыі “ЭАР прафесійнага напрамку” — 55 праектаў, у намінацыі “ЭАР для мабільных прылад” — 25 праектаў, у двух іншых намінацыях — па 12 праектаў. У выніку ў фінал выйшлі 36 работ.\nДапоўнілі рэальнасць, разнастаілі заняткі\nУ намінацыі “Вучэбныя матэрыялы з тэхналогіяй дапоўненай рэальнасці” былі прадстаўлены падручнікі, дадаткі для навучання і трэніроўкі навыкаў, прыклады выкарыстання візуальнага мадэлявання аб’ектаў, дадатковая інфармацыя адукацыйнага прызначэння.\nДапоўненая рэальнасць дапамагае разнастаіць і зрабіць больш яркай як выхаваўчую работу, так і непасрэдна навучанне. Напрыклад, прадстаўнікі Ашмянскага дзяржаўнага аграрна-эканамічнага каледжа стварылі стэнд з дапоўненай рэальнасцю “Гістарычныя аб’екты Ашмянскага раёна”. Яго аўтар Алег Мікалаевіч Молчан, які выкладае ў каледжы праграмаванне, даўно шукае новыя спосабы прымянення сучасных тэхналогій для навучання. Вось вырашыў паспрабаваць і дапоўненую рэальнасць.\n— Спачатку паспрабаваў стварыць такую карту для выкарыстання на сваіх занятках па дысцыпліне “Камп’ютарныя сеткі”, але атрымалася не так цікава. А вось гістарычны і краязнаўчы матэрыял на гэтую тэхналогію кладзецца цудоўна, — расказвае Алег Мікалаевіч. — З дапамогай выкладчыкаў гісторыі каледжа сабралі цікавыя матэрыялы і размясцілі іх на стэндзе.\nНа стэндзе — карта Ашмянскага раёна, на ёй 7 маркераў. Калі навесці на іх сканер тэлефона або планшэта, то з’яўляецца інфармацыя аб гэтых аб’ектах — тэксты, фотаздымкі, відэа. Так, з дапамогай стэнда можна азнаёміцца з сядзібай Стругачэй, маёнткам Снядзецкіх, “пабываць” на месцы захавання Францішка Багушэвіча ў Жупранах. Самую яркую прэзентацыю на стэндзе атрымаў Гальшанскі замак — аўтар стварыў яго 3D-выяву.\nДапоўненая рэальнасць можа быць вельмі карыснай для навучання. Яна дае магчымасць прадэманстраваць тое, што складана паказаць у рэальнасці, дапамагае “зазірнуць” унутр прыбораў, убачыць працэсы, схаваныя ад вачэй. Напрыклад, калектыў распрацоўшчыкаў з Магілёўскага дзяржаўнага прафесійнага ліцэя № 7 стварыў вучэбную камп’ютарную ролевую гульню “Працэс вытворчасці поліэфірнага жгута”. Ужо шмат гадоў ліцэй рыхтуе для прадпрыемства “Магілёўхімвалакно” апаратчыкаў сінтэзу. Такія работнікі павінны ведаць, як ствараецца поліэфірнае валакно. Аднак з дэманстрацыяй гэтага працэсу на занятках былі складанасці, бо на прадпрыемстве нельга ажыццяўляць фота- і відэаздымкі. Тут і дапамагла дапоўненая рэальнасць, а фармат гульні зрабіў працэс вывучэння асабліва цікавым. Выконваючы розныя заданні гульні, навучэнцы знаёмяцца і вывучаюць усе этапы вытворчасці поліэфірнага жгута. Аўтары праекта — Святлана Фёдараўна Бурко, Марына Аляксандраўна Вінаградава, Святлана Паўлаўна Сударава.\nЛепшым у гэтай намінацыі стаў праект “Вучэбны мабільны дадатак з рэалізацыяй тэхналогіі дапоўненай рэальнасці па дысцыпліне “Камп’ютарныя сеткі”, які прадставіла Алена Анатольеўна Мажэйка, выкладчыца Гродзенскага дзяржаўнага каледжа тэхнікі, тэхналогій і дызайну.\nВажную ролю сучасныя тэхналогіі адыгрываюць у навучанні дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця. Дзякуючы інфармацыйна-камунікацыйным тэхналогіям, прафесійныя адукацыйныя праграмы становяцца больш даступнымі для асоб з АПФР. Таму традыцыйна адна з намінацый агляду — “Электронныя адукацыйныя рэсурсы ў інклюзіўнай адукацыі”. Сёлета пераможцамі намінацыі сталі прадстаўнікі Салігорскага дзяржаўнага каледжа Таццяна Сяргееўна Саўчанка, Аксана Альбінаўна Гурыновіч, Ксенія Уладзіміраўна Гараджанка. Яны распрацавалі электронны вучэбны дапаможнік “Граматыка ў гульнях”.\nДзякуючы агляду, рэгулярна папаўняецца інфармацыйны банк электронных сродкаў навучання, размешчаны на сайце РІПА, і новыя распрацоўкі становяцца даступнымі шырокаму колу супрацоўнікаў і навучэнцаў прафесійных каледжаў і ліцэяў. А значыць, рыхтаваць кадры ва ўстановах будуць яшчэ больш эфектыўна.


Заіка: «Уступленьне Беларусі ў УГА стала сэрыялам»\n15 лістапад 2012, 15:49\nНамесьнік міністра замежных спраў Беларусі Аляксандар Гур’янаў заявіў, што краіна атрымала пазытыўныя сыгналы ад Эўразьвязу і ЗША па пытаньні свайго ўступленьня ва Ўсясьветную гандлёвую арганізацыю (УГА).\n«З Сакратарыятам УГА мы дамовіліся пра канкрэтныя захады, пазытыўныя сыгналы ад ЭЗ і ЗША ёсьць, справа цяпер у тэхнічных мерапрыемствах і актыўным прасоўваньні перамоўнага працэсу», — сказаў Гур’янаў у чацьвер журналістам у Менску.\nЁн адзначыў, што Беларусь распаўсюдзіла базавую справаздачу пра захады, якія зрабіла дзеля ўступленьня ў УГА, і атрымала пазытыўныя водгукі на гэты дакумэнт ад Расеі і Кітаю, якія вітаюць больш хуткае далучэньне краіны да арганізацыі.\nЭканаміст Леанід Заіка лічыць, што Беларусь можа ўступіць у УГА адразу, як толькі зьнікне фармулёўка «апошняя дыктатура ў Эўропе».\nЗаіка: «Уступленьне Беларусі ў УГА ператварылася ў бразыльскі сэрыял. У практычным сэнсе Беларусі трэба атрымаць статус краіны з рынкавай эканомікай.\nПа шчырасьці, Беларусь можа і не ўваходзіць у УГА. З той простай прычыны, што, знаходзячыся ў адзінай прасторы з Расеяй, дастаткова лёгка зьмяніць пэўныя схемы кадыфікацыі тавараў, і яны будуць прызнавацца як тавары з Расеі.\nСярод журналістаў і палітыкаў існуе пэўны фэномэн перабольшваньня значэньня УГА. За апошнія 18 гадоў Беларусь што толькі не рабіла, каб не ўступіць у УГА. Але я дасюль не ўяўляю, каб амэрыканскі прэзыдэнт сказаў: „Беларусь — гэта краіна з рынкавай эканомікай“. Хутчэй ён скажа: „Беларусь — гэта апошняя дыктатура ў Эўропе“. Як толькі зьнікне фармулёўка „апошняя дыктатура ў Эўропе“, я думаю, Беларусь можа ўступіць у УГА цягам 2–3 месяцаў».\nЗаіка: Лукашэнка не разумее, што такое «кітайскі шлях»


Канвертаваць Фунты стэрлінгаў (GBP) і CraftCoins (XCC) : Калькулятар абменнага курсу\nФунт стэрлінгаў (GBP) і CraftCoin (XCC) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Фунт стэрлінгаў і CraftCoin пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 19 чэрвень 2019.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Фунт стэрлінгаў. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць CraftCoin валюты па змаўчанні. Націсніце на CraftCoins або Фунты стэрлінгаў канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nФунт стэрлінгаў гэта валюта, у Нармандскія астравы (Aldernay, Ваўняная фуфайка, Джэрсі, Sark), Востраў Мэн, і Вялікабрытанія (Англія, Вялікабрытанія, Паўночнай Ірландыі, Шатландыя, Уэльс, Вялікабрытанія, ГБ, GBR). The CraftCoin гэта валюта, у ні ў адной краіне. Фунт стэрлінгаў таксама вядомы як Брытанскі фунт стэрлінгаў, Фунт Вялікабрытаніі, УКП, СТГ, англійская фунт, Англійская фунт стэрлінгаў, BPS, і Стэрлінгаў. Сімвал XCC можа быць запісаная XCC. Фунт стэрлінгаў дзеліцца на 100 pence. Абменнага курсу Фунт стэрлінгаў Апошняе абнаўленне 19 чэрвень 2019 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу the CraftCoin Апошняе абнаўленне 19 чэрвень 2019 ад coinmarketcap.com. GBP каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. XCC каэфіцыент мае 12 ўважаецца лічбаў.


