Tarix: 12/02/15 Elmin İnkişafı Fondunun 6-cı “Mobillik qrantı”nın nəticələri elan olundu\nPrezident yanında Elmin İnkişafı Fondunun xaricdə elmi tədbirlərdə və qısamüddətli təcrübəkeçmədə iştirakı əhatə edən və 2014-cü ildə elan edilmiş 6-cı “Mobillik qrantı” müsabiqəsinin nəticələri elan olunub.\nTarix: 12/02/15 Elman Mehdiyev DSMF tərəfindən ötən il elektronlaşma istiqamətində görülən işlərdən danışıb\n“2014-cü ildə Dövlət Sosial Müdafiə Fondu tərəfindən 6 yeni elektron xidmət aktivləşdirilərək “Elektron hökumət” portalına inteqrasiya edilib.\nTarix: 12/02/15 DSK informasiya və rabitə sahəsində muzdla işləyənlərlə bağlı statistik göstəriciləri açıqladı\n2015-ci il yanvarın 1-i vəziyyətinə ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin sayı 1516,1 min nəfər olub, onlardan 884,4 min nəfəri iqtisadiyyatın dövlət bölməsində, 631,7 min nəfəri isə qeyri-dövlət bölməsində fəaliyyət göstərib.\nTarix: 12/02/15 Avropanın ilk kosmik gəmisi orbitə buraxılıb\nTarix: 12/02/15 “Google” “bulud” testləşdirilməsi üçün açıq aləti istifadəyə verib\n“Google” şirkəti “bulud” proqramlarının ölçülməsi və müqayisəsi üçün test dəstinin bir hissəsi olan “PerfKit” açıq alətini istifadəyə verib.\nTarix: 12/02/15 2020-ci ilədək qlobal “IP TV” bazarının həcmi 80 milyard dollara çatacaq\n“Transparency Market Research” şirkətinin yeni tədqiqatına əsasən, 2020-ci ilə qlobal “IPTV” bazarının həcmi 79,38 milyard dollara çata bilər.\nTarix: 12/02/15 Londonda “iPhone” smartfonlarının oğurlanması halları 50 faiz azalıb\nABŞ Federal Rabitə Komissiyasının məlumatına görə, “Apple” şirkətinin oğrularla mübarizə tədbirləri müsbət nəticə verib.\nTarix: 12/02/15 Virtual reallıq üçün əməliyyat sistemi yaradılıb\nTarix: 12/02/15 “IBM”: “Tanışlıq üçün əlavələr korporativ məlumatları riskə məruz qoyur”\nTarix: 11/02/15 Yanvar ayında mobil cihazların “Elektron hökumət” portalı üzərindən qeydiyyatı ilə bağlı 60 minə yaxın müraciət qeydə alınıb\nTarix: 11/02/15 “Samsung” OLEd displeylərin istehsalına 3,6 milyard dollar sərmayə yatırır\nTarix: 11/02/15 Gələcəkdə V-XI siniflər üzrə şagirdlərin tam məlumat bazası formalaşdırılacaq\nTarix: 11/02/15 Müasir dövrdə internet vasitəsilə informasiya alınması ilə bağlı kitabxana istifadəçiləri üçün treninq keçirilib\nTarix: 11/02/15 Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi uşaqların internet təhlükəsizliyi üzrə “Ağ siyahı” hazırlayacaq\nTarix: 11/02/15 Yapon iş adamları Azərbaycanın İKT sektoru ilə maraqlanır


Hipokondriya - müalicə, simptomlar, səbəblər - Psixologiya və Psixiatriya - 2019\nHypochondria narahatlıqla ifadə olunan bir narahatlıqdır və diqqətin fiziki sağlamlığına diqqət yetirilməsini artırır. İnsanın vəziyyətindən bəri xəstə olduğu iddia edilən ehtimalı narahatlığında ortaya çıxan qədim yunanlar, hipokondriyadır. Normal sözlə, bu söz, ümidsizliyin, həyatın melankolik münasibətinin deməkdir. Bu xəstəlikdən necə xilas olmağı hələ çox narahat edir.\nHipokondriya termini diaqnozlara aiddir. Təcavüzə uğrayan ciddi xəstəliyin mövcudluğuna dair obsesif fikirlərə yol verməyən xəstələrə qoyulur. Bu müddəa bir şəxsiyyət xarakteri və ya ruhi xəstəliklərin əlamətidir. Təmiz hipokondriya, xoşagəlməz və anormal olaraq şəxsi duyğuların algılanması ilə xarakterizə olunur. Bu vəziyyətdə, hipokondriacın hansı xəstəliyin olduğunu "yanlış" bilir, amma bu şəraitdə xarakterizə edilən şübhə ilə bağlı olaraq, inam dərəcəsi tez-tez dəyişir.\nICD-10-a əsasən, müasir psixiatriya və psixoloji, hipokondriyanın somatoform kimi təsnifləşdirilən ruhi bir xəstəlik olduğunu düşünür. Bu, geri çevrilən və psixosomatik deməkdir. Hypochondriacal narahatlıqlar tez-tez ürək, cinsiyyət orqanları, mədə-bağırsaq traktı və beyin ilə bağlıdır. Zehni proseslərin təsiri altında bədənin arızaları meydana gəlir. Anksiyete, depressiya, şübhə olan şəxslər hipokondriyanın inkişafına meyllidirlər.\nHipokondriya səbəb olur\nBozukluğun müxtəlif təzahürlərdə fəaliyyət göstərdiyi və ayrı bir ruhi xəstəliyin olmadığını nəzərə alaraq, hipokondriyanın dəqiq səbəbi müəyyənləşdirilməyib. Psixoterapevərlər hipokondriyal düşüncələri bu cür proseslərin əlamətlərini daxili orqanlardan gələn impulsların beyin korteksinin təhrifedici təsiri ilə əlaqələndirirlər.\nHipokondriya və onun səbəbləri beyin korteksinin işində, delusional bozuklukların təzahürləri, orqanların özerk işindən məsul olan bitki-damar sisteminin işində dəyişikliklərdir.\nHypochondriacs canlı və emosional bütün xəstəlik əlamətləri (ağır qaraciyər və böyrək xəstəlikləri, onkologiya, infeksiya) təsvir, lakin əslində onlar aşkar deyil.\nHipokondriya, tez-tez asanlıqla düşünülmüş və media (mediya) tərəfindən təsirlənən duygusal şəxsiyyətlərə xasdır.\nHypochondriacs tez-tez mənfi və lazımsız informasiya asanlıqla həssas olan yaşlı insanlar və ya ruhi qeyri-sabit teenlar. Xəstəxanaların və klinikaların bütün həkimləri ipohondriac şəxsiyyətlərini bilirlər, onlar müxtəlif araşdırmalarda iştirak edirlər. Bu pozğunluq kişilərə və qadınlara bərabər təsir göstərir. Tibbi məktəblərin tələbələri bu vəziyyətə ayrı-ayrılıqda tabe olurlar. Təlim başa çatdıqdan dərhal dərsliklərdən hipokondriyanın əlamətləri azalır.\nHypochondriac şəxsiyyətləri çox yaxşı oxumaq, tibbi xəbərlər və tibbi proqramları baxın, bütün tibb saytları ziyarət edin. Xəstələrin çoxunun şikayətləri çoxdur və çox sayda olur, bu xəstəliklərin təzahürləri özlərini nəzarət altına ala bilməz. Bu, onların sağlamlığı üçün adi narahatlıq və şübhə ilə müxtəlif hipokondriyalardır.\nBəzi tədqiqatçılar hipokondriyanın klinik görünüşünün səbəblərini, qıcıqlanma, qəzəb, depresif duyğuları, asılılıq arzusu və aşağı hörmət duyğuları ilə izah edir. Digərləri inanırlar ki, bu insanlar ağrılı duyğuların səhv bir təfsirini ortaya çıxaran artan ağrı həssaslığı ilə xarakterizə olunur. Bəzən xəstənin davranışı sosial dəstək almaq üçün bir vasitə sayılır.\nBu vəziyyət uşaqlıqdan xəstə bir şəxsdə və ya ciddi bir əməliyyata məruz qaldıqda, yəni xəstə ölüm və həyatın kənarında olanda baş verə bilər. Sonuncu rolu valideyn təhsilinin təsirinə aid deyildir. Bu, valideynlər uşağın rifahına böyük diqqət yetirdikdə olur. Belə bir münasibətdən sonra uşaq daha da patologiyaya diqqətlə baxmağa başlayır. Son rolun güclü stresslər, depressiyalar, fobiyalar oynayır.\nHypochondria tez-tez psikoz, nevroz, delusions, səmimi həyat və kommunikasiya problemləri olan insanlar üçün meylli olur. Hipokondriyanı inkişaf etdirən amillər tibbi məlumatların ümumi mövcudluğu, yeni xəstəliklər haqqında sensasiyalı ötürülmə və dərmanların obsesif reklamıdır.\nHəyat zamanı gizli hipokondriak hər hansı bir insanda özünü göstərə bilər. Həyatda hər kəs sağlamlıq səbəbiylə bədənində arızalar var. Ancaq həqiqi hypochondriacs haqqında ağrılı mania tutur. Ciddi bir xəstəliyin mövcudluğuna güvən, narahatlıq və qorxu ilə müşayiət olunur. Bir şəxsdən imtina etmək üçün bütün cəhdlər boşa çıxır və narahatlıq və qorxu aradan qaldırmaq üçün nəticələr vermir. Həddindən artıq narahatlıq paralel ürək döyüntüsü, tərləmə, hər dəqiqə nəfəs yoxlanılması ilə müşayiət olunur və hər hansı bir sapma xəstəliyi təsdiqləyir. Mənfi nəticələr şəklində diaqnostik testlərdən gələn tibbi məlumatlar da xəstəni ləğv edə bilməz. Xəstə, əgər xəstəliyin olmadığını ancaq doktorlara getməyi dayandırmazsa.\nXəstəliyin 3 şərti forması vardır: obsesif, delusional, overvalued.\nHipokondriya simptomlarının obsesif forması: anksiyete və şübhə meylləri, sağlamlıq üçün qorxu, bədənin bütün proseslərinin daimi təhlili (tualetə getmək kimi, həssaslığı, xəstəliyi). Artan simptomlar ilə, qorxunc bir diaqnozu ortaya qoyur. Semptomların olmaması halında xəstə özünü dinləyir, panikaya başlayır və bunun daha da pis bir variant olduğunu düşünür. Obsesif forma olan bir xəstədə hipokondriyanın hücumu dərhal tibbi reklamları və həkimin qeyri-müəyyən ifadəsindən sonra dərhal baş verir.\nHipokondriya simptomlarının overpriced forması: fiziki qüsur və ya narahatlıq təzahürlərinə emosional cavab ilə xarakterizə edilən ümumi xarakterik zehni və davranış reaksiyaları vardır. Sağlamlıqda kiçik bir pozuntu (burun burunu) belə çətin sayılır. Hipokondriyanın sağlamlığını yaxşılaşdırmaq üçün inanılmaz səylər göstərir. Bunun üçün o, müxtəlif diyetlərdən istifadə edir, dərman alır, temperli, diyet əlavələri, vitaminləri istehlak edir. Xəstələr müalicəsinin səhv olduğunu düşünürlər və ya müalicə etmək istəmirlər və bu səbəblə həkimlərlə mübahisə edirlər. Gələcəkdə bu tip hipokondriya şizofreniya və ya psixopatiyaya yaxınlaşmaq siqnalı ola bilər.\nHipokondriya simptomlarının çılpaq formaları: Müalicə edilə bilməyən xəstəliklərin mövcudluğuna olan inam, xəstəni ləğv etmək cəhdləri aşağıdakı kimi algılanmır və təfsir edilir: mənə, həkimlər uzun müddət mənə son qoydular. Delusional form təcili müalicəyə ehtiyac duyur, çünki intihar, deliryum, depressiya və halüsinasiya cəhdləri müşahidə olunur. Bu hipokondriyanın ən ağır növüdür.\nƏvvəla, gerçək səhiyyə problemlərini istisna etməlisiniz. Bunu etmək üçün standart bir sıra tədqiqatlar aparılır: mümkün olan bütün qan və sidik testləri, nəcis və daxili orqanların ultrasəs və əlavə tədqiqatlardan gələn şikayətlərə əsaslanır. Bütün sağlamlıq problemlərini aradan qaldıran bir psixiatr və ya psixoterapevt ilə əlaqə saxlamağı məsləhət görürük. Ancaq hipokondriyanlar kömək axtarmaq deyil, onların dostları və qohumlarıdır.\nXəstəlik tədricən baş verir, buna görə də qısa müddət ərzində yox olmaz. Yalnız psixoterapevt və psixiatrlar hipoxondriaclarla məşğul olurlar. Hipokondriyanın müalicəsi onun tipindən asılıdır. Müalicə beyindəki xəstəliklərin düzəldilməsini, otonik şöbə və serebral korteks arasında əsl, fizioloji əlaqələrin qurulmasını göstərir.\nHipokondriyaya necə müalicə etmək olar? Müalicədə hipokondriak şəxsiyyətlərə yanaşma bütün fizioloji xəstəliklərdən əziyyət çəkir, gücləndirmək, gücləndirmək üçün əlindən gələni edirlər. Buna görə müalicənin əsasları psixoterapevərin işini dostlar və ailənin köməyi ilə birləşdirir.\nSürətin sürəti necə olacaq? Birincisi, bu vəziyyəti qəbul etməli, hipokondriyalı olduğunuzu başa düş. Bu səbəbdən qorxuları olsa belə, hörmətlə davranın. İlk simptomlar, hobinizə, müsbət imicinizə, öz təklif təklif formullarına keçməyi öyrənmək üçün vacibdir. Dəhşətli fikirlər fikirlərini dayandırmaq üsulunu aradan qaldırır. Ən effektiv keçidlər xaricidır, çünki hipokondriyanı müşahidə edən bir şəxsdir, buna görə də təbiət, digər insanlar, heyvanlar tərəfindən təhrif olunaraq, xarici dünyaya vurulmağa dəyər. Əgər qorxursan - özünüzə gedin. Bunu məhv edən yeganə yol. Fikrinizdə illər ərzində qurulmuş olan məhdudiyyətləri aradan qaldırın. Özünüzü həll edə bilməzsiniz - bir psixoloq və ya psixoterapistlə əlaqə saxlayın.\nƏgər hipokondriya nevrotik xəstəliklərlə əlaqəli olsa, antipsikotiklər və trankvilizatorlar nevrozun təzahürlərini aradan qaldırmaq üçün terapiya ilə əlaqələndirilir.\nDepresif hypochondria antidepresanlarla (Trazodone 150-300 mg / gün, Amitriptilin 150-300 mg / gün, Sertralin 50-100 mg / gün), həmçinin anxiolitik preparatlarla (trankvilizatorlar) müalicə olunur - Diazepam 5-15 mg / gün.\nObsesif dövlətlər antidepressantlarla müalicə olunur (Fluoxetine 20-80 mg / gün və ya Clomipramine 50-100 mg / gün).\nHipokondriyanın və şizofreninin hücumu güclü nöroleptiklər ilə müalicə olunur, stasionar müalicə tez-tez təklif olunur və bütün proses psixiatr tərəfindən nəzarət altına alınır. Ənənəvi tibbin istifadəsi "plasebo" kimi təsir göstərir.\nHipokondriyaya qarşı mübarizədə reklamları keçirməkdən imtina etməklə yanaşı tibb haqqında proqramlar və tibbi saytlara da daxil olmaq daxildir.\nVideonu izləyin: How To Deal With Health Anxiety and Hypochondria (Oktyabr 2019).\nValerian tincture: istifadə üçün göstərişlər


