Lisenziyalaşdırma fəaliyyəti: Beynəlxalq təcrübə və Azərbaycan reallığı - PDF Free Download\nDownload "Lisenziyalaşdırma fəaliyyəti: Beynəlxalq təcrübə və Azərbaycan reallığı"\n1 Sahibkarlığın və Bazar İqtisadiyyatının İnkişafına Yardım Fondu (SBİİYF) İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım (İTY) İctimai Birliyi Lisenziyalaşdırma fəaliyyəti: Beynəlxalq təcrübə və Azərbaycan reallığı Müəllif: Kənan Aslanlı Bakı\n2 Araçdırma ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi (USAİD) tərəfindən maliyyələşdirilən Kiçik sahibkarlığa dəstək layihəsi ( ) çərçivəsində İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilib. Araşdırmanın məzmununa görə ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi (USAİD) heç bir məsuliyyət daşımır. Kiçik sahibkarlığa dəstək layihəsi layihəsi aşağıdakı QHT-lərin daxil olduğu Konsorsium tərəfindən həyata keçirilir: Sahibkarlığa və Bazar İqtisasiyyatının İnkişafına Yardım Fondu, İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İB, İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi İB, Kiçik və Orta Sahibkarlığın İnkişafına Yardım Mərkəzi, Dünya Xalça Assosiasiyası, Gələcəyə Körpü İB. AKRONİMLƏR ARDNŞ Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti AZN Azərbaycan manatı DB Dünya Bankı DTT Dünya Ticarət Təşkilatı FHN Fövqəladə Hallar Nazirliyi IFC Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası İİN İqtisadi İnkişaf Nazirliyi KTN Kənd Təsərrüfatı Nazirliyidir QKDK Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi RİTN Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyi 2\n3 MÜNDƏRİCAT Lisenziya və icazələr anlayışı...4 Lisenziyalaşdırmanın prinsipləri...5 Lisenziyalaşdırma islahatları üzrə beynəlxalq təcrübə...6 Azərbaycanda lisenziyalaşdırmanın mövcud vəziyyəti və əsas problemlər...7 Azərbaycanda lisenziyalaşdırma sahəsindəki mümkün islahatların istiqamətləri...12 Nəticələr...13 Tövsiyyələr...14 Əlavə 1. Azərbaycanın lisenziyalaşdırma ilə bağlı yeni qanunu necə olmalıdır?\n4 Lisenziya və icazələr anlayışı Azərbaycan qanunvericiliyinə görə lisenziya təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq bütün hüquqi şəxslərə və hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxsə sahibkarlıq fəaliyyəti növlərini həyata keçirməyə icazə verən rəsmi sənəddir. Dünya Bankının definisiyasına görə isə lisenziya (license) daha davamlı biznes fəaliyyətinə iddiaçının hazırlığını təsdiq edən, icazə (permits) isə bir çox hallarda birdəfəlik fəaliyyətlərdə ictimai təhlükəsizlik və ətraf mühitlə bağlı normalara uyğunluğu təsdiq edən yazılı sənəddir. Yəni lisenziya əsas biznes fəaliyyətini başlamağa imkan verir, icazə isə əsas biznes fəaliyyəti çərçivəsində konkret aktiv fəaliyyətlər üçün əldə edilir. Məsələn, özəl tibbi klinika açmaq üçün tibbi fəaliyyətlə məşğul olmağa imkan verən lisenziya, həmçinin klinikanın binasını tikməyə və ya orada şualanmaya gətirib çıxara biləcək tibbi avadanlıqları quraşdırmağa imkan verən icazələr alınmalıdır. Biznes fəaliyyətinin dövlət tərəfindən tənzimlənməsinin müxtəlif mərhələləri və tətbiqi metodları rolunu oynayan qeydiyyat, lisenziyalaşdırma, icazələrin verilməsi və yoxlamaların aparılmasını birbirindən fərqləndirmək də xüsusi önəm daşıyır. Aşağıdakı cədvəldən göründüyü kimi bunlar öz məqsədinə, fərqləndirici xüsusiyyətinə, səlahiyyət dairəsinə, müddət tezliyinə və biznesin hansı mərhələsində tətəbiq edilməsinə görə fərqlənirlər. Cədvəl 1. Lisenziya və digər yoxlama tədbirləri İdeal təcrübə Biznes qeydiyyatı Lisenziya İcazə Yoxlama Məqsəd Biznes fəaliyyətinə hüquqi şəxs kimi başlamaq Xüsusiyyətlər Səlahiyyət dairəsi Bütün biznes subyektləri üçün ümumi prosedurlar Milli və ya yerli (sadəcə bir qurumda toplanmalıdır) İddiaçının ictimai rifahı qorumaq və ya məhdud resursları bölməyə yönəlik fəaliyyəti yerinə yetirməyə peşəkar şəkildə hazırlığından əmin olmaq Əsas və davamlı biznes fəaliyyətinə başlamaq üçün səlahiyyət vermək Milli (federal sistemlərdə ştat) Müddət tezliyi Yalnız bir dəfə Davamlı yenilənməsi tələb olunur Biznesin mərhələsi Ex-ante (gözlənilən) Ex-ante: biznes fəaliyyətinə başlayana qədər verilir (bu qeydiyyatdan bir sonrakı mərhələdir) Təşkilatların və əməliyyatların sağlamlıq, təhlükəsizlik və ətraf mühitin qorunması standartlarına uyğunluğu Böyük bir fəaliyyətin yalnız bir mərhələsini tamamlamağa səlahiyyət vermək Yerli və ya bələdiyyə (bəzi xüsusi hallarda milli səviyyədə) Hər mərhələdə yalnız bir dəfə Ex-ante və expost: biznesin başlamasından əvvəl və sonrakı fəaliyyətlər üçün Sağlamlıq, təhlükəsizlik və ətraf mühitin qorunması standartlarına uyğunluğa davamlı əməl olunmasına nəzarət etmək Təftişçilərin mütəmadi gəlişləri ilə standartlar uyğunluğun yoxlanması Yerli, bələdiyyə və ya milli səviyyədə Bəlli bir vaxt bölgüsünə uyğun və bəzəndə növbədənkənar Ex-post: biznesin başlamasından sonra mütəmadi yoxlamalar Lisenziyalaşdırmanın benefitləri istehlakçıların məhsul və ya xidmətə inamını artırması, biznes subyektlərin istehsal etdikləri məhsulun və ya xidmətin keyfiyyətinə zəmanət rolu oynaması, keyfiyyətə nəzarət proseduru üçün ilkin mexanizm olmasından ibarətdir. Lisenziyalaşdırmanın fəsadları isə əlavə xərcə səbəb ola bilməsi, əlavə vaxt itgisinə səbəb ola bilməsi, yeni iştirakçıların bazara daha çətin daxil olması, biznes məhsuldarlığının azalması, bürokratik təzyiq vasitəsi ola bilməsi, rəqabət mühitinin pisləşməsinə gətirib çıxara bilməsindən ibarətdir. 4\n5 Lisenziyalaşdırmanın prinsipləri Səmərəli lisenziyalaşdırmanın beynəlxalq təcrübədə özünü doğruldan modellərdən irəli gələn müəyyən prinsipləri var. Hər şeydən əvvəl lisenziya legitim tənzimləyici məqsəd daşımalıdır və ondan bürokratik əngəl kimi istifadə edilməməlidir. Lisenziyalaşdırma fəaliyyətinin iki əsas səbəbi və ya əsaslandırması var: (a) ictimai maraqları qorumaq; (b) məhdud təbii resurslardan səmərəli istifadə etmək. Burada ictimai maraqları qorumağın birinci istiqaməti ictimai təhlükəsizlik və ətraf mühitin qorunmasıdır. Bəzi iqtisadi fəaliyyət növləri istehlakçıların sağlamlığını və təhlükəsizliyini, habelə ətraf mühiti qorumaq üçün tənzimlənməlidir. Bu cür fəaliyyət növlərindən müəyyən standartlara cavab vermək tələb olunur. Standartlara uyğunluğun yoxlanması ölkədən və ya sektordan asılı olaraq dəyişir. Bu biznes fəaliyyəti başlayandan sonrakı (ex-post) monitorinqlər və cərimələr, yaxud biznes fəaliyyətə başlamazdan əvvəlki (exante) təsdiqlər və ya lisenziyalaşdırma ilə mümkündür. Lisenziyalaşdırma vasitəsilə ictimai maraqları qorumağın digər bir istiqaməti isə milli təhlükəsizliyi qorumaqdır. Bəzi ölkələr potensial təhlükə daşıyan maddələrin və məhsulların (silahlar, nüvə materialları və s.) istehsalını məhdudlaşdırmaq və nəzarət altına almaq üçün lisenziyalardan isrifadə edirlər. Eyni zamanda, ölkənin təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyətli hesab edilən fəaliyyətlər üzrə (məsələn, enerji infrastrukturu) yeni oyunçuların sektora daxil olması lisenziyalar vasitəsilə nəzarət altına alına bilər. Lisenziyalaşdırma fəaliyyəti limitli təbii resursların istismarı sektorları üçün də keçərlidir. Bu sektorlarda təbii resurslar limitli olmaqla və təkrar bərpası mümkün olmamaqla yanaşı (mineralların və neft-qazın çıxarılması), habelə ehtiyatlı idarəetmənin resursların özünübərpasına imkan verdiyi sektorlardır (məsələn, meşə təşərrüfatı). Hətta bu cür əsaslandırma infrastruktur əsaslı xidmət sektorlarında (məsələn, geniş zolaqlı ötürücülərin nisbətən məhdud olduğu telekommunikasiya sektoru) tətbiq edilə bilər. Lisenziyalaşdırma fəaliyyətinin praktikada əsaslanan, ancaq doğru olmayan daha 2 motivləri isə rəqabəti məhdudlaşdırmaq və əlavə büdcə gəlirləri əldə etməkdir. Bəzi ölkələr yeni formalaşan sənaye sahələrini rəqabətdən qorumaq, mövcud monopoliyaların və ya oliqopoliyaların mövqeyini qoruyub saxlamaq üçün lisenziyalar tətbiq edə bilərlər. Əlavə büdcə gəlirləri əldə etmək üçün lisenziya tətbiq etdikdə isə müxtəlif dövlət qurumları eyni məzmunlu lisenziyalar tətbiq etməklə, yaxud mərkəzi və yerli qurumlar paralel lisenziyalaşdırma tətbiq etməklə səmərəsizliyə səbəb olurlar. Ona görə də, bu iki motivin gerçəkləşdirilməsi aydın şəkildə işlənən rəqabət və vergi siyasətləri vasitəsilə baş verməlidir, nəinki lisenziyalaşdırma siyasətinin. Lisenziyalaşdırmadan bu cür dolayı məqsədlər üçün istifadə şəffaflığı azaldır və süni renta axtarışı nı (rent-seeking) sürətləndirir. Bu həmçinin biznes ictimaiyyətinin lisenziyalaşdırmanın məqsədləri və lisenziyaların verilməsi şərtləri barədə qeyri-müəyyənlik içində qalmalarına gətirib çıxarır. Hökümətlər lisenziyaları biznes subyektlərinin onların iddia etdikləri fəaliyyətləri yerinə yetirmək üçün lazım olan hazırlıqlara və maddi-texniki bazaya sahib olduqlarından əmin olan kimi verməlidir. Bu zaman yalnız minimum keyfiyyətlər tələb olunmalıdır. Bir neçə lisenziyanın eyni anda tələb olunduğu fəaliyyət sahələrində onların alınma ardıcıllığı və prosedurları aydın ifadə edilməli və dövlət orqanlarının öz aralarında səmərəli şəkildə koordinasiya edilməlidir. Hökümətlər biznes subyektinin öz fəaliyyətinə başlamazdan əvvəl ondan tələb olunan lisenziya və icazələrin sayını minimuma endirməlidirlər. Tənzimləyici tədbirlər şirkət təsis olunduqdan və fəaliyyətə başladıqdan sonra həyata keçirilməlidir ki, beləliklə biznesin başlama vaxtı qısalsın və inzibati yük azaldılsın. Məsələn, 1997-ci ilə qədər Meksikada biznes subyektlərindən fəaliyyətə başlamazdan öncə sanitar lisenziyalar tələb edilirdi. Aparılan islahatlardan sonra bu lisenziya növü ləğv edildi və indi müəssisələr yalnız fəaliyyətə başlayandan sonra sanitar yoxlamalardan keçirlər. 5\n6 Lisenziyalaşdırma islahatları üzrə beynəlxalq təcrübə Çin təcrübəsi. Çin öz milli iqtisadiyyatını və xarici ticarət sistemini daha da liberallaşdırmaq və burada tənzimləyici yükü azaltmaq üçün inzibati icazə və lisenziyalar da daxil olmaqla bir sıra sahələrdə islahatlar aparıb. Çin Xalq Respublikası 2001-ci ildə Dünya Ticarət Təşkilatına (DTT) üzv olana qədər bütün ölkə boyunca istehsal və xidmət sektorlarında tələb olunan lisenziyaların və bütün növ inzibati icazələrin sayı 4000-ə qədər olub. Dövlət Şurası (State Council) DTT-yə inteqrasiya prosesində bu qədər çox lisenziyaların mövcudluğunun davamlı iqtisadi artım, sahibkarların sərbəst fəaliyyəti və mənfəətli ticarət əməliyyatları üçün ciddi maneə olduğunu qəbul etmişdir. Daha sonra aparılan müntəzəm reformlar sayəsində bu lisenziya və icazələrdən 1200-ü birdəfəlik ləğv edilib, qalanlardan bəziləri isə müvəqqəti saxlanılıb. Məsələn, tikinti xidmətləri sahəsində 155 lisenziya, maliyyə xidmətləri sahəsində isə 54 lisenziya ləğv edilib. ABŞ təcrübəsi. Aparılan davamlı islahatlardan sonra hazırda ABŞ-da federal səviyyəli icazələrin sahələri içərisində kənd təsərrüfatı üzrə heyvanların, heyvan mənşəli məhsulların, biotexnologiyaların idxalı və daşınması fəaliyyətinə icazəni ABŞ Kənd Təsərrüfatı Departamenti (USDA) verir. Alkoqollu içkilərin idxalı, satışı və istehsalı üzrə icazəni ABŞ Spirtli İçkilər və Tütün Məhsulları Vergiləndirilməsi və Ticarəti Bürosu (TTB) təqdim edir. Aviasiyada hava nəqliyyatı və hava nəqliyyatı vasitəsilə daşımaçılıq üzrə rəsmi icazəni Federal Aviasiya Administrasiyası verir. Odlu silah, sursat və partlayıcıların idxalı, satışı və istehsalı üzrə rəsmi icazəni Odlu Silah və Partlayıcılar üzrə Federal Büro təqdim edir. Balıqçılıq və vəhşi təbiətdən toplanan məhsulların əldə edilməsi, idxalı və ixracı üzrə rəsmi icazəni ABŞ Balıq və Vəhşi Təbiət Xidməti verir. Dəniz və okean daşımaçılığı üzrə fəaliyyətə rəsmi icazəni Federal Dənizçilik Komissiyası təqdim edir. Mədənçilik və qazma fəaliyyəti üzrə rəsmi