Якая адзенне і якой інструментар спатрэбіцца пачаткоўцу зваршчыку | RBT Master\nапублікавана adminrbt на 03/26/2018 03/26/2018\nПадчас дуговой або газавай зваркі самае галоўнае – гэта забяспечыць сабе максімальную бяспеку, а таксама камфорт працы і надзейнасць. Для гэтага трэба будзе купіць усе неабходныя інструменты і аксэсуары.\n1 ахоўная адзенне\n2 Інструменты і аксэсуары\n2.1 Для дуговой зваркі\n2.2 Для газавай зваркі\nНезаменнай падчас любога віду зваркі з'яўляецца ахоўная адзенне, якая гарантуе нам поўную бяспеку падчас працы. Тут варта звярнуць увагу, у першую чаргу, на твар і рукі, якія павінны быць абаронены выключна эфектыўна. Бяспека рук забяспечваюць спецыялізаваныя працоўныя пальчаткі, абараняюць у асноўным ад апёкаў. Рукавіцы бываюць брызентавыя або спилковые.\nДля пратэкцыі асобы выкарыстоўваюць ахоўную маску, якая закрывае ўвесь твар - ёсць толькі шкло, дзякуючы якому мы бачым зварваць матэрыял. Маска зваршчыка ўяўляе сабой корпус са назіральным акном і наголовником, якія забяспечваюць 2 становішча корпуса:\nКаб абараніць вочы ад выпраменьвання, шлемы і шчыткі забяспечваюць святлафільтрамі. Ад металічных пырскаў святлафільтр абараняюць асаблівыя арганічныя покрыўныя шкла.\nПадчас правядзення зварачных работ важна правільна падабраць таксама астатнія часткі гардэроба: гумавая рабочая абутак і касцюм зваршчыка https://www.belsvamo.by/catalog/odezhda_svarschika/.\nЗвярніце ўвагу! Штаны і куртку шыюць з сукна, брызента або азбеставых тканін. Штаны павінны закрываць абутак, каб засцерагчы ногі ад апёкаў металічнымі пырскамі.\nДля дуговой зваркі\nТут не абысціся, зразумела, без спраўнага зварачнага апарата - гэта асноўная прылада пры дуговой зварцы. Адным з ключавых яго элементаў з'яўляецца спецыяльны провад зазямлення з кляшчамі, які прымае ўдзел у выкананні кожнага задання.\nНе варта забываць таксама пра тое, што зварачны апарат киоскового тыпу мае трымальнік электрода - менавіта яго мы захопліваем далонню, каб праводзіць зварачныя працы. Электрододержатели па метадзе замацавання бываюць:\nвілачныя і інш.\nНайбольш распаўсюджаныя на практыцы вілачныя і пассатижные, але першыя цяпер не выпускаюцца. Усталяваны ў трымальніку электрод час ад часу трэба мяняць, таму мы заўсёды павінны мець пад рукой мінімум некалькі запасных электродаў.\nПры дуговой зварцы неацэнную дапамогу могуць аказаць і дадатковыя элементы, пра якія мы часта забываемся. Да іх варта было б аднесці металічную шчотку, на другім баку якой ёсць малаток. Карыснымі ў многіх сітуацыях апынуцца, безумоўна, таксама балты заціскныя.\nДля газавай зваркі\nДля газавай зваркі спатрэбяцца газавыя балоны з рэдуктарам і манометрам, які спросціць выкананне шматлікіх прац, паказваючы на сваіх індыкатарах бягучае ціск газу. незаменным інструментам, які замяняе у гэтым выпадку трымальнік электродаў, з'яўляецца гарэлка, злучаная з балонам пры дапамозе шланга. Ўвесь механізм запускаецца з дапамогай запальніцы. Тут таксама нельга забываць аб дадатковых інструментах, такіх як наждачная папера ці ціскі - незаменныя пры зварцы труб.\nкатэгорыі:\tінструментыСпец адзенне і абутак\nтэгі: газавая зваркадугавая зваркаінструменты зваршчыкамаска зваршчыкаадзенне зваршчыка\nТак як медыцынскія халаты ставяцца да спецвопратцы, да іх ёсць сур'ёзныя патрабаванні. Такая вопратка абавязкова павінна адпавядаць пэўнаму Дасце, шэрагу нарматыўна-прававых дакументаў. Вытворчасць медыцынскай адзення адбываецца па ліцэнзіі Міністэрства аховы здароўя. Пагаворым аб важных патрабаваннях, якім халаты Чытаць далей…


Ён таксама абараняе ад развіцця цукровага дыябету і анкалогіі.\nНавукоўцы назвалі самы карысны гатунак аліўкавага алею, які абараняе ад захворванняў сэрца, цукровага дыябету, анкалогіі і іншых небяспечных захворванняў, піша u-news.com.ua.\nГрупа заходніх даследнікаў правяла маштабнае даследаванне алеяў і іх гатункаў на прадмет карысці для чалавечага арганізма. У выніку высвятлілася, што нерафінаваны аліўкавы алей першага халоднага адціску з’яўляецца самым карысным у рацыёне чалавека, ён дапамагае абараняцца і змагацца з цэлым шэрагам небяспечных хвароб.\nУ аліўкавым алеі першага халоднага адціску ўтрымоўваюцца ў вялікай колькасці антыаксіданты, якія валодаюць выяўленым супрацьзапаленчым эфектам, а таксама перашкаджае працэсу акіслення “дрэннага” халестэрыну.\nПа дадзеных шматлікіх лекараў і навукоўцаў, хранічнае запаленне правакуе развіццё дыябету, артрыта, захворванняў сардэчна-сасудзістай сістэмы і анкалогіі. Здольнасць аліўкавага алею першага халоднага адціску спыняць запаленчыя працэсы дазваляе захаваць здароўе.\nМедыкі назвалі вітамін, які лепш за ўсё абараняе ад старэння\nЧаму глыбоцкія, пастаўскія і шаркоўскія людзі жывуць па 100 гадоў


У касьцёлах зьбіраюць подпісы за ксяндза-рэдактара\n15 лістапад 2006, 09:24\nСяргей Астраўцоў, Горадня У гарадзенскіх касьцёлах пачалі зьбіраць подпісы за тое, каб улады працягнулі на наступны год візу ксяндзу-пралату Яраславу Грынашкевічу, які рэдагуе каталіцкую газэту “Слова жыцьця”. Агляд сытуацыі з рэлігійнымі выданьнямі ў Беларусі падрыхтаваў карэспандэнт Свабоды.\nСёньня ў Беларускім праваслаўным экзархаце выходзяць 15 друкаваных выданьняў, ёсьць 10 тэле- і радыёпраграмаў. Тры гады існуе дамова аб супрацоўніцтве паміж царквой і міністэрствам інфармацыі.\nКаталіцкі касьцёл мае менш пэрыядычных выданьняў: 7 часопісаў і бюлетэняў і адзіную газэту — гарадзенскае “Слова жыцьця”.\nКсёндз Яраслаў Грынашкевіч прыехаў з Польшчы, ён ад самага пачатку займаўся выданьнем каталіцкай газэты, першы нумар якой выйшаў 1 сакавіка 1997 году. У рэдакцыі мне паведамілі наступнае:\n(Спадарыня: ) “Гэта ўжо не сакрэт, што ён апынуўся ў тым сьпісе зь сямі ксяндзоў, каму не працягнулі візы. Але подпісы цяпер зьбіраюць канкрэтна за яго”.\nСупрацоўніца газэты сказала, што чытачы прынесьлі сабраныя подпісы ў рэдакцыю, і што ксёндз Грынашкевіч яшчэ выкладае ў каталіцкай сэмінарыі італьянскую мову. Між іншым, калі ў касьцёле зьбіралі подпісы, я пацікавіўся ў адной верніцы — чаму яна не захацела падпісацца? Яна адказала: таму, што ўлады высылаюць польскіх ксяндзоў, каб зьменшыць палянізацыю…\nА вось меркаваньне берасьцейца Ігара Бараноўскага, які рэгулярна атрымлівае і чытае гарадзенскае “Слова жыцьця”. Ён лічыць, што калі ўлады вырашылі не працягнуць візу ксяндзу Грынашкевічу, наўрад ці дапамогуць подпісы чытачоў.\n(Бараноўскі: ) “Трэба грунтоўна пашукаць, які артыкул мог не спадабацца ўладам. Яны нейк крытычна выказаліся ў газэце, калі было пахаваньне Яна Паўла ІІ. Потым быў адзін артыкул у такім прапольскім духу, што, як мне здалося тады, гэта магло выклікаць незадавальненьне ўладаў“.\nСам спадар Бараноўскі дзесяць гадоў займаецца выпускам рэлігійнага квартальніка “Унія”, які распаўсюджваецца па падпісцы праз “Белсаюздрук”. Адказным рэдактарам зьяўляецца айцец Андрэй Крот з Горадні, а спадар Бараноўскі — выпускаючы рэдактар.\n(Бараноўскі: ) “Наклад апошніх двух нумароў падняўся — 7200 асобнікаў, 7500 наступны, напэўна, будзе. А раней трымалася стабільна 1800-1900. Мне цяжка сказаць, чаму адбыўся такі скачок за апошнія паўгоду, колькасьць падпісчыкаў павялічылася — іх прыблізна 6000. Мы таксама дасылаем нашую газэту ва ўсе грэка-каталіцкія парафіі”.\nІгар Бараноўскі гаворыць: ім прыемна, што чытачы цікавяцца “Уніяй”, знаёмяцца з поглядамі грэка-каталікоў на хрысьціянскую еднасьць у Беларусі. Aпошні нумар “Слова жыцьця”.