“O, məni söymək istəyəndə ağzından sillə vurdum” – Fəzail Ağamalı “Onun 10 cavabı”nda - MINVAL.INFO\nAZXEBER.COM-un “Onun 10 cavabı” rubrikasının növbəti qonağı Ana Vətən Partiyasının sədri, Milli Məclisin deputatı Fəzail Ağamalıdır.\n1. Zaur Mirzəzadə\n– Fəzail bəy, Milli Məclisin buraxılması və yenidən seçkilərin keçirilməsi üçün lehinə səs verərsinizmi?\n– Düşünürəm ki, buna ehtiyac yoxdur. Əvvəla bu, müzakirə predmenti deyil. Amma bu məsələ Milli Məclisdə müzakirəyə çıxarılarsa, təbii ki, mən bunun əleyhinə olaram.\n2. Turan Rzayev\n– ABŞ Prezidenti Co Baydenin 1915-ci il hadisələrini “erməni soyqırımı” adlandırması rəsmi Vaşinqtonla Ankara eyni zamanda Bakı arasında münasibətlərə necə təsir edəcək?\n– Əlbəttə bu, həqiqətə, haqqa, tarixi arqumentlərə söykənməyən uydurma bir yanaşmadır. Dünya erməniliyinin söykənmiş olduğu idealogiyadır. Tarixi faktlar birmənalı şəkildə sübut edir ki, 1915-ci ildə heç bir erməni soyqırımı baş verməyib. Anadolunun şərq hissəsində yaşayan ermənilər Türkiyəyə qarşı döyüşən dövlətlərin içərisində yer almışdılar. Bu istiqamətdə ciddi döyüşlər gedirdi. Erməniləri həmin dövlətlərin içərisində yer almasına imkan verməmək, onları böyük qırğından xilas etmək üçün Osmanlı imperiyası dinc şəkildə erməniləri imperiyanın digər sahələrinə köçürdülər. Təbii ki, köçürmə zamanı yolda xəstələnən də oldu, dünyasını dəyişən də oldu. Ancaq bu, soyqırımı anlayışına qətiyyən gəlməli deyil. Bir çox ölkələr bunu soyqırımı kimi tanıdı. ABŞ-ın 50 ştatından 49-u bunu tanıyıb. Bayden də ABŞ-ın milli və strateji maraqlarını özünün erməni lobbiçiliyinə qurban vermiş oldu. Mahiyyə isə Türkiyə ABŞ-ın NATO çərçivəsində müttəfiqidir. Müttəfiq olan ölkələr hər biri digərinin qarşısında ciddi öhtəlikləri var. Bu öhtəliklər ABŞ tərəfində pozula-pozula getməkdədir.\n44 günlük müharibədə məğlubiyyətə uğrayan, əzilən, sındırılan Ermənistan sanki ruhlanmış vəziyyətdədir. Başqa bir tərəfdən ABŞ-la bərabər, Fransa da hər zaman olduğu kimi Ermənistanın yanındadır. Bu hallar, əlbəttə regionda sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasına kifayət qədər maneçilik törədir. Digər bir tərəfdən bunun özü Ermənistana çox ciddi bir zərbədir. Çünki bu “soyqırımı”nın ABŞ-ın Prezidenti səviyəsində ifadə olunması və bundan ruhlanan revanşist qüvvələrin Ermənistan cəmiyyətinin Türkiyəyə qarşı düşmənçiliyinin və nifrətinin daha da kəskinləşməsi faktiki olaraq Ermənistanla Türkiyə arasında münasibətlərin normallaşmasına ciddi şəkildə mane olacaq.\n3. Nurlan Cəfəri\n– Hörmətli Fəzail bəy, uzun illərdir ki, fəaliyyətinizi deputat olaraq davam etdirirsiniz. Bu günə qədər olan fəaliyyətiniz ərzində parlamentdə hansı uğurlarınız olub və ölkə üçün əhəmiyyətli olan hansı qərarların verilməsində əsas pay sahibi olmusuz?\n– Dəyərli jurnalistimizə demək istəyərdim ki, bunun üçün sosial şəbəkədə mənim səhifəmə girsin. O səhifədə mənim fəaliyyətim əhatə olunub. Mən hər halda 19 yaşımdan tələbə olarkən Azərbaycanın milli azadlığı uğrunda mübarizəsinə qoşulmuşam. Tələbə dərnəyinin üzvü olmuşam. Keçən əsrin 60-cı illərində universitetin tarix fakültəsini oxumuşam. Bu günə qədər də həmin amalıma sadiq qalmışam. Mənim amalım Azərbaycanı müstəqil, güclü, qüdrətli, bütöv və demokratik görməkdir. Bütün potensialımı, bütün bilik və bacarığımı məhz bu istiqamətdə yönəldirəm. Düşünürəm ki, bu istiqamətdən də atmış olduğum addımlara görə peşman deyiləm.\n4. Pərvin Kazımoğlu\n– Salyan – Neftçalaya heç bir aidiyyatınız olmadığı halda buradan deputat olmağa sizi hansı səbəb həvəsləndirdi? 125 dairədən niyə məhz bu?\n– Mən Azərbaycan vətəndaşıyam. Azərbaycan qanunvericiliyinə görə Azərbaycan vətəndaşı istənilən regiondan öz namizədliyini irəli sürüb oradan seçilmək hüququna malikdir. Mən bu hüququmdan istifadə etmişəm. Mənim doğulduğum yer ermənilərin istismarı altında olan Zəngəzurdur. Bu torpaqlar ermənilərin istismar altındadırsa, mən Azərbaycanın fəxr etdiyim bir vətəndaşı olaraq bu bölgələrin birində dünyaya gəlməmişəmsə, deməli mən konstitusiya hüquqlarında istifadə etməli deyiləm?\n2005-ci ildən mən Salyanda seçicilərimlə görüşdə özümü təqdim etdim. Kifayət qədər həmin seçkilər gərgin keçdi. Mən çox minnətdaram ki, 60 saylı Salyan – Neftçala seçki dairəsi mənə 2005-ci ildən bu günə qədər etimad göstərib və mən də çalışıram ki, onların etimadını hər zaman doğruldum.\n5. Günel Ələsgərova\n– Fəzail bəy, deputatlar hansı hərəkət və nöqsanlarına görə mandatından məhrum edilə bilər və deputatların bu qədər tənqid hədəfinə tuş gəlməsinə səbəb nədir?\n– Bu məsələ Milli Məclisin nizamnaməsi ilə tənzimlənir. Həmin nizamnaməyə uyğun olaraq Milli Məclisin uzun müddət iclaslarında iştirak etmirsə, bütövlükdə nizamnamənin tələblərini pozursa, öz fəaliyyətində ciddi nöqsanlara və bağışlanmaz səhvlərə yol verirsə, onda bununla bağlı intizam komissiyası belə millət vəkilinin fəaliyyətini müzakirə edir. Qərarını qəbul edərək Milli Məclisin sədrinə təqdim edir. Sədr də ona uyğun olaraq müzakirəyə çıxarır və həmin şəxsə xəbərdarlıq edilir, töhmət alır. Ən bağışlanmaz nöqsanlarına görə isə Milli Məclisin mandatından məhrum edilir.\nBir çox hallarda icra strukturlarının günahını da millət vəkillərində görürlər. İstənilən bir regionda əgər, misal üçün, yol bərbaddırsa, qazlaşmada problem varsa, işığı külək tez-tez söndürürsə və digər bu cür məsələlərdə konkret bu sahədə çalışan qurumu tənqid hədəfinə çevirmək əvəzinə, təəssüf ki, millət vəkillərini tənqid edirlər. Ancaq ölkəmizdə hər kəsin özünün səlahiyyətləri var. Millət vəkilinona görə seçilmir ki, o, qaz çəkməklə, yol çəkməklə məşğul olsun. Bunlarla bağlı müvafiq qurumlar var. Millət vəkilinin başlıca səlahiyyəti konstitusiya ilə müəyyən olunub. Bu da Azərbaycanda qanunverici bazasının yaradılmasıdır. Onun birinci işi cəmiyyətin bütün sahələrini idarəetməsini təmin edən qanunvericilik bazası məhz qanunverici hakimiyyət olan Milli Məclisdə yaradılır. Bu qanunları yaradan isə millət vəkilləridir. İkinci başlıca istiqaməti beynəlxalq təşkilatlarda təmsil olunaraq Azərbaycanın maraqlarına xidmət etmək, Azərbaycanın dövlətçiliyinə və onun milli maraqlarına xidmət etməkdən ibarətdir.\n6. Gülnar Baxşıyeva\n– Fəzail bəy, partiya sədrisiniz, tarix elmlər doktorusunuz. 6 çağırışda deputat seçilmisiniz. 73 yaşınız var. Nə zaman istirahət etməyi düşünürsünüz? Milli Məclisdən sizin dairəyə gənclər seçilsə daha uğurlu olacağını düşünmürsüzmü?\n– Mən hər zaman gənclərimizin Azərbaycanın dövlətçiliyində və ictimai-siyasi proseslərində fəal iştirak etməsinin tərəfdaşı olmuşam. Bir istedadlı gənc gördümsə, bütün imkanlarım daxilində ona özümün köməyimi əsirgəmirəm. Mən dəfələrlə söyləmişəm ki, ümumiyyətlə, nəsilləri üz-üzə qoymaq qüsurludur. Milli Məclisi gənclər klubuna, qocalar evinə çevirmək olmaz. Burada bütün nəsillərin qabiliyətli, savadlı, peşəkar insanların təmsil olunması gərəkdir. Əgər mən sağlamamsa, çəliyə, kiminsə köməyinə fiziki cəhətdən ehtiyacım yoxdursa, eyni zamanda kifayət qədər biliyim, savadım, tarix elmləri doktoru, professor və 25 ildən çoxdur ki, Milli Məclisdə təmsil olunuramsa və öz töhfəmi verməyi bacarıramsa, tək mən yox, həmyaşıdlarım və ya məndən yaşlı olanlar niyə Milli Məclisdə bundan sonra da öz töhfəsini verməsin? Baxın ABŞ-a, baxın Avropaya orada siyasətçilərin əksəriyyəti yetkin insanlardır. Çünki burada bilik, savad, eyni zamanda təcrübə və müdriklik vacib rol oynayır. Yaşlı insanlar özünün düşüncə səviyyəsinə görə daha çox müdrikdirlər. Yəni emosionaldan daha çox düşünərək qərarların qəbul edilməsində özlərini fərqləndirirlər. Bu baxımdan qanunvericilik müstəvisində yaş qoyulmamalı, orada peşəkarlıq əsas götürülməlidir. Konstitusiyaya görə Milli Məclisdə yaş həddi yoxdur. 18 yaşdan başlayaraq hər kəs seçkilərdə iştirak edib seçicilərin etimadını qazanırsa, Milli Məclisdə təmsil oluna bilər.\n7. Günel Hüseynli\n– Cəmiyyətdə belə fikir var ki, Fəzail Ağamalı kimi tənqid edirsə, o adam bir neçə müddət sonra işdən çıxarılır. Sizcə bu təsadüfdür?\n– Mən öz fəaliyyətimdə çalışmışam ki, həmişə obyektiv olum. Mənim üçün qırmızı xətt dövlətçilik və xalqın maraqlarıdır. İqtidar olsun, ya müxalifət olsun fərq etməz. Onun fəaliyyəti, əməlləri dövlətimizə ziyan vurursa, xalqın maraqlarına xidmət etmirsə, əksinə özünün şəxsi maraqlarını, varlanmaq, daha yüksək həyat şəraiti quraraq, insanlarımızın hüquqlarını pozaraq dövlətin vəsaitini özünün dədə-babasından qalma vəsait kimi yanaşaraq dağıdırsa, bu mənim üçün bağışlanılan insan deyil. Bu baxımdan öz tənqidi fikirlərimi söyləmişəm və mənim tənqidi fikirlərim onun əməlləri ilə tam üst-üstə düşdüyünə görə o, ya işdən çıxarılıb, ya həbs olunub və s. Mənim arzum odur ki, mən bu cür çıxışlar etməyim. Çox istəyərdim ki, heç kim haqqında bu cür tənqidi fikirlər söyləməyim. Əksinə onun fəaliyytini təqdir edim. Onun fəaliyyətinə yüksək qiymət verim. Eyni zamanda mənim hökümət hesabatında da, ayrı-ayrı platformalarda da Azərbaycan dövlətinə sədaqətlə xidmət edən çoxsaylı məmurlar haqqında da müsbət fikir söyləmişəm. Ancaq o məmur ki, dövlətin və xalqın maraqlarına xidmət etmirsə o, ən yaxşı halda vəzifədən getməlidir. Daha ciddi cinayətlərə yol veribsə, qanun qarşısında cavab verməlidir.\n8. Xəyalə Rəis\n– 73 yaş bir deputatın həyatının hansı mərhələsidir? Geriyə baxanda ən çox nəyin peşmanlığını yaşayırsız?\n– Allahın vermiş olduğu ömürdür. Mən belə şeylərə inanıram. Allah mənim özünün qurmuş olduğu tale yazısında kodumu nə vaxt bağlayacaqsa, onunla da həyat bitəcək. Bu gün də, sabah da, 3-5 il sonra da ola bilər. Ancaq bizim nəsil, ümumiyyətlə uzunömürlü nəsildir. Babam 89 yaşında, atam 86 yaşında dünyasını dəyişib. Bu yaşda, əlbəttə mən çalışıram ki, ölçülüb-biçilmiş addım atım. Çünki indi mənim səhv etməyə heç bir zərrə qədər haqqım yoxdur. Cavan vaxtı səhv edərsən, onda da deyirsən ki, bu səhvi mən növbəti illərdə düzəldərəm və təkrarlamaram. Mənim kimi insanın bu yaşda səhv etməyə haqqı yoxdur. Ancaq istisna etmirəm ki, dünyada səhvsiz insan yoxdur. Bəzən insan özündən asılı olmayaraq müəyyən səhvlər edir. Ancaq bu səhvlər təbii ki, kiməsə ciddi ziyan gətirməli deyil. İlk növbədə mən çalışıram ki, addımlarım heç bir vətəndaşımıza zərər gətirməsin. Onun həyatını zəhərləməsin. Həyatım boyu bunu etməmişəm. Çalışmışam ki, xeyirxah olum, insanlara kömək edim, yardım göstərim. Yıxılanın əlindən tutub yıxılmağa qoymamışam. Həmişə özümdən böyüklərə hörmət bəsləmişəm. Balacalara isə mərhəmət göstərmişəm. Bu, mənim həyat tərzimdir.\nAzərbaycanın azadlığı uğrunda mübarizə dövründə mən 24 yaşımda evləndikdən sonra Sovet İttifaqı dağılana qədər Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin tam nəzarətində olmuşam. Buna görə mən çox şeylərdən məhrum olunmuşam. Evimə gələn məktub belə izlənilib. Eyni zamanda prinsipial mövqeyimə görə bir çox hallarda övladlarımın inkişafında, cəmiyyətdə daha ciddi yer tutmasında problem yaratmışam. Elə bir məmur olub ki, 2000-ci illərin əvvəllərində o, çox böyük səlahiyyət sahibi olub. Bu səlahiyyət sahibinə mən açıq şəkildə onun üzərinə getmiş, onun prezident seçilməsini Azərbaycan üçün faciə adlandırmışam. O, vəzifədən gedənə qədər mənə və övladlarıma qarşı çox amansız və barışmaz mövqe tutub. Vaxtilə onun mənə münasibətini bilən ayrı-ayrı qorxaq məmurlar mənim övladlarımın inkişafına imkan verməyiblər. Bu, məni incidib və bu günə qədər də incidir. Halbuki mən orada şəxsi motivləe üzərində kimsənin üzərinə getməmişəm. Mən orada yalnız Azərbaycanın dövlətçilik və milli maraqları üçün bunu etmişəm və sübut olunub ki, mən düz etmişəm. Mən həmin dövrdə ölkəni daha yüksək inkişaf səviyyəsinə çıxara biləcək yeganə bir siyasətçi olaraq İlham Əliyevi görmüşəm. Söhbət 2003-cü ildə prezident seçilməsində əvvəlki illərdən gedir. 2003-cü ildən sonra cənab prezidentin təbliğatçılarından biri kimi o məmurlar tərəfindən mən haqsızlığa məruz qaldım.\n9. Əsmər Vəlisoy\n– Siyasətçi olmaq həm bəzi çətin sualları cavablandırmaq deməkdir. Sizin üçün cavablandırılmasında çətinlik çəkdiyiniz sual hansı olub ki, bu həm böyük öhdəlik həm də olduqca həssas mövzu olub?\n– Bunu mən xatırlamıram. Mən hər zaman dəyərli jurnalistlərin də mənə ünvanlamış olduğu bir sıra suallarda söyləmişəm ki, əgər o sualları ki, mən cavablaya bilmərəmsə, mənim peşəkarlığım ona yüksək səviyyədə cavab verməyə imkan vermirsə, demişəm ki, bunu başqa bir millət vəkilinə ünvanlayın. Çünki mən siyasətçiyəm. Siyasətlə bağlı mənə sual versəniz mən ona daha doğru cavab verə bilərəm.\n– Fəzail bəy, Hüseyn Abdullayevlə davanız hər kəsin yadındadır. Həmin davaya görə peşmanlıq hissi kecirmisiz? Yenə olsa, eyni addımı atarsınız?\n– Qətiyyən peşmanlıq hissi keçirməmişəm. Ancaq mən onu məhkəmədə bağışlamışam. O dövlətçiliyə qarşı çox kəskin mövqeyini qoyurdu. Sadəcə mən həmkar kimi ona söylədim ki, bu cür səs-küyə ehtiyac yoxdur. Onun şəxsiyyətinə toxunacaq bir söz demədim. Söhbət hökümətin hesabatından gedirdi. O, mənə ağır cavab verdi. Söyüş söymək istəyəndə mən onun ağzından söyüşün çıxmasına imkan verməmək üçün ağzının üstündən bir sillə vurdum. Sonra bizim dalaşmamız başladı. Mənə zərbə endirdi. Mən də onu vurmağa çalışdım. Beləliklə, məsələ intizam komissiyasında müzakirə olundu. Təbii ki, o, açıq söyüşlə məni təhqir etmişdi. Birinci olaraq Azərbaycan qanunları çərçivəsində istintaqa cəlb olundu. Sonra biz məhkəmədə görüşdük və mən onu həm yaşıma, həm də milli mənəvi dəyərlərimizə və anasının mənə xahişinə görə bağışladığımı bildirdim. Məhkəmədən də xahiş etdim ki, onun cəzasını yüngülləşdirsin. Həqiqətən də yüngülləşdi və o, məhkəmə zalından buraxıldı. Hüseyn Abdullayeva qarşı mənim davranışlarım adekvat idi. Mən öz şərəf və ləyaqətimi qorumalı idim. Sona qədər də qorudum. Məhkəmdə məndən üzr istədi. Bundan sonra mən onu bağışladım. Artıq bu mövzu mənim üçün tamamilə bitmiş bir mövzudur.\nNəşr edilib: 2021/05/06 16:27


Rusiya əhalisinin banklardakı vəsaitləri 450 milyard dolları keçib | Report.az\nRusiya əhalisinin banklardakı vəsaitləri 450 milyard dolları keçib\nRusiya əhalisinin banklardakı vəsaitləri 450 milyard dolları keçib Bu il iyulun 1-nə Rusiya əhalinin banklardakı əmanətlərinin məbləği 28 982,5 trilyon rubl (təxminən 456 milyard ABŞ dolları) təşkil edib.\n30 İyul , 2019 14:10\nBu il iyulun 1-nə Rusiya əhalinin banklardakı əmanətlərinin məbləği 28 982,5 trilyon rubl (təxminən 456 milyard ABŞ dolları) təşkil edib.\n“Report” Rusiya mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Əmanətlərin Sığortalanması Agentliyi məlumat yayıb.\nMəlumatda deyilir ki, fiziki şəxslərin banklardakı pulları ilin əvvəlindən bəri 4,1%, son 1 ildə isə 2,5% artıb.\nMaraqlıdır ki, əmanətlərin artımı Rusiya banklarının illik faiz dərəcələrini azalması fonunda baş verib. Yanvar-iyun aylarında orta əmanət faizi 7,1%-dən 6,5%-ə düşüb. Buna səbəb aparıcı bankların əmanətləri ucuzlaşdırmasıdır. Belə ki, ilk 100-lüyə daxil olan 47 bank əmanət faizlərini azaldıb, 39 bank artırıb, 14 bank isə sabit saxlayıb.


