“Məqsəd azərbaycanlı gəncləri Vətənimizin təbliğ olunmasına mütəşəkkil şəkildə səfərbər etməkdir” » Avrasiya.Net\n17 okt 10:25Sosial\n“Məqsəd azərbaycanlı gəncləri Vətənimizin təbliğ olunmasına mütəşəkkil şəkildə səfərbər etməkdir”\nHazırda Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi özünün növbəti, belə demək mümkünsə həlledici mərhələsinə qədəm qoyub. Bu günlər vətənpərvər gənclərimiz ön və arxa cəbhədə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası, torpaqlarımızın yağı düşmən tapdağından azad olunması naminə fədakarlıq göstərirlər. Bu mənada, Azərbaycan diaspor könüllüləri də öz fəallıqları ilə seçilirlər. Belə ki, diaspor könüllüləri ölkə daxilində və xaricində yaşayan vətənpərvər gənclərimizlə birlikdə sosial media və internet resursları vasitəsilə informasiya müharibəsində fəallıq göstərirlər. Gənclərimiz Dağlıq Qarabağ həqiqətləri, ermənilərin işğal olunmuş ərazilərimizdə törətdikləri vəhşiliklər, hazırda cəbhədə baş verən erməni təxribatları haqqında #KarabakhisAzerbaijan!, #Karabakh, #StopArmenianAggression həştəqləri ilə çoxsaylı məlumat paylaşmaqla dünya trendinə düşüblər. Bu baxımdan Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin həyata keçirdiyi müxtəlif layihələrdə də diaspor gəncləri və könüllüləri yaxından iştirak edir.\nYeri gəlmişkən, Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin əməkdaşı, "Azərbaycan Diaspor Könüllüləri" proqramının koordinatoru Bəxtiyar Rəhimov da bizimlə söhbətində deyib ki, son zamanlar Dövlət Komitəsi gənclərin diaspor işində fəallığının artırılması istiqamətində işlər görür: “Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi, xüsusilə xaricdə yaşayan azərbaycanlı gənclərlə daim əlaqədədir. Azərbaycanlı gənclər yaşadıqları ölkəyə daha yaxşı inteqrasiya olur, bu ölkələrin ictimai həyatında daha fəal iştirak edirlər. Onlar həm də xarici ölkələrdə Azərbaycan dəyərlərini, ölkəmiz haqqında həqiqətləri yayırlar.\nGənclərin diaspor fəaliyyəti sahəsində düzgün təşkilatlanması məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin yanında “Azərbaycan Diaspor Gəncləri” təşkilatı yaradılıb. Dünya azərbaycanlılarının mənəvi birliyinə və həmrəyliyinə xidmət edən ümummilli ideyaları, milli-mənəvi dəyərləri sistemləşdirmək, onların Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları və xarici ölkələrdə yaşayan soydaşlarımız arasında yayılmasını təmin etmək, xaricdə yaşayan azərbaycanlılara, onların yaratdıqları qurumlara, kütləvi informasiya vasitələrinə beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində öz tarixi Vətəni ilə əlaqə yaratmaq, ana dilini, milli-mənəvi dəyərləri mənimsəmək, yaşatmaq və inkişaf etdirmək, eləcə də Azərbaycana dost münasibət bəsləyən digər xalqların diasporları ilə əlaqələr qurmaq, onların təcrübəsini öyrənmək üçün diaspor gənclər hərəkatının formalaşdırılması məqsədi ilə yaradılan Azərbaycan Diaspor Gəncləri təşkilatı uğurla fəaliyyət göstərir. ADG-nin müxtəlif fəaliyyət istiqamətləri var: dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan və dövlət gənclər siyasətinin parçası olan azərbaycanlı gənclərlə əlaqələrin qurulması və inkişaf etdirilməsini təmin edilməsi, xaricdə yaşayan azərbaycanlı gənclərin diaspor işinə və bu istiqamətdə fəaliyyətə təşviq edilməsi, dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlı gənclərin bir-biri ilə əlaqə yaratmasına, təşkilatlanması işinə dəstək vermək, yaradılan ictimai, mədəni və digər birliklərin, habelə onların əməkdaşlıq etdiyi digər diaspor təşkilatlarının Azərbaycan Respublikası ilə əlaqələrinin qurulmasına və inkişafına kömək göstərilməsi”.\n“1250-dən çox gənc Azərbaycan Diaspor Könüllülüsü olmaq üçün müraciət edib”\nDiasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin əməkdaşı təmsil etdiyi qurumun "Azərbaycan Diaspor Könüllüləri" proqramının həyata keçirilməsi haqqında da ətraflı məlumat verib: “Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il fevralın 1-i Azərbaycan Gənclər Gününə həsr olunmuş Respublika toplantısında söylədiyi “Mənim də tövsiyəm ondan ibarətdir ki, gəncləri dövlət təşkilatları önə çəksinlər. Çünki gənclərin həm potensialı, həm fəallığı, həm də məsələlərə yeni baxışları cəmiyyət üçün çox lazımdır. Bütün dövlət təşkilatlarına tövsiyə etmişəm ki, könüllüləri cəlb etsinlər” fikirlərinə əsaslanaraq 2019-cu ilin mart ayında “Azərbaycan Diaspor Könüllüləri” adlı yeni proqrama başlayıb”.\nOnun sözlərinə görə, bu günə qədər 1250-dən çox gənc Azərbaycan Diaspor Könüllülüsü olmaq üçün müraciət edib: “Komitədə onlarla mərhələli şəkildə görüşlər təşkil edilib, qruplara bölünərək könüllülük fəaliyyətinə cəlb olunublar. Buna görə Diaspor Könüllüsü olmaq istəyən gəncləri bu fəaliyyətə cəlb etmək düşünürəm ki, çətin olmadı. Çünki, bizim məqsədimiz, onların isə marağı var”.\n“Gənc könüllülərin diaspor fəaliyyətində iştirakının təbliğ olunması istiqamətində layihələrin davamlı olması vacibdir”\nMüsahibimiz hazırda gənc diaspor könüllülərinin fəal iştirak etdiyi layihələr haqqında da danışıb: “Azərbaycan Diaspor könüllüləri və xaricdə yaşayan gənc diaspor fəallarının birgə təşəbbüsü ilə "Karabakh is Azerbaijan!" milli platforması yaradılıb. Platformanın tərkibində "Karabakh is Azerbaijan!" “Youtube” kanalı, “Facebook” səhifəsi və qrupları, “Twitter” profili, “İnstagram” səhifəsi, “Telegram” və “Whatsapp” qrupları və s. yaradılıb. Yaxın zamanlarda bir neçə dildə fəaliyyət göstərən saytların təqdimatı keçiriləcək.\nMəqsəd Qarabağ həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması, "Qarabağ Azərbaycandır!" ifadəsinin bütün dünyada qəbul etdirilməsi, ölkəmizdə və xaricdə yaşayan azərbaycanlı gəncləri Vətənimizin təbliğ olunmasına mütəşəkkil şəkildə səfərbər etməkdir. Ümumilikdə isə, düşünürəm ki, bu ad bütün sülhsevər, Azərbaycansevər insanları öz ətrafına toplaya biləcəkdir”.\nBəxtiyar Rəhimov “Orta Asiya və Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şəbəkəsi”İctimai Birliyinin reallaşdırdığı “Gənc könüllülərin diaspor fəaliyyətində iştirakının təbliğ olunması” layihəsinin gedişini və görülən işləri də müsbət qiymətləndirib. O, gənc könüllülərin diaspor fəaliyyətində iştirakının təbliğ olunması istiqamətində layihələrin gələcəkdə davamlı olması vacibliyini vurğulayıb. Həmçinin, vətəndaş cəmiyyəti tərəfindən bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələrə Dövlət Komitəsi olaraq bundan sonra da lazımi dəstək verəcəklərini qeyd edib.\nYazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi ilə birgə keçirdiyi qrant müsabiqəsi üzrə qalib olmuş “Orta Asiya və Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şəbəkəsi” İctimai Birliyinin (CASCFEN)" Gənc könüllülərin diaspor fəaliyyətində iştirakının təbliğ olunması" layihəsi çərçivəsində dərc olunub\n"İzmirdə yaşlı nəsil diaspor üzvləri gənclərə çox böyük dəstək göstərirlər ...Könüllülük - vətənpərvərlik məktəbi, xalqına, dövlətinə bağlılıq və xidmət ...Dövlətin diaspor quruculuğu siyasətində yeni mərhələ: perspektivlər və gözl ...Dövlətin diaspor quruculuğu siyasətində yeni mərhələ: perspektivlər və gözl ...CASCFEN “Gənc könüllülərin diaspor fəaliyyətində iştirakının təbliğ olunmas ...


Xudavəng monastırının vaizinə qarşı hörmətsizlik edildi. Faiq İSMAYILOV yazır\n06 dekabr 2020 - 13:42\nXudavəng monastırının vaizinə qarşı hörmətsizlik edildi.\nErmənistanın 30 ilə yaxın işğal altında saxladığı Azərbaycan ərazilərindəki tarix və mədəniyyət abidələrinə öz mülkiyyət hüququnu tətbiq etməsi, Azərbaycanı öz mədəni dəyərləri üzərindəki hüququndan zorakı surətdə təcrid etmək məqsədi daşıyırdı.\nDağlıq Qarabağ və ona bitişik ətraf ərazilərin qədim erməni torpaqları olması barədə Ermənistanın çoxsaylı iddialarının məqsədi işğal etdiyi Azərbaycanın 20% torpaqlarına sahib olmaq istəyinə haqq qazandırmaq olmuşdur. Məhz buna görə də Ermənistan 28 il işğal altında saxladığı Azərbaycan ərazilərində müxtəlif əsrlərə aid olan daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin və digər kateqoriyadan olan daşınan mədəni irs nümunələrinin mənimsənilməsi kimi qeyri-qanuni fəaliyyət həyata keçirmişdir. Ermənilərin bu vandal hərəkətləri Azərbaycanın işğal altında qalan xristian dövrü abidələrindən də yan keçməmişdir.\nBu məsələ eyni zamanda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xristian dini icmalarını da mütəmadi olaraq ciddi narahat etnişdir.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu Ermənistanın ardıcıl təxribatlarının və yeni işğal planlarının qarşısını almaq, işğal altında olan torpaqlarımızı azad etmək məqsədilə sentyabrın 27-dən etibarən başladığı yürüşü 44 günə zəfərlə başa çatdırdı. Bu qələbədən sonraKəlbəcər rayonundakı Xudavəng Monastrının vaizi bir qrup xristian dinindən olan inanclı ilə birlikdə Xudavəng Monastrına ziyarətə getdilər.\nZiyarət zamanı bir neçə nəfər keşiş qiyafəsində olan erməni onlara yaxınlaşaraq onları monastrın ərazisini tərk etməyi tələb ediblər. Bunu Trend-ə açıqlamasında Xudavəng monastırının vaizi Rafiq Danakari deyib.O bildirib ki, monastırda olan erməni keşişlər onların ziyarətinə mane olmaq istəsələr də, buna nail ola bilməyiblər.\nMəlumat üçün bildirmək istəyirəmki bu Monastrın erməni Qriqoryan dininə heç bir aidiyyatı yoxdur.Ermənilərin özləri tərəfindən bu abidəyə qarşı vaxtaşırı vandallıq edilmiş, divar yazıları, xaç nümunələri dəyişdirilmiş, abidənin əzəli görkəmindən məhrum edilməsinə cəhd edilmişdir. Ermənilər bu monastırı mənimsəməklə öz mədəni irslərini zənginləşdirməyə çalışmışlar.\nXudavəng monastır kompleksi Kəlbəcər şəhərindən şərqdə, Ağdərə-Kəlbəcər magistral yolunun üstündəki Bağlıpəyə kəndindən aşağı, Ağdərə tərəfdə, Kəlbəcər şəhərinin 29-cu kilometrliyində yerləşən qədim alban monastr kompleksidir.\nMəlumatlar göstərir ki, Həsən Cəlalın arvadı Minə Xatun burada dəfn olunub, anası Arzu Xatun və dövrün görkəmli ziyalısı Mxitar Qoş bu məbəddə olmuş və xatirə üçün nişan daşları qoymuşdur. Maraqlısı odur ki, üstü günbəz kimi tikilmiş bu binaların tikintisində ağac materialından da istifadə olunmuşdur.\nBinanın divarlarında yağlı boya ilə çəkilmiş çoxlu şəkillər və yazılar var idi. Birinci Qarabag müharibəsində Ağdərədən və Ermənistanın Basarkeçər(Vardenis) rayonundan gələn ermənilər Monastrın divarlarındakı xaç nişanlarının və yazıların bir hissəsini balta ilə çaparaq məhv etmiş, Monastrdakı Alban xaçlarının və rəsmləri, erməni xaçları və rəsmləri ilə əvəz etmişdilər.\nİşğal dövrü ermənilərMonastrda təmir işləri apararaq. Monastrın bir çox yardımçı otaqlarını və giriş qapısını əzəli görkəmindən məhrum etdilər. 2-ci Qarabağ Müharibəsindən sonra ermənilər Monastıra məxsus ikonaları, dini kitabları, övliyaların portretlərini, xalçaları, taxta və metal konstruksiyaları, yumşaq və bərk mebelləri qarət edərək Ermənistana apardılar.\nErmənistan Respublikası tərəfindən Azərbaycanın mədəni irsinə aid olan Xudavəng Monastırına qarşı törədilmiş cinayət əməllərinə görə,“Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının 10 aprel 1998-ci il tarixli Qanununa,1954-cü ildə Haaqada qəbul edilmiş "Silahlı münaqişələr zamanı mədəni abidələrin qorunmasına dair Konvensiya"yavə bu Konvensiyanın 1999-cu ildə qəbul edilmiş İkinci Protokoluna,Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğalı kontekstində, mədəni mülkiyyətin, qanunsuz ticarəti, bu ərazilərdən çıxarılması, abidələrin mədəni, tarixi və ya elmi xüsusiyyətinin dəyişdirilməsi və ya dağıdılmasının qadağan edilməsinitəsbit edilən bu sənədə görə məsuliyyət daşıyır.


Dummies üçün Korporativ Blog: Chantelle Flannery ilə Müsahibə | Martech Zone\nBu, Chantelle Flannery ilə ikinci video, müəlliflərimizdə dummies üçün Corporate Blogging-in yayımlanması üçün hazırlanmışdır.\nBu günün əvvəlində biz ilk video, ilə Douglas Karr. Videoların hədəfləri və bunlara uyğunlaşdırılması Korporativ Blog haqqında sayt:\nVideolar at böyük komanda tərəfindən hazırlanıb 12 Ulduz Media İstehsalı… Sağda, İndiana, Greenfield mərkəzində!\nTags: şantel flannerykorporativ blogdummies üçün korporativ blogbutaforiyawiley\n8 at Jul 2010, 4: 01 PM\nVideodakı fantastik iş, Chantelle! Sürətli və yaradıcı bir dönüş üçün 12 Ulduz Mediyaya xüsusi təşəkkürlər!