Наталля Кучынская: «У праект Кодэкса аб культуры яшчэ можна ўнесці прапановы»\nГлавнаяНовостиВластьНаталля Кучынская: «У праект Кодэкса аб культуры яшчэ можна ўнесці прапановы»\n23 Марта 2016 1477\nНа мінулым тыдні дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па адукацыі, культуры і навуцы Наталля Кучынская правяла сустрэчу з работнікамі сферы культуры Лідчыны. Наталля Генадзьеўна ўзначальвае рабочую групу Пастаяннай камісіі, якая займаецца падрыхтоўкай Кодэкса аб культуры Рэспублікі Беларусь. Тэмай абмеркавання стаў праект будучага Кодэкса.\nУ пачатку сустрэчы дэпутат адзначыла:\n– Я сама выйшла са сферы адукацыі і толькі другі год шчыльна займаюся вывучэннем дзейнасці ў сферы культуры. Тым не менш прыйшла да высновы, што працаваць у культуры вельмі нялёгка. Дзеля таго каб працу зрабіць больш пэўнай, і распрацоўваецца дадзены дакумент – Кодэкс аб культуры. З гатоўнасцю выслухаю ўсе вашы заўвагі і прапановы. Хаця праект дакумента ўжо ёсць, але штосьці ў ім яшчэ можна падправіць.\nНаталля Генадзьеўна азнаёміла прысутных з асновай Кодэкса. Дакумент бу-дзе грунтоўным, яго змест складзе больш за дзвесце старонак. З аднаго боку, гэта добра: атрымліваецца свайго роду энцыклапедыя, кіраўніцтва для працы. З другога боку, калі нейкі ўказ, падзаконны дакумент можна з часам падправіць, то зрабіць гэта ў Кодэксе будзе цяжка. Менавіта таму дэпутат і праводзіць такія сустрэчы – каб выслухаць работнікаў культуры і максімальна ўлічыць заўвагі.\nАпошнім часам Кодэкс шмат абмяркоўваецца ў беларускіх СМІ. Спектр тэм, паводле якіх вядуцца гарачыя дыскусіі, даволі шырокі. Яны тычацца і археалагічных каштоўнасцей, і правядзення дыскатэк, і пытанняў мецэнацтва...\n– Асабліва хвалюе мяне зараз, на стадыі распрацоўкі, пытанне ўліку музейных прадметаў, – адзначыла Наталля Кучынская. – На гэты конт хачу пагаварыць з музейнымі работнікамі.\nСа сваім бачаннем праблемы выступілі дырэктар Лідскага гісторыка-мастацкага музея Ганна Драб і захавальнік фондаў Наталля Хацяновіч.\nНаталля Кучынская папрасіла прысутных выказваць і іншыя свае прапановы. Дарэчы, заўважыла парламентарый, зрабіць гэта можна і ў сетцы Інтэрнэт, дзе ёсць сайт Наталлі Кучынскай (kuchinskaya.house.gov.by). На гэтым рэсурсе ў даступнай форме прадстаўлены праект Кодэкса, там жа можна пачытаць водгукі і, карыстаючыся зваротнай сувяззю, выказаць свае прапановы. Многія з прысутных рыхтаваліся да сустрэчы і ўжо азнаёміліся з праектам Кодэкса. “Прыемна, што столькі ўвагі нададзена менавіта музеям, – адзначыла Ганна Драб. – Лідскія музейшчыкі ўдзячныя вам за гэта. Хацелася б выказаць і свае прапановы... У прыватнасці, у нас узнікае шмат пытанняў наконт вяртання музейных прадметаў, правоў і абавязкаў наведвальнікаў...” Практычна ўсіх прысутных работнікаў культуры хвалявалі пытанні тыпавога штатнага раскладу, заробкаў, пазабюджэтнай дзейнасці, даведзеных планаў выканання асобных паслуг і іншыя... Але, як заўважыла парламентарый, многія з гэтых пытанняў не ўваходзяць у Кодэкс і рэгламентуюцца Міністэрствам культуры. Між тым, Наталля Генадзьеўна паабяцала ўсе іх адрасаваць у міністэрства.\nПапрасіў слова Аляксандр Парфенчык, загадчык Бердаўскага культурна-дасугавага цэнтра. Ён распавёў: некалькі год назад была зроблена вельмі добрая справа – рэканструяваны палац Дамбавецкага, у якім размяшчаецца цэнтр. Сам палац і тая спадчына, якая захавана па сённяшні дзень, – вялізная каштоўнасць, наш набытак. Але яе трэба выкарыстоўваць. Аляксандр Парфенчык запрасіў дэпутата наведаць палац і па магчымасці садзейнічаць наладжванню турыстычных маршрутаў.\nПадчас заканчэння сустрэчы Наталля Генадзьеўна звярнулася да прысутных: “Абмяркуйце ў сваіх калектывах яшчэ раз тыя пытанні, якія вас хвалююць, і паведаміце мне на сайце. Усіх выслухаю і ўсім адкажу”.


Сайт Змитрока Бядули - Творчество - Абразкi i мiнiяцюры - Кволыя кветкі. Пад песняй салоўкі\nКволыя кветкі. Пад песняй салоўкі\nІ жадаў я, каб песня сціхла, каб яна не будзіла мае сэрца, каб яна не гаварыла мне аб нечым лепшым і пштлейшым, каб не выклікала ўспамінаў.\nНадыходзяць змрокі. Зарніца над горкай памірае. Цені атуляюць увесь абшар. Над млынам і позерам падымаецца густы туман. Робіцца ціха ў ііаколіцы. Нямее ўся зямелька, як бы прыслухоўваецца да няясных зыкаў ночы.\nНадыходзяць змрокі. Разам з імі падымаецца і расце мой смутак. Разам з таемнымі зыкамі ночы, разам са стогнам блізкай пушчы ён будзіць маё сэрца.\nНібы пажарышча, месяц вырываецца з-пад хмар, I абраз, выгадаваны ў маёй душы з маленства, устае па ўсёй красе сваёй. Як хмель мядовы, ён ап'яняе мае думкі.\nНа палатне маляра я бачыў яго усмешку. На белым камені я бачыў яго дзіўна прыгожую постаць. Ён гаварыў мне аб шчасці са струн ліры...\nРасце мой смутак, нібы вогнішча рыбакоў ля рэчкі, і душа мая рвецца да малітвы. Яна кажа малітву без слоў. Гэтую малітву кажуць і бярозкі пад ветрам паўночным, і краскі ў расіцы бліскучай, і рэчка між сценамі шопатнага сітніку, і ўвесь Ііожы свет пад шатамі летняй ночы...\nПесні майго сэрца былі вясновыя, сонечныя, як песні салаўя. Свет Божы выглядаў у іх такім хароніым і шчыра-радасным, як само сонца. Жыццё ў гэтых песнях малявалася фарбамі кветак. I было яно чыстае, як крынічная вада.\nА кончыў салоўка сваю песню, мінула вясна, кончыліся песні майго сэрца — мінула вясна і для яго. А дзяўчынка пайшла ў нябыт, пакінуўшы мне толькі недасціглую мару.\nЯшчэ раз прыйдзе вясна, яшчэ раз салоўка запяе, але сэрца мае болей не адклікнецца на гэтыя чары, як раней, бо яго вясна мінула назаўсёды...


