ZƏFƏR GÜNÜ – RİYAZİYYAT – İNFORMATİKA FAKÜLTƏSİ\nMüəllif: Nazim Neymətov 05 Noyabr 2021 Kateqoriyasız\nYəqin hər kəs bu fikirlə razılaşar. Biz 30 ilə yaxın bir müddətdir ki, torpaqlarımızın işğalda olması gerçəyi ilə yaşayırdıq. Uşaqlarımız, gənclərimiz bu tarixi öyrənərək böyüyürdü. Məktəbə başlayan kiçik uşağın ilk öyrəndiyi sözlərdən biri Şuşa olurdu. İllər ötdü, həmin kiçik uşaq böyüdü və bu tarixi dəyişdi. Biz bu gün ilk növbədə Cənab Ali Baş Komandanın, sonra isə onun əmrlərini canı bahasına yerinə yetirən həmin qəhrəman gənclərin sayəsində böyük bir qürur və fəxarət hissi ilə Zəfər günümüzü qeyd edirik.\nƏminəm ki, bir il bundan qabaq yaşanan hadisələri burada əyləşən heç kim illər sonra belə unutmayacaq. Çünki bir il öncə gözlərimizin önündə bir tarix yazıldı. Ən qürurvericisi isə budur ki,bu tarixi yazan igidlər bəzimizlə eyni partada yanaşı oturmuş , bəzimizin qarşısında tələbə kimi əyləşmişdi. Bu cəsarət rəmzi insanların bir qismi indi aramızdadır. Bir qismi isə ən böyük zirvədədir – ŞƏHİDDİR. Onların həyat yolu və vətən üçün etdikləri fədakarlıq bizi bir tərəfdən qürurlandırır, bir tərəfdən dərin bir kədər hissinə büründürür. Bu qarışıq və fərqli hissləri mən VƏTƏNPƏRVƏRLİK adlandırardım. Çünki heç tanımadığımız bir şəhid ailəsi ilə qarşılaşdıqda hiss etdiklərimizi insana vətən sevgisindən başqa heç nə yaşada bilməz. Şuşanın azad olunması xəbərini alan hər kəs fərqli bir reaksiya verdi, amma son nəticədə hər kəsi küçələrdə birləşdirən qüvvə müəllimlərimizin, valideynlərimizin uşaqlıqdan könlümüzə səpdiyi vətən sevgisidir.\nBiz Gəncəlilər üçün müharibənin mənası tamamilə başqadır. Çünki biz bir tərəfdən evimiz, canımız, sevdiklərimiz üçün qorxanda bir tərəfdən Cənab prezidentin ard –arda cəbhədən verdiyi xoş xəbərlərə sevinirdik. Bütün təhlükələrin qarşısında alnı açıq, üzü ağ durmaq asan deyildi. Amma biz bu gücü cəbhədən, qəhrəman ordumuzdan alırdıq. Tələbələrimizin qanıyla tarix yazdığı zamanda bizə ancaq mərd və məğrur olmaq yaraşırdı.\nBütün həmvətənlərim adına deyirəm ki, biz qanımızın hər damlasıyla sizə borcluyuq qəhrəman şəhidlərimiz! Biz sizə borcluyuq müzəffər prezidentimiz və qalib ordumuz! Biz sizə borcluyuq qorxmaz qazilərimiz! Biz sənə borcluyuq məğrur şəhid anası!\nBu borcu və yazdığınız tarixi unutmayacaq və unutdurmayacağıq. Zəfər günümüz mübarək!


30 İyun 2020, 12:06 (GMT +4)\nBakı, 30 iyun, SalamNews. Ağ Ev bir qrup Demokrat üçün Rusiyanın radikal "Taliban" hərəkatı ilə anlaşması iddiası ilə bağlı yayımlanan xəbərlər haqqında brifinq keçirəcək. SalamNews bu barədə RİA Novosti-yə istinadla xəbər verir.\n“CNN” kanalı Nümayəndələr Palatasında Demokratların liderinin köməkçisi Steni Hoyerə istinadən məlumat verir ki, Demokrat qrup üçün təşkil ediləcək brifinq Nümayəndələr Palatasının bütün üzvləri üçün nəzərdə tutulan brifinqi əvəz etməyəcək.\n“Reuters”in məlumatına görə, Ağ Evin brifinqi yerli vaxtla səhər 8-də (Bakı vaxtı ilə 4-də) keçiriləcək.\nBazar ertəsi Ağ Ev, Konqres üzvləri üçün bu mövzuda brifinq keçirib.\nRespublikaçı konqresmenlər Maykl Makkol və Adam Kinzinger bildirib ki, hazırda mediada yayılan məlumatların nə dərəcədə həqiqət olduğuna dair yoxlama aparılır.


arpa sözünün Azərbaycan dilində tərcüməsi və mənası - Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti - azerdict.com\narpa : is.\n2. Qızıldan, ya gümüşdən qayrılan, formaca arpa dəninə bənzəyən, lakin həcmcə ondan böyük olan zərgərlik məmulatı. ◊ Arpaya düşmək – həddən artıq arpa yeməkdən xəstələnmək (at haqqında). Arpası artıq (çox) düşmək məc. – qudurmaq, həddini aşmaq, harınlaşmaq. [Kürd Musa:] Ay Eldar! Doğrudan da bəylər ki var; Bir azca arpası çox düşən zaman; Yabı cinsi kimi şıllaq atırlar. S.Vurğun.\narpa qranul sökük yal am çimizdirmək ge fateh eşelon konstruktor


Azərdəmiryolbankın filialları bölgələrin inkişafını dəstəkləyir\nBiznes və iqtisadiyyat xəbərləri 3 Noyabr 2006 17:52 (UTC+04:00)\n"Azərdəmiryolbank" ASC-nin bölgə filialları yerli sahibkarlığın inkişafını dəstəkləyərək, fəaliyyətlərini xeyli aktivləşdiriblər. Bu barədə Trend bankın məlumatına istinadən xəbər verir.\n2006-cı ilin 9 ayı ərzində bölgə kreditlərinin potfeli 82% artaraq, 16 mln. manat təşkil edib. Bankın ümumi kredit portfelində onların payı 36,4%-dək artıb.\nBölgələrdə sahibkarlığın maliyyələşdirilməsi əsasən Almaniya-Azərbaycan Fondu (AAF), Arvopa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı (AYİB) və Sahibkarlığa Yardım Milli Fondundan (SYMF) cəlb olunan vəsaitlər hesabına həyata keçirilir.\nAAF-in 1 mln. avro həcmində kredit xətti Sumqayıt, Quba, Qusar, Gəncə, Şəki və Lənkəranda xırda və kiçik biznesin inkişafına yönəldilib. Bundan başqa, bank bölgələrdə AYİB-in xırda və kiçik kreditlərin verilməsi üçün $3 mln., kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi üçün $5 mln. həcmində kredit xətlərini istifadə edir. Cari ilin 9 ayının yekunları üzrə yalnız ölkə bölgələrində bank Sahibkarlığa Yardım Milli Fondunun 1,7 mln. manat həcmində güzəştli vəsaitlərindən istifadə edib.\n"Azərdəmiryolbank"-ın 13 filial və 2 şöbədən ibarət bölgə filiallar şəbəkəsi ölkənin, demək olar ki, bütün ərazisini əhatə edir. Ümumilikdə bank müştərilərə tam spektrli bank xidmətləri göstərən 26 filial və şəbəkəyə malikdir. Əhali bankın xüsusi ölkədaxili "Şimşək" və Migom, Bıstraya Poçta, Contact, Moneyqram və Travelex 5 beynəlxalq sistiemi çərçivəsində sürətli pul köçürmələri xidmətindən getdikcə daha geniş istifadə edir. Müştərilər həmçinin kommunal xidmətlərin (su, qaz və elektrik enerjisi) və mobil rabitə operatorlarının xidmətlərinin haqqını ödəmək imkanına malikdirlər.