Nüvə sammiti: Prioritet məsələlər, problemlər və həll yolları - ŞƏRH\n01 April 2016 - 08:49\nNüvə sammiti:Prioritet məsələlər, problemlər və həll yolları - ŞƏRH\nBu il Vaşinqtonda keçirilən Nüvə Təhlükəsizliyi sammitində ilk dəfə olaraq nüvə silahlarının İŞİD kimi terrorçu qrupların əlinə keçməməsi üçün görüləcək tədbirlərin müzakirəsi məqsədilə xüsusi iclas keçirilir.\nHər il keçirilən nüvə sammitinə dünyanın 50-dən çox ölkəsinin nümayəndə heyəti qatılıb. Nümayəndələr nüvə təhlükəsi və onun qarşısının alınması səylərini müzakirə edəcək. Brüsseldə terror hücumları İŞİD kimi qrupların yaratdığı təhlükəni miqyasını bir daha nümayiş etdirdi. Bu təhlükələr və sınaqlar Vaşinqtonda keçirilən Nüvə Təhlükəsizliyi sammitinin gündəliyindədir.\nTerror hücumlarından sonra Belçikanın nüvə obyeklərində silahlı keşikçilər yerləşdirilib. Lakin dünya liderləri Pakistan kimi ölkələrdə nüvə materiallarının terrorçuların əlinə keçməsi və Şimali Koreyanın yaratdığı nüvə təhlükəsi ilə bağlı narahatlıqlarını bildirir.\nPrezident Obama bu Vaşinqtonda Nüvə Təhlükəsizliyi sammitində dördüncü və sonuncu dəfə iştirak edir. Əvvəlki iclaslarda dünya ölkələrinin nümayəndələri yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş urandan istifadənin azaldılması, nüvə materiallarının mühafizəsi və onların qaçaq yollarla keçirilməsinin qarşısını alnması və terrorizm kimi məsələləri müzakirə ediblər.\nVaşinqtonda Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzində Koreya proqramlarının direktoru Viktor Ça deyib: ”Zirvə görüşləri ölkələr arasında təhlükəsizlik, müdafiə və əməliyyatlar sahələrində normalar və praktikanın gücləndirilməsi məqsədilə beynəlxalq rejimin yaradılmasına xidmət edir.”\nStrateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzində nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınması proqramının koordinatoru Şeron Skuassoni vurğulayıb:”Nüvə materiallarının təhlükəsizliyinin təmin edilməsi kimi məqsədə nail olunmaq istiqamətində fikrimcə, inkişaf var, lakin məqsədin özünə hələ də nail olunmayıb.” Ekspertlər bildirir ki, nüvə materaillarının böyük hissəsinin hərbi anbarlarda saxlanması onların təhlükəsizliyinin təmin edilməsini çətinləşdirir.\nABŞ-ın Milli Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş rəsmisi Frank Miller qeyd edib:”Rusiya və Çin hökumətləri hələ də bu proqrama gətirilməyib və onlar Qərbdən fərqli olaraq nüvə arsenallarının müasirləşdirilməsi və genişləndirilməsi haqda düşünür.”\nHakimiyyətə gələcək yeni prezident növbəti addımın nə olacağı kimi sualla qarşılaşacaq. Ağ Evin sözçüsü Coş Ernest bildirib:”Mən ümid edirəm ki, hakimiyyətə gələcək yeni prezident dünya boyu nüvə materiallarının mühafizəsi məsələsinin Birləşmiş Ştatlar üçün təhlükəsizlik sahəsində prioritet məsələ olacağını başa düşəcəyinə ümid edirəm.”


Sarkisyanı yalanlayan erməni deputat döyüldü - FOTO\nXanumyan parlamentin binasından çıxarkən döyülüb.\nBir neçə gün əvvəl Serj Sarkisyanın “itirilmiş 800 hektar ərazinin strateji əhəmiyyəti yox idi” sözlərini tənqid edən qondarma rejim rəsmisi Ayk Xanumyan vəhşicəsinə döyülüb.\nANS PRESS-in məlumatına görə, qondarma Dağlıq Qarabağ respublikası "parlamentinin" "Milli Dirçəliş" fraksiyasının rəhbəri Xanumyan parlamentin binasından çıxarkən döyülüb.\nSəkkiz nəfər mülki geyimli kişi onun üzərinə hücum edib və döyməyə başlayıblar. Şahidlərin sözlərinə görə, o, döyüldükdən sonra xəstəxanaya yerləşdirilib.\nAyk Xanumyanın həyat yoldaşının sözlərinə görə, ərini heç kim hədələməyib.\nAyk Xanumyan qondarma Dağlıq Qarabağ respublikasının “müdafiə naziri”, general Samo Babayanın əsas dəstəkçilərindən hesab edilir.\nSamo Babayan Ermənistan mətbuatına müsahibəsində Serj Sarkisyanın hərbi və siyasi taktikalarını dəfələrlə tənqid edib. O, "mən qorxuram ki, qarşı tərəf tezliklə İrəvana çatacaq və burada çay içəcək" sözləri ilə gündəmə gəlib.\nAyk Xanumyan - qondarma rejim rəsmisi\nDöyülən Ayk Xanumyan da Sarkisyan rejimini tənqid etməkdə dəstəkçisindən geri qalmır. Serj Sarkisyanın “itirilmiş 800 hektar ərazinin strateji əhəmiyyəti yox idi” sözlərini şərh edərkən Xanumyan deyib ki, mövqeləri itirdikləri üçün əhali Talış kəndinə qayıda bilmir. O, Sarkisyanı qeyri-adekvat adlandırıb.\nYəqin ki, Babayan və Xanumyanın çıxışları və tənqidləri Serj Sarkisyanı özündən çıxarıb. Bu səbəbdən o, cəza tədbirlərinə əl atmağa başlayıb. Aprel hadisələrindən sonra “Qarabağ klanı”nın içərisində parçalanmalar açıq-aşkar hiss edilir. Çünki onlar eyni hakimiyyəti təmsil etsələr də Azərbaycanın azad etdiyi torpaqlarla bağlı bir-birlərini təkzib edən açıqlamalar verirlər.