Мінскія даішнікі будуць рабіць скідкі непрышпіленым жанчынам - Салiдарнасць\nЗміцер Панямонаў, «Еўрарадыё»\nУ адпаведнасці з пунктам 4 артыкула 18.12 Кодэкса РБ аб адміністрацыйных правапарушэннях, штраф за гэта можа вагацца ад 9 да 31 тысячы. Начальнік упраўлення ДАІ Мінгарвыканкама Васіль Бульбянкоў кажа, што час угавораў і папярэджанняў прайшоў — трэба жорстка брацца за навядзенне парадку на дарогах.\nВасіль Бульбянкоў: “Правілы дарожнага руху напісаныя чалавечай крывёю і памылак дарога не прабачае. Таму я тут размазваць не буду. Жорстка будзем падыходзіць”.\nПа словах кіраўніка сталічнага ДАІ, 95 адсоткаў вадзіцеляў і пасажыраў не парушаюць правілаў і заўсёды прышпільваюцца. А з пяццю застаўшыміся адсоткамі яны вось ужо некалькі месяцаў праводзяць прафілактычную работу, звяртаюцца праз СМІ. Не дапамагае.\nВасіль Бульбянкоў: “Дастаткова ўжо было інфармацыі. Але людзі не разумеюць. Таму будзем біць рублём”.\nАднак, начальнік дарожна-патрульнай службы Рэспубліканскага ДАІ Юры Літвін у размове з Еўрарадыё паставіў пад сумнеў тое, што такі максімалістычны падыход адпавядае “літары закона”.\nЮры Літвін: “Хто такое распараджэнне мог выдаць? І ці законнае яно?”\nАле Васіль Бульбянкоў дакладна ведае, хто гаспадар на сталічных дарогах.\nВасіль Бульбянкоў: “Я начальнік ДАІ горада, я адказваю за ДАІ горада”.\nНапалохаўшы “драконаўскімі” карамі, начальнік мінскіх даішнікаў зазначыў, што ўжывацца яны будуць, усё ж такі, выбарачна. Жанчынам і пенсіянерам могуць быць зроблены скідкі.\nВасіль Бульбянкоў: “Калі едзе пацан брытагаловы і яму ўсё адно: “Камандзір, давай хутчэй, мне няма калі, я любы штраф аплачу”, такіх будзем штрафаваць па максімуму. А калі едзе чалавек сталага ўзросту, жанчына, тады… У кожным выпадку будзем падыходзіць індывідуальна”.


Дзяржаўная ўстанова культуры "Бераставіцкая раённая бібліятэка імя В.М.Кавалеўскага": 19.10.2019г. Сумеснае мерапрыемства амарскага аб'яднання "Чараўніцы" з дарослымі "Дары восені"\n19.10.2019г. Сумеснае мерапрыемства амарскага аб'яднання "Чараўніцы" з дарослымі "Дары восені"\nУ філіяле "Кватарская інтэграваная сельская бібліятэка" прайшло сумеснае мерапрыемства амарскага аб'яднання "Чараўніцы" з дарослымі "Дары восені". Восень – самая каляровая пара года, насычаная рознымі фарбамі і шчодрая на дары з незабыўным густам. Члены клуба замацавалі свае веды аб карысці гародніны і садавіны як крыніцы вітамінаў, прыняўшы ўдзел у вясёлых конкурсах і пазнавальных віктарынах.


Апытаньне ў Менску: “Проста дэклярацыя нічога не памяняе”\n24 лістапад 2007, 17:14\nАлесь Дашчынскі, Менск У ААН прынялі рэзалюцыю, якая асуджае Беларусь за парушэньні правоў чалавека. Ці паўплывае гэта на сытуацыю ў нашай краіне? З гэтым пытаньнем наш карэспандэнт зьвяртаўся да мінакоў на вуліцах Менску?\nСпадарыня: “Я баюся пра гэта гаварыць. Такая ў нас краіна”.\nДзяўчына: “Парушаюцца правы чалавека”.\nМалады спадар: “Па-мойму, гэта ня першая рэзалюцыя ААН, і калі прыняцьце падобных дакумэнтаў не спыняецца, значыць, яны не ўплываюць на сытуацыю ў Беларусі. Таму сэнсу ў іхным прыняцьці я ня бачу”.\nСпадар: “Залежыць ад рэакцыі кіраўніцтва, ці будзе яна, ці не. Ад таго, наколькі палітыка Беларусі здольная рэагаваць у дачыненьні да іншых краін, наколькі яна мабільная. То бок, ці ёсьць у яе залежнасьць ад Эўропы, ад рашэньня ААН, ці няма, ці ёсьць альтэрнатыўныя праекты. Я думаю, калі ў кіраўніцтва ёсьць магчымасьці абысьці рашэньне ААН, яно яго абыдзе. Калі не – будзе вымушана”.\nСпадарыня: “Мне здаецца, што на розныя такія міжнародныя рэакцыі ў нашай краіне не зьвяртаюць увагі. Я лічу, што трэба зьвяртаць увагу на тых, хто побач з табой”.\nМалады спадар: “Не, думаю, што наўрад ці. Наша кіраўніцтва прыняло такую пазыцыю, што ААН настроена супраць нашай дзяржавы, і ніякія захады прымацца ня будуць. Яны лічаць, што ААН неаб’ектыўная да нашай дзяржавы”.\nСпадар: “Я думаю, не. Прынамсі, пакуль гэтага не адчуваецца”.\nДзяўчына: “Канечне, хацелася б, каб улады прыслухаліся да гэтай рэзалюцыі. Народ, на жаль – не ўлада”.\nМалады спадар: “Думаю, што наагул ніяк не паўплывае. Тое, што ААН прымае, вельмі рэдка даходзіць, застаецца проста паперкай. Я ведаю, што ў ЗША нядаўна была рэзалюцыя прынята наконт эканамічных санкцый – вось гэта насамрэч можа паўплываць. А нейкая дэклярацыя нічога ня зьменіць”.\nМалады спадар: “Наша краіна крыху не залежыць ад ААН, і яе рашэньні не ўплываюць на нічога ў нашай краіне. У нашай краіне трэба яшчэ шмат зьменаў зрабіць”.\nСталы спадар: “Там няправільна вядзецца палітыка супраць нашай краіны. Глупствы, несунеціцу нясуць супраць Беларусі, нягоднікі!”\nМалады спадар: “Урад прыслухаецца, але сытуацыя напэўна не памяняецца”.\nМалады спадар: “У СМІ існуюць фільтры інфармацыі, і такая інфармацыя не даходзіць да людзей”.\nСпадар: “На мой погляд, істотна ня будзе ўплываць. У нас ужо колькі год – з 1994 году ўсё па-старому, як было, так і будзе. Парушалі правы і парушаюць. Улады не прыслухоўваюцца да гэтых рэзалюцый. На палітыку ўнутры Беларусі гэта ніяк ня будзе ўплываць”.


Народная воля, 46 (4606) 2021 - Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org\nДата выхаду: 2021-06-22\nДзмітрый Літвін расказвае, што ў 2010 годзе трапіў у выбарчую камісію і ўдзельнічаў у фальсіфікацыях. «Думаў: можа, так і трэба». У 2020 годзе ён ужо галасаваў за Святлану Ціханоўскую, трапіў у рукі АМАПа і ГУБАЗіКа і далучыўся да забастоўкі. У 2010 годзе Дзмітрый скончыў Мазырскі педагагічны ўніверсітэт і вярнуўся адпрацоўваць бюджэтную вучобу ў родны Салігорск. Два наступныя гады ён быў настаўнікам працы. На выбарах у мясцовыя Саветы дэпутатаў Дзмітрыя прызначалі намеснікам старшыні ўчастковай камісіі ў гімназіі №2, дзе працаваў малады спецыяліст. «У калектыве працавалі ўсяго два мужчыны. Дык мяне ўзялі ў камісію, каб разбавіць жаночы калектыў. Я туды прайшоў як «прадстаўнік грамадскасці» ад БРСМ», – кажа ён. Паводле яго слоў, яўка на мясцовых выбарах была «ніякая», «проста дзірка». На месца дэпутата балатаваўся толькі адзін чалавек. «Але прыйшоў дырэктар гімназіі і сказаў, што добра было б, каб яўка была не меншай за 80 процэнтаў. Ён сказаў: «Вы ж разумееце, што гэта пакажа вынік нашай дзейнасці – агітацыі, таго, што мы па кватэрах хадзілі». Скончыліся выбары, міліцыянт зачыніў дзверы, і пачалі «лічыць галасы». Ну як лічыць... Старшыня камісіі сказала: «Вы чулі, што сказаў дырэктар? Вы разумееце, што нам трэба рабіць?