Valentina Tereşkova | Məşhur qadınlar | Kayzen\nO, toxuculuq fabrikində fəhlə işləyən gənc bir qız idi. Çox keçmədi... 16 iyun 1963-cü ildə kosmosa gedən ilk qadın oldu!\nAydakı kraterlərdən biri və 1671 Çayka kiçik planeti onun şərəfinə onun adı ilə adlandırıldı.\n“XX yüzilliyin ən nəhəng qadın siması” fəxri titulunu aldı.\nYevpatoriyanın sahil küçəsi onun adı ilə adlandırıldı.\nVitebsk, İrkutsk, Kemerovo, Korolyov, Lipetsk, Ardatov, Novosibirsk (Akademqorod), Novoçeboksarı, Odessa, Orenburq, Yaroslavl, Krasnoyarsk və digər şəhərlərdə onun adını daşıyan küçələr var. Qudermes şəhərində (Çeçenistan Respublikası) prospektə, Tver şəhərində meydanlardan birinə onun adı verilib.\nDoğma kəndinin bir neçə kilometrliyində xatirəsinə həsr olunmuş “Kosmos” muzeyi fəaliyyət göstərir.\nŞərəfinə 2 abidə ucaldılıb: Moskvada Kosmonavtlar xiyabanında və yerə endiyi torpaqda – Qornoaltayskda.\n1983-cü ildə onun əksi olan xatirə sikkəsi buraxılıb. Beləliklə, o, yeganə sovet vətəndaşı idi ki, sağlığında təsviri sovet puluna həkk olundu.\nOnun adı ilə adlandırılan brilyantın çəkisi 51,7 karatdır. Bu qiymətli daş qeyri-adi formaya malikdir.\nHaqqında danışdığımız qadın - dünyaca ünlü, əfsanəvi Valentina Vladimirovna Tereşkovadır.\nOnun haqqında çox eşitmişdim. Sovet İttifaqı illərində o, gənc qızların kumirlərindən biri idi. Marina Qoldovskayanın 1974-cü ildə çəkdiyi «Valentina Tereşkova» sənədli filminə böyük maraqla baxmışdım. Doğrudur, ondan təxminən 20 il sonra rejissor Aleksandr Lyütenkovun 2003-cü ildə çəkdiyi «Valentina Tereşkovanın kosmik debütləri» sənədli filmi daha çox xoşuma gəlsə də, qəhrəman kimi baxdığımız bu qadın haqqında hər şeyi maraqla izləyirdik. Məşhur Sofiya Rotarunun ifa etdiyi «Valentina» mahnısı o zamanlar sevdiyimiz mahnılardan idi. Böyüklər 1968-ci ildə Bolqarıstanda keçirilən və Valentina Tereşkovanın da münsiflər heyətinin üzvü olduğu müsabiqədə Sofiyanın bu mahnını moldovan dilində necə gözəl ifa etməsindən danışardılar. Sofiya Rotaru da bizim yeniyetmə dövrümüzün ən populyar müğənnilərindən biri olduğu üçün onun «Valentina» mahnısı çox məşhurlaşmışdı. Sonralar onun haqqında çox mahnılar eşitmişdim. Məsələn, «Komputer»in «Valentina» (albom «The World Of Tomorrow» 1997-ci il, «Valentina» 1998-ci il) və «Bad Sector» adlı italyan qrupunun «June 16, 1963» (albom «Kosmodrom», 2005), «Theatre of Tragedy» adlı norveç rok-qrupunun «Space age», Polşa qrupu olan «Filipinki» nin «Walentyna Twist» və s.\nOnunla Rusiyada keçirilən tədbirlərdən birində tanış olmuşdum. O zamanlar jurnalist işləyirdim. Kosmosa uçmuş ilk qadın olaraq Tereşkova ilə görüşmək və söhbət etmək çox maraqlı idi. Adını kosmos və ümumiyyətlə, dünya tarixinə əbədi yazmış Valentina Vladimirovna sadəliyi və səmimiliyi ilə yanaşı, cazibədarlığı, xarizması, şarmı ilə də insanı özünə heyran qoyur. Kosmosa uçmasından çox illər keçməsinə baxmayaraq, əfsanəyə çevrilən bu xanıma diqqət və maraq bu gün də çox böyükdür. Bir tədbirə daxil olması kifayətdir ki, insanlar Valentina Vladimirovnanı maraq və sevgi ilə o dəqiqə əhatəyə alsınlar. Çünki o, həyatı bahasına başa gələ biləcək bir İLKə imza atan qadın kimi adını TARİXƏ əbədiyyən yazmağı bacarıb və arxasınca yeni bir çığır açıb…\nKasıb bir ölkədə, kəndli ata ilə fəhlə ananın ailəsində dünyaya gəlmişdi. Kasıb olduqları üçün məktəbə gedə bilmədi, təhsilini fəhlə-gənclər məktəbinin axşam şöbəsində başa vurdu. Eyni zamanda ideal bir kommunist idi. Fabrikdə işləyərkən paraşütçülüklə maraqlanmağa başladı və bununla da kosmosa qadın kosmonavt göndərmək istəyən ölkə rəhbərlərinin diqqətini özünə cəlb etdi. Seçmə mərhələsindən keçərək, finala çıxdı. SSRİ-nin rəhbəri Xruşşov onu seçdi. Kosmosa gedən ilk qadın oldu. Xruşşovun təkidi ilə kosmonavt bir kişiylə ailə qurdu və ancaq başqa bir rəhbərin – Brejnevin icazəsi ilə boşanmağa nail oldu. (Görünür, SSRİ-də hətta feministliyin də öz “xarakter”i varmış. Başqa sözlə, bu hal sovet realist feminizminin özünəməxsus təzahürü idi.) Könüllü olaraq Marsa getmək üçün müraciət etsə də, bir daha kosmosa çıxa bilmədi. İllərlə xarici ölkələrdə sovet sisteminin siması vəzifəsini yerinə yetirdi. Hal-hazırda 73 yaşında olan Tereşkova, SSRİ-dən qalan ən cazibədar hekayətlərdən biridir…\nRusiya, Yaroslavl vilayəti, Tutaevski rayonunun Böyük Maslennikov kəndi. 6 mart 1937-ci il. O gün Tereşkovlar ailəsində - kasıbyana ömür sürən fəhlə-kəndli ailəsində sevincin həddi-hüdudu yox idi. Bir qız övladları dünyaya gəlmişdi. Valentinanın ata-anası Rusiyaya Belarusdan köçmüşdülər. (Atası Mogilyovdan, anası Dubrovensk rayonunun Yeremeyevşina kəndindəndir). V.Tereşkova xatirələrində yazır ki, uşaqlıq illərində evlərində belorusca danışarmışlar. Ata-anasının Valentina adı verdikləri bu qızcığaz bir müddət sonra nəinki ailəsinin, şəhərinin, vilayətinin, bütövlükdə böyük bir ölkənin qürur və fəxri olacaqdı…\nAtası traktorçu, anası isə toxuculuq fabrikində fəhlə işləyirdi. Valentina çox kasıb yaşayan üç uşaqlı ailənin ikinci övladı və onlar arasında ən çeviki, daha dəqiq desək, dəcəli, ailə qanun-qaydalarına uymayanı idi. Sərbəstliyi və təkbaşına qərar qəbul etməyi sevirdi. Valentina atasını çox tez itirdi. Müharibə üzündən atasız böyüməyə məhkum oldu. Balaca qız müharibə üzündən 8 yaşına çatana qədər məktəbə gedə bilmədi. Müharibədən çıxan bir ölkədə aclıq içində yaşayan Valentina Tereşkova 1945-ci ildə məktəbə getməyə imkan tapsa da, məktəbi yarımçıq tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Bütün ölkəni öz pəncəsinə alan kasıblıq, onun ailəsinə də dərindən təsir etmişdi. Valentina işləmək məcburiyyətində idi. Ailəsinə yardım etmək üçün toxuculuq fabrikində anasının yanında işə girdi. Əlləri çirkli, alnı tərli olsa da, ali idealları olan bir fəhlə idi. Gecə-gündüz bilmədən rejimin ideyalarının həyata keçirilməsi üçün çalışırdı. Amma romantik bir həyata meyl edən Valentinanın gözləri göylərdə idi! Sözün hər iki mənasında…\nO, həyatdan bəsit bir əməkçi olmaqdan daha artıq şey gözləyirdi. Təhsilini fəhlə gənclər məktəbinin axşam şöbəsində davam etdirdi və eyni dövrdə Orduya, Aviasiyaya və Donanmaya Könüllü Yardım Cəmiyyəti nəzdindəki təyyarəçilik klubunda paraşütlə tullanmaq təlimi aldı.\nAğlına gəlməyən başına gəldi\nBu klub Sovet ordusunun gənclik qurumlarından biri idi. Valentina ilk dəfə paraşütlə 21 may 1959-cu ildə tullandı. Dünyanı yuxarıdan görmək və quş kimi azad olmaqdan zövq almaq onun olduqca xoşuna gəlmişdi. Cəmi dörd ildən sonra isə dünyaya kosmosdan baxacağını yuxusunda görsə, yəqin ki, heç özü də inanmazdı…\nAmma o vaxt hələ bilmirdi ki, bu paraşütlə ilk atlanış onun taleyində önəmli rol oynayacaq. İlk dəfə paraşütlə tullanandan sonra Valentina toxuculuq fabrikində paraşütçülər dərnəyini qurdu. Onun bu ictimai fəallığı tezliklə diqqəti cəlb etdi. Fabrik rəhbərliyi onu 1960-cı ildə yerli komsomol təşkilatının katibi vəzifəsinə seçdi. Bu arada o, boş dayanmadı, təhsilini davam etdirərək, 1955-ci ildə yunəyirmə ixtisası üzrə qiyabi təhsil almağa başladı və 1960-cı ildə oranı bitirərək, texnoloq diplomu aldı. Valentinanın 24 yaşını qeyd etdiyi günlərdə baş verən bir hadisə dünya ictimaiyyətini təəccübə salmış, SSRİ-də isə böyük bir bayram ab-havası yaratmışdı: onun bir həmvətəni – Qaqarin kosmosa çıxmışdı! O da bütün SSRİ əhalisi kimi Yuri Qaqarinin dünyada ilk dəfə yerətrafı orbitə - kosmosa uçmasını (çıxmasını) sevinc içində qarşılamışdı.\nMaraqlıdır ki, Yuri Qaqarin kosmosa gedən ilk adam olanda, Valentina anasıyla birgə fabrikdə işləyirdi. Anası bu xəbəri eşidəndə belə demişdi: “Məncə gələn dəfə kosmosa bir qadın göndərsələr, yaxşı olar”. Onun heç ağlına belə gəlməzdi ki, həmin qadın məhz onun qızı olacaq.\nSSRİ Yuri Qaqarini kosmosa göndərməklə, başda rəqibi ABŞ olmaqla bütün dünyanı heyrətləndirmişdi. Ancaq bu kifayət deyildi. Bu uğur SSRİ üçün azlıq edirdi. Başqa işlər də görmək, “kommunist sistemin nələrə qadir olduğunu” bütün dünyaya göstərmək lazım idi...\nBu həmin dövr idi ki, ABŞ və SSRİ-nin liderlikləri altındakı iki qütblü dünyada soyuq müharibə başlamışdı. Kosmos yarışı da elə başdan bəri ABŞ-la SSRİ arasındakı bu soyuq müharibənin və ona paralel irəliləyən silahlanma yarışının beynəlxalq aləmdə görünən siması olmuşdu. Bir-birinə rəqib ideologiyalara sahib olan bu iki blok, nəyin bahasına olur-olsun, kosmosdakı rəqabətdə də qalib gəlmək istəyirdi. Rəsmi Moskvada və rəsmi Vaşinqtonda gözlər Aya dikilmişdi…\nPrezident Kennedi “60-cı illər başa çatmamış Aya gedəcəyik!” mövzusundakı məşhur çıxışıyla, amerikalıları Aya ilk dəfə ayaq basan xalq olmaq üçün hərəkətə keçirmişdi. Ancaq kosmosa ilk kosmik raketi göndərən ruslar da boş dayanmırdılar.\nO günlərdə rus kosmonavtların baş təlimçisi Kamanin SSRİ-də kosmos layihəsinin memarlarından biri və kosmik gəmi layihəsinin müəllifi olan Sergey Korolyovun qapısını maraqlı bir fikirlə döydü: “Görəsən kosmosa qadın kosmonavt göndərmək mümkün olarmı?” Niyə də mümkün olmasın!? Əgər bir kişi bunu edə bilibsə, bir qadın da edə bilərdi. Mütəxəssislər o dövrün şərtləri daxilində qadınların bu iş üçün uyğun olmadığını iddia etsələr də, sovet sisteminin sözlüyündə “mümkünsüz” sözü yox idi! Bu maraqlı fikir Korolyova məntiqli gəlmişdi. O dərhal əmr verdi: “50 namizəd tapın, onların arasından 5 nəfəri seçəcəyik!” Onlar sosializmin kapitalizm üzərində qələbəsinin labüd olduğunu sübut etmək üçün kosmosa qadın göndərmək niyyətinə düşmüşdülər. “Niyyətinə düşmüşdülər” demək azdır, bu niyyətdə qətiyyətli idilər. Halbuki həmin dövrdə SSRİ aclıq içində idi və əhali yeməyə çörək tapmırdı. Xruşşovun kənd təsərrüfatında həyata keçirdiyi islahatlar uğursuzluqla nəticələnmiş və ölkə aclıqla mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalmışdı. Amma bu amil kosmosa təbliğat məqsədi ilə ilk qadın kosmonavtın göndərilməsi ideyasının gerçəkləşməsinə mane ola bilmədi.\nHəmin dövrdə bütün SSRİ ərazisində minlərlə insan kosmosun fəthi sahəsində həyata keçirilən tədbirlərin təsiri altında təyyarəçi və ya kosmonavt olmaq istəyirdi. Onların arasında Valentina Tereşkova da var idi…\nNamizədlərin pilotluq təlimi alması şərt deyildi. Çünki rusların insanlı uçuşlar üçün istifadə elədikləri “Vostok” kosmik gəmisi tamamilə avtomatik idi və kosmonavtın sıravi təyyarə sərnişinindən heç bir fərqi yox idi. Fəqət namizədlərdə paraşütlə tullanmaq bacarığı mütləq olmalı idi. Kosmik gəmi Yer kürəsinə qayıdanda (atmosferə girdikdən sonra) kosmonavt avtomatik olaraq gəmidən çölə tullanmalı və paraşütlə yerə düşməli idi. Beləliklə, əsas şərtlər müəyyənləşdirildi: namizədlər 30 yaşından kiçik, 170 sm-dən qısa, 70 kiloqramdan yüngül, fiziki cəhətdən sağlam, üstəlik, fəhlə sinfinin nümayəndəsi və əlbəttə ki, sadiq kommunist olmalı idilər. Kamanin Orduya, Aviasiyaya və Donanmaya Könüllü yardım Cəmiyyəti (OADKYC)-nin qurucularından biri idi və axtardıqları namizədləri haradan tapmaq mümkün olduğunu çox yaxşı bilirdi. OADKYC üzvlərinin arasından müəyyənləşdirilən şərtlərə uyğun təxminən 400 nəfər seçildi. Bu imtahandan ancaq 40 nəfər keçdi və fiziki, psixoloji sınaq üçün Moskvaya dəvət edildi. Tereşkova burada bütün sınaqlardan yaxşı çıxdı. Lakin atası haqqında mənfi raport verilməsi onun vəziyyətini şübhə altında qoymuşdu. Bu raport az qala onun kosmosa gedən yolunu bağlayacaqdı. Amma komsomol təşkilatındakı aktiv fəaliyyəti onu növbəti sınaqlar üçün dəvət edilən 5 qızdan birinə çevirdi. Onunla bərabər seçilmiş digər 4 namizəd (Janna Yorkina, Tatyana Kuznetsova, Valentina Ponomaryova, İrina Solovyeva) Tereşkovadan daha üstün göstəricilərə malik idi. Onların arasında test pilotu və paraşütlə tullanmaq üzrə dünya çempionu belə var idi. Tereşkovanı bu məqamda fiziki cəhətdən rəqiblərindən daha güclü və dözümlü olması xilas etdi. Həmçinin, Valentinanın atası haqqında mənfi raport verilsə də, faşizmə qarşı müharibədə ölməsi, Tereşkovanın fabrikdə işləməsi, yəni fəhlə keçmişi, komsomol sıralarında nümayiş etdirdiyi fədakarlıq onun üzərinə pozitiv nəzərləri cəmləməyə başladı. Beləliklə, namizədlər arasında tarazlıq bərpa olunmuşdu. Zəhmətkeş ailədən çıxmış bir fabrik fəhləsinin malik olduğu bütün bu göstəricilər sosializm ideologiyası təbliğatçıları üçün göydəndüşmə oldu. Və bu “göydəndüşmə” göstəricilərə malik olan bir xanımın yolu həmin fürsətlərin düşdüyü sanılan ünvana - göyə idi!... 16 fevral 1962-ci ildə onun adı kosmosun qapısını açmağa namizəd olan 5 qadın arasında idi. Göylər onu gözləyirdi!...\nAdının tarixə düşməsinə səbəb olan işi görmək üçün aldığı təlimi 18 ay kimi qısa müddətdə başa vurdu. Bura nəzəri və fiziki təlim, reaktiv təyyarədə uçuş və paraşüt təlimi də daxil idi.\nSon 5 namizədlə xüsusi iş aparılmış, onlara gəmi mühəndisliyi və raket nəzəriyyəsi üzrə xüsusi kurs keçmişdilər. Çəkisizlik şəraitində uçuş, mərkəzdənqaçma, izolyasiya və psixoloji sınaqlardan çıxan namizədlər, kosmik gəmi mühəndisliyi və raket nəzəriyyəsi sahəsində də təlim keçdilər. Onlar “MİQ-15” reaktiv təyyarələrində pilotluq təlimi də keçmiş və hər biri 120 dəfə paraşütlə tullanmışdı. Maraqlı burasıdır ki, bütün bu çətin sınaq və təlimlərə baxmayaraq, layihənin rəhbərləri, bir qadının kosmosa çıxmasının, psixoloji və fiziki ağırlığa davam gətirə bilməsinin mümkün olacağına əmin deyildilər. Lakin Sovet hakimiyyəti kosmosa qadın göndərmək işini nəhəng bir təbliğat fürsəti kimi qiymətləndirirdi.\n“Valentina yaxşı qızdır” – bunu ölkə rəhbər deyirdi!\nTəlimlər başa çatanda qadınlara, eyni zamanda, SSRİ Hərbi Hava Qüvvələrinin leytenantı rütbəsi verildi və Tereşkova o günlərdə SSRİ Kommunist Partiyası sıralarına qəbul edildi. Digər tərəfdən, ruslar amerikalıları daha da heyrətləndirmək məqsədilə eyni anda iki qadın kosmonavtı gəmi komandiri və kosmik yürüşdən ibarət olan mürəkkəb bir tapşırıqla kosmosa göndərmək istəyirdilər. Korolyov bu işdə Ponomaryovanın komandirlik bacarığına, Solovyovanın isə cəsarətinə və gücünə inanırdı. Bu iki qadından daha geri planda qalan Tereşkova isə onun nəzərində ancaq axırıncı seçim ola bilərdi. Amma məsələnin siyasi tərəfləri də var idi. Tereşkova fəhlə ailəsindən idi, Ponomaryova və Salavyova isə qulluqçu. Bu isə Tereşkovanın şansını artırırdı. Fəqət, hər işdə olduğu kimi, burada da axırıncı sözü Sov.İKP Baş katibi Xruşşov deyəcəkdi. Amma bir az sonra bu plan dəyişdi və kosmosa bir qadın göndərilməsi ilə bağlı qərar qəbul edildi.\n1962-ci ildə Kamaninlə kosmonavt German Titov Vaşinqtona səfər etdilər. Onlar orada ABŞ kosmonavtı Con Klenn ilə görüşdülər. Klenn SSRİ-dən gələn nümayəndələrə qonaqlıq verərkən yaxın günlərdə ölkəsinin kosmosa qadın göndərəcəyini söylədi. Kamanin onun sözlərini eşidən kimi bu barədə dərhal Moskvaya məlumat göndərdi: “Diqqət, amerikalılar da eyni layihə üstündə işləyirlər, işi sürətləndirməliyik!”\nMoskva dərhal məsələ ətrafında aparılan işləri sürətləndirməyə başladı. Namizədlər saf-çürük edildi və sona Tereşkova ilə Ponomaryova qaldılar.\n1962-ci ilin noyabr ayı gəlib çatanda, seçilmək ehtimalı ən yüksək olan namizədlər Ponomaryova və Tereşkova idi. Hamını eyni sual maraqlandırırdı: Görəsən, onlardan hansı kosmosa uçacaq? Ponomaryova sınaqlardan daha uğurla çıxmışdı. Ancaq fanatik kommunistlərdən ibarət olan komissiyanın suallarına “qənaətbəxş” cavablar verməmişdi. Məsələn, “Həyatdan nə gözləyirsən?” sualına o: “Nə qədər mümkün olsa çox şey!” cavabını vermişdi ki, bu da “kapitalist” düşüncə sisteminə çox uyğun idi. Tereşkova isə eyni suala “Komsomola və partiyaya sədaqətlə xidmət etmək istəyirəm!” cavabını verərək komissiya üzvləri tərəfindən alqışlanmışdı. Ponomaryovanın siqaret çəkən qadınların da əxlaqlı olmasının mümkün olduğu fikrini müdafiə etməsi, habelə təlim dövründə nəzarətçilərin gözündən yayınıb şəhərdə gəzməyə çıxması onun xal itirməyinə səbəb oldu.\nSov.İKP Baş katibi Nikita Xruşşov Tereşkovanı seçdi. Çünki onun fikrincə, Tereşkova ideal sovet qadınının xüsusiyyətlərini özündə cəmləşdirmişdi: etibarlı bir kommunist, orta təbəqəyə məxsus bir fəhlə və “yaxşı” bir qız idi. Bunlardan daha vacibi isə, Tereşkova kosmosdan sağ-salamat qayıtsa, əldə edəcəyi şöhrətə uyğun olan cazibədarlığı da var idi. “Dünya mətbuatında cazibədar şəkilləri dərc edilən bir qəhrəman! Bir sovet qadını”. Bu fikir qulağa olduqca xoş gəlirdi. Beləliklə, Tereşkova tarixə doğru nəhəng bir addım atdı…\nKosmonavtların seçimi və hazırlığı ilə məşğul olan general-leytenant Nikolay Petroviç Kamanin Tereşkovanın startını belə təsvir edirdi: “...Raketin, gəminin hazırlanması və bütün xidmət əməliyyatları tamamilə dəqiqliklə aparıldı. Bütün sistem və xidmətlərin dəqiqliyinə və səliqəliliyinə görə Tereşkovanın startı mənə Qaqarinin startını xatırlatdı. 1961-ci il 12 apreldə olduğu kimi, 1963-cü il 16 iyunda da uçuşa hazırlıq və başlanğıc əla keçdi. Tereşkovanı starta hazırlıq zamanı və gəmini orbitə çıxaranda görənlər və onun məlumatlarını radiodan dinləyənlər yekdilliklə bildirirdilər: “O, kosmik gəmiyə Nikolayev və Popoviçdən daha yaxşı start etdi”. Onu kosmosa göndərənlər seçimlərində yanılmadıqlarına çox sevinirdilər.\n16 iyun 1963-cü ilin səhər saatlarında Ağ Evdəkilər təzə bir xəbər aldılar: Sovetlər kosmosa ilk qadını göndəriblər! Onlar kosmos məsələsində bu dəfə də SSRİ-dən geridə qalmışdılar. Qatar, daha doğrusu, raket getmişdi! Bu, ABŞ üçün çox pis sürpriz oldu…\nV.Tereşkova kosmosdan qayıdandan sonra jurnalistlərdən biri ondan soruşmuşdu: “Necə oldu ki, qadın olduğunuz halda kosmosa getməyə cəsarət etdiniz?” Tereşkova isə ona belə cavab vermişdi: “Sovet İttifaqında bir qadın dəmiryol işçisi ola bilirsə, kosmosa nə üçün uça bilməsin?”\nO, kosmosa uçacağı günü yaxınlarına deməmişdi. Onlara paraşütlə tullanmaq yarışına getdiyini bildirmişdi. Valentinanın kosmosa uçması xəbərini yaxınları radiodan eşitdilər.\n…Az qalmışdı işlər korlansın\n16 iyun 1963-cü ildə “Vostok” kosmik gəmisi və “Çayka” radioqram şifriylə kosmosa göndərilən Tereşkova Yer kürəsini kənardan görən ilk qadın oldu. İddialara görə, uçuş vaxtı Korolyov Tereşkovanın vəziyyətindən razı qalmadığı üçün kosmik gəminin idarəsi ona tapşırılmamışdı. Tereşkovanın kosmosda olarkən psixoloji problemlər keçirdiyi də deyilirdi. Belə ki, Kamanin sonralar nəşr etdirdiyi gündəliyində yazırdı ki, mətbuat üçün hazırlanan rəsmi xəbərdə Tereşkovanın psixoloji vəziyyətinin yaxşı olmadığını da qeyd etmək istəmişdilər. Bu qeydə əsasən, Tereşkova fəzada olanda həddən artıq həssaslaşmış, halsızlaşmış və ona tapşırılan işləri görə bilməyəcək duruma düşmüşdü.\nKamanin bütün bunların mübaliğə olduğunu deyirdi. Qadın ona tapşırılan işləri elə birinci gün başa çatdırmışdı. Tereşkova isə bu iddialara cavab verərkən demişdi ki, içində olduğu fəza kapsulunun avtomatik idarəetmə sistemi səhv qurulubmuş. O, atmosferə daxil olmağa hazırlaşanda kapsulun daxil olma bucağının az qala 90 dərəcə səhv olduğunu görmüş və sözlərinə inanmaq istəməyən heyətə uzun müddət yalvarmaq məcburiyyətində qalmışdı ki, səhvi düzəltsinlər. İkinci gün göndərilən siqnallarla kapsulun atmosferə daxil olma bucağı düzəldilmiş və Tereşkova Yerə kömürləşmiş olaraq qayıtmaqdan xilas olmuşdu!\nFaktdan başqa fakt yoxdur!\nTereşkovanın sözlərinə görə, əslində bir günlük planlaşdırılan uçuşun müddətinin uzadılmasının səbəbi də elə bu idi. O, fəzada həqiqətən də qusmuşdu, ancaq bunun səbəbi “fəza xəstəliyi” (çəkisizlik şəraitinə uyğunlaşa bilməmək nəticəsində kosmonavtların ikisindən birində müşahidə edilən başgicəllənmə, ürəkbulanma və qusma kimi nasazlıqlar) deyil, əksinə, onun üçün hazırlanan menyu idi. Ancaq qara çörəkdən ibarət olan kasıb menyu, onun taqətdən düşməsinə səbəb olmuşdu. Rusların kosmik qəhrəmanlar üçün hazırladıqları qara çörək boyat olub! Bundan əlavə, Tereşkova “fəza xəstəliyi” ilə mübarizə aparmaq üçün kapsulun içində kəmərini açmamalıydı. Fəqət qadının sağ baldırında əzələ dartılması olmuş və işlər çətinləşmişdi. Üçüncü günə qədər baldırındakı ağrıyla mübarizə aparan Tereşkovanın əzab-əziyyətinə skafandrının çiyninə saldığı ağırlıq da əlavə olunmuşdu.\nTereşkovanın çəkdiyi əziyyətlər atmosferə daxil olandan sonra da qurtarmamışdı. Yerə 6 min metr qalmış kapsuldan tullanaraq paraşütlə enməyə başlayanda, bir gölə doğru istiqamət götürdüyünü görmüşdü. Tereşkova yorğun və ac idi, üstəlik, çoxlu su itirmişdi. Gölə düşsə, sahilə qədər üzməyə gücü çatmaya bilərdi. Ancaq bəxti gətirdi və güclü külək onu sahilə apardı, fəqət yerə sərt bir şəkildə endiyi üçün burnu kaskasına zərblə dəydi və göyərdi. Yerə endikdən dərhal sonra onu mətbuat nümayəndələrinin qarşısına çıxarmış və burnundakı göyərməni kosmetik maddələrlə örtmüşdülər.\nBaşına gələnlərə baxmayaraq, Tereşkova “Vostok-6” gəmisiylə üç günlük kosmik səyahətini başa vurmuş, tarixə adını yazmış və o vaxta qədər fəzada dövrə vuran amerikalıların hamısının cəmindən daha uzun müddət kosmosda qalaraq, belə demək mümkünsə, onları qatlayıb cibinə qoymuşdu!\nNiyə ölməmisən ?!\nTereşkova Yerə qayıdandan dərhal sonra, SSRİ Hərbi Hava Qüvvələrindəki bəzi dairələr təzə milli qəhrəmanlarının adını qaralamaq üçün əllərindən gələni əsirgəməməyə başladılar. Onun haqqında kosmik gəmiyə minərkən sərxoş olması, əmrlərə itaət etməməsi kimi çox sayda dedi-qodu uydurdular. Bütün bunların əsas səbəbi isə səsini çıxarmayıb ölümü seçmək yerinə atmosferə daxil olma bucağını səhv hesablayan nəzarət heyətinin səhvini meydana çıxararaq, onları utandırması idi. Kosmosa göndərilmək üçün təsadüfən seçilən bir qadının, adlı-sanlı kosmos mütəxəssislərinin səhvini meydana çıxarması necə mümkün ola bilərdi?!\nBütün bunlara baxmayaraq, Kamanin Tereşkovanı dəstəklədi və artıq bütün sovet qadınlarının göz bəbəyinə dönən kosmonavtı qurda-quşa yem olmaqdan xilas etdi. Müxaliflər onun şöhrəti qarşısında məğlub olmuş və susmuşdular. Kosmosdan qayıtdıqdan sonra ondan bu xidmətinə görə nə istədiyi soruşulanda o, müharibədə atasının öldürüldüyü yerin tapılmasını istədi. Cəmi 2 yaşı olanda atasını itirən Valentinanın ən böyük arzusu atasının öldüyü yeri bilmək və görmək idi…\nTereşkova 1963-cü ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görüldü!\nZarafat gerçəyə döndü…\nTereşkova planetə qayıdanda onun SSRİ-nin kosmik mərkəzi Ulduz şəhərciyindəki yeganə subay kosmonavt olan Andrian Nikolayevlə ailə qurmalı olduğu haqqında zarafat edirdilər. Bu zarafatlar Xruşşovun qulağına da gedib çatdı. Bunun çox yaxşı bir fikir olduğu qənaətinə gələn Baş Katib Kamaninə cütlüyü evlənməyə razı salmaq vəzifəsini tapşırdı.\nXruşşovun təkidi ilə evləndi, Brejnevin icazəsi ilə boşandı…\nƏslində cütlüyün bir-birindən o qədər də xoşu gəlmirdi, ancaq o dövrdə heç kəs SSRİ-də Baş Katibin sözünü yerə sala bilməzdi. Beləliklə, dünyadan qırağı görüb gəlmiş ünlü cütlük daxili etirazlarına son qoyaraq, (başqa sözlə, etirazlarını “donduraraq”) 3 noyabr 1963-cü ildə Moskva Səadət Sarayında şəxsən Xruşşovun da iştirak etdiyi törənlə ailə qurdu.\n8 iyun 1964-cü ildə Tereşkovanın gələcəkdə həkim olacaq qızı Yelena Andrianovna doğuldu. Özü kimi həyat yoldaşı da kosmonavt olan Valentinanın Nikolayevdən olan qızı Yelenanın üzərində müxtəlif tibbi müayinələr aparıldı. Axı o, anası da, atası da kosmosa getmiş yeganə uşaq idi!\nCütlüyün arasındakı ər-arvad münasibətləri heç də xoş deyildi. Ancaq o dövrdə sovet kosmonavtları karyeralarını uğurla davam etdirmək üçün “xoşbəxt ailə” imicindən əl çəkməyə cəsarət etmirdilər. Yer kürəsini uzaqdan seyr etmək kimi müstəsna bir xoşbəxtliyə çatan (hal-hazırda – o dönəmdən on illər ötəndən sonra belə, sayları 500 nəfəri keçməyən) “məxsusi” adamlardan olmaq, əlbəttə, asan başa gəlmirdi! Bütün dünyanın gözü onlarda olduğu halda bu “xoşbəxt”, üstəlik “kosmik” sovet ailəsinin dağılmasına icazə vermək olmazdı!\nÖlüm təhlükəsinə baxmayaraq, Marsa getmək istədi\n1970-ci illərin ortalarında amerikalıların fəza gəmisi layihəsi üçün qadın kosmonavt hazırlamağa başlaması rusları yenidən hərəkətə gətirdi. Həmişə gözü “yüksəkdə” olan Tereşkova da ümidə qapıldı. O, 1978-ci ildə yenidən tibbi müayinədən keçdi. Bu vəsilə ilə tibbi müayinənin keçirildiyi Hərbi Akademiyanın həkimi Yuri Şapoşnikov ilə tanış oldu və ona aşiq oldu. Bu dəfə məhəbbətdə bəxti gətirsə də, kosmosda uduzmuşdu - Tereşkova tibbi müayinədən uğurla keçə bilməmişdi. Ona demişdilər ki, sadəcə bir dəfə getmək imkanı tapdığı kosmosa bir də heç vaxt gedə bilməyəcək. Əgər kosmosa gedə bilməyəcəksə, deməli, zorla qurduğu ailə həyatını davam etdirməyə də ehtiyac qalmamışdı. Tereşkova 1979-cu ildə Nikolayevdən boşanma işini sürətləndirməyə cəhd göstərdi, ancaq bu iş o qədər də asan deyildi. Bu dəfə də onun şəxsi həyatı partiyanın Baş Katibinin istədiyi kimi olmalıydı. Sovet İttifaqının göz bəbəyinə çevrilmiş cütlüyün boşanmasına Brejnev ancaq 1982-ci ildə icazə verdi. Tereşkova ilə Şapoşnikov 1999-cu ilə qədər xoşbəxt yaşadılar. 1999-cu ildə Tereşkovanın həyat yoldaşı vəfat etdi, rusların milli qəhrəmanı həyat yolunda yenə təkbaşına qaldı. Öz böyük məhəbbətini itirdiyi üçün ürəyi qan ağlasa da, Tereşkovanın bu müddətdə gördüyü yeganə iş “sərt baxışlı, avtoritar və sadiq qəhrəman” imici ilə ölkəsini siyasət səhnəsində təmsil etməkdən ibarət idi. Maraqlı burasıdır ki, o hələ də kosmonavt kimi maaş alırdı. Üstəlik, bir daha kosmosa getmək ümidini də qətiyyən itirməmişdi. Belə ki, Marsa insan göndərmək layihəsi gündəmə gələndə “Geri qayıda bilməsəm də, özümü sınamaq istəyirəm”, - deyərək, Marsa getmək üçün könüllü surətdə müraciət etmişdi!\nUçuşdan sonrakı karyera\nTereşkova kosmosa uçuşu həyata keçirdikdən sonra N.E.Jukovski adına Hərbi Hava Qüvvələri Akademiyasına qəbul oldu və oranı fərqlənmə ilə bitirdi, texniki elmlər namizədi, professor adını aldı, 50-dən artıq elmi tədqiqatın müəllifi oldu.\n30 aprel 1969-cu il – 28 aprel 1997-ci il ərzində o, orbital gəmi və stansiyaların 1-ci idarəetməsinin 1-ci bölməsinin kosmonavtlar dəstəsinin təlimatçı-kosmonavtı, kosmonavtlar dəstəsinin 1-ci qrupunun idarə edilən ümumi və xüsusi təyinatlı orbital komplekslər qrupunun təlimatçı-kosmonavt-sınayıcısı kimi fəaliyyət göstərdi.\nTereşkova dəstədə düz 1997-ci ilə qədər qaldı. 30 aprel 1997-ci ildə isə Tereşkova yaş həddi ilə əlaqədar qadın yığmasını tərk etdi. 1997-ci ildən o, Kosmonavtların hazırlığı mərkəzinin baş elmi işçisidir.\nBir daha kosmosa gedə bilməyən Tereşkova, SSRİ-nin əsas simalarından biri kimi öz ölkəsinə xidmət etdi və müxtəlif siyasi vəzifələrdə işlədi. Sovet dövründə o, siyasətin hər sahəsində aktiv bir şəkildə fəaliyyət göstərdi.\nV.Tereşkova: “Partiyanın idealları mənim ürəyimdən idi. Həyatım boyu da bu ideallara uyğun yaşadım. Əslinə qalarsa, bu idealların mənim üçün İncildəki 10 əmrdən fərqi yox idi. Mən heç zaman da bu fikirlərimdən geri çəkilməyəcəyəm” - deyirdi.\n1966-cı ildə Dünya Sülh Şurasının üzvü, 1967-ci ildə Yaroslavl Ali Sovetinin üzvü, 1966-1989-cü illər arasında SSRİ Ali Sovetinin deputatı, 1974-1989-cu illər- SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin üzvü oldu. 1968-1987-ci illər - Sovet qadınlar komitəsinə rəhbərlik etdi və 1975-ci ildə Meksikada keçirilən BMT Beynəlxalq Qadınlar İli sammitində öz ölkəsini təmsil etdi. 1987-1992-ci illər - Sovet cəmiyyətlərinin xarici ölkələrlə dostluq və mədəni əlaqələri ittifaqının Rəyasət Heyətinin sədri, 1989-1992-ci illər - Sovet cəmiyyətlərinin xarici ölkələrlə dostluq və mədəni əlaqələri ittifaqı və “Vətən” cəmiyyəti adından SSRİ xalq deputatı oldu.\nO, SSRİ-nin ən ali mükafatı olan Lenin Ordeni, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı, BMT Qızıl Sülh mükafatı, Simba Beynəlxalq Qadın Hərəkatı medalı və Jolio-Küri Qızıl medalı ilə təltif edildi.\n1962-ci ildə daxil olduğu kosmonavtikadan 1997-ci ildə rəsmən uzaqlaşdı. Rütbəsi general-mayordu.\n1992-ci il – Rusiya beynəlxalq əməkdaşlıq asossiasiyası Rəyasət Heyətinin sədri, 1992-1995-ci illər – Rusiya beynəlxalq əməkdaşlıq və inkişaf agentliyinin sədrinin birinci müavini, 1994-2004-cü illər – Rusiya beynəlxalq elmi və mədəni əməkdaşlıq mərkəzinin rəhbəri, 2008-ci ildən – “Vahid Rusiya” Partiyasından Yaroslav Vilayət Dumasının deputatıdır.\nO, 1963-cü ildə Lenin Ordeni ilə, 1971-ci ildə Oktyabr İnqilabı Ordeni, 1981-ci ildə Xarici ölkələrin proqressiv ictimaiyyəti və sülhsevər qüvvələri ilə əlaqələri sahəsində uğurlu fəaliyyətinə görə yenidən Lenin Ordeni, 1987-ci ildə İctimai fəallığına görə Qırmızı Əmək Bayrağı Ordeni, Xalqlar Dostluğu Ordeni, 1997-ci ildə Dövlət qarşısında xidmətləri və milli kosmonavtikanın inkişafında xidmətlərinə görə - “Vətən qarşısında xidmətlərinə görə” III dərəcəli orden, 2003-cü ildə Beynəlxalq elmi, mədəni və ictimai əlaqələrin inkişafı və möhkəmləndirilməsi sahəsindəki xidmətlərinə görə Şərəf Ordeni, 2007-ci ildə Milli kosmonavtikanın inkişafını öz xidmətləri ilə zənginləşdirdiyinə görə “Vətən qarşısında xidmətlərinə görə” II dərəcəli orden, Rusiya Federasiyası Hökumətinin Fəxri Fərmanı (16 iyun 2008, 12 iyun 2003, 3 mart 1997) – uzun illər məhsuldar ictimai və dövlətçilik fəaliyyətinə görə, kosmik uçuşun həyata keçirilməsinin 45 illiyi münasibətilə idarə olunan kosmonavtikanın inkişafını şəxsi təcrübəsi ilə zənginləşdirdiyinə görə; kosmonavtikanın inkişafında, beynəlxalq elmi, mədəni əlaqələrin möhkəmləndirilməsində xidmətlərinə və uzunmüddətli vicdanlı əməyinə görə, 2009-cü ildə 2008-ci il humanitar fəaliyyət sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlərə görə Rusiya Federasiyası Dövlət mükafatı ilə təltif olunub.\nXarici ölkələrdən aldığı mükafatlar isə heç də yerlilərdən az deyil. I dərəcəli Qrünvald Xaçı (oktyabr 1963, PXR), I dərəcəli Nepal Ordeni (noyabr 1963, Nepal), İndoneziya Respublikası II dərəcəli Ulduz Ordeni (noyabr 1963), “Qızıl Ulduz” ÇSSR Sosialist Əməyi Qəhrəmanı medalı (avqust 1963), “Qızıl Ulduz” BXR Sosialist Əməyi Qəhrəmanı medalı və Georgi Dimitrev Ordeni (9 sentyabr 1963), Karl Marks Ordeni və Bekker medalı (oktyabr 1963, ADR), İtalyan qadınlar birliyinin “Qızıl mimoza” mükafatı (1963), Volta Ordeni (yanvar 1964, Qana), VXR Dövlət Bayrağı Ordeni (aprel 1965),MXR Əmək Qəhrəmanı “Qızıl Soyomb” medalı və Suxe-Bator Ordeni (may 1965, MXR), Maarif Ordeni (avqust 1969, Əfqanıstan), Planet Ordeni (dekabr 1969, İordaniya),“Nil İncisi” Ordeni (yanvar 1971, OAR) , “Qızıl Ulduz” Vyetnam Əmək Qəhrəmanı medalı (oktyabr 1971), O Higens Ordeni və VVS Qızıl Nişanı (mart 1972, Çili), Yuqoslaviya Bayrağı Ordeni (noyabr 1972), Günəş Ordeni ( 1974, Peru), Playa-Hiron və Anna Betanker Ordeni ( 1974, Kuba) , “Silahlandırılmada qardaşlığın möhkəmlənməsi” medalı (1976, BXR), Böyük lent ilə Knyaz Branimiz Ordeni (17 fevral 2003, Xorvatiya) və.s .\nOnun aldığı elmi, ictimai və dini təşkilatların mükafatlarının sayı da kifayət qədər çoxdur. SSRI EA-nın K.E.Tsiolkovski adına qızıl medalı, Britaniya planetlərarası xəbərlər cəmiyyətinin “Kosmosun uğurla fəth edilməsinə görə” qızıl medalı (fevral 1964, Böyük Britaniya),“Kosmos” qızıl medalı (FAİ), Astronavtika üzrə Qalamber mükafatı, Jolio-Küri adına ümumdünya qızıl medalı (1964, Fransa), Beynəlxalq aeronavtika və kosmik uçuşlar komitəsinin “Roza vetrov” ordeni, II dərəcəli Böyük Moskva knyaginyası müqəddəs Yevfrosiniya Ordeni (2008).\n71 yaşlı Valentina Tereşkova Kaluqa, Yaroslavl (Rusiya), Karaqanda, Baykonur (Qazaxıstan, 1977), Vitebsk (Belorusiya, 1975), Montryo və Dransi (Fransa), Montqomeri (Böyük Britaniya), Polissi-Cenerosa (İtaliya), Darxan (Monqolustan, 1965), Sofiya, Burqas, Petriç, Stara-Zaqora, Plever, Varna (Bolqarıstan, 1963), Bratislava (Slovakiya, 1963) fəxri vətəndaşı adını layiq görülmüş bir əfsanəvi qadındır!\n... Və daha nələr\nTereşkovadan ancaq 19 il sonra bir qadın kosmonavt Yerin orbitindən çıxa bildi. Bu fəxri ikincilik Svetlana Savitskayaya nəsib oldu. Tereşkova ilə məşqlərə cəlb olunmuş, yuxarıda adı keçən dörd xanım isə kosmos üzü görmədi. Tereşkovanın uçduğu “Vostok 6” “Vostok” seriyasının son uçuşu oldu.\n...İndi Valentina Tereşkova ağ limuzini, yaxasındakı medalları, cangüdənləri, qızı və nəvələri ilə birgə həyatını Moskva yaxınlığındakı villasında davam etdirir.\nSistem dəyişib, ölkə dağılıb, yaş ötüb, maraqlar şəkildən-şəklə düşüb, ancaq “yaxşı qız”a olan maraq itməyib (və yəqin itməyəcək də). Artıq onu siyasi-ideoloji məqsəd üçün dünyanın o üzünə göndərən (uçuran) ölkə yoxdur, o isə bir abidə, canlı heykəl kimi ayaqdadır!\nO yalnız təmsil etdiyi keçmiş və indiki ölkənin, mənsub olduğu xalqın deyil, bütün dünyanın maraq dairəsində olan qadınlardan biridir!\nO bu gün də, sabah da öz dəyişməz “ilk”i ilə, kosmos yolçuluğu ilə qoca tarixdə əbədi yerini təmin etmişdir!\n, Valentina Tereşkova


