Partlayış qoruyucusunun - Sual 1 Terminlər və təyinlər. Cavab\nMəhdudlaşdırıcının tipinin seçilməsi\nŞəkil 1. Qırılmış fazada kvazi quraşdırılmış gərginliyin qrafik təsviri\nİzolyasiyalı neytral ilə və ya qövssöndürənlə işləyən şəbəkənin XS qorumaq üçün İGM -in parametrlərinin seçilməsi\nXS şəbəkəsini qorumaq üçün İGM -in parametrinin seçilməsi\nSUAL 31 QPQ-nı qövslü ifrat gərginlikdən qorumaq üçün məhdudlaşdırıcının seçilməsi CAVAB\nNeytralı birbaşa torpaqlanmış 110-500 kV-luq şəbəkələr\nNeytralı effektiv torpaqlanmış 110-220 kV-luq şəbəkələr.\nİGM-nın enerjitutumunun və buraxma qabiliyyətli cərəyanın seçilməsi\nİGM-nın nominal gərginliyi\nİldırım və kommutasiya ifrat gərginliklər zamanı qalıq gərginlik\nNominal boşalma cərəyanı\nPartlayış qoruyucusunun işləmə cərəyanının təyini\nİGM-in partlayış qoruyucusunun (təzyiqi salmaq üçün) cərəyanı, ikifazlı və ya üçfazlı qısa qapanma cərəyanından, ən azı 10% çox olmalıdır.\nİGM-nin cərəyan itki yolunun uzunluğunun təyini\nİGM-nin cərəyan itki yolunun uzunluğu 1-ci cədvəldə göstərilmişdir\nElektrik avadanlığının gərginlik sinfi, kV\nSızma yolunun uzunluğu, sm-dən az olmayaraq\nMəhdudlaşdırıcının tipinin seçilməsi zamanı İGM-nin parametrləri nəzərdə tutulur.\nƏgər İGM olan rayonda külək və buz çox olursa, bu rayonda tez-tez məftillərdə qırılmalar mövcuddursa, onda İGM “kvazi quraşdırılmış” ifrat gərginlik təsirinə yoxlanmalıdır. 1-ci şəkildə xəttin faz gərginliyi (Un), transformatorun maqnitləşmə cərəyanından asılıdır. İzolə edilmiş neytralın qırılması götürülür.\nStansiyanın XS şəbəkəsində, İGM-i quraşdırmaqda məqsəd elektrik mühərriklərini və şəbəkəni yerlə qövsü birləşmədən qorumaqdır.\nƏn zəif element elektrik mühərriki olduğu üçün əvvəlcə mühərriki qoruyan İGM seçilir.\nStansiyanın XS şəbəkəsi neytralı izolyasiyalı və ya neytralı qövssöndürücü reaktorlu və ya neytralı rezistorlu olan hallarda işləyə bilər.\nBu halda 2 vəziyyət əsas tutulur.\nşəbəkənin ən böyük işçi gərginliyi elektrik mühərrikinin nominal gərginliyindən 1,1 dəfə çox olmamalıdır, yəni 6,6 kV;\nbir fazlı yerlə əlaqənin müddəti 2 saatı keçməməlidir.\nHər iki şərtin nəzərə alınması İGM -in ən böyük buraxıla bilən gərginliyini təyin edir.\nHesabatlar zamanı nəzərə alınmalıdır ki, əgər yerə nəzərən tutum cərəyanı 10 A-dən çox deyilsə və şəbəkənin neytralı izolə olunubsa və ya tutum cərəyanı 100 A-ə qədər və şəbəkənin işi 100% kompensasiya olubsa, impulsun amplitudu 500A-dən az olmamalıdır.\nMəhdudlaşdırıcı hər bir XS seksiyasının şinində əriyən qoruyucuya qədər qoyulur (baş yaçeykada və ya GT-nın yaçeykasında).\nQısa qapanma cərəyanı böyük olan XS mühafizə etmək üçün hər şinə 2, 3 komplekt lazımdır.\nƏsas odur ki, İGM -lər eyni tipli və eyni parametrli olsun.\nXS şəbəkəsini qorumaq üçün İGM -in parametrinin seçilməsi (neytralı rezistr vasitəsilə qoşulan)\nElektrik stansiyasının 6 kV XS şəbəkəsində yerlə birləşən transformatorun neytralına qoşulan rezistorun müqaviməti elə olmalıdır ki, bir fazlı yerlə qapanma zamanı rezistordan keçən cərəyan yerlə qapanan tutum cərəyanından az olmasın (adətən, rezistorun müqaviməti 100 Om olur). Bu halda, ifrat gərginlik qövs boşalmasında (2,2÷2,4) Uf olur, rele mühafizəsi zədəli hissəni açır.\nşəbəkənin ən böyük işçi gərginliyi elektrik mühərrikinin 1,1Un qiymətini keçməməlidir, yəni 6,6 kV;\nbir fazlı cərəyanın müddəti, rele mühafizəsi ilə uyğunlaşır. Bu vaxt 5 san. keçmir.\nDeməli ifrat gərginliyi, rezistorla birgə 2,3÷2,4Uf olarsa, bir fazlı açılma 1 saniyədən çox deyilsə, onda İGM -nin buraxıla bilən qiymətini 250 A götürmək olar.\nQPQ-nı qövslü ifrat gərginlikdən qorumaq üçün məhdudlaşdırıcının seçilməsi\nQPQ-nin qövsvari ifrat gərginlikdən mühafizəsi o zaman tələb olunur ki, QPQ-nın kabel şəbəkəsi çox zədəlidir və ya ifrat gərginliyə çox həssas olan tələbatçı əritmə sobasıdır.\nQPQ–nın şininə generator qoşulduğundan:\nşəbəkənin ən böyük gərginliyi generatorun 1,15 Un qiymətini keçməməlidir, yəni 6 və 10 kV QPQ üçün 6,9 və 11,5 kV olmalıdır.\nbir fazlı qapanmanın müddəti 2 saatdan çox olmamalıdır.\nGM -in buraxıla bilən qabliyyətini təyin edərkən yadda saxlamaq lazımdır ki, PQ və QPQ bir qayda olaraq, seksiya və xətti cərəyan məhdudlaşdırıcı reaktorlara malikdir və onlar İGM-ə təsir edirlər. Məhdudlaşdırıcını QPQ-nın hər seksiyasında qoşmaq lazımdır.\nVakuum açarlarda İGM quraşdırılırsa, ifrat gərginlik azalır, cərəyan kəsilir, lakin heç bir halda ifrat gərginliyə çatmır. Əgər vakuum açarları ilə mühərriklər, transformatorlar eyni sxemdədirsə, onda ifrat gərginlikdən qorunmaq üçün İGM quraşdırılmalıdır.\nAşağıdakı hallarda vakuum açarlarla əlaqə ifrat gərginlikdən mühafizə tələb olunmur:\nventil boşaldıcıları və ya İGM-lə mühafizə olunan transformatorlar üçün;\nkabel xətlərinin uzunluğu 1-ci cədvəldə olduğu kimi olan XS transformatorları.\nKabelin uzunluğu m, transformatorun gücü kVt\nElektrik mühərriklərini ifrat gərginlikdən qorumaq üçün (səbəb vakuum açarlar) məhdudlaşdırıcı 6 kV-luq şəbəkəyə qoşulur. Vakuum açarında olan ən yaxşı effekti İGM-i bilavasitə açara və ya bilavasitə mühafizə olunan obyektə qoşarkən almaq olar.\n110-500 kV-luq İGM-in quraşdırılma sxemi və texniki xarakteristikalarının seçilməsi.\n110-500 kV-luq İGM-nin quraşdırılma sxeminin və texniki xarakteristikalarının seçilməsi üçün aşağıdakı hesablamalar aparılmalıdır:\nuzunluğu 200-300 km-dən artıq, 500 kV gərginlikli HX qoşulan PQ-da daxili ifrat gərginliklərin;\ngüc transformatorlarının və avtotransformatorlarının yüksək gəRginlik tərəfində açar quraşdırılmayan (blok və yarımblok sxemlərdə) 110-500 kV-luq PQ-da daxili ifrat gərginliklərin; daxili ifrat gərginliklərin yaranması nöqteyi-nəzərdən avadanlıqlar üçün təhlükəli olan bu cür sxemlər praktikada tətbiq edilməməlidir;\nkondensator batareyaları quraşdırılan PQ-da daxili (kommutasiya) ifrat gərginliklərin;\nuzununa kompensasiya qurğuları (UKQ) ilə təchiz olunan elektrik verilişi xətlərində daxili ifrat gərginliklərin;\n110-220 kV-luq şəbəkələrdən 27,5 kV-luq dəyişən cərəyanları dartı yarımstansiyaların elektrik təchizatı sxemlərində daxili ifrat gərginliklərin;\nHX-da İGM-nın quraşdırılması zəruriliyinin, HX-da onların sayının və birinci növbədə harada yerləşdirilməsi yerinin təyin edilməsi, İGM-nın növünün və onun əsas xarakteristikalarının seçilməsi məqsədi ilə ildırıma davamlılığına kifayət qədər malik olmayan 110-500 kV-luq HX-da xarici (ildırım) ifrat gərginliklərin;\neleqaz izolyasiyalı 110-500 kV-luq paylayıcı qurğularda (EKPQ) ifrat gərginliklərin;\n110-220 kV-luq güc transformatorların 110-220 kv-luq torpaqlanma çıxarılan neytralda ifrat gərginliklərin.\n1 bəndində göstəricilərdən savaye digər hallarda xüsusi ifrat gərginlik hesablamaların aparılmasına ehtiyac yoxdur, avadanlığın mühafizə sxeminin və İGM xarakteristikalarının seçilməsini isə sadə şəkildə yerinə yetirmək olar (bax bənd 9.3-9.4 və fəsil 10).\n3. 110-500 kV-luq şəbəkələrdə ildırım ifrat gərginliklərdən mühafizə üçün mütləq İGM quraşdırılmalıdır;\nqoşulmuş 110-500 kV-luq HX-dən gələn ildırım dalğaları nəticəsində ildırım ifrat gərginliklərdən mühafizə üçün 110-500 kV-luq güc transformatorları (avtotransformatorlar, şuntlayıcı reaktorlar) tərəfdə; transformator (avtotransformatorlar, şuntlayıcı reaktorlar) və mühafizə aparatı arasındakı dövrədə kommutasiya aparatlarının mövcudluğuna icazə verilmir;\n110-500 kV-luq kabel muftalarının bilavasitə yaxınlığında, onların HX-yə və PQ şinləmələrinə qoşulma yerlərində;\nƏlavə olaraq İGM-nın quraşdırılması tövsiyyə olunur:\nPQ-nin bilavasitə yaxınlığında qoşulan hər bir HX-də (məsələn, PQ-yə ən yaxın HX dayağında) və ya yığma PQ şinlərində.\n110-500 kV-luq PQ-da mühafizə aparatlarının yerləşdirilməsi elə olmalıdır ki, avadanlıqlara qədər olan məsafə maksimal buraxıla bilən qiymətlərdən artıq olmasın. Bu məsafələr, ventil boşaldıcıların köməyi ilə avadanlıqların mühafizə olunması və HX yanaşmalarının mühafizə trosları ilə təchiz edilməsinə olan xüsusi tələblərin yerinə yetirilməsi üçün EQQQ-də cədvəl şəklində verilmişdir. Boşaldıcıların əvəzinə müasir İGM-dən istifadə edildikdə maksimal buraxıla bilən məsafələr və mühafizə edilən yanaşmalara olan tələblər dəqiqləşdirilə bilər.\nAparılan tədqiqatlar [9-11] bir sıra nəticə və təkliflərin verilməsinə imkan yaradır:\nildırım (və kommutasiya) ifrat gərginliklərdən avadanlıqlarının mühafizə olunmasının yüksək effektivli üsulu kimi kaskad sxemlərin istifadə edilməsi EQQQ-da tövsiyyə olunmalıdır. Bu sxemlərdə mühafizə aparatları PQ girişinin yaxınlığında qoşulan hər bir 110-500 kV-luq HX-də quraşdırılır.\nEQQQ cədvəllərində avadanlıqlardan mühafizə aparatlarına qədər maksimal buraxıla bilən məsafələr ildə 30 ildırım saatdan artıq olmayan ildırım aktivliyində göstərilmişdir; əgər yerləşmə rayonunda ildırım saatlarının sayı ildə 30-dan yuxarıdırsa, buraxıla bilən məsafələr münasib olaraq azaldılmalıdır;\nboşaldıcılar İGM ilə əvəz olunduqda EQQQ cədvəllərində göstərilən mühafizə aparatlarından güctransformatorlara qədər olan maksimal buraxıla bilən məsafənin yenidən hesablanmasına icazə verilir (bax EQQQ-də cədvəl 4.2.10-cədvəl 4.2.13-də verilən qeydlər);\nEQQQ-də cədvəl 4.2.10-a aid 110, 150, 220 kV-luq qoşulmuş böyük sayda HX olduqda uzaqda yerləşən avadanlığa qədər məsafənin məhdudlaşdırılmamasına icazə verən qeyd istisna olunmalıdır; böyük sayda HX olduqda mühafizə aparatlarından uzaqda yerləşən avadanlığa qədər maksimal buraxıla bilən məsafə qismində 110, 150, 220 kV-luq daimi qoşulmuş üç və ondan yuxarı HX üçün EQQQ-də göstərilən məsafə qəbul edilə bilər;\nəlavə İGM-nın quraşdırılması zamanı EQQQ-də göstərilən qiymətlərlə müqayisədə HX troslu yaxınlaşma hissəsinin uzunluğunun azaldılmasına icazə verilir;\nPQ-ya yaxınlaşma hissəsində 110-330 kV-luq HX dayaqlarının torpaqlanma müqaviməti yüksək olduqda (EQQQ-də maksimal buraxıla bilən 20 )m-dan yuxarı) HX-nın xətti özəklərində və ya yığma PQ şinlərində yerləşdirilməklə 110-330 kV-luq əlavə İGM quraşdırılmalıdır.\n110-500 kV-luq şəbəkələrdə kommutasiya ifrat gərginliklərdən mühafizə üçün mütləq İGM quraşdırılmalıdır;\n110-500 kV-luq güc transformatorları (avtotransformatorlar, şuntlayıcı reaktorlar) tərəfdə; transformator (avtotransformatorlar, şuntlayıcı reaktor) arasındakı dövrədə kommutasiya aparatlarının mövcudluğuna icazə verilmir;\nPQ-nın girişinin yaxınlığında PQ-nın girişinin yaxınlığında PQ-ya birləşdirilmiş 500 kV-luq HX-da).\nİGM-nın quraşdırılması tövsiyyə olunur:\nPQ girişinin yaxınlığında PQ-ya birləşdirilmiş 330 kV-luq HX-da;\nİGM-nın quraşdırılması heç də vacib deyil:\nPQ girişinin yaxınlığında PQ-ya birləşdirilmiş 110-220 kV-luq Hx-da.\nPQ girişinin yaxınlığında 110-500 kV-luq HX-da quraşdırılan İGM həm ildırım və həm də kommutasiya ifrat gərginliklərin məhdudlaşdırma funksiyasını müvəffəqiyyətlə özündə cəmləşdirilir.\n110-500 kV-luq İGM-nın ən böyük işçi gərginliyinin, enerjitutumunun və boşalma cərəyanının seçilməsi.\nİGM-nın ən böyük işçi gərginliyi (Ui.g.n.) aşağıdakı faktorlar nəzərə alınmaqla seçilir:\nİGM quraşdırılan yerdə şəbəkənin ən böyük işçi gərginliyi (standartlara əsasən 110-500 kV-luq şəbəkə elektrik avadanlıqlarının gərginlik sinfi cədvəldə göstərilir);\nİstismar zamanı şəbəkənin ən böyük işçi gərginliyinin normalaşdırılmış qiymətindən yuxarı gərginliyin yüksəlməsi;\nNeytralının torpaqlanması çıxarılan transformatorların mövcudluğu və ya yoxluğu.\nGərginlik sinfi, kV\nUi.g.n., kV (şəbəkə üçün)\nUi.g.n./√3, kV (şəbəkə üçün, faza qiyməti)\nCədvəldə göstərilən ən böyük işçi gərginlik (Ui.g.n.) şəbəkənin ən böyük uzun müddət buraxıla bilən işçi (faza) gərginliyindən 5% yuxarı qəbul edilir Ui.g.n./√3.\nƏgər istismar zamanı Ui.g.n., kV səviyyəli şəbəkə gərginliyinin qiyməti yuxarı olubsa, onda ən böyük işçi gərginlik şəbəkənin maksimal qeyd gərginliyindən 5% yuxarı qəbul olunur.\nƏgər paylayıcı qurğuda (110-220)/(6-35) kV-luq transformatorın bir hissəsi 110-220 kV-luq tərəfin neytralın torpaqlanması çıxarılmaqla işləyirsə, onda bu PQ-da quraşdırılan 110-220 kV-luq İGM-nın ən böyük işçi gərginliyi şəbəkənin ən böyük işçi gərginliyindən 10-20% yuxarı qəbul edilir.\nƏgər paylayıcı qurğuda bütün (110-220)/(6-35) kV-luq transformatorlar 110-220 kV-luq tərəfin neytralın torpaqlanması çıxarılmaqla işləyirsə, onda bu PQ-da quraşdırılan 110-220 kV-luq İGM-nın ən böyük işçi gərginliyi şəbəkənin ən böyük işçi gərginliyindən 20 % yuxarı qəbul edilir.\nUi.g.n. qiymətinə nisbətdə İGM üçün tövsiyyə olunan bir buraxma qabiliyyətli cərəyan impulsunun enerjisi Wx ilə işarə oluna və cədvəldə həmçinin buraxma qabiliyyətli cərəyanın tövsiyyə olunan diapazonları verilir.\nBəzi istehsalçılar İGM kateqoriyalarında:\nenerjini İGM-nın ən böyük işçi gərginliyinə yox, nominal gərginliyinə aid edirlər; bu halda tövsiyyə olunan xücuci enerji (Wx) cədvəldə göstərilən qiymətlərdən kiçik olacaq;\nbir yox, eynivaxtda buraxma qabiliyyətli iki cərəyan impulsunun enerjisini göstəricilər; bu halda tövsiyyə olunan xüsusi enerji cədvəldəki qiymətdən iki dəfə böyük olacaq\nAmplitudlu 2000 mks impulsu, A\nDigər İGM xarakteristikalarının kifayətediciliyinin yoxlanılması\nNümunəvi hallarda İGM tətbiq edildikdə yuxarıda verilən bəndlərdə göstərilən şərtlərin təmin edilməsi üçün digər İGM xarakteristikalarının yoxlanılması vacib deyil.\nYüksüz (*) və əvvəlcədən yüklənmə (**) iş rejimində nisbi vahidlərdə verilir. Nisbi vahidlərdə İGM cədvəldə göstərilən KH-B (T) qiymətindən az olmayan gərginliyin buraxıla bilən yüksəlməsi dəfəliyinə malik olmalıdır, yəni adlı vahidlərlə İGM üçün KH-B(T) Ui.g.n.-dən az olmayaraq gərginliyin yüksəlməsi mümkün olmalıdır:\nYüksəldilmiş gərginliyin qoyulma müddəti (T)\nİGM-da gərginliyin yüksəlməsinin buraxıla bilən dəfəliyi, KH-B(T)\nİGM-da ildırım və kommutasiya ifrat gərginliklərin məhdudlaşdırılması zamanı impuls cərəyanlarında yaranan qalıq gərginlik əsas xarakteristika sayılır və istehsalçının “hesablama impuls cərəyanları” kataloqunda göstərilir. Bu qalıq gərginliklər müvafiq olaraq ildırım və kommutasiya ifrat gərginliklərin K8/20 və K30/60 nümunəvi dəfəliyi vasitəsilə təyin oluna bilər (bəzi xəta ilə).\nİldırım ifrat gərginliklərin hesabat cərəyanı (impuls 8/20 mks)\nKommutasiya ifrat gərginliklərin hesabat cərəyanı (impuls 30/60 mks)\nNisbi vahidlərdə İGM-nın ən böyük işçi gərginlik amplituda cədvəldə göstərilən K8/20 və K30/60 qiymətlərindən artıq olmayan ifrat gərginlik məhdudlaşdırıcısının dəfəliyinə malik olmalıdır. Yəni adlı vahidlərdə hesabat ildırım və kommutasiya cərəyan impulslarında İGM aşağıdakı qalıq gərginliyə malik olmalıdır (göstəriləndən artıq olmamaqla).\nNominal boşalma cərəyanı (forma 8/20 mks) və böyük cərəyan impulsu (forma 4/10 mks)\nCədvəldə göstərilən qiymətlər kifayətedici sayılır.\nAmplitudlu impuls 8/20 mks, kA\nAmplitudlu impuls 4/10 mks, kA\nXüsusi hallarda tətbiq edilən 110-500 kV-luq İGM-nın xarakteristikalarının seçilməsi. Uzunluğu 200-300 km-dən artıq olan 500 kV gərginlikli HX birləşdirilmiş PQ.\n110-500 kV-luq İGM-nın quraşdırılma sxeminin və texniki xarakteristikalarının dəqiq seçilməsi üçün aşağıdakı hesablamalar aparılmalıdır:


İyunun 12-də isə Azərbaycanın əksər rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin bəzi şimal və qərb rayonlarında şimşək çaxacağı, arabir yağış yağacağı, ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı, dolu düşəcəyi gözlənilir.\nBAKI, 11 iyun — Sputnik. Azərbaycanda müşahidə olunan faktiki hava açıqlanıb.\nİyunun 12-də isə Azərbaycanın əksər rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin bəzi şimal və qərb rayonlarında şimşək çaxacağı, arabir yağış yağacağı, ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı, dolu düşəcəyi gözlənilir. Qərb küləyi əsəcək, ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənəcək.


Azərbaycan və Serbiya parlamentlərinin əməkdaşlığı müzakirə olunub – İNSAN HÜQUQLARINA DAİR BEYNƏLXALQ STANDARTLARIN TƏSBİTİ ÜZRƏ BİRGƏ İŞÇİ QRUPU\nAzərbaycan və Serbiya parlamentlərinin əməkdaşlığı müzakirə olunub\nSerbiya Prezidenti Tomislav Nikoliç cümə günü Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədovla görüşüb.\nTrend-in məlumatına görə, görüşdə Oqtay Əsədov iki ölkə arasındakı dostluq münasibətlərindən danışıb, qarşılıqlı səfərlərin əhəmiyyətini vurğulayıb.\nAzərbaycan ilə Serbiya arasında əlaqələrin yüksək səviyyəyə çatmasında dövlətlərimizin başçılarının rolunu xüsusi qeyd edən Əsədov deyib ki, qarşılıqlı səfərlər və keçirilən görüşlər zamanı aparılan danışıqlar, imzalanmış çoxsaylı sənədlər münasibətlərimizin müxtəlif sahələrdə inkişafı üçün geniş imkanlar açıb, möhkəm hüquqi baza yaradıb.\n“İqtisadi sahədə əməkdaşlığımız hələlik istənilən səviyyədə olmasa da, ümid edirik ki, yeni yaradılmış iqtisadi komissiya bu sahənin də inkişafında mühüm rol oynayacaq”, – Əsədov deyib.\nMilli Məclisin sədri dövlətlərarası əlaqələrin inkişafında parlamentlərin rolunu vurğulayıb, deputatlarımızın beynəlxalq təşkilatlardakı birgə əməkdaşlığını yüksək qiymətləndirib.\nƏsədov Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində yaranmış Dağlıq Qarabağ münaqişəsi barədə ali qonağa ətraflı məlumat verib, problemin ədalətli həlli ilə bağlı rəsmi Bakının mövqeyini diqqətə çatdırıb.\nSerbiya Prezidenti Tomislav Nikoliç Bakıda keçirdiyi görüşlərin gələcək əməkdaşlığa yaxşı töhfə verəcəyinə ümidvar olduğunu bildirib. Uzun müddət Serbiya parlamentinin deputatı olduğunu vurğulayan Nikoliç dövlətlərarası əməkdaşlığın inkişafında qanunverici orqanların rolunu xüsusi qeyd edib.


® “Silk Way West Airlines” Hindistan istiqamətində yükdaşımalarının şəbəkəsini genişləndirir - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\n® “Silk Way West Airlines” Hindistan istiqamətində yükdaşımalarının şəbəkəsini genişləndirir\nBu gün “Silk Way West Airlines” Hindistanın Mumbay şəhərindən Bakıya “Boeing-747F” təyyarəsi ilə ilk həftəlik uçuşunu həyata keçirib. Həftənin cümə axşamı günü yerinə yetirilən bu yeni birbaşa reys Hindistanın ən vacib beynəlxalq hava yükdaşımaları məntəqələrindən olan Mumbay Çhatrapati Şivaci beynəlxalq hava limanı ilə Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunu birləşdirir.\nCari ilin iyun ayında aviaşirkət Bakını Dehli İndira Qandi beynəlxalq hava limanı ilə birləşdirmiş və həcmi 100 tona çatdırılmış həftəlik “Boeing-747F” reyslərini yerinə yetirməyə başlamışdı. Mumbay istiqaməti artıq “Silk Way West Airlines” aviaşirkətinin Hindistanın hava yükləri bazarındakı ikinci marşrutudur. Yeni reyslərin açılması ilə aviadaşıyıcı həm Hindistan, həm də beynəlxalq tərəfdaşlar üçün hava yükdaşımalarının keyfiyyətini davamlı artırmaqla Asiya kontinental yük şəbəkəsində getdikcə daha mühüm rol oynayacaq.\n“Bakını Mumbay ilə birləşdirəcək yeni Hindistan istiqamətinin açılması bizi məmnun etdi. “Silk Way West Airlines” hindistanlı tərəfdaşları ilə əməkdaşlıq çərçivəsində bölgədəki şəbəkəsini davamlı olaraq genişləndirməkdədir. Yeni uçuşlar “Silk Way West Airlines” və hindistanlı həmkarlarımız arasındakı ikitərəfli tərəfdaşlıq tarixində yeni bir səhifə açmaqla müntəzəm uçuş şəbəkəmizin coğrafiyasının genişlənməsini təmin edir”, - deyə “Silk Way West Airlines” şirkətinin baş icraçı direktoru və prezidenti Volfqanq Mayer bəyan edib.\nÖz növbəsində, “Silk Way West Airlines” şirkətinin Hindistan yarımadası, Yaxın Şərq və Afrika ölkələri üzrə baş kommersiya direktoru Conni Rubio qeyd edib ki, Hindistan ən vacib qlobal yük bazarlarından biri olmaqla aviadaşıyıcının biznes strategiyası üçün böyük önəm daşıyır: "Bu genişlənmə sayəsində “Silk Way West Airlines” Hindistanı öz qlobal şəbəkəsinə daxil edərək dəyərli müştərilərinə “Boeing-747F” təyyarələri ilə reyslər təklif edir”.\n“Taylor Logistics” şirkəti aviadaşıyıcının Hindistan üzrə ikinci baş satış agenti (GSA) olaraq müəyyən edilib. “Taylor Logistics” Mumbay hava limanında (BOM) fəaliyyət göstərəcək, “Hercules Aviation” isə aviaşirkətin Dehli Hava Limanı (DEL) üzrə uzunmüddətli tərəfdaşı olaraq fəaliyyətinə davam edəcək.\nƏsası 2012-ci ildə İpək yolunun qəlbi sayılan Bakıda qoyulmuş “Silk Way West Airlines” Xəzər dənizi bölgəsinin ən böyük hava yolu yükdaşıma şirkətidir. Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu mərkəzli “Silk Way West Airlines” 12 müasir “Boeing 747-8F” və “747-400F” yük təyyarəsindən ibarət donanması ilə Avropa, Asiya və Amerika qitəsinə ayda 350-dən çox uçuş həyata keçirir. Donanmasını genişləndirən “Silk Way West Airlines” 2021-ci il aprelin 28-də “Boeing” aviakonserni ilə 5 ən müasir “777F” yük təyyarəsinin alışı barədə strateji razılaşma imzalayıb. Aviadaşıyıcının illik yükdaşıma dövriyyəsi 420 min tondan çoxdur. Genişlənməkdə olan şəbəkəsi ilə aviaşirkət Avropa, MDB ölkələri, Yaxın Şərq, Mərkəzi və Şərqi Asiya da daxil olmaqla 40-dan artıq istiqaməti əhatə edir.\n“Silk Way West Airlines” şirkəti Koreya Respublikasının İnçxon hava limanı tərəfindən nüfuzlu “2020-ci ilin yükdaşıma aviaşirkəti” adına layiq görülüb.\nAZERTAG.AZ : ® “Silk Way West Airlines” Hindistan istiqamətində yükdaşımalarının şəbəkəsini genişləndirir


KOAH ilə əlaqəli ağciyər dəyişmələri\nSimptomların dəyişdirilməsi üçün cavabdeh olan KOAH-da ağciyər dəyişiklikləri\nKOAH , hava axını məhdudlaşdırması ilə tamamilə geri çevrilməyən bir obstruktiv ağciyər xəstəliyidir. Əsasən uzun müddətli hava yolu qıcıqlandırıcılarına məruz qalmışdır, xəstəlik prosesi dəyişən dərəcədə KOAH semptomlarından məsul olan çox fərqli, fizioloji və struktur ağciyər dəyişmələrinə səbəb olur. Gəlin bu ağciyər dəyişmələrindən dördü nəzər salaq.\nHava hərəkəti məhdudlaşdırması\nTiryək tüstüsü və hava çirklənməsi kimi hava yollarının qıcıqlanmasına uzun müddətli təsirlər hava yollarının şişkin və inflamed olmasına səbəb olur, axıdıcılara və hava axınına mane olur. Hava axınının məhdudlaşdırılması kimi adlandırılan bu proses, xüsusilə də zərərli stimullara məruz qalmaqda davam edərsə, zaman keçdikcə pisləşir.\nHava axını məhdudlaşdırılması spirometri ilə ölçüldüyü kimi KOAH-da görülən ağciyər funksiyasının azalması ilə birbaşa əlaqələndirir. Hava hərəkəti məhdudlaşdırması, FEV1 və FEV1 / FVC- nin aşağı olması, məhdudlaşdırıcı və obstruktiv ağciyər xəstəliklərinin diaqnozunda kritik iki dəyər.\nHava yolu obstruksiyası ekshalasyon zamanı ağciyərlərdə daha çox hava yayılmasına səbəb olur. Aşırı şişirdilmiş bir balon kimi hava tutma, bir insanın nəfəs ala biləcəyi havanın miqdarını məhdudlaşdıran ağciyərlərin hiperinflyasiyasına səbəb olur. Hava trapping davam edərkən, xüsusilə də məşq zamanı normal bir ekshalazdan sonra ( funksional qalıq tutumu ) sonra ağciyərdə qalmış hava həcmi artır.\nKOAH xəstəsi olanların məşq zamanı nəfəs daha az olmasına və gərgin fəaliyyətə tolerantlıq azaldığına əsas səbəbdir.\nQaz birjasında anormallikler\nAğciyərlər içərisində dərinləşən alveollar , qazın mübadiləsi aparıldığı kiçik üzüm kimi klasterlər yalan. Solunan havada oksigen var; Ekşəkilli havada karbon dioksidi, tullantıların tullantı məhsulu var.\nNormal şəraitdə, oksigen tənəffüs edir və tənəffüs yollarını alveolaya çatana qədər ağciyərlərə aparır. Alveollarda bir dəfə bütün canlı orqanlarını qidalandırmaq üçün vücuddan axdığı qan dövranına yayılır. Öz növbəsində, oksigen ilə qan dövranı ilə alınıb alveolün içərisindən diffüzləşən karbon dioksid, axırda nefti nəhayət tullantılar olduğu kimi tənəffüs yollarına axıdılır. Sağlam ağciyərdə oksigen və karbon dioksidin mübadiləsi balanslaşdırılmışdır; KOAH'da deyil. Zəhərli stimullara təkrar şəkildə məruz qalma alveoliyi məhv edir, qaz mübadiləsi prosesini pozur. Bu, tez-tez KOAH-da çox olan hipoksemi və hiperkapniyaya gətirib çıxarır. Xəstəlik irəlilədikcə, qaz mübadiləsinin pisləşməsi ümumiyyətlə pisləşir və simptomlar , əlillik və ağır xəstəliklərə səbəb olur.\nHəddindən artıq Mucus Production\nMukusun aşırı istehsalı havayolunun daralması, havayolu tıkanıklığı, məhsuldar öksürük və KOAH üçün xarakterik olan nefes darlığına kömək edir . Bu da bakterial ağciyər infeksiyalarının tezliyi və müddətində böyük rol oynayır.\nMucus submukozal bezlərin göbələk hüceyrələri və mukus hüceyrələri tərəfindən hazırlanmış yapışqan bir maddədir.\nSağlam ağciyərlərdə, kiçik brenxiollərə çatdıqda, goblet hüceyrələri geniş bronxlarda daha çox olur. Submukoz bezləri daha böyük hava yolları ilə məhdudlaşır, amma havayollarının dar olduğu kimi bronxiollərdə tamamilə yox olur. Normal olaraq, mukus funksiyası funksiyalarını qoruyucu şəkildə işlədir və ağciyərlərin yağlanmasına və xarici dağıntıların hava yollarından xilas edilməsinə kömək edir. KOAH'da mucus istehsalı , daha çox və ya daha az, özünə çevrilir.\nAğciyərlər davamlı şəkildə hava yolu qıcıqlandırıcılarına məruz qaldıqda, goblet hüceyrələri sayında artmaqdadır və submukozal bezlərdə ölçüsü artır. Buna görə də, kiçik hava yollarında daha sıx olurlar, bu, ağciyərdən təmiz sümüyə kömək edən süpürgə kimi siliya hüceyrələrindən daha çoxdur.\nMukus istehsalının overdrivea keçdiyi və hava yolu boşluğunun pozulmasına səbəb olduqda, mükəmməl hava yollarında hovuza başlayır və bakteriyaların çoxalmasına səbəb olur. Bakteriyalar sayı artdıqca bakterial ağciyər infeksiyası tez-tez KOAH alevlenmesinin ardından baş verir.\nKOAH müalicəsinin ən vacib xüsusiyyəti siqaretin dayandırılmasıdır . Siqaret çəkmədən çıxma, siqaretin davam edəcəyi təqdirdə yalnız daha pisləşəcək ağciyər funksiyasının azalmasına səbəb ola bilər.\nHeç bir siqaret çəkən deyilsinizsə , qarşısını almaq və ya ən azı məhdudlaşdırmaq üçün əmin olun, bütün hava yollarının qıcıqlandırıcılarına məruz qalın. Bu, ikinci tüstü , hava çirkliliyi və sərt iş yerində kimyəvi maddələrdən ibarətdir.\nKOAH-nın alevlenməsinin qarşısının alınması da gündəlik KOAH rəhbərliyində vacibdir. Çox xəstə bu mövzuda öz rolunu az qiymətləndirir, amma qəbul edildikdə, profilaktik addımlar alovlanma riskini azaldır və xəstələrin xəstəxanaya yerləşdirilməsini təmin edir.\nƏgər hələ də KOAH diaqnozu qoyulmamış və simptomlar yaşayırsınızsa, spirometriya testi üçün doktorunuza baxın. KOAH-ın erkən diaqnozu əvvəllər müalicəyə və xəstəliyi inkişaf edənlərə daha yaxşı nəticələrə gətirib çıxarır.\nKronik Obstrüktif Akciğer Hastalıklarının Tanı, İdaresi ve Önlenmesi üçün Qlobal Stratejiler. Obstrüktif Akciğer Hastalığı üçün Qlobal Təşəbbüs. 2011-ci ildə yenidən işlənmişdir.\nTowy, Toby J. ve Broadley, Kenneth J. Goblet Hücre Hiperplazi, Hava yolu Fonksiyonu ve Bilinçli Gine Domuzlarında Kronik Lipopolisakkarit Maruziyetinden Sonra Lökosit İnfiltrasyonu: Rolipram ve Deksametazonun Etkileri. JPET 302: 814-821, 2002.\nGenetik Testin Pros və Eksiler\nKOAH'lı insanlar nəyə görə duman çəkirlər?\nPulse Oximetry'inin Artıq Və Eksiler