İslam dininin zamanla uyğunlaşmasi və şəriət hökmləri » Ixlas.Az Haqqı deyə-deyə tək qaldım...\nIxlas.Az » Sual-Cavab » İslam dininin zamanla uyğunlaşmasi və şəriət hökmləri\nMüəllif: Admin | Bölmə: Sual-Cavab | Vaxt: 1-04-2013, 02:03 | Şərh sayı: (1) | Baxılıb: 2061\nSuаl 1. Qәbul еdirsinizmi ki, İslаm dini zаmаnın dәyişmәsini dәrk еdә bilmәyib, zаmаn vә mәkаn ilә uyğunlаşа bilmir?\nЕtirаz еdәn şәхslәr "İslаm zаmаnın dәyişmәsini dәrk еtmәyib" dеmәkdәnsә kоnkrеt оlаrаq İslаmın hаnsı hökmlәrinin әsrimizin hәqiqi mәslәhәti ilә uyğun gәlmәdiyini göstәrib sübut еtmәli, yахud hаnsısа hökmün mәslәhәtindәn suаl еtmәlidirlәr. Bu mövzunun çох müfәssәl bir bәhs оlduğunu nәzәrә аlаrаq burаdа dеdiklәrimizә kifаyәtlәnir vә bundаn аrtıq оnа tохunmuruq. Еyni hаldа әgәr qаrаnlıq qаlsа, yа şübhә оlsа, хаtırlаdın, bәhsi dаvаm еdәk.\nSuаl 2. Sizә еlә gәlmirmi ki, İslаm qаnunlаrının әksәriyyәti 1400 il bundаn qаbаqkı zаmаnın vә mәkаnın tәlәbаtı ilә uyğun idi vә аrtıq dәyişilmәlidir?\nCаvаb: Bu suаlın cаvаbı ötәn suаlın cаvаbındа аydın оldu. İslаmın "şәriәt" qаnunlаrının әsаsı vә dаyаğı әksәriyyәtin istәyi dеyil, fitrәt vә insаnın mәхsus yаrаnışıdır.\nАllаh-tааlа buyurur: «Düzgün оlаn din İslаmdа möhkәm оl, о din ki, yаrаdılış ilә uyğundur vә Аllаh-tааlа insаnlаrı оnun әsаsındа хәlq еdibdir. Аllаhın yаrаtdığı әvәz оlunmаz vә dәyişmәzdir».\nSuаl 3. Еlә fikirlәşmirsinizmi ki, ziyаlı müsәlmаn аlimlәrinin dindәn üz döndәrmәlәri dinin gеridә qаlmış qаnunlаrının еlm vә tехnоlоgiyа ilә аyаqlаşа bilmәmәyi ucbаtındаndır?\nCаvаb: Yахşı оlаr ki, bәhsmizin dәlil üzәrindә irәlilәmәsi üçün bu bоş iddiаnın yеrinә İslаmın gеridә qаlmış qаnunlаrındаn bir nеçәsini sаdаlаyаsınız. İslаmın gеridә qаlаn qаnunu yохdur, аmmа qаnunlаrdаn gеridә qаlmış müsәlmаn isә çохdur. Sәmаvi dinlәr, хüsusi ilә İslаm dini insаnın әbәdi hәyаtındаn vә insаn dünyаsının mеtаfiziki аlәmlә оlаn әlаqәsindәn bәhs еdir vә bu növ bәhsin bu günkü еlm vә tехnоlоgiyа ilә nә әlаqәsi vаr? Bu gün tәcrübi еlmlәrin tәdqiqаt оbyеkti vә еlәcә dә bu günkü tехnоlоgiyаnın fәаliyyәt sаhәsi mаddә vә оnun хаssәlәridir. Bu cәhәtdәn, mеtаfiziki mәsәlәlәr bаrәsindә оnun nәzәr söylәmәyә vә yа nәyisә rәdd еtmәyә hаqqı yохdur.\nBizim ziyаlı müsәlmаn cаvаnlаrının dindәn üz döndәrmәlәrinin günаhı dinin qаnunlаrındа dеyildir. İnsаnlаrın tәkcә dini dеyil, hәttа müşаhidә еdildiyi kimi vicdаni qаnunlаrı, insаnlığı аyаq аltdа qоymаsı bunа әyаni dәlildir. Yаlаn, хәyаnәt, yаltаqlıq, аbırsızlıq, аvаrаçılıq bizim tәhsil аlmış cаvаnlаrımızın аrаsındа mövcuddur. Bu özü şаhiddir ki, оnlаr yаlnız dinlә dеyil, әsаsәn düzlük vә pаklıqlа düşmәndirlәr.\nBаşqа tәrәfdәn isә çохlu ziyаlı cаvаnlаrımız (bахmаyаrаq ki, bаşqаlаrınа nisbәtәn аzdırlаr) vаrdır ki, gözәl әхlаqа mаlik оlub, dini mааrif ilә tаnışdırlаr vә о «gеridә qаlmış qаnunlаrа» әmәl еdirlәr. Hеç vахt İslаm оnlаrın еlm vә sәnәti ilә müхаlif оlmаyıbdır vә bu cәhәtdәn İslаm qаnunlаrı оnlаrı hәyаtdа hеç bir çәtinlik, nаrаhаtlıqlа üzlәşdirmir. Hәqiqәtdә, bizim tәhsil аlmış müsәlmаn cаvаnlаrımızın dindәn üz döndәrmәlәrinin günаhı mәsuliyyәtsiz vә diqqәtsiz müәllimlәrin, tәlim vә tәrbiyә üslubundаkı mәdәniyyәtin öhdәsinә düşür. Bu nә dini qаnunlаrın, nә dә insаni fәzilәtlәrin vә әхlаq qаnunlаrının öhdәsindәdir.\nSuаl 4. Qәrblilәrin fikrincә İslаm dini tәkcә sаdә insаnlаr, әkinçilәr, tәrәkәmәlәr vә tехnоlоgiyа ilә әlаqәdә оlmаyаnlаr üçündür. Gödüyümüz kimi hеç bir müsәlmаn ölkәsi inkişаf еtmiş ölkәlәrdәn dеyildir. Tехnikаsı inkişаf еtmiş ölkәlәrdә isә İslаm dini әslа irәlilәyişdә оlmаyıb, bunun sәbәbi nәdir? Sizcә İslаm qаnunlаrını еlә dәyişdirmәk оlаrmı ki, tәhsil аlmış şәхslәr tәrәfindәn qәbul оlunsun vә еlm ilә uyğunlаşа bilsin?\nCаvаb: İslаm ölkәlәrinin inkişаf еtmiş ölkәlәrdәn sаyılmаmаsındа şübhә yохdur, аmmа görәk, аdı İslаm ölkәsi оlаn ölkәlәrin hаnsındа İslаm qаnunlаrı icrа оlunur?\nАdlаrı İslаmi оlаn ölkәlәr İslаmdаn hаnsı bәhrәni götürürlәr? Bu ölkәlәrdә bir sırа insаnlаrın nаmаz, оruc, Hәcc vә bu kimi dini ibаdәtlәri fоrmаl şәkildә vә qәdim аdәt-әnәnә kimi icrа еtmlәrәlindәn bаşqа İslаmın fәrdi, ictimаi vә hüquqi qаnunlаrının hаnsı birinә әmәl еdirlәr? Bеlә оlduğu hаldа görәsәn, İslаm ölkәlәrinin süqutunu İslаmın öhdәsinә qоymаq gülünc dеyilmi?\nBәlkә dә dеyә bilәrsiniz ki, әgәr İslаm mütәrәqqi din vә оnun qаnunlаrının ölkәni idаrә еtmәkdә lәyаqәti оlsаydı, оndа cәmiyyәt аrаsındа özünә yеr еdib tәrk оlunmаzdı!\nАmmа yеni bir suаl qаrşıyа çıхır: әgәr cәmiyyәtdә irәlilәyişin оlmаmаsı İslаm qаnunlаrının süqutunа dәlildirsә, görәsәn, nә üçün yаrım әsrdәn bәri İslаm ölkәlәrindә qәbul оlunаn qәrbin mütәrәqqi dеmоkrаtik üslubu özünә yеr аçа bilmәyәrәk zаhiri dәyişiklikdәn bаşqа оnlаrın inkişаfındа әn аz tәsirә bеlә mаlik оlmаyıbdır?\nNә üçün şәrq аlәmi qәrblilәr kimi bu inkişаf еtmiş üslubdаn istifаdә еdә bilmirlәr?\nNә üçün bu insаni quruluş (dеmоkrаtiyа) uzun illәr insаnlıq mәrkәzindә (qәrbdә) özünә yеr аçаrаq cәmiyyәtin dаmаrlаrındа qаn yеrinә hәrәkәtdә оlduğu hаldа kоmmunistlәrin hәrәkаtını söndürә bilmәdi? İş о yеrә gәlib çıхdı ki, yаrım әsrdәn аz bir müddәtdә kоmmunistlәr yеr kürәsinin yаrısını tutdulаr vә hәttа, Аvrоpа vә Аmеrikаnın mәrkәzinә nüfuz еdәrәk bu inkişаf еtmiş insаnlаrın әlindәn hәr gün bir sәngәr аlırdılаr.\nBеlә isә bu bәhаnәni әsаs tutаrаq kоmmunist qurluşunun mütәrәqqi, dеmоkrаtik quruluşun isә mürtәcе vә bәdәvilәr üçün münаsib оlduğunu dеmәk оlаrmı?\nBundаn әlаvә inkişаfdаn gеri qаlmа tәkcә müsәlmаn ölkәlәrinә аid dеyildir ki, bunu İslаmlа әlаqәlәndirәk. Әksinә buddist, brаhmаn, хristiаn vә müsәlmаnlаrın yаşаdığı digәr Аsiyа vә Аfrikа ölkәlәri dә bu bәdbәхtliklә üzlәşmişlәr. Tәbii еhtiyаtlаrlа zәngin оlаn bu iki qitәnin günаhı оdur ki, qәrbin tаmаhkаr istilаlаrınа mәruz qаlmışlаr. Nә qәdәr ki, bu iki zәngin qitәnin yеrаltı vә yеrüstü sәrvәtlәri оnlаrın mәhsullаrınа möhtаc оlаn qәrb sәnаyеsinin inkişаfı üçün hаzır хаmmаl оlаcаqsа vә diyаrlаrı kölә mәskәninә çеvrilәcәksә, hеç vахt «mütәrәqqi» dеyilәn ölkәlәrin sırаsınа qоşulmаyаcаqlаr vә hеç vахt әhаlilәri dә istәr müsәlmаn, istәrsә dә qеyri-müsәlmаn оlsun, öz «sаhibkаrlаr»ı ilә bir sәviyyәdә durmаyаcаqlаr.\nİndiyә qәdәr gördüyümüz kimi, hәr dәfә bir аdlа—istilа, istismаr, müştәrәk mәnаfеlәr, iqtisаdi yаrdım vә sаir plаnlаrlа üzәrimizdә hökmrаnlıq еtmәyә çаlışmışlаr. «İslаmı tәhsil аlmış kütlәyә düzgün çаtdırmаq üçün еlә dәyişmәk vә yа yоzmаq оlаrmı ki, еlm ilә uyğun gәlsin»—suаlınа gәldikdә isә dеmәliyәm ki, İslаm mааrifini tәşkil еdәn Qurаn vә sünnәyә әsаsәn, оnun qаnunlаrı әslа dәyişilmәzdir vә оnlаrı hәr hаnsı mәnаyа yоzmаq оlmаz. İslаm hаqq bir dindir vә "ziyаlı"lаrа dа еhtiyаcı yохdur. Әksinә оnlаrın hаqq vә hәqiqәtә еhtiyаclаrı vаrdır. Аllаh-tааlа buyurur: "Dindә icbаr yохdur vә düz yоl аşkаrdır." Yахşı оlаrdı ki, İslаmın еlmlә ziddiyyәtini isbаt еtmәk üçün bеlә bоş sözlәr dеyil, аğılаbаtаn nümunәlәr gәtirsinlәr.\nSuаl 5. Hәzrәt Mәhәmmәd (s) vә hәzrәt Әli (ә) hәr ikisi buyurublаr: "İnsаnın dәyәri öz әmәlinә bаğlıdır. Kimin övlаdı, hаnsı аilәdәn vә nә rәngdә оlmаsı insаnа dәyәr gәtirmәz." Siz bunu qәbul еdirsinizmi?\nSuаl 6. Bеlә оlаn hаldа nә üçün şiәlәr hәzrәt Әlinin (ә) vә hәzrәt Mәhәmmәdin (s) bütün nәslini bаşqаlаrındаn üstün vә pаk bilirlәr?\nCаvаb: (5-6). İslаmın nәzәrindә hаmı qаnun vә әdаlәt qаrşısındа bәrаbәrdir. Bu cәhәtdәn şаh vә dilәnçi, güclü vә zәif, kişi vә qаdın, qаrа vә аğ, hәttа, mәsum Pеyğәmbәr vә imаmlаrın bаşqаlаrı ilә fәrqi yохdur. Kimisә bu qаnundаn istisnа еtmәk vә yа kiminsә әlеyhinә tәsir göstәrib qаnun аzаdlığını оndаn аlmаq оlmаz.\nSеyidlәrә еhtirаm еtmәyin kökü Qurаni-kәrimә qаyıdır. Qurаndа gәlәn bir аyәyә әsаsәn Аllаh-tааlа öz Pеyğәmbәrinә әmr еdir ki, cаmааtdаn оnun qоhum әqrәbаsı ilә dоstluq еdib mәhәbbәt göstәrmәlәrini istәsin. Bu istәyin sirri Pеyğәmbәrin vәfаtındаn sоnrа mәlum оldu vә cаmааt о Hәzrәtin övlаdlаrıylа еlә bir rәftаr еtdilәr ki, tаriхdә hеç bir rәhbәr vә bаşçının nәsli ilә bеlә rәftаr еtmәmişdilәr. Pеyğәmbәrin vәfаtındаn sоnrа sеyidlәrin rаhаtlığı yох idi. Оnlаrı öldürülür, kәsilmiş bаşlаrını hәdiyyә kimi bir şәhәrdәn bаşqа bir şәhәrә аpаrır, diri-diri bаsdırır, dәstә-dәstә binаlаrın divаrındа hörür, bәzilәrini dә uzun illәrlә qаrаnlıq zindаnlаrdа işkәncә vеrdikdәn sоnrа zәhәrlәyirdilәr.\nHicrәtdәn bir nеçә әsr sоnrа аz-çох müstәqillik vә mәzhәb аzаdlığı qаzаnаn şiәlәr pеyğәmbәrin övlаdlаrınа vә dоstlаrınа оlаn zülmün qаrşısındа әks tәsir göstәrәrәk sеyidlәrin еhtirаmınа çаlışırdılаr.\nSuаl 7. Nә üçün İslаmdа dоnuz әti yеmәk hаrаmdır?\nCаvаb: Dоnuz әtinin hаrаm sаyılmаsı tәkcә İslаmdа dеyildir. İncildәn vә Tövrаtdаn mәlum оlur ki, İslаmdаn әvvәlki sәmаvi dinlәrdә dә bu hаrаm оlubdur. Dоnuz әtinin hаrаmlığının әsаs hikmәti оnun sаğlаmlığа zәrәrli vә nәcis yеyәn hеyvаn оlmаsıdır.\nSuаl 8. İslаmdа hаnsı sәbәbә görә spirtli içkilәr hаrаmdır?\nCаvаb: İslаm dini tәlim vә tәrbiyәnin әsаsını dәrrаkә üzәrindә qurubdur ki, insаnın hеyvаnlаrdаn üstünlüyü tәkcә оndаdır. Аydındır ki, spirtli içkilәr vә digәr mәstеdicilәr insаn hәyаtının әsаsı оlаn dәrrаkәni mәhv еdib dini tәlim-tәrbiyәnin mәqsәdini puç еdir.\nMüхtәlif cinаyәtlәr, qаnun pоzğunluğu vә аvаrаlıqlаrın әsаs sәbәbi yа sipirtli içkilәrdir, yа dа bu işlәrdә оnun dа pаyı vаrdır. Еlәcә dә hәr gün bәşәriyyәt аlәmindә spirtli içkilәr nәticәsindә yаrаnаn insаn tәlәfаtınа, ruhi vә cismi хәstәliklәrә, аtаdаn uşаğа irsi (gеnеtik) yоllа kеçәn mәnfi tәsirlәrә göz yummаq оlmаz.\nSuаl 9. Ümumiyyәtlә, sizin fikrinizcә İslаm qаnunlаrının dәyişmәyә qаbiliyyәti vаrmı, yа yох?\nSuаl 10. Qәbul еdirsinizmi ki, bu dәyişiklikdә dini rәhbәrlәr qаbаğа düşmәli, yа dа hеç оlmаsа dәyişiklik оlduqdаn sоnrа оnunlа rаzılаşmаlıdırlаr?\nCаvаb: (9-10). Ötәn bәhslәrdә qеyd еtdiyimiz kimi şәriәt qаnunlаrı (Аllаhın sаbit qаnunlаrı) dәyişilmәzdir vә din rәhbәrlәrinә iхtiyаr vеrilmir ki, qаbаğа düşәrәk, yа аrхаdа оlаrаq bu mövzu hаqdа müvәqqәti vә yа qеyri-müvәqqәti rаzılığа gәlsinlәr. Аllаh-tааlа Pеyğәmbәrә buyurur: "Әgәr biz sәni qоrumаsаydıq, İslаmın mәnаfеyinә görә kаfirlәr ilә bәzi şәrtlәrdә rаzılаşаrdın vә bu hаldа dünyа vә ахirәtin bәdbәхtliyini sәnә ikiqаt dаdızdırаrdıq."\nSuаl 11. Şәхsәn İslаmın bütün qаnunlаrınа vә аdәtlәrinә еtiqаdınız vаrmı?\nCаvаb: Müsәlmаnlаr аrаsındа оlаn аdәt-әnәnәlәrin әgәr kitаb vә sünnәdәn dәlili оlmаsа, dәyәri yохdur, şәriәt qаnunlаrının isә kitаb vә sünnәdәn qәti dәlilllәri оlduğu üçün qәbul еdilmәsi vаcibdir vә оnlаrdаn bоyun qаçırmаğа icаzә vеrilmir.\nSuаl 12. Hәzrәt Әli (ә) buyurub: “Vаlidеyninizin müsәlmаn оlduğu üçün müsәlmаn оlmаyın, özünüz оnа imаn gәtirin vә hәr bir şеyi аğlınız ilә qәbul еdin”. Әgәr hәr bir müsәlmаnın bunа iхtiyаrı оlsа, оndа İslаmın hаnsı qаnununu istәsә qәbul еdәr, qәbul еdә bilmәdiyini kәnаrа qоyаr. Bu bаrәdә fikriniz nәdir?\nCаvаb: Hәzrәtin kәlаmı İslаmın еtiqаdi mәsәlәrinә аiddir ki, әql yоlu ilә оnlаrа imаn gәtirmәk lаzımdır. Әmәli qаnunlаrа gәlincә isә, оnlаrа әmәl оlunmаlıdır vә оnlаr аrаsındа fәrq qоymаğın mәnаsı yохdur.\nTәkcә İslаm qаnunlаrı аrаsındа dеyil, digәr ictimаi qаnunlаrdа dа fәrq qоymаq düzgün sаyılmır vә оnlаr аrаsındа fәrq qоymаq cәmiyyәti dаğıdıb pаrçаlаmаqdаn bаşqа bir nәticә vеrmir. Mәsәlәn, dеmоkrаtiyа hаkim оlаn bir ölkәdә insаnа аzаdlıq vеrmәk оlmаz ki, аğıllаrı ilә uyğun gәlmәyәn mаddәni qәbul еtmәsinlәr. Nәticәdә, хаlqın bir hissәsi iqtisаdiyyаtа аid оlаn qаnunlаrı, digәr hissәsi ticаrәt qаnunlаrını, bаşqа bir qrup cinаyәt qаnunlаrını kәnаrа qоyаrlаr. Sаdәcә оlаrаq bеlә bir hәrc-mәrclik cәmiyyәtin dаğılmаsındаn bаşqа bir nәticә vеrmәz. Hәr kәs dеmоkrаtiyаnı qәbul еtmәklә, qаnunvеrici оrqаn оlаn pаrlаmеnti sеçmәklә bütün qаnun mаddәlәrini qәbul еdәrәk qаnun mаddәlәrinin hәr birini inkаr оlunmаz sаyıb.\nЕlәcә dә İslаmın еtiqаdi mәsәlәrini әql yоlu ilә qәbul еdәn bir şәхs nübuvvәtin sәhih оlmаsını tәsdiqlәyәrәk imаn gәtirib ki, Pеyğәmbәri-Әkrәmin gәtirdiyi qаnunlаrı dоğrudаn dа Аllаh-tааlа tәyin еdib vә Аllаh-tааlа hеç vахt öz qаnunlаrındа sәhvә yоl vеrmir vә Öz bәndәsinin mәnаfеyini qоrumаqdаn bаşqа bir hәdәfi yохdur. Bu şәkildә imаn gәtirәn bir şәхs, İslаm qаnunlаrının hәr birinin düzlüyünü vә еtibаrını icmаli hаldа tәsdiq еdir vә оnlаrın hәr birindә оlаn mәslәhәtә tәfәrrüаtı ilә еlmi оlmаsа dа оnlаrı tәrkоlunmаz sаyır. Bеlәliklә, bәzi mаddәlәri qәbul еdib, bәzilәrini isә tәrk еtmәyin mәnаsı yохdur.\nSuаl 13. Nеcә fikirlәşirsiniz, hәr bir insаnın istәdiyi hәr hаnsı dini qәbul еtmәyә аzаdlığı vаrmı vә müsәlmаnlаrın bütün dinlәrә еhtirаm qоymаlаrı lаzımdırmı?\nCаvаb: Dinin hәqiqәti dünyа vә insаnın yаrаnışınа аid оlаn bir sırа еtiqаdlаrdаn vә insаnın hәyаtını о еtiqаdlаr ilә uyğunlаşdırаn bir sırа әmәli vәzifәlәrdәn ibаrәtdir. Dеmәli din fоrmаl bir şеy dеyildir ki, insаnın iхtiyаrındа оlsun vә insаn ürәyi hаnsı dini istәyirsә, qәbul еtsin. Әksinә, din bir hәqiqәtdir ki, insаn оnа tаbе оlmаlıdır. Nеcә ki, mәsәlәn, "Biz günәşin nurundаn istifаdә еdirik" cümlәsi rеаl bir hәqiqәtdir vә hеç bir insаnın оnun qаrşısındа iхtiyаrı yохdur ki, hәr gün bir nәzәr vеrsin. İnsаn mәcburdur ki, оnu bir hәqiqәt kimi qәbul еdib öz yаşаyışını оnun üzәrindә qursun. Әgәr dоğrudаn dа hәr hаnsı bir din: "İnsаnlаr аzаddırlаr vә müхtәlif dinlәrdәn hаnsını istәsәlәr qәbul еdә bilәrlәr" – dеyәrsә, bu nәzәr ilә özünün fоrmаl vә qеyri-rеаl bir din оlmаsını еtirаf еtmiş оlur.\nАllаh tәbаrәk vә tааlа buyurur: «Аllаhın yаnındаkı din İslаmdır." Bаşqа bir аyәdә buyurur: "Hәr kim İslаmdаn bаşqа dini sеçsә, оndаn qәbul оlunmаyаcаq».\nİslаm dinlәr аrаsındа üç dini: Хristiаnlıq, Yәhudilik vә Mәcusiliyi möhtәrәm sаyır vә Qurаn аyәlәrindәn аydın оlduğu kimi bu еhtirаmın mәnаsı budur ki, bu üç dinә еtiqаd bәslәyәnlәr hаqq оlmаsаlаr dа öz dinlәrindә qаlа bilәrlәr.\nSuаl 14. Nә üçün аy İslаmın nişаnәsi sаyılır?\nCаvаb: İslаmın аy аdlı nişаnәsi yохdur.\nSuаl 15. Аyа gеtmәk bаrәdә nәzәriniz nәdir?\nCаvаb: İslаmın аyа vә qеyrisinә sәfәr еtmәk bаrәsindә nәzәri yохdur. Qurаni-kәrim göy cismlәrinin yаlnız Аllаhın qüdrәt nişаnәlәri оlmаsındаn, öz hеyrәtlәndirici nәzmi ilә tоvhidә sübut оlmаsındаn vә оnlаrın insаnа хidmәtçi оlаrаq yаrаdılmаsındаn söz аçır.\nSuаl 16. Nә üçün әrәb dilini İslаmа еtiqаd vә imаnın zәrurәti sаyıblаr? Qurаn, nаmаz vә bu kimi bаşqа vаcibаtlаr gәrәk әrәbcә оlsun, yа hәr dildә оlа bilәr?\nSuаl 17. Әgәr bir şәхs iki kuzә düzәldib birinә bir qulp, о birisinә iki qulp yаpışdırsа, bir qulpu оlаn kuzәyә еyib tutа bilmәz ki, nә üçün bir qulpu vаr. Hәttа, әgәr о kuzәlәr gözünün qаrşısındа оlmаsаlаr bеlә, özü düzәltdiyi üçün оnlаrın nеcәliyini, nахışlаrını vә şәkillәrini bilir. Yахud әgәr rәssаm bir mәnzәrә çәkib әvvәldәn ахırа qәdәr öz zövqü ilә оnu rәnglәyibsә mәnzәrәnin nеcәliyini bilir vә dеyә bilmәz ki, "mәn bilmәk istәyirәm, bu mәnzәrә yахşıdır, yа pis." Çünki öz әli ilә bir şеyi yаrаdаn şәхsin оnun hаqqındа ахtаrış аpаrmаsı lаzım dеyildir.\nАmmа әsаs mәsәlә burаdаdır ki, Аllаh-tааlа yеrin, göyün bütün mәnәviyаtını vә mаddәsini yаrаdıb vә dünyаnın işlәrini әvvәldәn ахırа kimi hаmısını bilir. Çünki Özü оnlаrı yаrаdıb. Bundаn әlаvә әgәr bilmәsә, аciz sаyılаr, hаlbuki Аllаh-tааlа аciz оlа bilmәz vә аcizlik оnun müqәddәs zаtındаn uzаqdır. Bәs хәlq еtdiyi bәşәrin аqibәti vә qismәti Аllаh-tааlаnın öz әlindәdirsә, оnlаrı imtаhаn еtmәyә nә еhtiyаcı vаr?!\nCаvаb: Аllаh-tааlаnın insаnı imtаhаn еtmә hаqqındаkı şübhәnizin cаvаbı budur ki, Аllаh-tааlа Özünün Qurаn tәlimlәrindә yаrаnışın sirrini iki yоllа bәhs еdir.\n1. İctimаi mәntiq yоlu ilә; оrtа tәbәqәdәn оlаn cаmааt ilә öz dillәrindә dаnışıb оnlаrа tәlim vеrir. Bu mәntiqә görә yаrаdаn Аllаh mütlәq hаkimdir vә hаmı оnun bәndәsidir. Insаnlаrın ахirәt vә әbәdi dünyаsınа hаzırlıq sаyılаn dünyа hәyаtı оnun istәyi, irаdәsi vә әmri ilә uyğun оlmаlıdır. Ахirәt аlәmindә isә öz әmәllәrinin әcrini аlаcаqlаr. Bu bахışа görә dünyа hәyаtı insаn yаşаyışının imtаhаn mәrhәlәsi оlаcаq, imtаhаn еdәn isә Аllаhın özüdür vә Qurаn аyәlәri bu nәzәrdәn bәhs еdir. Buyurur:\n«كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً»\n“Hаmı ölәcәk, sizi imtаhаn mәqsәdilә хеyir vә şәr ilә yохlаyаcаyıq.”\n2. Хаlis әqli mәntiq, оbyеktivlik vә dünyаnı hәqiqi tаnımаq yоlu ilә; Bu bахışа әsаsәn dünyаnın yаrаnışını vә оndа оlаn yахşı, pis hаdisәlәri bir rәssаmın tаblоdа çәkdiyi çirkin vә gözәl, yахşı vә pis mәnzәrәyә bәnzәtmәk оlаr. Оnun çәkdiyi tәsvirlәrdә аrtıq-әskik söz-söhbәt оlа bilmәz vә imtаhаn mәsәlәsi dә irәli gәlmәyәcәk.\nBir şеyi unutmаyаq ki, bеlә tәsәvvür оlunmаlıdır ki, insаnın tаblоdа оlаn rәsmi öz iхtiyаrı ilә iş görür, insаnın işinin pis vә yахşısı vаr vә gәlәcәkdә оlаn yахşı vә pis rәsmlәr оnun bu işlәri ilә birbаşа әlаqәdәdir.\nSuаl 18. Аllаhın irаdәsi аnidir vә irаdә еtdiyi şеy hәmin аn mövcud оlur. Bu hаldа bәs, nә üçün göylәrin yаrаdılışı аltı gün çәkmişdir?\nBu şübhәnin cаvаbındа dеmәliyik ki, Аllаh-tаlаnın irаdәsi оnun zаti sifәtlәrindәn dеyildir. Irаdә Аllаhın fеl аtributlаrındаn (sifәtlәrindәn) оlub zаt mәqаmındаn хаric vә fеl mәqаmındаn hаsil оlur. Bеlә isә әgәr “Аllаh-tааlа filаn şеyi irаdә еtdi”—dеdikdә, оnun mövcud оlmа аmillәrinin tәşkili nәzәrdә tutulur (mövcud аlәm sәbәb-nәticә qаnunlаrınа tаbеdir). Dеmәli, irаdә ilә irаdә оlunаn şеyin uyğunluğundаn аsılı оlаrаq vücudu аni оlаn şеylәrdә irаdә аni vә tәdrici оlаn şеylәrdә isә tәdricidir. Burаdа hеç bir şübhә qаrşıyа çıхmır. Çünki fеl sifәti ilә bаğlı bir hаdisәdir vә zаtdаn kәnаr оlduğu üçün zаtdа dа bir dәyişilik lаzım gәlmәyәcәkdir.\nАmmа şübhәnin әsаs tәrәfi “hаdis”in “qәdim”lә әlаqәsi, yәni, dәyişәnin sаbitlә, yахud zаmаnı mәhdud оlаn әşyаlаrın zаmаndаn хаric оlаn sәbәblә rаbitәsindәn ibаrәtdir. Fәlsәfә vә kәlаm еlmlәrindә bu mәsәlә әtrаflı аrаşdırılıb vә әlаvә mәlumаt üçün оrа mürаciәt оlunsun.\n«إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ» vә\n«وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ»\nSuаl 19. İmаmdаn suаl оlunur ki, аlәmin yаrаnmаsınа hаnsı sübutunuz vаr? İmаm buyurur: "Yumurtаyа bахın, iki müхtәlif növ mаyеdәn tәşkil оlub vә оndаn müхtәlif cücәlәr yаrаnır. Bunun özü аlәmin yаrаnmаsınа sübutdur." Suаl еdәn sаkit оlur. İmаmın bu cаvаbı аlәmin yаrаnmаsınа nеcә sübutdur?\nSuаl 20. Qurаni-kәrimdә "Әhzаb" surәsinin 40-cı аyәsindәn bаşqа, Pеyğәmbәrin digәr pеyğәmbәrlәrdәn üstün vә sоnuncu оlmаsını bildirәn аyә vаrmı?\nCаvаb: «وَلَكِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ» "О, Аllаhın еlçisi vә rеyğәmbәrlәrin sоnuncusudur" аyәsi ilә yаnаşı İslаm dininin dаvаmlılığını vә hәmişәliyini sübut еdәn аyәlәr dә Pеyğәmbәrin sоnuncu pеyğәmbәr оlmаsınа dәlаlәt еdir:\n«و أُوحِيَ إِليَّ هذا القرآنُ لأُ نذِرَكم و مَن بَلَغَ» "Bu Qurаn mәnә sizi vә оnun gәlәcәkdә çаtаcаğı insаnlаrı хәbәrdаrlıq еdib qоrхutmаq üçün vәhy оlundu."\n« لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِه» وَإِنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ\nЕlәcә dә Qurаni-kәrimdә vә digәr sәmаvi kitаblаrdа Pеyğәmbәrin fәzilәt vә üstünlüyünә bildirәn аyәlәr vаrdır: «و نزّلنا عَلَيكَ الكِتابَ تِبيانًا لِكُلِّ شَيءٍ» "Biz Qurаnı sәnә hәr şеyi izаh еtmәk üçün nаzil еtdik" .\nمِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْه» «وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ\nSuаl 21. Әllаmә Mәclisi “Tоvhid” kitаbındа müvәhhidlәrin (tәkаllаhlılаrın) хüsiyyәtlәri bаrәsindәki bәhsdә Rәsuli-Əkrәmdәn bunlаrı bәyаn еdir:\n«وَلَا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ» Оndаn bаşqаsını çаğırаnlаr şәfаәt еdә bilmәzlәr. Еlm vә bәsirәt ilә hаqqа (Аllаhın vаrlığınа) şәhаdәt vеrәnlәr isә müstәsnаdır" .\n«Ruhun vә mәlәklәrin sәf-sәf durаcаğı gün Аllаhın izin vеrdiyi şәхslәrdәn bаşqа hеç kәs dаnışmаyаcаq, dаnışаn dа dоğrunu dеyәcәkdir» .\nSuаl 22. Әvvәlki suаllаrdа—İslаmdаn qаbаq mövcud оlаn quldаrlıq quruluşunun İslаm tәrәfindәn nә üçün lәğv оlunmаmаsı hаqdа оlаn suаlа qısа şәkildә cаvаb vеrib, gеniş izаh üçün “Әl-mizаn” tәfsirinin аltıncı cildinә mürаciәt еtmәmi bildirmisiniz. Аmmа “Әl-mizаn” tәfsirindә mәnim suаlımа cаvаb vеrilmәyib. Mәnim suаlım bundаn ibаrәtdir: Әgәr İslаm yеni yаrаnаn zаmаn bir sırа mәslәhәtlәrә görә quldаrlığа icаzә vеrmişdisә, insаnlаrın fikir vә düşüncәsinin tәkаmüldә vә inkişаfdа оlduğunu vә bir gün quldаrlığı pislәyәcәyini bilә-bilә nә üçün оnu lәğv еtmәdi. Bu, әqli cәhәtdәn dә düzgün dеyildir ki, bir dәstә bаşqа bir dәstәni istismаr еdib оnlаrdаn hәr cür аzаdlığı аlsınlаr. Әgәr kаfirlәri İslаm mühitindә tәrbiyә оlunmаq üçün qul tuturdulаrsа, оnlаrın müsәlmаn оlаn övlаdlаrı nә üçün оnlаrа tаbе оlub qul оlmаlı idi? Hәttа әgәr: "İslаm оnlаrın аzаd оlunmаsı üçün müхtәlif yоllаr qоymuşdur"— dеsәniz, yеnә dә bu cаvаb quldаrlığа icаzә vеrilmәsinin sәbәbini izаh еtmir. Görün, bәzi dini-ibаdi yа digәr mәsәlәlәrdә qullаrı nеcә аlçаq dәrәcәdә qәrаr vеrir.\nSuаl 23. Mәnim bu suаlım mühüm suаllаrdаndır ki, ziyаlılаr оnа әsаslаnаrаq dini tәlimlәrә еtirаz еdirlәr vә dindаrlаr dа bu prоblеmi hiss еdirlәr. О budur ki, Qurаn insаnlаrın yаrаnmаsını bаbаlаrı Аdәmdәn vә Аdәmin yаrаnmаsını tоrpаqdаn bilir. Hаlbuki, bir sırа аntrоpоlоqlаr uzun illәr tәdqiqаt vә tәcrübәdәn sоnrа bu hаqdа müхtәlif nәzәriyyәlәr söylәyirlәr. Оnlаrın nәzәriyyәlәri tаmаmilә Qurаnlа fәrqlidir. Bu аlimlәr uzun illәr insаn vә hеyvаn üzәrindә аpаrdıqlаrı tәcrübәdәn sоnrа bu nәzәriyyәni söylәyirlәr. Ümidvаrıq ki, bu mövzuyа аydınlıq gәtirәcәksiniz.\nSuаl 24. Hәzrәt Әlinin (ә) «Uşаqlаrınızı gәlәcәk üçün tәrbiyә еdin»—kәlаmını qәbul еdirsiniz?\nSuаl 25. Әgәr qәbul еdirsinizsә, оndа bu hәdis İslаm qаnunlаrının zаmаn vә mәkаnа görә dәyişilmәsinin zәruri оlduğunа sübut dеyilmi?\nCаvаb: (24-25). Bu, «Nәhcül-bәlаğә»dә hәzrәt Әlidәn (ә) nәql оlunаn mürsәl hәdislәrdәndir. Hәdis bunu bildirmәk istәyir ki, uşаqlаrı günün аdәt-әnәnәsinә әsаslаnаrаq tәrbiyә еtmәk düzgün dеyildir, çünki, müәyyәn bir zаmаnın аdәt-әnәnәsindә qаlmаq insаnın hәyаtını inkişаfdаn sахlаyır. Misаl üçün, bir şәхs аt, ulаğ ilә sәfәr еtmәyә аdәt еdibsә, о, bununlа kifаyәtlәnәcәk vә hеç vахt mаşın kәşf еdib оndаn istifаdә еtmәk, yоllаrın çаlа-çökәyini düzәldib аsfаlt еtmәk fikrinә düşmәyәcәk.\nSuаl 26. Әgәr bеlәdirsә, nә üçün dini rәhbәrlәr hәmişә bu işi yubаdırlаr?\n11 noyabr 2013 13:30\nƏllərinizə sağlıq. çox sağ olun bizləri məlumatlanıdırırsız. ALLAH TƏALA hər iki dünyada sizlərdən razı olsun. ilahi amin bi həqqi məzlum Hüseyin (ə)