Türk İsmayıl (İsmayıl Haqqı) - Şəki bələdiyyəsi\nTürk İsmayıl (İsmayıl Haqqı)\n12 Mar 2014 06:28 tarihinde Murad Nabibekov tarafından yayınlandı\nSovet Rusiyasının “Qızıl ordusu” tərəfindən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə son qoyulduqdan sonra Azərbaycan xalqı “qırmızı vəbanın” bolşevizmin əsirinə çevrildi. Hələ Cümhiryyət dövründə xalqın müəyyən hissəsini, əsasən də aşağı təbəqələri öz tərəflərinə çəkərək, boşeviklər yalançı ideologiyalarını yeritməyə müvəffəq olmuşdular. Hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra isə onların həqiqi üzü ortaya çıxdı. İlk əvvəl “mülki və siyasi bərabərlik” ideoloqları Cümhuriyyətin hökümət nümayəndələrinə qarşı represiyalar törətdilər. Azərbaycan SSR qurulduğu ilk gündən onun müstəqilliyi formal xarakter daşıyırdı. Bütün qanunlar, əmrlər Moskvadan diktə edilirdi. 1922-ci ildə isə həmin formal müstəqillik də aradan qaldırıldı, Azərbaycan SSRİ pərdəsi altında yenidən Rusiyanın müstəmləkəsinə çevrildi. Sover Rusiyasının Azərbaycanda müsətəmləkə siyasətinin həyata keçirilməsində onların əsrlər boyu əlaltısı sayılan ermənilərin də böyük rolu olmuşdu. Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra güc orqanlarının başında dayananların böyük əksəriyyəti bu üzdəniraq millətin nümayəndləri idi.\n1920-ci illərin sonunda yeridilən kollektivləşdirmə siyasəti isə xalqın vəziyyətini xeyli ağırlaşdırdı. Kollektivləşməyə qarşı ölkənin bir neçə yerində üsyanların başlanması bu iqtisadi siyasətin uğursuzluğunu göstərirdi. Üsyanlardan ən böyüyüyü və ən mütəşəkkili Şəki-Zaqatala bölgəsində baş vermişdi. Ancaq üsyan sovet güc orqanları tərəfindən amansızcasına yatırılmış, hərəkatda bölgənin ziyalılarının böyük bir hissəsi məhv edilmişdir. 1930-cu il Şəki üsyanı haqqında ilk elmi əsəri tarixçi Həbibullah Manaflı yazmışdır. Əsərdə üsyan liderləri və iştirakçıları haqqında geniş məlumat verilmişdir. Ancaq üsyan liderlərinin bir neçəsi haqqında məlumatlar arxivlərdə və başqa yazılı mənbələrdə mövcud olmadığından onlar haqqında yalnız yaşlıların söhbətindən əldə edilən məlumatlarla kifayətlənməyə məcbur oluruq.\n1930-cu il Şəki üsyanında dəstə başçılarından biri də, Şəkidə türk İsmayıl kimi şöhrət qazanmış, ömrünün sonuna qədər bolşevik və ermənilərə qarşı mübarizə aparmış İsmayıl Hacımməməd oğlu Haqqıdır. Türk İsmayılın fəaliyyəti və ölümü haqqında Şəkidə bir neçə mülahizə mövcuddur. Yaşlı insanların bəzilərinin dediyinə görə Türk İsmayıl 1930-cu il üsyanında həbs edilmiş və Şəkinin Baş Göynük kəndində sovet otryadları tərəfindən güllələnmişdir. Lakin AMEA Şəki Regional Elim Mərkəzinin araşdırmaları nəticəsində Türk İsmayıl haqqında həqiqətə daha yaxın məsələlər üzə çıxmışdır. Araşdırmanın aparılmasında bizə Türk İsmayılın nəvələri Cəbrayıl Hacıməmmədov, Vaqif Hacıməməmədov, Aşağı Kəldək kənd sakinləri Qəribli Bakıxan və Abdiyev Camal İbrahim oğlu köməklik göstərdilər.\nHal hazırda Türk İsmayl (tam adı İsmayıl Hacıməmməd oğlu) adlı adamın ailəsi Şəki şəhərinin Qışlaq hissəsində Ding dəyirmanı ilə üzbəüz olan döngədə yaşayırlar. Nəslin nümayəndələri Hacıməmmədov soyadını daşıyırlar. Ismayıl Haqqı Türkiyənin Kayseri şəhərində doğulmuşdur. Onun Türkiyədəki həyatı barədə heç bir məlumat yoxdur. Təkcə bu bəllidir ki, onun Türkiyədə Sənubər adlı anası və Əsli, Zakirə, Təhminə adlı üç bacısı olub. Məhz buna görə də İsmayıl Haqqının oğlu Məmmədəmin qızlarının adlarını Əsli, Zakirə və Təhminə qoyub.\nİsmayıl Haqqı 1914-cü ildə - Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Cənubi Azərbaycanda döyüşən Osmanlı ordusunda xidmət edirdi. 1914-cü ilin sonu 1915-ci ilin əvvəlində Rusiya-Osmanlı orduları arasında Sarıqamış döyüşü baş vermişdir. Döyüşdə Osmanlı ordusu məğlub olmuş, ruslar çoxlu sayda əsir ələ keçirmişlər. Əsirlər içərisində İsmayıl Haqqı da var idi. İsmayıl Haqqı 1917-ci ilə qədər əsirlik həyatı sürmüşdür. 1917-ci ildə azadlığa buraxılsa da, vətəninə qayıtmamış və Tisflisdə qalmışdır. Tiflisdə olarkən M.Ə.Rəsulzadə ilə tanış olmuş və sonralar dünyaya gələn övladına da böyük öndərin adını qoymuşdu. 1918-ci ildə Türk Ordusu Azərbaycana daxil olanda İsmayıl Haqqı da bu orduya qoşulur. Bu zaman Qafqaz İslam ordusunun komandanı Nuru paşa ilə dostluq münasibəti qurur və buna görə də gələcəkdə ikinci övladının adını Məmmədnuru qoyur. 1918-ci ildə vətənimizin başqa ərazilərində olduğu kimi Şəki qəzasında da, ermənilər təxribatlar törətməyə, milli qırğın siyasəti aparmağa cəhd edirdilər. Vətənin mərd oğulları ilə birlikdə Türk İsmayıl da ermənilərə qarşı mübarizədə fəal iştirak etmişdir. Aşağı Kəldək kəndindən Qəribli Bakıxanın dediyinə görə Baş Kəldəkli Əhməd Alı oğlu danışırdı ki, Türk İsmayıldan qəzada məskunlaşan bütün ermənilər qorxurdular. Onu da öyrəndik ki, İsmayıl Haqqı ermənilərlə vuruşmaların birində İndiki Oğuz rayonunun Daşağıl kəndinə gəlir (Oğuz o dövrdə Şəki qəzasının tərkib hissəsi idi) və burada muxaslı Amanoğullarından olan Zaman adlı bir kişinin qızı ilə evlənir.\n1920-ci ildə Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra İsmayl Haqqı da, başqa Cümhuriyyət tərəfdarları kimi təqiblərə məruz qalır. Onun Türkiyəli olduğu, Müsavat hökümətini dəstəklədiyi üçün təqib edirdilər. İsmayıl Haqqı sovet hakimiyyətinin yeni qurulduğu dövründə Şəkinin Qışlaq ərazisində “Ding dəyirmanı”nın qarşısındakı döngədə özünə ev tikib burada məskunlaşır. Ancaq o konkret olaraq bolşevik hakimiyyətinin ilk günündən ona düşmən kəsilmişdi. Bu səbəbdən qaçaq həyatı sürməyə məcbur olmuşdu. 1920-ci illərdə İsmayıl Haqqı Aşağı Kəldək kəndində fəaliyyət göstərir. Həmin kəndin 90 yaşlı sakini Abdiyev Camal İbrahim oğlunun dediyinə görə Türk İsmayıl bu kəndə gələn kimi məscid tikdirmiş (indiki məscid eşiyi deyilən yerdə) və bu məsciddə imamlıq etmişdir. O, burda gənclərə dini bilikləri mənimsətməklə yanaşı, onlara silah atmağı da öyrədirdi. Məqsədi isə vətəni rus işğalçılarından xilas etmək idi. İsmayıl Haqqı 1928-ci ildə Rus otryadları ilə döyüşdə Yuxarı Karvansarada yaralanmışdı.\n1930-cu ildə Şəki-Zaqatala bölgəsində kollektivləşmə əleyhinə üsyan başlayanda Türk İsmayil öz silahlı dəstəsilə bolşeviklərə qarşı aktiv mübarizəyə başlamışdı. İndiki “Üç güyüm” adlı yerdə Mir Cəfər Bağırovun zirehli maşınına hücum çəkən qaçaqlar içərisində İsmayıl Haqqı da yer almışdı. Şiddətli döyüşlər getsə də qüvvə bərabərsizliyi özünü göstərdi. Üsyan yatırıldı. Üsyançıların böyük bir hissəsi həbs edilərək Şəki Qalasındakı həbsxanaya salındı. Canını qurtarıb bəziləri silahı yerə qoysalar da, böyük bir hissə qaçaq hərəkatına qoşuldu.Türk İsmayıl da onların sırasında yer almşıdı. Qaçaqların ən çox yığışdıqları yerlərdən biri Aşağı Kəldək kəndində Həzrət Əli Qalası (Qız qalası) deyilən yer idi. Ancaq əfsuslar olsun ki, elə həmin il İsmayıl Haqqı Aşağı Kəldək kəndində haqqın dərgahına qovuşdu. Onu həmin kənddə “Ding qoruğu” adlı yerdə dəfn etdilər.\nTürk İsmayıl haqqında bir çox rəvayətlər olsa da, onlardan bəziləri həqiqətə uyğun deyil. Məsələn bəzi mətbuat səhifələrində Türk İsmayılın şəkli nümayiş etdirilmişdir. Ancaq həmin şəklin başqa bir İsmayıl Haqqıya məxsus olduğu ortaya çıxır. Həmin şəkli Türk İsmayılın yaxın dostu Abdurrahman Lətifova göstərəndə, o, şəkoildəkinin İsmayıl Haqqı olmadığını söyləmişdir. Abdurrahman Lətifovun dediyinə görə, Türk İsmayıl çox güclu və hündir boylu adam olmuşdur. Şəkildəkinin isə tamamilə başqa bir şəxs olduğunu qeyd etmişdir.\nİsmayıl Haqqının həyat yoldaşı Xədicə xanım 1937-38-ci illərdə represiyaya məruz qalaraq, Özbəkistana sürgün edilmişdir və orada 6 il sürgün həyatı yaşamışdır. Xədicə xanım sürgünə anası ilə yollanmışdı. Sürgündən qayıdanda Anası Bərdədə rəhmətə getmiş və İsmayıl Haqqının Yevlağın Gülöyşə kəndindən olan dostu Abbas adlı bir kişi Xədicə xanımın anasını dəfn etdirmişdir. Hətta Abbas kişi, Xədicə xanım və onlarla birlikdə sürgündən gələn Şəki göz xəstəxanasının müdiri Gülarə (və ya Surayə) xanımı yemək, yol azuqəsi və miniklə təmin edir. Xədicə xanım sürgündə olanda onun övladlarını Daşağıldan bacılığı himayə edir.\nİsmayıl Haqqının oğlu Məmmədəmin Hacıməmmədov əvvəllər kolxozda sonra isə MTS-də işləyib. O atasından qalan kitablar və atasının dostlarından islam elmini öyrənimişdir. Şəkidə onu Molla Məmmədəmin dayı kimi tanımışlar. Böyük oğlu Məmmədnuru da zəhmətkeş həyat sürmüş, kolxozda işləmişdir. İsmayl Haqqının nəvəsi Cəbrayılın verdiyi məlumata görə, atası Məmmədəmin dayı danışırdı ki, ermənilər həmişə onların ailəsindən şikayətlər yazırdılar. Ermənilər tez-tez yalan məlumatalarla İsmayıl Haqqının qapısını göstərirdilər. Məmmədəmin dayının boyu hündür olduğundan onu hərbi akademiyaya oxumağa göndərirlər. Ancaq tibbi komisiyada olan erməni həkim onun soyadına baxır və onu yararsız kimi uzaqlaşdırır.\nİsmayıl Haqqının ailəsi hal-hazırda da ilkin məskənlərində - Şəkidə “Ding dəyirmanı”nın yaxınlığğında yaşayırlar.