Bakı Fond Birjası: ənənəvi maliyyə alətləri artıq öz funksiyalarını yerinə yetirmir ABC.AZ\nBakı Fond Birjası: ənənəvi maliyyə alətləri artıq öz funksiyalarını yerinə yetirmir\nAzərbaycanda kapital bazarlarında alətlərin diversifikasiyasına ehtiyac yaranıb.\n“Azərbaycanın kapital bazarları, imkanlar və perspektivlər” konfransı zamanı, Bakı Fond Birjasının İdarə Heyətinin sədri Vüqar Namazovun qeyd edib ki, qüvvədə olan, ənənəvi maliyyə alətləri artıq öz funksiyaları qismən yerinə yetirmir.\n“Bazarda alətlərin diversifikasiyasına ehtiyac yaranıb, həmçinin maliyyələşdirmə və investisiya alətlərinin diversifikasiyasına tələbat vardır. Kapital bazarlarına çıxış artıq zərurət halını alıb”, - deyə V.Namazov bildirdi.\nOnun sözlərinə görə, hazırkı mərhələdə həmçinin borc alətlərinin, istiqraz bazarının inkişafı və korporativ idarəetmə standartlarının tətbiqi böyük əhəmiyyət kəsb edir.\nV.Namazov qeyd edib: “Yerinə yetirilmiş işin müsbət nəticələri artıq keçən ildən etibarən görünməyə başladı. Biz, Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) $100 milyon həcmində istiqrazlarını müvəffəqiyyətlə yerləşdirdik və bu istiqrazların IPO-sunu (kütləvi üsulla yerləşdirmə) həyata keçirdik”.\nКлючевые слова: kapital bazarı fond birjası


Nazirin Baş Prokurorluqda dindirilməsinə rəsmi reaksiya | Bizimxeber\n30 Oktyabr 2015 / 11:25 / Baxış sayı: 248\n“Cənab nazir dünən bütün gün öz işinin başında olub”\n“Cənab nazir dünən bütün gün öz işinin başında olub və heç bir orqan tərəfindən dindirilməyib. Bu barədə yayılan məlumatlar həqiqəti əsk etdirmir. Əli Abbasov bu gün də öz işinin başındadır”.\nBunu açıqlamasında Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin (RYTN)mətbuat xidmətinin rəhbəri Müşfiq Əmirov bildirib. Onun sözlərinə görə, son günlər KİV-də Ə.Abbasov və nazirlik haqqında həqiqəti əks etdirməyən məlumatlar məlumatlar yayılıb: “Bəzi xəbər portalları yalnış xəbərləri efirə buraxandan sonra dəqiqləşdirmək üçün bizə müraciət edirlər. Biz də yazılanların həqiqəti əks etdirmədiyini dediyimiz zaman isə portallar özləri özlərini təkzib edir. Bu isə peşəkar jurnalistikaya ziddir”, – deyə M. Əmirov bildirdi.\nDünən nazirin işdən çıxarılması barədə də məlumat yayılıb. Hətta prezidentin bu barədə fərmanının axşama doğru elan olunacağı iddia edilirdi. Nazirin vəzifədən uzaqlaşdırlmasının MTN ətrafında gedən proseslərlə bağlı olduğu deyilirdi.


"Ədəbi bosslar millətin inkişafını istəmirlər" - Unikal.org\n"Ədəbi bosslar millətin inkişafını istəmirlər"\nAkif Əli: "Yazıçı olmaya bilərsən, amma vətəndaş-məmur olmaq mütləq borcundur"\nMən ilk gənclik illərimdə ədəbiyyatla, sənətlə, kino işi ilə məşğul olanda - onda sovetlərin dövrü idi - mənə elə gəlirdi ki, incəsənət, ədəbiyyat daha yüksəkdir. Azərbaycan dövlət müstəqilliyi əldə edəndən sonra Azərbaycan dövlətinə qulluq eləyəndə başa düşdüm ki, dövlət qulluqçusu olmaq daha ciddi məsələdir. Və vətəndaşlıq borcu kimi daha vacib amildir ki, mən buna üstünlük verməliyəm. Çünki mənim fərdi yaradıcılığım ancaq mənə aid məsələdir və o, qəbul edilə də bilər, edilməyə də bilər. Kiminsə xoşuna gələr, kiminsə xoşuna gəlməz. Bu, sırf yaradıcılıq və şəxsi zövq məsələsidir. Amma müstəqil Azərbaycan dövləti artıq bu xalqın taleyidir, bu ölkənin taleyidir.\nAzərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti Mətbuat xidmətinin rəhbəri və yazıçı Akif Əli ilə söhbətimiz çox sadə şəkildə, deyərdim ki, öz-özünə alındı. Və sözün düzü, mətbuat işçisi kimi ondan belə asanlıqla müsahibə ala biləcəyimi gözləmirdim. Çünki bizim məmurlara yaxın düşmək bir jurnalsit üçün bir sıra müşküllərlə müşayiət olunur.\n-Akif bəy, yazıçı-məmur obrazında görünmək Sizin üçün daxili problemlər yaratmırmı? Ümumiyyətlə, iki fərqli reaksiya üslubunu, iki fərqli naturanı necə birləşdirə bilirsiniz?\n-Təbii ki, bunlar ayrı-ayrı sahələrdir, amma bir insanın şəxsində birləşəndə, heç şübhəsiz ki, burada oxşar cəhətlər də ola bilər və istiqamətdən asılı olaraq fərqli cəhətlər də. Yaradıcılıq tamam başqa bir aləmdir, başqa bir dünyadır, başqa bir dünyadır. Tanrı tərəfindən insanın qəlbinə, ruhuna hopdurulmuş bir nurdur, işıqdır, bəlkə də bir missiyadır. Amma dövlət qulluğu vətəndaşlıq borcudur, dövlət, vətən, cəmiyyət qarşısında insanın vicdani borcudur ki, bunu yerinə yetirir. Əgər dövlət qulluqçusu kimi çalışıramsa, öz fəaliyyətimi müəyyən qanun və qaydalar çərçivəsində nizamlamalıyam. Bu məqamda dövlət qulluqçusunun mnüəyyən etik qaydaları ola bilər, subordinasiya normaları ola bilər. Bütün bunları bir vətəndaş, dövlət məmuru kimi nəzərə almalı və işimi də bunlara uyğun aparmalıyam. Və ilk növbədə dövlətə sədaqət, xüsusən müstəqil Azərbaycana sədaqət, xalqa sədaqət birinci yerdə durmalıdır. O ki qaldı yaradıcılıq məsələsinə, burada daha çox sərbəstlik var, inasan özü ilə daha çox qalır və daxili aləmi ilə başa-baş qalanda orada sərbəstlik daha çoxdur, fantaziyaya da geniş meydan verə bilirsən. Burada tam azadsan, təxəyyülün də müstəqildir, düşüncələrin də. İstədiyini yaza bilirsən. Yəni, bax, bu cürdür. İnsan hansısa işlə məşğul olanda əhvalını ona uyğunlaşdırır və bu işə köklənir. Heç şübhəsiz ki, məmurluqla yazıçılığı bir-birinə qatmaq istəməzdim. Yazıçı olmaya bilərsən, amma vətəndaş-məmur olmaq mütləq borcundur. Amma ümumən yekunda bunlar ikisi də birləşəndə, əlbəttə ki, bir Akif Əli obrazı yaranır. Hər iki fəaliyyəti özündə ehtiva edən bir insanın obrazı.\n-Dövlət cəmiyyətin sosial-siyasi-hüquqi yaradıcılığıdır. Ədəbiyyat, sənət isə fərdin, cəmiyyətin duyumlarını tutmağa, ifadə etməyə cəhd göstərir. Bu baxımdan yanaşanda bu günki Azərbaycan ədəbiyyatı ilə Azərbaycan dövləti arasında hansı həmahəngliklər və yaxud dissonanslar müşahidə edirsiniz?\n-Gəlin, açıq danışaq. Mən ilk gənclik illərimdə ədəbiyyatla, sənətlə, kino işi ilə məşğul olanda - onda sovetlərin dövrü idi - mənə elə gəlirdi ki, incəsənət, ədəbiyyat daha yüksəkdir. Azərbaycan dövlət müstəqilliyi əldə edəndən sonra Azərbaycan dövlətinə qulluq eləyəndə başa düşdüm ki, dövlət qulluqçusu olmaq daha ciddi məsələdir. Və vətəndaşlıq borcu kimi daha vacib amildir ki, mən buna üstünlük verməliyəm. Çünki mənim fərdi yaradıcılığım ancaq\tmənə aid məsələdir və o, qəbul edilə də bilər, edilməyə də bilər. Kiminsə xoşuna gələr, kiminsə xoşuna gəlməz. Bu, sırf yaradıcılıq və şəxsi zövq məsələsidir. Amma müstəqil Azərbaycan dövləti artıq bu xalqın taleyidir, bu ölkənin taleyidir. Yəni burada işləmək daha ciddi və məsuliyyətini tamamilə hiss etdiyin bir işdir, həyat üçün daha şərəfli bir missiyadır.