15:49 30.06.2016 Qısa URL\nQərar hərbi personalın Türkiyədə vəzifə müddətinin 2 ildən 1 ilə endirilməsini və əsgərlərin öz ailələrini bərabərində götürməməsini nəzərdə tutur\nBAKI, 30 iyun — Sputnik. ABŞ hökuməti Türkiyədə xidmət edən amerikalı hərbçi və diplomatların yaxınlarının onları müşayət etməsini birdəfəlik qadağan etməyə hazırlaşır. Bu barədə açıqlama verən Pentaqondakı mənbə, sözügedən qərarın Türkiyədə mövcud olan təhlükəsizlik problemi ilə izah edib.\nObama: "İstanbul terroru bütün insanlığa qarşı törədilib"\nSputnik "İhlas" agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu qərar İstanbul Atatürk Beynəlxalq Hava Limanında törədilən terror aktından əvvəl gündəmə gəlib. Adının açıqlanmasını istəməyən yüksək vəzifəli hərbçi deyib ki, bu dəyişiklik Türkiyədə təhlükəsizlik vəziyyətinin pisləşməkdə davam etdiyini əks etdirir.\nABŞ Müdafiə Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilməsi gözlənilən dəyişiklik, hərbi personalın Türkiyədə vəzifə müddətinin 2 ildən 1 ilə salınması və əsgərlərin öz ailələrini bərabərində götürməməsini nəzərdə tutur. Ancaq nəzərdə tutulan dəyişiklik səfirlər və təhlükəsizlik personalına şamil edilməyəcək.\nHazırda Türkiyədə 2200 amerikalı hərbi və mülki şəxs xidmət edir ki, bunlardan 1500-ü İncirlik hərbi hava bazasında çalışır.\nİstanbul terroru ilə bağlı yeni fakt ortaya çıxdı\n"İstanbul terroru elə planlanmışdı ki, baş tutmaması mümkün deyildi"\nTerror qurbanlarının əksəriyyətinin şəxsiyyəti müəyyənləşib\nAtatürk Beynəlxalq Hava Limanı, İstanbul, hərbçi, Türkiyə, ABŞ, terror