Хатняя старонка > Рэцэпты\nМарынаваны вінаград са спецыямі\nСпатрэбіцца: 1 кг вінаграду, 5 шт. духмянага перцу, 5 шт. гваздзікі, палачка карыцы, 1,5 л вады, 0,5 кг цукру, 100 г лімоннай кіслаты.\nПадыдзе вінаград любога сорту, таксама можна выкарыстоўваць некалькі відаў, чаргуючы іх пластамі ў слоіках. Падзяліце гронкі вінаграду на галінкі па шэсць ягад. Складзіце вінаград у слоікі, перад гэтым паклаўшы на дно спецыі. Гатуем марынад з вады, цукру і лімоннай кіслаты і, калі ён будзе кіпець, заліваем у слоікі з ягадамі. Даём пастаяць пяць хвілін, зліваем марынад, зноў даводзім яго да кіпення і заліваем кіпнем ягады. Закатваем, ставім слоікі накрыўкай уніз і ахінаем цёплай коўдрай на суткі.\nЗахоўваем у цёмным прахалодным месцы.\nСпатрэбіцца: мука — 250 г, яйка курынае — 5 шт., масла — 200 г, цукар — 210 г (150 г — у цеста, 60 — у крэм), малако — 50 мл, разрыхляльнік цеста — 1 ч. л., ванільны цукар — 1 пач., соль (дробка), персік — 800 г свежых або 1 бляшанка кансерваваных, груша — 0,5 кг, смятана 25 % — 400 г, міндальныя пялёсткі альбо цэлыя арэхі — 50 г.\nСвежыя персікі разрэзаць на палавінкі, выдаліць костачкі і заліць крутым кіпнем на дзве хвіліны, затым абліць халоднай вадой і зняць скурку. Пакласці палавінкі ў міску, засыпаць цукрам і пакінуць на 20 хвілін.\nДля цеста масла ўзбіць міксерам з цукрам, соллю і ванілінам, дадаць яйкі і зноў добра ўзбіць. Затым прасеяць муку з разрыхляльнікам, уліць малако і замясіць цеста.\nБляху 30х25 см вышмараваць маслам або заслаць пякарскай паперай, выкласці цеста і разраўняць яго. Зверху радамі выкласці парэзаныя долькамі персікі. Грушы ачысціць і нарэзаць маленькімі кубікамі, апырскаць лімонным сокам і насыпаць паміж долькамі персікаў. Выпякаць пры 180 °С каля 40 хвілін.\nДля крэму за дзве-тры хвіліны да гатоўнасці пірага змяшаць смятану з цукрам, трохі ўзбіць міксерам. Пірог выняць з духоўкі і адразу ж, на гарачы, выкласці халодны крэм са смятаны, тады ён лепш застывае і становіцца больш далікатным.\nХвілін праз 20 можна пасыпаць пірог здробненымі міндальнымі арэшкамі або міндальнымі пялёсткамі, злёгку падсмажыць у духоўцы. Трохі астудзіць пірог і затым асцярожна выняць з формы. Калі пірог цалкам астыне, паставіць яго на дзве-тры гадзіны ў халадзільнік.


Як будзе выглядаць помнік князю Глебу Менскаму ў цэнтры сталіцы? - БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nУ Менску 13 лістапада падвялі вынікі конкурсу на стварэнне помніка князю Глебу Менскаму, выбраўшы пераможцу.\nГалоўны архітэктар Менска Павел Лучыновіч кажа, што з ініцыятывай усталяваць помнік Глебу Менскаму ў гарвыканкам звярнуліся прадстаўнікі творчай інтэлігенцыі. Гэтую ідэю падтрымаў кіраўнік сталіцы Андрэй Шорац, і ўлады аб’явілі адкрыты конкурс на стварэнне манумента.\nПа выніках першага этапу конкурсу ў кастрычніку журы вызначыла дакладнае месца і кампазіцыю помніка — гэта павінна быць (першая ў Менску!) конная скульптура насупраць Кафедральнага сабора ў Верхнім горадзе.\nУчора ж прайшоў другі этап конкурсу, на якім з 17 прэтэндэнтаў выбралі пераможца. Павел Лучыновіч кажа, што з відавочным адрывам выйграла вось гэтая праца:\nЯе аўтарамі з’яўляюцца скульптары Мікалай Байрачны і Алег Купрыянаў, а таксама архітэктар Анатоль Сярэдзіч.\nУ склад журы ўваходзілі 17 чалавек. Сярод іх былі скульптары, архітэктары, навукоўцы і профільныя чыноўнікі. Напрыклад, Юрый Градаў, Міхаіл Гаухфельд, Іван Міско, Алесь Шаціла, Леанід Хобатаў і іншыя.\nПавел Лучыновіч кажа, што ўсе працы былі выстаўленыя пад кодамі і аб іх аўтарах можна было толькі здагадвацца па стылі і манеры выканання. Галасаванне ўмоўна праходзіла ў два туры. Так, спачатку члены журы галасавалі па кожнай скульптуры наконт таго, ці праходзіць яна далей. У выніку засталіся тры кампазіцыі, пераможцу сярод якіх выбралі таемным галасаваннем.\nПа словах Паўла Лучыновіча, помнік з’явіцца не раней за канец 2019 года. Менавіта ў гэтым годзе спаўняецца 900 гадоў з дня смерці князя Глеба. Глабальных перайначванняў кампазіцыя не зведае, хіба што архітэктары яшчэ папрацуюць над яе прывязкай да мясцовасці.\nГлеб Менскі (1050-я—1119) — сын вялікага полацкага князя Усяслава Чарадзея і родапачынальнік менскай галіны полацкіх князёў. Дзякуючы яму Менск быў пабудаваны на сучасным месцы, бо да гэтага горад размяшчаўся на прытоку Пцічы Менцы. Будучы менскім князем, Глеб ваяваў і стараўся пашырыць свой уплыў. На яго рахунку як мінімум паходы на балтыйскія плямёны і захоп Слуцка. Падчас чарговай вайны з Кіевам трапіў у палон і неўзабаве памёр. Пахаваны ў Кіева-Пячэрскай лаўры.\nВыстава «Скарбонка добрых дробязяў» у Нацыянальным гістарычным музеі


Незалежная дэмакратычная сербская партыя — Вікіпедыя\nНезалежная дэмакратычная сербская партыя\nХарвацкая палітычная партыя\nНезалежная дэмакратычная сербская партыя (харв.: Samostalna demokratska srpska stranka; сербск.: Самостална демократска српска странка) — палітычная партыя ў Харватыі, якая абараняе інтарэсы сербаў у краіне. На дадзены момант з’яўляецца адзіным прадстаўніком сербскай меншасці ў дзяржаўных інстытутах Харватыі, у тым ліку ў харвацкім Саборы. Мае ў ім 3 мандата, выйграных на выбарах сярод меншасцяў у Харватыі ў 2007 годзе.\nхарв.: Samostalna demokratska srpska stranka\nсацыял-дэмакратыя, правы сербаў у Харватыі\nНа працягу апошніх гадоў супернічала з харвацкім аддзяленнем Сербскай радыкальнай партыі, Партыяй дунайскіх сербаў, за права лічыцца галоўнай сербскай партыяй у Харватыі. У 2007 годзе ўсе 3 кандыдаты ад СДСС запоўнілі квоту ў парламенце для сербскай меншасці, набраўшы больш галасоў па мандатнай акрузе, чым лідар ППС Радэ Лескавац.\nПартыя лічыць сваёй галоўнай мэтай вяртанне сэрбскіх уцекачоў, якія пакінулі тэрыторыі Сербскай Краіны ў 1995 годзе пасля аперацый «Маланка» і «Бура», і культурную аўтаномію сербскага народа ў Харватыі. Пазіцыянуе сябе як ліберальную і сацыял-дэмакратычную партыю.\nSamostalna demokratska srpska stranka (харв.) (серб.)\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Незалежная_дэмакратычная_сербская_партыя&oldid=3743137"\nАпошнія змены 5 снежня 2020 а 23:11\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 23:11, 5 снежня 2020.