icazəni ABŞ Okean Sərvətlərinin İdarə Edilməsi və Tənzimlənməsi Bürosu, atom (nüvə) enerjisi və nüvə materiallarının mübadiləsi üzrə rəsmi icazəni ABŞ Nüvə Tənzimlənməsi Komissiyası, radio və televiziya yayım fəaliyyəti üzrə rəsmi icazəni Federal Kommunikasiya Komissiyası, nəqliyyat və logistika fəaliyyəti üzrə icazəni isə ABŞ Nəqliyyat Departamenti verir. Kenya təcrübəsi ci ildə Kenya Dünya Bankının (DB) da dəstəyi ilə biznes lisenziyalarının ixtisar edilməsi, lisenziya haqlarının azaldılması və lisenziyalaşdırma faktları ilə bağlı korrupsiya faktlarının üzə çıxarılması istiqamətində islahatlara başlayıb ci ilə qədər olan 2 il ərzində Maliyyə Nazirliyinin nəzdində qurulan refom komissiyası 240 müxtəlif səviyyəli dövlət qurumunun tətbiq etdiyi 1325 lisenziyanı müəyyən edib. İlkin mərhələdə bu lisenziyalardan bir çoxunun ehtiyac duyulmayan, qanunsuz və xərcli olduğu üzə çıxarılmışdır. Nəticədə isə 315 lisenziya növü ləğv edilmiş, 379 lisenziya növü sadələşdirilmiş, 294 lisenziya növü olduğu kimi qalmış, 300-dən çoxunun isə statusu dəyişmiş və ya yeni qanunvericilik aktlarının hüquqi tənzimlənməsinə verilmişdir. Dünya Bankının 2008-ci il üzrə Doing Business hesabatında Kenya uğurlu lisenziyalaşdırma islahatlarına görə ilin islahatçısı statusunu qazanıb. Reform komissiyası birinci mərhələdə (4 ay) ən yüksək prioritet hesab edilən 86 lisenziya üzrə ətraflı araşdırma aparmış və onları necə sadələşdirmək üçün tövsiyyələr hazırlamışdır. İkinci mərhələdə (9 ay) komissiya qalan 1300-ə yaxın lisenziyanı təhlil edib. Üçüncü mərhələdə (12 ay) lisenziyalaşdırma prosesi büdcə prosesi ilə müqayisədə araşdırılıb, vahid elektron tənzimləyici qeydiyyat bazasının və bunu quracaq xüsusi şöbənin formalaşdırılması üçün tövsiyyələr hazırlanıb. Vahid elektron tənzimləyici qeydiyyat bazası biznes subyetlərindən qanunsuz lisenziya tələbi olmasın deyə onlara verilən bütün lisenziyalar haqda məlumatların vahid elektron bazaya daxil edilməsini nəzərdə tutur. Reform prosesində özəl sektor başda olmaqla bütün maraqlı tərəflər iştirak etmişdir. Bu çərçivədə özəl (biznes) sektorunun müxtəlif təmsilçiləri tərəfindən 26 ən çətin əldə edilən lisenziyanın siyahısı hazırlanıb və təqdim edilib. O da maraqlıdır ki, reform prosesinin lap başlanğıcında müxtəlif dövlət qurumlarının lisenziya gəlirlərinin azalacağı və rahat üstünlük qazanmaq imkanlarının əldən çıxacağı qorxusuyla ciddi müqaviməti ilə qarşılaşılıb. Ancaq davamlı siyasi iradə və beynəlxalq donor təşkilatlarının texniki yardımı hesabına bütün bu süni əngəllər qısa müddətdə ortadan qaldırılmışdır. 6\n7 Azərbaycanda lisenziyalaşdırmanın mövcud vəziyyəti və əsas problemlər Lisenziyalaşdırmanın ümumi əsasları və məsul dövlət orqanı. Prezidentin 2002-ci il 2 sentyabr tarixli, 782 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilən Azərbaycan Respublikasında bəzi fəaliyyət növlərinə xüsusi razılıq (lisenziya) verilməsi haqqında qaydalara əsasən lisenziya hər bir fəaliyyət növü üçün ayrıca verilir. Müraciətçinin fəaliyyəti çoxyönümlü olduqda isə o bir neçə lisenziyaya malik ola bilər. Müraciətçi yalnız lisenziya aldıqdan sonra həmin lisenziyada göstərilən fəaliyyət növü ilə müəyyən edilmiş qayda və müddət çərçivəsində məşğul ola bilər. Maraqlı digər məqam ondan ibarətdir ki, lisenziyanın sahibi ona verilən lisenziyadan yalnız özü istifadə edə bilər və verilmiş lisenziyanın qüvvəsi lisenziya sahibinin təsisçisi olduğu digər hüquqi şəxslərə şamil edilmir. Azərbaycanda lisenziyalaşdırma sahəsində xüsusi səlahiyyətli orqan İqtisadi İnkişaf Nazirliyidir və bu qurumun səlahiyyətləri bunlardır: lisenziyalaşdırma ilə bağlı dövlət tənzimlənməsinin əsas istiqamətlərini işləyib hazırlamaq; lisenziyalaşdırma məsələləri üzrə normativ hüquqi aktların layihələrini hazırlamaq; dövlət orqanları və təsərrüfat subyektləri tərəfindən lisenziyalaşdırma sahəsində qanunvericiliyə riayət edilməsinə nəzarət etmək və lisenziyalaşdırma qaydalarının tətbiqinə dair izahatlar vermək; lisenziya verən dövlət orqanlarına metodiki rəhbərliyi və informasiya təminatını həyata keçirmək; lisenziyalaşdırma sahəsində sənədlərin formasını müəyyən etmək, lisenziya blanklarının hazırlanmasını sifariş vermək və ölkədə vahid lisenziya reyestrini aparmaq; Mövcud qanunvericiliyə əsasən İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin lisenziyalaşdırma məsələləri üzrə verdiyi sərəncamlar mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları, yerli icra hakimiyyəti orqanları və yerli özünüidarəetmə orqanları, hüquqi və fiziki şəxslər üçün məcburidir. Azərbaycanda lisenziya almaq üçün müraciətçi lisenziya verən dövlət orqanına aşağıdakıları təqdim edir: lisenziya almaq üçün ərizə; hüquqi şəxsin dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnaməsinin surəti; müraciətçinin vergi orqanı tərəfindən uçota alınması haqqında müvafiq sənədin surəti; ərizədə qeyd olunan obyektlərdən hər biri üçün müraciətçinin istifadə hüququnu (mülkiyyət hüququ, icarə, istifadə və s. əsasları) təsdiq edən sənədin surəti; lisenziya almaq üçün dövlət rüsumunun ödənildiyini təsdiq edən sənəd; Lisenziya və lisenziyanın əlavəsi lisenziyanı verən dövlət orqanının rəhbəri və ya onun həvalə etdiyi vəzifəli şəxs tərəfindən imzalanır və möhürlə təsdiq edilir. Lisenziyalaşdırılan fəaliyyət növü ərazi baxımından ayrı-ayrı obyektlərdə həyata keçirildiyi halda, müraciətçiyə lisenziya ilə birlikdə hər bir obyekt üçün lisenziyanın surəti təqdim olunur. Müraciətçiyə verilən lisenziyada aşağıdakılar göstərilir: lisenziya verən dövlət orqanının adı; hüquqi şəxslər üçün - lisenziya verilən hüquqi şəxsin adı və hüquqi ünvanı; fiziki şəxslər üçün - adı, atasının adı, soyadı, şəxsiyyət vəsiqəsinə dair məlumat; həyata keçirilməsinə lisenziya verilən fəaliyyət növü; lisenziyanın qüvvədə olma müddəti; lisenziyanın qeydiyyat nömrəsi və verilmə tarixi. Qanunvericilik lisenziya üçün müraciətçidən mövcud qaydalardan əlavə sənədlərin alınmasını qadağan etsə də, lisenziyalaşdırma və icazələrin verilməsi prosedurları hələ də region ölkələri ilə müqayisədə çox uzundur. Habelə, müraciətçi lisenziyanın qüvvədə olduğu müddətdə onun əlavəsində göstərilməyən işlər və xidmətlərlə məşğul olmaq üçün yenidən müraciət etdikdə fəaliyyət növünə lisenziya verilməsinə görə nəzərdə tutulan dövlət rüsumu məbləğinin 50%-ni ödəyir. Lisenziya verən dövlət orqanı zərurət olduqda konkret fəaliyyət növü ilə məşğul olmaq üçün həmin fəaliyyət növünün xüsusiyyətlərindən asılı olaraq rəy alınması üçün aidiyyəti dövlət orqanlarına müraciət edə bilər. Lisenziya verən dövlət orqanı tərəfindən rəy alınması üçün 7\n8 aidiyyəti dövlət orqanına göndərilən müraciətə 5 gün müddətində baxılaraq rəy verilir. Lisenziya almaq üçün təqdim edilən sənədlər lisenziya verən dövlət orqanı tərəfindən qəbul edilir və imtina üçün əsas olmadıqda qeydə alındığı gündən başlayaraq 15 gündən gec olmayaraq lisenziya verilməsi haqqında qərar qəbul edilir. Təqdim edilmiş sənədlərdə çatışmazlıqlar aşkar edildikdə, bu barədə müraciətmiyə 5 gündən gec olmayaraq yazılı məlumat verilir, daha sonra onlar aradan qaldırıldıqdan və sənədlər təkrar təqdim edildikdən sonra onlara 5 gün müddətində baxılır və qərar qəbul edilir. Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstanda tikinti üçün icazələrin alınması prosedurlarının, tələb olunan günlərin və buna çəkilən xərcin müqayisəsi ölkəmizdə vəziyyətin digər region ölkələri ilə müqayisədə daha əlverişsiz olduğunu göstərir. Cədvəl 2. Tikinti icazələrinin alınması (Doing Business 2013) İndikator Azərbaycan Ermənistan Gürcüstan Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya OECD Prosedurların sayı Günlərin sayı Xərc (adambaşına düşən gəlirlərin %-i) Lisenziya verilməsindən hansı hallarda imtina edilə bilməsi qanunvericilikdə açıq göstərilmir. Ümumi müddəalar isə ondan ibarətdir ki, Ərizəçiyə lisenziya verilməsindən imtina edildikdə, bu barədə ona imtinanın səbəbləri göstərilməklə beş gün müddətində yazılı məlumat verilir. Lisenziyanın verilməsindən yalnız qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda imtina oluna bilər və bu imtinadan inzibati qaydada məhkəməyə şikayət verilə bilər. Lisenziyanın verilməsindən imtina edilmədikdə, ərizəçi lisenziya verilməsinə görə dövlət rüsumunun ödənildiyini təsdiq edən sənəd təqdim edir. Burada qeyd edilən yalnız qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda ifadəsi ilə nəyin nəzərdə tutulduğu hüquqi baxımdan aydınlaşdırılmalıdır. Hüquqi şəxs ləğv edildikdə, fiziki şəxs vəfat etdikdə, həmin şəxslərə verilən lisenziya da öz hüquqi qüvvəsini itirir. Hüquqi şəxs yenidən təşkil edildikdə, onun adı dəyişdirildikdə, fiziki şəxsin vəsiqəsinə dair məlumatlar dəyişdikdə yaxud lisenziya itirildikdə hüquqi və ya fiziki şəxslər 15 gün müddətində lisenziyanın yenidən rəsmiləşdirilməsi üçün ərizə təqdim etməlidir. Lisenziyanın yenidən rəsmiləşdirildiyi müddətdə müraciətçi öz fəaliyyətini əvvəlki lisenziya əsasında, lisenziya itirildikdə isə dövlət orqanlarının verdiyi müvəqqəti icazə əsasında həyata keçirir. Lisenziya verən dövlət orqanının rəhbəri və ya onun həvalə etdiyi vəzifəli şəxs tərəfindən imzalanmış və möhürlə təsdiq edilmiş müvəqqəti icazə lisenziyanın yenidən rəsmiləşdirilməsi üçün bütün sənədlər təqdim edildikdən sonra verilir. Lisenziya müddətləri daha da uzadıla və müddətsiz lisenziyaların sayı artırla bilər. Lisenziya 5 il (alkoqollu içkilərin və etil spirtinin istehsalı üçün 3 il, idxalı üçün isə 1 il) müddətinə verilir. Lisenziyanın qüvvədə olma müddətinin uzadılması lisenziyanın mövcudluğunu təsdiq edən sənədin yenidən rəsmiləşdirilməsi qaydasında həyata keçirilir. Əslində tətbiq edilən bir sıra lisenziyaların məhz kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinə yönəlik olması nəzərə alınaraq bu kateqoriyadan olan şirkətlərə və ya fiziki şəxslərə lisenziyaların müddəti, dövlət rüsumu və verilmə qaydaları baxımından güzəştlər edilə bilər. Lisenziya verən dövlət orqanının yoxlamalar üçün səlahiyyət dairəsi dəqiqləşdirilməlidir. Hazırki qaydalara əsasən lisenziya verən dövlət orqanları hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən lisenziya tələblərinə və şərtlərinə riayət olunmasına nəzarət edirlər. Nəzarət lisenziya almış hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən lisenziya tələblərinə və şərtlərinə riayət olunmasına dair ildə 8\n9 bir dəfə (alkoqollu içkilərin və etil spirtinin istehsalı və idxalı ilə məşğul olan hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən ayda bir dəfə) İİN tərəfindən müəyyən edilmiş formada məlumatın lisenziya vermiş orqana təqdim edilməsi yolu ilə həyata keçirilir. Lisenziya verən dövlət orqanlarının nəzarət sahəsində aşağıdakı hüquqları vardır: lisenziya alanların fəaliyyətinin lisenziya tələblərinə uyğunluğunu yoxlamaq; yoxlama zamanı hüquqi və fiziki şəxslərdən zəruri izahat və sənədlər tələb etmək; yoxlamanın nəticələri əsasında pozuntuları konkret göstərməklə akt tərtib etmək; aşkar edilmiş nöqsanların aradan qaldırılması üçün qərar çıxarmaq; hüquqi və fiziki şəxslərə xəbərdarlıq etmək. Mövcud qaydalara əsasən Lisenziya sahibi tərəfindən müvafiq ərizə təqdim edildikdə, lisenziya sahibi tərəfindən normativ-hüquqi aktlara əməl edilmədikdə yaxud müraciətçinin fəaliyyəti dayandırıldıqda, lisenziya sahibinin müflisləşməsi faktı təsdiq edildikdə lisenziya verən dövlət orqanı lisenziyanın fəaliyyətini dayandırır. Lisenziya verən dövlət orqanı lisenziyanın fəaliyyətinin dayandırılması haqqında qərar qəbul etdiyi andan 3 gün müddətində yazılı şəkildə lisenziyanın sahibinə və dövlət ərazi vergi xidməti orqanlarına məlumat göndərir. Lisenziyanın fəaliyyətinin dayandırılmasına səbəb olan hallar aradan