Monte Ferro” şirkətinin uğurları göz önündədir – foto+video – AJA.AZ\nBu gün ölkəmizin iqtisadi cəhətdən inkişaf etdirilməsində, büdcə gəlirlərinin və ixracyönlü məhsulların həcminin artırılmasında, yerli sakinlərin işlə təmin olunmalarında, bir sözlə bu yöndə müəyyən addımların atılmasında əvəzsiz rolu olan sahələrdən biri də, məhz fındıqçılıq təsərrüfatıdır. Düzdür, bu sahənin inkişaf etdirilməsinə müxtəlif regionlarda müxtəlif yanaşmalar ortaya qoyulsa da, ölkəmizin şimal-qərb regionunda, yəni Qaxda, Zaqatalada, Şəkidə və Balakəndə fındıqçılıq təsərrüfatı sahəsinin inkişafına olduqca diqqət göstərilir. Əldə etdiyimiz məlumatlara görə, hal-hazırda “AGA Group”a daxil olan “Monte Ferro” şirkəti ölkəmizin şimal-qərb bölgəsində bu yöndə fəaliyyəti ilə, məhz hər kəsin diqqətini xüsusi cəlb etməkdədir. Belə ki, şirkət bölgədə istifadə olunmayan, əkinçilk və bağçılıq üçün yararsız hesab olunan təqribən 2 000 hektara yaxın ərazidə yeni fındıq kolları əkib, 1000 hektar sahəni isə, texniki vasitələrlə iri çay daşlarından, kol-kosdan və digər tullantılardan təmizləyib. Məqsəd gələcəkdə həmin sahələrdə də, yeni fındıq kolları əkmək olacaq. Onu da qeyd edək ki, bugünə kimi əkin aparılan ərazilərdə üç, iki və birillik intensiv fındıq bağlarının salındığı qeyd olunur. Qaxın Güllük kəndində yeni salınacaq intensiv fındıq bağlarında əkilməsi nəzərdə tutulan təqribən 500 min ədəd tinglər yetişdirilir və bu tinglərin əkin zamanı sahələrə köçürüləcəyi planlaşdırılır.\n“Monte Ferro” şirkətinin fəaliyyətində diqqəti daha çox cəlb edən halın varlığı, məhz meşə olmayan və istifadəsiz daşlı ərazilərin uzun müddətə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyindən icarəyə götürülməsi və müyəyyən vaxtdan sonra həmin sahələrin təmizlənərək əkin üçün yararlı vəziyyətə gətirilməsi olur. Adicə bir faktı qeyd edək ki, bu şirkətə məxsus fındıq bağları müasir damcılı suvarma sistemi ilə tam təmin olunub və belə bir qayda ilk dəfədir ki, Azərbaycanda tətbiq olunur. Bundan əlavə, intensiv fındıq bağları üçün subartezian quyuları qazılıb, 5 ədəd hər biri 10 min kub metrlik su hovuzları inşa olunub, 10 ədəd artezian quyusu qazılıb, hətta quyuların və hovuzların hər zaman işlək vəziyyətə gətirilməsi üçün, elektrik təminatı da qaydaya salınıb. Şirkət bağsalma işlərinə il ərzində daimi və mövsümi olaraq kənd sakinlərini işə cəlb edir.\nOnu da bildirək ki, “Monte Ferro” şirkətinin təkcə Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində 228 hektara yaxın, Güllük kəndində 124, Cəyair kəndində 100, Almalı kəndində 119, Zəyəm kəndində 40 və Əlibəyli kəndində 35, Şəki rayonunun Biləcik kəndində 450 ha və Bideyiz kəndində 520 hektara yaxın fındıq sahəsi var. Sahələrə fındıq kolları əkilərkən, ilk əvvəl kolların əkilməsi üçün planlaşdırılmış yer qazılır və ora yaxın-uzaq məsafədən gətirilmiş keyfiyyətli torpaq tökülür, az sonra isə, hər bir fındıq koluna ən yüksək səviyyədə aqrotexniki qulluq göstərilir. Məsələnin düşündürücü və təqdirəlayiq tərəfi odur ki, şirkət indiyə kimi bu yöndə külli miqdarda vəsait xərcləyib, yeni-yeni fındıq sahələrini ərsəyə gətirib, daimi, günəmuzd, yaxud da mövsümə uyğun çalışan hər bir şəxsin vaxtlı-vaxtında, hətta deyə bilərik ki, saatbasaat əmək haqqını ödəyib, amma bugünə kimi heç bir gəlir əldə etməyib. “Monte Ferro” şirkəti mövcud olduğu hər kənddə, rayonda gördüyü xeyirxah əməlləri ilə yerli sakinlərin böyük hörmət və rəğbətini də qazana bilib. Məsələn, kənd məktəbinin təmiri, kənd kitabxanasına hədiyyə edilmiş yüzlərlə kitablar, təmir edilən və ya yeni inşa olunan dayanacaqlar, bərpa olunmuş Şəhidlər Xiyabanı, çoxsaylı xəstələrə, xeyir və şər işləri olan ailələrə göstərilən köməklikləri və s. misal çəkmək olar.\nƏldə etdiyimiz digər məlumatlara görə, “Monte Ferro” şirkəti 2022-ci ilə kimi istifadə olunacaq fındıq təsərrüfatı sahələrini 5 min hektara çatdırmağı planlaşdırıb. İnanırıq ki, bu şirkət lazımi iş görmək qabiliyyətinə malik olduğundan, məhz gələcəkdə yeni-yeni uğurlara da imza atacaq.\nÜmumiyyətlə, adı çəkilən bu şirkətin fındıqçılıq təsərrüfatını inkişaf etdirməsi, birbaşa bölgənin işsiz əhalisinin işlə təmin olunmasına yollar açır. Yəni, işsiz olan şəxslər daim, günəmuzd və yaxud da mövsümi işlərə cəlb olunurlar ki, bu da onların dolanışığının təmin olunmasına olduqca təsir göstərir. Atılan addımların varlığı onu söyləməyə əsas verir ki, Qaxda və ətraf rayonlarda fındıqçılıq təsərrüfatının inkişaf etdirilməsi, birbaşa ölkə rəhbəri cənab İlham Əliyevin iqtisadi siyasətinə bəxş edilən ən böyük töhfələrdir. Sözsüz ki, bu cür fəaliyyət həm xalqımızın, həm dövlətimizin maraqlarına cavab verən addımlardır. Ona görə də, tam əksəriyyətdə belə bir fikir formalaşıb ki, “Monte Ferro” şirkətinin uğurlu fəaliyyəti, məhz bundan sonra da əldə edəcəyimiz hər bir uğura çox ciddi təsir göstərəcək.