Çingiz Hüseynov Vaqif Sultanlı. Heçlik vadisi. Bakı, Azərnəşr, 2010, 184 səh. Kitaba müəllifin «Ölüm yuxusu»\nÇingiz Hüseynov Vaqif Sultanlı. Heçlik vadisi .\nMƏKTUB ŞƏKLİNDƏ MÜQƏDDİMƏ\nBakı – Azərnəşr – 2010\nHeçlik vadisi. Bakı, Azərnəşr, 2010, 184 səh.\nKitaba müəllifin «Ölüm yuxusu» povest-illüstrasiyası, müxtəlif illərdə yazdığı hekayələri daxil edilmişdir.\n© Vaqif Sultanlı, 2010\nƏzizim Vaqif, yanılmıramsa, otuz ilə yaxındır – əlyazma şəklində, son zamanlar isə internet vasitəsilə – məktublaşırıq səninlə.\nBu məktublar – söhbətlərimizin mövzusu – ümummilli məsələlər, ədəbiyyatamızın vəziyyəti, problemləridir, onları müzakirə edir, dərdləşirik.\nUzun müddətdir bizi daha çox – hər ikimizin sevimlisi, xalqımızın böyuk siması, sədaqətli oğlu, uzaqgörən ideoloqu – Məhəmməd Əminin həyatı, irsi, taleyi maraqlandırır, bu maraq sönməzdir – mən o vaxtlar «Doktor N» romanımı yazır, sən isə Məhəmməd Əminlə bağlı monoqrafiya üzərində çalışırdın.\nƏnənimizi pozmaq istəməzdim, odur ki, mən sənin tezliklə çıxacaq və mənalı – «Heçlik vadisi» – adı olan kitabına müqəddiməmi bu səpkidə, yəni məktub formasında yazmaq istəyirəm.\nTəbii ki, sənin gözəl, sanballı, dərin elmi yazılarına, kitablarına bələdəm, onları oxumuşam, bilirəm. Dəfələrlə jurnal və qəzet səhifələrində iti qələmli publisist yazılarını da həvəslə oxumuşam. Konfranslarda, görüşlərdə həqiqətsevər (və bunun üçün odlu, həyəcanlı) çıxışlarının şahidi olmuşam.\nAncaq ilk dəfədir tam, bütöv şəkildə bədii əsərlərinlə indi-indi taniş oluram. Baxmayaraq ki, iyirmi ildən çoxdur bədii yaradıcılıq sahəsində də çalışmaqdasan.\nVə günah hər ikimizdədər: həm səndə – yazılarını göstərməkdən nədənsə çəkinmisən, həm də məndə – alim xobbisi sanırdım bu yazıları, ciddi maraq gostərmirdim onlara.\nYadımdadır, o vaxt yazdığın hekayələrini oxumuşdum, bəyənmişdim – onları təkrar oxuduqda görürəm ki, təriflərimdə yanılmamışam, onlarin lirik üslubu, romantik ruhu, fəlsəfi düşüncələrə vadar edən və ümidlər dolu məzmunu, ab-havası, sadə, lakin gizli məna daşıyan adları belə - «Ağ yol», «Səhər dumanı», «Yarpaqsız budaqların yaşıl nəğməsi», «Axşam günəşi», «Xurmayı saçlar»… - göstərir ki, seçdiyin nəsr yolu sənin yolundur.\nDüzü, elmlə bədii yaradıcılıq, sanıram, doğma deyil, ögey qardaşlardır, ancaq nadir hallarda doğma da ola bilərlər, və bunu təsdiqləmək üçün uzağa getmək lazım deyil – tanınmış yazıçılarımız Mirzə İbrahimovu, Mir Cəlalı xatırlayaq, İsmayil Şıxlını, Şıxəli Qurbanovu yad edək... – sən də bu cərgədənsən, çünki artıq müxtəlif janrlı bədii yazlarına bələdəm, formal deyil, həqiqətən təsdiqləyə bilərəm.\nHər halda elmlə yazıçılıq arasında ziddiyyətlər var, qalır, özünü istər-istəməz göstərir və bunların kökü – qələm sahibinin həyat problemlərinə olan münasibətınə bağlıdır.\nYəni elmdə konformist ola bilərsən və çox zaman olursan da, bədii yaradıcılıqda isə bu kımı geniş mənada güzəştlər ölumə bərabərdir.\nÇünki deyilən, yazılan söz boş-boşuna deyilmir, yazılmır, o, böyük həqiqətləri, cəmiyyətin ciddi ziddiyyətlərini qorxmadan açıb göstərməlidir, odur ki, çox zaman cihad qələmli söz etirazlara, hücumlara məruz galır, həm yuxarıdan qovulur, həm də aşağıdan, – bu barədə biz səninlə çox danışmışıq, əqidəmiz yaxındır.\nBu baxımdan povestə yanaşıb onu maraqla və təkrar-təkrar arxada qalmış səhifələrə dönərək – əsərin aydın, şəffaf, üzdə sadə, əslində isə mürəkkəb mənalar daşıyan xalq dili məni tutdu – oxudum.\nAncaq ılk-əvvəl deməliyəm ki, əsərinə verdiyin janrı, daha doğrusu povestə əks mənasında işlətdiyin «illüstrasiya» əlavəsini qəbul edə bilməyəcəyəm; bunu da deyim ki, əsərin janrını müəyyən etmə axtarışların, sənin bu kimi çalışma-təşəbbüslərin qəbuldur.\nƏsər heç də illüstrasiya, yəni – ədəbiyyatçıların dili ilə desək – həyatın astar üzü deyil, bu – həyatın özüdür, mən onu povest-pritça, metaforik povest adlandırardım, yəni, burada təsvir olunan hadisələr adi əhvalatlar deyil, bu rəmz səviyyəsinə qaldırılan, məcazi xarakteri daşıyan yazıdır.\nPovestdə söhbət – ölüm-dirim söhbətidir, insan – heyvan problemi meydana atılır, biz kimik, biz nəyik, bəzən əsl heyvan öz hərəkətlərində (bunu inandırıcı şəkildə göstərirsən) insandan üstündür... Xilqətin bircə yolu var, yazırsan, – məzar yolu; böyüklü-kiçikli bütün yer üzü bu yoldadı.\nAncaq insan öz yolunu – qəbiristanlığı uçurub, başdaşılarını buldozerin ağzına verərək dağılmış qəbirlərin üstündən yol çəkmək istəyir... Hətta sağ ikən səhv ucundan basdırılan və sonradan dirilib qəbirdən çıxanı da insanlar xortdan bilib gəbul etmək istəmirlər.\nBu süjet xətti uğurlu tapıntıdir; və məni sevindirən bir də budur ki, sən yeni dövrdə, yeni üslubda, təkcə realist üslubuna deyil, başqa – metaforik, assosiativ üslublara da arxalanaraq, Mirzə Cəlil, Əbdürrəhimbəy Hagverdiyev ənənələrini davam etdirməyə çalışırsan: ölülər – diri kimi, dirilər – ölü kimi...\nCəmiyyətin, dövlətin dəyəri, sağlamlığı, əhəmiyyəti, əsl mənada xəlqiliyi dünyalarıni dəyişən sıravi, adi ölənlərə olan münasibətindən bəlli olur.\nƏsərdə bədii əksini tapmiş müxtəlif taleli dirilər – həm ölülərin qəbirlərini xilas etməyə, həm də onlari uçurub dağıtmağa, sökməyə çalışanlar – iştirak edir.\nO tərəfli – bu tərəfli xarakterlər, simalar öz səciyyəvi adları ilə - Əliş, Qəmər, Faiq, Bəkir, Qumru, Abış kişi, Cəvahir qarı, Əvəz, Pəri... – əsərdə geniş panoram yaradır və beləliklə real cəmiyyətimizin, quruluşumuzun, geniş mənada – müasir dünyamızın tipik və xoşagəlməz mahiyyətini əks etdirir.\nHər bir kitabda son cümlənin böyük əhəmiyyəti var.\nSənin kitabının ümid dolu son cümləsi məni tutdu: «at qanad çıxarmışdı»…\nƏn xoş arzularımla – Çingiz Hüseynov\nÖmrün yarım əsrlik\nHəyatımın qeyb olan illərinin mənzili başında bircə anlıq nəfəs dərərkən bu qədər ömür yaşadığımın heyrətləri içərisində nədən dünyanın gözlərimdə dəyişərək bambaşqa örtüyə büründüyünü, bu zaman sərhədində hər şeyin bunca başqalaşdığını anlaya bilmirəm.\nYaşanmış illərin arxasından dönüb geriyə baxanda dumanlı bir heçlik vadisindən savayı nəyinsə xatıra gəlmədiyi o uzaq keçmişdən görünməz, bilinməz xəyalların, gerçəkləşməsi mümkün olmayan, sərgərdan arzuların arxasınca qaçmaqda, mənasız qovğalarda, çəkişmələrdə xərclənərək tükənən bir ömrün əzabları, ağrıları boylanır.\nBu heçlik vadisində tarixin zamansızlığına tərk edilmiş, nədən dünyaya gəldiyinin fərqində olmayan, məhkum edildiyi əzabların sərxoşluğu içərisində məzara uzanan insan selinin öz məcrasını uçurmaq, axarın səmtini dəyişmək üçün mənasız cəhdləri nə qədər gülünc görünür.\nİndi heçlik vadisində xoşbəxtlik axtarışı ilə qeyb etdiyim illərə təəssüflənir, bu vadinin uzaqdan göz oxşayan, mavi tül örtüyə bürünmüş, əsrarəngiz xarabalıqlarında nəyi isə dəyişməyin mümkün olacağına inanaraq yaşadığıma acıyıram.\nƏlli yaş həyatdan doyub yorulduğumu deyil, «bu ömrü yaşamağına dəyərdimi» sualı ətrafında düşüncələrə çəkərkən, qəti bir əminliklə «ömür deyilən budursa, onu yaşamağına dəyməzdi», - düşünürəm.\nZamanın arxasından ömrümün hədər keçən illərinə, yaşadığım həyəcanlara, bir zamanlar yerli-yersiz özümə dərd etdiyim cılız qayğılara görə heyfsilənirəm.\nDünyanın qəddarlığına, amansızlığına göz yumub yaşamaq istəyərkən, ömrün bu qədər mənasız olduğunu dərk etmədiyimə heyfsilənirəm.\nSözün sehrinə, cazibəsinə sığınarkən, sözlə nəyi isə dəyişdirməyin mümkünlüyünə inanarkən nə qədər yanıldığıma təəssüflənirəm.\nDar ağacına çəkilmiş haqqın, ram edilmiş azadlığın, susdurulmuş fəryadların, boğulmuş harayların, oğurlanmış gələcəyin qaibanə kölgəsinin dolaşdığı, həyat adlanan bu heçlik vadisində bir zamanlar xoşbəxt olmağın mümkünlüyünə inanaraq yaşadığım üçün sadəlövhlüyümə təəssüflənirəm.\nİndi yaddaşımın uzaq toranlıqlarında bu heçlik vadisinin qüssə, kədər, ayrılıq, həsrət, dərd, əzab və iztirab qoxuyan mənzərələri baş qaldırdıqca içim sızıldayır.\nYarım əsrlik ömür tarixçəsinin bir heçlik əfsanəsinə dönüşü nə qədər kədərlidir.\nBu heçlik vadisində insanlığın alçaldılmağına, qürurun sındırılmağına, ləyaqətin tapdalanmağına seyrçi olmağın ağrı və əzabları içərisində keçən günlərə ömür deyilməsi acı bir təəssüf doğurur.\nİnsanın – sayrışan ilğımlarına ovsunlandığı, ümidsizlik, çarəsizlik, çıxılmazlıq içərisində qıvrıldığı, hər an, hər saniyə ölümə bir az da yaxınlaşdığı bu heçlik vadisində ömür adına hörülmüş torların, şəbəkələrin, sədlərin bitməz-tükənməz açılmazlaqlarına təslim olmaq nə qədər üzücüdür.\nBu heçlik vadisində itirilmiş keçmişin izini-nişanəsini axtararkən arzuların, xəyalların yer üzünə əkilmiş bomboz məzar daşları bütün vahiməsi ilə baş qaldırır.\nElə bil bu yerlər dünya yaranandan bəri yağış görməyib; istidən boynunu bükmüş ağaclar əlacsız-əlacsız torpağa baxır, çölün-biyabanın otları yanıb qupquruca çör-çöpə dönüblər, susuzluqdan torpağın sinəsi cadar-cadar olub...\nO, bütün bunları görmür. Bu bürküdə yaddaşını korşaldan təkcə o uzaq səsdi.\nO səsin hayandan gəldiyini bilmir, nə deyildiyini, nə danışıldığını anlayammır. Ancaq bu səsdə layla kimi istilik, doğmalıq duyur. Bir anlığa özündən ayrılaraq elə bilir ki, səs içərisindən başlayır və bu onun öz səsidi. O, bu səsin üstündən uzaqlara, lap uzaqlara baxır, elə uzaqlara baxır ki, yaddaşı dumanlanır, başı gicəllənir, yol gözlərində qarışır, qurtarır, itir...\nBuldozer düzü-dünyanı səksəndirə-səksəndirə keçib gedir. Uzaqda, kəndin ətəyindəki qəbiristanlıqda torpaqdan göyərib qalxıbmış kimi qara-qara başdaşıları ucalır. Onun yaddaşında bu torpaq yovşan kollarından, quruyub gülləri tökülmüş yulğun topalarından, bir də qara-qara başdaşılarından ayrı dərkolunmazdı.\n...Buldozerin çalovu başdaşına toxunub ət ürpədən xırçıltı qopardı. Elə bil bayaqdan bəri yuxu içərisindəydi, xırçıltı səsinə səksənib ayıldı. Var gücüylə əyləci basdı. Əli-qolu, ayağı, içi-içalatı büsbütün soyudu, sustaldı. İçərisindən soyuq bir gizilti keçdi. «Fələəək, qəbiristanlıqdan da yol salarlarmı, yol salarlarmı, yol salarlarmı?..».\nBirdəncə yaddaşında ağrıdan sızıldayan, boğuq səslə imdad diləyən insan cəsədləri üstüylə uzanan yol ağardı. Ona elə gəldi ki, bu yolun üstündə dayanıb və ayaqlarının altı göynəyə-göynəyə hayana gedəcəyini bilmir; təzə ayaq açmış körpə kimi addımlarını atmağa qorxur. Ayağını tərpədən kimi torpağın altından fəryad və inilti səsləri qalxır. Az qalır dəli ola...\nKabinənin qapısını açıb yerə atıldı. Yoldan azca aralı iri çaylaq daşının üstündə oturdu. Yaşıl mamırlı, çopur-çopur qəbir daşlarına göz gəzdirdi. Baş-başa verib durmuşdular. Farağat əmri verilmiş pərakəndə əsgər dəstələrinə bənzəyirdilər. Bir anlığa ona elə gəldi ki, indicə savaş əmri veriləcək, qəbiristanlıqda yaranılışdan bəri görünməmiş əlbəyaxa daş döyüşü başlayacaq, hər şey yerlə-yeksan olacaq. «Niyə insan tuşlandığı yolun səmtinin qəbiristanlıq olmağıyla barışammır, ayağı yer tutan gündən məzara sarı getdiyini unudur? Unudur və bilmir ki, bütün bu dava-dalaş, vuruş ölüm üçündü, ölümü yaxınlaşdırmaq üçündü, ölümün yolunu qət etmək üçündü. İnsan bu yolun mənzili başına yetişmək üçün bu dünyayla savaşa çıxdığını da unudur. Unudur və bilmir ki, keçdiyi dolaylar, aşdığı sədlər torpağa qarışmaq üçündü, torpağa layiq olduğunu sübut eləmək üçündü. Bilmir ki, xilqətin bircə yolu var – məzar yolu; böyüklü-kiçikli bütün yer üzü bu yoldadı.\nBəs onda başdaşı nə üçündü? Niyə insan izsiz-tozsuz torpağa tapşırılmır? Niyə insanın basdırıldığı yerdə ona başdaşı ucaldılır? Bəlkə başdaşı insanın ömrünə, həyatına, dərdinə ucaldılan abidədi, ömrün davamıdı, ölümdən sonrakı həyatdı? Bəlkə başdaşı təsəllidi, aldanışdı...».\nOna elə gəlir ki, başdaşıları da canlıdı, insan kimi bir-birilə söhbət eləyir, daş dilində pıçıldaşır, dərdləşirlər. Onların da özlərinə görə dərdləri, qayğıları var, sevirlər, sevilirlər. Ancaq işıqdanmı, insandanmı qorxduqları üçün gündüzlər daş yuxusuna gedirlər, onların həyatı gecələr başlayır. Ona görə də qəbiristanlıq gecələr vahiməli olur.\nBir vaxt necə də istəyirdi ki, bu böyük qəbiristanlıqda başqaları kimi onun da əzizi, doğması olsun, başqaları kimi o da bu qəbirləri göstərib öyünə bilsin. Uzaq uşaqlıq illərindən bəri qəbir üstə gələnlərə həsəd aparırdı. Və böyüdükcə bu dərd də arzu kimi, ümid kimi içərisində böyüyürdü...\nAncaq indi birdən-birə bütün qəbiristanlıq ona doğmalaşdı və uzaq uşaqlıq illərindən qəlbində doğulan, yaşa dolduqca ildən-ilə boy atıb böyüyən o nisgil ağır-ağır çəkilib getməyə başladı.\n«Qəbiristanlığı uçurub başdaşılarını buldozerin ağzına vermək və hələ bu azmış kimi uçurulub dağılmış qəbirlərin üstündən yol çəkmək, qır tökmək, asfalt döşəmək, tfu... Bunu fikirləşən insandımı, məxluqdumu, ağlı-şüuru üstündədimi, bir papağını qabağına qoyub nə iş tutduğunu - bu cəhənnəm – ömrünün sonunu - sonrasını fikirləşirmi...».\nQəbiristanlığın aşağı başında iki-iki, üç-üç dəstə-dəstə qəbir qazırdılar. Bir həftəydi ki, qazhaqazdı. Meyitlərin sür-sümüyünü yığışdırıb, başqa yerə köçürürdülər. Kimi qardaşını, kimi bacısını, kimi ata-anasını, kimi övladını, qərəz köçhaköçdü. Səhər qəti tapşırıq alıb çıxmışdı; qəbiristanlıq büsbütün uçurulmalıydı. Neçə günüydü ki, çınqıl dolu maşınlar gəlib qayıdırdılar. İş ləngiyirdi. Ayın axırına kimi yol təhvil verilməliydi. Bu gün ikinci dəfəydi gəlirdi; səhər gələndə camaat axşama kimi möhlət istəmişdi. Qəbirləri vaxtında macal eləyib köçürməyənlər vardı. Bəziləri isə belə hadisə baş verəcəyinə inanmadıqlarından hələ qəbirlərə toxunmamışdılar. «Sən bir sözə bax: «Burdan tapşırıblar, burdan da çəkəciyik. Hökumətnən hökumətlik eləmək olmaz!». Camaata yol lazımdı deyin, guya ki, hökumət qəbiristanlığı ayaqaltı eləməlidi... Bəyəm hökumət deyir ki, camaatın qəbiristanlığını uçur, dədə-babalarının ruhunu təhqir elə?.. Bir də nə hökumət-hökumət salmısan. Bura bax, ə, hökumət kimdi? Bir məni başa sal görüm kimdi hökumət? Susursan?! Ə, hökumət sənsən, mənəm, Məmməddi, Həsəndi, Vəlidi...».\nDiksindi. Başını qaldırdı. Altı-yeddi yaşlarında nimdaş paltarlı bir uşaq idi. Əynindəkinə paltar da demək olmazdı, elə bil başdan-ayağa cır-cındıra bürümüşdülər. Dərdli-dərdli ağlayırdı və ağladıqca göz yaşları yanaqları aşağı axır, sifətinin tozunu-çirkini yuyub aparırdı. «İlahi, bu uşaq hardan peyda oldu? Bunun boyuna-buxununa bax, göz yaşlarına bax, bir əlcə uşaq da belə ağlayarmı? Bir əlcə uşaq da qəlbində dərd, nisgil gəzdirərmi? Elə ağlayır ki, deyirsən bu saat əriyib suya dönəcək, ovulub torpağa qarışacaq... ».\n– Əmi, ay əmi! - Uşaq yenə sözünün dalını gətirəmmədi.\nQəhərləndi. Qalxıb uşağın qolundan tutdu, sərt, qabarlı əllərilə saçlarına sığal çəkdi.\n– Anamın qəbrini uçurma, ay əmi! Sən allah, uçurma. And iç ananın canına ki, uçurmayacaqsan.\n«İndi nə cavab versin uşağa, necə başa salsın, nə yolla ovutsun onu. Nə cür desin ki, bu iş borcdu, tapşırıqdı, onlu da, onsuz da görülməlidi, ona qalsa, bircə qəbrə də toxunmaz, ona qalsa...».\nBir həftəydi ki, gecə yuxu nə olduğunu bilmirdi. Bir azca gözləri çimir alan kimi cəsədlər, skeletlər gəlib yuxusuna doluşurdu, gecəni səhər eləyənə qədər onunku ona dəyirdi.\nQəbiristanlıqda qızğın iş gedirdi. Adamlar bu saatca hər şeyin yerlə-yeksan olacağından qorxurdular. Bellə, külünglə torpağı qazıb tökür, sür-sümüyü xərək-xərək daşıyıb Babalı bağının yuxarısındakı təzə qəbiristanlıq yerində basdırırdılar. Uzaqdan təzə qəbiristanlıq yerinə baxanda adama elə gəlirdi ki, bütün bu yaxın kəndlərə nə isə ağır, dəhşətli qırğın üz verib və bir belə insan cəsədinin birdəncə basdırılmağı da həmin fəlakətlə bağlıdı.\nHacı Mahmud babanın qəbrinin üstündə tikilmiş ağ günbəzi söküb təzə qəbiristanlıq yerinə daşımışdılar. Hacı Mahmud babanın qəbri də köçürülmüşdü. Günbəzin kərpic və dəmirlərini daşıyıb qəbrin ətrafına yığmışdılar, ara sakitləşən kimi tikintiyə başlanacaqdı.\nQalxıb buldozeri söndürdü. Camaat tamam dağılışmamış işə başlamayacaqdı. İndi Miriş olaydı burda, onun buldozeri söndürməyini görəydi, böləydi itən vaxtı dəqiqələrə, saniyələrə, sonra da vuraydı aya, günə. Onda oğul istəyirdi onun qabağında dayana. Çəkdiyi papirosun tüstüsünü gözlərindən buraxa-buraxa yeddi arxa dönəninə söyəcəkdi. Papirosu basıb gözündəcə söndürəsən əclafın...\nQəbiristanlıqda iş qurtarana qədər gözləyəcəkdi. Lap Mirişin dədəsi xortdayıb qəbirdən gəlsə yenə tələsən deyildi. Söyürsə, qoy söysün, havadı, küləkdi. Yeri gələndə adamı danlayarlar da, söyərlər də. Bu işdən min dəfə Mirişin söyüşü yaxşıdı. Qoy camaat heç olmasa rahat ölülərini köçürsün...\nTraktorun gurultusu kəsiləndən sonra bel-külüng səsi apaydın eşidilirdi. Böyük-kiçik, arvad-uşaq bir-birinə qarışmışdı. Elə bil bu çağacan qəbiristanlığın uçurulacağına inanmırdılar. Buldozerin səs-küylə gəlib qəbiristanlığın yanında dayanmağı ümidlərini büsbütün qırmışdı. Birdəncə əl-həya düşmüşdülər. Ağlaşa-ağlaşa, təntiyə-təntiyə, söylənə-söylənə qazırdılar.\nBir həftə qabaq ilk dəfə buldozeri bura sürəndə camaat az qalmışdı daş-qalaq eləsin onu. Ağzının, burnunun qanını bir-birinə qatmışdılar. Kəndin ağsaqqalları yığışıb gəlincə kənd soveti sədri güclə camaatın əlindən almışdı.\n– Ay camaat, - demişdi, - nə düşmüsünüz bu yetimin üstünə. O, öz kefiylə gəlibmi bura bəyəm? Bir dayanın, ağsaqqallar yığışsın, görək neynirik. Yoxsa qəbiristanlıq oyun-oyuncaq deyil ki, hər yetən alsın buldozerin ağzına. Day mən heç, deyək qocalmışam, korşalmışam, sizə nə gəlib? Bir səbrinizi, hövsələnizi basın, qoyun rayon rəhbərləri gəlsin, soruşaq, öyrənək, biz də bilək bu nə məsələdi, nə qəzyədi. Yoxsa boş-boşuna qışqırıb-bağırmağın nə mənası? Bu da dəyirman deyil ki, atam balası, çevirib eləsinlər kababxana, içki məclisi, hər cür zatıqırığın yığnaq yeri. Bu qəbiristanlıqdı, cəmi ölənlərimizin müqəddəs yatağıdı. Müqəddəs olan şeyə də gərək toxunulmasın. Yoxsa, day bu nə müqəddəslik oldu ki...\n– Sizə, - demişdi, - yaxşı bir qəbiristanlıq yeri ayırmışam. Köçürün ölülərinizi ora. Nə köməklik lazım olsa, eləyəcəyik.\nQolunun-qabırğasının ağrısından beyni zoqquldayırdı. Ona elə gəlirdi ki, bircə addım atsa, ürəyi dayanacaq, üzü üstə yerə sərələnəcək. Kənd soveti sədrinin dediklərini sanki yuxuda eşidirdi. Buraya nə məqsədlə gəldiyini büsbütün unutmuşdu. Gözlərini qan örtmüş bu adamlar kinli-kinli ona baxırdılar. Onu əzişdirib şil-küt eləsələr də, ağız-burnunun qanını bir-birinə qatsalar da, bu adamlara qarşı içərisində nifrət duymurdu, ancaq yerbəyerdən ona dikilən gözlərin soyuq işığı bədəninə üşütmə saldığından qaçmaq, gizlənmək istəyirdi. Ayaqlarını torpaqdan qoparammırdı, ağzına dolan turş qanı uda-uda dayanıb dururdu.\nBaşını qaldırdı. Uşağı yanında görmədi. Uşağın getməsindən xəbər tutmamışdı. «Görəsən nə cavab verdi uşağa, necə yola saldı, ürək ovudan bir söz dedimi, barı?». Nə illah elədisə, yadına sala bilmədi.\n... Bir vaxtlar uşaqlarla yığışıb qəbiristanlıqda oynayardılar. Hərdən də hamıdan xəbərsiz təmtəkcə gələr, qəbiristanlığı addımbaaddım gəzərdi. O zaman qəbiristanlığın bu başından o başınacan olan bu yol ona hədsiz uzun gələrdi. Qəbiristanlığı gəzib bir-bir qəbirlərin üstündəki qəmli, həzin şeirləri oxuyardı. Bu şeirlər dünyanın vəfasızlığı, ölümün, ayrılığn qaçılmazlığı haqqındaydı, bu şeirlərdə işıq, ümid, təsəlli yox idi, bu şeirlərin misraları boyasızdı, çılpaqdı. İndi də bir şeirin ilk misraları yadındaydı: «Bəxtimin gəmisi toxundu daşa, cavanlıq ömrümü vurmadım başa...». Dörd misralıq bu şeirin dalını yadına sala bilmirdi.\nƏliş lümlüt qəbiristanlıqdan bir az aralı çayın yaxasıyla uzanıb gedən dikdirin üstündə oturmuşdu. Başı əllərinin arasında içinə çəkilmişdi; görmürdü, eşitmirdi. Əlişin bədənini ağappaq, narın tük basmışdı. Gözlərinin qarası da ağarmışdı və uzaqdan-uzağa Əlişin giləsi ağarmış gözlərindən soyuqluq yayılırdı. Ancaq Əlişin nə gözlərinin giləsinin ağarmağından xəbəri vardı, nə də gözlərindən yayılan və yayın cırhacırında baxanın canına üşütmə salan soyuqluqdan.\nQəbiristanlıqdakı bu səs-küyün, vurhavurun da nə olduğunu bilmirdi. Bir gecədə başına gələnlərdən başını itirmişdi. Bir adam axtarırdı soruşa, dərdləşə, danışa, ancaq içərisində hansı bir duyğusa qəbiristanlığa, ömrünü birgə keçirdiyi adamların içərisinə getməyə qoymurdu, onu hamıdan, hamıdan ayırırdı.\nİndi Əliş oturub başına gələnləri təzədən yaşayırdı, elə bil olub keçənlərə inanmırdı, inanmaq istəmirdi. Bir də, bir də yaddaşından keçirirdi ki, bəlkə gördüklərinin yuxu, aldanış olduğunu xatırlaya...\n...Gözlərini açanda qaranlıq idi, zülmət kimi qaranlıq idi. Tərpənmək, çevrilmək, heç olmasa düşdüyü yerin yönünü, səmtini tapmaq istədi, ancaq əli-qolu qalxmadı, elə bil əllərini bədəninə sarımışdılar. Bütün bunların mənasız olduğunu dərk eləyəndən sonra heç olmasa harda olduğunu xatırlamağa çalışdı, ha fikirləşdisə yadına sala bilmədi, elə bil yadına-yaddaşına da qaranlıq çökmüşdü. «Bu nə olan işdi, fələk? Belə qaranlıq yurd, hücrə olardımı? Elə bil cəhənnəmin yeddinci qatına düşüb. Bəlkə yuxudu görür?..».\nDəqiqələr, saniyələr ağır-ağır çıxıb gedirdi və çıxıb gedən vaxt özüylə birgə onun səbrini, dözümünü də alıb aparırdı. Nəfəsinin toxunub qayıtmağından və havanın qoxusundan hiss eləyirdi ki, onunla divarı ayıran məsafə çox yaxındı. Əllərini tərpədə bilsəydi, böyür-başını yoxlayardı, harda uzanıb yatdığını dəqiqləşdirərdi. Ancaq əli-qolu ilə birlikdə elə bil bərini-bədənini də büküb sarımışdılar, nə illah eləyirdisə, sarıqdan açıla bilmirdi.\nBütün bunların yuxu olmadığını dərk eləyənə qədər aradan xeyli vaxt keçdi. Buna əmin olandan sonra olub keçənləri bir-bir yaddaşından keçirməyə başladı. Son günlər xəstə yatırdı, halsız idi, əməlli-başlı soyuqlamışdı. Bəs sonra? Sonra bir həftəydi evdən bayıra çıxmırdı, yatırdı, çarpayısı da pəncərənin qabağında qoyulmuşdu, təkcə axşamlar gün batanda içəri günəş işığı düşürdü. Orası da yadındadır ki, iştahası tamam çəkilmişdi. Bir də gecələr yaxşı yata bilmirdi, ağrıdan bəri-bədəni sızım-sızım sızıldayırdı. Bəs sonra? Sonra elə hey yatmaq istəyirdi, gözləri yuxudan açılmaq bilmirdi. Və yatdı da... Bundan sonrasını isə xatırlaya bilmirdi. Bəlkə hələ yuxudan oyanmamışdı? Yuxu bu qədər uzun çəkərdimi? Yox, belə cansıxıcı olmazdı yuxu...