qaldırıldıqdan sonra lisenziyanın fəaliyyəti lisenziyanın sahibinin müraciətinə əsasən bərpa edilə bilər. Lisenziya verən dövlət orqanı tərəfindən bu barədə qərar qəbul edildikdə lisenziya bərpa edilmiş hesab olunur, həmin qərar qəbul edildiyi andan 3 gün müddətində lisenziyanın sahibinə və dövlət ərazi vergi xidməti orqanına məlumat göndərilir. Lisenziya sahibi tərəfindən ərizə təqdim edildikdə, lisenziya verilməsi üçün təqdim edilən sənədlərdə yanlış məlumat aşkar edildikdə, məhkəmənin qərarı olduqda, hüquqi şəxs ləğv edildikdə və fiziki şəxs vəfat etdikdə lisenziya verən dövlət orqanı lisenziyanı ləğv edir. Eyni qaydada, lisenziya verən dövlət orqanı lisenziyanın ləğv edilməsi haqqında qərar qəbul etdiyi andan 3 gün müddətində yazılı şəkildə lisenziyanın sahibinə və dövlət vergi xidməti orqanlarına məlumat göndərir. Lisenziya verən dövlət orqanı verdiyi, qeydə aldığı, dayandırdığı, bərpa etdiyi və ləğv etdiyi lisenziyaların reyestrini aparmalıdır. Lisenziya verən dövlət orqanı lisenziyanın reyestrdə qeydə alındığı tarixdən 10 gün müddətində həmin məlumatı dövlət ərazi vergi xidməti orqanına göndərir. Lisenziya verən dövlət orqanlarının vəzifəli şəxsləri lisenziyalaşdırma qaydalarını pozduqda və ya həmin qaydalara riayət etmədikdə qanunvericiliyə uyğun məsuliyyət daşıyırlar. Müraciətçilər isə təqdim etdikləri sənədlərin və oradakı məlumatların düzgünlüyünə görə qanunvericiliyə uyğun məsuliyyət daşıyırlar. Lisenziya verən dövlət orqanlarının qəbul etdiyi qərarlardan və onların vəzifəli şəxslərinin hərəkətlərindən inzibati qaydada məhkəməyə şikayət verilə bilər. Mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının verdikləri lisenziyalar üçün ödənilən dövlət rüsumunun məbləğləri qanunvericilikdə əsaslandırılmayıb. Bu zaman əsas meyarlardan biri lisenziya verən dövlət orqanının lisenziya verilməsi zamanı maddi vəsait və zaman sərfiyyatının kompensasiyası ola bilər. Aşağıdakı cədvəldə bəzi dövlət qurumları və onların verdikləri lisenziyaların nümunələri və rüsumların məbləği verilib. Cədvəl 3. Mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının verdikləri lisenziyalardan bəziləri İcazənin və ya lisenziyanın adı Müddəti Ödənişin Məsul dövlət orqanı məbləği 1. Turizm fəaliyyətinə xüsusi razılıq (lisenziya) 5 il 5500 manat Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi 2. İşə düzəlmədə vasitəçilik fəaliyyətinə xüsusi razılıq (lisenziya) 5 il 2200 manat Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi 3. Özəl əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul 5 il 5500 manat Səhiyyə Nazirliyi olmağa xüsusi razılıq (lisenziya) 4. Təhsil fəaliyyətinə xüsusi razılıq 3-5 il Təhsil Nazirliyi (lisenziya) manat 5. Avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin və yük daşımalarına verilən xüsusi razılıq 5 il 150 manat Nəqliyyat Nazirliyi 9\n10 (lisenziya) 6. Tütün məmulatının istehsalı və idxalı üçün xüsusi razılıq (lisenziya) 7. Broker fəaliyyəti üçün xüsusi razılıq (lisenziya) 8. Fond birjası fəaliyyəti üçün xüsusi razılıq (lisenziya) 9. Gömrük brokeri fəaliyyətinə xüsusi razılıq (lisenziya) 10. Televiziya yayımına xüsusi razılıq (lisenziya) 5 il 5500/11000 manat Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi 5 il 5500 AZN Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi 5 il Qiymətli Kağızlar üzrə manat Dövlət Komitəsi 5 il Dövlət Gömrük Komitəsi manat 6 il Milli Televiziya və Radio manat Şurası Lisenziya və icazələrin sayını daha da optimallaşdırmaq lazımdır. Azərbaycanda hüquqi və fiziki şəxslərdən ibarət biznes subyektləri üçün tətbiq edilən icazə növləri və onların sayına gəldikdə isə qeyd etməliyik ki, mövcud qanunvericilikdə 46 icazə, 1 ekspertiza təyinatı, 90 xüsusi razılıq (lisenziya), 27 xüsusi icazə, 1 təsdiqedici qeyd, 2 texniki talon, 3 texniki şərt, 1 texniki baxış aktı, 2 sərəncam, 39 şəhadətnamə, 13 sertifikat, 19 rəy, 3 rəsmiləşdirilmə, 2 razılıq, 4 razılaşdırma, 2 qeydiyyata alınma sənədi, 3 texniki pasport, 47 digər növ icazə sənədi olmaqla toplam icazələrin sayı 305-dir. Hal-hazırda lisenziyalaşdırılan fəaliyyət növlərinin sayı 59-dur. 27 yanvar 1997-ci il tarixli fərmanda isə lisenziyalaşdırılan fəaliyyət növlərinin sayı 40-dan çox deyildi. Ancaq yuxarıda qeyd edilən 02 sentyabr 2002-ci il tarixli məlum fərmanla ölkədə lisenziyalaşdırılan fəaliyyət növlərinin sayı 240-dan 30 qrupa endirilmişdi. Sonradan müxtəlif əlavələrlə onların sayı 85-ə çatdırıldı, faktiki olaraq isə 240 fəaliyyət növü lisenziyalaşdırıldı, yəni icra orqanları tədricən siyahını genişləndirmişdi. Onu da qeyd edək ki, Avropa Birliyi ölkələrində lisenziyalaşdırılan fəaliyyət növlərinin sayı 30-dan 90-dək dəyişir, Yaponiyada hətta 300-ə qədərdir. Lakin institusional mühitin daha təkmil olması səbəbindən bu həmin ölkələrdə sahibkarlığın inkişafına mane olmur. Dolayısı ilə bir tərəfdən tətbiq edilən lisenziyaların sayını optimallaşdırmaq, digər tərəfdən isə onların mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən necə verilməsinə nəzarət gücləndirilməlidir. Lisenziya verən dövlət orqanları arasında verilən lisenziyaların sayına görə liderlik edən qurumlar Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi (QKDK), Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN), Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyi (RİTN), habelə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyidir (KTN). Mənbə: 10\n11 Yerli icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilən lisenziyaların bələdiyyələrə transferinin mümkünlüyü araşdırılmalıdır. Hal-hazırda Azərbaycanda mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları ilə yanaşı yerli icra hakimiyyəti orqanlarının verdikləri icazə və lisenziyalar da vardır ki, bunların da sayı 12-dir. Bələdiyyələrin maliyyə təminatının gücləndirilməsi və tənzimləyici səlahiyyətlərinin artırılması baxımından yerli icra hakimiyyəti orqanlarının verdikləri aşağıdakı lisenziyalardan hansıların bələdiyyələrin səlahiyyətinə verilməsi məsələsi araşdırılmalıdır: Mövsümi ticarət və xidmət yerlərinin müəyyən edilməsinə görə icazə Ticarət, ictimai iaşə və xidmət obyektlərinin yerləşdirilməsinin qeydiyyat şəhadətnaməsi Tütün məmulatının satışına lisenziya Etil spirtinin və alkoqollu içkilərin satışına lisenziya Küçə reklamı lövhəsinin yerləşdirilməsinə görə birdəfəlik icazənin verilməsi Bələdiyyə torpaqlarına dair rəy məktubu Torpaq sahəsinin ayrılması Obyektlərin yenidən qurulmasının memarlıq-planlaşdırma həlli layihəsinin razılaşdırılması Yaşayış sahəsinin qeyri-yaşayış sahəsinə və ya qeyri-yaşayış sahəsinin yaşayış sahəsinə keçirilməsinin memarlıq-planlaşdırma həlli layihəsinin razılaşdırılması Yaşayış sahəsinin yenidən qurulması, yenidən planlaşdırılması Obyektin tikinti-quraşdırma işlərinin aparılmasına icazə Mühəndis kommunikasiya xətlərinin təmiri və çəkilişi üçün sərəncam Dövlət şirkətinin digər bazar subyektlərinə lisenziya verməsi maraqlar konflikti nə səbəb ola bilər. Azərbaycanda lisenziyalaşdırma fəaliyyətinin maraqlar konflikti nə səbəb ola bilən məqamları da vardır. Belə ki, enerji sektorunda bazar iştirakçısı olan Dövlət Neft Şirkəti (ARDNŞ) eyni zamanda digər bazar iştirakçılarına lisenziya və icazə verən bir qurumdur. ARDNŞ-nin verdiyi icazələr və icazə xarakterli fəaliyyətlər isə bunlardır: ətraf mühitə təsir və onun səbəbləri barədə ekspert rəyinin alınması üçün ekspertiza təyinatı; neft-qaz əməliyyatlarının aparılması və bu əməliyyatlar ilə əlaqədar işlərin görülməsi, xidmətlərin göstərilməsi ilə bağlı ekspert rəyi; idxal siyahısına dair təsdiqedici qeydlər; neft və təbii qaz üzrə təbiətdən istifadəyə xüsusi icazə; neft və təbii qaz üzrə təhlükəli təsərrüfat növlərinə, tullantılara və ətraf mühitə zərərli maddələrin atılmasına xüsusi icazəni vermək, müqavilələri bağlamaq, limit və kvotaları müəyyən etmək, təbiətdən istifadəyə xüsusi icazə; tələbatçı obyektlərinin qaz təchizatına dair texniki şərtlər; sənaye qurğularının yoxlanılması və sınaqdan keçirilməsi. Əlavə lisenziyalaşdırma tələblərinin mürəkkəbliyi korrupsiya riskini yüksəldir. Nazirlər Kabinetinin 2002-ci il 7 noyabr tarixli, 174 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilən Fəaliyyət növlərinin xüsusiyyətindən asılı olaraq xüsusi razılıq (lisenziya) verilməsi üçün tələb olunan əlavə şərtlər barədə Qərarında 49 fəaliyyət növü üzrə lisenziya verilməsi üçün tələb olunan əlavə şərtlər öz əksini tapıb. Burada daha strateji hesab oluna biləcək sahələrdə lisenziyalaşdırma tələbləri daha sərt və mürəkkəbdir. Nümunə kimi rabitə xidmətlərinə, radiotrank və simsiz telefon, ölkədaxili telekommunikasiya kanallarının təşkili, beynəlxalq telekommunikasiya kanallarının təşkili, İPtelefoniya, məlumatların ötürülməsi (data), sürətli poçt, 3-cü nəsil (3G) mobil rabitə fəaliyyətinin təşkili zamanı lisenziya verilməsi üçün tələb olunan şərtlər i göstərə bilərik. Burada əlaqədar qurum olan Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyindən lisenziya almaq üçün Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin zəmanəti və Radiotezliklər üzrə Dövlət Komissiyasının rəyi də daxil olmaqla 12 müxtəlif sənəd və ya məlumat tələb olunur. Ancaq tələb olunan sənədlərin çoxluğu və prosedurların mürəkkəbliyi bəzi hallarda həmin sahədə lisenziya verilməsi prosesini daha çətin və subyektiv maraqlara həssas şəklə gətirir. Azərbaycanda mobil rabitə operatorlarından birinə 3-cü nəsil (3G) mobil rabitə fəaliyyətinin qurulması üçün lisenziya veriləndə ciddi şəkildə haqsız rəqabət elementləri müşahidə edilmişdir. Dolayısı ilə lisenziya və ya icazələrin verilməsi bir çox hallarda zəif institusional mühit fonunda sahibkarlıq subyektləri və müraciətçilərə qarşı haqsız rəqabət faktoru kimi də çıxış edə bilər. Bəzən dövlət qurumları yeni lisenziyalara əlavə maliyyələşmə mənbəyi və korrupsiya mexanizmi kimi baxırlar. Buna görə də daim yeni 11\n12 lisenziyaların tətbiqində və mövcud lisenziyalaşdırma prosedurlarının da bir xeyli dərəcədə mürəkkəb olmasında bürokratiya maraqlı ola bilər. Azərbaycanda lisenziyalaşdırma sahəsindəki mümkün islahatların istiqamətləri Azərbaycan üçün lisenziyalaşdırma sahəsindəki mümkün islahatların mühüm istiqamətlərindən biri bütün növ icazə və lisenziyalaşdırma fəaliyyətlərinin meyarlarını və prosedurlarını özündə əks etdirən normativ-hüquqi aktın qəbul edilməsi ola bilər. Bundan başqa, lisenziya əldə etmək üçün ödənilən vəsaitlərin adambaşına düşən milli gəlir norması əsasında yenidən tənzimlənməsi və lisenziya müddətlərinin bəzi istisnalarla daha da uzadılması, lisenziyalaşdırma prosesində iddialının həmin xidməti və ya istehsalı həyata keçirmək üçün yalnız minimum tələblərə cavab verməsinin şərt kimi qoyulması ( ex-ante ), yeri yaranan müəssisələrdə və ya xüsusi ekoloji standart tələb olunmayan start-up larda müraciətlər üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulan vaxt müddətində inzibati orqandan cavab olmadıqda lisenziyanın avtomatik verilmiş hesab edilməsi ( silence is consent ) xüsusi önəm kəsb edir. Lisenziyalaşdırma sahəsindəki islahatlarin effektinə gəldikdə isə qeyd etmək lazımdır ki, bu cür islahatlar satış həcminin artımına 5%, innovasiya səviyyəsinin artımına 5%, məhsuldarlığın artımına isə 22-30%-lik müsbət təsir etmək imkanına sahibdir. Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyasının (IFC) hesablamaları göstərir ki, lisenziya sahəsi üzrə islahatlar Azərbaycanda özəl sektor tərəfindən illik 10 milyon AZN vəsaitə qənaət etməyə şərait yarada bilər. Lisenziyalaşdırma sahəsindəki islahatların mühüm istiqaməti hansı fəaliyyət növündən hansı meyar və əsaslandırmalarla lisenziya tələb olunmasının müəyyən edilməsi və müvafiq hüquqi sənədlərdə öz əksini tapmasıdır. Azərbaycanda xüsusi razılıq (lisenziya) tələb edən fəaliyyət növlərini müəyyən edərkən rəhbər tutulmalı olan şərtlər fəaliyyət növünün həmin fəaliyyətin həyata keçirilməsində iştirak etməyən qeyri-məhdud sayda şəxslərə təhlükə daşıması; fəaliyyət növünün qeyri-məhdud sayda şəxsləri, o cümlədən onların əmlakını cəlb etməsi; fəaliyyət növünün həddindən artıq gəlir əldə edilməsinə imkan verməsi və əlavə nəzarət tələb etməsi; fəaliyyət növünün dövlət təhlükəsizliyinə təsiri və məhdud təbii ehtiyatlardan istifadəni nəzərdə tutması; fəaliyyət növünün ətraf mühitin ekoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilməsi olmalıdır. Onu da qeyd edək ki, bu müddəalar vaxtilə Azərbaycanın lisenziyalaşdırma ilə bağlı normativ hüquqi sənədlərində olsa da, daha sonra çıxardılıb. Lisenziyalaşdırma sisteminin islahatlarında digər bir istiqamət inzibati sadələşdirmədir (administrative simplification). İnzibati sadələşdirmə lisenziya əldə etməyin xərcini və bu prosedəki vaxt itgisini müəyyən qədər azaltmağa yönəlib. Bəzi hallarda lisenziyalaşdırmanın inzibati sadələşdirməsini hüquqi aktlarda dəyişiklik etmək yolu ilə, bəzən isə heç bir hüquqi dəyişiklik olmadan real icranın təkmilləşdirilməsi ilə həyata keçirirlər. Uğurlu lisenziyalaşdırma sistemi quran ölkələrin bir çoxunda bu sahənin əsas müddəalarını tənzimləyən geniş çərçivə qanunu və digər yüksək səviyyəli hüquqi vasitələr mövcuddur. Bu cür ümumi çərçivə qanunu lisenziyalaşdırma fəaliyyətinin məqsədlərini, tətbiq prinsiplərini, vaxt və maliyyə məhdudiyyətlərini müəyyən etdikdən sonra digər texniki məsələlər daha aşağı səviyyəli normativ hüquqi aktlarda öz əksini tapa bilər. Bütün ölkə ərazisində lisenziyaların keçərli olması, lisenziyaların fiskal alət kimi deyil tənzimləyici alət kimi tətbiq edilməsi, hər bir lisenziya üçün zəruri olan tələblər, lisenziyaların müddəti və onların verilməsindən imtina kimi məsələlər çərçivə qanununda əks etdirilə bilər. Çərçivə qanunu və ya lisenziyalaşdırmanı tənzimləyən digər normativ-hüquqi sənədlər lisenziya tələb olunan fəaliyyətlərin siyahısı (pozitiv siyahı) ilə yanaşı, lisenziya tələb olunmayan iqtisadi fəaliyyətlərin siyahısını da (neqativ siyahı) əhatə etməlidir. Lisenziyalaşdırma sisteminin hüquqi islahatları qədər institusional islahatları da önəm daşıyır. Bu sahədəki institusional həll yollarından biri bütün lisenziyalar üçün vahid pəncərə sisteminin ( one-stop-shop ) tətbiqidir. Bütün lisenziyaları əhatə edən vahid pəncərə sistemində lisenziya almaq üçün müraciətçi ayrı-ayrı dövlət qurumları əvəzinə vahid bir quruma (və ya onlayn 12\n13 sistemə) müraciət edir. Həmin vahid qurum daha sonra müraciətçinin təqdim etdiyi sənədləri baxılması üçün əlaqədar lisenziya vermək səlahiyyətli dövlət orqanlarına göndərir. Onlar sənədləri bəlli bir zaman çərçivəsi daxilində nəzərdən keçirdikdən sonra özlərinin cavablarını (lisenziyanın verilməsi və ya imtina) vahid pəncərə ni gerçəkləşdirən quruma, həmin qurum isə müraciətçiyə göndərir. BÜTÜN LİSENZIYALAR ÜZRƏ VAHİD PƏNCƏRƏ SİSTEMİ Müraciətçi Vahid Pəncərə ( One-Stop-Shop ) Lisenziyalaşdırma orqanı 1 Lisenziyalaşdırma orqanı 2 Lisenziyalaşdırma orqanı 3 Bütün lisenziyalar üçün vahid pəncərə sistemi çox mütərəqqi bir sistem olmaqla yanaşı dövlət qurumları arasında çox çevik bir koordinasiyanı tələb edir və bu da reallıqda bəzən gerçəkləşən bir hədəf olmur. Həmin problemi həll etmək üçün bəzi ölkələr bütün lisenziyalar üçün vahid pəncərə sistemi əvəzinə hər bir lisenziya üçün vahid pəncərə sistemini tətbiq edirlər. Bu zaman hər bir lisenziya verənqurum öz daxilində vahid müraciət sistemi qurur və lisenziya verilməsi sahəsində müvafiq şöbələrin işini koordinasiya edir. Bütün bunlarla yanaşı bəzi ölkələr lisenziya almaq üçün onlayn rejimdə müraciətlərin edilməsi və elektron lisenziya kataloqlarının yayımlanması sistemi ilə lisenziyalaşdırma sahəsində şəffaflığa və bürokratik əngəllərin tədricən ortadan qalxmasına nail olmaq istəyirlər. Ancaq bu da məlumdur ki, onlayn lisenziya xidmətləri, onlayn lisenziya qeydiyyatı və elektron lisenziya kataloqlarının tətbiqi geniş internet məkanı, internet istifadəçilərinin çoxluğu və internet bağlantılarının yüksək sürətini tələb edir. Nəticələr Azərbaycanda lisenziyalaşdırma sahəsində əsas islahat 2002-ci ildə qəbul edilən və bəzi fəaliyyət sahələrinə lisenziyaların verilməsini tənzimləyən fərman hesab edilə bilər. Həmin sənədlə həm lisenziyaların müddətləri uzadıldı, həm də lisenziyalaşdırılan fəaliyyət sahələrinin sayı bir xeyli azaldıldı. Ancaq ci illərdə hökümət tədricən lisenziyaladırılan fəaliyyət sahələrinin sayını artırdı. Buna paralel olaraq da lisenziyalaşdırma ölkədə xüsusən kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri qarşısında bürokratik əngəllərdən birinə çevrilməyə başladı. Lisenziyaların verilməsində prosedurların uzunluğu, səbəb göstərilmədən lisenziya verilməsindən imtina, korrupsiya riski və resurs itgisi bu sahədə sahibkarların şikayət etdiyi əsas məsələlərdir. Azərbaycanda kiçik və orta sahibkarlıq da daxil olmaqla özəl sektorun fəliyyətinin dövlət tərəfindən tənzimlənən aspektlərində, konkret olaraq, biznesin qeydiyyatı və yoxlamaları əhatə edən islahatlarla müqayisədə lisenziyalaşdırma sahəsində son 10 ildə islahatlar çox ləng gedib. Halbuki lisenziyalaşdırma sahəsindəki islahatlar müəssisələrin satış həcminin artımına, innovasiya səviyyəsinin artımına və hətta məhsuldarlığın artımına təsir etmək imkanına sahibdir. Hesablamalar göstərir ki, lisenziya sahəsi üzrə islahatlar Azərbaycanda özəl sektor tərəfindən illik milyonlarla manat vəsaitə qənaət etməyə şərait yarada bilər. Bundan sonrakı mərhələdə ölkə üçün lisenziyalaşdırma sisteminin islahatlarında hüquqi və institusional dəyişikliklərlə yanaşı daha bir mühim istiqamət inzibati 13\n14 sadələşdirmə ola bilər ki, bu da lisenziya əldə etməyin xərcini və bu prosedəki vaxt itgisini müəyyən qədər azaltmağa yönələ bilər. Tövsiyyələr 1. Azərbaycanda lisenziyalaşdırmadan məsul mərkəzi icra hakimiyyəti orqanı olan İqtisadi İnkişaf Nazirliyi lisenziya verilməsi qaydalarının yeni institusional mexanizmlərindən biri kimi bütün lisenziyalar üçün vahid pəncərə sisteminin ( one-stop-shop ) tətbiqi qaydalarını hazırlaya bilər. 2. Lisenziya almaq üçün fiziki və hüquqi şəxslərin onlayn rejimdə müraciətlər edə bilməsi və elektron lisenziya kataloqlarının yayımlanması üçün tamailə yeni bir sistem işlənib hazırlana bilər. 3. Hökümət lisenziyaları biznes subyektlərinin onların iddia etdikləri fəaliyyətləri yerinə yetirmək üçün lazım olan hazırlıqlara və maddi-texniki bazaya sahib olduqlarından əmin olan kimi verməlidir. Bu zaman yalnız minimum keyfiyyətlər tələb olunmalıdır. 4. Bir neçə lisenziyanın eyni anda tələb olunduğu fəaliyyət sahələrində onların alınma ardıcıllığı və prosedurları aydın ifadə edilməli və dövlət orqanlarının öz aralarında səmərəli şəkildə koordinasiya edilməlidir. 5. Hökümət biznes subyekti fəaliyyətə başlamazdan əvvəl ondan tələb olunan lisenziyaların sayını minimuma endirməlidir və tənzimləyici tədbirlər şirkət fəaliyyətə başladıqdan sonra həyata keçirilməlidir. 6. Hökümət hansı fəaliyyət növündən hansı meyar və əsaslandırmalarla lisenziya tələb olunmasını dəqiq müəyyən etməli və bu hüquqi sənədlərdə öz əksini tapmalıdır. 7. Tətbiq edilən bir sıra lisenziyaların məhz kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinə yönəlik olması nəzərə alınaraq bu kateqoriyadan olan şirkətlərə və ya fiziki şəxslərə lisenziyaların müddəti, dövlət rüsumu və verilmə qaydaları baxımından güzəştlər edilə bilər. 8. Yeni yaradılan və daha çox innovasiya tutumlu fəaliyyətə yönələn orta müəssisələr, eyni zamanda sosial-iqtisadi göstəriciləri ölkə üzrə ortalamadan aşağı olan bölgələrdə fəaliyyətə başlayan kiçik müəssisələr üçün lisenziyalaşdırma qaydaları sadələşdirilə bilər portalı daha interaktiv bir formatda hər bir lisenziya və ya icazə növü üçün tələb olunan əlavə şərtlər də daxil edilməklə tətbiq edilməlidir. 10. Lisenziyalaşdırma ilə bağlı bütün normativ-hüquqi aktlar onlardakı müddəaların kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri üçün əlavə hüquqi təfsirə ehtiyac duyulmadan anlaşıla bilən olması baxımından yenidən işlənməlidir. Beynəlxalq təcrübəyə daha uyğun olan variant isə lisenziyalaşdırma ilə bağlı əsas normativ sənədləri birləşdirən vahid qanunun hazırlanması olardı. 11. İİN-nin lisenziyalaşdırma ilə bağlı daha peşəkar işçi heyətinə malik olması, bu sahədə bilik və bacarıqların artırılması üçün beynəlxalq təlim və mübadilə proqramı həyata keçirilə bilər. 14\n15 12. Kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinin lisenziya alınması zamanı qarşılaşdıqları problemlərin daha operativ həlli və lisenziyalaşdırma fəaliyyətinin icrasının daha operativ monitorinqi üçün daha mobil nəzarət qrupları formalaşdırıla bilər və onların xüsusilə regionlara mütəmadi səfərləri təşkil edilə bilər. Əlavə 1. Azərbaycanın lisenziyalaşdırma ilə bağlı yeni qanunu necə olmalıdır? Azərbaycanda da lisenziyalaşdırma ilə bağlı çərçivələri müəyyən edən, əhatəli və qanun statuslu normativ-hüquqi aktın qəbuluna ciddi ehtiyac duyulur. Dünya Bankının tövsiyyələrinə əsasən lisenziyalaşdırma ilə bağlı mükəmməl qanunun (yaxud digər tənzimləyici aktın) əhatə etməli olduğu məsələlər bunlardır: 1) Ümumi müddəalar 1.1. qanunun məqsədi aydın ifadə edilibmi? 1.2. qanunun subyektinin kim olduğu (biznes, fiziki şəxslər və ya QHT-lər) orada öz əksini tapıbmı? 1.3. qanunda əsas anlayışların (lisenziya, lisenziyalaşdırma, səlahiyyətli orqanlar, qnunun müddəalarının pozulması və s.) definisiyası öz əksini tapıbmı? 1.4. qanunda lisenziyalaşdırmanın məqsədləri və ya legitim tənzimləyici meyarları əks olunubmu? 1.5. qanun lisenziyalaşdırmanın bu və ya digər konkret məqsədlər üçün istifadəsinə (məsələn, əlavə büdcə gəlirləri formalaşdırmaq) qadağa qoyurmu? 1.6. qanun lisenziyalaşdırmanın prinsiplərini (prosedurların sadəliyi, tərəfsizlik, şəffaflıq və s.) aydın ifadə edirmi? 1.7. lisenziya verən orqanların hüquqları və vəzifələri nələrdir? 1.8. lisenziya almaq üçün müraciət edənlərin hüquqları və vəzifələri nələrdir? 2) Yeni lisenziya növünün tətbiqi 2.1. hökümət hansı şərtlər altında yeni lisenziya növü tətbiq edə bilər? 2.2. hökümət hansı şərtlər altında (bazar rəqabəti mexanizmləri tərəfindən effektiv tənzimlənən fəaliyyətlər, ticari və ya vasitəçi təşkilatlar tərəfindən sertifikatlaşdırılan fəaliyyətlər, tənzimləyici məqsədlərə faktiki yoxlama və ya icazə kimi digər inzibati üsullarla çatılması mümkün olan fəaliyyətlər) yeni lisenziya növü tətbiq edə bilməz? 2.3. qanun mövcud olan və ya yeni lisenziyaların nəzərdən keçirilməsi və qiymətləndirilməsi üçün zəruri olan mexanizmləri təmin edirmi? 3) Lisenziyalaşdırmanın subyekti olan fəaliyyətlər və lisenziyalaşdırma orqanları 3.1. qanun lisenziyalaşdırmanın subyekti olan fəaliyyətlərin tam siyahısını verirmi? 3.2. qanun tələb olunan və tətbiq olunan hər bir lisenziya növünün əsaslandırmasını verirmi? 3.3. qanun tələb olunan və tətbiq olunan hər bir lisenziya növü üçün məsul olan orqanları konkretləşdirirmi? 3.4. qanun lisenziyalaşdırmanın subyekti olan fəaliyyətləri onların sağlamlığa, təhlükəsizliyə və ətraf mühitə potensial təsirlərinin səviyyəsinə görə kateqoriyalaşdırırmı? 3.5. əgər belə kateqoriyalaşdırma baş verirsə onda qanun sağlamlığa, təhlükəsizliyə və ətraf mühitə yüksək və aşağı təsirə malik fəaliyyətlər üçün fərqli prosedur növlərinin tətbiqini nəzərdə tuturmu? 3.6. lisenziyalar sadə prosedurlar əsasında verilməlidir və bu prosedurlar lisenziyalaşdırılan fəaliyyətin sağlamlığa, təhlükəsizliyə və ətraf mühitə təsirindən asılı olmalıdır qanun lisenziyaların hüquqi qüvvədə olma müddətini və şərtlərini aydınlaşdırırmı? 