Bu il Zaqatalada NGN texnologiyaları əsasında 23 elektron ATS quraşdırılacaq - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nBu il Zaqatalada NGN texnologiyaları əsasında 23 elektron ATS quraşdırılacaq\nƏhaliyə müasir multimedia xidmətlərinin göstərilməsi və internet istifadəçilərinin sayının artırılması məqsədi ilə Zaqatala rayon Telekommunikasiya Qovşağının xidməti ərazisində son iki ildə ən müasir NGN texnologiyaları əsasında işləyən 16 yeni elektron tipli ATS quraşdırılaraq istismara verilib. Bu istiqamətdə işlərin 2017-ci ildə də davam etdirilməsi, qovşağın xidməti ərazisində daha 23 ədəd müasir ATS-in quraşdırılması nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə qovşaq tərəfindən artıq layihələndirmə işlərinə də başlanılıb.\nBu barədə AZƏRTAC-a Zaqatala rayon Telekommunikasiya Qovşağının rəisi Həsən Ömərov məlumat verib.\nQovşağın rəsmisi bildirib ki, yeni stansiyaların quraşdırılması “Aztelekom” MMC tərəfindən həyata keçirilən “Multimedia xidmətlərinin inkişafı” layihəsinə uyğun olaraq reallaşdırılır. Onun sözlərinə görə, NGN texnologiyaları əsasında quraşdırılan ATS-lər bir çox üstünlüklərə malikdir. Yeni nəsil şəbəkə texnologiyası istifadəçilərə etibarlı telefon rabitəsi ilə yanaşı, ən müasir multimedia xidmətləri, yüksəksürətli internet, həmçinin çoxlu sayda servis xidmətləri təqdim edir.\nHazırda qovşaq üzrə telefon istifadəçilərinin ümumi sayı 22 min 939 abonent təşkil edir. Abonentlərin 5 min 500 nəfəri NGN texnologiyaları əsasında işləyən ATS-lərin xidmətindən yararlanır. Qovşaq üzrə internet istifadəçilərinin ümumi sayı isə 11 min 42 abonentdir.\nAZERTAG.AZ :Bu il Zaqatalada NGN texnologiyaları əsasında 23 elektron ATS quraşdırılacaq