Biznesmenin 14 yaşlı oğlunun eyş-işrət - Fotoları\nMayın 3-də qanunsuz olaraq idarə etdiyi “Porsche” markalı avtomobillə 24 yaşlı qadını vuraraq öldürəın biznesmen oğlu, 14 yaşlı Ağaəli Fərəcovun dəbdəbəli və içki məclislərində keçən həyatından yeni faktlar ortaya çıxıb.\n“Qafqazinfo”nun verdiyi xəbərə görə, A.Fərəcov uzun müddətdir davam etdirdiyi bu “fəaliyyəti”ndə “avtoş”luq, qəlyan çəkmək və spirtli içkilər qəbul etmək əsas yer tutub. Yeniyetmənin gecə həyatından çəkdiyi fotoları təqdim edirik.\nQeyd edək ki, Bakının Sabunçu rayonu ərazisində Bakıxanov qəsəbəsindən metronun “Neftçilər” stansiyası istiqamətinə gələn yolda tanınmış iş adamı Füzuli Fərəcovun oğlu Ağaəli Fərəcovun idarə etdiyi “Porsche” markalı 99-BS-999 dövlət nömrə nişanlı avtomobil Gürcüstan vətəndaşı 24 yaşlı Xəyalə Məmmədovanı vuraraq öldürüb. Vəfat edən Xəyalə Məmmədova iki uşaq anası olub.


Rusiya ilə ABŞ arasında ciddi fikir ayrılıqları - 12.12.2021, Sputnik Azərbaycan\nMətbuat katibi görüş barədə qarşı tərəfin jurnalistlərinin yaydıqları məlumatlara da münasibət bildirib və deyib ki, Bayden Putini hədələməyib. 12.12.2021, Sputnik Azərbaycan\nBAKI, 12 dekabr - Sputnik. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin amerikalı həmkarı Cozef Baydenlə onlayn danışıqlar zamanı əyani görüşəcəklərinə dair söz verib.Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bunu əks etdirən kadrlar "Rossiya-1" telekanalında nümayiş olunub. "Mütləq görüşəcəyik, bunu çox istəyirəm", - Bayden "İyirmiliyin" sammitində görüşə bilmədiklərinə görə təəssüfünü bildirərkən Rusiya Prezidenti belə cavab verib.Bu arada Putinin sözçüsü Dmitri Peskov Rusiya liderinin Baydenlə sammiti niyə protokol görüşü adlandırdığını şərh edib. "Çünki daxili tədbirlər həmişə beynəlxalq tədbirlərdən daha vacibdir. Beynəlxalq tədbirlərin mürəkkəbliyindən asılı olnayaraq prezident üçün iqtisadi şərait, inflyasiya ilə mübarizə, ölkənin sosial-iqtisadi durumu daha vacibdir, nəinki Baydenlə söhbət. Ancaq sonuncunun əhəmiyyəti də kiçildilmir", - Peskov deyib. Mətbuat katibi görüş barədə qarşı tərəfin jurnalistlərinin yaydıqları məlumatlara da münasibət bildirib və deyib ki, Bayden Putini hədələməyib.Prezidentin sözçüsü, həmçinin Rusiya ilə ABŞ arasındakı ciddi fikir ayrılığından da danışıb. Onun sözlərinə görə, bu, "qırmızı xətlər"in konseptual dərki ilə bağlıdır: "Konseptual olaraq, bu, Rusiya və ABŞ arasında həddən artıq ciddi fikir ayrılığıdır". Rusiya və ABŞ prezidentləri Vladimir Putinlə Co Bayden çərşənbə günü, dekabrın 7-də videobağlantı ilə əlaqə yaradıblar. Görüş iki saat çəkib. Putin görüş zamanı bildirib ki, "qırmızı xətt" - NATO-nun şərqə doğru genişləndirilməsi və Ukraynada hücum silahlarının yerləşdirilməsidir. Bayden isə cavabında deyib ki, ABŞ Kiyevə əlavə hərbi kömək göndərəcək və NATO-nun şərq planını möhkəmləndirəcək.Eləcə də oxuyun:* Ağ Ev Putinlə Baydenin görüşünün detallarını açıqladı * "Qırmızı xətlər" və Ukrayna: Putinlə Bayden nəyi müzakirə etdilər* Qərb Putinin SSRİ-ni bərpa edəcəyindən qorxur\nabş, görüş, rusiya federasiyası, rusiya prezidenti vladimir putin, cozef bayden\nMətbuat katibi görüş barədə qarşı tərəfin jurnalistlərinin yaydıqları məlumatlara da münasibət bildirib və deyib ki, Bayden Putini hədələməyib.\nBAKI, 12 dekabr - Sputnik. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin amerikalı həmkarı Cozef Baydenlə onlayn danışıqlar zamanı əyani görüşəcəklərinə dair söz verib.\nSputnik Azərbaycan bildirir ki, bunu əks etdirən kadrlar "Rossiya-1" telekanalında nümayiş olunub.\n"Mütləq görüşəcəyik, bunu çox istəyirəm", - Bayden "İyirmiliyin" sammitində görüşə bilmədiklərinə görə təəssüfünü bildirərkən Rusiya Prezidenti belə cavab verib.\nBu arada Putinin sözçüsü Dmitri Peskov Rusiya liderinin Baydenlə sammiti niyə protokol görüşü adlandırdığını şərh edib.\n"Çünki daxili tədbirlər həmişə beynəlxalq tədbirlərdən daha vacibdir. Beynəlxalq tədbirlərin mürəkkəbliyindən asılı olnayaraq prezident üçün iqtisadi şərait, inflyasiya ilə mübarizə, ölkənin sosial-iqtisadi durumu daha vacibdir, nəinki Baydenlə söhbət. Ancaq sonuncunun əhəmiyyəti də kiçildilmir", - Peskov deyib.\n"Bizim amerikalı həmkarlar görüş bitən kimi birağızdan qorxunc şeylər yazmağa başladılar, guya Bayden Putinə hədə-qorxu gəlib. Belə deyil. Söhbət qarşılıqlı hörmət şəraitində keçib. Putinlə başqa cür danışmaq mümkün deyil, yoxsa heç zəng etməzdi", - Peskov söyləyib.\nPrezidentin sözçüsü, həmçinin Rusiya ilə ABŞ arasındakı ciddi fikir ayrılığından da danışıb. Onun sözlərinə görə, bu, "qırmızı xətlər"in konseptual dərki ilə bağlıdır: "Konseptual olaraq, bu, Rusiya və ABŞ arasında həddən artıq ciddi fikir ayrılığıdır".\nRusiya və ABŞ prezidentləri Vladimir Putinlə Co Bayden çərşənbə günü, dekabrın 7-də videobağlantı ilə əlaqə yaradıblar. Görüş iki saat çəkib. Putin görüş zamanı bildirib ki, "qırmızı xətt" - NATO-nun şərqə doğru genişləndirilməsi və Ukraynada hücum silahlarının yerləşdirilməsidir. Bayden isə cavabında deyib ki, ABŞ Kiyevə əlavə hərbi kömək göndərəcək və NATO-nun şərq planını möhkəmləndirəcək.\n* "Qırmızı xətlər" və Ukrayna: Putinlə Bayden nəyi müzakirə etdilər\n* Qərb Putinin SSRİ-ni bərpa edəcəyindən qorxur