3.8. qanunda lisenziyaların müddətini uzatmaq prosedurları ifadə edilibmi? 4) Lisenziya vermə proseduru 4.1. qanunda hər bir lisenziya üçün tələb olunan sənədlərin əhatəli siyahısı varmı (fərqli kateqoriyalı lisenziyalar üçün tələb olunan sənədlər fərqli ola bilər)? 15\n16 4.2. qanunda göstərilən sənədlərdən başqa sənədlərin lisenziya verən orqan tərəfindən müraciətçidən tələb olunmayacağı ilə bağlı təminat müddəası varmı? 4.3. lisenziya verən orqanın hansı səbəblərlə yeni lisenziya və ya mövcud lisenziyanın müddətinin uzadılması üçün olan müraciətdən imtina edə biləcəyi qanunda göstərilibmi? 5) Lisenziya müracitələrinə baxılmasının müddəti 5.1. lisenziya verən orqanın müraciətləri nəzərdən keçirmə müddətinin limitləri qanunda varmı? 5.2. qanun lisenziya müraciətlərinə cavab verilməsi zamanı susmaq razılıqdır prinsipini təsbit edirmi? 6) Lisenziyanın dəyəri (xərci) 6.1. qanun hər bir lisenziya üçün ödənişin məbləğini aydın ifadə edirmi? 6.2. lisenziya xərcləri stabildir, yoxsa lisenziya müddətindən asılı olaraq dəyişkəndir? 6.3. əgər qanunda lisenziya haqları ilə bağlı konkret məbləğlər yoxdursa, onda ən azından burada lisenziya xərclərini aydınlaşdırıcı ifadələr varmı (məsələn, lisenziya haqqı lisenziya verən orqanın lisenziya müraciətlərini nəzərdən keçirərkən və ya lisenziya verərkən çəkdiyi bütün xərclərin toplamından çox ola bilməz )? 6.4. əgər lisenziya haqları daha aşağı hüquqi statuslu normativ-hüquqi sənədlərlə (president sərəncamları və nazirlər kabinetinin qərarları) tənzimlənirsə, onda qanun bir il müddətində lisenziya haqlarının neçə dəfə dəyişdirilməsi ilə bağlı limit təsbit edirmi? 6.5. qanunda lisenziya haqlarının dövlət büdcəsinə, yoxsa ayrı-ayrı dövlət agentliklərinin büdcələrinə getməsi aydınlaşdırılırmı? 7) Appelyasiya proseduru 7.1. qanun lisenziya üçün müraciət edənlərin lisenziya verən orqanların qərarından hansı prosedurlar əsasında appelyasiya şikayəti verə biləcəyini aydın ifadə edirmi? 7.2. qanun tərəflərin hüquqi arqumentlərinin dinlənməsi prosedurlarını göstərirmi? 7.3. lisenziyalaşdırma üzrə appelyasiya şikayətlərinə hansı orqan baxmalıdır? 7.4. appelyasiya şikayətlərinə baxılması üçün zaman məhdudiyyəti nə qədərdir? 7.5. hansı hallarda appelyasiya instansiyası şikayətə baxmaqdan və ya ordakı tələbi yerinə yetirməkdən imtina edir? 7.6. appelyasiya prosesi sonda uğur qazanan şikayətçiyə hansı növ hüquqi addımları və ya düzəlişləri təqdim edə bilər? 8) Hüquqi öhdəliklər 8.1. qanun lisenziya sahibləri (lisenziya qaydalarının pozulması halında) və lisenziya verən orqanlar üçün (lisenziyalaşdırma üzrə qanunvericiliyinin pozulması halında) hüquqi öhdəlikləri müəyyən edirmi? 16


31 mart mitinqi – Novator.az\nDemokratik Qüvvələrin Milli Şurası və Müsavat Partiyası martın 31-i paytaxtın Yasamal rayonundakı İdman-Sağlamlıq Kompleksinin stadionunda (“İnşaatçılar” metro stansiyasının yanı) mitinq keçirib.\nBakı Şəhər İcra Hakimiyyəti ilə razılaşdırılmış aksiya saat 15-dən 17-dək davam edib.\nAksiyanı AXCP Ali Məclisi Rəyasət Heyətinin üzvü İlham Hüseyn aparıb.\n“Azad seçki!”, “Korrupsiyaya yox!”, “Monarxiyaya yox!”, “Siyasi məhbuslara azadlıq!” tələbləri ilə keçirilən mitinqdə 1918-ci ilin martında ermənilərin Azərbaycanda törətdiyi qırğının 100 illiyi də anılıb.\nAzadliq.org-un məlumatına görə, AXCP sədri Əli Kərimli 1918-ci ilin mart qırğınından danışarkən deyib ki, erməni terroru 100 ildir davam edir. O, Qarabağın 25 ildir işğal altında olduğunu, dünya ictimaiyyətinin buna göz yumduğunu xatırladıb: “Biz həm dünya ictimaiyyətindən, həm də Qarabağı qaytarmağa səy göstərməyən Azərbaycan hökumətindən Qarabağı istəyirik”.\nƏli Kərimli Azərbaycan hökumətini Rusiyadan yararsız silahlar almaqda da suçlayıb.\nÖlkədə 160 nəfərə yaxın siyasi məhbusun olduğunu bildirən AXCP sədri həmin məhbusları “millətini sevən insanlar” kimi xarakterizə edib.\nƏli Kərimli çıxışı zamanı hakimiyyəti korrpsiyaya qurşanmaqda, ölkədə monopoliya yaratmaqda da ittiham edib.\n31 mart mitinqi ərəfəsində AXCP-nin 3 fəalına inzibati qaydada həbs cəzası verildiyini açıqlayan Əli Kərimli deyib: “ATƏT müşahidə apardığından bu dəfə mitinq ərəfəsində təzyiqlər az oldu. Bununla belə onlarla fəal polisə çağırıldı, AXCP-nin 3 fəalına isə inzibati həbslər verildi. Abdulla Mahmudov və Orxan Baxışlının hər biri 30 sutka, Ayaz Qasımov isə 15 sutka müddətinə həbs olunub”.\nMüsavat Partiyasının başqanı Arif Hacılı çıxışında Qarabağ problemindən, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki imicindən, ölkədəki sosial durumdan danışıb.\nO deyib: “İlham Əliyev Lələtəpə yüksəkliyinin azad edilməsi ilə çox öyünür. Ancaq bizim hədəfimiz tək Lələtəpə ola bilməz. Bizim hədəfimiz Dağlıq Qarabağ olmalıdır”.\nArif Hacılı vurğulayıb ki, Azərbaycan beynəlxalq aləmdə ancaq ofşorlara daşınan pullarla məşhurdur.\nMüsavat başqanı ölkədə işsizliyin yüksək səviyyədə olduğunu bildirib.\nMilli Şuranın sədri Cəmil Həsənli aprelin 11-nə təyin edilmiş növbədənkənar prezident seçkisində namizədliyi qeydə alınmış şəxslərin apardığı kampaniyaları məzhəkə adlandırıb.\n“Hansı seçkidən danışırlar?” deyən Cəmil Həsənli vurğulayıb ki, əslində xalqın seçki hüququ əlindən alınıb.\nMitinqdə başqa müxalifət funksionerləri də çıxış ediblər.\nBakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin aksiya başa çatandan sonra yaydığı məlumata görə, 31 mart mitinqində ictimai asayişin və hüquq qaydasının kobud şəkildə pozulması halı qeydə alınmayıb.\nŞəkillər Bastainfo.com və Amerikaninsesi.org saytlarından götürülüb


Dəfnə yarpağının insana faydası - saglamliq xeberleri saglam olmaq mualice yollari 2022\nSidikqovucu, ağrıkəsici, mikrob öldürücü xüsusiyyətlərə malik olan dəfnə yarpağından kosmetik vasitə kimi də istifadə edilir.\nDəfnə yarpağının suyundan duş qəbul etdikdə ağrılar kəsilir, yorğunluq aradan qalxır. Bu bitkidən hazırlanan şampunlar saç tökülməsinin qarşısını alaraq onlara yumşaqlıq və parlaqlıq bəxş edir. Tərkibi dəfnə yarpağından ibarət olan sabunlar dərinin nəmləşdirilməsi üçün faydalıdı.\nAlergiyaya meyilli şəxslərin və hamilə qadınların dəfnə yarpağından istifadə etməsi tövsiyə edilmir. Göbələk və dəri xəstəlikləri zamanı tövsiyə edilən dəfnə yarpağının zəhərli növləri mövcud olduğundan ondan istifadə edərkən diqqətli olmaq lazımdı.\nQeyd edək ki, dünyada ən çox dəfnə ağacı Türkiyə ərazisində yetişib.\nSağlamlıq Baxılıb: 41901 Tarix: 06 oktyabr 2018\nSüdün faydaları haqda nə bilirik?\nBir çox xəstəliklərə qarşı istifadə edilən südün faydaları haqda daha ətraflı öyrənək. Türkiyə mətbuatında südün əsas faydaları haqda yazılıb. Yazıda bildirilib ki, südün əsas faydalı cəhətləri bunlardı:. * Böyümə və inkişaf\nsonxeber.az geyim və ayaqqabılar kosmetika mehsullari qis geyimləri 2022 dil haqqinda atalar sozleri boşanma səbəbləri ayaq dirnaqlara qulluq təmizlik kosmetika urek agrisi zamani ayaxlarda terleme qoxla meni etrimi cek


Saytımızı ziyarət etdiyiniz üçün təşəkkür edirik. Biz Bakıda mehmanxanalar və Azərbaycanda xidmətlər təklif edirik.\nMəqsədimiz sizə Azərbaycanın ən əsas istiqamətlərində və ehtiyaclarınıza ən uyğun mehmanxana axtarışı və seçimində faydalı olacaq məlumatlı informasiyanı təmin etməkdir. Bizim veb səhifəmiz sizə Azərbaycanın hər bir guşəsində yerləşən otellər, büdcə mehmanxanaları, lüks otellər və kurortlar haqqında ətraflı məlumatlara daxil olma imkanı verir. Otel zənciri, əmlakın reytinqi, şəhər meydanı, qiymət və ya müəyyən turistik məkanlarda yerləşməsinə uyğun otel tapa bilərsiniz. İstəyinizə uyğun bir otel tapdıqdan sonra, əvvəlcədən ödəniş etmədən ən yaxşı qiymətlərlə dərhal sifariş edə bilərsiniz.\nAzərbaycan ziyarət etmək üçün çox maraqlı ölkədir və məhz buranı seçdiyiniz üçün biz çox sevinirik. Biz Azərbaycan mehmanxanaları üzrə məlumat xidmətləri göstərən ən yaxşı şirkətlərdən biriyik və Bakı, Gəncə, Şəki, Lənkəran və Azərbaycanın digər şəhərlərində mehmanxanalar təklif edirik. Hər büdcəyə uyğun bütün qiymət kateqoriyalarını təqdim edirik: 2 ulduzdan 5 ulduzlu delüks mehmanxanalaradək. Hər bir otellə şəxsi əlaqələrimiz olduğundan, sizə bu otellərdə mühüm endirimlər təklif edirik. Ən əsası, sizin səfərinizin uğurlu olmasını təmin etmək üçün müştəri xidmətinə davamlı dəstək veririk.\nBizi oxşar xidmət təklif edən böyük beynəlxalq portallardan fərqləndirən cəhət odur ki, biz adsız deyilik; biz yerli otellərlə birbaşa işləyirik, ONLARI tanıyırıq və ONLAR da BİZİ tanıyır. Həftədə 7 gün 24 saat xidmətinizdəyik. İnternet vasitəsilə edilən bütün istəkləri izləyirik və onları real vaxt rejimində həyata keçiririk.\nRezervasiya sistemi, sizə seçilmiş tarixlər üçün ən yaxşı tarifləri və paketləri təqdim edəcəkdir. Heç bir sayt və ya onlayn sifariş kanalı sizə Azərbaycan mehmanxanaları üçün daha sərfəli tarifləri təklif etməyəcək. Zəmanət veririk ki, Sistemimiz dəqiq sifariş proseduruna uyğundur.\n12 İNN Bulvar Otel: Bakı, Azərbaycan: 150- 200 ABŞ dolları: 4 * * * *\nStandart - 9 lüks -1 delüks 2 Səhəryeməyi: otaq qiymətinə daxildir. Ləğvetmə qaydası: Gəlmə tarixinə 48 saat qalmış, əks halda bir gecənin dəyəri tutulacaq.\n28 May küçəsində mənzil: Bakı, Azərbaycan: 0-100 dollar arası: iki yataq otaqlı mebel ilə təchiz olunmuş mənzil\n28 May küçəsi, şəhər mərkəzində yerləşən ekonom sinif iki yataq otaqlı mənzil. 5-ci mərtəbə, balkondan Bakıya gözəl mənzərə. 2 kondisioner, krosna antena, gün ərzində soyuq və isti su, paltaryuyan maşın. 1 böyük iknəfərlik yataq, 1 divan. Binada 24 saatlıq təhlükəsizlik sistemi, prestijli bir yer. ..........\nAYF Palace Hotel: Bakı, Azərbaycan: 150-dən 200 ABŞ dolları: 4 * * * *\nBakı şəhərinin mərkəzində yerləşən yeni və rahat AYF Palace öz memarlıq üslubu ilə sizi orijinal Azərbaycan qonaqpərvərliyi ilə tanış etməyə hazırdır. AYF Palace Hotel klassik üslubda tikilmişdir və rahat otaqlara, unikal restoranlara və mükəmməl təchiz ..........\nAmbassador Otel: Bakı, Azərbaycan: 150-200 ABŞ dolları: 4 * * * *\nHotel Ambasador Bakı, Bakıya gələn işgüzar və əyləncəli səyyahlar üçün lüks bir oteldir və iki fərqli təsirin cazibədar bir qarışığını təklif edir: ənənəvi Azərbaycan və müasir Avropa. Otel Səməd Vurğun küçəsində, Bakının mərkəzində tam rahat bir yerdə yerləşir və bu, Bakı Beynəlxalq Hava Limanına tez çatmaq imkanı verir ..........\nAmbiance Otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 4 * * * *\n"Ambiance otel", şəhər mərkəzində cəlbedici görünüşü, orijinallığı, səmimiyyəti, qonaqpərvərliyi və xoş atmosferi ilə yüksək keyfiyyətli xidmət göstərərək, işgüzar səfərlərinizi, görüşlərinizi və istirahətinizi zövq ala biləcəyiniz anlara çevirir. Otelimiz, şəhər mərkəzindən 10 dəqiqə və hava limanından 20 dəqiqə uzaqlıqda yerləşir..\nAustin otel: Bakı, Azərbaycan: 150- 200 ABŞ dolları: 4 * * * *\nOtel Austin, Fəvvarələr Meydanı, Malakan Bağı və Bakı Bulvarı kimi cazibədar yerlərə, eləcə də İçərişəhərə və Qız Qalasına yaxın məsafədə yerləşir. Otel Astin 31 geniş otaqdan ibarət gözəl bir kolleksiya təklif edir ...\nAzcot Qonaq evi: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 4 * * * *\nMötəbər Fəvvarələr Meydanında iş mərkəzlərinə yaxında yerləşən Azcot oteli, sizə yataq və səhər yeməyi təklif edir. XIX əsrdə tikilmiş binamız biznes mərkəzlərindən və səfirliklərdən, ən yaxşı restoranlardan, kinolardan, milli parkdan, bulvardan və İçərişəhərin tarixi hissəsindən bir neçə addım uzaqlıqdadır. Bütün bunlar ..........\nBaku Palace Qonaq evi: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\nGeniş və tam təmir edilmiş 8 otaqlı "Baku Palace" qonaq evini təqdim etməkdən qürur duyuruq. İslam Səfərli 15 küçəsində yerləşən bu qonaq evi (şəhər mərkəzindən və Fəvvarələr Meydanından bir neçə addım uzaqlıqda) hər şeydən əvvəl komfort, rahatlıq, təhlükəsizlik və mühafizə ilə dizayn edilmişdir. ..........