Azerbaycan Azeri Mp3 Forum > Azerbaycan > Azerbaycan > Azerbaycan Şahsiyetleri > Jalə Qədimova\nJalə Qədimova http://adam.az/images/com_sobi2/clients/2462_img.png Jalə Həmid qızı Qədimova 1954-cü ildə anadan olmuşdur. 1972-ci ildə Gəncə Musiqi Texnikumunu bitirmişdir. 1977-ci ildə Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirmişdir. 1983-cü ildən ADPU-da pedaqoji fəaliyyət göstərir. 1983-84-cü illərdə musiqi alətləri kafedrasında konsertmeyster, 1984-91-cı illərdə müəllim, 1991-96-cı illərdə baş müəllim, 1996-2008-ci illərdə\nJalə Qədimova 1045 Reviews\nKonuyu değerlendir: Jalə Qədimova\nKonu: Jalə Qədimova\n18.04.13, 16:59 #1\nJalə Həmid qızı Qədimova 1954-cü ildə anadan olmuşdur. 1972-ci ildə Gəncə Musiqi Texnikumunu bitirmişdir. 1977-ci ildə Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirmişdir. 1983-cü ildən ADPU-da pedaqoji fəaliyyət göstərir. 1983-84-cü illərdə musiqi alətləri kafedrasında konsertmeyster, 1984-91-cı illərdə müəllim, 1991-96-cı illərdə baş müəllim, 1996-2008-ci illərdə dosent, 2009-cu ildən isə musiqi fənləri və onun tədrisi metodikası kafedrasında professor vəzifəsində çalışır.\n1994-cü ildə XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan maarif xadimlərinin yaradıcılığında musiqi tərbiyəsi məsələləri mövzusunda namizədlik, 2007-ci ildə Müasir dövrdə Azərbaycan musiqi tədrisi və tərbiyəsinin problemləri və onların həlli yolları mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Pedaqoji elmlər doktoru, professordur. 1998-ci ildən bu günədək musiqi fənləri və onun tədrisi metodikası kafedrasının müdiridir. 1998-ci 2011-ci illərdə ADPU YAP qadınlar şurasının sədri, 2008-ci ildən bu günə kimi Azərbaycan ağbirçəklər şurasının sədr müavini, 2009-cu ildən bu günədək cəmiyyətin ADPU bölməsinin sədri seçilmişdir. O, 2002-2008-ci illərdə Bakı Musiqi Akademiyasında yaradılmış dissertasiya şurasının üzvü olmuşdur. Hazırda AAK-ın ekspert şurasının üzvüdür. Universitetin YAP idarə heyətinin, böyük Elmi Şurasının və fakültə elmi şurasının üzvüdür. 2007 və 2010-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən - Fəxri fərmanla, həmçinin YAP rayon təşkilatının 15 illik inkişafında səmərəli fəaliyyətinə görə fəxri fərmanla təltif olunmuşdur. 2012-ci il ADPU-nun 90 illiyi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən Tərəqqi medalı ilə təltif olunmuşdur.\nO, 2 monoqrafiya, 4 dərslik, 3 dərs vəsaiti, 6 proqramın, 50-dən çox elmi məqalə və tezisin müəllifidir.\nKategoriya : ElmTəhsil\nXumar Qədimova - Gəl Inad Etmə...\nXumar Qədimova - Döz...\nBulud kimiyəm -Xumar Qədimova...\nAman Ayrılıq Xumar Qədimova...\n« Xəlil bəy Sultanov | Jalə əliyeva »


Nazirliyin 100 illiyi ilə əlaqədarfərdi jurnalist yazıları müsabiqəsi\nNazirliyin 100 illiyi ilə əlaqədar\nfərdi jurnalist yazıları müsabiqəsi\n19:49 19-11-2018 210\n“Azərbaycanda sosial müdafiə sisteminin inkişafı: dünən, bu gün, sabah”\nDərc olunmuş yazıların sərlövhələri təklif olunmuş mövzu ilə eyni olmalıdır.\nMüsabiqəyə hər jurnalist yalnız bir yazı təqdim edə bilər.\nQəzet və jurnallarda çalışan jurnalistlərin yazıları çalışdıqları mətbuat orqanlarında dərc olunmalıdır.\nYazı son bir ildə, həftədə bir dəfədən az olmayaraq nəşr edilən, Azərbaycan Mətbuat Şurasının tərtib etdiyi “qara siyahı”ya düşməyən mətbuat orqanlarında dərc edilməlidir.\na) Azərbaycan Mətbuat Şurasının tərtib etdiyi "qara siyahı"ya düşən qəzetlər;\nb) Azərbaycan Mətbuat Şurasının tərtib etdiyi "qara siyahı"dan çıxarılan qəzetlər (1 il müddətində);\nc) Azərbaycan Mətbuat Şurası tərəfindən xəbərdarlıq almış qəzetlər (6 ay müddətində);\nQəzetdə dərc olunmuş yazıda “Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçirdiyi müsabiqəyə təqdim etmək üçün” qeydi göstərilməlidir.\n1.Yazının dərc olunduğu mətbuat orqanı (qəzet) 1 nüsxə:\n2.Yazının elektron variantı (Times New Roman (12) şriftində -CD diskdə) 1 nüsxə;\n4.Yazıların həcmi: 1 səhifə (A3) olmalıdır (9-11 min işarə).\nƏmək kitabçasının işlədiyi KİV tərəfindən təsdiq edilmiş surəti (möhür və baş redaktorun imzası);\nİştirakçı haqqında məlumat cədvəli (mö-hür, müəllif və baş redaktorun imzası ilə)\nŞəxsi VÖEN və surəti;\nŞəxsi bank rekvizitləri (şəxsi VÖEN əsasında açılmış bank hesabı. Hesabın aktiv olması təsdiqlənməlidir).\ntəqdim olunmuş yazıların mükafatlandırılması


16:54 25.07.2017 (Yenilənib 18:02 25.07.2017)\nAbdulla Şamilova lazımi tibbi yardım göstərilib, quduzluq əleyhinə peyvənd vurulduqdan sonra ambulator müalicə almaq şərti ilə evə buraxılıb\nBAKI, 25 iyul — Sputnik. Şəki şəhəri Dodu Xanlar küçəsi ev 13 ünvanında yaşayan 1999-cu il təvəllüdlü Abdulla Mehman oğlu Şamilov it dişləməsi xəsarəti ilə xəstəxanaya daxil olub. Məlum olub ki, küçədə sahibsiz it Abdulla Şamilova hücum edərək onu sağ ayağın baldır hissəsindən və sol əlin ikinci barmağından dişləyib.\nAbdulla Şamilova lazımi tibbi yardım göstərilib, quduzluq əleyhinə peyvənd vurulduqdan sonra ambulator müalicə almaq şərti ilə evə buraxılıb.\nQeyd edək ki, analoji hadisələr Şəkidə tez-tez baş verir. Sakinlərin dediklərinə görə, ərazidə olan evlərin ətrafında sahibsiz itlər məskən salıb. Onlar gecə-gündüz ulaşırlar. Bununla əlaqədar sakinlər uşaqlarını sərbəst buraxmağa ehtiyat edirlər.


Bir mənzil satılması üçün elan göndərin - Severnoye Medvedkovo, Moskva\nMoskva, Medvedkovo ərazisindəki bir mənzil satılması üçün bir elan təqdim edin. Moskva və Moskva vilayətində pulsuz elanlar lövhəsi.\nMoskva, Severnoye Medvedkovo ərazisindəki bir mənzil satılması üçün bir elan göndərmək istəyirsiniz? Sizin üçün ən təsirli həll yolu 495.city reklam saytında bir mənzil satılması üçün bir reklam yerləşdirməkdir. 495. şəhər - Moskvanın bütün bölgələrini və Moskva vilayətini əhatə edən bir elan lövhəsi. Hər gün minlərlə istifadəçi burada məhsul axtarır. Onlara təklifiniz barədə danışın və müştəri tapmağınıza kömək edəcəyik.\nR-də bir mənzil satılması üçün elan göndərin. Medvedkovo Severnoye, Moskvanın 495. şəhər bülleten lövhəsində çox sadədir.


Azərbaycanda dəhşətli qəza – 2 ölü, 3 yaralı – Yenicag.Az\nAna Səhifə Hadisə Azərbaycanda dəhşətli qəza – 2 ölü, 3 yaralı\nAzərbaycanda dəhşətli qəza - 2 ölü, 3 yaralı\nYeni Çağ Media Qrupu – Mart 20, 2018 - 00:19\nŞəkidə ağır yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib.\nYenicag.az xəbər verir ki, yol qəzasında iki nəfər ölüb, daha üç nəfər isə xəsarət alıb.\nHadisə bu gün axşam saat 23 radələrində Qaraməryəm-İsmayıllı- Şəki magistral yolunun Şəki rayonu ərazisindən keçən hissəsində baş verib. Hələ ki, şəxsiyyəti müəyyənləşməyən sürücü idarə etdiyi “VAZ 2106” markalı 10 BP 018 dövlət nömrə nişanlı minik avtomobili ilə hərəkətdə olarkən idarəetməni itirməsi səbəbindən maşını yolun kənarındakı ağaca çırpıb. Daha sonra maşın ağaca yaxınlıqdan keçən qaz xəttinə dəyərək xətti qırıb.\navtomobil qəzası, FHN, Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Şəki,


Galaxy Online 2 qeydiyyatı. Galaxy Online 2 Play\nAlternativ adları: Galaxy Online 2\nGalaxy Online - gələcək haqqında bir maraqlı hekayə, qlobal kosmik müharibə həm Gökadalar arasında çıxdı. Siz Galaxy Online ΙΙ oynayan başlamaq və bu kosmik dastan qatqı təmin etmək böyük bir fürsət var. Strategiya və inkişaf etmiş müştəri möhtəşəm döyüşlərdə bu qüdrətli hökmdarı Bless bir xarakter ol. Nəqliyyat vasitələrinin 5,000 növ seçin və dünyanın öz twist təşkil edir. Siz yaratdığı Empire döyüşlərdə məşğul və sərin yeni kosmik qazanmaq olacaq.\nSiz oyun Galaxy Online ΙΙ oynaya bilər ki\n, kompüter müəyyən parametrləri cavab verməlidir:\n• Əməliyyat sistemi Windows 98SE, ME, 2000, XP\n• İşlemci Pentium 3 800Mhz\n• Video RAM GeForce 32MB sabit və 1Gb\nHər şey üçün əmin edilməsi, təhlükəsiz macəra risk edə bilər. Bu oyun Galaxy Online ΙΙ qeydiyyat etmək üçün kömək edəcək. Bir oyun yüklemek üçün, qeydiyyat formasını aşağıdakı sahələri doldurun:\n1. istifadəçi adı\nSiz 13-dən çox yaşı əgər\nSonra, əlbəttə, «Next» basın. Galaxy Online ΙΙ qeydiyyat hər hansı bir anda oyun daxil etmək hüququ verir. Siz bunu, və Facebook, Google və ya E-poçt vasitəsilə bilərsiniz.\nPlanetin tam hüquqlu master olmaq, Sizin tələb təklif $ 50 Galaxy Online 2 novices almaq və tikinti əsasən məşğul. Burada evdə hiss etmək üçün bütün zəruri binalarının tikintisi. Zaman keçdikcə onların holdinqlər inkişaf ki, bir uyğun uğursuzluq dərisi opponentlər verəcək əmin olacaq. Uyarı olun, kosmik expanses həmişə zəif spot vurmağa hazır olduqlarını pirat gəmilərin katlı. Döyüşlərdə hesabat kontrol unutmayın. Sizə zərər cəhd edənlər cəzalandırılması. Counter hücum təşkil. Siz ümumi məhv perspektivi kimi deyilsə, narahatlıq qarşısını almaq üçün mümkün olan hər şeyi. Özünüz asılıdır yalnız, sizin imperiya nicat və ya üzən stardust olacaq.\nBilmir Galaxy Online ΙΙ resurs istehlak olmadan oynayır. Sizin səxavətli planet ehtiyat istifadə edin. Daimi anbarlarda yer (avtomatik olaraq doldurulur) up kurtarır, onlar dolu deyil. Siz dəyərli bir çox ala bilər, çünki, onun dostları site yoxlamaq üçün narahat etməyin. Siz öz vətəndaşlarını vergi ilə əldə edə bilərsiniz, daha çox qızıl lazımdır. Sizin hər gün kassasına artırmaq edək.\nOnun dostları bir partiya deyil. Kritik anlarda sadəcə edə bilməz kodu köməyi olmadan, var ki, xatırlayıram. Belə ki, onların tikintisinə kosmik stansiyası və ya iştirakını təmir belə yardım kimi fellow kiçik xidmətləri, etmək tənbəl olmayın.\nOyunun mahiyyəti hərbi əməliyyatlara ki, heç bir şübhə edir. Lakin, oyun Galaxy Online ΙΙ sizin üçün peşələr bir sıra hazırlayıb. Müxtəlif adlar altında iş bir çox gözləmək\nSpeed üçün Need\n• Space məhsul\ndimdik basın etməyin\n• Əl yardım\n• Unudulmaz voucher\nOnu hər gün planet ziyarət edən icra oyunçu varsa\n, siz taleyin çarxı çevirmək imkanı təcrübə edə bilərsiniz. 1:00 sonra hər gün bunu edə bilərsiniz.\nGalaxy 2 oyun qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilərin böyük bir sıra malikdir. Oyun təxminən 7 milyon kimi sadiq əshabının tapa bilərsiniz arasında oyunçular, və layiqli rəqib deyil. İndi online icma qoşul, kosmik döyüşçülər sıralarında öz yerini almaq. Siz məyus olmaz ki, iman! Yaxşı uçuş var!\nOyunlar Online Online MMORPG oyun Galaxy Online 2