Qasırğalar ABŞ-da iş yerlərinin azalmasına səbəb olub\nABŞ-da ard-qarda baş verən iki qasırğa gözləniləndən daha çox iş yerinin itrilməsinə səbəb olub. Sentyabr ayından ümumilikdə 33 min insan işsiz qalıb. Lakin belə görünür ki, bunun milli işsizlik səviyyəsinə heç bir təsiri olmayıb, çünki isizlik səviyyəsi 2001-ci ildən bəri ən aşağı səviyyəyə, yəni 4.2 faizə enib.\nİnsanlar artıq işlərinə geri dönür. Oktyabr ayında iş göstəriciləri güclü olacqa və o zaman biz bərpa işlərinə ayrılan federal yardım və sığorta ödəmələrinin faydasını görəcəyik. Yəni önümüzdəki rüblər ərzində bütün ziyanları aradan qaldıracağıq.\nHarvi və İrma qasırğaları 1,5 milyon insanı işindən edib. Nəticədə ötən ay ABŞ iqtisadiyyatı daha çox iş yeri itirib nəinki qazanıb. Bu isə 2010-cu ildən bəri ən aşağı göstəricidir.\nLakin Macroeconomic Advisers şirkətindən Ben Herzon deyir ki, bu, bütov mənzərəni əks etdirmir.\n“Qasırğanın təsirlərini nəzərə almasaq, əslində göstəricilər yaxşıdır. Qasırğanın təsirini çıxsaq, 200 min yeni iş yerinin yarandığını görmək olar”, o deyir.\nBu isə bu ilin aylıq iş göstəriciləri ilə uyğundur. Ən böyük sürpriz isə odur ki, saat başına ortalama əmək haqqı yarım faiz artıb. Onlayn iş saytı – Indeed.com-un baş iqtisadçısı Ced Kolko isə deyir ki, bunun çox adi izahı var.\n“Buna səbəb odur ki, qasırğalar restoran və otellər kimi bəzi az maaşlı sektorlarda iş yerlərinin azalmasına gətirib çıxardı. Azmaaşlı iş yerlərində az insan çalışanda isə ortalama əmək haqqı artır”, Kolko bildirir.\nİqtisadi araşdırmalar aparan Moody’s Analytics şirkəti bildirir ki, qasırğalar üçüncü rüb ÜDM-nin 0,8 faiz azalmasına səbəb ola bilər. Lakin iqtisadçılar bu təsirin müvəqqəti olacağını deyir.\n“İnsanlar artıq işlərinə geri dönür. Oktyabr ayında iş göstəriciləri güclü olacqa və o zaman biz bərpa işlərinə ayrılan federal yardım və sığorta ödəmələrinin faydasını görəcəyik. Yəni önümüzdəki rüblər ərzində bütün ziyanları aradan qaldıracağıq”, deyə Qas Foşer bildirir.\nABŞ avtoistehsalçıları artıq müsbət təsirləri görməyə başlayıb. Onlar senytabr ayında 1,5-dan çox maşın satıblar.\n“Məncə istehlakçıların vəziyyəti yaxşıdır. Onlar maşın, yüngül yük maşınları alırlar. Bu isə ABŞ istehsalçıları üçün müsbət haldır”, Foşer deyir.\nBəzi iqtisadçılar bir daha qasırğa olmasa iqtisadi bərpanın çox sürətli baş verəcəyini təxmin edir.\n“Əslində gələn ay biz işlərin artdığını görəcəyik, çünki insanlar iş yerlərinə geri dönəcək. Mən bu göstəricinin oktyabr ayında 400 minə çatacağını gözləyirəm”, Ben Herzon söyləyir.\nÖtən ay bəzi insanlarının işlərini itirmələrinə baxmayaraq, Əmək Departamenti bildirir ki, ötən il ərzində iş axtaran amerikalıların sayı 300 min nəfər azalıb.


Tramp yenə də Səudiyyəni aşağıladı.\n“İslaminSesi” arabic.rt-yə istinadən xəbər verir ki, ABŞ Donald Tramp NBC-yə olan müsahibəsində bildirib ki, Amerikanın Səudiyyə ilə iqtisadi əlaqələri Qaşoqçi məsələsindən daha önəmlidir.\nHəmçinin jurnalistin bəzi suallarını cavablandıran Tramp, yaxın şərqdə baş verən ölümlərə, müharibələrə də toxunub və bu xüsusda ad çəkmək istəmədiyini bildirib. Tramp bu qətlləri Qaşoqçi qətlindən daha dəhşətli hesab edib.\nSəudiyyə ilə əlaqələrə toxunan Tramp “Mən onlarla ticari əlaqələri kəsəcək qədər məntiqsiz deyiləm” deyərək cavab verib.\n“Mən deyirəm ki, onlar (Səudlar) bir dövriyyə ərzində 400-450 milyard dollar sərf edirlər. Yeri gəlmişkən, əgər onlar bizimlə ticari əməkdaşlığı dayandırsalar, nə edəcəklərini bilirsənmi? Onlar Rusiya və ya Çin ilə ticari əlaqələr quracaqlar! Biz gərək onların mallarını əllərindən alaq, gərək onların pullarını əllərindən alar ey Çak” deyə Tramp, jurnalistin sualına cavab verib.\nTEQLƏR: Gərək Səudiyyənin pullarını əlindən alaq – Tramp


20 gündə yol qəzalarında 44 nəfər ölüb '; // item += '\nİyul ayının 20 günündə respublikanın avtomobil yollarında 36 yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib.\n"Ölkə.Az" Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) saytında yer alan məlumatlara istinadən bildirir ki, qəzalarda 44 nəfər ölüb, 22 nəfər xəsarət alıb.\n“Aviqan” kimi tanınan “Favipiravir” preparatının koronavirusa təsiri olması barədə əldə birmənalı məlumat yoxdur. Yəni Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da bu haqda rəy verməyib.\nÖlkə.Az xəbər verir ki, bu sözləri Axar.az-a professor Adil Qeybulla “qara bazar”da 5 min manata satıldığı iddia edilən “Favipiravir”in koronavirusa təsiri barədə danışarkən deyib. Professor bildirib ki, bu virusun müalicəsi üçün spesifik, antiviral dərman yoxdur: “Bütün müalicə ümumi bədənin möhkəmlənməsinə və baş verən dəyişikliklərin korreksiyasına yönəlir. İnsanlar bunu anlamalıdır. Bir ara “Arbidol” adlı preparat adı çəkildi ki, virusun müalicəsində keyfiyyətlidir. Rusiya bu dərmanın satışından 2.4 milyard dollar pul qazandı. Bu, mənasız və heç biri təsiri olmayan dərman idi. Həmçinin “Kaletra” preparatı da bu qəbildəndir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı elan etdi ki, bunlar təsirsiz dərmanlardır. Bədəni bunlarla zəhərləmək lazım deyil. İnsanlar bu cür informasiyanın arxasınca gedir deyə, dəllallar ortaya çıxır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının bülletenləri var. Əsas məsələ orqanizmin, immun sisteminin möhkəmləndirilməsi və situasion müalicədir. Yəni hər bir xəstədə vəziyyətə uyğun müalicə aparılır”. A.Qeybulla onu da bildirib ki, virusun müalicəsində keyfiyyətli dərman “Remdesivir” preparatıdır: “Remdesivir” adlı preparat denqe qızdırması zamanı istifadə olunan dərmandır. Bu dərman effektli və çox bahadır. Onun Azərbaycana gətirilməsi real deyil”.\n14:16 Neftin qiyməti 150 dollar olacaq — ŞAD XƏBƏR


Küdürlü kənd inzibati ərazi dairəsi - Şəki Ensiklopediyası\nKüdürlü kənd inzibati ərazi dairəsi\nKoordinatlar 41°04′57″N 47°07′32″E / 41.0826°N 47.1256°E / 41.0826; 47.1256 41°04′57″N 47°07′32″E / 41.0826°N 47.1256°E / 41.0826; 47.1256\nİƏD tərkibində Kosalı • Küdürlü • Qızılarx\nƏhalisi 615 nəfər (2009)\nKüdürlü kənd inzibati ərazi dairəsi — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunda kənd inzibati ərazi dairəsi. Əhalisi 2009-cu ilin siyahıyaalmasına görə 615 nəfərdir. İnzibati ərazi dairəsi üzrə Şəki şəhər icra hakimiyyəti başçısının nümayəndəsi İbrahimov Xəyyamdır.\nMənbə — "https://shaki.info/wiki/index.php?title=Küdürlü_kənd_inzibati_ərazi_dairəsi&oldid=33952"


Fəqan Xudaverdiyev — Vikipediya\nFəqan Baxış oğlu Xudaverdiyev\n7 avqust 1975\nQaravəlli, Ağcabədi rayonu\n22 avqust 2008 (33 yaşında)\nFəqan Baxış oğlu Xudaverdiyev (7 avqust 1975; Qaravəlli, Ağcabədi rayonu – 22 avqust 2008; Tərtər rayonu) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mayoru. 22 avqust 2008-ci ildə Tərtər rayonu ərazisində şəhid olmuşdur.\nFəqan Xudaverdiyev 1975-ci ilin 7 avqustunda Ağcabədi rayonunun Qaravəlli kəndində anadan olub. 1983-1993-cü illərdə anadan olduğu kənddə orta təhsil almış, ardınca Bakı Ali Birləşmiş Komandalıq Məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. 1997-ci ildə "Taktiki Motatıcı Qoşunların Komandiri — Zirehli Tank və Avtomobil Texnikasının İstismarı Üzrə Muhəndis" ixtisası ilə hərbi təhsilini uğurla başa vuraraq Tərtər rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissələrdən birində taqım komandiri kimi xidmətə başlamışdır. 1998-1999-cu illərdə zabitlər üçün təşkil olunmuş təkmilləşdirmə kursunu müvəffəqiyyətlə tamamlamışdır. Ölümündən əvvəl Azərbaycan Respublikasının Silahlı Quvvələrinin Hərbi Akademiyasına daxil olmuş, lakin şəhid olduğundan təhsilini tamamlaya bilməmişdir.\nFəqan Xudaverdiyev 2000-ci ildə ailə həyatı qurub. Şəhidin dörd övladı yadigar qalıb.\nFəqan Xudaverdiyev 1997-ci ildə leytenant rütbəsi ilə Tərtər rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissələrdən birində hərbi xidmətə başlayıb. Ardınca Gəncə, Mingəçevir və Şəkidə xidmətini davam etdirərək, tabor komandiri vəzifəsinə yüksəlmişdir. 2007-ci ildən Tərtər rayonu "N" saylı hərbi hissənin 2-ci motatıcı taborun komandiri kimi fəaliyyət göstərən mayor Fəqan Xudaverdiyev, 22 avqust 2008-ci ildə Tərtər rayonu ərazisində xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən avtomobil qəzasında şəhid olmuşdur.\n(2004) — "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 10 illiyi" yubiley medalı\n(2004) — "Qüsursuz xidmətə görə" medalı\n↑ 1 2 Eldən gedən oğul\n↑ 1 2 “Sənə oğul olammasam...”\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Fəqan_Xudaverdiyev&oldid=6044526"\nBu səhifə sonuncu dəfə 9 iyul 2021 12:47 tarixində redaktə edilib.


Azərbaycanlı müğənni anasının dəfninə qatılmadı - SƏBƏB - xanimlar ucun qadin xeberleri\nMərasimə sənətkarlar, ziyalılar qatılıb\nXalq artisti Rəşid Behbudovun həyat yoldaşı Ceyran Behbudova dəfn edilib. Vida mərasiminə Mədəniyyət və Turizm nazirinin müavini Ədalət Vəliyev, xalq artisti Fərhad Bədəlbəyli və bir sıra tanınmış sənətkarlar, ziyalılar qatılıb. Mərhumla vida mərasimi Təzə pir məscidində baş tutub. Rəşid Behbudovun qızı müğənni Rəşidə Rəşid isə vida mərasiminə gəlməyib.\nYaxınlarının İstiPress-ə verdiyi məlumata görə, Rəşidə səhhəti pisləşdiyi üçün anası ilə vida mərasiminə qatılmayıb.\n"Rəşidə xanımın səhhətində problem var. Anasının vəfatı ona pis təsir edib".\nXəbərlər Baxılıb: 3825 Tarix: 03 may 2017\nsonxeber.az qadin sayti makiyaj instagram makiyaj etmek qaydalari tarixdə iz qoyanlar korpenin cekisi makaronlar qadini ehtiraslandiran sozler kosmetika colme qarin agrisi urek bulanma baw agrisi


Bakı Təhsil İdarəsində Türkiyə nümayəndə heyəti ilə görüş\nGörüşdən əvvəl Türkiyənin nümayəndə heyəti Fəxri xiyabana gələrək ümummilli lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib, abidəsi önünə gül dəstələri qoyublar.\nQonaqlar Şəhidlər xiyabanı və “Türk şəhidliyi” abidəsini də ziyarət ediblər.\nTədbirdə çıxış edən BŞTİ-nin müdiri Rəşad Tağıyev görüşün keçirilməsində əsas məqsədin qardaş ölkə ilə təhsil sahəsində əlaqələri genişləndirmək və əməkdaşlıq çərçivəsində Bakı şəhəri ilə Ankara, İstanbul və İzmir şəhərlərinin ümumtəhsil müəssisələri arasında münasibətləri daha da inkişaf etdirməkdən ibarət olduğunu bildirib. İdarə müdiri beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində ümumi təhsilin inkişafına dair görüşlərin təşkilinin əhəmiyyətindən bəhs edib. R.Tağıyev təhsilin inkişafı üçün təcrübə mübadiləsinin vacibliyini vurğulayıb.\nBŞTİ ilə əməkdaşlıqdan məmnun olduqlarını bildirən qonaqlar təhsil əlaqələrinin ölkələrarası münasibətlərin inkişafında əhəmiyyət daşıdığını qeyd ediblər.\nGörüş zamanı iki ölkənin təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlıq istiqamətləri, həyata keçirilən layihələr, ümumi təhsil sahəsindəki perspektivlər barədə səmərəli fikir mübadiləsi aparılıb. Habelə BŞTİ-nin və İstanbul Milli Təhsil İdarəsinin fəaliyyətini əks etdirən videoçarx nümayiş olunub.\nTədbir çərçivəsində BŞTİ ilə İstanbul, Ankara və İzmir Milli Təhsil idarələri arasında niyyət protokolu imzalanıb.\nSonra Türkiyə nümayəndə heyəti 189-190 nömrəli tam orta məktəbdə olub. Qonaqlara məktəbin fəaliyyəti və uğurları haqqında məlumat verilib. Sonda şagirdlərin iştirakı ilə “Azərbaycan-Türkiyə” adlı musiqili proqram təşkil olunub.\nGörüşdə Ankara Təhsil İdarəsinin rəisi Turan Akpınar, İstanbul Təhsil İdarəsinin rəisi Levent Yazıcı, İzmir Təhsil İdarəsinin rəisi Ömer Yahşi, Azərbaycanın Türkiyədəki səfirliyinin təhsil üzrə attaşesi Nəcibə Nəsibova və BŞTİ-nin struktur bölmə rəhbərləri iştirak ediblər./azertag/