\n-Bu gün Azərbaycan ədəbiyyatında müşahidə edilən "atalar və oğullar" qarşıdurmasında Akif Əli hansı mövqeyi tutur?\n-Ümumiyyətlə, "atalar və oğullar" təkcə ədəbiyyatda, sənətdə deyil, bütün sahələrdə mövcuddur. Bu da insanların inkişaf səviyyəsindən asılı olaraq zamanın özünün diqtəsindən irəli gəlir. Oğullar böyüyür və görürsən ki, bəzən ataları üstələyə bilirlər, bəzən inkar edirlər, bəzən razılaşırlar. Bu, həyatın özünün qanun-qaydasıdır və buna normal yanaşmaq lazımdır. Əks-təqdirdə cəmiyyətdə tərəqqi olmaz, mədəni və hətta siyasi inkişaf da olmazdı. Əgər biz keçmişdən ayrılmasaydıq və daha proqressiv olanı qəbul etməsəydik və irəli getməsəydik, insdanlıq mağaralar dünyasından qurtulub bu günki kosmos əsrinə qədər gəlib çıxmazdı. Yəni bu, fəlsəfənin inkarı inkar qanunudur. Heç şübhəsiz ki, cəmiyyətin qanunları və inkişaf üslubu ədəbiyyata da sirayət eləyir. Yeni gələn ədəbi nəsil özündən əvvəlki ədəbi nəsli bəyənə də bilər, bəyənməyə də bilər. Nəyisə ondan götürə bilər, nələrisə də inkar edə bilər. Ondan üstün olar, ondan geri qala bilər. Yəni bu dialektik ədəbi prosesə bir qədər şüurlu və müdrikliklə, səbirlə yanaşmaq lazımdır və bunu faciəyə çevirmək lazım deyil. Əksinə, hesab edirəm ki, ədəbi atalar ədəbi oğulların irəli getməsinə sevinməlidir. Elə həyatda da belə olur. Amma əksinə, əgər ədəbi atalar, ədəbi bosslar qısqanclıq göstərib gənc nəsli sıxışdıracaqsa, onalrın irəli getməsinə, hətta atalrı qəbul etməmələrinə düşmən gözü ilə baxacaqlarsa, bu o deməkdir ki, ədəbi bosslar millətin inkişafını istəmirlər.\n-Orta əsr Çin miniatürlüyündə qəribə bir ənənə var idi. Rəssam özünün şedevrini yaratdığını hiss edəndə fırçasını həmişəlik yerə qoyurdu. Akif Əli bir yazıçı kimi ədəbiyyatda özünün şedevr sözünü deyə bilibmi? Ya bu hələ qabaqdadır?\n-Mən demirəm ki, şedevr əsərlər yaratmışam, amma mənim yaradıcılığımda - istər kinoda, istər teleradioda, istər publisistikada, istərsə də ədəbiyyatda, belə deyək də, böyük şedevrlərim olmayıb, amma xırda şedevrlər yaratmışam. Amma ən böyük şedevrimi, əlbəttə, hələ ki yaratmamışam və bu, yazı sahəsində olacaq. Hesab edirəm ki, bu prosesin içindəyəm. Hazırda olduqca ciddi bir əsər üzərində işləyirəm. Azərbaycan xalıqının böyük, dahi sərkərdəsi, bütün zamanlarda Azərbaycan oğulları üçün vətənpərvərlik nümunəsi olan, vətəni qorumaq, vətəni sevmək timsalı olan ulu Babək haqqında bir əsər üzərində işləyirəm və hesab edirəm ki, onu yarada bilsəm, bir yazıçı kimi öz ömrümün sözünü demiş olacağam. Amma bu, çox ağır bir işdir, çətin və əziyyətli işdir. Paralel olaraq dövlət qulluğunda çalışdığım üçün həmin roman ərsəyə gəlmək üçün uzun bir vaxt tələb edir. Ola bilər ki, onun bitməsi bir xeyli çəkəcək, amma proses gedir.\n-Nəyəsə mənə elə gəlir ki, Sizin içinizdə qəribə bir intizar, qəribə bir həsrət var. Sanki nəyinsə, kiminsə yolunu gözləyirsiniz. Akif Əli Akif Əlininmi yolunu gözləyir, yoxsa kimin? Yaxud nəyin?\n-Yox, bu təkcə məndə belə deyil. Mənə elə gəlir ki, hər bir yaradıcılıq adamının gözlərində bir qayğı və haralarasa dalmaq var. Bunlar ola bilər. O da daxildən irəli gəlir. Yəni yaradıcı insan daim düşünür, daim götür-qoy edir, nədənsə narahat olur, nədənsə narazı qalır. Bu proses insana daim yoldaşlıq edir. Əvvəldə dediyim kimi, əgər Tanrı tərəfindən insanın içinə bir işıq, bir nur səpələnibsə, o insan heç vaxt rahat ola bilməz. Gəzir, fikirləşir, düşünür. Yəni insan elə şeylər düşünür ki, onu ucadan deyə bilmir. Müxtəlif səbəblərdən deyə bilir. Hərçənd ki demədiklərin və ya deyə bilmədiklərin özündən daha ucadır. Bütün bunların hamısı psixoloji məqamlardır və Siz çox maraqlı müşahidənizi dilə gətirdiniz. Ola bilər ki, için həsrəti yığılıb,insanın və yaxud Akif Əlinin gözlərindən sezilir. Amma Sizə deyim ki, məni ciddi şəkildə narahat edəcək bir problemim yoxdur. Yazmaq istədikərimi içimdə yaşamaq prosesi var... Amma özümü böyük bir yaradıcı saymasam da, dövlət qulluğunda çox xoşbəxtəm. Çox xoşbəxtəm və çox böyük bir şərəf hissi ilə də bu dövlətə qulluq edirəm. Çünki Azərbaycanımızın müstəqil dövlətinə xidmət edirəm. Kimin nə deməsindən asılı olmayaraq, Azərbaycan dövləti varsa və müstəqildirsə və onu bütün dünya tanıyırsa, bütün dünyada Azərbaycan Respublikası kimi qəbul edilirsə, mən bir vətəndaş kimi bundan qürur duyuram.\n-Siz yaradıcılıq yaşı baxımından müasir Azərbaycan ədəbiyyatında orta nəslin nümayəndəsisiniz. Gənc yazarlardan hansıları Sizə daha çox ümid verir?\n-Şübhəsiz belə imza sahibləri var ədəbiyyatımızda. Yəqin ki, o proses Sizə tanışdır. Bir neçə il bundan əvvəl Azərbaycan Yazıçılar Ocağı ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi arasında qızğın mübahisələr başlamışdı. Sonradan bu mübahisələr hətta mücadiləyə çevrildi. Və o zaman mən birmənalı şəkildə öz mövqeyimi bildirdim. Bu barədə hətta kitab və məqalələr də yazdım. O yazılarda birmənalı şəkildə AYO-nun, yəni gənclərin tərəfində durdum, onları dəstəklədim. Hesab etdim ki, AYO-dakı gənclərin hamısı istedadlıdır və Azərbaycanın gələcək əsil ədəbiyyatını məhz onlar yaradacaqlar. Əlbəttə ki, əgər AYB-dəki qısqanclar onlara yaratmağa, yazmağa imkan versələr. O mənada imkan versələr ki, onalrı pisləməsələr, onları tənqid eləməsələr, ayaqlarından çəkməsələr, onalrı arxadan vurmasalar, donoslar vasitəsilə onları işlədikləri yerlərdən bezdirməsələr və hətta işdən çıxartdırmasalar. Amma çox təəssüflər olsun ki, AYO ilə AYB arasında gedən həmin qızğın mübahisələr dövründə yuxarıda sadaladığım halların hamısı müşahidə edildi. "Atalar" ədəbi-estetik prinsipləri şəxsi davaya, şəxsi düşmənçiliyə çevirdilər və bu, Azərbaycan ədəbiyyatının tarixində xoşagəlməz bir səhifə kimi qalacaq. Hesab edirəm ki, o vaxat AYO-da toplaşmış gənclər istedalı yazarlar idilər. Sonra onları pərən-pərən saldılar, hərəsi bir tərəfə getdi. Onlar əsil ədəbiyyat istəyən uşaqlar idilər, əsil ədəbiyyat yarada biləcək uşaqlar idilər. Mən onların mövqeyini o zaman da müdafiə edirdim, indin də müdafiə edirəm.