İslam həmrəyliyinin təntənəsi\nBu gün Yer kürəsində müharibə ocaqlarını körükləyənlər, terrorçulara qol-qanad verib günahsız insanların qanına bais olanlar bunu İslam dininin adına yazmaqdan, müsəlman ölkələrinə qara yaxmaqdan çəkinmirlər. Bu dinin əsl mahiyyəti qardaşlıq, bərabərlik, sevgidir. İslam dini milli kimliyindən, dilindən, dinindən, irqindən asılı olmayaraq, bütün insanların xoşbəxt yaşamaq, azad olmaq, öz hüququna sahib çıxmaq kimi ali haqlarının təbliğatçısı və müdafiəçisidir.\nTəəssüf ki, biz bu gün bəşəriyyəti barışa, sülhə, həmrəyliyə dəvət edən, multikultural dəyərləri milli-mənəvi sərvətimiz kimi qoruyub saxlayan, onun qədir-qiymətini dərk edib bütün dünyaya yayan, fəqət torpaqları işğal olunmuş, hələ də igid oğullarının şəhid xəbərlərini alan, əsir, girov götürülmüş övladlarının taleyini düşünən, dünyadan ədalət istəyən bir ölkənin vətəndaşlarıyıq. Lakin bu qədər dərdlərin, problemlərin içərisində belə, bu məmləkətdə böyükdən kiçiyədək hər kəs yalnız öz vətəninə, xalqına deyil, bütün dünyaya sülh, əmin-amanlıq arzulayır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2017-ci ilin ölkəmizdə “İslam həmrəyliyi ili” elan edilməsi də bu ali məqsədin, böyük arzunun təcəssümüdür.\nAzərbaycan daha bir beynəlxalq tədbirə evsahiblyi etməyə hazırlaşır. Respublikamızın paytaxtında - Bakıda 12-22 may 2017-ci ildə IV İslam Həmrəyliyi Oyunları baş tutacaq.\nAzərbaycan xalqının qonağa ehtiramı hər zaman böyük olub. Bu dəfə də tədbirin möhtəşəmliyi ev sahibindən mükəmməl hazırlıq, zəngin təcrübə tələb edir. Şübhəsiz, hər bir beynəlxalq tədbirin təşkili yalnız onun təşkilatçılarının deyil, bütövlükdə ölkənin şərəfidir. Buna görə də məsuliyyət böyükdür. Və bu məsuliyətli vəzifə - “Bakı-2017” İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Təşkilat Komitəsinə həvalə edilib. Təşkilat Komitəsinin sədri, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, UNESCO və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevadır. Mehriban xanımın rəhbərliyi altında IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına hazırlıq işləri yüksək səviyyədə tamamlanmaqdadır.\nÖlkəmiz müstəqillik illərində İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT), İslam Ölkələrinin Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatının (İSESKO), eyni zamanda, müsəlman ölkələrini birləşdirən digər mötəbər qurumların üzvü seçilib və qlobal əhəmiyyətli mühüm mədəni forumların təşkilatçısı olub. Azərbaycanın İslam aləmində qazandığı nüfuz nəticəsində 2009-cu ildə Bakı və 2018-ci ildə Naxçıvan şəhərləri İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan olunub. İƏT-in ən fəal üzvlərindən olan Azərbaycanın İslam həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsi sahəsində növbəti addımı isə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının 2017-ci ildə Bakı şəhərində keçirilməsidir. Həm də elə bir zamanda ki, İslam aləminin, müsəlman dövlətlərinin siyasi birliyə, mənəvi həmrəyliyə və tərəfdaşlığına çox böyük ehtiyac var. Tarixin hazırkı keşməkeşli dövründə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2017-ci ilin ölkəmizdə “İslam həmrəyliyi ili” elan edilməsində də əsas məqsəd İslam həmrəyliyində Azərbaycanın rolunu gücləndirməkdir.\nOyunların təşkilati məsələləri böyük diqqətlə, canıyananlıqla, əsl peşəkarlıqla düşünülüb həyata keçirilməkdədir. “Bakı-2017” İslam Həmrəyliyi Oyunlarının bütün elementlərində xalqımızın zəngin tarixi, misilsiz mədəniyyəti, eyni zamanda İslam dininə dərin köklərlə bağlılığı təcəssüm olunub. Ölkəmizin paytaxtında keçiriləcək yarışın brendi və loqosu hazırlanarkən, ümumilikdə İslam dövlətlərinin müasirliyi ilə yanaşı, onun böyük mədəni keçmişinə həssaslıqla yanaşılıb. Azərbaycanlı dizaynerlər qrupunun ərsəyə gətirdikləri loqoda İslam dövlətlərinin tarixi, irsi və mədəniyyəti məharətlə əks etdirilib.\nMüasir mədəniyyəti, keçmişi və gələcəyi özündə birləşdirən brenddə müsəlman dövlətlərinə xas zəngin mədəni ənənənin tərkib hissəsi olan xalçaçılığın müasir təsviri yer alıb. Brenddə istifadə olunan xalça naxışlarının elementləri Azərbaycan irsini əks etdirir. Həmin elementlər UNESCO-nun Ümumdünya İrs siyahısına daxil edilmiş Qobustan Milli Parkındakı qaya üzərindəki tarixi təsvirlərə ehtiram əlaməti olaraq idman növləri ilə nəfis şəkildə birləşdirilib. Bu, İslam mədəniyyətinin və İslam Həmrəyliyi Oyunlarında nümayiş etdiriləcək idman tədbirlərinin müasir təsviridir.\nAzərbaycanda səbirsizliklə gözlədiyimiz İslam Həmrəyliyi Oyunlarının simvolu olaraq su ünsürü götürülüb ki, bu da böyük məna daşıyır. Azərbaycan xalqı həmişə suyu müqəddəs hesab edib. Su aydınlıqdır, su dirilikdir. Susuz dünya məhv olar. Bütün canlılar varlığına görə ona minnətdardırlar. Su həyat deməkdir.\nDigər tərəfdən, Yer kürəsinin bugününü təsəvvürümüzdə canlandırmaq belə ağrılıdır. Çünki real mənzərələr XXI əsrin gözləntilərinə qətiyyən uyğun deyil. Dünyanın bir sıra yerlərini müharibələr, terrorlar alovlara bürüyüb, insanları dinc, əmin-amanlıq şəraitində yaşamaqdan, sevincdən, xoşbəxtlikdən məhrum edib. Xüsusilə İslam ölkələrinin çoxunda vəziyyət gərgin olaraq qalmaqdadır. Müharibələrə, terrorçuların hücumlarına düçar edilən həmin ölkələrə hər tərəfdən sanki od yağdırılır. Su həm də İslam ölkələrindəki alovun söndürülməsi simvolu kimi nəzərdə tutulub.\nAzərbaycan da bu gün qan-qadadan, ədalətsiz müharibənin gətirdiyi ağır bəlalardan kənarda deyil. Xalqımızın ən ağrılı yeri Qarabağ torpaqlarının erməni təcavüzünə, namərd işğalına məruz qalmasıdır. O qədim yurd yerlərimizə məxsus, Qarabağ adı ilə şöhrətlənən və bizi dünyada tanıdan milli, mənəvi sərvətimiz çoxdur. Onlardan biri də məşhur Qarabağ atlarıdır. “At muraddır”, - deyib ulu babalarımız. At qəhrəmanlıq rəmzidir. Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatında - nağıllarımızda, əfsanələrimizdə, dastanlarımızda da at igidə yoldaş, arxa, dayaq kimi təsvir olunub. Hər zaman at igidin qeyrəti sayılıb. IV İslam Həmrəyliyi Oyunları Əməliyyat Komitəsi daha bir uğurlu seçim edib. Belə ki, Azərbaycanın milli sərvəti, gözəlliyi ilə ən yüksək təriflərə layiq Qarabağ atları “Bakı-2017” İslam Həmrəyliyi Oyunlarının talismanı olub.\nIV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının bütün rəmzləri kimi bu da böyük düşüncənin, xalqımıza sevginin, ehtiramın göstəricisidir. Belə mötəbər yarışın rəmzinin Qarabağ atları olması və tədbirin Qa-rabağ atlarının gəlişi ilə açılması həm də bütün Azərbaycan vətəndaşlarının böyük arzuya, ümidə yetişəcəyinin təcəssümüdür. Bir daha inamla düşünürsən ki, Qarabağ Azərbaycanın qürurudur və torpaqlarımız bir gün mütləq işğaldan azad ediləcəkdir. O qədim yurd yerlərimizdə igidlərimiz yenə at çapacaqlar.\n“Bakı-2017” İslam Həmrəyliyi Oyunlarının rəmzi hesab edilən Qarabağ atları “İncə” və “Cəsur” adlandırılıblar. “İncə” zəriflik, gözəllik nümunəsi, adət-ənənələrin, milli dəyərlərin, müasirliyin təmsilçisidir. “Cəsur” isə cəsarəti, dəyanəti və mərdliyi təcəssüm etdirir. Ona görə ki, qətiyyətli, iradəli, əzmkar və qorxmazdır.\n“Bakı-2017” İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Xəzərdən başlayan səyahət marşrutu artıq öz yolunu uğurla davam etdirməkdədir. Su səyahətinə aprelin 5-də Bakıdakı Daş Salnamə Muzeyində start verilib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, “Bakı-2017” İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin sədri Mehriban xanım Əliyeva, ailə üzvləri, Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Şahzadəsi, İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının prezidenti və Səudiyyə Ərəbistanı Milli Olimpiya Komitəsinin prezidenti Abdullah bin Mosaad bin Əbdüləziz Əl Səud mərasimdə iştirak ediblər.\nPrezident İlham Əliyev “Bakı-2017” IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Xəzərdən başlayan su səyahətinə həsr olunmuş mərasimdəki çıxışında qeyd edib ki, bütün qonaqları qəbul etməyə hazırıq, onları səbirsizliklə gözləyirik: “Oyunlarda 57 ölkənin idmançıları iştirak edəcəklər və bu, Oyunların tarixində bir rekorddur. Biz buna çox sevinirik. Eyni zamanda, minlərlə rəsmi nümayəndə, qonaq ölkəmizə gələcək. Əminəm ki, qonaqların ölkəmizlə, onun reallıqları ilə, bizim qədim tariximizlə tanış olmaq üçün kifayət qədər imkanları olacaqdır.\nAzərbaycan qədim tarixə, mədəniyyətə malik olan bir ölkədir. Bizim mədəniyyətimiz, tariximiz qürur mənbəyimizdir, milli sərvətimizdir. Qədim tariximizi əks etdirən tarixi-dini abidələrimiz sübut edir ki, Azərbaycan xalqı qədim xalqdır və ta qədim dövrlərdən bu diyarda yaşayıb, qurub-yaradıb. Azərbaycan qədim müsəlman diyarıdır. Biz fəxr edirik ki, dünyanın ən qədim məscidlərindən biri olan Şamaxı Cümə məscidi 743-cü ildə tikilmişdir”. Ölkə rəhbəri İslam aləminin birliyini vacib hesab edərək xüsusi vurğulamışdır: “Bu il Azərbaycanda “İslam həmrəyliyi ili” elan edilmişdir. Bu da bütün müsəlman ölkələrini bir-biri ilə daha da sıx birləşdirmək üçün tərəfimizdən irəli sürülən önəmli təşəbbüsdür. Bu gün bütün müsəlman ölkələri birlik, həmrəylik nümayiş etdirməlidirlər. Əminəm ki, gələn ay keçiriləcək Oyunlar həm böyük idman bayramı olacaq, həm də bizim dostluğumuzu əks etdirəcək. Bütün müsəlman ölkələri 10 gün ərzində Bakıda öz təmsilçiləri vasitəsilə bir-biri ilə sıx əlaqələr quracaq, bir-birinin əlini sıxacaqlar. Biz Bakıda bütün dünyaya nümayiş etdirəcəyik ki, İslam aləmi birdir və birliyimiz bizim gücümüzü artırır”.\nMərasimdə uşaqların əllərində su səhəngləri ilə səhnəyə daxil olması maraqla izlənilib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Xəzər dənizindən götürülmüş suyu özləri ilə aparmaq üçün Azərbaycanın bütün guşələrindən gəlmiş uşaqlara təqdim edib. Ölkənin 15-dən çox tarixi şəhərini, 5 gölü, 1 su anbarını, 3 çayı, 1 bulağı, 3 şəlaləni və Xəzər dənizini əhatə edən su səyahəti 3 min kilometrdən çox məsafəni qət edəcək.\nKeçiriləcək “Bakı-2017” IV İslam Həmrəyliyi Oyunları artıq Azərbaycanda ümumi bayram əhvali-ruhiyyəsi yaradıb. Çoxları bu böyük tədbirə öz töhfəsini vermək arzusundadır. Oyunların keçirilməsində 8 mindən çox könüllü iştirak edəcək. Prezident onların rolunun xüsusi əhəmiyyət daşıdığını diqqətə çatdırıb. Ölkə başçısı İlham Əliyev təşkilatçıların misilsiz xidmətlərini, böyük zəhmətlərini də nəzərə çatdırıb, IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının hazırlanmasında xüsusi rola malik olan Təşkilat Komitəsinə, onun bütün üzvlərinə və komitənin sədri Mehriban xanım Əliyevaya təşəkkürünü bildirib.\nXatırladaq ki, Mehriban xanım Əliyeva bundan əvvəl I Avropa Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin rəhbəri kimi dünya səviyyəli bir idman hadisəsinin təşkilinə rəhbərlik edib. Qədim Şərq mədəniyyətinin əsas mərkəzlərindən biri kimi ölkəmizi beynəlxalq miqyasda tanıtmaq, bütün sahələrdə ənənələrimizi, milli-mənəvi dəyərlərimizi təbliğ etmək yolunda Birinci vitse-prezident misilsiz xidmətlər göstərib. UNESCO və ISESCO-nun xoşməramlı səfirinin həyata keçirdiyi tədbirlərin nəticəsi olaraq, dünyada Azərbaycana rəğbət bəsləyənlərin, onun haqqında daha məlumatlı olmaq istəyənlərin sayı artıb. Ölkəmizi tanıdıqca, tarixinə, mədəniyyətinə bələd olduqca onu sevənlər Azərbaycanın dostlarına çevriliblər. Bütün bunlar xalqımızın haqq səsinin dünyada daha aydın eşidilməsində, mənfur qonşularımızla ideoloji mübarizədə bizim qələbəmizi şərtləndirən böyük əhəmiyyətə malik inkaredilməz həqiqətdir.\nTarixən belə olub. Azərbaycan onu sevən, xoşbəxtliyi yolunda böyük əzmlə çalışan, fədakar vətəndaşlarının sayəsində yüksəlib. Mehriban xanım Əliyevanın da fəallığı, nüfuzu, İslami inanclara, milli-mənəvi dəyərlərə böyük hörmətlə, ehtiramla yanaşması onu yalnız öz xalqının gözündə ucaltmayıb. Respublikamızın hüdudlarından uzaqlarda da ölkənin Birinci vitse-prezidenti yüksək intellektə, yenilməz qətiyyətə malik, ədalətli, humanist mövqeli şəxsiyyət kimi qəbul edilir. O, öz məqsədyönlü fəaliyyəti ilə xalqımızın, ölkəmizin adını hər zaman yüksəklərə ucaldır. Mehriban xanım Əliyevanın dünya qadınları sırasında ilk dəfə ISESCO-nun xoşməramlı səfiri adına layiq görülməsi də bütövlükdə Azərbaycanın sevinci, qüruru və uğurudur.\nRespublikamızın ilk Avropa Oyunlarına yüksək peşəkarlıq və məharətlə evsahibliyi etməsində Mehriban xanımın misilsiz xidmətləri, bacarığı danılmazdır.\n2015-ci ildə Bakı I Avropa Oyunlarının paytaxtı, Azərbaycan isə bu yarışların vətəni oldu. O vaxt təşkilatçılıq məsələlərində peşəkarlıq, yüksək mədəniyyət və qonaqpərvərlik nümayiş etdirildi. Mötəbər idman tədbiri öncəsi infrastrukturdan tutmuş texniki məsələlərə, viza rejiminədək bütün işlər dəqiqliklə yerinə yetirildi. Ölkədə yeni idman qurğuları inşa edildi, mövcud idman mərkəzləri təmir olundu. Atletlər və Media kəndləri yaradıldı, nəqliyyat infrastrukturu təkmilləşdirildi, viza rejimi sadələşdirildı və digər vacib tədbirlər həyata keçirildi. “Bakı-2015” qitəmizin idman hərəkatında yeni bir dövrə start verdi. Avropanın 50 ölkəsindən gələn 6 mindən çox idmançının mübarizə apardığı bu idman yarışı yüksək səviyyəli təşkilatçılığı, möhtəşəm açılış və bağlanış mərasimləri ilə unudulmaz oldu, tarixə əbədi həkk edildi.\n“Bakı-2015” ilk Avropa Oyunlarının simvolu nar və ceyran idi. Bunların da öz mənaları var. Azərbaycanın təbiəti üçün unikal sayılan Ceyran və Narın seçilməsi Ana Vətənimizin dəyərli sərvətlərinin bütün dünyaya təqdimatının bir üsulu idi. Ceyran və Nar ölkənin qürurlu tarixini və ümidverici gələcəyini ifadə edir. O, ölkədə təbii gözəlliyin, zərifliyin və saflığın simvolu kimi təqdim olundu.\nRespublikamızın əksər bölgələrində və dünyanın bəzi ölkələrində yetişsə də, bizim Göyçay ra-yonunda unikal görünüşü, cənnəti gilələri, özünəməxsus dadı-tamı ilə tam fərqli olan, adı ilə məşhurlaşan nar isə meyvələrin şahı sayılır. Nar günəşi sevir. Günəş isə nur mənbəyidir.\nI Avropa Oyunlarından sonra - 2015-ci il iyunun 29-da Mehriban xanım Əliyeva yüksək komanda işinə, vətən, torpaq, yurd sevgisinə görə ölkə başçısı tərəfindən “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edildi.\nAzərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, UNESCO və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyeva IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Təşkilat Komitəsinə də əzmlə rəhbərlik edir. Oyunlarla bağlı keçirilən iclaslarda o, dəfələrlə bildirib ki, indiyədək ölkəmiz bir çox irimiqyaslı beynəlxalq tədbirlərə imza atıb.\nIV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin birinci iclasında Prezident İlham Əliyev bu möhtəşəm tədbirin həm dünya, həm İslam aləmi üçün əhəmiyyətini yenidən nəzərə çatdırıb. Ölkə rəhbəri Oyunların Azərbaycanı bir daha dünyada böyük nüfuza malik ölkə kimi nümayiş etdirəcəyini vurğulayıb.\nTəşkilat Komitəsinin sədri xanım Mehriban Əliyeva isə bu günədək ölkəmizdə bir çox irimiqyaslı beynəlxalq tədbirlər keçirildiyini xatırladıb: “Bütün bu tədbirlər Azərbaycanın gücünü, potensialını və təşkilatçılıq qabiliyyətini göstərdi. Həm Siz, həm Azərbaycan xalqı, həm Oyunlarda iştirak edən idmançılar, həm də qonaqlar Oyunların çox yüksək səviyyədə hazırlanmasını qeyd etdilər. Ümumi fikrə görə, bu Oyunlar Yay Olimpiya Oyunları səviyyəsində hazırlanmışdı. Əminəm ki, IV İslam Həmrəyliyi Oyunları da eyni səviyyədə hazırlanıb keçiriləcək və müstəqil Azərbaycanın tarixinə növbəti qələbə kimi daxil olacaq”.\nBu gün müsəlmanlara, İslam ölkələrinə münasibət birmənalı deyil. Son illər dünyada, xüsusilə Qərbdə baş verən terrorlarda və digər cinayət əməllərində müsəlmanları günahlandırmaq, bunlara İslam adı ilə kölgə salmaq meyilləri çoxalıb. Daha bir acınacaqlı fakt budur ki, dünyanın onlarla ölkəsində davam edən silahlı münaqişələrin, müharibələrin əksəriyyəti ya müsəlman dövlətlərində baş verir, ya da müsəlmanlar həmin münaqişələrdə bu və ya digər şəkildə iştirak edirlər. Prezident İlham Əliyev dünyada İslama qarşı çirkin kampaniya aparanları nəzərdə tutaraq bildirib: “Onlar öz imkanları hesabına həm mediada, həm ictimai fikirdə, həm müxtəlif qeyri-hökumət təşkilatları çərçivəsində rəy formalaşdırırlar ki, İslam dünya üçün təhlükədir, İslamı terrorizmlə eyniləşdirirlər, islamofobiyaya rəvac verirlər, xalqları dinə görə bölürlər, müsəlman qaçqınlarına qarşı hörmətsizlik edirlər”.\nƏslində, İslamın ədalət, bərabərlik dini olduğunu bilənlərin də bir çoxu özünü bixəbər kimi göstərir. İslam dünyasında ictimai-siyasi durumun qeyri-sabit olmasının bir səbəbi də dini siyasi alətə çevirmək cəhdləri, təriqətlər, cərəyanlar və məzhəblərarası savaşlar, dini maarifsizlikdir. Bəziləri qəsdən, bəziləri isə bəşəriyyəti sülhə, barışa, insan haqlarına çağıran İslam dini və onun təməlini təşkil edən Qurandan xəbərsiz olduqlarından hansısa müsəlman ölkəsinin vətəndaşının siyasi və digər səbəblərə görə törətdiyi terrorları İslamın adına çıxarırlar. Bütün bunların fonunda vətəndaş müharibələrinin getdiyini, yüzlərlə, minlərlə günahsız müsəlmanın qətlə yetirildiyini müşahidə edirik. Müsəlmanların yaşadıqları bölgələrdə vəhşiliklər və zorakılıqlar tüğyan edir, yaşından, kimliyindən asılı olmayaraq insanlar öldürülür. Belə bir vaxtda dövlət başçımızın bütün dünyaya sülh, birlik, humanizm, barış mesajları verməsi ölkəmizin multikultural dəyərlərin daşıyıcısı olduğunu bir daha sübuta yetirir.\nİslam birliyi, həmrəyliyi bütün dünyanı sülhə səsləyir. Azərbaycanda İslam dostluq, qardaşlıq və həmrəylik dini kimi qəbul edilir. Cəmiyyətdə əxlaqi meyarların, dostluq və humanizm prinsiplərinin formalaşmasında müstəsna rolu olan bu din ölkəmizdə yaşayan xalqları bir-birinə bağlayan ən böyük mənəvi sərvətlərdən, ortaq dəyərlərdən biridir. İndi İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsi və müsəlman dünyasının hərəkətə keçməsi, öz dəyərlərinə sahib çıxması, İslam dinini xürafata çevirərək, yanlış qələmə verənləri ifşa etməsi, bu dinin mahiyyətini, gözəlliklərini bəyan etməsi labüddür. IV İslam Həmrəyliyi Oyunları bu istiqamətdə də önəmli bir addımdır. Prezident İlham Əliyevin bildirdiyi kimi, İslam Həmrəyliyi Oyunları böyük siyasi, mədəni tədbirdir, böyük ictimai hadisədir: “Biz istəyirik ki, bütün dünya bilsin və görsün ki, İslam sülh dinidir, mərhəmət dinidir. Bizim qədim mədəniyyətimiz var və biz mədəniyyətimizlə fəxr edirik”.\nBu tarixi həqiqətdir ki, Azərbaycan uzun əsrlərdən bəri İslam sivilizasiyasının və intibahının əsas mərkəzlərindən biri sayılıb, İslam dininin maddi və mənəvi irsinin formalaşmasında yaxından iştirak edib. Sovet dövründə Azərbaycanda cəmi 17 məscid fəaliyyət göstərdiyi halda, hazırda onların sayı 2000-i keçib. Bu məscidlərin 300-dən çoxu tarixi-mədəni abidələr siyahısına salınıb. Tarixən Azərbaycanda müxtəlif dinlərin nümayəndələri sülh və dostluq şəraitində yaşayıb, öz adət-ənənlərini, inanclarını davam etdirib, yaşadıblar. Bu gün istər respublikamızın paytaxtında, istərsə də regionlarda bütün dinlərin nümayəndələrinə öz milli adətlərini, dini ayinlərini sərbəst şəkildə icra etmələri üçün dövlət tərəfindən lazımi şərait yaradılıb, məbədlər, sinaqoqlar, kilsələr tikilib. “İslam həmrəyliyi ili” bir daha bütün dünya dinlərinin nümayəndələrini birləşməyə, qarşılıqlı anlaşmaya və dialoqa çağırır.\n“İslam həmrəyliyi ili” yalnız dini öhdəliklərinin təqdimatı məqsədilə deyil, müsəlman ölkələrinin həm sosial-iqtisadi, həm siyasi, həm də mədəniyyət sahəsində bir-birinə dəstək olması, həmrəylik nümayiş etdirməsi ilə səciyyələndirilməlidir. Müsəlman ölkələri arasında İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində həyata keçirilən işbirliyi qurumun üzv ölkələri arasında siyasi, iqtisadi, humanitar sahədə münasibətlərə kömək göstərsə də, həll olunmamış çox problemlər var. Dünya siyasətində və müsəlmanlar yaşayan regionlarda cərəyan edən bir sıra proseslər İslam ölkələri arasında sıx əməkdaşlığın vacibliyini ön plana çıxarır. İslam həmrəyliyi bölgənin tərəqqisinə rəvac verəcək. Müsəlman ölkələri arasındakı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılmasını, birliyin yaranmasını təmin edəcək. Mövcud gərgin vəziyyətlərdən çıxış yolu budur. İslam həmrəyliyi siyasi tələbat, siyasi maraq deyil, birlik, dostluq, qardaşlıq, sevgi kimi yüksək insani dəyərlərdir. İslam ölkələrinin dövlət xadimləri, qabaqcıl ziyalıları, din xadimləri müsəlman dünyasında birlik və bərabərlik, sevgi, hörmət, mərhəmət, tolerantlıq mühiti yaratmaq üçün səyləri artırmalıdırlar. İslam dünyası hərbi, siyasi və iqtisadi baxımdan birlik nümayiş etdirməli, həmrəy olaraq problemləri, onları yaradan səbəblərin həlli yollarını birlikdə axtarıb tapmalıdır.\nİslam ölkələri ilə hərtərəfli münasibətlərin inkişafı, müsəlman dünyasında qardaşlığın, həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın xarici siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir. Ölkəmiz İslam ölkələrinin bir araya gəlməsində bütün imkanlardan istifadə edir. IV İslam Həmrəyliyi Oyunları da müsəlman ölkələri arasında qarşılıqlı hörmət və anlaşma əlaqələrinin, birliyin möhkəmləndirilməsinin və inkişaf etdirilməsinin parlaq təntənəsinə çevriləcək.\nÖlkəmizdə və bütün dünyada böyük maraqla, həyəcanla gözlənilən mötəbər idman yarışı - IV İslam Həmrəyliyi Oyunları günlərinin ərəfəsindəyik. Təşkilati istiqamətdə həyata keçirilən ilk tədbirlər göz önündədir. Artıq Azərbaycan bu sahədə öz standartlarını yaratmış, imicini formalaşdırmışdır. Mehriban xanım Əliyeva IV İslam Həmrəyliyi Oyunları Təşkilat Komitəsinin yekun iclasında bu məsələyə xüsusi toxunmuşdur: “Biz “dünya standartlarına uyğun” kəlməsindən tez-tez istifadə edirik. Mənə elə gəlir ki, biz son illər artıq Azərbaycanın standartlarını yaratmışıq... Biz çalışırıq ki, hər bir tədbiri hərtərəfli hazırlayaq. Bu sahədə bizim artıq böyük təcrübəmiz var. Ölkəmizdə bir çox sahələri əhatə edən beynəlxalq tədbirlər keçirilir. Gələcəkdə də belə tədbirlərin keçirilməsi üçün bir çox müraciətlər var. Yəni, artıq beynəlxalq aləmdə Azərbaycanın bu sahədə imici formalaşıb. Bizə müraciət edən beynəlxalq qurumlar əmindirlər ki, Bakıda, Azərbaycanda keçirilən böyük beynəlxalq tədbirlər doğrudan da bütün tələblərə - həm təhlükəsizlik tələblərinə, həm də təşkilati tələblərə cavab verəcək. Bir daha deyirəm ki, bu, ilk növbədə, Azərbaycan dövlətinin potensialının və Azərbaycan xalqının qabiliyyətinin göstəricisidir”.\nRespublikamız təkcə İslam aləmində deyil, ümumən bütün dünyada həmrəyliyin və əmin-amanlığın təntənəsinə xidmət edən bu idman yarışını sülh, sabitlik və yüksək bayram ovqatında keçirməklə beynəlxalq ictimaiyyətə növbəti dəfə müasir şəhər infrastrukturunu, turizm imkanlarını, qlobal tədbirləri yüksək səviyyədə təşkil etmək əzmini, tolerantlığını və qonaqpərvərliyini nümayiş etdirəcək. IV İslam Həmrəyliyi Oyunları müasir Azərbaycanın bütün dünyaya dolğun təqdimatını təmin edəcək.