Yerevanda kütləvi etirazlar: Prezident meydandakı nümayişçilərlə görüşüb - BBC News Azərbaycanca\nFotonun müəllifi VANO SHLAMOV/AFP/Getty Images\nImage caption Nikol Paşinyan (solda) nümayişləri davam etdirməkdə qərarlı olduğunu bildirir\nErmənistan prezidenti Armen Sarkisyan etirazçıların mitinq keçirməyə hazırlaşdığı Respublika meydanına gəlib.\nSəhər o, Nikol Paşinyanı görüşməyə dəvət etmişdi. Prezident yaranmış təhlükəli gərginlikdən narahat olduğunu bildirib və "gərginliyi zəiflətmək məqsədilə" Nikol Paşinyanla görüşməyə hazır olduğunu bildirib.\nNikol Paşinyan meydanda elan etdi ki, prezidentlə meydanda görüşər, və "o görüşmək istəyirsə, meydana gəlsin".\nErmənistan prezidenti Armen Sarkisyan yerli vaxtla saat 19-da meydana gəldi Və Nikol Paşinyanla söhbət edirlər.\nTəhlükəsizlik xidməti jurnalistləri yaxına buraxmır. Onların nə danışdığı eşidilmir, Yerevandan BBC Azərbaycancanın müxbiri Aleksey Manvelyan xəbər verir.\nBundan əvvəl Serj Sarkisyanın Ermənistan hakimiyyətinin başında qalmasına qarşı izdihamlı mitinqdə çıxış edən etiraz hərəkatının lideri, Vətəndaş Müqaviləsi Partiyasının sədri və müxalif "Yelk" ("Çıxış") parlament fraksiyasının rəhbəri Nikol Paşinyan hakimiyyətin mükalimə təklifinə cavab verərək Sarkisyanın istefasına çağırıb.\n"Əlbəttə, biz müəyyən məqamları müzakirə etməyə hazırıq", deyə, Nikol Paşinyan ölkə rəhbərliyinə "ultimatum"unu təqdim edib.\n"Biz Serj Sarkisyanın istefası məsələsi ilə bağlı müəyyən şərtləri müzakirə edə bilərik. Yəqin mənimlə razı olarsınız ki, biz qisas istəmirik. Serj Sarkisyanın mümkün qədər tez istefa verməsi həm onun, həm də Ermənistan Respublikası üçün faydalı olar", - Paşinyan bəyan edib.\nO, həmçinin Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi planını təqdim edib.\nPaşinyanın sözlərinə görə, ilk növbədə Serj Sarkisyan istefa verdikdən sonra Milli Məclis "xalq nümayəndəsini" baş nazir seçir və müvəqqəti hökumət formalaşdırılır.\n"Qanuna əsasən, müvəqqəti hökumət formalaşdıqdan sonra 20 gün ərzində öz proqramını təqdim etməlidir. Lakin siyasi partiyalar, qabaqcadan öz aralarında razılaşaraq, bu proqramı qəbul etmirlər, və bu, növbədənkənar parlament seçkilərinə gətirər", - deyir Paşinyan.\n"Biz hakimiyyətin sarsıntısız xalqa rahat ötürülməsini təmin etmək üçün bu proqramın müddəalarını [hakim] Respublikaçılar Partiyası ilə müzakirə etməyə hazırıq", - Paşinyan izah etdi.\nYeni seçkilərin əsas şərti, Paşinyanın sözlərinə görə, seçkilərin 100 faiz etibarlılığıdır: "İstər bu, istəsə bütün gələcək seçkilərdə ir qüvvə qalib gəlməlidir - Ermənistan xalqı.\nPaşinyan "Ermənistan dövləti naminə", "Yox de Serjə" və özünün başçılıq etdiyi "Mənim addımım" ictimai hərəkatlarla artıq 9-cu gündür, Ermənistanın sabiq prezidenti Serj Sarkisyanın baş nazir təyin edilməsinə qarşı etiraz aksiyalrını keçirir.\nNümayişçilər körpü və küçələri, eləcə də hökumət binalarını təcrid edirlər.\nEtiraz iştirakçıları Serj Sarkisyanın ikinci beşillik prezidentlik müddəti başa çatdıqdan sonra baş nazir vəzifəsinə iddia etməyəcəyi vədini yerinə yetirməməkdə günahlandırırlar.\nBundan başqa, etirazçılar Sarkisyan prezident vəzifəsində olduğu 10 il ərzində seçki kampaniyası əsnasında verdiyi vədləri də yerinə yetirməyib.\nSerj Sarkisyanın hökumətdə qalmasına qarşı etiraz tədbirlərinə Ermənistanın başqa şəhər və rayonlarında da birləşiblər.\nCümə axşamı Ermənistan prezidenti Armen Sarkisyan və hakim Ermənistan Respublikaçılar Partiyasının bir sıra nümayəndələri etirazçıları dialoqa çağırıblar.


Yanvar-fevral aylarında ölkəyə nə qədər avtomobil gətirilib? - DGK artımın olduğunu deyir - ATV.AZ\nYanvar-fevral aylarında ölkəyə nə qədər avtomobil gətirilib? - DGK artımın olduğunu deyir\n16.03.2019 15:44 214 dəfə oxunub\n2019-cu ilin yanvar-fevral aylarında avtomobil idxalı 60%-dən çox artıb.\nDövlət Gömrük Komitəsindən ATV.az-a verilən məlumata görə, bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycana 5 169 ədəd avtomobil idxal olunub ki, bu da ötən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 60,22% və ya 3 104 ədəd çox deməkdir.\nHesabatda əsasən, bu ilin ilk iki ayında adamların daşınması üçün nəzərdə tutulmuş minik avtomobilləri və digər motorlu nəqliyyat vasitələri 4 707 ədəd təşkil edib ki, bu da 2018-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2 840 ədəd və ya 2,52 dəfə çoxdur.\nBundan başqa, cari ilin yanvar-fevral aylarında idxal olunan, sürücü daxil olmaqla 10 nəfər və ya daha çox adam daşımaq üçün nəzərdə tutulan motorlu nəqliyyat vasitələri 37 ədəd olub. Bu isə ötən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 26 ədəd və ya 3,36 dəfə çox deməkdir.\nHəmçinin, bu ilin ilk iki ayında idxal olunan yük daşımaq üçün motorlu nəqliyyat vasitələri 397 ədəd təşkil edib. Bu, 2018-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 215 ədəd və ya 84% çoxdur.\n2019-cu ilin yanvar-fevral aylarında 28 ədəd xüsusi təyinatlı motorlu nəqliyyat vasitəsi idxal olunub ki, bu da ötən ilin yanvar-ferval ayları ilə müqayisədə 23 ədəd və ya 5,6 dəfə çoxdur.


Heydər Əliyevə görə Milli Şura üzvlüyündən imtina etmişdi - FOTOLAR\nAna Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Heydər Əliyevə görə Milli Şura üzvlüyündən imtina etmişdi - FOTOLAR\nHeydər Əliyevə görə Milli Şura üzvlüyündən imtina etmişdi - FOTOLAR +\n1 nömrəli xəstəxanaya uğurla rəhbərlik edib\nHeydər Əliyevin fəal müdafiəçisi\nMühüm məqamlardan biri budur ki, Sovet imperiyası tərəfindən Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş 20 Yanvar faciəsi zamanı gülləbaran edilmiş - xəsarət almış və dünyasını dəyişmiş insanlar Semaşko adına Bakı şəhəri 1 nömrəli xəstəxanaya gətirilmiş və bütün bunlar sənədləşdirilərək deputat-istintaq komissiyasına və Respublika Prokurorluğuna təqdim edilmiş, o cümlədən bir çox ölkələrin səfirliklərinə göndərilmişdi.\nMəlumdur ki, həmin dövrdə hakimiyyətdə olan rəhbərlərin yarıtmaz və antimilli siyasəti nəticəsində Azərbaycan xaos və anarxiya ilə üzləşmişdi, tənəzzülün məngənəsində idi, eyni zamanda, ermənilərin Azərbaycan torpaqlarını işğalı davam edirdi. Belə bir mürəkkəb və çətin şəraitdə yeganə çıxış yolu ümummilli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsi idi. Yaşar Əliyev belə bir situasiyada əsl vətəndaşlıq mövqeyi nümayiş etdirərək Ulu öndərin ölkəni xilas etməsinin zəruriliyini qeyd edir, bu istiqamətdə fədakar və mübariz yanaşma ortaya qoyurdu. Hələ Heydər Əliyev Naxçıvan MR-da olarkən Heydər Əliyevin Hüquqlarının Müdafiəsi Komitəsinin üzvü kimi Yaşar Əliyev fədakarlıq nümayiş etdirərək dəfələrlə muxtar respublikaya səfər etmiş, Onunla görüşərək mənəvi dəstəyini ifadə etmiş, ulu öndərin Azərbaycanda hakimiyyətə gəlməsinin xalqın tələbi olduğunu ifadə etmişdi. Yaşar Əliyev Heydər Əliyevə və Onu dəstəkləyənlərə qarşı təzyiqlərin olduğu bir dönəmdə parlamentdə də ulu öndərin fəal müdafiəçisi kimi çıxış edirdi. O, 1992-ci ilin mayın 18-də AXC-Müsavat cütlüyünün hakimiyyəti qəsb etməsi, qeyri-qanuni yolla və parlamentə təzyiq göstərilməsi metodu ilə İsa Qəmbərin Milli Məclisə sədr seçilməsi ilə bağlı çıxış edərək öncə ölkədəki vəziyyətin müzakirə edilərək müvafiq qiymətləndirilməsini, bundan sonra parlament sədrinin seçilməsini tələb etmiş və parlament sədri postuna ən layiqli namizədin məhz təcrübəli dövlət xadimi, dünya siyasətini dərindən bilən Heydər Əliyev olduğunu cəsarətlə vurğulamışdı. Parlamentdə ulu öndər Heydər Əliyevə qarşı kampaniya aparılarkən Yaşar Əliyev onun azsaylı müdafiəçilərindən biri idi. Bu dövrdə parlamentdə təmsil olunan 360 deputatdan, hansı ki, onların böyük əksəriyyəti Heydər Əliyevin respublikaya rəhbərliyi dövründə dövlət və hökumət strukturlarında vəzifəyə, rayon rəhbərliyinə irəli çəkilmişdi,- yalnız bir neçəsi bu təşəbbüsü dəstəkləmişdi və Yaşar Əliyev də bu sırada yer alırdı. AXC-Müsavat hakimiyyətinin “parlament çevrilişi” olaraq 360 deputatın səlahiyyətlərinin 50 nəfərdən ibarət deputata verilməsi ilə yaradılmış Milli Şura əslində qətiyyən milli iradəni ifadə etmirdi. Lakin xalqın nəzərində öz legitimliyini tam itirməmək üçün onun sıralarında obyektivliyi və peşəkarlığı cəmiyyətdə şübhə doğurmayan Yaşar Əliyev kimi ziyalılarında təmsil olunmasına imkan verilmişdir. Həmin vaxt AXC-Müsavat hakimiyyəti, xüsusilə parlamentin o dövrdəki rəhbərliyi ulu öndər Heydər Əliyevin Milli Şuranın üzvü olmadığı üçün parlamentə sədr seçilməsinin mümkün olmadığı iddiası ilə çıxış edərkən məhz Yaşar Əliyev Heydər Əliyevin Milli Şuraya seçilməsi üçün öz deputat mandatından imtina etməyə hazır olduğunu ifadə edərək əsl vətəndaşlıq və yüksək vətənpərvərlik mövqeyi nümayiş etdirmişdi.\nParlamentarizm ənənələrinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edib\nMilli Məclisin deputatı kimi 12 illik fəaliyyəti dövründə Yaşar Əliyev qanun yaradıcılığı və hüquqi dövlət quruculuğu prosesində, hüquqi bazanın formalaşdırılmasında, qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsində yaxından iştirak edib. Onun ictimai-siyasi fəaliyyətinin çox mühüm səhifələrindən birini Heydər Əliyevin sədri olduğu Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının üzvü olması, Konstitusiyanın hazırlanması və qəbuluna öz dəyərli töhfələrini verməsi təşkil edir.\nAzərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin yaxşılaşdırılması üçün müstəsna xidmətlər göstərib\nOnun Azərbaycan dövləti qarşısında müstəsna xidmətlərindən birini 2002-2011-ci illər ərzində Çin Xalq Respublikasında (ÇXR) Azərbaycanın fövqəladə və səlahiyyətli səfiri kimi səmərəli fəaliyyəti təşkil edir. Y.Əliyev bu dövrdə Azərbaycan-Çin münasibətlərinin inkişafına, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artmasına, diplomatik əlaqələrin intensiv xarakter almasına və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsinə mühüm töhfələr verib. ÇXR-də azərbaycanlıların hüquqlarının müdafiə olunması, iqtisadi fəaliyyətinin qurulması və davam etdirilməsi, o cümlədən partiyalararası münasibətlərin – Çin Kommunist Partiyası ilə Yeni Azərbaycan Partiyası arasında əlaqələrin qurulması və inkişafı istiqamətində də çoxsaylı işlər görmüşdür. Bütövlükdə, Yaşar Əliyev bu müddət ərzində ÇXR-dən əlavə, Vyetnam, Monqolustan, Cənubi və Şimali Koreya dövlətlərində ölkəmizin fövqəladə və səlahiyyətli səfiri kimi uğurlu fəaliyyət göstərmişdir. Onun səfir kimi fəaliyyət göstərdiyi müddətdə Çində dəfələrlə Azərbaycan günləri keçirilib. Xüsusi olaraq Çində Olimpiya Oyunları keçirilən il böyük bir mədəniyyət tədbiri - Çində Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri təşkil edilib. Həmçinin Şanxay şəhərində ənənəvi olaraq təşkil olunan beynəlxalq “Ekspo” sərgidə Azərbaycan guşəsinin yaradılması və ölkəmizin təbliğ edilməsində də onun mühüm xidmətlərini diqqətə çatdırmaq lazımdır. Yaşar Əliyev yuxarıda göstərilən dövlətlərlə yanaşı, digər Şərq və Qərb ölkələri ilə də əlaqələrin qurulmasında da müstəsna rol oynayıb.\nBütövlükdə, həm səhiyyə sahəsində uğurlu fəaliyyəti ilə yadda qalan, həm də ictimai-siyasi fəaliyyətində mühüm nailiyyətlər qazanan Yaşar Əliyevin – peşəkar diplomat və təcrübəli parlamentarinin dövlətçiliyin qorunması və inkişafı istiqamətində fəaliyyəti daim yüksək qiymətlədirilib. Təsadüfi deyil ki, cənab Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə Yaşar Əliyevin “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilməsi onun fəaliyyətinə verilən qiymətin bariz ifadəsidir. O, həmçinin Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə Prezidentin fərdi təqaüdünə layiq görülüb. 2000-ci ildə Müstəqil Dövlətlər Birliyinin “Sodrujestvo” ordeni ilə təltif olunan Yaşar Əliyev 20-dən çox elmi əsərin müəllifi, Ukrayna Akademiyasının tibb doktoru və Moldova Respublikasının fəxri doktorudur.