Браты Грым рапунцаль\nСпампаваць 80.27 Kb.\nПамер 80.27 Kb.\nАднойчы жылі на свеце муж і жонка; ім даўно ўжо хацелася мець дзіця, але яго ўсё не было. І вось, нарэшце, з'явілася ў жонкі надзея, што літасцівы Гасподзь здзейсніць яе жаданне.\nА было ў іхнім пакойчыку маленькае акенца, адкуль быў бачны дзівосны сад, дзе расло шмат цудоўных кветак і ўсялякай зеляніны. Але сад быў абнесены высокай агароджай, і ніхто не асмельваўся ў яго заходзіць, таму што сад гэты належыў адной вядзьмарцы; яна валодала вялікай магутнасцю, і ўсе на свеце яе баяліся.\nСтаяла неяк жонка ля акенца, зазірнула ў сад і пабачыла градку, а рос на ёй цудоўны рапунцаль (ад лац. – свірэпіца, з насення якой здабываюць алей.); і быў ён на выгляд такі свежы і такі зялёны, што ёй страх як захацелася пакаштаваць таго рапунцалю. Гэтае жаданне ў яе з кожным днём усё расло, але паколькі яна ведала, што яго дастаць ёй ніяк немагчыма, дык яна ўся схуднела, збялела і выглядала няшчаснай. Спалохаўся муж і пытаецца:\n– Чаго табе, мая жоначка, не хапае?\n– Ах, – гаворыць яна, – калі не здабыць мне з таго саду, што за нашым домам, зялёнага рапунцалю і не пакаштаваць яго, дык застанецца мне адно – памерці.\nМуж вельмі яе кахаў і падумаў: «Калі ўжо маёй жонцы ад гэтага паміраць даводзіцца, дык я дастану для яе рапунцалю, чаго б гэта мне ні каштавала».\nІ вось пералез ён прыцемкам цераз каменную агароджу ў сад вядзьмаркі, нарваў спехам цэлыя прыгаршчы зялёнага рапунцалю і прынёс яго жонцы.\nЯна адразу ж прыгатавала сабе з яго салат і з прагнасцю яго з'ела. І салат гэты ёй так спадабаўся, здаўся ёй такім смачным, што на другі дзень з'явілася ў яе жаданне ўтрая большае, чым раней. І яна не магла супакоіцца, пакуль муж не пагадзіўся палезці ў сад яшчэ раз.\nЁн прабраўся туды прыцемкам, пералез цераз каменную агароджу, але моцна перапалохаўся, пабачыўшы перад сабою вядзьмарку.\n– Як ты смееш лазіць у мой сад, – сказала яна, з гневам на яго паглядзеўшы, – і красці ў мяне, як злодзей, мой зялёны рапунцаль? Табе дрэнна будзе за гэта.\n– Ах, – адказаў ён, – вы ўжо мне даруйце, я ж адважыўся на гэта з неабходнасці: мая цяжарная жонка пабачыла з акенца ваш зялёны рапунцаль і адчула такое жаданне пакаштаваць яго, што, мабыць, памерла б, каб яго не пакаштавала.\nГнеў у вядзьмаркі трошкі прайшоў, і яна сказала яму:\n– Калі гэта праўда, што ты гаворыш, дык я дазволю табе набраць рапунцалю столькі, колькі ты пажадаеш, але пры адной умове: ты павінен будзеш аддаць мне дзіця, якое народзіцца ў тваёй жонкі. Яму будзе ў мяне добра, я буду пра яго клапаціцца, як родная маці.\nІ ён ад страху пагадзіўся на ўсё. Калі жонцы прыйшоў час нараджаць і яна нарадзіла дачку, зараз жа з'явілася вядзьмарка, назвала дзіця Рапунцаль і забрала яго з сабою.\nСтала Рапунцаль самай прыгожай дзяўчынкай на свеце. Калі ёй споўнілася дванаццаць гадоў, вядзьмарка зачыніла яе ў вежу, што знаходзілася ў лесе; у той вежы не было ні дзвярэй, ні лесвіцы, толькі на самым яе версе было маленькае акенца. Калі вядзьмарцы хацелася забрацца на вежу, яна станавілася ўнізе і крычала:\nРапунцаль, Рапунцаль, прачніся,\nСпусці свае косачкі данізу.\nА ў Рапунцаль былі даўгія цудоўныя валасы, тонкія, быццам з залатога прадзіва. Пачуе яна голас вядзьмаркі, распусціць свае косы, падвяжа іх уверх да аконнага кручка, упадуць валасы на цэлых дваццаць аршынаў уніз, – і ўзбіраецца тады вядзьмарка, ухапіўшыся за іх, наверх.\nПрайшло некалькі гадоў, і неяк праязджаў там на кані каралеўскі сын. Раптам ён пачуў такі прыемны спеў, што каралеўскі сын спыніўся і пачаў прыслухоўвацца. Гэта Рапунцаль спявала сваім дзівосным голасам песню, бавячы ў адзіноце час. Захацелася каралевічу ўзабрацца наверх, і ён пачаў шукаць уваход у вежу, але знайсці яго было немагчыма. Ён паехаў дадому, але спеў так запаў яму ў душу, што ён кожны дзень выязджаў у лес і слухаў яго.\nАднойчы стаяў ён за дрэвам і пабачыў, як з'явілася вядзьмарка і закрычала:\nСпусці свае косачкі данізу!\nСпусціла Рапунцаль свае косы ўніз, і ўзлезла вядзьмарка да яе наверх.\n«Калі гэта і ёсць тая лесвічка, па якой узбіраюцца наверх, дык я таксама хачу аднойчы паспрабаваць шчасця», – падумаў каралевіч. І на другі дзень, калі пачало ўжо змяркацца, ён пад'ехаў да вежы і крыкнуў:\nІ адразу ж упалі валасы ўніз, і каралевіч узабраўся наверх.\nРапунцаль, убачыўшы, што да яе ўвайшоў чалавек, якога яна ніколі не бачыла, спачатку моцна спалохалася. Але каралевіч ласкава з ёю загаварыў і расказаў, што яго сэрца было так кранута яе спевам і не было яму нідзе спакою, і вось ён вырашыў яе абавязкова пабачыць.\nТады Рапунцаль перастала палохацца, і калі ён запытаўся ў яе, ці згодна яна выйсці за яго замуж, – а быў ён малады і прыгожы, – яна падумала: «Ён будзе любіць мяне больш, чым старая фраў Готэль», – і дала сваю згоду і працягнула да яго рукі. Яна сказала:\n– Я ахвотна пайду разам з табою, але не ведаю, як мне спусціцца ўніз. Калі ты будзеш да мяне прыходзіць, бяры кожны раз з сабою кавалак шоўку; я буду плесці з яго лесвічку, а калі яна будзе гатова, я спушчуся ўніз, і ты павязеш мяне на сваім кані.\nЯны дамовіліся, што ён будзе прыходзіць да яе ўвечары, таму што днём прыходзіла старая. Вядзьмарка нічога не прыкмячала да тых часоў, пакуль аднойчы Рапунцаль не загаварыла з ёю і не сказала:\n– Скажы мне, фраў Готэль, чаму мне цябе цягнуць наверх цяжэй, чым маладога каралевіча? Ён падымаецца да мяне ў адно імгненне.\n– Ах ты, мярзотная дзяўчынка! – закрычала вядзьмарка. – Што я чую? Я лічыла, што схавала цябе ад усіх, а ты мяне ўсё-ткі падманула! – і яна ўчапілася ў раз'юшанасці ў цудоўныя валасы Рапунцаль, абматала іх некалькі разоў вакол левай рукі, а праваю схапіла нажніцы і – чык–чык! – адрэзала іх, і дзівосныя косы ўпалі на зямлю.\nІ была вядзьмарка такою бязлітаснай, што завяла няшчасную Рапунцаль у глухі гушчар. Ёй давялося там жыць у вялікай беднасці і горы.\nПрагнаўшы Рапунцаль, вядзьмарка прывязала адрэзаныя косы да аконнага кручка і, калі з'явіўся каралевіч і крыкнуў «Рапунцаль, Рапунцаль, прачніся, спусці свае косачкі данізу!», спусціла іх уніз.\nУзабраўся каралевіч наверх, але не знайшоў там сваёй любай Рапунцаль, а пабачыў вядзьмарку. Яна зірнула на яго сваім злосным з'едлівым позіркам.\n– Ага! – крыкнула яна насмешліва. – Ты хочаш звезці сваю каханую, але прыгажуні–птушачкі няма болей у гняздзечку, і яна ўжо не пяе. Яе знесла кошка, а табе да таго ж яна выдзера вочы. Ты страціў Рапунцаль навек, не бачыць яе табе больш ніколі!\nКаралевіч быў не ў сабе ад гора і ў роспачы выскачыў з вежы; яму ўдалося захаваць жыццё, але калючыя кусты шыпшыны, на якія ён упаў, выкалалі яму вочы. І ён блукаў сляпы па лесе, харчуючыся толькі адным карэннем ды ягадамі, і ўвесь час сумаваў і плакаў па страчанай ім любай жонцы.\nГэтак блукаў ён некалькі гадоў у горы і роспачы і зайшоў нарэшце ў густы гушчар, дзе жыла ў бядоце Рапунцаль разам з дзецьмі-блізнятамі – хлопчыкам і дзяўчынкаю.\nРаптам пачуў каралевіч чыйсці голас; ён здаўся яму такім знаёмым, і ён пайшоў насустрач яму; а калі падышоў ён бліжэй, дык Рапунцаль яго пазнала, кінулася да яго на шыю і горка заплакала. Дзве слязінкі ўпалі яму на вочы, і ён зноў стаў бачыць, як раней. І ён прывёў яе ў сваё каралеўства, дзе сустрэлі яго з радасцю, і яны жылі доўгія-доўгія гады ў шчасці і багацці.