Rəng yenidən yemək otağına qayıdır - Şərh - 2021\nRəng yenidən yemək otağına qayıdır\nSon bir neçə aydır ki, ev qışlayır, yumşaq və rahat tonları bükür. Yazın yaxınlaşması bizə növbəti addım atmaq üçün pıçıldayan günlər bitdi: rəng! Yemək otağı da istisna deyil, burada rəngarəng və bahar fəsillərinin paradı var ...\nYaşıl / bənövşəyi duet\nLa Redoute ### Qönçələr üçün yaşıl, maqnolias üçün bənövşəyi. Bu şüşə stolun ətrafında oturacaqlar Ana Təbiətə hörmət edir. Sevirik!\nKiçik toxunuşlarda rəng\nİkiqat ### Klassik bir taxta masanın işıqlandırılması üçün iki qırmızı skamya və bir alma yaşıl kreslo lazım idi. Sadə və təsirli, təbii, lakin şən!\nUçuş ### Baharın şirinliyi və təravəti burada masanın, stulların, lövhələrin və hətta rəsmlərin üzərində çəhrayı və ağ rənglərin dueti ilə təcəssüm olunur! Şən və yaxşı yumorla nəfəs alırıq ...\nRəng şəffaflıq üzərində oynayır\nMəqsəd ### Qırmızı və ya narıncı rəngli bu stullar üçün şəffaflıq oyunu. Yemək bölgəsini sublimasiya edən gözəl bir təzə və yüngül qarışıq, yasəmən rəngli divarı artıq bizi bahar dünyasına batırır.\nUçuş ### Bu studiyanın yemək otağında rəngli bar taburuları sayəsində pop tərəfi var. İnandırıcılığa yol verin.\nLa Redoute ### Rəngləri və uyğun olmayan görünüşləri qarışdıranda yaxşı yumor və fantaziya ilə parlaq bir yemək otağı alırsınız. Bir sözlə, qəbul etməyə hazır bir yemək otağı!\nBoyalı stullar, naxışlı stullar\nParaqraf ### Yemək otağı divarlarda parlaq qırmızı cəsarət göstərsə də, yemək sahəsi müxtəlif rənglərdə olan bir sıra stullara sahibdir: ağ, mauve, yasəmən və olduqca naxışlarla bəzədilmiş bir göy mavi! Çeynəmək üçün bir az bahar dadı.\nBirincil rənglər, ikincil rənglər\nDelamaison ### ilkin rənglər üçün sarı və qırmızı, ikincil rənglər üçün bənövşəyi və yaşıl. Burada, stullar masanın ətrafında incə bir rəng palitrası yaradır ki, bu da bizi ləzzətli, dolaşıq bir atmosferə aparır. Yaşıl bir ot xalçasına quraşdırıldığımızı unutmadan: özümüzü demək olar ki, kənarda hiss edirik!\nParlaq qırmızı bir asma işıq\nMəqsəd ### Kafedralardan sonra asma! Budur, parıldayan qırmızı rəng sayəsində pep ilə dolu bir bəzək əkərək ton hazırlayır.\nVideo: Week 9, continued (Dekabr 2021).\nCopyright 2021 \_ Rəng yenidən yemək otağına qayıdır...


"Neft divarı” xərclərə 23 ay davam gətirəcək: Bəs sonra? - Cümhuriyyət\n"Neft divarı” xərclərə 23 ay davam gətirəcək: Bəs sonra?\nTarix: 17 Sentyabr, 10:18 | Baxış: 43\nBeynəlxalq Enerji Agentliyinə görə, pandemiyanın yenidən sürətlənməsilə tələbin artması yavaşlayıb və qlobal neft bazarlarının görünüşü get-gedə daha da kövrəkləşir.\nTəşkilat ilin geri qalanındakı yanacaq istehlakı üzrə proqnozunu salaraq, anbarlardakı neft ehtiyatlarının düşünüldüyü qədər tez azalmayacağını bildirib. Agentlik hesabatında "Neftə tələbin 2020-ci ilin ikinci yarısında sürət itirəcəyini düşünürük. Koronavirusa yoluxanlar dünyanın bir çox bölgəsində artarkən bizi gözləyən yol son dərəcə təhlükəlidir" deyilir.\nAgentlik bu il neftə olan gündəlik tələbatın 91,7 milyon barel olacağını proqnozlaşdırıb ki, bu da 2013-cü ilin səviyyəsinə bərabərdir. Ötən ilə nisbətən gündəlik tələbat üzrə proqnoz 8,4milyon barel azaldılıb. Onu da qeyd edək ki, Dövlət Gömrük Komitəsinin hesabatına görə, xam neft ixracından Azərbaycana daxil olan valyuta 3 milyard 665 milyon 501 min dollar azalıb. 2020-ci ilin 8 ayı ərzində Azərbaycandan 6 milyard 793 milyon 284 min dollar dəyərində 20 milyon 746 min 772 ton xam neft ixrac edilib. Ötən ilin 8 ayında Azərbaycandan 10 milyard 458 milyon 785 min dollar dəyərində 21 milyon 452 min 779 ton xam neft ixrac edilib. Beləliklə, xam neft ixracı miqdar ifadəsilə 3,3%, dəyər ifadəsilə 35% azalıb. Məlum olduğu kimi, Maliyyə Nazirliyi tərəfindən hazırlanan ilkin büdcə proqnozlarına görə, gələn il neft qiymətləri 35 dollardan götürülüb. Büdcə gəlirlərinin isə 57,2 faizinin neft gəlirlərindən formalaşması nəzərdə tutulub. Neft qiymətlərinin bundan aşağı olacağı gözlənilən olmadığı üçün büdcənin icrasında problemlər yaranacağı gözlənilmir.\nBununla belə aşağı neft qiymətləri ölkə iqtisadiyyatına hansı fəsadlar vurur?\nİqtisadçı Natiq Cəfərli "Cümhuriyət” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, büdcədə neft qiymətlərinin aşağı götürülməsi yalnız Dövlət Neft Fondunun xərclərinə təsir edən faktordur:\n"Rəqəmsal olaraq, büdcədə neftin qiymətinin necə götürülməsi əhəmiyyətli deyil. Əhəmiyyətli olan ölkəyə gələn valyuta gəlirlərinin həcmidir və burda da ciddi azalma var. Rəqəmlərlə oynamaq reallığı dəyişdirmir. Reallıq odur ki, Azərbaycanın valyuta gəlirləri kəskin şəkildə azalmağa başlayıb və gələn il də azalacaq. Bəlkə də tariximizdə ilk dəfə olaraq bu il Dövlət Neft Fondunun qazandığından iki dəfə artıq vəsait xərcləməyə məcbur olacaq. Gələn il də büdcədə neftin qiyməti 35 dollardan götürülsə belə, bu büdcə transfertlərinə təsir etməyəcək. Çünki, büdcə parametrləri onsuz da Neft Fondundan transfertlərdən asılıdır. Yəni, bu il də, gələn il də Neft Fondunun büdcəsi ciddi kəsirlə formalaşacaq. Bəzən ictimaiyyət tərəfindən yalnışlığa yol verilir - bizdə büdcənin formalaşmasına neftin qiyməti birbaşa təsir etmir. Neftin qiyməti 50, 40, hətta 20 dollar olsa belə, Neft Fondundakı ehtiyatlar hesabına transferlər həyata keçiriləcək. Necə ki, bu il yanvar ayında büdcənin ilk versiyasında transfertlərin həcmi 48 faiz idi, avqust ayında isə əlavə vəsaitə ehtiyac yarandığı üçün büdcə dəyişdirildi və transfertlərin həcmi 58 faizə qaldırıldı.\nBu o deməkdir ki, Azərbaycan büdcəsinin gəlirlərinin təxminən 60 faizi birbaşa Neft Fondundan daxil olub”.\nİqtisadçı deyir ki, gələn ilin icmal büdcəsində neftin qiymətinin hansı səviyyədə olması yalnız Neft Fondundan daxil olan vəsaitin həcmində özünü göstərəcək: "Neft Fondunu "divar”-a bəzətmək olar ki, biz ölkə olaraq ondan tutaraq gedirik. Amma bu daim davam edə bilməz. Bir müddətdən sonra Neft Fondunun ehtiyatlarında da ciddi azalmalar müşahidə olunacaq ki, bu da bizim ümumi makroiqtisadi göstəricilərimizə, iqtisadi dayanıqlığımıza, götürdüyümüz kreditlərin zəmanətinə ciddi təsir göstərə bilər”. Bəs aşağı neft qiymətləri şəraitində Dövlət Neft Fondu hansı müddətdə ölkə iqtisadiyyatını dəstəkləmək gücündədir? Natiq Cəfərli deyir ki, Mərkəzi Bankın hesablamalarına görə, valyuta ehtiyatları ölkəni tam təmin etmək üçün 23 ay bəs edir: "Yəni heç nə istehsal etməsək belə, bu gündən sonra Neft Fondundan hesabına 23 ay yaşaya bilərik. Hər halda, biz nəsə istehsal edirik və neft, qaz ucuz olsa da, satılır. Digər tərəfdən isə DNF-in vəsaitləri hamısı likvid də deyil ki, biz istədiyimiz zaman ordan götürüb xərcləyə bilək. Neft Fondunda olan vəsaitlərin 65 faizə yaxını likvid olmayan vəsaitlərdir - yəni qiymətli kağızlarda, daşınmaz əmlakda, qızılda, səhm bazarında yerləşdirilmiş vəsaitlərdir. Bu vəsaitlərin müəyyən öhdəlikləri, müqavilə müddətləri var. Düşünə bilərik ki, Neft Fondu bizə 3-5 il kömək edə bilər. Amma sonra nə olacaq? Heç bir zəmanət yoxdur ki, 3 ildən sonra neftin qiyməti yenidən 80-100 dollara qalxacaq.\nƏksinə. iki gün əvvəl BP-nin maraqlı bir hesabatı yayıldı. Bu hesabatda artıq neft erasının geridə qaldığı, 3 ssenari ilə hesablamaların aparıldığı göstərilirdi. Hesablamalarda neftin qiymətinin ən yaxşı halda, 50 dollar ola biləcəyi qeyd olunur. 2025-30-cu illərdə neftin aktuallığının azalacağı və qiymətlərin aşağı olacağı proqnozlaşdırılır. Hətta 30-cu ildə dünyada neft istehlakının kəskin azalacağı - alternetiv enerjidən daha çox istifadə olunacağı bildirilir. Bu baxımdan da biz 2021-ci ili deyil, 25-ci, 30-cu illəri düşünməliyik. Problem ondan ibarətdir ki, biz neftdən asılı olan bir dövlətik. Büdcənin 60 faizinin Dövlət Neft Fondundan birbaşa asılı olması ciddi bir təhlükədir”.