Dövlətsiz millətlərin Özərklik qonusu ilə ilgili Londonda toplantı keçirildi. - GAİP XƏBƏR\nDövlətsiz millətlərin Özərklik qonusu ilə ilgili Londonda toplantı keçirildi.\nBölüm: Sənəd-Rapor Nəşr edilib Bazar ertəsi, 13 Yanvar 2014 00:10\nGAIP XƏBƏR:Dəvlətsiz millətlər qurumunun (NWS=Nations Without State) işbirliği ilə bu gün 11 ocaq Londonda toplantı keçirildi.\nToplantıya ölkəsiz millətlərin təmsilciləri Tamil, Send, Keşmir, Bəluç, Matebelelan, siklər və Güney Azərbaycandan qatıldılar.\nToplantıda Graham Williamson NWSin Başqanı May ayında keçiriləcək Avrupa perlementi seçimləri haqqında danışıb və necə bu durumdan dəvlətsiz millətlərin qonularin gündəmə gətirmək eləcədə Avrupa parlementinə üyə göndərmək qonusun mikanizmi haqqında danışdılar.Dəvlətsiz və ölkələri işqal altında olan millətlərin haqqında təmsilcilər tərəfindən bilgilər verildi. gələcək may ayının 22si Özərklilik günü(Self-Determination day) olaraq adlandı eləcədə Avrupa parlementi seçimlərində NWS(Nation Without States) Ayrupa parlementində böyük britanianın NLP partisinin (National Liberal Party) vasitəsi ilə Prliamentdə qatılacaq seçilən kişiləri bəlirlədi.Toplantıda Tamil sik kişmir təmsilcilərinə seçgi listəsində olmaları təklif olundu, eləcədə Güney Azərbaycan dəvlətsiz və işqal altında olan millətlər sırasında olduğu üçün GAİPın təmsilcisi Araz Yurdseven NLPinin 8 seçilən kişilərin listə sirasında yer almaları təklif olunubdur.\nNLPinin (National Liberal Party) aldığı oylarin yetərli olmaq şərti ilə seçilən kişilər Avrupa Parlementinə getmək durumları olacaq. NLPinin Dəvlətsiz və işqal altında olan millətlərin özərklik(Self-determination) qonusun birinci atdımda tutduğu üçün Londond olan çox sayda olan Tamillər, Sendlilər, keşmirlilər, Siklər bu qonuya çox güclü qatılmışlar.\nGüney Azərbaycan Türkləridə yuxarıda adları çəkilən millətlərlə eyni durumda olduqları üçün GAİP bu durumdan Güney Azərbaycan Türk millətinin milli haqlarını mudafiə etmək və gündəmə gətirmək üçün Güney Azərbaycan təmsilçisi olaraq təklif olundu.\nBu seçimdə önəmli olan Londonda böyük Britaniyanın başkəndi və böyük şəhərində yaşıyan dəvlətsiz millətlərin Londonda yerləşən insanları və eləcədə bu millətlərin durumuna yardım edəcək millətlər nəqədər Güney Azərbaycan Türklərin, Kərkük Türkmənlərin, Doğu Türkistan Türklərin durumun, və aynı durumda Bəluçların, Al Ahwaz Ərəblərinin,Tamillərin, sendlilərin, Siklərin, pəncabların, Tibetlilərin və..........durumun düşünən insanlar bu seçimlərə qatılıb və öz oyların NLPyə verməklə bu seçimdə millətsiz dəvlətlərin səsləri artıq Avrupa uluslararası parlementindən səslənəcək.Beliklə artıq dəvlətsiz millətlərin Avrupa parlementində gay videos təmsilcisi olub və artıq sokaklarda və mitinglərdə dəğil parlementlərdə dəvlətsiz və işqal altında olan millətlərin sözləri və səsləri bütün dünya gündəminin qulağina yetəcək qədər gücə sahib olacaq buda insanların çabası və yardımından asılı olacaq.\nToplantı cumartası 11 Ocaq oğlə saat 12 London vaxtı ilə başlanıb və saat 16də sona çatdı.


Təbiətlə qovuşmaq gücün bərpa olunmasında kömək edir\nTam dəqiqliyə varılmazsa, demək olar ki, ekoloji turizm ətrafın gözəlliyini görmək üçün təbiətin bakirələyini pozmadan hələ sivilizasiyanın toxunmadığı yerlərə səyahət etmək deməkdir.\nIndi ekoturizm çox populyardır. Insanlar təbiətdən təcrid olunduqlarına görə sivilizaiyanın bəxş etdiyi nemətlərdən yorulub və bunun əvəzini ödəmək lazım gəlir. Onlar bilməlidirlər ki, xəstəliklərin çoxu məhz bu yorğunluq səbəbindən əmələ gəlir.\nEkoturizmin ən cəlbedici tərəfi təbiətin ilkin gözəlliyi ilə insanın birbaşa təmas yaratmasına imkan verməkdir.\nEkoloji turizm təbiətə qayğıkeş yanaşmanı vərdiş etdirir, onu qorumaq həvəsi aşılayır və turistlərin ekoloji mədəniyyətini formalaşdırır. Hissiyyatın kəskinliyi dərəcəsinə görə ekoturizm adi turizm və ekstremal istirahət arasında yerləşir.\nEkoturizmdə xüsusi risk yoxdur, lakin maraqlı macəra duyğusu vardır. Vəhşi təbiət şəraitində yaşamaq, bulaq suyu içmək, dağ şəlalərində çimmək çox qeyri-adidir. Məlumdur ki, bulaq suyunun tərkibində insana lazım olan bütün maddələr vardır. Bu cür suyu hətta super filtrdən sonra da almaq mümkün deyildir.\nEkoturizmin piyada, atla, su üzərində səyahət, kənd və s. növləri ola bilər. Mahiyyətcə, bu turizm növlərinin hamısı təbiətə zərər vurmadan həyata keçirilir. Ekoturizm insanın təbiətlə sıx və harmonik təmasını nəzərdə tutur. Bu səyahət növü özündə həm sakit istirahəti, həm də mümkün fiziki yüklənməni birləşdirir. Ekoturizm insandan heç bir hazırlıq tələb etmir.\nToxunulmamış yerlərə getməkdən hər kəs həzz ala bilər. Ekoloji səyahətlərin əsas tələbi – təbiətə ziyan vurmamağı və orada qonaq olduğunuzu unutmamağı yadda saxlamaqdır.


Naxçıvan florasının nadir növlərindən bəhs edən interaktiv dərs keçirilib » Naxcivanxeberleri.com\n18:15 - “Breyn rinq” intellektual oyunu keçirilib-FOTO\n17:51 - Çili ilə əməkdaşlıq müzakirə olunub\n17:47 - Alimlər havasız yaşaya bilən canlı aşkarlayıb\nAMEA Naxçıvan Bölməsi və Naxçıvan Muxtar Respublikası Təhsil Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə muxtar respublikanın ümumtəhil məktəblərinin şagirdləri üçün növbəti“İnteraktiv açıq dərs” keçirilib.\nAMEA Naxçıvan Bölməsinin İnformasiya şöbəsindən NAXCİVANXEBERLERİ.COM-a verilən məlumata görə dərsdə Bölmənin Bioresurslar İnstitutunun böyük elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Namiq Abbasov “Naxçıvan Muxtar Respublika florasının nadir növləri və onların mühafizəsi” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. Alim məruzəsində ölkəmizdə və eyni zamanda muxtar respublikamızda təbiətin və təbii ehtiyatların mühafizəsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirdən danışıb.\nTəbiətin mühafizəsi, onun bərpası və zənginləşdirilməsi istiqamətində ölkə başçısı və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri tərəfindən müxtəlif illərdə imzalanan fərman və sərəncamları şagirdlərin diqqətinə çatdıran alim bildirib ki, nadir, relikt, endemik bitki və heyvan növlərinin qorunmasında həmin sənədlərin rolu olduqca böyükdür.\nDərs prosesində muxtar respublika florasının nadir növlərin yayılması, bitdiyi yer, təbii ehtiyatı, çoxalması, bioloji xüsusiyyətləri, qəbul edilən və zəruri qorunma tədbirləri ilə bağlı ümumi məlumat verilib.\nNamiq Abbasov qeyd edib ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbovun 15 avqust 2006-cı il tarixli Sərəncamına əsasən, ilk dəfə olaraq Naxçıvan Muxtar Respublikasının flora və faunasına dair iki cilddən ibarət “Qırmızı kitab”lar hazırlanıb nəşr edilib. Vurğulayıb ki, 202 bitki növünün daxil edildiyi kitabın ikinci cildi nadir növlərin müasir vəziyyətinin müəyyənləşdirilməsindən başqa, həm də bitkiliyin elmi əsaslarla öyrənilməsi, səmərəli və davamlı istifadə olunması, qorunub saxlanılmasında da mühüm əhəmiyyətə malikdir.\nAçıq dərsdə həmçinin Bioresurslar institutunun əməkdaşları tərəfindən ekspedisiyalar zamanı təbiətdə çəkilən nadir növlərin şəkilləri videoslayd vasitəsilə şagirdlərin diqqətinə çatdırılıb. Bildirilib ki, təbiətin əsrarəngiz zənginliyinin öyrənilməsi, faydalı bitkilərin introduksiyası və onlar üzərində elmi-tədqiqat işlərinin aparılması institutun qarşısında duran əsas vəzifələrdən biridir.\nAMEA Naxçıvan Bölməsində növbəti interaktiv açıq dərs keçirilib\nNaxçıvanda ümumtəhsil məktəblərinin şagirdləri üçün növbəti interaktiv açıq dərs keçirilib\nBugün, 18:15 “Breyn rinq” intellektual oyunu keçirilib-FOTO\nBugün, 17:51 Çili ilə əməkdaşlıq müzakirə olunub\nBugün, 17:47 Alimlər havasız yaşaya bilən canlı aşkarlayıb


"İcra hakimiyyətindən “bizlik deyil” deyə cavab verdilər..." - GİLEY » Korrupsiya.org\n"İcra hakimiyyətindən “bizlik deyil” deyə cavab verdilər..." - GİLEY\n31 may 2019, 16:40\nCəlilabad rayon sakini İmanova Gülzar Həbib qızı tərəfindən “Hürriyyət”in redaksiyasına şikayət məktubu daxil olub. Saytımız vasitəsilə yetkili dövlət qurumlarına müraciət edən şikayətçi yazır:\n“Mən İmanova Gülzar Həbib qızı 1958-ci ildə Lənkəran şəhərində anadan olmuşam. Ailə qurduqdan sonra Cəlilabad rayon Kazımabad kəndinə köçmüşəm. Hal hazırda Cəlilabad rayon Kazımabad kəndində yaşayıram.\nHəyat yoldaşım vəfat edib. Himayəmdə iki övladım var - 1983-cü il təvəllüdlü İmanov Fariz Fərman oğlu, 1986-cı il təvəllüdlü İmanov Pərviz Fərman oğlu - hər ikisi ömürlük birinci qurup əlildirlər. Hər uşağım pensiya alır. Xəstə və yaşlı olduğum üçün bu iki övladımı dövlətin himayəsinə verilməsi üçün Cəlilabad rayon icra hakimiyyəti başçısının müavini Dürdanə xanıma (hazırda vəzifəsindən azad edilib) müraciət etdim, “bizlik deyil” deyə cavab verdi.\nDaha sonra DSMF-nin Cəlilabad rayon şöbəsinə müraciət etdim, onlar da “bizlik deyil” dedilər. Mən daha Sonra ƏƏSMN-nin rəhbəri Sahil Babayevə müraciət etdim(Nazirlər Kabinetinin 05 noyabr 2013-cü il N-320 saylı qərarını əsas tutaraq). 12 aprel 2019-cu ildə DSMF-nun müavini Səfər Mehtiyevdən cavab gəldi ki, sənədləri DSMF-nin Cəlilabad rayon şöbəsinə təqdim edim. Mən həmin sənədləri təqdim etsəm də problemim həll edilmədi. Bundan sonra dəfələrlə ƏƏSMN-nin qaynar xəttinə zəng etsəm də bir faydası olmadı.\nBir daha ƏƏSM naziri Sahil Babayevə şikayət ərizəsi yazdım, lakin şikayətimə baxılmır. Hər gün DSMF-nun Cəlilabad şöbəsinə getsəm də, heç bir nəticəsi yoxdur.\nAilə, Qadın və Uşaq Problemləri Komitəsinə müraciət etsəm də bir nəticəsi yoxdur.\nArtıq qərara gəlmişəm problemimi həm ictimailəşdirim, həm də həll edilməsi üçün beynəlxalq təşkilatlardan kömək istəyim, bir də QHT-lərdən.\nUşaqlarıma verilən pensiyanı istəmirəm, tək istəyim odur ki, dövlət bu iki uşağı himayəsinə götürsün, yaşlı anayam, artıq baxa bilmirəm. Ailə başçı olan həyat yoldaşım da vəfat edib.\nİnanıram ki, mənə köməklik göstərib problemimi işıqlandıracaqsız. Hər kəsə təşəkkür edirəm”.\n"Lakin çox təəssüflər olsun ki..." - GİLEY 19 yan 2019, 13:15\nSəfir: Azərbaycanın iştirakçısı olduğu enerji və nəqliyyat layihələri bütün region ölkələrinin inkişafına böyük töhvə verir 15 iyn 2019, 11:14\nİtkin düşən alpinistlərin axtarışı ilə bağlı son xəbər - Açıqlama 19 fev 2018, 23:28\n“Cənnət Park” MTK-ya sübutlar təqdim edilməsi təklif edilsə də... - GİLEY 25 okt 2018, 11:00\nYaponiyada güclü zəlzələ oldu 12 iyn 2018, 10:39\nİcra başçısı onu özünə müavin təyin etdi 01 noy 2018, 13:08\n“Nikoil Bank” bağlanma təhlükəsi ilə üz-üzə... - böhrandan çıxa bilmir 22 yan 2019, 14:58\nPrezident "Sahil” stansiyasının açılışında - FOTO (YENİLƏNİR) 07 iyn 2018, 09:48\nAğstafada 21 yaşlı gənc intihar edib 24 dek 2017, 15:17\nNazirlikdən qəribə qərar - Valideynlərdən işıq pulu qəbzinin kodu tələb olunur 05 mar 2019, 12:56\nRayondan gəlib bacanağının qohumu ilə cinsi əlaqəyə girdi, sonra... - Bakıda gecəyarısı ŞOK OLAY 21 may 2019, 17:18\nGəncəyə yeni baş memar təyin olunub 07 noy 2018, 17:34\n“Arif Əsgərovdan 29 milyon aldılar” - Baldızı oğlu bütün sirləri danışdı 30 may 2018, 20:36\nYol polisini videoya çəkib yayanlar cəzalandırılacaqlar 02 fev 2019, 12:40


Bakida is elanlari | Ən yeni vakansiyalar Alan.az-da\nBakida is elanlari axtaranlar buraya. Sevdiyiniz və bacarıqlarınızın uyğun gəldiyi sahədə karyera qurmaq hər birimiz üçün çox vacibdir. Arzularımızdakı işi tapmaq üçün illərlə çalışmaq, biliklərimizi inkişaf etdirmək lazımdır. Daha sonra isə biliklərimizi təcrübədə daha da mükəmməlləşdirmək lazımdır. İş axtarmağa elə tələbə vaxtlarımızda başlamaq ən yaxşısıdır. Müxtəlif iş elanlari saytlarında ixtisasınıza uyğun is elanlarına baxaraq bu sahədə tələblərdən və məvaciblərdən xəbərdar ola bilərsiniz. Bakida is elanlari kateqoriyasında paxtaxtda fəaliyyət göstərən şirkətlərin yerləşdirdiyi elanlar yer alır. Siz də Alan.az saytına daxil olaraq sizə uyğun iş tapa bilərsiniz.\nBakida is elanlari elanları axtaranların nəzəri Alan.az-da olsun. Hal-hazırda ölkədə əsas problemlərdən biri işsizlikdir. Məhz bu səbəbdən iş axtaranların sayı demək olar ki, hər gün artır. Bir çox özəl sektorların yaradılması işsizliyi qismən azaltsa da, yenə də kifayət qədər çox insan işsizdir və aktiv şəkildə iş axtarır. Siz bakida is elanlari ilə maraqlanırsınızsa, Alan.az-da tapa bilərsiniz.\nXarab ups alisi\nbakida ups alisi razmerr balaca boyuk ferqi yoxdur xarab qirix olsada olar Bakida ups alisi Bakıda\nBakida ups alisi Bakıda\nBakida ups alisi Bakıda ups bakida alisi Işlənmiş Ups Lər in alisi xarab ups alisi\nƏla vəziyyətdə 1986-cı il sovet istehsalı 10 litrlik elektrik samovar satılır. Materialı latun. Keyfiyyətli maldır. Çox az işlənib. Qutuda saxlanılıb. Heç bir problemi yoxdur. Bakıda montində yerləşir. 500 müxtəlif elanlarım var. Baxmaq üçün telefon ...\nislenmis notebook alisi İşlənmiş kompüter, noutbuk və printerlərin alışı, noutbuklar-alisi Azərbaycanda: Digər noutbuklar və netbuklar İslenmis noutbuklarin alisi Notebook Işlənmiş Notebook Və Kompüterlər Alıram - Bakıda elanlar XARAB NOUTBUK ALİRAM ...\nçoxfunksiyalı hp printeri\nPrinterler Bakida. Lazer Printer Çox Funksiyalı Printer modeli Bakıda ucuz qiymətə satışı ilə tanış ola bilərsiniz. Bakıda ən ucuz printer satışı. Ucuz qiymete Printer satışı. Printer HP Color LaserJet Pro MFP M479dw (W1A77A) bakıda ucuz qiymətə prin...\nBakıda noutbuklar netbuklar\nBakıda en ucuz qiymete bugunun 19.01.2018 noutbuklar, netbuklar, ultrabuklar, planşetlər, kompüterlərinin satiwi en serfeli qiymetlerle\ncanon printerlerinin satisi\nBakıda lazer və mürəkkəbli printerlərin böyük çeşidi. Printer və çoxfunksiyalı cihazların satışı, Lazer ağ-qara çox funksiyalı printer Bakıda topdan satış ucuz qiymətə rəsmi zəmanətlə nəğd və ya köçürmə yolu ilə almaq mümkündür. Canon Printer bakida ...\nucuz noutbuklar satilir bakida en ucuz qiymete\nislenmis ve teze komputerler masa ustu ve noutbuklar satilir bakida pulsuz elan sayti Alan.az\nCompstore Azərbaycanda (Bakıda) ucuz noutbuklar və digər ofis texnikasının satışı ilə məşğuldur! Topdan ... Kaspersky Anti-Virus 2017 (2 kompüter 1 il*) ... Işlənmiş! Lenovo ThinkPad T430 (Intel® Core™ i5-3320M/ DDR3 8 GB/ SSD 250 GB/\nBakida is elanlari burada.\nBakida is elanlari üzrə axtarışın nəticəsi buradadır. İş axtarmağın ən asan yolu hal-hazırda internetdir. Hər hansı bir müəssiədə kadra ehtiyac yaranarsa ilk öncə həmin vakansiya internetdə yerləşdirilir. Uyğun namizədlər cv göndərməklə iş tapa bilirlər. Ən geniş çeşiddə Bakida is elanları Alan.az saytında sizlər üçün. yerləşdirilmişdir. Siz də iş axtarırsınızsa Alan.az saytında təklif olunan elanlara nəzər salmadan qərar verməyin.\nBakida is elanlari axtarışında olanlar üçün ən son elanlar saytımıza yerləşdirilmişdir. İş axtarışında olan insanların ilk növbədə üz tutduqları elan saytları olur. Bir çox işçi məhz elan saytları vasitəsilə iş tapa bilirlər. Siz də aktiv şəkildə iş axtarırsınızsa, bütün işlər üzrə Bakida is elanlari burada yerləşdirilmişdir. Asanlıqla iş tapmaq şansı buradadır.\nanbardar is elanlari\tgenclik mall vakansiya\tnaxcivan is elanlari\taptek isi elanlari\tresepsn teleb olunur\tMasaj xidmeti gece novbesi is\tnaxcivanda is elanlari\tkomputer isleri\tmarkete isci teleb olunur\ttecili isci teleb olunur 2018\tazersun vakansiya 2018 Sirkete fehle teleb olunur\tiw elanlari bakida bulud qaya mmc


Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının qurumları :: Azərbaycan və islam dünyası\nTürkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının qurumları\nTürk Şurası çərçivəsində TÜRKSOY-dan başqa Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyası, Türk Akademiyası, Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu, Türk Biznes Şurası kimi təşkilatlar da fəaliyyət göstərir. Belə ki, Türk Şurası bu çərçivədə bir üst əlaqələndirici təşkilat funksiyasını yerinə yetirir. Bu alt təşkilatların fəaliyyətini koordinasiya etmək isə Katibliyin vəzifəsidir.\nTÜRKSOY. Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatı (TÜRKSOY) türkdilli ölkələrin dövlət başçıları arasındakı əməkdaşlığın ilk praktiki nəticəsi, türk dünyasında çoxtərəfli əməkdaşlığın mövcud olduğu ilk təşkilatdır. Naxçıvan Sazişinin 4-cü maddəsinə görə, elm, təhsil, mədəniyyət və incəsənət sahəsində əməkdaşlığın inkişafı, türk dünyasının ümumi dəyərlərinin beynəlxalq səviyyədə yayılması və tanınması, türkdilli dövlətlər arasında mədəni əlaqələrin dərinləşdirilməsi məqsədilə tərəflər TÜRKSOY çərçivəsində əməkdaşlıq edirlər. Azərbaycan TURKSOY-un fəaliyyətində yaxından iştirak edir. Türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının 2006-cı il noyabrın 17-də Antalyada keçirilən 8-ci Zirvə görüşündə Prezident İlham Əliyev TÜRKSOY-un fəaliyyəti nəticəsində türk xalqlarının bir-birinə daha da yaxınlaşdığını qeyd etmişdir. TÜRKSOY 1993-cü ildə Almatıda 6 türk dövlətinin mədəniyyət nazirləri tərəfindən imzalanmış müqavilə əsasında yaradılmışdır. 1993-cü il iyulun 12-də Alma-Ata şəhərində Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Türkmənistan və Türkiyə respublikalarının mədəniyyət nazirləri “TÜRKSOY-un strukturu və fəaliyyət prinsipləri haqqında Müqavilə” imzaladılar. Müqaviləyə görə, dünya mədəniyyətinin formalaşmasında vacib rol oynayan TÜRKSOY-un məqsədi türkdilli ölkə və xalqların mədəniyyət və sənətini qorumaq, inkişaf etdirmək və yenidən canlandırmaq, türkdilli ölkələrin gələcək nəsillərinə milli mədəniyyətin əsaslarını öyrətməkdir. Daha sonra Şimali Kipr və Rusiya Federasiyasının tərkibində olan Tatarıstan, Başqırdıstan, Altay, Saxa (Yakutiya), Tuva və Xakas türk muxtar respublikaları ilə birlikdə Moldovanın tərkibində olan Qaqauz Eli türk bölgəsi TÜRKSOY-da müşahidəçi statusu əldə etdilər. Türk dünyasının YUNESKO-su kimi qəbul edilən TÜRKSOY BMT, YUNESKO, AŞ, İSESKO və MDB kimi beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq edir. TÜRKSOY-un yaradılması haqqında müqaviləyə görə, qurum beynəlxalq təşkilat xüsusiyyətinə malikdir. TÜRKSOY-un ən yüksək qərarqəbuletmə orqanı mədəniyyət nazirlərindən ibarət olan Daimi Şuradır. TÜRKSOY-un koordinatorluğu üzv dövlətlər arasında 6 aydan bir əlifba ardıcıllığına görə dəyişdirilir. TÜRKSOY-un Baş katibi Mədəniyyət Nazirlərinin Şurası tərəfindən səs çoxluğu ilə seçilir və hər ölkənin mədəniyyət naziri tərəfindən təyin olunan bir nümayəndəsi TÜRKSOY-da fəaliyyət göstərir. TÜRKSOY-un mərkəzi Ankarada yerləşir. Türkiyə hökuməti ilə TÜRKSOY arasında 2010-cu il iyulun 4-də yerləşəcəyi ölkə haqqında müqavilə imzalanmışdır. TÜRKSOY-un fəaliyyəti türkdilli ölkələrin mədəniyyət nazirlərinin Daimi Şurası tərəfindən müəyyənləşdirilir. Bu şuranın toplantılarında qəbul edilən qərarlar TÜRKSOY-un Baş Katibliyi tərəfindən icra olunur. Rəssamların görüşləri, opera günləri, ədəbiyyat konfransları, teatr, kino və musiqi festivalları və s. – TÜRKSOY tərəfindən keçirilən bu cür toplantılar türk mədəniyyətinin ortaq dəyərlərinin daha da yaxınlaşdırılması məqsədi daşıyır. Bundan başqa, türk mədəniyyətinin inkişafında xüsusi xidmətləri olan şəxsiyyətlərin tanıdılması məqsədilə türk dövlətlərində tədbirlər təşkil edilməkdədir. TÜRKSOY-un 10-cu toplantısının keçirildiyi 2010-cu ildə hər il üzv ölkələrdən bir şəhərin “Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı” elan edilməsi haqqında qərar qəbul edilmişdir. Bu çərçivədə Astana (Qazaxıstan) 2012-ci ildə, Əskişəhər (Türkiyə) 2013-cü ildə, Kazan (Tatarıstan) 2014-cü ildə, Mərv (Türkmənistan) 2015-ci ildə və Şəki (Azərbaycan) 2016-cı ildə türk dünyasının mədəniyyət paytaxtları seçilmişlər. 2013-cü ildən etibarən türk dünyasının mədəniyyət paytaxtında “Türkvizyon” mahnı yarışması keçirilir. TÜRKSOY digər türkdilli xalqların olduğu kimi, Azərbaycanın da mədəniyyətinin və tanınmış şəxsiyyətlərinin dünyada təbliğ olunması üçün fəaliyyətini davam etdirir. Azərbaycan TÜRKSOY-un fəaliyyətinə aktiv dəstək verir. TÜRKSOY-un təşəbbüsü ilə BMT-nin Baş Məclisi martın 21-ni Beynəlxalq Novruz Günü elan etmişdir. Bu çərçivədə TÜRKSOY hər il bütün türk dünyasında, həmçinin Avropa dövlətlərində Novruz bayramını qeyd edir.\nTürkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyası (TÜRKPA). TÜRKPA türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın qanuni çərçivəsinin formalaşdırılmasına xidmət edir. Bundan başqa, Türk Şurası çərçivəsində həyata keçirilən iqtisadi, siyasi və mədəni fəaliyyətlərə qanuni dəstək verir. TÜRKPA-nın Baş Katibliyi Bakıda yerləşir. Bakının ev sahibi kimi seçilməsinin əsas səbəbi odur ki, tarixdə ilk türk parlament respublikası (AXC) 1918-1920-ci illərdə Azərbaycanda qurulmuşdur. TÜRKPA 2008-ci il noyabrın 21-də İstanbulda “Dolmabağça” sarayında Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Türkiyə respublikalarının parlament rəhbərlərinin imzaladıqları saziş əsasında təsis olunmuşdur. 2009-cu il sentyabrın 29-da TÜRKPA-nın Bakıda ilk plenar sessiyası keçirilmişdir. Sessiyada TÜRKPA-nın reqlamenti, Katibliyin Əsasnaməsi və Bakı Bəyannaməsi, Katibliyin daimi əsaslarla Bakı şəhərində yerləş- məsi haqqında qərar qəbul edilmişdir. İstanbul Sazişi ilə TÜRKPA tarix, mədəniyyət və dil ümumiliyinə əsaslanaraq milli qanunvericiliklərin yaxınlaşdırılması və parlamentlərarası əməkdaşlığa dair digər məsələlərdə qarşılıqlı fəaliyyətin daha da sıxlaşdırılması məqsədilə təsis edilmişdir. İstanbul Sazişi 4 əsas nüsxədə olmaqla Azərbaycan, qazax, qırğız və türk dillərində imzalanmış və hər biri tərəflər üçün eyni hüquqi qüvvəyə malikdir. Digər türkdilli ölkələr də bu sazişə qoşula bilər. Bunun üçün əvvəlcə bu ölkələrin parlamentləri yazılı bildiriş təqdim etməli və tərəflərin yazılı razılığı alınmalıdır. Saziş qeyri-müəyyən müddətə bağlanmış və tərəflərdən biri bu sazişdə iştirakdan imtina etmə haqqına sahibdir. Lakin bunun üçün digər tərəflərə yazılı bildiriş göndərməli və tərəflər bu bildirişi aldıqdan 6 ay sonra bildiriş göndərən tərəf sazişdən imtina etmiş sayılır. Bundan başqa, tərəflər bu sazişə protokollar vasitəsilə dəyişikliklər edə bilər. Protokollar sazişin ayrılmaz hissəsi sayılır. 2011-ci il aprelin 27-də Astana şəhərində İstanbul Sazişinə əlavə və dəyişikliklər edilməsi ilə bağlı protokol qəbul edilmiş və 4-cü, 5-ci və 8-ci maddələrə əlavə və dəyişikliklər edilmişdir. TÜRKPA-nın əsas məqsədi parlamentlərarası əməkdaşlığı inkişaf etdirmək, üzv ölkələrin qanunvericiliklərinin, o cümlədən mədəni irsinin, tarix, incəsənət, ədəbiyyat və digər sahələrdə türkdilli ölkələr üçün ümumi əhəmiyyət kəsb edən dəyərlərinin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsinə yönəlmiş qanunvericiliklərinin yaxınlaşdırılması üzrə tövsiyələr qəbul etmək, tərəflər arasında hüquqi və digər xarakterli məlumat mübadiləsini həyata keçirməkdir. TÜRKPA-nın plenar iclaslarında müzakirə olunan məsələlərlə bağlı konsensus əsasında qərarlar qəbul edilir. İstanbul Sazişində assambleyada hər ölkənin parlamentinin 7 üzvlə təmsil olunması qeyd edilmişdir. Lakin 2011-ci il aprelin 27-də İstanbul Sazişinə əlavə və dəyişikliklər edilməsi ilə bağlı protokola əsasən, bu rəqəm 9 nəfərə çatdırılmışdır. Hər ölkənin parlament nümayəndə heyətinə parlamentin rəhbəri başçılıq edir. Assambleyada qərarların qəbul edilməsində hər tərəf bərabər hüquqlara və bir səsə malikdir. Assambleyanın fəaliyyətinin əlaqələndirilməsini tərəflərin parlament rəhbərlərindən ibarət Assambleya Şurası həyata keçirir. Şura assambleyanın məqsəd və vəzifələrinin həyata keçirilməsinə yönəlmiş və müzakirə olunan məsələlər üzrə konsensus əsasında qərarlar qəbul edir. Assambleyanın inzibati orqanı onun daimi fəaliyyətini təmin edən Katiblikdir. Assambleyanın ilk Baş katibi 2009-cu il sentyabrın 29-da Bakıda keçirilən ilk plenar sessiyada 4 illik müddətə Azərbaycandan Ramil Həsənov seçilmişdi. Onun səlahiyyət müddəti 2013-cü il oktyabrın 1-də başa çatmışdır. 2013-cü il iyunun 11-də Ankarada keçirilən 4-cü plenar sessiyada Qazaxıstandan Jandos Asanov 4 illik müddətə TÜRKPA-nın Baş katibi seçilmişdi. Assambleyanın növbəti plenar iclasları və Assambleya Şurasının iclasları ildə bir dəfədən az olmayaraq əlifba sırası ilə üzv dövlətlərin ərazisində keçirilir. İclasın keçirildiyi ölkə iclasa sədrlik edir. Assambleya və Assambleya Şurasının növbədənkənar iclasları tərəflərdən birinin təklifi ilə bütün tərəflərin razılığı əsasında çağırılı. Assambleyanın işçi dilləri tərəflərin öz dilləri və ingilis dilidir. Beynəlxalq parlament təşkilatlarının və bu sazişin iştirakçısı olmayan digər ölkələrin milli parlamentlərinin nümayəndələri Assambleya Şurasının qərarı əsasında assambleyanın iclaslarında müşahidəçi qismində iştirak edə bilərlər. 2014-cü ildə keçirilən 5-ci plenar iclasda Macarıstan müşahidəçi dövlət olaraq TÜRKPA-ya üzv olmuşdur. TÜRKPA, öz növbəsində, Beynəlxalq Parlament İttifaqı, ATƏT-in Parlament Assambleyası və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Parlament İttifaqında müşahidəçi statusunda iştirak edir. 3-4 dekabr 2015-ci il tarixində Qazaxıstanın paytaxtı Astana şəhərində Qazaxıstan Respublikası Parlamentinin ev sahibliyində Məclisin sədri Kabibulla Jakupovun rəhbərliyi ilə Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyasının (TÜRKPA) 6-cı Plenar İclası keçirilmişdir. Tədbirdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin sədri Oqtay Əsədov, Qazaxıstan Respublikası Parlamenti Məclisinin sədri Kabibulla Jakupov, Qırğızıstan Joqorku Keneşinin sədri Asilbek Jeenbekov və Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədr müavini Ahmet Aydın və müşahidəçi qismində Macarıstan Milli Assambleyasının Sədr müavini Marta Matray iştirak etmişdir. İclas Astana Bəyannaməsinin qəbul edilməsi ilə yekunlaşmışdır. TÜRKPA-nın növbəti 7-ci Plenar İclasının 2016-cı ildə Qırğızıstanda keçirilməsi qərara alınmışdır. 8 dekabr 2017-ci il tarixində Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə Joqorku Keneşin Sədri Dastanbek Jumabekovun ev sahibliyi ilə Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyasının 7-ci Plenar Sessiyası keçirilmişdir. Toplantıda Qırğızıstan Joqorku Keneşinin Sədri cənab Dastanbek Jumabekov, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Sədri Oqtay Əsədov, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri İsmayıl Kahraman, Qazaxıstan Respublikası Parlamenti Məclisinin sədr müavini Gülmira İsimbayeva, eləcə də müşahidəçi qismində Macarıstan Milli Assambleyasının sədr müavini İştvan Yakab, Özbəkistan Ali Məclisinin qanunvericilik palatasının sədr müavini Nəriman Umarovun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti iştirak etmişdir. Özbəkistan Nümayəndə heyəti ilk dəfə olaraq TÜRKPA-nın Plenar Sessiyasında iştirak etmişdir. Dörd ölkənin parlament sədrlərinin iştirakı ilə TÜRKPA Assambleya Şurasının toplantısı keçirilmişdir. Şura toplantısı zamanı TÜRKPA-ya sədrlik Qazaxıstan Məclisindən Qırğızıstan Joqorku Keneşinə keçmişdir. Plenar Sessiya Ala-Arça Bəyannaməsinin qəbul edilməsi ilə sona çatmışdır. 20 noyabr 2018-ci ildə Türkiyənin İzmir şəhərində TÜRKPA-nın 8-ci Şura iclası keçirilib. Şura iclasına TÜRKPA-nın baş katibi və təşkilata digər üzv ölkələrin - Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan və Qırğızıstan parlamentlərinin nümayəndə heyətləri qatılıb. Baş katib Altınbek Mamayusupovun təşkilatın 2018-ci ildəki fəaliyyətinə dair hesabat məruzəsi dinlənilib. Assambleya Şurasının 8-ci iclasında təşkilata sədrlik Qırğızıstandan Türkiyəyə keçib. TÜRKPA-nın yaranmasının 10 illik yubileyi ilə əlaqədar “TÜRKPA-nın ilk 10 ili və parlamentlərarası əməkdaşlığın gələcəyi: əməkdaşlığa dair yeni yanaşmalar” mövzusunda üç paneldən ibarət konfrans keçirilib.\nTürk Akademiyası. Naxçıvan Sazişinin 2-ci maddəsində Türk Şurasının fəaliyyət sahələri arasında elm, texnika, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, gənclər, idman və turizm sahələrində əməkdaşlıq da yer almışdır. Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının Naxçıvanda keçirilən IX Zirvə görüşündə türk dünyası haqqında araşdırmalar aparan beynəlxalq elmi araşdırmalar mərkəzinin yaradılmasını təklif etmişdi. N.Nazarbayevin təklifi nəzərə alınaraq 2010-cu il mayın 25-də Qazaxıstanın paytaxtı Astanada Türk Akademiyası təsis edilmişdir. Akademiyanın təsis edilməsi ilə bağlı keçirilən tədbirdə Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Nursultan Nazarbayev və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Abdullah Gül ilə birlikdə Qazaxıstan, ABŞ, Rusiya (Tatarıstan, Başqırdıstan, Çuvaşıstan, Yakutiya), Özbəkistan, Qırğızıstan və Ukraynadan olan türkoloqlar da iştirak etmişlər. Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının 2012-ci il avqustun 22-23-də Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə keçirilən 2-ci Zirvə görüşündə üzv dövlətlər Türk Akademiyasına beynəlxalq status verilməsi haqqında saziş imzaladılar. Bu saziş tərəflərin parlamentləri tərəfindən təsdiqləndikdən sonra Türk Akademiyası 2014-cü il avqustun 28-də beynəlxalq status qazandı. Saziş 2012-ci il avqustun 23-də Bişkek şəhərində bir əsas nüsxədə Azərbaycan, qazax, qırğız, türk və ingilis dillərində imzalandı. Saziş qeyri-müəyyən müddətə bağlanılıb və digər türkdilli dövlətlərin qoşulması üçün açıqdır. Türk Akademiyasının təsis edilməsi haqqında sazişin şərtlərinə əsasən, akademiyanın məqsəd və vəzifələri aşağıdakılardır (maddə 2): türk dilləri, ədəbiyyatı və mədəniyyətinin qorunmasına, inkişafı və diaxronik öyrənilməsinin təbliğinə xüsusi diqqət ayıraraq, türk tədqiqatları sahəsində araşdırmaları əlaqələndirmək və təşviq etmək; türk tədqiqatlarının inkişafı və türk tədqiqatları sahəsində elmi araşdırmalar istiqamətində beynəlxalq əməkdaşlığı təşviq etmək; ümumtürk tarixi və etnoqrafiyasının hərtərəfli araşdırılmasını həyata keçirmək; türk xalqlarının mədəni və mənəvi irsini araşdırmaq, onların dünya sivilizasiyasının inkişafına verdikləri töhfələr və əldə etdikləri uğurlar barədə ictimaiyyəti məlumatlandırmaq; türk dillərinin tam potensialından, o cümlədən qədim mətnlərdən və şifahi mənbələrdən də tam istifadə etməklə bütün türk xalqlarının ortaq ədəbi dilinin yaradılması istiqamətində səylər göstərmək; bütün türk dilləri üçün tətbiq oluna bilən ümumi əlifba yaratmaq; tərəflərin təhsil müəssisələrində tədris ediləcək ümumi dərslik və dərs vəsaitlərinin hazırlanması istiqamətində araşdırmalar aparmaq; Türk Akademiyası tərəfindən işə götürülmüş tədqiqatçılar üçün fəlsəfə elmləri doktoru (PhD) proqramları təşkil etməklə türk tədqiqatları sahəsində mütəxəssis hazırlamaq. Sazişin 4-cü maddəsi akademiyanın idarə olunması ilə əlaqədardır. Bu maddəyə görə, akademiyaya hər tərəfin bir nümayəndəsindən, habelə Türk Akademiyasının prezidenti və vitse-prezidentlərindən ibarət olan Elmi Şura sədrlik edəcək. Elmi Şuraya sədrlik üzv tərəflərin rəsmi adlarının ingilis dilində yazılmış əlifba sırası ilə illik rotasiyası əsasında müəyyən olunur. Elmi Şurada qərarlar səs çoxluğu ilə qəbul olunur. Akademiyanın icraedici orqanının funksiyalarını prezident həyata keçirir. Prezident Elmi Şuranın təklifi əsasında Türk Şurasının Dövlət Başçıları Şurası (DBŞ) tərəfindən təyin olunur. Prezident tərəflərin vətəndaşları arasından növbəti müddətə uzadılma imkanı ilə 4 il müddətinə təyin edilir. İlk prezident Qazaxıstan vətəndaşları arasından seçilmişdir. Daha sonrakı prezidentlər isə tərəflərin ingilis dilində yazılmış rəsmi adlarına uyğun olaraq əlifba sırası ilə təyin olunur: Azərbaycan, Qırğızıstan və Türkiyə. Prezident dərhal tədbir görülməsini zəruri edən səlahiyyətindən sui-istifadə etdiyi və ya səhhəti ilə bağlı fəaliyyətini davam etdirə bilmədiyi təqdirdə Elmi Şuranın təklifi əsasında DBŞ tərəfindən vəzifəsindən müvəqqəti və/və ya tamamilə azad edilə bilər. Akademiyanın vitse-prezidentləri isə prezidentin vətəndaşı olduğu tərəf istisna olmaqla, hər bir tərəfdən təyin olunur. Vitse-prezidentləri tərəflərin vətəndaşları arasından növbəti müddətə uzadılma imkanı ilə 4 il müddətinə Elmi Şura təyin edir. Vitse-prezidentlər səlahiyyətlərindən sui-istifadə etdikləri və ya səhhətləri ilə bağlı fəaliyyətlərini davam etdirə bilmədikləri təqdirdə Elmi Şura tərəfindən vəzifələrindən müvəqqəti və/və ya tamamilə azad edilə bilərlər. Türk Akademiyası bu günədək bir çox araşdırma institutu və türkologiya mərkəzi (o cümlədən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Qırğızıstan Milli Elmlər Akademiyası, Türkiyə Elmlər Akademiyası, Türkmənistan Elmlər Akademiyası, Tatarıstan Respublikası Elmlər Akademiyası, Başqırdıstan Elmlər Akademiyası, Monqolustan Elmlər Akademiyası, Macarıstan Elmlər Akademiyası və Bişkek Beynəlxalq Aytmatov Akademiyası) ilə əməkdaşlıq haqqında müqavilə imzalamışdır. Türk Akademiyası təkcə türk dövlətlərinin elmlər akademiyaları ilə deyil, Asiya və Avropanın bir çox institut və mərkəzləri ilə də əməkdaşlıq edir.\nTürk Mədəniyyəti və İrsi Fondu. Azərbaycan mədəniyyəti, tarixi və coğrafiyası türk dünyasının vacib bir hissəsidir. Azərbaycan türk mədəniyyətinin və tarixinin yaşadılması üçün yalnız xaricdə deyil, ölkə daxilində də siyasətini bu istiqamətdə qurmuşdur. Türk Şurası çərçivəsində türk mədəniyyətinin öyrənilməsi, tanıdılması və qorunub saxlanılması istiqamətində Azərbaycan aktiv rol oynamışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının 2015-ci il sentyabrın 11-də Astanada keçirilmiş V Zirvə görüşündə “Türkdilli ölkələrin əməkdaşlığının təməlində bizim ortaq tariximizdir, ortaq mədəniyyətimizdir, etnik köklərdir” fikrini səsləndirməklə Azərbaycanın bu məsələyə baxışını ortaya qoymuşdur. Türk Şurasının yaradılmasının əsasını təşkil edən və 1992-ci ildən etibarən keçirilən zirvə toplantılarının və Türk Şurasının qurulmasından sonra keçirilən Türk Şurası zirvə görüşlərinin bəyannamələrində bu əməkdaşlığın əsasını ortaq mədəniyyət, dil və tarix birliyinin təşkil etdiyi qeyd olunmuşdur. Türk Şurasının yaradılmasının əsasını təşkil edən Naxçıvan Sazişində də TDƏŞ-in əsas məqsəd və vəzifələrindən birinin türk xalqlarının böyük mədəni-tarixi irsinin təbliği, tanınması və yayılması olduğu qeyd edilmişdir. Bu çərçivədə türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının 2010-cu ildə İstanbulda keçirilən X Zirvə görüşünün Bəyannaməsində (16-cı bənd) Azərbaycanın təşəbbüsü ilə Bakıda Türk Mədəniyyətinə Dəstək və Türk İrsinin Qorunması Fondunun yaradılmasına dair qərar qəbul edilmişdir. 2012-ci il avqustun 23-də Bişkek şəhərində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Nizamnaməsi qəbul edilmiş və nizamnamə 2012-ci il dekabrın 12-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən təsdiqlənmişdir. Fondun təsis edilməsi ilə bağlı sənədi imzalayan digər dövlətlər tərəfindən nizamnamə təsdiqləndikdən sonra 2015-ci ildə Prezident İlham Əliyev fondun Azərbaycanda bütün imkanlarla təmin olunması üçün sərəncam imzalamışdır. Sərəncama əsasən Günay Əfəndiyeva fondun prezidenti vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Nizamnaməyə görə, fondun məqsədi türk mədəniyyəti və irsini fəaliyyət, layihə və proqramların dəstəklənməsi və maliyyələşdirilməsi vasitəsilə qorumaq, öyrənmək və təşviq etməkdir. Bu məqsədin həyata keçirilməsi üçün fond vəsait ayırır, elmi və texniki problemlərin həllinə, sərgilərin təşkilinə, elektron və çap formatda elmi məcmuə və elmi nəşrlərin hazırlanmasına kömək edir, bu sahədə mütəxəssislərin hazırlanmasına dəstək verir, müsabiqə, festival və turnirlərin və s. keçirilməsinə yardım göstərir, türkdilli xalqların məskunlaşdığı ərazilərdə ənənəvi sənətlərin, tətbiqi incəsənətin dirçəldilməsi, dəstəklənməsi və inkişaf etdirilməsinə kömək edir, sənətkarlara, rəssamlara və digər yaradıcı incəsənət işçilərinə əqli mülkiyyət hüquqlarının müdafiə olunmasında yardım göstərir. Fondun mərkəzi qərargahı Bakı şəhərində yerləşir. Fondun büdcəsi onun prezidenti tərəfindən hazırlanır və Türk Şurasının Xarici İşlər Nazirləri Şurası tərəfindən təsdiqlənir. Fond öz fəaliyyətini TÜRKSOY ilə əməkdaşlıq etməklə həyata keçirir.\nTürk Biznes Şurası. Türk Şurasının yaradılması məqsədlərindən biri, Naxçıvan Sazişinə görə, əmtəələrin, kapitalın, xidmət və texnologiyaların hərəkətinin asanlaşdırılması, maliyyə və bank əməliyyatlarının sadələşdirilməsi məqsədilə ticarət, investisiyalar, gömrük və tranzit prosedurlarının gələcəkdə sadələşdirilməsi üçün əlverişli şəraitin yaradılmasıdır. Tərəflər bu istiqamətdə bir çox fəaliyyətlər həyata keçirmişlər. Türk Biznes Şurasının yaradılması da bunlardan biridir. 2010-cu il sentyabrın 16-da İstanbulda keçirilən Türkdilli Ölkələrin Dövlət Başçılarının X Zirvə görüşündə iqtisadi əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məqsədilə Türk Biznes Şurasının yaradılması qərara alınmışdır. Türk Biznes Şurası 2011-ci ildə təsis edilmişdir. Bu qurum Türk Şurasına üzv ölkələrin işgüzar dairələri və digər təşkilatları vasitəsilə türkdilli ölkələr arasında iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsini həyata keçirir. Türk Şurasına üzv ölkələrin özəl sektorları arasında münasibətlərin inkişaf etdirilməsi məqsədilə 2014-cü ildən etibarən Biznes Şurası tərəfindən mütəmadi olaraq biznes forumları və ixrac malları sərgilərinin təşkil edilməsi qərara alınmışdır. 2014-cü ilin fevral ayında İstanbulda üzv dövlətlərin qeyri-neft sektorlarını təmsil edən şirkətləri arasında biznes forumu və eyni tarixdə Türk Biznes Şurasının ikinci iclası keçirilmişdir.