\nBərpa SPA Mərkəzi: Quba, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\nQuba şəhərində gözəl istirahət etmək üçün təzəlikcə açılmış "Bərpa SPA Mərkəzi" yeni bir məkandır. Quba şəhər iqliminin unikal xüsusiyyətləri, qızmar yayda sərin və təmiz hava, yerli təbiətin heyrətamiz gözəlliyi, üfüqdə birləşən alma ağacları, daima qarla örtülü Şahdağ dağları - bütün ..........\nBoutique Palace otel: Bakı Azərbaycan: 300 + USD: 5 * * * * *\nBoutique Palace oteli işgüzar, tarixi və lüks tipli butik oteldir. Şəhərin istənilən nöqtəsinə rahat yolu olan, İçərişəhər Qoşa Qala qapılarının əsas girişindən yalnız 20 metr uzaqlıqda yerləşir. 12-ci əsrin bu şəhər divarının bir hissəsi otelin giriş, qəbul və restoranından keçir.\nBiznes Palace Oteli: Bakı, Azərbaycan: 0-100 ABŞ dolları: 4 * * * *\nBusiness Palace oteli həqiqətən dəbdəbəli dördulduzlu bir mehmanxanadır və işgüzar səfər, eləcə də istirahət edənlər üçün ideal yerdir. Otel şəhər mərkəzindən qısa bir məsafədə yerləşir. Biz beynəlxalq standartlara cavab verən 31 otaq, suit və lüks otaqlar təklif edirik, simsiz ..................\nCaspian palace otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\nCaspian Palace oteli, məşhur ümumdünya şirkətlərinin yerləşdiyi böyük bir biznes mərkəzi olan Caspian Plaza'da, Bakının mərkəzində yerləşən restoranlar, sənətkarlıq dükanları, incəsənət qalereyalarına çox qısa məsafədə yerləşir. Buna görə, əgər işinizə görə Bakının şəhərinə səfər etməyi planlaşdırırsınızsa ........\nDelfin otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 4 * * * *\nKlub Otel Delfinə - Bakı şəhərində rahatlıq dünyasına xoş gəlmisiniz. Bura həqiqətən 4 ulduzlu lüks oteldir. "Klub otel Delfin" – işgüzar səfər edən, habelə istirahətdə olan şəxslər ideal seçimdir. Şəhər mərkəzindən bir neçə dəqiqə məsafədə yerləşən otel, çox sakit bir vahədir. ..........\nDiplomat Otel: Bakı, Azərbaycan: 150- 200 ABŞ dolları: 4 * * * *\nİş yerlərinin, əyləncənin və Bakının tarixi mərkəzinin qəlbində yerləşən yeni tikilmiş, ənənəvi şəkildə bəzədilmiş Diplomat otel sizlərə Azərbaycanın məşhur qonaqpərvərliyini təqdim edəcəkdir. 9 mərtəbəli, 24 otaqlı butik otel Diplomat Heydər Əliyev adına Saraydan və Azərbaycan Milli Bankından bir neçə addım məsafədə yerləşir...........\nŞərq Əfsanəsi Panorama Otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 4 * * * *\nSizə şərq üslubunda tikilmiş və bəzədilmiş, Xəzər dənizinin və Bakının gözəl mənzərəsinə malik olan Şərq Əfsanəsi Panorama oteli kimi yeni məkanı təqdim etməkdən qürur duyuruq. Şərq Əfsanəsi Panorama oteli, zərif bir məbəd axtaranlara uyğun ..........\nEmpire Otel: Bakı, Azərbaycan: 0-100 ABŞ dolları: 3 * * *\nEmpire Oteli, şəhərin mərkəzində, tarixi yerlərə çox yaxın və "İçərişəhər" açıq hava muzeyinə qısa bir yürüyüş məsafəsində yerləşdiyinə görə bütün üstünlüklərə malikdir. Otel milli dənizkənarı park (bulvar) yaxınlığında yerləşir. Oteldə bir çox yaxşı restoran, bar və kafe var ...\nExcelsior Otel: Bakı, Azərbaycan: 300 + ABŞ Dolları: 5 * * * * *\nExcelsior Hotel Bakı Bak şəhərində gözəl lüks beşulduzlu cazibədir. Otel ənənə və yeniliyi müasir dəbdəbə və qədim bir toxunuşla birləşdirir. Otel klassik arxitektura və müasir dizayn elementləri ilə təchiz olunmuşdur. Bakı şəhərinin kosmopolit mərkəzinin yaxınlığında yerləşən Excelsior oteli ..........\nFəvvarələr meydanında mənzillər Monolit: Bakı Azərbaycan: 0 - 100 ABŞ dolları: mənzilli mənzil - 1 yataq otağı\nMənzil monolit, 7 mərtəbə, lift, 2 otaq, 1 yataq otağı, təchiz olunmuş mətbəx, kub duşlu vanna otağı, geniş və parlaq otaqlar, kodlu giriş. Xəzər dənizi və şəhər görünüşü ilə böyük balkon. Bu mənzil standart BP inventarına əsasən təchiz olunmuşdur və bir paltaryuyan maşını, kurutma maşını, ...\nQrand Otel Avropa: Bakı Azərbaycan: 200-300 ABŞ dolları: 5 * * * * *\nQrand Otel Avropa, Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində xoş bir məkandır. Bu birinci sinif lüks otel, paytaxtın bütün əsas biznes və dövlət müəssisələrindən və Azərbaycanın illik neft və qaz sərgilərinin keçirildiyi beynəlxalq sərgi mərkəzindən yalnız bir neçə dəqiqə uzaqlıqdadır. ..........\nHale Kai Otel: Bakı Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\n2007-ci ilin sentyabrından etibarən yeni rəhbərlik altında fəaliyyət göstərən yeni butik otelimiz Hale Kai-ni sizə təqdim etməkdən çox məmnunuq! Otelin daxili interyer dizaynı beynəlxalq səviyyədə tanınmış amerikalı memar Frank Lloyd Wrightın bədii şüşə pəncərələri ilə məşhur olan dünya şöhrətli üslubundan ilhamlanaraq tərtib edilmişdir.......\nQorizont Otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\nOtel "Qorizont" Bakının tam mərkəzində, Bakının unikal panoramik mənzərələri ilə zəngin, mühüm biznes mərkəzlərindən bir neçə addım məsafədədir. Bu zərif və eleqant otel Bulvar və Filarmoniyadan piyada yolu məsafəsindədir. Otaqlar çox rahatdır ..........\nHyatt Regency Baku Otel: Bakı, Azərbaycan: 300 + ABŞ Dolları: 5 * * * * *\nHyatt Regency Baku oteli Bakıxanov küçəsində, Bakının mərkəzində mağazalar, restoran və əyləncə yerləri ilə təxminən 5 dəqiqə məsafədə yerləşən dünya səviyyəli bir oteldir. Bakıda yerləşən otel Bakı Sərgi Mərkəzindən və hökumət ofislərindən yalnız on dəqiqəlik məsafədədir. Bakı hava limanı 35 ..........\nİrşad otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 4 * * * *\nIrşad otel, şəhərin mərkəzində, şəhər və Xəzər dənizinin gözəl mənzərəsinə baxan və Japaridze Parkının yanında yerləşir. Müştərilərimiz keyfiyyətli xidmət və mehmanxananın rahatlığını tapa biləcəklər. Otel personalı həmişə qonaqları..........\nKiçik Qala otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\nOtel Kiçik Qala 98, İçəri Şəhərdə (köhnə şəhər), yəni şəhər mərkəzində yerləşir. Otel, Bakının mərkəzində,Beynəlxalq hava limanının yaxınlığında yerləşən biznes sinif otelidir. Otel restoran, internet, çamaşırxana və sauna ilə təchiz olunmuş əyləncə mərkəzinin bir hissəsidir. ..........\nMetropol otel: Bakı, Azərbaycan: 150-200 ABŞ dolları: 4 * * * *\nOtel Metropol, Hökumət Evinin qarşısında, şəhər mərkəzində yerləşir. Bu məkan iş adamları və turistlər üçün ideal seçimdir. Tanınmış İçərişəhər və Qız Qalası, məşhur Şirvanşahlar sarayı, qədim bazarın meydanı və xalça mağazaları otelə qısa bir məsafədədə yerləşir.\nMusado Otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 4 * * * *\nMusado otel yeni inşa edilmiş lüks oteldir. Otel, Bakıdakı kosmopolit mərkəzin yaxınlığında və hava limanından 15-20 dəqiqəlik məsafədə bir sakit vahədə yerləşir. Bütün otaqlar rahat, zəngin bir müasir üslubda təchiz olunmuşdur. Burada hər bir istəyiniz, il boyu sizə xidmət etməyə hazır olan peşəkar heyət tərəfindən təmin edilir ..........\nNazlı Bulaq Otel: Quba, Azərbaycan: 0-100 ABŞ dolları: 3 * * *\nOtel Azərbaycanın ən gözəl yerlərindən birində yerləşir və təmiz hava, heyrətamiz dağ mənzərələri və toxunulmaz təbiətdən zövq almaq istəyənlərə həftəsonu üçün ideal bir yerdir. Otel əsas binada standart otaqlar təklif edir və 1-2-3 ayrı-ayrı yataq otağı ..........\nNur Otel: Bakı, Azərbaycan: 0-100 ABŞ dolları: 4 * * * *\nBakı limanında Xəzər dənizinə baxan kiçik, mehriban mehmanxanada ən yaxşı Azərbaycan qonaqpərvərliyindən zövq alın. Nur otel, Bakının mərkəzindəki Azneft meydanından yalnız 10 dəqiqəlik ekoloji cəhətdən təmiz ərazinin (Bayıl) təpəsində yerləşir. "4 ulduzlu" ..........\nNeapol Otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\n"Neapol" oteli Bakıdan 14 km məsafədə Bakı-Sumqayıt avtomobil yolunda yerləşir. "Neapol" Bakıdan bir qədər uzaq olmasına baxmayaraq, Bakının kommersiya və sosial rayonları arasında yerləşir. Ən yaxşı mehmanxanalardan biri olan Neapol oteli, müasir 3 mərtəbəli binadan ibarətdir. 20 tam təchiz olunmuş ...\nOld City Inn: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\nOld City Inn Bakı şəhərinin 12-ci əsrin orijinal divarlarında yerləşir. Bu kiçik və dəbdəbəli mehmanxana 1999-cu ildə yerli sənətkarlıq emalatxanasından yüksək keyfiyyətli xidmət, məxfilik və üstün qonaqpərvərlik axtaran iş adamları və turistlərə xidmət göstərmək üçün simpatik olaraq bərpa edilmişdir. Otel ..........\nPark Hyatt otel: Bakı, Azərbaycan: 300 + usd: 5 * * * * *\nPark Hyatt Baku oteli Hyatt Regency Baku Hotel və beynəlxalq Hyatt mərkəzi arasında rahat bir şəkildə yerləşir və ofislər, mənzillər, restoranlar və əyləncə kompleksləri ilə təchiz olunub. Otelimiz Bakının şəhər mərkəzindən, sərgi kompleksindən və hökumət ofislərindən yalnız on dəqiqədir. Otel beş dəqiqə sürücü ..........\nPark Inn Azərbaycan: Bakı, Azərbaycan: 150-200 ABŞ dolları: 4 * * * *\nPark Inn Azərbaycan Bakının mərkəzində Xəzər dənizinin yaxınlığında yerləşir. Əsas alış-veriş sahəsinə gedərkən, biznes və əyləncə rayonunun mərkəzində yerləşir. Otel, şəhərin və Xəzər dənizinin gözəl görünüşlərini təqdim edir. ..........\nPremyer otel: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 * * *\nBakının tam qəlbində yerləşən və gözəl ənənəvi qonaqpərvərliyindən əmin ola biləcəyiniz bir yer var. Bakı şəhərinin Milyonçular klubu kimi tanınan sakit bir küçəsində yerləşən Premyer Hotel, bir çox restoran, mağaza və əyləncə məkanına piyada gediş məsafəsində yerləşir...........\nRadisson SAS Plaza oteli: Bakı, Azərbaycan: 300 ABŞ dollarından yuxarı 5 * * * * *\nRadisson SAS Plaza oteli, Bakı şəhərinin mərkəzində fərdi xidmət və rahat yaşayış təklif edən müstəsna lüks bir oteldir. 17 mərtəbəli ISR Plaza biznes mərkəzinin ən yüksək mərtəbəsində yerləşən otelimiz gözəl bir şəkildə bəzədilmiş mənzərəli suitləri təqdim edir.\nRed Ruf oteli: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 2 * *\nQonaq evimiz Bakının səmimi və mehriban atmosferi ilə əhatə olunub. Bayıl ərazisində, Villa Petrolea yaxınlığında, sakit, nüfuzlu yerdə yerləşir. Qonaq evimizin 19 otağı tələblərinizə tam uyğundur və sizə gözlədiyiniz rahatlığı təklif edir. Onların hər biri ..........\nSultan Inn oteli: Bakı, Azərbaycan: 200-dən 300 ABŞ dolları: 4 * * * *\nŞərq sultanlarının zənginliyini daşıyan və yaxın zamanda yenilənərək zərif bir butik otelə çevrilmiş daha bir tarixi bina. Təsəvvür edin ki, Bakıdakı tarixi "İçərişəhər" mərkəzində yerləşən bir imarət klassik şərq dizaynı ilə müasir dekorları birləşdirir. Sultan Inn butik oteli həqiqətən kiçik bir saraydır ...\nThe Crown oteli: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 5 * * * * *\nThe Crown oteli panoramik dəniz mənzərələri lüks beşulduzlu oteldən gözlənilən hər hansı ənənəvi rahatlığı ilə yanaşı, ən son texnologiyanın unikal kombinasiyası ilə sizi salamlayır. The Crown oteli işgüzar səfər edənlərə və ya turistlərə Bakının gözəl mənzərələrindən zövq almaq üçün heyrətamiz otaqlar təklif edir.\nŞəki Sarayı otel: Şəki, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 5 * * * * *\nŞəki Sarayı oteli, iş səfəri və ya istirahət məqsədilə gələn qonaqlara Şəkidə unudulmaz və unikal istirahət təklif edən beşulduzlu bir lüks oteldir. Şəki Sarayı oteli öz qonaqlarına Qafqaz dağlarının qeyri-adi bir görünüşünü təqdim edir və müasir üslubda həssas şəkildə bəzədilmişdir. Onun arxitekturasının mədəni istinadları zəngin ..........\nTorqovaya küçəsində mənzil: Bakı, Azərbaycan: 100-150 ABŞ dolları: 3 yataq otaqlı mebel ilə təchiz olunmuş mənzil\nŞəhərin mərkəzində, Nizami küçəsində (keçmiş Torqovaya küçəsi) yerləşən bu 3 yataq otaqlı yüksək standartlara uyğun mənzildə 1 geniş mətbəx, qonaq otağı, 3 yataq otağı, 2 tualet və 1 vanna otağı var. Mənzil isti yay aylarında sərinləşdirən və qışın soyuğunda isidən 4 kondisioner ilə təchiz olunub.