Mixail Şumaxerin rekordu yenilənib - XALQQAZETI.COM\nFormula 1 üzrə dünya çempionatının növbəti yarışı – Portuqaliya Qran-Prisi yekunlaşıb. Portiman trasında keçirilən yarış Luis Hamiltonun qələbəsi ilə yekunlaşıb.\nBritaniyalı pilot bu göstərici ilə ümumi qələbələrinin sayını 92-yə yüksəldərək, əfsanəvi almaniyalı pilot Mixail Şumaxeri qabaqlamağa müvəffəq olub.\nQeyd edək ki, Şumaxer karyerasında 91 qələbə qazanmışdı.\nXəbəri “formula1.com” yayıb.\n28 Oktyabr 2020 00:42 - İDMAN


Çıxış yolu həmişə var » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\nƏlbəttə ki, çoxlarımız öz problemlərimizi başqalarının köməyi olmadan həll etməyə çalışırıq. Bunu necə etmək olar? Özünə güvən həmişə gərəkdir. Bu problemin həlli üçün bəzi məsləhətlərə siz də nəzər salın!\nMəsələnin kitabla həlli yolu\nKitab alarkən başlığı sizin sualınıza cavab olanı seçin. Məsələn, "Pəhrizsiz arıqlama üsulları" adlı kitaba rast gəlsəniz, onu almağa tərəddüd etməyin. Bu kitab həqiqətən də sizin probleminizi həll edə bilər. Burada niyə görə deyilən pəhrizlərin sizdə heç bir işə yaramadığı haqqında informasiya alacaq və arıqlamağa aid yeni və dəyərli məsləhətlər əldə etmiş olacaqsınız. Bu məsələnin həlli üçün gözəl seçim deyilmi? Həm də bir başqasının kimdənsə eşitmiş olduğu pəhriz məsləhətlərindən daha yaxşıdır.\nMəsələnin internetlə həlli yolu\nProblemi internet vasitəsi ilə həll etməyi yoxlamaq olar. Burada hər hansı bir məsələnin həllinin bir deyil, bir neçə yolunu rahatlıqla tapmaq olar. İnternetdə problemi axtarış sisteminə daxil etdikdə bir sıra xəbər və məqalələr açılmış olur, onların hər birini araşdırıb, özünüzə daha uyğun olanı seçə bilərsiniz. Bəlkə elə oldu ki, heç hazırkı məsələnin həllinə ehtiyac qalmadı - ya aradan götürüldü, ya da öz aktuallığını itirmiş oldu. Odur ki, hər hansı problemlə üzləşdiyiniz anda ani qərara verməyə tələsməyin.\nMəsələnin məsləhətlərlə həlli yolu\nƏgər qarşılaşdırığınız problem öncədən rəfiqəniz, qonşunuz, iş yoldaşınızın da başına gəlibsə, heç çəkinmədən məsləhət ala bilərsiniz. Amma bunu da yadda saxlayın ki, insanlar istədikləri və edə bilmədiklərini də məsləhət verə bilərlər. İnsanlar çox vaxt başqalarının problemlərini öz problemlərindən daha çox müzakirə etməyi xoşlayırlar. Bunun bir tərəfi var ki, artıq həll olunmuş məsələ haqqında danışılacaq və siz də ona bənzər çıxış yolu seçə biləcəksiniz.\nMəsələnin kino ilə həlli yolu\nKinolar da həyati hadisələrdən götürüldüyünə görə sizin probleminizə bənzər sujet xətti olan film izləyə bilərsiniz. Bununla da kino qəhrəmanları kimi məsələni həll etmək olar. Amma bu zaman çox ehtiyatlı olmaq lazımdır, özünüzü film qəhrəmanı sanıb daha böyük problemlə qarşılaşmaq təhlükəsi var.\nMəsələnin müxtəlif inanclarla həlli yolu\nBəzi mistik inancların yerinə yetirilməsi sanki insanı rahatlandırır, bu təbii ki, öz-özümüzə etdiyimiz psixoloji təsirin nəticəsidir və işə yarayır. Məsələn, təbiətin oyandığı bir dövrdə evdə səliqə-səhman yaratmaq, köhnəlmiş əşyaların atılması təbii ki, yeni alış-veriş imkanı yaradır və bazarlıq etmək çox vaxt əsəblərin sakitləşməsinə kömək edir. Bu bir növ Novruz adətlərini də xatırladır. Ev işləri və təmizlik az da olsa problemi unutdurur və müəyyən zamanın keçməsi də problemin aktuallığının azalması ilə nəticələnir.\nLaqeyd münasibətlə məsələnin həll edilməsi\nProblemin ən yaxşı həlli yolu onun barəsində düşünməməkdir. Özünüzü elə göstərin ki, guya xarici görüşünüz sizi narahat etmir, ya qaynananızın deyinməsini heç eşitmirsiz, ya da darıxdırıcı 2 otaqlı mənziliniz sizə qonaqlıq təşkil etməməyə bəhanə deyil.\nProblemi qəbul etmək\nHazırki problemin həlli üçün onun qəbul edilməsi yaxşı çıxış yolu ola bilər. Yaxşı-yaxşı fikirləşmək lazımdır, niyə bu problemlə üzləşmisiniz?! Səbəbləri məlum olduqdan sonra onda pozitiv tərəflər axtarıb bunun böyütməli bir məsələ olmadığı ortaya çıxa bilər.\nMəsələni psixoanalitiklə həll etmə\nHeç bir vasitə kömək etmirsə, problem heç də həll olunacaq kimi görünmürsə, psixoanalitikə müraciət etmək olar. Bu, problemin daha dəqiq qaynağını tapmağa yardımçı olacaq. İstənilən psixoloq sizə probleminizi özünüzün həll etməli olacağını söyləyəcək. Mütəxəssis sizə yalız istiqamət vermiş olacaq.\nPlanlı iş görmək\nÖzünüzlə dürüst olun. İlk növbədə özünüz nə istəyirsiniz? Kimlərinsə sizin həyatınıza, işinizə, ailənizə müdaxilə etməsinə yol verməyin. İstəyinizə çatmaq üçün nə etmək lazımdır? Hər gün daha çox problemləri həll etmək üçün addımlar atın. Gördüyünüz işləri qeydə alın, əgər nə isə yolunda getməzsə, qeydlərinizi vərəqləyin, harda səhv etdiyinizi anlamış olarsınız.\nGöründüyü kimi, problemlərdən qaçmaq lazım deyil, onları qəbul etmək, mənbəyini taparaq, həlli üçün çalışmaq lazımdır.\n№ 31 - Müəllif: ulka-894\ngozelВ eliyeva,Esas odur ki,cixis yolu ucun vasiteler axtarirsınız! Problem bolusdukce azalir\n№ 30 - Müəllif: Aynur85\nMen daha cox internetle hall etmeyi severim\nNiye ki tek terefli,bir cox yollar teklif olunur,dostlarla muzakire,psixanalitik meslehetleri,ele evin icinin adamlar... size heqiqeten yaxin olan her kesden yardim almaq olar! burda tek teref yoxdu,kitabin ozu bele qarsiliqli terefdri! Pesimist olmayin ve bedbinliye qapilmayin hemise nikbin dusunun ki problemler sizden cekinsin!\n№ 27 - Müəllif: murad.fikret\nTek terfli cehd etmek olmur\nDeymez Narinim! Deyerin ucun cox sag ol\nTəşəkkürlər Ülkər bacım hər zamnkı kimi xəbəriniz Amma bəzən elə problemlər olurki həllini heç yerdə tapmaq olmur\n№ 24 - Müəllif: ulka-894\nMaraginiza sebe olacagini dusunurdum serhleriniz ucun cox sag olun\nBeli burasi eledir amma aileye daxil olmayan ve ozumuzu narahat eden meselelerde yardim almaq olarçbu bir nov rahatladir