No 636, 25 July 1997 - The Legislation of Azerbaijan Republic\nHome » Document » No 636, 25 July 1997\nRelease date: 25.07.1997 Free\n«Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi və Moskva şəhərinin Təhsil Komitəsi arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş» barədə\n«Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu»nda dərc edilmişdir (31 iyul 1997-ci il, № 1, maddə 55)\nRelease date: 25.07.1997\n1. 1997-ci il iyunun 13-də Bakı şəhərində imzalanmış «Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi və Moskva şəhərinin Təhsil Komitəsi arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş» təsdiq edilsin.\n2. Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinə tapşırılsın ki, bu Sərəncamın 1-ci bəndində göstərilən Sazişin həyata keçirilməsi üçün lazımi tədbirlər görsün.\n«Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu»nda dərc edilmişdir (1997-ci il, № 1, maddə 55) («LegalActs» LLC).\nAzərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi və Moskva şəhərinin Təhsil Komitəsi arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq haqqında\nBundan sonra «Tərəflər» adlandırılacaq Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi və Moskva şəhərinin Təhsil Komitəsi,\nAzərbaycan Respublikası Hökuməti və Moskva Hökuməti arasında ticarət-iqtisadi, elmi-texniki və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlıq haqqında 1997-ci il 13 iyun tarixli Sazişin şərtlərini rəhbər tutaraq,\nbərabərhüquqlu əməkdaşlıqda hər iki Tərəfin marağını dərk edərək, təhsil sahəsində qarşılıqlı faydalı münasibətləri möhkəmləndirməyə və inkişaf etdirməyə səy göstərərək,\nqarşılıqlı münasibətlərində və ümumtəhsil siyasətində bəşəri dəyərlərin üstünlüyünü qəbul edərək,\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev və Moskva şəhərinin meri Yuri Lujkov arasında 1996-cı il 8 avqust tarixli şəxsi razılığa uyğun olaraq,\nTərəflər öz səylərini əməkdaşlığın aşağıdakı istiqamətlərinə yönəldəcəklər:\ndərslik və proqramların, tədris prosesinin kompüterləşdirilməsi proqramlarının hazırlanmasında, tədris və elmi-metodiki ədəbiyyatın mübadiləsi zamanı təhsil sahəsində inkişafın, idarəetmənin və planlaşdırmanın ən vacib sahələrində təcrübə mübadiləsi;\nhər iki Tərəf üçün üstünlük təşkil edən sahələr üzrə tələbə, aspirant və stajçıların mübadiləsi əsasında mütəxəssislərin hazırlanması;\nelmi-pedaqoji kadrların hazırlanması və ixtisasının artırılması;\ntəhsilin inkişafının aktual problemləri üzrə hər il birgə seminar-müşavirələrin, eləcə də, humanitar, təbiət, texniki və pedaqoji elmlər sahəsində qarşılıqlı maraq doğuran elmi tədqiqatların keçirilməsi.\nTərəflər Azərbaycan və Moskva nümayəndələrinin müvafiq olaraq Azərbaycan Respublikasının və Moskva şəhərinin ali tədris müəssisələrində təhsil almaq üçün qəbul kvotalarını müəyyən edəcəklər. Təhsil haqqı nümayəndəsini təhsil almağa göndərən Tərəfin hesabına ödənilir. Tələbələrin seçilməsi, qəbulu və maliyyələşdirmə hər il ayrı-ayrı protokollarla müəyyən edilir.\nTərəflərdən hər biri özünün tədris müəssisələrinə digər Tərəfin nümayəndələrini mövcud qaydalar üzrə müsabiqə əsasında fərdi qəbul olunmasına qarşı etiraz etmir.\nTərəflər aşağıdakıları üzərlərinə götürürlər:\nbu institut kollektivlərinin qarşılıqlı əməkdaşlığına kömək etmək: Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Azərbaycan Baş Pedaqoji Kadrların İxtisasının Artırılması və Yenidən Hazırlanma İnstitutu və Moskva Təhsil Komitəsinin Moskva Təhsil İşçilərinin İxtisasının Artırılması İnstitutu, Moskva şəhər Psixoloji-Pedaqoji İnstitutu, Moskva Təhsil Sistemlərinin İnkişafı İnstitutu;\nMoskva Təhsil Sistemləri İnkişafı İnstitutu ilə əməkdaşlıq üçün zəruri şəraitin yaradılmasını;\nAzərbaycan Baş Pedaqoji Kadrların İxtisasının Artırılması və Yenidən Hazırlanma İnstitutunda və Moskva Təhsil İşçilərinin İxtisasının Artırılması İnstitutunda pedaqoji kadrların yenidən hazırlanması və ixtisasının artırılması, müəllimlərin staj keçməsini;\ntətil dövründə şagirdlərin birgə istirahətini, kütləvi idman tədbirlərini keçirmək, bədii özfəaliyyət kollektivlərinin, uşaq-yaradıcılıq kollektivlərinin şagird yaradıcılığı sərgilərinin mübadiləsini təşkil etmək;\nyaradıcılıq müsabiqələrinin və fənn olimpiadalarının keçirilməsi zamanı əlaqələri genişləndirmək;\nqarşılıqlı maraq doğuran ümumi elmi tədqiqat işlərini yerinə yetirmək.\nMoskva şəhərinin mərkəzi rayonlarının birində Azərbaycan məktəbinin yaradılmasına, Moskva şəhər Psixoloji-Pedaqoji İnstitutunda pedaqoji, psixoloji istiqamətlər üzrə ayrıca qrup şəklində ali təhsil almaq məqsədilə Azərbaycan abituriyentləri üçün 25 yerin ayrılmasına hərtərəfli kömək göstərəcək;\nAzərbaycanda rus dili tədrisi üzrə təhsil alan şagirdlərin kontingentinin artması ilə əlaqədar 1997-ci ildə Rusiya Federasiyasında istehsal olunan və «Mərkəzkitab» SC-dən rus məktəblərinə göndərilən dərsliklərin (200 min dollar məbləğində) gələn ildən alınmasına kömək edəcək;\nBakı şəhərinin rus dilli məktəbləri üçün yeni dərsliklərin buraxılması üzrə reklam-analitik materialları hazırlayacaq və dərsliklərə sifarişin qəbuluna yardım edəcək;\nAzərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin sifarişləri əsasında metodik ədəbiyyat, rus klassik ədəbiyyatı nümunələri göndərəcək;\ntəhsil müəssisələrinin fəaliyyəti ilə tanış olmaq üçün Azərbaycanın təhsil işçiləri qruplarını müntəzəm olaraq qəbul edəcək;\ninnovasiya texnologiyalarının mənimsənilməsi və yayılması üzrə birgə tədbirlərin keçirilməsində iştirak edəcək.\nMoskva şəhərindəki Azərbaycan məktəbini hər cür lazımi tədris materialları, pedaqoji kadrlarla təmin edəcək və təhsil prosesini tənzimləyəcək;\nMoskva şəhərinin təhsil sistemi üzrə ayrı-ayrı kateqoriyadan olan işçilərinin staj keçməsini Azərbaycan Respublikasının tabeliyindəki müəssisələrdə təşkil edəcək.\nTərəflər rus və Azərbaycan mədəniyyətinin görkəmli xadimlərinin Bakıda və Moskvada olmaları və fəaliyyət göstərmələri ilə bağlı olan xatirə yerlərinin xəritəsini tərtib edəcək (Bakı şəhərində Rastropoviçlərin ev muzeyi, S.Yeseninin xatirə muzeyi və s.)\nƏlaqələri möhkəmləndirmək, iş təcrübəsini mübadilə etmək, gələcək əməkdaşlığı müzakirə etmək, həmçinin bu Sazişin icrası və əməkdaşlığın müxtəlif sahələri üzrə ekvivalent mübadilə normalarının dəqiqləşdirildiyi illik protokolları hazırlamaq məqsədilə Tərəflər hər il nümayəndə mübadiləsi edəcəklər.\nBu Saziş imzalandığı tarixdən qüvvəyə minir və 4 il müddətində qüvvəsini saxlayır. Əgər Tərəflərdən biri bu müddətin qurtarmasına 6 ay qalmış digər Tərəfi Sazişə xitam verilməsi niyyəti barədə xəbərdar etməsə, Saziş avtomatik olaraq sonrakı dörd il müddətinə uzadılır.\n1997-ci il 13 iyun tarixində Bakı şəhərində hər biri Azərbaycan və rus dillərində olmaqla iki nüsxədə imzalanmışdır, həmçinin hər iki mətn eyni qüvvəyə malikdir.\nTəhsil Nazirliyi adından\nTəhsil Komitəsi adından


“Karvan” Ticarət Mərkəzinin sahibkarlarının zərərini kim ödəməlidir? | SUMQAYITXEBER.COM\nSUMQAYITXEBER.COM > SUMQAYIT > “Karvan” Ticarət Mərkəzinin sahibkarlarının zərərini kim ödəməlidir?\n“Karvan” Ticarət Mərkəzinin sahibkarlarının zərərini kim ödəməlidir?\nMüəllif: sumqayitxeber.com • Tarix: 21 Oktyabr 2013 • Baxış sayı: 120 dəfə • Şərh yoxdur\nÖtən gün “Karvan” Ticarət Mərkəzində baş vermiş yanğın nəticəsində maddi ziyan çəkmiş sahibkarlar Sumqayıt şəhər icra hakimiyyətinin binası qarşısına toplaşıblar.\n“Axar.az” xəbər verir ki, sahibkarlar şəhər icra hakimiyyətinin başçısı Eldar Əzizovla görüşmək və kompensasiya almaq məsələsini müzakirə etmək istəyirlər.\nBəs sahibkarlara dəymiş ziyanı kim ödəməlidir? İcra Hakimiyyəti, yoxsa sahibkar?\nHüquqşünas Müzəffər Baxşıov Publika.Az-a açıqlamasında bildirib ki, ticarət müəssisəsində çalışan şəxslərin müqaviləsi varsa,buradakı şərtlərə uyğun da kompensasiya sığorta şirkəti tərəfindən ödənilməlidir.\n“Yanğın ehtiyatsızlıq, yaxud qəsdən törədilsə belə müqavilədə göstərilibsə, ödənişi sığorta şirkəti həyata keçirməlidir. Bu məsələdə İcra Hakimiyyəti ödəniş etməli deyil. Müqavilə yoxdursa, hadisə qəsdən, yaxud ehtiyatsızlıqdan törədilibsə, kompensasiya hadisəni törədən şəxs tərəfindən ödənilməlidir.\nDəymiş ziyan min manatdan yuxarıdırsa, qəsdən törədilibsə Cinayət Məcəlləsinin 186-cı, ehtiyatsızlıq nəticəsində törədilibsə 187-ci maddəsi ilə törədən şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilir. Məhkəmənin hökmü ilə dəymiş ziyanın zərərkəşmiş şəxslər ödənilməsi təmin edilməlidir”.\nTicarət mərkəzinin sahibinin öhdəliklərinə gəldikdə isə hüquqşünas bildirdi ki, o bütün təhlükəsizlik normalarına əməl edibsə, heç bir məsuliyyət daşımır.\n“Hadisə ticarət mərkəzi sahibinin ehtiyatsızlığı, yaxud qəsdən onun tapşırığı ilə törədilibsə, bu məsələ araşdırılmalı, fakt təsdiqlənərsə, həmin şəxs məsuliyyətə cəlb edilməlidir. Istənilən halda əvvəlcə yanğının səbəbləri araşdırılmalıdır”.


Xalq teatrının yaranmasının 10 illik yubileyi qeyd edilib - serqqapisi.az\nNəşr edilib 24.07.2019 09:04 |\nİyulun 23-də Babək Rayon Mədəniyyət Sarayında Babək Rayon Xalq Teatrının yaradılmasının 10 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib.\nTədbirdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mədəniyyət naziri Natəvan Qədimova çıxış edərək bildirib ki, ilk dəfə 2006-cı ildə Cəlil Məmmədquluzadənin “Kamança” pyesi ilə səhnəyə çıxan Babək Rayon Mədəniyyət Sarayının dram dərnəyinin üzvləri 2008-ci ildə Ənvər Məmmədxanlının “Xürrəmilərin ağ şahini” əsərindən bir hissəni tamaşaçılara təqdim ediblər. Dərnək üzvləri 2009-cu ildə Q.Fiqereydonun “Ezop” əsəri əsasında daha təkmil və peşəkar səviyyədə tamaşa hazırlanmasına nail olublar. Elə həmin il Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə dram dərnəyinə “Xalq teatrı” adı verilib. Onillik fəaliyyəti dövründə teatr 15 tamaşa təqdim edib, Culfa, Ordubad, Kəngərli, Şərur, Sədərək rayonlarında və Naxçıvan şəhərində qastrol səfərlərində olub.\nVurğulanıb ki, teatr 2015-ci ildə keçirilən xalq teatrlarının muxtar respublika festivalında birinci yerə layiq görülərək diplomla təltif olunub. 2017-ci ildə keçirilən növbəti festivalda isə Hüseynbala Mirələmovun “Xəcalət” povesti əsasında hazırlanmış tamaşa ilə çıxış edən kollektiv “Ən aktual mövzulu tamaşa” nominasiyasında birinci dərəcəli diploma layiq görülüb.\nNazir kollektivə bundan sonrakı fəaliyyətində yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıb, xalq teatrlarının, ümumilikdə, Naxçıvan teatrının fəaliyyətinə göstərdiyi yüsək diqqət və qayğıya görə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədrinə mədəniyyət işçiləri adından minnətdarlığını bildirib.\nTədbirdə Babək Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rasim Hüseynov çıxış edərək teatrın rayon sakinlərinin mədəni tələbatının ödənilməsindəki fəaliyyətindən danışıb, kollektivin rayonda keçirilən mədəni-kütləvi tədbirlərdə fəal iştirakından bəhs edib. Bildirib ki, teatr 10 illik fəaliyyəti dövründə hazırladığı müxtəlifməzmunlu tamaşalarla rayon sakinlərinin estetik zövqünün formalaşmasında, gənc nəslin milli dəyərlər ruhunda tərbiyəsində, insanların asudə vaxtlarının səmərəli təşkilində əhəmiyyətli rol oynayıb.\nSonra teatrın fəaliyyətini əks etdirən videoçarx nümayiş etdirilib, Babək Rayon Mədəniyyət Sarayının foyesində xalq teatrının hazırladığı tamaşalardan çəkilmiş şəkillərdən ibarət sərgiyə baxış keçirilib.\nNaxçıvan Muxtar Respublikasının Mədəniyyət naziri Natəvan Qədimova və Babək Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rasim Hüseynov xalq teatrının üzvləri ilə görüşərək 10 illik fəaliyyəti dövründə hazırladıqları tamaşalardan parçaların uğurlu təqdimatına görə kollektivə təşəkkürlərini bildirib, yaradıcılıq uğurları arzulayıblar.


İSİM-də GDTHibHepB peyvəndinin Azərbaycan Respublikasının Milli İmmunlaşdırma Proqramına daxil edilməsinə həsr olunmuş konfrans keçirildi | İСTİMAİ SƏHİYYƏ və İSLAHATLAR MƏRKƏZİ\nİSİM-də GDTHibHepB peyvəndinin Azərbaycan Respublikasının Milli İmmunlaşdırma Proqramına daxil edilməsinə həsr olunmuş konfrans keçirildi\nÜmumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Avropa Regional Bürosunun İmmunlaşdırma Həftəsi keçirmə təşəbbüsünə Azərbaycan ilk dəfə 2007-ci ildə qoşulub. Bu il Avropanın İmmunlaşdırma Həftəsi ölkəmizdə aprelin 23-28-də keçirilir. Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən immunlaşdırma həftəsinin yüksək səviyyədə həyata keçirilməsi məqsədilə bir sıra tədbirlər, o cümlədən GDTHibHepB peyvəndinin Azərbaycan Respublikasının Milli İmmunlaşdırma Proqramına daxil edilməsinə həsr olunmuş konfransın keçirilməsi nəzərdə tutulub.\n2012-ci il aprelin 23-də Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində (İSİM) GDTHibHepB peyvəndinin Azərbaycan Respublikasının Milli İmmunlaşdırma Proqramına daxil edilməsinə həsr olunmuş konfrans keçirildi. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının dəstəyilə, Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzi (GEM) və İSİM-in təşkilatçılığı əsasında baş tutan tədbirdə tibb müəssisələrinin pediatrları, nevropatoloqları, epidemioloqları, eləcə də media nümayəndələri iştirak etdilər.\nKonfransı giriş sözü ilə açan İSİM-in direktoru Ceyhun Məmmədov Azərbaycanın da iştirak etdiyi immunlaşdırma həftəsinin əsas məqsədlərini diqqətə çatdırdı. Təkcə immunlaşdıma həftəsində deyil, bütün il boyu planlı immunlaşdırma əhatəsinin yerlərdə yüksəldilməsi üçün əhalinin məlumatlandırılma səviyyəsinin artırılmasının, bu istiqamətdə media ilə əlaqələrin qurulmasının vacibliyini önə çəkən direktor bu işdə səhiyyə kommunikasiyasının fəaliyyətinin rolundan bəhs etdi.\nKonfransın ilk bölməsinə sədrlik edən Səhiyyə Nazirliyinin Kübra Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun (ETPİ) direktoru, Səhiyyə Nazirliyinin baş pediatrı prof. Nəsib Quliyev Azərbaycanda immunlaşdırma həftəsinin keçirilməsinin təqdirəlayiq hal olduğunu vurğuladı. Dövlət səviyyəsində aparılan tədbirlərin, tədqiqat və monitorinqlərin qarşıya çıxan problemlərin həllinə yardımçı olduğunu bildirən N.Quliyev immunlaşdırma həftəsi çərçivəsində Bərdə və Xızıda 5 yaşadək uşaqlar arasında poliomielitə qarşı əlavə immunlaşdırma turlarının keçiriləcəyi, Gəncə, Bərdə və Xızıda həkimlər üçün təlimlərin təşkil olunacağı barədə məlumat verdi.\nDaha sonra “2011 ilin yekunlarına əsasən GDTHibHep peyvəndinin Azərbaycanda tətbiqi” mövzusunda məruzələr dinlənildi.\nRespublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin əməkdaşı Afaq Əliyeva GDTHibHep peyvəndinin milli immunlaşdırma proqramına daxil edilməsi, 2011-ci ilin nəticələrinə görə, respublikada GDTHibHep peyvəndinin yerinə yetirilməsinin vəziyyəti barədə çıxış etdi. Təqdimatda peyvəndin tətbiq edildiyi ölkələrdən, Azərbaycanda peyvəndin tətbiqi istiqamətində respublika səviyyəsində görülmüş işlərdən söhbət açıldı. İştirakçılar eyni zamanda 2012-ci il üçün nəzərdə tutulmuş tədbirlər barədə məlumatlandırıldı.\n“GDTHibHep peyvəndinin immunlaşdırma proqramında tətbiqinin monitorinqi” mövzusunda Respublika GEM-in əməkdaşı Gülafət Azadəliyeva təqdimat etdi. Monitorinqin məqsədi, vəzifələri və nəticələrindən bəhs edən G.Azadəliyeva problemlər, nailiyyətlər və monitorinqlə bağlı təklifləri də diqqətə çatdırdı.\nRespublika GEM-in baş direktorunun müavini Vaqif Abdullayevin sədrliyilə konfransın II bölməsi “İmmunlaşdırma proqramının gücləndirilməsində əsas strategiyalar” mövzusuna həsr olundu.\nRespublika GEM-in əməkdaşı Dilarə Axundova iştirakçıları Vaksinlərin effektiv idarə olunmasına dair Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinin tətbiqi ilə bağlı məlumatlandırdı.\n“2009-2011-ci illər üzrə invaziv bakterial xəstəliklər üzərində kəşfiyyat xarakterli epidemioloji nəzarətin təhlili” mövzusunda Respublika GEM-in əməkdaşı Donara Quliyeva məruzə etdi.\nPnevmokokk infeksiyasına qarşı peyvəndin dünyada tətbiqi təcrübəsindən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Azərbaycandakı ölkə ofisinin Yoluxucu xəstəliklər üzrə Milli proqram mütəxəssisi Vüsalə Allahverdiyeva söhbət açdı.\nKonfransın yekun tövsiyələri nəzərə çatdırıldıqdan sonra məruzələr ətrafında fikir mübadiləsi aparıldı. Suallar cavablandırıldı.\nSonda iştirakçılara İSİM-də hazırlanmış və çap edilmiş “Peyvənd təqvimi” mövzusunda plakat paylanıldı.