Lent.az | KULIS - Qardaşı baltalamaq istədi, anasının qarğışına düşdü, gəlinlik paltarı geyinmədi – Xalq artistindən maraqlı faktlar\n27-12-2019 / 14:58\nQardaşı baltalamaq istədi, anasının qarğışına düşdü, gəlinlik paltarı geyinmədi – Xalq artistindən maraqlı faktlar\nBu gün Xalq artisti Safura İbrahimovanın doğum günüdür. Kulis.az bu münasibətlə sənətkarı təbrik edir və onun haqqında maraqlı faktları təqdim edir.\nSafurə İbrahimova 1938-ci il dekabr ayının 27-də Bakıda doğulub.\nAtası Bakının tanınan tacirlərindən olub. Ticarətlə məşğul olduğuna görə onun var-dövlətini əlindən alıb ailəni ölkənin ən ucqar kəndlərindən birinə sürgün ediblər.\nƏn böyük arzusu həkim olmaq olub. Məktəbi bitirəndən sonra sənədlərini tibb universitetinə versə də imtahanlardan kəsilib.\n36 yaşında ailə həyatı qurub. 5 il davam edən ailə həyatı övladı olmadığına görə dağılıb. Ondan sonra heç vaxt ailə həyatı qurmayıb.\nToyunda gəlinlik geyinməyib.\nHəyat yoldaşı prokuror olub. Səfurə İbrahimovanın pərəstişkarı olub. Deyilənə görə heç bir tamaşasını buraxmır, hər tamaşadan sonra ona gül-çiçək gətirərdi.\nAnası onun aktrisa olması ilə razı olmayıb. O anası ilə bağlı xatirələrində danışarkən anasının hətta ona bu sənəti seçdiyi üçün qarğış tökdüyünü bildirib: “Deyirdi, səni görüm heç vaxt gəlinlik geyinməyəsən, başına duvaq atmayasan”.\nQardaşları da Safuranın aktrisa olmasını istəməyiblər. Hətta "Sevil" filmindəki roluna görə qardaşı onun üstünə balta qaldırıb.\nHəsən Turabov, Eldəniz Zeynalov və Tariyel Qasımov ona evlənmə təklifi edib.\nXalq artisti Zərnigar Ağakişiyeva ilə ölənə qədər küsülü qalıb.\nBacısı oğlunu övladlığa götürüb.\nTeatrdan ayrıldıqdan sonra qapalı həyat tərzi sürür. Hətta bir ara onun dəli olduğu ilə bağlı xəbərlər yayılmışdı.\nTeatrda onu çox incidiblər. İş o həddə çatıb ki, “Sevil” tamaşasının premyerası zamanı onu yıxmaq da istəyiblər: “Sevil” tamaşasında mən düşdüyüm pilləkənlərdən birinin taxta pilləsini vurmamışdılar. Mənim də bundan xəbərim yox idi. Pilləkənləri düşəndə Allah üzümə baxdı ki, ayağımın altındakı boşluğu hiss etdim. Əgər mən ayağımı həmin boşluğa atsaydım, üzü üstə səhnənin döşəməsinə yıxılacaqdım”.\n“Arxadan vurulan zərbə” də Ziba, “Sevil” filmində Dilbər, “Gün keçdi” filmində Əsmər roluna çəkilməsinə mane olublar.\nUzun illər fəxri ad almasının qarşısı alınıb.\n3180 dəfə oxunub


ABŞ-da lotereyada 560 milyon dollar uduş olub\nABŞ vətəndaşı lotereyada elə bir məbləğ uddu ki...\nBu, ABŞ tarixində ikinci böyük lotereya uduşudur\nBAKI, 7 yanvar — Sputnik. ABŞ-da keçirilən "Powerball" lotereyasında 559,7 milyon dollar uduş gətirən bilet Nyu-Hempşir ştatında satılıb.\nAPA-nın verdiyi məlumata görə, lotereya oyunu yanvarın 6-da keçirilib, uduşlu bilet isə bu gün satılıb.\nBu, ABŞ tarixində ikinci böyük lotereya uduşudur. Bundan əvvəl 2017-ci ildə 53 yaşlı Massaçusets sakini lotereyada 758 milyon dollar udub.\nBakıda keçirilən lotereyada 1 nəfər mənzil, 4 nəfər avtomobil qazanıb