Turun "Ən"ləri-3: Derbidə özü də qəhrəman oldu, ilk dəfə əsas heyətdə şans verdiyi yeni transferi də | Sport24.az - Ən son idman xəbərləri\nTurun "Ən"ləri-3: Derbidə özü də qəhrəman oldu, ilk dəfə əsas heyətdə şans verdiyi yeni transferi də\n13 Sentyabr 2021 20:02\nAzərbaycan Premyer Liqasında 2021/22 mövsümündə III tur arxada qaldı. Sport24.az hələ 2017/18 mövsümünün ilk turundan başladığı Turun “ƏNLƏR”i rubrikasıyla yenidən görüşünüzə gələrək, son turun "simvolik yığması"nı təqdim edir.\nQapıçı: Nicat Mehbalıyev ("Qəbələ")\nMüdafiəçilər: Təmkin Xəlilzadə ("Zirə") - Ruan Renato ("Qəbələ") - Yurgen Qoxa ("Səbail", 2) - Cabir Əmirli ("Səbail")\nYarımmüdafiəçilər: Abdullah Zubir ("Qarabağ") - İsmayıl İbrahimli ("Qarabağ") - Emin Mahmudov ("Neftçi") - Yaovi Akakpo ("Qəbələ", 2)\nHücumçular: İbrahima Vadji ("Qarabağ") - Davit Volkov ("Zirə")\nTurun BAŞ MƏŞQÇİsi - Qurban Qurbanov ("Qarabağ")\nÇempionluq uğrunda əsas rəqibində derbi öncəsi demək olar "11-lik" milli komandalara yollandığından hazırlıqdan kənarda qalsın. Bu, hər bir baş məşqçi üçün problem olsa da, Qurban Qurbanov bu çətinliyindən öhdəsindən məharətlə gəldi. Millidən zədəli gələn futbolçuları da olsa, "Qarabağ"ın təcrübəli çalışdırıcısı komandanı "Neftçi"ylə matça maksimum yaxşı hazırlaya da bildi, maksimum xal da götürə. Qurbanov son transferi olan hücumçu İbraahima Vadjini ilk dəfə start heyətində meydana buraxdı. Bu da matçın taleyini həll etdi. Belə ki, "Qarabağ" 2:1 hesablı qələbəni seneqallı forvardının dubluyla qazandı.\nTurun QƏHRƏMANı - İbrahima Vadji ("Qarabağ")\nElə qəhrəmanımız da məhz Vadjidi. Düzdür, onun kimi "Zirə"dəki həmkarı Davit Volkov da bu turda dubluyla komandasına qələbə qazandırdı. Ancaq hər halda, İbrahima mərkəzi matçda - "Neftçi"ylə derbidə fərqlənib, son çempionu ilk məğlubiyyətlə barışdırıb.\nTurun ANTİQƏHRƏMANı - Anatoli Abanq ("Keşlə")\n"Keşlə"nin bu kamerunlu hücumçusu bundan əvvəlki turda Qəbələdə çox baxımlı qolla yadda qalmışdısa, bu dəfə antiqəhrəman oldu. Belə ki, onun 28-ci dəqiqədə yersiz hərəkəti - rəqibini bilərəkdən vurması birbaşa qırmızı vərəqəylə nəticələndi. Nəticə komandası matçın yarıdan çoxunu azlıqda oynamalı olaraq 0:2 hesabıyla uduzduğu matçı hər 2 qolu da 10 nəfərlə buraxdı.\nYeni mövsümdə ilk ev matçında liderlə görüşməli olasan və bu çətin sınaqdan üzüağ çıxasan. Buna "Səbail" "Sumqayıt"la matçda nail oldu. Qonaqlar buraxdığı yeganə qolla həm ilk dəfə qapısında top gördü, həm də ilk dəfə xalsız qaldı.\nTurun HAKİMi - Rəşad Əhmədov ("Neftçi" - "Qarabağ" - 1:2)\nBu gənc ədalət təmsilçiis ardıcıl 2-ci dəfə turun ən yaxşı hakimi seçilməklə bu nominasiyada liderliyi ələ keçirdi. Onu da xüsusi vurğulayaq ki, Rəşad Əhmədov Qəbələdən sonra Bakıda daha çətin işin - turun yox. dövrənin mərkəzi matçının öhdəsindən gəldi. Mingəçevirli referi "Bakcell Arena"dakı Azərbaycan derbisində nəticəyə təsir göstərən səhvə yol verməyərək qətiyyətli hakimlik etdi.\nTurun SENSASİYASI - "Səbail" - "Sumqayıt" - 1:0\nƏsas sensasiya məhz liderin məğlubiyyəti oldu. "Sumqayıt"ın Bayılda qələbəsini çoxları proqnozlaşdırdığı halda, hətta heç-heçə də edə bilmədi. "Səbail" rəqibin ani diqqətsiliyindən istifadə edərək hesabı açdı və üstünlüyünü sonadək qoruya bildi.\nTurun SİTATı - Samir Abasov ("Neftçi")\nSamir Abasovun "Qarabağ"la matçda onu istefaya səsləyən rəqibin azarkeşləri - "İmarət" fan-klubuyla qarşıdurması oldu. "Neftçi"nin 43 yaşlı çalışdırıcısı görüşdən sonra mətbuat konfransında buna toxunaraq, qarşı tərəfə verdiyi cavabın ağır olduğunu, bunu mətbuata deyə bilməyəcəyini vurğulayıb. Abasov "Qarabağ"ın fanlarının belə etməsinin onun üçün yaxşı olduğunu bildirdi, hətta onlara təşəkkürünü çatdırdı: "Samir 7 il sonra gəldi, onların əlindən çempionluğu aldı. Əlbəttə, onlar üçün Samirin getməyi yaxşıdır".\nTurun ən gənci və "qoca"sı\nYeni mövsümdən əlavə etdiyimiz bu nominasiya futbolçulara yox, komandalara aiddi. Hər turda ən gənc və ən "qoca" komandaları da sizə təqdim edəcəyik. Beləliklə, orta yaş həddinə görə IIl turun ən gənci "Sumqayıt" (25,45) oldusa, ən yaşlısı "Keşlə" idi - .28,36.\nAbbasov zədəli Bədəlovla Qurbaninin durumunu açıqladı, narazı qaldığı məqama toxundu: "Yəqin, bu, PFL-in gözündən qaçıb"


Könlünüzdə bu arzuya yer varmı? - XALQQAZETI.COM\nKönlünüzdə bu arzuya yer varmı?\nMeydan yenə Meydandır, Ortaçala da həmin sayaq. Abbasabad meydanı, Topxana, Nağaraxana, Zərgərxana, Pambıq cərgəsi, Aşağı məhəllə, Müctəhid bağı, Bülbül çalası, Cırdahan, Xarpux, Qoçoğlunun suyu, Bəzəkli hamam, Çarx hamamı, Narınqala, Cümə məscidi, Koroğlu qayası, Təbriz meydanı, Təklə karvansarası, Gəncə qapısı, Gümüşün yolu, Seyidabad, Şıxlı, Şahtaxtı, Şərab yoxuşu, Siracxana yoxuşu, Sənan dağı... da o cür.\nOyan, ey piri xoşdil! Qalx, ayıl bir xabi-rahətdən!\nQiyamətdir, qiyamət!.. Qalx, oyan, zövq al bu fürsətdən.\nMələklər göydən enmiş, feyz alırlar xaki pakindən,\nSeçilməz şimdi əsla məqbərin gülzari-cənnətdən.\nDonanmış hər tərəf pürşölə ulduzlarla... caizdir\nKi, Tiflis ərşi pürəxtərlə dəm vursun rəqabətdən.\nAyıl, ey şeyxi-vəcdavər! Ayıl, bax gör nə aləmdir?\nCahan sərməst olub rəqs eyliyor şövqü şətarətdən.\nBir məhəbbət himni sayılası bu şeiri böyük Hüseyn Cavid Tiflisdə yazıb və Şeyx Sənana ünvanlasa da, əslində, elə həm də Tiflisə yazıb.\nİndinin cavanlarına bu şeir qocafəndi, köhnəlmiş təki təsir bağışlaya bilər. Amma 1920-30-cu illərin ziyalı Bakı gənclərinin əksəri bu şeiri əzbər bilər, sevə-sevə oxuyardu. Canlı şahid özüm!\nXeyr, mən 1920-30-cu illərdə yox idim, amma 1970-ci illərin sonları, 1980-lərdə o illərin cavanları olmuş ağsaqqallar Cavid haqqındakı söhbətlərimizi çox vaxt bu və bu qəbildən olan şeirləri şövqlə, ehtirasla sinədən deməklə başlayardılar…\nCavid Tiflisi də, Gürcüstanı da çox sevərmiş 1920-ci illərdə, 1930-cu illərin əvvəllərində aliəsi ilə yayları Gürcüstanda dincəlməyi xoşlarmış.\nMəşhur “Şeyx Sənan” faciəsini də o, elə buralarda qələmə almışdı.\nŞairin qızı Turan xanım anası Mişkinaz xanımın dilindən mənə söylərdi ki, Cavid Tiflisdə olduğu vaxtlarda, xüsusən “Şeyx Sənan”ı işlədiyi dövrdə tez-tez Şeyx Sənan dağına qalxar, orada saatlarla fikrə dalarmış…\nUyub sən bir mələksimayə, satdın dini, imanı;\nAtıb ehkami-Quranı, uzaqlaşdın təriqətdən.\nFəqət, xoş bir təriqət qoydun, əsla məhv olub getməz,\nCahan durduqca parlar, yüksəlir, düşməz təravətdən.