Выступленне Пуціна на саміце БРІКС – відэа - 23.06.2022, Sputnik Беларусь\nВыступленне Пуціна на саміце БРІКС – відэа\nПрэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін прымае ўдзел у саміце БРІКС, які праходзіць пад старшынствам КНР. Глядзіце на відэа прамую трансляцыю выступлення расійскага... 23.06.2022, Sputnik Беларусь\nГэты саміт БРІКС з’яўляецца 14-м па ліку, ён праходзіць у рэжыме відэаканферэнцыі. У мерапрыемстве бяруць удзел прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін, прэм’ер Індыі Нарэндра Модзі, прэзідэнт Бразіліі Жаір Болсанару, прэзідэнт ПАР Сірыл Рамафоса.Старшыня на саміце – кіраўнік КНР Сі Цзіньпін.Чакаецца, што падчас двухдзённага саміту кіраўнікі краін-удзельніц БРІКС абмяркуюць выбудоўванне глабальнага партнёрства і аб’яднанне намаганняў для ўстойлівага развіцця да 2030 года. На парадку дня таксама пытанні гандлю, аховы здароўя, барацьбы з тэрарызмам, навука, сельская гаспадарка і прадпрымальніцтва.На саміце, як паведамлялася раней, можа абмяркоўвацца рашэнне па вырашэнні ўкраінскай сітуацыі.БРІКС (BRICS) – міждзяржаўнае аб’яднанне Бразіліі, Расіі, Індыі, Кітая і ПАР. Сукупнае насельніцтва краін БРІКС складае больш за 40% жыхароў планеты – каля 3,23 мільярда чалавек. Сумарны ВУП на 2020 год складаў 25% ад агульнасусветнага, гэта 21 трыльён долараў.>>> Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik БеларусьТаксама на Sputnik:\nбрікс, саміт, уладзімір пуцін, расія, трансляцыя, відэа, видео, прэзідэнт, кнр, эканоміка, у свеце, індыя, бразілія, пар\n15:12 23.06.2022 (абноўлена: 15:43 23.06.2022)\nПрэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін прымае ўдзел у саміце БРІКС, які праходзіць пад старшынствам КНР. Глядзіце на відэа прамую трансляцыю выступлення расійскага лідара.\nГэты саміт БРІКС з’яўляецца 14-м па ліку, ён праходзіць у рэжыме відэаканферэнцыі. У мерапрыемстве бяруць удзел прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін, прэм’ер Індыі Нарэндра Модзі, прэзідэнт Бразіліі Жаір Болсанару, прэзідэнт ПАР Сірыл Рамафоса.\nСтаршыня на саміце – кіраўнік КНР Сі Цзіньпін.\nЧакаецца, што падчас двухдзённага саміту кіраўнікі краін-удзельніц БРІКС абмяркуюць выбудоўванне глабальнага партнёрства і аб’яднанне намаганняў для ўстойлівага развіцця да 2030 года. На парадку дня таксама пытанні гандлю, аховы здароўя, барацьбы з тэрарызмам, навука, сельская гаспадарка і прадпрымальніцтва.\nНа саміце, як паведамлялася раней, можа абмяркоўвацца рашэнне па вырашэнні ўкраінскай сітуацыі.\nБРІКС (BRICS) – міждзяржаўнае аб’яднанне Бразіліі, Расіі, Індыі, Кітая і ПАР. Сукупнае насельніцтва краін БРІКС складае больш за 40% жыхароў планеты – каля 3,23 мільярда чалавек. Сумарны ВУП на 2020 год складаў 25% ад агульнасусветнага, гэта 21 трыльён долараў.\nЛукашэнка знаходзіцца з візітам у Расіі – Пяскоў


Пасол Казахстана пра адносіны яго краіны з Беларуссю | zviazda.by\nХатняя старонка » Палітыка » Пасол Казахстана пра адносіны яго краіны з Беларуссю\nПасол Казахстана пра адносіны яго краіны з Беларуссю\nУ лістападзе нашу дзяржаву плануе наведаць з афіцыйным візітам Прэзідэнт Казахстана Нурсултан Назарбаеў. Пра гэта падчас прэс-канферэнцыі паведаміў Ергалі Булегенаў, Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Казахстана ў Беларусі.\nПадчас сустрэчы з журналістамі дыпламату задалі шэраг пытанняў, вось яго адказы на самыя цікавыя з іх.\nПра вучэнні «Захад-2017»\n— Я занепакоенасці асобных дыпламатаў, дзяржаў не падзяляю, — заявіў пасол. — Гэта тэма даўно ўжо мусіруецца... Мы з'яўляемся членамі Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы, такія вучэнні, якія зараз праводзяць Расія і Беларусь, праводзяцца і ў Казахстане. Яны традыцыйныя і планаваныя. Я жадаю паспяховага правядзення гэтага мерапрыемства.\nПра супрацоўніцтва рэгіёнаў\n— За апошнія гады міжрэгіянальнае супрацоўніцтва актывізавалася, — канстатаваў дыпламат. — Складана пералічыць усе нашы рэгіёны, дэлегацыі якіх пабывалі ў Беларусі на працягу пяці з паловай гадоў маёй працы тут. Дэлегацыі абласцей Беларусі таксама бываюць у Казахстане. У красавіку быў візіт дэлегацыі Паўладарскай вобласці на чале з кіраўніком рэгіёна — акімам вобласці. Яны пабывалі ў Мінску, Мінскай вобласці. На прадпрыемстве, якое выпускае трамваі, быў заключаны дагавор на пастаўку 25 вагонаў трамваяў — амаль на 8 мільёнаў еўра!\n— Большасць дэлегацый прыязджае з Казахстана ў Беларусь, — звярнуў увагу Ергалі Булегенаў. — У нас таму ўсе гэтыя гады трымаецца добры такі перакос у тавараабароце на карысць Беларусі — каля 90%. Нам бы таксама хацелася, каб казахстанскія тавары сюды паступалі. Думаю, гэта справа часу. У Казахстане цяпер вельмі шмат прадпрыемстваў адкрываецца, і іх прадукцыя — вельмі канкурэнтаздольная.\nПра сумесныя прадпрыемствы\n— У Казахстане нямала праектаў, якія паспяхова працягваюць сваю дзейнасць, — адзначыў дыпламат, гаворачы пра сумесныя прадпрыемствы з Беларуссю на тэрыторыі яго краіны. — Адзін з такіх праектаў належыць БелАЗу, які на рынку Казахстана з 2009 года. У Карагандзе было створана з БелАЗам сумеснае прадпрыемства — КазБелАЗ. Там не толькі ідзе зборка кар'ернай тэхнікі, але і здзяйсняецца рамонт, тэхнічнае абслугоўванне...\nЗагаловак у газеце: Усё больш збліжаемся\nПасол Казахстана ў Беларусі наведаў мінскую школу №143\nУ Палацы Незалежнасці прайшла сустрэча з Паслом Казахстана\nПасол Казахстана заканчвае дыпмісію ў нашай краіне


апублікавана Роб Y. мая 1, 2014 · пакінуць каментар\nУ нашай папярэдняй артыкуле мы пакрытыя выпадак каленчатага алей, як праверыць яго і на што звяртаць увагу. У гэтым артыкуле мы разгледзім праверкі вадкасці перадачы і што шукаць.\nПобач з маторным маслам, трансмісійнае алей, верагодна, наступны самы важны вадкасці. Гэта жыццёва важна для аўтаматычных каробак перадач, каб мець належны ўзровень для таго, каб яны правільна працуюць і маюць зрух перадачы належным чынам і гарантуюць доўгі тэрмін службы.\nПершае, што мы робім, гэта ісці наперад і праверыць узровень вадкасці ў трансмісіі. Знайдзіце мац і выцягніце яго без працы транспартнага сродку. Часам ёсць ўказанні на мацы аб тым, як праверыць вадкасць. Таксама глядзіце ў кіраўніцтве уладальнікаў, калі ў вас ёсць адзін даступны, інструкцыі павінны быць размешчаны пад вадкасцяў. Большасць вытворцаў паказваюць, што транспартны сродак павінен быць цёпла, рухавік працуе і ў нейтральным. Працярыце мац і зноў устаўце яго і выцягнуць яго зноў і праверце, што вадкасць знаходзіцца ў рэкамендуемых межах. Таксама пах вадкасці, яна не павінна мець паху гару. Большасць перадачы павінны мець чырвоны адценне да іх таксама і не цалкам чорны (гэта залежыць ад таго, як высока прабег на транспартным сродку).\nЗ некаторымі новымі транспартнымі сродкамі, перадача ўяўляе сабой цалкам герметычны блок, Гэта азначае, што вы не можаце дадаць, ні нават праверыць вадкасць. З дапамогай гэтых транспартных сродкаў і транспартных сродкаў, якія вы можаце праверыць, так, мы рэкамендуем, што вы ідзяце наперад і весці транспартны сродак. Калі транспартны сродак халодны, у той час як вы знаходзіцеся за рулём, заўважыць, калі транспартны сродак перамяшчаецца плаўна. Мы хацелі б зрабіць гэта двума спосабамі. Адзін, ад поўнай прыпынку, мякка даючы яму больш дросель, як з нармальнымі ўмовамі ваджэння. Другі, ад поўнай прыпынку здымаючы мацней і хутчэй,. RPM-пакеты, як правіла, ідуць трохі вышэй да змены рухавіка пры тэставанні гэты шлях. Калі ў вас ёсць ўладальнік транспартнага сродку ў аўтамабілі вы можаце дазволіць ім ведаць, што вы робіце, перш чым рукі, каб яны не будуць мець сардэчны прыступ, і думаю, што вы спрабуеце разарваць свой аўтамабіль. Калі перадача холад адзін раз, калі ён будзе дзейнічаць і ня перайсці плаўна. Праверце калі абарачэннях (абароты рухавіка ў хвіліну) абвостраныя, і рухавік працуе цяжка, перш чым зрухаў перадачы. Акрамя таго, калі транспартны сродак знаходзіцца добрыя і цёплыя, звярнуць увагу зноў, як транспартны сродак перамяшчаецца.\nЗмена вадкасць перадачы з'яўляецца не тое, што робіцца, як робіцца рэгулярна, як пры змене маторнага масла. Аднак, ён павінен быць зменены ў адпаведнасці з рэкамендацыямі вытворцы. Гэтая інфармацыя павінна быць указана ў кіраўніцтве уладальнікаў, і, спадзяюся, прадавец мае адну. Мы не вялікія прыхільнікі сістэм, якія змяняюць вадкасць перадачы, прымаючы яго за запаўнення трубы. У некаторых месцах замены алею гэтага, і мы бачылі, дзе гэта было зроблена тое, калі транспартны сродак мае 100,000 міль на яго зрабіў больш шкоды, чым карысці. Пасля гэтага зрабіць аўтамабіль не ссунецца правільна. Заўсёды пытайцеся ўладальніка, калі яны мелі перадача абслугоўванне і, як гэта было і дзе абслугоўваюцца. Мы рэкамендуем, калі вадкасць павінна быць зменена ісці наперад і падзенне перадачы рондаль і замены фільтра.\nНарэшце, Вы заўсёды хочаце ўзяць аўтамабіль, які вы разглядаеце куплю з сертыфікаваным механікам, каб даць яго некалі над перад купляй. Вы таксама павінны атрымаць стан транспартнага сродку даклад каб убачыць, калі транспартны сродак мае запісаў сэрвісных даступныя ад дылера. Калі транспартныя сродкі абслугоўваюцца ў дылера яны звычайна паведамляюць яго асноўных транспартных сродкаў у справаздачу кампаніі і дапамагае весці ўлік усіх зарэгістраваных паслуг зрабілі на транспартным сродку.\nтэгі: праверкі перадачы, праверка вадкасці перадачы, стан транспартнага сродку даклад