Hulusi Akar və Zakir Həsənov “TurAz Şahini - 2021” taktiki-uçuş təlimlərini izləyib | TRT Azerbaycan\nHulusi Akar və Zakir...\nHulusi Akar və Zakir Həsənov “TurAz Şahini - 2021” taktiki-uçuş təlimlərini izləyib\n14.09.2021 ~ 07.10.2021\nMilli müdafiə naziri Hulusi Akarın dəvətilə Türkiyədə səfərdə olan Azərbaycan Respublikasının müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənov, müdafiə nazirinin birinci müavini - Azərbaycan Ordusunun Baş Qərargah rəisi general-leytenant Kərim Vəliyev və müdafiə nazirinin müavini - Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı general-leytenant Ramiz Tahirov “TurAz Şahini - 2021” birgə taktiki-uçuş təlimlərində keçirilən "Yüksək səviyyəli müşahidəçi günü"ndə iştirak etmək üçün Konyaya gəliblər.\nSonra “TurAz Şahini - 2021” birgə təlimlərinin gedişi, yerinə yetirilən tapşırıqlar barədə yüksək səviyyəli qonaqlar üçün brifinq təqdim edilib. Brifinqdən sonra iki qardaş ölkənin müdafiə nazirləri çıxış ediblər.\nMilli müdafiə naziri Hulusi Akar çıxış edərək birgə təlimlərin keçirilməsini yüksək qiymətləndirdiyini qeyd edib. İkitərəfli hərbi əməkdaşlığın inkişafının vacibliyini bildirən H.Akar bu təlimlərin hərbçilərimizin təcrübə qazanması üçün çox vacib olduğunu, iki ölkə arasındakı hərbi əməkdaşlığın xalqlarımız və ölkələrimizin təhlükəsizliyinə və bölgədəki sabitliyə yönəldiyini xüsusi vurğulayıb.\nGeneral-polkovnik Z.Həsənov da təlimlərdə iştirak edən şəxsi heyəti salamlayaraq bildirib ki, Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri dövlət başçılarımızın rəhbərliyi ilə uğurla davam etdirilir. Bu gün Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri strateji tərəfdaşlığa əsaslanır və bunun tərkib hissəsi kimi ordu quruculuğu sahəsində ardıcıl tədbirlər görülür. Vətən müharibəsində də qardaş Türkiyənin mənəvi dəstəyini xüsusi vurğulayan müdafiə naziri Türkiyə tərəfinə minnətdarlığını bildirib. Nazir, həmçinin birgə təlimlərin hərbi pilotların bilik və bacarıqlarının daha da artırılmasına xidmət etdiyini vurğulayıb.\nEtiketlәr: #Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri , #“TurAz Şahini - 2021” birgə təlimləri , #Milli müdafiə naziri Hulusi Akar , #Azərbaycan Ordusunun Baş Qərargah rəisi general-leytenant Kərim Vəliyev


Azərbaycanın sərbəst güləş üzrə Avropa, dünya və olimpiya çempionu Şərif Şərifov koronavirus xəstəliyi keçirib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu barədə "Report"a 32 yaşlı idmançının özü açıqlama...\nAzərbaycanlı qrossmeyster Şəhriyar Məmmədyarov onlayn "Steinitz Memorial" turnirində mübarizə aparıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, turnirdə 10 şahmatçı 2 dövrədə mübarizə aparıb. Dünya çempionu Maqnus Karlsen 12...\nBakının “Sərkərdə” klubunun basketbolçusu Nikolay Kojuhari İrlandiyanın Offali şəhərində hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, 28 yaşlı oyunçu 100 min avroluq...\nAzərbaycanın qadın güləşi üzrə əslən ukraynalı ikiqat dünya və yeddiqat Avropa çempionu, Tokio-2020 Yay Olimpiya Oyunlarına lisenziya qazanmış Mariya Stadnikin “Report”a müsahibəsi - Yəqin ki, Azərbaycan Güləş Federasiyasının (AGF)...\nAzərbaycan Güləş Federasiyasının sərbəst güləş üzrə sabiq vitse-prezidenti və qadın güləşi üzrə milli komandanın keçmiş baş məşqçisi Maqomed Əliömərov koronavirusdan vəfat edib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə,...\nBu gün Azərbaycan Voleybol Federasiyası (AVF) ölkə çempionatı ilə bağlı qərarını verib. Futbolxeber.az saytının qurumun rəsmi Feysbuk səhifəsinə istinadən verdiyi məlumata görə, AVF Super Liqa, Yüksək Liqa və I Liqanın bərpa...\n"Azerreyl" klubu heyətini yeni voleybolçu ilə gücləndirib. Futbolxeber.az saytının klubun Feysbuk səhifəsinə istinadən verdiyi məlumata görə, Azərbaycan millisinin üzvü Yuliya Kərimova heyətinə qatılıb. Qeyd edək ki, Yuliya...\n"Bu gün ölkəmizdə həm idmanın inkişafı, həm də gənclərlə bağlı çoxsaylı layihələrin icrası vaxtilə ümummilli lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu gənclərlə iş sahəsindəki siyasətin nəticəsidir. Məhz Ulu Öndər hakimiyyətə gəldiyi ilk illərdən...\n2011-ci ildə Bakıda keçirilmiş boks üzrə dünya çempionatında unikal hadisə baş verib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu barədə Ukrayna millisinin sabiq üzvü Vasili Lomaçenko pravoslav inancından bəhs edən "Salam, qardaşım...\n"Biz Azərbaycan hökuməti, "Formula 1" şirkəti və səhmdarlarla sıx təmasdayıq. Yarışımızın ilin sonlarında baş tutmasını istəyirik. Amma aydın məsələdir ki, istəyimiz koronavirus pandemiyası ilə bağlı vəziyyət aydınlaşmayanadək...\nAzərbaycan idmançılarının iştirak edəcəyi yarış 2023-cü ilə təxirə salındı\n2021-ci ildə keçirilməsi planlaşdırılan Dünya Çimərlik Oyunları təxirə salınıb. Futbolxeber.az saytının "Report"a istinadən verdiyi məlumata görə, yarış 2023-cü ildə olacaq. Qərar idmançıların 2021-ci ilə təxirə salınmış...\nBeynəlxalq Şahmat Federasiyası (FİDE) növbəti reytinq siyahısını açıqlayıb. Futbolxeber.az-ın FİDE-nin rəsmi saytına istinadən verdiyi məlumata görə, ilk "10-luq"da Azərbaycanın yenə bir təmsilçisi yer alıb. Son dünya kubokunun...\nVoleybol üzrə qadınlardan ibarət Azərbaycan millisinin üzvü Marqarita Əzizova Belarusun “Minçanka” klubuna keçib. Futbolxeber.az saytının klubun rəsmi Feysbuk səhifəsinə istinadən verdiyi məlumata görə, 27 yaşlı hücumçu 2020/2021...\n“Formula 1” Azərbaycan Qran-prisinin vaxtı açıqlandı\n“Formula 1” üzrə dünya çempionatının mümkün təqvimi müəyyənləşib. Futbolxeber.az saytının xarici KİV-ə istinadən verdiyi məlumata görə, təqvimdə Azərbaycan Qran-prisinin vaxtı da göstərilib. Bakıdakı yarışın sentyabrın 6-da...\n"Koronavirus peyvəndi tapılmasa, olimpiada üçün çətin olacaq"\nNövbəti il Tokio Yay Olimpiya Oyunlarının təşkili koronavirus peyvəndi tapılmadığı təqdirdə, çətin olacaq. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu barədə Yaponiya Həkimlər Assosiasiyasının rəhbəri Yositake Yokokura...\n“Karantin günlərini hamı kimi mən də evdə keçirirəm. Karantin davam etdiyi üçün evdə yeməyə diqqət etməliyik. Bu müddət ərzində çoxlu filmlərə baxır, bir də "Playstaion" oynayıram. Əsas hobbim demək olar ki,...\nBakı Şəhər Halqası Əməliyyat Şirkəti (BŞH) davam edən COVİD-19 qlobal pandemiyası səbəbindən qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınan "Formula 1" üzrə Azərbaycan Qran-prisi ilə əlaqədar son vəziyyətə aydınlıq gətirib. Məlumata görə, builki...\nAzərbaycan Şahmat Federasiyasının (AŞF) prezidenti Elman Rüstəmov Beynəlxalq Şahmat Federasiyasının (FIDE) rəhbəri Arkadi Dvorkoviçə məktub ünvanlayıb. AŞF-dən verilən məlumata görə, məktubda dünyanı bürüyən koronavirus pandemiyası zamanı Rusiyada...\nFİVB yeni reytinq cədvəlini açıqlayıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, qadın voleybolçularımızdan ibarət millimiz bundan əvvəlki reytinqlə müqayisədə mövqeyini qoruyub. Yığmamız 127 xalla 26-cı pillədə...\n"Teymur Rəcəbov digər oyunçularla məsləhətləşmədən çox tez geri çəkildi. İndi məhkəməyə müraciət onun istəyinə bağlıdır". Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu fikirləri fransalı şahmatçı Maksim Vaşe-Laqrav...\nKoronavirus pandemiyası səbəbindən bütün idman növlərində olduğu kimi, velosiped idmanında da beynəlxalq yarış təqviminin pozulması mötəbər qurumların rəhbərlərini vəziyyətdən çıxış yolu axtarmağa sövq...\nAzərbaycanda koronavirusa yoluxan idmançı varmı?\n"Agentliyimizin nümunə toplanması heyətinin üzvləri həm həkim, həm də digər sahələrdə çalışan şəxslərdir. Hazırda onlardan koronavirus pandemiyası ilə birbaşa mübarizədə çalışanı yoxdur". Futbolxeber.az saytının...\nNatalya Məmmədova: "Azərbaycanda məni heç kim gözləmir"\n"Hazırda nə oyun var, nə də məşq. Karantin günlərini adi qaydada keçiririk". Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu fikirləri "Report"a açıqlamasında Azərbaycan millisinin sabiq voleybolçusu Nataliya Məmmədova...\nKarlsendən gözlənilməz məğlubiyyət\nŞahmat üzrə dünya çempionu Maqnus Karlsen "Banter Blitz Cup" onlayn turnirində gözlənilməz məğlubiyyətlə üzləşib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, şahmat tacının sahibi finalda 16 yaşlı iranlı Alirza Firudjuya 7.5:8.5 hesabı...\n“Formula 1": Azərbaycan Qran-prisi sentyabrda keçirilə bilər\n"Formula 1"in idman direktoru Ross Braun 2020-ci il mövsümündə fövqəladə hallar üçün planlar hazırlayıb. Futbolxeber.az saytının xarici KİV-lərə istinadən verdiyi məlumata görə, cari mövsüm üçün 8-19 Qran-prinin təşkili nəzərdə...\nAzərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi, eləcə də Azərbaycan Şahmat Federasiyasının birgə təşkilatçılığıyla keçiriləcək internet üzərindən superblits üzrə Birinci Azərbaycan Kubokuna qeydiyyat sona yaxınlaşır. Futbolxeber.az...\nPrezident Faiq Həsənovu təltif etdi\nAzərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Faiq Həsənovla bağlı sərəncam imzalayıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, sərəncama əsasən, Azərbaycanda idman sahəsinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə Faiq Zülfüqar oğlu Həsənov...\nDünya çempionu Maqnus Karlsenin şahmat tarixində ilk dəfə təşkil edəcəyi internet-turnirin bütün iştirakçıları müəyyənləşib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, norveçli qrossmeysterin aprelin 18-də start götürəcək yarışda...\nQadın idman gimnastikası üzrə Azərbaycan millisinin polşalı baş məşqçisi Pşemislav Lis ölkəsinin mətbuatına müsahibə verib. - Hazırda Bakıda həyat necədir? - Burada hər yer bağlıdır. Evdən çıxmaq...\nAzərbaycan millisinin voleybolçusu Marqarita Əzimova karantindən evə buraxılıb. Futbolxeber.az saytının Azərbaycan Voleybol Federasiyasının (AVF) Feysbuk səhifəsinə istinadən verdiyi məlumata görə, 2019/2020 mövsümündə Polşanın "Radomka"...\nFormula 1-in yeni mövsümü iyulda start götürə bilər. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu barədə yarışın idman direktoru Ross Braun “Sky Sport”a açıqlamasında deyib. O bildirib ki, əvvəllər olduğu kimi 21 yox, 18-19...\nBeynəlxalq Basketbol Federasiyası (FIBA) iyunda keçirilməsi planlaşdırılan bütün turnirləri ləğv edib. Futbolxeber.az-ın qurumun rəsmi saytına istinadən verdiyi məlumata görə, Azərbaycan yığmasının iştirak edəcəyi kiçik dövlətlərin...\n“Formula 1”də yarışan İngiltərənin “Williams” və “Racing Point” komandaları müvəqqəti olaraq fəaliyyətini dayandırıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, buna koronavirus böhranı səbəb olub. Hər iki komanda...\nFİVB yeni reytinq cədvəlini açıqlayıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, siyahı voleybol üzrə Azərbaycan milliləri üçün uğurlu alınıb. 127 reytinq xalına malik qadınlardan ibarət komandamız bir pillə irəliləməklə,...\nBeynəlxalq Cüdo Federasiyası (IJF) may ayında Bakıda keçirilməsi planlaşdırılan Böyük Dəbilqə turniri ilə bağlı açıqlama yayıb. Futbolxeber.az-ın qurumun rəsmi saytına istinadən verdiyi məlumata görə, açıqlamada ən azı 30 iyuna kimi...\nBeynəlxalq Şahmat Federasiyası (FIDE) mart ayı üçün reytinq siyahısını açıqlayıb. Futbolxeber.az-ın qurumun rəsmi saytına istinadən verdiyi məlumata görə, Dünya Kubokunun qalibi Teymur Rəcəbov 9-cu pillədəki yerini qoruyub. Onun aktivində...\nBeynəlxalq Olimpiya Komitəsi (IOC) Tokio-2020 Yay Olimpiya və Paralimpiya Oyunlarının tarixini rəsmən açıqlayıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, Olimpiya Oyunları 2021-ci ildə 23 iyul-8 avqust, Paralimpiya Oyunları isə 24 avqust-5...\n“Teymur Rəcəbov hüquqlarının pozulduğunu hesab edir”. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu fikirləri niderlandlı şahmatçı Aniş Giri “Chess24” nəşrinə geniş müsahibəsində Azərbaycan təmsilçisi Teymur Rəcəbovun...\n“Düşünürəm ki, yarışın Bakıda baş tutmaması “Formula 1” üçün böyük gəlir itkisi olacaq”. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu fikirləri Bakı Şəhər Halqası Əməliyyat Şirkətinin icraçı direktoru Arif Rəhimov...\nTokio-2020-yə lisenziya qazanmış idmançılar 2021-ci ilə təxirə salınmış Yay Olimpiya Oyunlarında təsnifat mərhələsi keçmədən iştirak edə bilərlər. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu barədə Beynəlxalq...