\nZiyarətgahını gülbusələr təzyin edər hər an,\nSən əhli-eşq için bir Kəbə yapdırdın məhəbbətdən.\n“Nədir mənası eşqin?!” söyləyənlər nerdə? Bir gəlsin,\nGörüb qüdsiyyəti-Sənanı, lal olsun xəcalətdən.\nMəhəbbətsiz bütün mənayi xilqət, şübhəsiz, heçdir;\nMəhəbbətdir, əvət, məqsəd şu pürəfsanə xilqətdən.\nAmma Şeyx Sənan dağı, Şeyx Sənan türbəsi də daxil olmaqla Tiflisdəki bütün tanış adlar və ünvanlar içərisində birinin yeri məxsusidir. Tiflisin bəzəyi, sorağı lap çoxdan Gürcüstandan çox uzaqlara da yayılmış məşhur Nəbatat bağı.\n1845-ci ildə ovaxtacan “Çar bağı” adlandırılmış, hökmdar ailəsinə məxsus olmuş bu gözəl məkan həmin il Qafqaz canişini Mixail Vorontsovun əmri ilə “Botanika bağı”na çevrildi.\nBu gülüstana qulluq etmək qaydaları da dəyişdi, bağbanların sırasına xüsusi bitki mütəxəssisləri, alimlər də cəlb edildi. Nəbatat bağının gül səltənətinə 100 ilə yaxın müddətdə bilgin alman bağşünasları nəzarət edib, nəvaziş göstərdilər.\nVaxt ötdükcə Nəbatat bağının hüsnü necə dəyişdisə, cazibədarlığı nə təhər artdısa, dünyanın çox yerində olub, çox gözəllikləri seyr etmiş fransız səyyahı Jan Şardenin 1671-ci ildə bu bağı görəndən sonra yazdığı sətirlər heyranlıq və heyrətlə dolu idi. O, Nəbatat bağında insanı göyçək görünüşü və ətri ilə valeh edən 3 500 növ ağac və gülün olmasından valehcəsinə bəhs edirdi.\nAsta-asta məlum olur ki, Nəbatat bağını daha qəşəng etməkçün düşünülənlərin hamısını həyata keçirməkdən ötrü bağın mövcud ərazisi bəs etməyəcək.1896-1904-cü illərdə bağın sahəsini yan-yörədəki ərazi hesabına bir qədər artırdılar.Təzə ağaclar əkdilər, gül kolları basdırdılar, böyür-başını abadlaşdırdılar.\nMeydandan ayrılıb Nəbatat bağına doğru gedən yolda Tiflis azərbaycanlılarının məscidi ucalır. Elə həmişə də burada olub.\nSəbəbsiz deyil. Çünki vaxtilə Nəbatat bağının yanında müsəlman qəbiristanlığı yerləşirmiş.\nXX əsrin ortalarında bağın növbəti genişləndirilməsi haqqında qərar çıxarırlar və camaata da xəbər verirlər ki, ölülərini başqa məzarlıqlara köçürsünlər. Xeyli adam gəlir və mərhumlarının qalıqlarını çıxarıb ayrı qəbiristanlıqlara aparır. Lakin müsəlman qəbiristanlığı çox köhnə idi, bir neçə yüzil yaşı vardı. Lap qocaman qəbirlərdə yatanlardan kimlərinsə daha ardınca gələsi bir kəsi qalmamışdı, bəzilərinin də qohum-əqrəbası köçüb başqa yerə getmişdi.\nBaşda Mirzə Fətəlinin (1812–1878) qəbri olmaqla, bir neçə məşhur azərbaycanlının məzarı isə yeri dəyişdirilərək elə Nəbatat bağındaca bir qədər yuxarı hissəyə keçirilir.\nSöz yox, Mirzə Fətəli burada torpağa tapşırılan ilk soydaşımız deyildi. Ona qədər də burada son mənzilini tapan çoxları yatırdı.\nTiflisdə, Meydandan yuxarıdakı müsəlman qəbiristanlığı indi qalsaydı, bütöv bir salnamə, daşdan yapılmış tarix kitabı kimi olardı.\nHəmin əski qəbir daşlarına baxıb hafizələrdən pozulmuş nə qədər tarixçələri bərpa edə, zəmanəsinin seçkini, adlı-sanlısı olmuş neçə unudulmuşumuzu yenidən kəşf edərdik. Təəssüflər ki, mühüm bir tarix parçası, daş sənədlər yox olub.\n(Məndə köhnə Tiflisin müxtəlif guşələrinin əks olunduğu, XX yüzilin əvvəllərinə aid bir neçə açıqca var. Onlardan ikisi “Botanika bağı”nın içərisindəki yüksəklikdən çəkilmiş və fərqli istiqamətləri əks etdirən fotolardır. Birində Tiflis şəhəri panoramda, ovucun ortasındakı kimi görsənir.\nO birində bağın içərisindən görünən dağlıq səmt, əski müsəlman qəbiristanlığının bir hissəsidir ki, artıq çoxdan Nəbatat bağına qatılıb. Bu açıqcada yamac boyu sıralanmış və təbii ki, daha heç biri qalmayan sərdabələr, qəbir daşları gözə dəyir).\nGürcüstandakı yaşlı azərbaycanlılar mənə söyləyiblər ki, bağa yaxın həndəvərdə tikilən bəzi evlərin divarlarına, hasarlarına sahibsiz qalmış müsəlman qəbirlərinin daşlarından götürərək istifadə edənlər az olmayıb.\nBu qəziyyədən də ondan duyuq düşüblər ki, ya bütöv, ya da hissə-hissə istifadə edilmiş, üstündə ərəb əlifbalı yazılar olan bəzi sinə və baş daşları diqqətsizlik ucbatından yol keçənlərin gördüyü tərəfə hörülübmüş. Daha söküb çıxarmaq da mümkün deyilmiş. Ona görə də belə hallardan agah olduqca həmin tarix nişanəsi yazıları qaşıyıb yox edirlərmiş.\nErmənilərin Göyçə mahalında, Dərələyəzdə, İrəvanda, ümumən Qərbi Azərbaycan boyu və Dağlıq Qarabağda yüzillərlə, bəzənsə minillərlə yaşı olan qəbirlərimizi, məzarlıqlarımızı məhv etmələri boşuna deyildi ki! Axı hər qəbir daşı özlüyündə ayrıca bir tarix yadigarı, lazım gələndə üzə duran, sübuta çevrilən vacibdən-vacib şahiddir.\nTorpaq kimindirsə də, orada elə o tayfanın, o xalqın da qəbirləri olur. Gəlmənin qəbirləri yerlininkindən nə sayca çox ola bilər, nə yaşca qədim. Ona görə də ermənilərin gücü onları hər cəhətdən ifşa edən köhnə qəbirləri dağıtmaqdan savayı nəyə çatasıydı ki!\n(Şər qarışırdısa da, nə qədər ki göz gözü görür, Nəbatat bağında xeyli aralıda dizə qədər qalxmış otların arasında qaralan bəzi daşlara baxmağı qət etdim. Və elə qısa vaxt ərzində illərin bozartdığı, bəzisinin yazısı babat oxunan, bəzisininki güclə seçilən bir neçə qəbir daşı tapdım. Deməli, hələ köhnə qəbiristanlığın izləri buradan tam itməyib. Nə qədər gec deyil, gərək bu işlə məşğul olmaq xeyirxahlığını boynuna götürən araşdırıcılarımız tapıla. Bir qanlı, savadlı epiqrafika mütəxəssisi gərəkdir ki, Gürcüstana bir neçə günlüyə ezamiyyətə getsin, Nəbatat bağını diqqətlə araşdırsın, oradakı sahibsiz qəbir daşlarımızı müəyyənləşdirib üstünü oxusun. Mən elə alaqaranlıqda, tələm-tələsikdə, bir saat ərzində 3-nü tapdımsa, gör zənlə aranarsa, nə qədəri tapılar!).\n...Bizi biz edənlərdən olan dahi Mirzə Fətəli Axundzadə bu millətə yazıb-yaratdıqları ilə çox xidmət edib və etməkdədir.\nTale Mirzə Fətəlinin alnına elə ali millət xidmətkarlığı missiyası yazmışdı ki, hətta onun qəbri də, ehtiyac duyulanda, xalqın karına gəldi, dərdlərinə yaradı.\n1920-ci ilin iyununda Tiflisdə Cümhuriyyətimizin ilk Baş naziri Fətəli xan Xoyskini bolşeviklərlə ermənilər xosunlaşıb qətlə yetirdilər.