Фотарэпартаж: Дзявяты фестываль Grodno Jazz адкрыўся ля Новага замку (+ відэа) – Твой стыль\nФотарэпартаж: Дзявяты фестываль Grodno Jazz адкрыўся ля Новага замку (+ відэа)\n29 чэрвеня 2014 Людмила Лебедь Алексей Шота, Людміла Лебедзь Аляксей Шота |\nДжазавы фестываль у Гродне традыцыйна праходзіць два дні. Карэспандэнты “Твайго стылю” не пабаяліся кепскага надвор’я, пабывалі на першым дні і паслухалі выканаўцаў з Беларусі, Польшчы ды Злучаных Штатаў Амерыкі.\nПраграма першага дня фестывалю была складзена нетыпова – у самым пачатку выступіў гурт, які мог лічыцца хэдлайнерам – польскі Piotr Baron Quintet. Палякі, якіх запрасіла Генеральнае консульства Польшчы, гралі даволі складаны сучасны джаз для падрыхтаванай публікі. Асабліва цікавай падалася апошняя кампазіцыя – аўтарскае пераасэнсаванне польскага нацыянальнага гімна “Rota” пачатку ХХ стагоддзя. Консулы Польшчы прысутнічалі на фэсце, уважліва слухалі і выразна былі задаволеныя выступам сваіх суайчыннікаў.\nПасля польскіх гасцей на сцэну выйшла трыа Яўгенні Лятун з крыху больш традыцыйнай праграмай. Музыкі стварылі вельмі спакойную, утульную атмасферу.\nНа жаль, як і год таму, надвор’е цяжка было назваць летнім – час ад часу прысутным прыходзілася хавацца пад парасоны або дрэвы. Можа быць таму людзей у першы дзень фэсту было не надта шмат. Тым больш, другі дзень фэсту абяцае быць больш цікавым, насычаным і разнастайным.\nУ першы дзень выступілі таксама гурт “Игра”і госці з ЗША Debra Annette Lewis Brown і Chantal Camille Brown. На жаль, вакалісты прыехалі без музыкаў, таму спявалі пад “мінус”.\nЗдымкі Людмілы Лебедзь


Навіны 25 красавіка 2000 г.\nВерасень 1939- радасьць ці смутак?\n25 красавік 2000, 15:00\nАлег Грузьдзіловіч, Менск\nНе спраўдзіліся прагнозы тых, хто лічыў , што сёньня завершыцца судовае расьледваньне ў справе Міхала Чыгіра, і пракурор абвесьціць, якое пакараньне ён просіць для былога прэм'ера. Замест гэтага суд на патрабаваньне абароны працягвае разьбірацца з мытнымі праблемамі.\nСёньня, як у першыя дні працэсу паўгады таму, судовая заля была напоўненая, у тым ліку прыйшло шмат журналістаў. Аднаўленьне цікавасьці да суду над Міхалам Чыгіром тлумачыцца тым, што вось-вось судзьдзя мусіць абвесьціць заканчэньне стадыі судовага разьбіральніцтва й перайсьці да спрэчак. А паколькі судовыя спрэчкі адкрывае пракурор, то, хаця б у прыблізным выглядзе, становіцца вядомым прысуд.\nСёньня сытуацыя як раз балянсавала на гэтай мяжы, і ўсё ж спрэчкі не пачаліся. Адтэрміноўка адбылася спачатку дзякуючы абароне, а потым свой унёсак зрабіў пракурор Жынгель.\nЧаго ж дамагаецца абарона ў гэтыя апошнія дні судовага разьбіральніцтва?\nГалоўнае, абарона прапануе суду дэталёва разабрацца з абставінамі ўзычэньня мытных адтэрміновак фірме "Піаск" – а гэта, заўважу, цяпер ужо фактычна цэнтральны эпізод абвінавачваньня. Сёньня абарона экс-прэм'ера двойчы заяўляла хадайніцтвы ў запатрабаваньні з Мытнага камітэту шэрагу дакумэнтаў у дадатак да тых, што ўжо абсьледванны.\nАдвакаты сьцьвярджаюць, што з дапамогаю гэтых дакумэнтаў дакажуць ілжывасьць паказаньняў супрацоўнікаў мытні, якія падтрымліваюць у судзе абвінавачваньне Чыгіра.\nАле суд двойчы хадайніцтвы абароны адхіляў, пагаджаючыся з пракурорам, які лічыць, што матэрыялаў у справе хапае. Тады абаронцы Пыльчанка, Паганяйла й Гэнтар, а трэба заўважыць, яны дзейнічаюць вельмі ўпарта й хватка, пайшлі іншым шляхам. Суду быў прад'яўлены цікавы дакумэнт з мытні, для "нутранога карыстаньня". Гэта сьпіс з 32 фірмаў і прадпрыемстваў, якія у 1996 годзе, падобна фірме "Піаск", мелі запазычанасьць перад мытняй з прычыны адтэрміноўкі плацяжоў.\nУ сьпісе акрамя камэрцыйных фірмаў такія гіганты прамысловасьці, як трактарны завод, аб'яднаньне "Атлант", "Інтэграл". Гэты сьпіс ілюструе ранейшыя заявы Міхала Чыгіра пра тое, што йснавала сыстэма атрыманьня прэфэрэнцыяў, і яна была законнай, бо ўрад быў надзелены правам усталёўваць рэжым выплаты мытаў.\nАбаронцы прапануюць суду разабрацца з абставінамі наданьня прэфэрэнцыяў гэтым прадпрыемствам, дзеля чаго трэба запатрабаваць з мытні адпаведныя дакумэнты.\nПрадстаўнікі мытні супраць. Мытнік Славамір Антановіч заяўляе, што разглядаецца толькі выпадак зь "Піаскам" і ня трэба лезьці ў іншыя справы. Пракурор Віктар Жынгель таксама рашуча супраць. Суд яўна вагаецца. На што абаронца Гары Паганяйла заяўляе: "Усе гэтыя абставіны павінны быць вывучаныя судом, інкш вы даеце нам права засумнявацца ў аб'ектыўнасьці разьбіральніцтва, мы пачынаем падазраваць суд у абвінаваўчым ухіле".\nСудзьдзя Аляксандар Васілевіч яшчэ нейкі час павагаўся і ў выніку абвесьціў перапынак да заўтра. Калі заўтра й гэтае хадайніцтва абароны будзе адхіленае, хутчэй за ўсё слова ў спрэчках атрымае пракурор. Але ў тым выпадку, калі адвакаты ня выцягнуць з запасьнікоў яшчэ нейкі сюрпрыз.