2021, 27 Sentyabr, Bazar ertəsi, Bakı vaxtı 19:49\nMüsavat Partiyasının başqanı İsa Qəmbər payızda keçiriləcək prezident seçkisindən sonrakı mümkün ssenarilər haqqında fikirlərini açıqlayır.\nMüsavat Partiyasının başqanı İsa Qəmbər AzadlıqRadiosuna müsahibəsində bildirir ki, “heç vaxt əlimə silah alıb Azərbaycanda vətəndaş müharibəsi başlamaq fikrində olmamışam, indi də o fikirdə deyiləm.”\nBunu yanvarın 7-də AzadlıqRadiosunun “İşdən Sonra” proqramına qonaq olan İsa Qəmbər Elçin Həsənov adlı dinləyicinin sualına cavabında söylədi.\nPartiyasından payızda keçiriləcək prezident seçkisində namizəd irəli sürülmüş İsa Qəmbərə dinləyici sual verib ki, İlham Əliyevin hakimiyyəti dövründə azad və ədalətli seçkilərin keçirilməsi mümkündürmü? Mümkün deyilsə, onda tez-bazar seçkidə alternativ namizəd kimi iştirak etmək bu hakimiyyətin ömrünü uzatmağa xidmət etməzmi?\nSuala İsa Qəmbərin cavabı:\n- Belə bir rejim normal seçki keçirə bilməz. Tamamilə düzdür. Amma bizim təklifimiz odur ki, seçki kampaniyasına giririk, xalqı, cəmiyyəti fəallaşdırmağa çalışırıq.\nBir ehtimal odur ki, beynəlxalq birliyin də mövqeyi nəticəsində seçki məcəlləsini təkmilləşdirməyə məcbur edir, tərəflərə nisbətən bərabər imkanların yaradılmasına nail oluruq. Və seçkini udub, biz, yaxud, demokratik düşərgənin başqa bir namizədi xalqın iradəsi ilə hakimiyyətə gəlirik.\nİkinci ehtimal ondan ibarətdir ki, biz mübarizəmizi aparırıq, seçkidə qalib gəlirik, hakimiyyət seçkini saxtalaşdırır. O zaman Ukraynada, Gürcüstanda olduğu kimi dinc ümumxalq etirazını təşkil edirik və hakimiyyətin dəyişməsinə nail oluruq. Bu iki ehtimal var.\nMənim üçün başqa bir ehtimal yoxdur. Mən heç vaxt əlimə silah alıb Azərbaycanda vətəndaş müharibəsi başlamaq fikrində olmamışam, indi də o fikirdə deyiləm.\nAmma mənim dediyim bu iki variantdan başqa, kiminsə fikri varsa, desin, diqqətlə qulaq asmağa hazıram. Amma mənim dediyim iki variantdan başqa, alternativ yoxdursa, o zaman belə çıxır ki, bizim seçkidə iştirak qərarımızın alternativi əlimizi sallayıb gözləməkdir ki, rejim nə vaxt rəhmə gəlib xalqa öz hakimiyyətini seçmək imkanı verəcək. Mən də bilirəm ki, bu mümkün olmayacaq. Ancaq mən əlimizi sallayıb hər şeyi zamanın öhdəsinə buraxmağın tərəfdarı deyiləm.\nİsa Qəmbər AzadlıqRadiosununda\nİsa Qəmbərlə müsahibəni ətraflı burada izləyin:\n- İsa bəy, Müsavat Partiyasının Məclisi qərar verdi ki, onların prezidentliyə namizədi Sizsiniz. Sizcə, bu qərarın zamanlaması nə qədər doğru idi?\n- Fərqli yanaşmalar ola bilər. Kimsə hesab edə bilər ki, bir qədər tez verilmiş qərardır. Mən hesab edirəm ki, gecikmiş qərardır. Çünki seçkilərə 10 aydan az vaxt qalır. Əslinə qalsa, seçkilərə bir il vaxt qalmış partiyalar, siyasi qüvvələr öz namizədlərini müəyyənləşdirsəydilər, işin xeyrinə olardı. Sadəcə olaraq, heç kim hələlik ilk addımı atmır.\nHətta dövlət başçısı da bu günə qədər seçkidə iştirak edib-etməyəcəyi ilə bağlı fikir bildirməyib. Görünür, o, beynəlxalq birliyin təminatını almamış belə bir bəyanatla çıxış edə bilmir. Digər qüvvələr də hələ ki, düşüncələrdə, müzakirələrdədirlər. Mən onların mövqeyinə də hörmətlə yanaşıram.\nBizsə Müsavat Partiyası olaraq hesab etdik ki, zaman getdikcə daralır. Cəmiyyətdə hakimiyyətdən narazılıq pik nöqtədə olsa da, fəallıq arzuolunan səviyyədə deyil. Ölkədə ictimai fəallığı artırmaq üçün ən əsas resurslardan biri məhz seçkidə iştirak qərarıdır. O qərarı məsləhətləşdik partiya daxilində və qəbul etdik. Bu qərarın artıq ilk müsbət nəticələrini hiss etməkdəyik.\n- Dediniz ki, hakim partiya beynəlxalq birliyin təminatını gözləyir ki, namizədini irəli sürsün. Belə çıxır ki, İlham Əliyev namizədliyini rəsmən elan edəndə, artıq o, beynəlxalq birliyin təminatını almış olacaq?\n- Müəyyən mənada elə də düşünmək olar. Amma bitmiş bir proses kimi yox.\nHər halda, faktdır ki, adətən əvvəlki situasiyalarda daha tez dövlət başçısının qərarı bəlli olurdu. İndi isə bu günə kimi bu, bəlli olmayıb.\nBurda təminat dedikdə, söhbət ondan gedir ki, biz seçkidə iştirak edəndə, xalqımızın səsinə, mövqeyinə əmin olub qərar qəbul edirik. Amma avtoritar bir rejimin lideri bilir ki, Azərbaycanda normal seçkilərdə səs almayacaq, seçkiyə girsə, seçkiləri saxtalaşdırmalı olacaq. Sonra da seçkinin saxtalaşdırılmasına etiraz edən dinc nümayişçilərə qarşı repressiyalar tətbiq etməli olacaq. Bu zaman da beynəlxalq birlik, xüsusən də azad dünya, Amerika, Qərb, Avropa buna necə reaksiya verəcək – bu, onun üçün önəmlidir.\nMüəyyən legitimlik problemi var onunçün və dövlət başçısı bu legitimliyi təbii ki, ilk növbədə Qərbdən gözləyir. Ona görə də, o təminatı almağa çalışır. Mən düşünürəm ki, hələ ki, o təminatı almayıb. Qərar verəndən sonra, təbii ki, yenidən bu situasiyanı qiymətləndirmək lazım gələcək.\n- Amma bu, həm də beynəlxalq birliyin ünvanına dolayısı ilə bir ittiham kimi səslənir. Belə çıxır ki, İlham Əliyev namizədliyini irəli sürürsə, bu artıq o deməkdir ki, beynəlxalq birlik ona təminat verib. Bununla belə Siz də seçkiyə gedirsiniz və...\n- Əksinə. Pozitiv düşünmək lazımdır. Mən hesab edirəm ki, beynəlxalq birliyi təqdir etmək lazımdır ki, İlham Əliyevə saxta seçkilər üçün xalqın iradəsinə qarşı zor işlətməyə təminat verməyib. Yaşıl işıq yandırmayıb. Bunu müsbət qiymətləndirmək lazımdır.\n- Amma bu tendensiyanın nə qədər davam edəcəyini düşünürsünüz?\n- Prosesə baxacağıq. Qərar verəndə, onu yenidən qiymətləndirmək imkanımız olacaq.\n- Dediniz ki, artıq müsbət nəticələr var. Nədir müsbət nəticələr?\n- Canlanma var. Özü də təkcə Müsavat Partiyasının üzvlər arasında yox, xeyli insanlar əlaqə saxlayırlar. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən, hətta Azərbaycandan xeyli kənarda yaşayan soydaşlarımızdan yüzlərlə müraciətlər var. Bu qərara müsbət münasibət bildirirlər. Bu prosesdə iştirak etmək fikrində olduqlarını bildirirlər. Dəstəklərini ifadə edirlər.\nBizim elə bu seçkidə iştirak etməyə qərar verməyimizin əsas motivlərindən biri ictimai fəallaşmaya nail olmaq idi. Bunu artıq biz görürük.\n- Beynəlxalq birlik nə deyir?\n- Beynəlxalq birlik hələ yəqin mövlud və Yeni il bayramlarını bitirməyib. Artıq «Anadolu» xəbər agentliyi məndən müsahibə alacağını mənimlə razılaşdırıb və Türkiyə mediasında bu yayımlanacaq.\n- Bu nə deməkdir ki?\n- Bu ilkin maraqdır, diqqətdir. Bu, beynəlxalq birliyin, beynəlxalq ictimaiyyətin ilkin diqqətidir. Hər halda, seçki ilə bağlı mənimlə danışıblar.\n- Bu canlanma dediyiniz tendensiyaya müxalifət düşərgəsində incik notlar da daxildir?\n- Mən düşünürəm ki, o da müsbət dəyərləndirilməlidir. Yəni, digər qüvvələr də ölçüb-biçib qərarlarını verəcəklər. Mən bunu yenə də müsbət bir proses kimi dəyərləndirirəm. Digər partiyaların da, ictimai təşkilatların da, ayrı-ayrı tanınmış insanların da bu məsələ ilə bağlı mövqelərini dəqiqləşdirmələri müsbət hadisə kimi qiymətləndirilməlidir.\n- AXCP lideri Əli Kərimli belə hesab edir ki, Siz namizədliyə namizədsiniz...\n- Sağ olsun. Bir problem yoxdur. Bu, İctimai Palatanın sənədlərindən, mövqeyindən yaranan bir yanaşmadır. İP KŞ sentyabr ayında bir seçki memorandumu qəbul etmişdi. Dekabrın 19-da da seçkilərlə bağlı qərar qəbul etdi.\nBu qərar İP-nin seçkilərdə iştirakla bağlı ilkin qərarı kimi dəyərləndirildi. Bu günlərdə bu qərar İP-nin sessiyası tərəfindən də təsdiq olundu. Həmin qərarda nəzərdə tutulub ki, indiki mərhələdə namizədlik irəli sürülməsi İP-nin hədəflərinə zidd deyil, əksinə, bu kontekstdədir. Və İP seçkilərdə iştirak etmək əzmindədir.\n- Siz namizədliyinizin partiya məclisi tərəfindən irəli sürülməsini son qərar hesab edirsinizmi? Seçkinin sonuna qədər də namizəd olaraq qalmaq əzmindəsinizmi?\n- Mən sona qədər iştirak etmək əzmindəyəm. Ancaq eyni zamanda biz siyasətçiyik və ölkədəki real prosesləri də diqqətlə izləyəcəyik. Prosesin gedişində həm digər namizədlər ortaya çıxdıqca, onlarla məsləhətləşmələrimiz, dəyərləndirmələrimiz olacaq.\nHəm də seçki kampaniyası başlayanda, namizədin artıq siyasi qərar olaraq yox, hüquqi qərar olaraq irəli sürülməsi prosedurları var. Bu mərhələdə vəziyyəti bir daha dəyərləndirəcəyik. Eyni zamanda, seçki kampaniyasının gedişində də vəziyyəti dəyərləndirmək imkanımız olacaq.\n- Güzəşt üçün yer varmı?\n- Təbii. Bizim məqsədimiz vəzifə deyil axı. Məqsədimiz ölkədə köklü demokratik dəyişikliyə nail olmaqdır. Prosesin gedişində digər qərarlara da biz açığıq.\nProsesdə hansısa bir siyasətçi, hansısa bir namizəd bizdən daha şanslı, cəmiyyət üçün daha inandırıcı görünsə, ona güzəştə getməyə hazırıq. Eyni zamanda, hesab edirik ki, belə bir yanaşmanı da özümüzə aid gözləməyə haqqımız var...\nAzadlıqRadiosu prezidentliyə başqa namizədlərə də efir vaxtı ayıracaq.\nİşdən sonra - Müsavatın namizədi\nİsa Qəmbər prezidentliyə namizəddir\n«Ilham Əliyevə heç bir rəqib yoxdur»


Metsamor yeni Cernobildirmi? - Azadliq Xeber\nMetsamor yeni Cernobildirmi?\nErmənistanın köhnə Metsamor Atom Elektrik Stansiyası (AES) regional ekoloji təhlükəsizliyi təhlükə altına almaqda davam edir.\n“Report” xəbər verir ki, bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin (İİTKM) açıqlamasında bildirilir.\nMəlumatda həmçinin deyilir ki, Vyanada fəaliyyət göstərən Avstriya Tətbiqi Ekologiya İnstitutunun mütəxəssisi Antonia Veniş “National Geographic”də dərc olunan məqaləsində Metsamoru “hələ də fəaliyyətdə olan ən təhlükəli atom stansiyalarından biri kimi” göstərib.\nQısa desək, Metsamor hər an partlamağa hazır bombadır. Stansiya 1980-ci ildə Türkiyə sərhədindən cəmi 10 mil (16 kilometr) aralıda Ermənistanın yüksək seysmik bir hissəsində inşa edilib və hazırda heç bir müasir təhlükəsizlik tələblərinə cavab vermir.\nZəlzələ kimi təbii fəlakətlər, AES-ə çox möhkəm zərər yetirə bilər ki, bu da Cənubi Qafqazda və qonşu ölkələrdə yüksək radio-aktivliklə nəticələnə bilər. 7 dekabr 1988-ci ildə 6.8 bal gücündə olan və təxminən 25.000 insanın ölümü ilə nəticələnən dağıdıcı zəlzələ gələcək seysmik təhlükələr barədə real narahatlıq doğurur.\nDigər tərəfdən, AES-in idarəetməsi və tullantıların idarə olunması barədə yetərli rəsmi məlumat yoxdur. Bu isə, öz növbəsində, regional ekoloji fəlakətlərin baş verməsinin mümkünlüyünə işarədir. Bəzi hesabatlara görə, Ermənistan radioaktiv tullantıları Azərbaycanın işğal olunmuş Dağlıq Qarabağ zonasında basdırır (Bu ərazi beynəlxalq səviyyədə Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanınır, lakin Ermənistanın nəzarətindədir). Həmin AES-dən yeraltı boru kəməri ilə Dağlıq Qarabağa radioaktiv tullantıların axıdılması barədə etibarlı məlumatlar da mövcuddur.\nBelə vəziyyət Türkiyə üçün də ekoloji və ətraf mühitə təhlükə yaradır. Türk mütəxəssislərin son təhlilləri göstərir ki, AES-in radiasiya ilə çirklənən suları yeraltı sular ilə qarışmaqda davam edir ki, bu da İğdırda (Türkiyənin vilayəti) yaşayan əhalinin sağlamlığına ciddi zərər verir. Bu bölgədə əlil uşaqların və xərçəng xəstələrinin sayının artması halları müəyyən edilib.\nÜmumdünya Atom Sənayesinin Vəziyyətinə dair Hesabatda (2020) göstərilir ki, AES-in hazırda aktiv bir reaktoru vasitəsilə hazırda ölkənin ümumi elektrik enerjisinin 27,8%-ni təmin edilir. İstehsal olunan elektrik enerjisinin yerdən qalan hissəsi hidro, günəş və külək mənbələrindən, eləcə də idxal olunan təbii qazdan əldə edilir.\n2020-ci ilin mart ayında Avropa Komissiyasının “2020-ci ildən sonra Şərq Tərəfdaşlığı Siyasəti” sənədində enerji siyasəti və atom enerjisi ilə bağlı tövsiyələr təqdim olunub. Orada yanacaq təchizatının şaxələndirilməsinin, xüsusən də bərpa olunan enerji mənbələri hesabına aparılmasının zəruriliyi qeyd edilir. Ermənistanın kifayət qədər su ehtiyatlarına malik olduğunu nəzərə alsaq (Sevan gölü ümumi istehlakın təxminən 80%-ni ödəyir) enerji mənbəyi olaraq atom enerjisi asanlıqla su enerjisi ilə əvəz edilə bilər. Digər seçim isə Rusiya və İrandan idxal olunan qazın payının artırılması ola bilər.\nAvropa Komissiyası, Türkiyə və ekologiya üzrə ixtisaslaşmış təşkilatlar AES-in bütün bölgə üçün mənfi təsirlərini və təhlükə ehtimalını nəzərə alaraq onun bağlanması istiqamətində Ermənistana ciddi təzyiq göstərirlər. Paris Sazişinin və ətraf mühitlə bağlı digər sənədlərin əsas prinsiplərində iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə məqsədilə bütün texnologiyaların, xüsusilə də yaşıl texnologiyanın daha geniş şəkildə qəbul edilməsi tələbləri əks olunur.\nQlobal xəbərdarlıqlara və təsdiqlənmiş beynəlxalq sənədlərin tələblərinə baxmayaraq, E-rmənistan hələ də öz öhdəliklərinə konstruktiv yanaşma nümayiş etdirməyərək bəşəriyyət və təbiət üçün təhlükə olmaqda davam edir. Ermənistanın yerli mətbuatı bildirib ki, 2019-cu il iyun ayının əvvəllərində AES təmir və yeniləmə işləri ilə əlaqədar 110 günlüyə və 2020-ci ilin 1 iyul tarixindən 3 sentyabr tarixinə qədər isə profilaktik tədbirlərin görülməsi məqsədilə daha 65 gün müddətinə fəaliyyətini dayandırıb. Təmir kimi təqdim olunan bu cür yalançı təşəbbüslər ilə Ermənistan stansiyanın səbəb ola biləcəyi potensial fəlakətin ağırlığını ört-basdır etməyə çalışır.