Mə’lum olduğu kimi İdrisin əsl-nəsəbi dörd vasitə ilə Şeysə yetişir. İbni İshaqın dediyinə görə 308 il də Adəmin ömründən dərk etmişdir. Amma İbni Əsir yazır ki, Adəm dünyadan gedəndə 368 il İdrisin ömründən keçmişdi.\nOnun ibri dilində adı Xunux, ərəbcədə isə Uxnux kimi tələffüz olunur. Bə’zi nəql olunanlara görə Yunan hikmət alimləri onun adını Hirmisül-haramisə, ya həkim Hirmis qoymuşlar. Hirmis ərəbcə olub yunanca isə İrmis Merkuri ulduzu mə‘nasınadır. Bə’ziləri isə yunancasının Tirmis olmasını yazırlar.\nOnun anadan olduğu şəhəri bə’ziləri Babul, bə’ziləri isə qədim Misirin paytaxtı Mənəf şəhərinin olduğunu qeyd edirlər.\nNübüvvət mənsəbi Əbul-bəşər Adəm və onun övladı Şeysdən sonra bütün xüsusiyyətlər, İsmi-ə’zəm və vəsiyyətnamə ilə ona yetişdi.\nO həzrətin rəvayətlərdə İdris adlandırılması onun həddən artıq dərs və kitabla məşğul olmasıdır. Tarix və rəvayətlərə görə ilk yazı yazan, paltar tikən və dərzilik öyrədən şəxs İdris idi. Ondan qabaq insanlar özlərini heyvan dəriləri ilə örtürdülər. O, bir çox elmlərin- nücüm, (münəccimlik), hesab (cəbr), həndəsə, hey’ət (astronomiya) və s. elmlərin mənşəyi və ilk müəllimi kimi hesab olunur. Əbdül Vəhhab Nəccarın “Qisəsül-ənbiya” kitabında onun Misirə gəlməsi, orada məskunlaşması və camaatı haqqa, əmr be mə’rufa, nəhy əz münkərə də’vət etməsi yazılır. Əlavə edir ki, o dövrün camaatı yetmiş iki dildə danışırdılar və Allah taala bütün bunları ona öyrətdi. İdris də siyasət, şəhər idarəetmə və ölkə qayda-qanunlarını camaata öyrətdi. Həmçinin şəhərsalma yollarını da onlara öyrətdi. Bunun nəticəsində yer kürrəsində 188 şəhər salındı və onların ən kiçiyi Rəha (Urfa) şəhəri idi.\nİ DR İ S İ N ŞƏ R İƏ T V Ə D İ N İ\nİdris camaatı Allahın dininə, yeganəliyinə və ona ibadət etməyə də’vət edərək deyirdi: -“Bu dünyada yaxşı, saleh əməl axirətdə onun əzabından qurtuluşa səbəbdir.” O, camaatı dünyada zöhdlə yaşamağa və ədaləti bərqərar etməyə çağırırdı. Həmçinin onları müəyyən vaxtlarda namaz qılmağa, müəyyən günlərdə oruc tutmağa, din düşmənləri ilə cihad etməyə, zəkat verməyə, zəiflərə kömək etməyə, cənabətdən paklığa, it və donuz kimi heyvanlardan çəkinməyə, məst edici içkilərdən uzaq olmağa və s. kimi haram şeylərdən çəkinməyə əmr edirdi. Onlar üçün bə’zi bayramlar da tə’yin etmişdi ki, onlarda qurban kəssinlər. O, özündən sonra gələn peyğəmbəri müjdə verib onun nişanələrini camaata çatdırdı və camaatı üç təbəqəyə: -kahinlər, əmirlər və rəiyyətə bölmüşdü.\nBA Ş QA Ə HVALATLAR\nTarixdə İdris peyğəmbərin ən böyük peyğəmbərlərdən olması və Allah taalanın bütün mə’nəvi, zahiri və batini ne’mətləri onda toplaması qeyd olunur. Nübüvvət mənsəbindən əlavə zahirdə də qüdrət və əzəmətə çatması, camaatın ona hökmran kimi itaət etməsi və böyük hörmətlə yanaşması yazılır.\nŞiə rəvayətlərində gəlmişdir ki, İdrisin dövründə zalım bir padşah yaşayırdı. O zorla camaatın əkin sahələrini və mal-dövlətlərini almışdı. Onun gözəl bir qadını var idi və işlərini onunla məsləhət edir, onun dediyi ilə rəftar edirdi. Bir gün zülmləri xatirinə İdrisin nifrətinə giriftar oldular. Özü, o gözəl qadını və bütün tabeçiləri nabud oldular. İllər boyu camaata qıtlıq üz verdi. Geniş mə’lumat üçün Şeyx Səduqun “Kəmalud-din” kitabına müraciət edə bilərsiz.\nRavəndidən Vəhb ibni Münəbbihə yetişən sənədlə nəql etdiyi rəvayətdə deyilir ki, İdrisin boyu hündür, sinəsi geniş, səsi alçaq, danışığı sakit və yeriyəndə addımlarını qısa atırdı... O yerə kimi ki, deyir: -“O, paltar tikən ilk şəxs idi və hər vaxt iynə vuranda Allaha təsbih edir, onun böyüklüyünü və birliyini xatırladırdı. Hər gün camaatın yaxşı əməl etməklərinə baxmayaraq onun əməlləri asimana qalxırdı.”\nO dövrdə mələklər yerə enib camaatla əl verib salamlaşır və söhbət edirdilər. Bu onların saleh, pak və layiqli bəndə olmalarından irəli gəlirdi. Bu vəziyyət həzrət Nuha qədər davam etdi. Ondan sonra artıq camaat mələkləri görmədilər.\nİmam Sadiq (ə) Səhlə məscidinin fəziləti barəsində buyurur: -“Hər vaxt Kufəyə getdin hökmən Səhlə məscidinə gedib namaz qıl və Allahdan öz istəklərini dilə, çünki Səhlə məscidi İdris peyğəmbərin evi idi və orada dərzilik edib namaz qılardı.”\nİ DR İ S İ N QUR ’ ANDA ADI V Ə ONUN AS İ MANA ÇƏ K İ LM Ə S İ\nQur‘ani-Kərimdə iki yerdə İdrisin adı gəlmişdir. Biri “Məryəm” surəsində, o biri isə “Ənbiya” surəsindədir. “Ənbiya” surəsində onun ancaq adı çəkilmişdir. Amma “Məryəm” surəsi isə onun sifətlərini belə buyurmuşdur:\n-“(Ya Mühəmməd) kitabda İdrisi yad et! O, həqiqətən büsbütün doğrudanışan (siddiq) bir peyğəmbər idi. Biz onu böyük məqama qaldırdıq.” (“Məryəm” surəsi, ayə 56-57).\nBu cümlənin: -“Biz onu böyük məqama qaldırdıq” mə`nasında müfəssirlər arasında ixtilaf var. Bir dəstəsi deyirlər ki, yə’ni biz onun məqamını qaldırdıq və ona ən yüksək dərəcəni verdik. Başqaları isə deyirlər ki, yə’ni biz onu asimana apardıq və yuxarıdakı aləmdə yerləşdirdik. Onun asimana qaldırılmasının keyfiyyətində də müxtəlif nəzəriyyələr verilmişdir. Bir sıra rəvayətlərdə deyilir ki, Allah mələklərin birinə qəzəblənərək qanadlarını sındırıb bir adaya atdı. O, illərlə, İdris peyğəmbərliyə seçilənə qədər orada qaldı. O, İdris peyğəmbərin yanına gəlib onun haqqında, qanadlarının yenidən qaytarılması üçün dua etməsini istədi. İdris dua etdi və Allah taala onun günahlarından keçib qanadlarını qaytardı. Mələyin İdrisdən minnətli olduğuna görə ona ərz etdi:\n-«Mən istəyirəm Mələkul-məvt (Əzrail) ilə görüşmək üçün məni asimana aparasan. Çünki tənha onu xatırlamaqla həyat mənim üçün şirin deyil».\nMələk onu dördüncü asimana apardı və orada Əzraili oturmuş halda gördü. O, təəccüb üzündən başını tərpədirdi. İdris irəli gələrək salam verib soruşdu:\nƏzrail cavabında dedi ki, Allah taala sənin canını dördüncü asimanla beşinci asimanın arasında alınmasını mənə fərman vermişdir. Səninlə görüşməmişdən əvvəl bu fikirdə idim ki, sənin canını almaq üçün dördüncü asimanla üçüncünün, üçüncü il ikincinin, ikinci ilə birincinin və birinci ilə yerin arasında olan məsafəni necə gedəcəyəm. Sonra elə oradaca onun canını aldı.\nTəbəri, Fərid, Cədiy və başqalarının nəql etdiyi rəvayətdə Allahın hirslənmə məsələsi qeyd olunmamışdır. Rəvayətin qalan hissəsi bir balaca ixtilafla Kə’bül-Əhbardan da nəql olunmuşdur.\nAmma Ravəndinin “Qisəsül-ənbiya” kitabında İbni Abbasdan etdiyi rəvayətdə deyilir ki, Əzrail İdrisi ziyarət etmək üçün Allahdan yerə enməyə icazə istədi. Alllah ona icazə verdi. O, İdrisin yanına gəlib bir müddət onunla ünsüyyətdə oldu. Bir az sonra İdris onu tanıdı və ondan onu asimana aparmasını istədi. Əzrail də Allahdan icazə alıb onu asimana apardı. Sonra cəhənnəmlə behişti ona göstərdi. İdris behiştə daxil oldu. Hələ də oradadır və oradan çıxmamışdır.\nİ DR İ S İ N ( Ə ) Ö MR Ü\nOnun ömr müddəti dəqiq deyil. Yə’qubi kimi bə’ziləri onun ömrünün 300 il olmasını yazırlar. İbni Əsir “Kamil” kitabında yazır ki, Allah taala İdrisi 365 il ömr etdikdən sonra asimana apardı. Məs’udi isə “İsbatul-vəsiyyə” kitabında Allah taalanın onu asimana aparan günü ömründən 360, ya 350 il keçdiyini yazır.\nİ DR İ S Ə NAZ İ L OLAN S Ə H İ F Ə L Ə R\nMəs’udi və başqaları İdrisə nazil olan səhifələrin sayının otuz olduğunu yazırlar. Başqa bir xəbərdə Əbuzər Rəsuli Əkrəm (s)-dən nəql edir ki, o həzrət İdrisə nazil olan səhifənin sayını otuz olduğunu buyurmuşdur.\nMəclisi “Biharul-ənvar”ın dua hissəsində İbni Mətviyədən iyirmi doqquz səhifə nəql edir. İbni Mətvəyə müqəddimədə buyurur ki, mən onları böyük zəhmətlərə qatlaşaraq ərəbcəyə tərcümə etdim və onların hər biri xüsusi ada malikdir. (Məsələn: Həmd səhifəsi, Xəlq səhifəsi, Rizqu-ruzi səhifəsi, Mə’rifət səhifəsi və s.) Qalanlarının öyüd-nəsihətlərlə dolu olmasına baxmayaraq çox uzun və geniş olduğundan onları bəyan etmirik. Amma elm və mə’rifət əhlinə yuxarıda qeyd olunan kitaba müraciət etmək məsləhət görülür.\nSeyyid ibni Tavus və başqaları bir neçə hissəsini pərakəndə şəkildə nəql etmişlər. Artıq mə’lumat üçün “Biharul-ənvar”ın 11-ci cildinin yeni nəşrinə müraciət edə bilərsiniz.\nƏbdül Vəhhab Nəccar “Qisəsül-ənbiya” kitabında o həzrətdən hikmətamiz və mövizəvi xarakter daşıyan cümlələr nəql etmişdir. Onlardan bə’zilərini burada zikr edirik:\n1. Heç kəs Allahın ne’mətlərinin şükürünü onun xalqına hörmət etmək və ya onlara bir şey bağışlamaq kimi əməllərlə yerinə yetirə bilməz.\n2. Dünyanın yaxşılığı həsrətə, pisliyi isə peşmançılığa səbəbdir.\n3. Onda alçaqlıq olan ticarətlərdən çəkinin.\n4. Yaşayış və canın yaşaması hikmət və müdrikliyə bağlıdır.\n5. Hər kəs qənaətcil olmayıb həddini aşsa heç vaxt ehtiyacsız və tox olmayacaq.


Bakı Şopinq Festivalının payız mövsümü uğurlu olub\nFestival müddətində ümumilikdə 34 milyon manata yaxın alış-veriş həyata keçirilib\nBu payız Bakıda keçirilən əlamətdar tədbirlərin sırasına daha biri əlavə olundu. Şəhərimizi dünyanın qabaqcıl alış-veriş mərkəzlərindən birinə çevirmək məqsədilə oktyabrın 15-dən noyabrın 15-dək ikinci Bakı Şopinq Festivalı keçirildi.\nMDB məkanında irimiqyaslı unikal tədbirlər sırasında yer alan ticarət festivalı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 dekabr 2016-cı il tarixi fərmanı ilə təsdiq olunmuş turizm sənayesinin inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsinə uyğun olaraq, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən Azərbaycan Konqreslər Bürosu tərəfindən təşkil olunub.\nMədəniyyət və Turizm Nazirliyinin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən layihəyə Vergilər Nazirliyi, Azərbaycan Hava Yolları (AZAL), Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi (ASAN Xidmət) və AzərTürkBank rəsmi tərəfdaş olaraq dəstək verib. Festival yerli sahibkarlığın inkişafı, ticarət və turizmə əlavə sərmayələrin cəlb edilməsi baxımından effektiv olmaqla yanaşı, Azərbaycan vətəndaşlarının da xarici turistlərə şamil olunan ƏDV qaytarılması sistemindən yararlanmasına şərait yaradıb. Qeyd edək ki, bu praktikaya dünyanın heç bir ölkəsində rast gəlinmir.\nBir ay müddətində müştərilər dünya brendlərinə məxsus məhsulları Bakıda yerləşən 400-dən çox mağazadan xüsusi kampaniya və endirimlərlə əldə edə biliblər. Həmin mallara ƏDV qaytarılması (“Tax Free”) imkanı təqdim olunub.\nFestival zamanı interaktiv oyunlar, moda nümayişləri və digər müxtəlif əyləncə xarakterli tədbirlər təşkil olunub.\nÜmumilikdə tədbir bu ilin 10 aprel - 10 may tarixlərində keçirilən ilk Şopinq festivalı ilə müqayisədə müxtəlif yeniliklərlə yadda qalıb. “Şopomaniya”, “Uğur çarxı” oyunları, “Festival sürprizləri” ani lotereyası və digər həvəsləndirici tədbirlər təşkil edilib. 100-ə yaxın mağazanın dəstək verdiyi lotereyada 80 000 ədəd alıcı “poz-qazan” formatında lotereya bileti əldə edib. 20 500 ədəd hədiyyədən ibarət uduş sahiblərini tapıb. Bütün bunlar isə yekunda festival dövründə ticarət dövriyyəsinin artmasına təkan verib.\nFestival üçün turizm sektorunda ilk dəfə olaraq AZAL və mehmanxanalar ilə tur-paketlər yaradılıb. İştirakçı mağazalar aktiv şəkildə marketinq və satış kampaniyalarına qoşulub. Təklif olunan endirim və satış kampaniyaları böyük alıcı kütləsi tərəfindən müsbət qarşılanıb.\nTədbir eyni zamanda Azərbaycanın mədəni-tarixi irsi və ölkəmizin potensialının dünyaya təbliğ edilməsinə, Bakı və ölkəmizin digər bölgələrinin turizm imicinin güclənməsinə xidmət edib. İlkin nəticələri göstərir ki, ikinci Bakı Şopinq Festivalı ötən festivalda olduğu kimi uğurlu alınıb. Belə ki, oktyabr ayı ərzində Azərbaycana 204686 turist gəlib. Bu, keçən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 13 % artım deməkdir.\nFestival müddətində 643 mağaza iştirakçı kimi qeydiyyatdan keçib və onlardan 493-ü ƏDV qaytarma proqramına qoşulub. “Tax Free” sistemi çərçivəsində 48422 ədəd hesab-faktura təsdiqlənib. Ümumi dövriyyə 33 milyon 826 min 864 manat olub və banklar alıcılara 3 milyon 366 min 702 manat ƏDV qaytarıblar.\nAlıcılar Bakı Şopinq Festivalında 10%-dən 70%-dək endirimlərdən faydalanıblar. Həmçinin ümumi alış məbləğinin 10.2% həcmində əlavə ƏDV qaytarılmasından istifadə ediblər. Ümumilikdə Bakı Şopinq Festivalı zamanı ticarət mərkəzlərinə gələn insanların sayı keçən ilin analoji dövrünə nisbətən 12% artıb.