COP26 – hər kəs üçün daha parlaq gələcəyin təminatı – İstiqlal.az\nAna Səhifə/Cəmiyyət/COP26 – hər kəs üçün daha parlaq gələcəyin təminatı\nCOP26 – hər kəs üçün daha parlaq gələcəyin təminatı\n22 Oktyabr 2021 19:48\nBMT Günü tədbirində COP26 və iqlim dəyişikliyi ilə bağlı fəaliyyətlər müzakirə olunub.\n“Paris Sazişinin hədəflərinə çatmaq üçün daha iddialı vədlərə və qətiyyətli addımlara ehtiyacımız var,” BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Vladanka Andreeva BMT Günü və Qlazqoda keçiriləcək BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Konfransına (COP26) həsr olunmuş tədbirdə bəyan edib.\nİstiqlal.az xəbər verir ki, xanım Andreeva emissiya balansını sıfıra aparan yolu təşviq edən 2030-cu il hədəflərinə çatmaq üçün ölkələrin milli səviyyədə müəyyən edilmiş daha böyük və iddialı töhfələr verməli olduğunu vurğulayıb.\nTədbirin açılış mərasimində Ekologiya və Təbii Sərvətlər nazirinin müavini Rauf Hacıyev, Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Azərbaycandakı səfiri Ceyms Şarp və Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Orxan Məmmədov çıxış edərək, etimadın bərpa etmək, fəaliyyətlərin gücləndirmək və Paris Sazişində verilən vədləri tam şəkildə yerinə yetirmək üçün qlobal tərəfdaşlığın vacib olduğunu qeyd ediblər.\n“COP26 – hər kəs üçün daha parlaq gələcəyin təminatı” adlı tədbir dövlət qurumları, diplomatik missiyalar, özəl sektor, vətəndaş cəmiyyəti və mediadan 80-ə yaxın iştirakçını bir araya gətirib. Onlar iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə hökumət, vətəndaş cəmiyyəti və özəl sektorun rolunu müzakirə ediblər. İştirakçılar, bir çox ölkənin pandemiyadan zərər çəkmiş iqtisadiyyatlarını yenidən qurduğu bir vaxt “yaşıl bərpa” yollarına dair fikir mübadiləsi aparıblar.\nAçılış sessiyasının ardınca hökumət, vətəndaş cəmiyyəti və özəl sektor mütəxəssislərinin, həmçinin İtaliyanın Milan şəhərində COP26 öncəsi konfransa qatılmış Azərbaycanlı gənc fəalın iştirakı ilə panel müzakirələri keçirilib. Onlar COP26-nın dörd məqsədinə nail olmaq yollarına dair fikir mübadiləsi aparıblar. COP26-nın məqsədləri aşağıdakı kimidir: 2050-ci ilədək emissiya balansını sıfıra endirmək və qlobal istiləşməni 1.5 dərəcə ətrafında saxlamaq; icmaları və təbii yaşayış yerlərini qorumaq; maliyyə resurslarının səfərbər etmək; və məqsədlərə çatmaq üçün birgə fəaliyyət göstərmək.


Tarix: 13-10-2017, 14:58 Oxunma sayı: 589 Bölmə: Siyasət\nMən bu gün başqa bir çıxış edəcəkdim, amma təəssüflər olsun ki, bəzi millət vəkillərinin, özəlliklə Ermənistan heyətinin ölkəm əleyhinə bir neçə gündür burda dilə gətirdikləri saxta ittihamlara, yalanlara cavab vermək məcburiyyətindəyəm.\nBu sözləri millət vəkili, Azərbaycanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Q.Paşayeva bu gün AŞPA-da "Azad müzakirələr” zamanı çıxışında deyib.\n"Mən 12 ildir burda ölkəmin təmsilçisiyəm. Amma bu gün yalan-yanlış bilgilərlə "insan haqları” adı altında Azərbaycanı ittiham edən bəzi millət vəkillərinin Avropa Şurasının üzvü olan Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarının 20%-ni işğal etməsi nəticəsində öz evlərindən sürgün edilmiş 1 milyon azərbaycanlı qaçqının, məcburi köçkünün Ermənistan tərəfindən pozulmuş "insan haqlarını” müdafiə etmələrini heç bir zaman görmədim. Nə üçün yüz minlərlə azərbaycanlı qaçqının haqlarını pozan Ermənistana qarşı təzyiq tətbiq etmək üçün Assambleyamız heç bir addım atmır? Evlərinə dönə bilməyən 1 milyon azərbaycanlı məcburi köçkün Assambleyamızdan bu suallarına cavab gözləyirlər. Ermənistan bütün dünyanın gözləri önündə Azərbaycanın Xocalı şəhərində bir gecədə 613 insanı qətlə yetirdi, yüzlərlə insan o soyuq qış günlərində ağır yaralı olaraq canlarını zorla qurtardı. Ermənistan Xocalıda bir soyqırım həyata keçirdi və oradan sağ canlarını qurtara bilmiş çox az sayda məcburi köçkünlər bu gün də öz evlərinə dönə bilmirlər. Nə üçün bu insanların pozulmuş "insan haqları"nın müdafiəsi üçün Assambleyamız heç bir addım atmır? Nə üçün ikili standartlar davam edir?” - millət vəkili bildirib.\nQ.Paşayeva qeyd edib ki, Xocalı soyqırımı kimi insanlıq əleyhinə cinayət törədənlər bu gün Ermənistanda yüksək vəzifə tuturlar və bu günə qədər ədalət qarşısında cavab verməyiblər:\n"Baş katib Yaqland Azərbaycan əleyhinə çıxışlar edir. Amma onun doğrudan Ermənistan prezidentinin özünə birbaşa deməsinə baxmayaraq, Ermənistan dövləti onun və AŞPA-nın çağırışlarına məhəl qoymur, bu gün də qanunsuz olaraq girov saxladığı azərbaycanlı Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevi azadlığa buraxmır. Nə üçün cənab Yaqland və Assambleyamız bu insanların pozulmuş insan haqlarının müdafiəsi, onların azadlığa buraxılması üçün Ermənistana qarşı təzyiq göstərilməsi istiqamətində ciddi addımlar atmırlar? Dilqəm Əsgrov və Şahbaz Quliyevin ailəsi sizdən bu suallarına cavab gözləyirlər.\nErmənistan heyətinin neçə gündür Azərbaycan əleyhinə yalanlarla dolu açıqlamalarına gəlincə, buradan onlara demək istəyirəm ki, siz ASALA terror təşkilatının liderlərindən olan Varujan Karapetyandan bəhs edin. Fransanın Orli hava limanında Türk Hava Yollarının bürosuna bombalı hücum edərək 8 məsum insanın ölməsinə, 55 nəfərin yaralanmasına səbəb olan terrorçunun Ermənistan dövlətinin və siyasətçilərinin müraciətlərinə əsasən Fransada necə əfv edilməsindən və sizin onu Ermənistanda qəhrəman elan etməyinizdən bəhs edin. Terrorçunu qəhrəmana çevirən bir dövlətin millət vəkillərinin burda bizə insan haqlarından bəhs etmə haqları yoxdur. Biz burdan bu terrorçu və onunla birlikdə terrorlarda iştirak edən ermənilərlə bağlı araşdırmalar, istintaqın aparılmasını tələb edirik.\nVə sonda, Myanmada, Arakanda müsəlmanlar əlehinə törədilən soyqırımın Assambleyada müzakirə edilməməsini və etiraz qərarı, bəyanatı qəbul edilməməsini qınayırıq. Avropa Şurası sərhədlərindən uzaqda olsa da, Assambleyamızı orada insanlıq əlehinə törədilən cinayətlərə səssiz qalmamağa çağırırıq”.(Axar.az)\nTarix: 22-11-2017, 11:11 Oxunma sayı: 655 Bölmə: Siyasət\nRusiya hərbçiləri Suriyada 2017-ci ilin oktyabrından etibarən Rusiya şirkətləri tərəfindən\nBakıda yol polisinin maşını yandı - VİDEO\nTarix: 26-12-2018, 09:54 Oxunma sayı: 518 Bölmə: Hadisə\nTarix: 12-02-2018, 17:58 Oxunma sayı: 522 Bölmə: Cəmiyyət\nBeynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin nümayəndələri (BQXK) Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində\nKonstitusiya Məhkəməsi Milli Məclislə bağlı qərarını verdi\nTarix: 4-12-2019, 14:01 Oxunma sayı: 405 Bölmə: Siyasət / Manşet\nTarix: 2-11-2019, 16:23 Oxunma sayı: 568 Bölmə: Mədəniyyət\nAzad Rəhimovun müavini də xəstəxanaya yerləşdirildi\nTarix: 17-02-2021, 14:40 Oxunma sayı: 493 Bölmə: İdman / Hadisə