\nDüz bir ay sonra isə, 1918-ci ilin mayında İstiqlal Bəyannaməmizi ilk dəfə səsləndirmiş, Məclis-i Məbusanımızın – birinci parlamentimizin rəhbəri olmuş, rəsmən müavin sayılsa da, əvvəldən təqribən sona qədər millət məclisinə son dərəcə sağlam dövlətçi və millətpərvər mövqeyi ilə sədrlik etmiş Həsən bəy Ağayevi də eyni düşmənlər eyni fitnəkarlıqla Tiflisdə kürəyindən vurdular. Şura hökumətinin qəddar düşmən saydığı bu sadiq vətənpərvərlərin məzarlarından da qisas alacağı istisna deyildi.\nOna görə də hər ikisini qəbirlərinin yeri məhrəm olmayanlara bilinməsin deyə, başağacı qoymadan, məzarlarının üstünü yerlə bir edərək dəfn etdilər. Tiflisin həmin müsəlman qəbiristanlığında, Mirzə Fətəlinin ayaq səmtində.\nO məqsədlə ki, bu narahat məzarlar itməsin, haçansa faciəli, fəlakətli əyyamlar bitərsə, Fətəli xanı da, Həsən bəyi də tapa, yenidən dəfn edə, onlara başdaşı qoya bilsinlər.\nBeləcə, Mirzə Fətəlinin məzarı onlara hayan oldu, onların yasaq qəbirlərinin qoruyucusuna, rəmzi başdaşına çevrildi.\nRəhmətlik Ənvər Məmmədxanlı özü mənə danışırdı ki, vaxtilə pristav işləmiş atası Qaffar kişi sovet gələndən sonra həbs ediləcəyini, yəqin ki, həm də dərhal güllələnəcəyini bildiyindən qaçaq düşmüşdü.\n1930-cu illərdə Tiflisdən Ənvər müəllimə gizli xəbər çatdırırlar ki, durma, gəl, atan vəfat edib. Ənvər elə gecə ilə qatarla Gürcüstana yola düşür.\nNövbəti günün axşamı, qaranlıq qatışanda atasını, həm qəbir yadlara bilinməsin, həm də yeri qeyb olmasın deyə Mirzə Fətəlinin məzarının yanında dəfn edərək, gecə ilə geri qayıdır...\n2018-ci il sentyabrın 24-də növbəti dəfə Tbilisidə qonaq idim və təbii, hər dəfə olduğu kimi, Nəbatat bağındakı əziz məzarlarımızın ziyarətinə yollanmaya bilməzdim.\nHər qəbrin qarşısında xeyli dayanırdım, xəyalən onlarla da danışırdım, ürəyimdən başqa çox mətləblər də keçirdi.\nHər gün bura – Nəbatat bağına axın-axın insan gəlir.\nGəlirlər ki, gözləri yaşıllığın, rəng-rəng, çalar-çalar güllərin əlvan gözəlliyi ilə dolsun, gəlirlər ki, buraların saf havasını ciyərlərinə çəksinlər, bağın içərisindən keçən, adı dilə çətin yatsa da, özü dinclik, rahatlıq saçan Tsavkisistskali çayının həzin şırıltısını dinləsinlər.\nBu ruhovudan məskəndə dolaşırdım, ruhları həmişə səksəkəli Mirzə Fətəlinin, Həsən bəy Ağayevin, Fətəli xan Xoyskinin məzarları önündə dayanırdım, buralarda əbədiyyət röyasına dalmış Mehdiqulu xan Vəfa, Hüseyn Əfəndi Qayıbov-Müftizadə, Behbud ağa Şahtaxtinski, Eynalı bəy Sultanov, Nazlı Məmmədquluzadə, Rzaqulu Nəcəfov, İbrahim İsfahanlını... anırdım.\nRuh Allahın elə ən dərin sirlərindəndir ki, onun barəsində hətta elçisi Həzrəti Məhəmmədə (s.) də çox gizlinləri açmayıb. Amma Xudavəndi aləmə hər halda əyan idi ki, bəndələri bu haqda bəşərə ezam etdiyi peyğəmbərdən xəbər almaq, həqiqətlər öyrənmək istəyəcəklər.\nOna görə də belə suallarla üzləşəcəyi təqdirdə cavabdan yayınmaqdansa, etiraf etməyin məsləhət olduğunu buyurmuşdu: “Səndən ruh haqqında soruşacaqlar. De ki, mənə bu barədə çox bilgi verilməyib”.\nSona yaxınlaşan ilin ilk payız axşamlarından birində Nəbatat bağında – könül dincəldən seyrəngahda bir-birinin qonşuluğunda bu dünyadakı axırıncı dayanacaqlarına sığınmış şərəfli millət balaları haqqında düşünürdüm.\nMənim də ruh haqda təsəvvürlərim nə qədər səthi olsa da, hər halda bu qənaətdəyəm ki, o əsrarlı nəsnə qara torpağın altına sığmayacaq qədər qanadlı, azad, ölməzdir.\nYavaş-yavaş Nəbatat bağına axşamın alatoranı çökür. Fikirləşirəm ki, bir azdan qaranlıq qatışacaq, bu get-gəlli məkandan əl-ayaq yığışacaq, ətraf boşalacaq, quşlar da kiriyəcək. Qalacaq ağaclar, çiçəklər, bağdakı heç vaxt səsi kəsilməyən şəlalə, qıvrıla-qıvrıla axıb keçən çay, yarpaqların xəfif pıçıltısına qovuşan yumşaq şırıltı...\nBəlkə elə gecənin belə dərin saatlarında, su səsiylə yarpaq xışıltısının yaratdığı musiqinin məhrəmliyində, insanın az qala ürəyinin döyüntüsünü eşitdiyi sakitlikdə bir-birindən az aralı məzarlarında uyuyan millət pərvanələrimizin nigaran ruhları başlayır buralarda uçuşmağa.\nYa bəlkə elə gündüzkü adamlar kimi, öz sağlıqlarında olan sayaq, başlayırlar buralarda gəzişməyə. Onların bura gələnəcən bir-birini tanıyanları da, bura gələndən sonra tanış olanları da qanlarıyla, ilikləriylə, mahiyyətləriylə eyni adamlardı.\nOna görə də burada həmməkan olandan sonra isinişmələri, bir-birlərilə tezcə dil tapmaları (ruhların dili necədir, görən, o dilin də sözləri varmı?), gecənin tənhalığında hərdən-hərdən dünənin məsud və göynəkli günlərinin xatirələrinə dalmalı, həmişə ürəklərində gəzdirdikləri millət sevdası ilə yurdun sabahları haqqında həsbi-hal etmələri məntiqlə elə öz-özünə baş verməli idi.\nBu qatmaqarışıq, vahiməli düşüncələrə görə qınamayın məni.\nHər kəs bilir ki, məzardakı cansız cəsəddir və torpağa gömüləndən müddət keçincə daha heç cəsəd də deyil, ahəstə-ahəstə əriyən, torpağa qarışan bir topa küldür.\nLakin nə sirdir ki, dünyanın hər yerində, bütün zamanlarda insanlar heç gözünə də görünməyən, torpaq altında qalan həmin bir topa külün ziyarətinə gəlib, gəlir, gələcək və onunla bir canlıyla danışırmış kimi söhbətləşib, söhbətləşir, söhbətləşəcək?\nZahirən sənə aydındır ki, bu adam lap çoxdan yoxdur, bir sərab kimi uçub gedib, daha heç vəchlə dirilə bilməz, qayıda bilməz, amma nədirsə, yenə onu canlı kimi qavrayır, sanki elə yanında, başının üzərindəymiş kimi qəbul edirsən.\nBelə çıxır ki, əslində, hamı ruha inanır və söhbətləşdiyi, var kimi duyduğu da bir topa kül deyil, məhz ruhdur ki var!\nHeç kim cəsarət etməz desin ki, türkün böyük söz sərrafı, mütəfəkkir şair Əbdülhəqq Hamid (1852–1937) sadəlövh imiş, sadədilmiş. Ancaq o da sevgili bir insanın məqbərəsi önündə, elə hər birimiz kimi, ən sıradan olan insan sayaq düşünüb, sadəcə, o, düşündüyünü hər kəsin deyə bilməyəcəyi tərzdə ifadə etməyi də bacarıb:\nİndi buradaydı, getdi əldən,\nGetdi əbədə, gəlib əzəldən.\nMəqbər – sonudur dəqaiqin bu,\nBir sirri qəribi Xaliqin bu.\nƏn yüksəyidir şəvahiqin bu,\nƏn müdhişidir həqaiqin bu.\nMən neyliyəyim böyüksə dövran?\nTəqsiri nədir kiçiksə insan?\nSən öldün, ölüm gözəl deməkdir,\nÖlsəm yaraşır qəminlə hər gün.\nSöz yox, ölümə “gözəl” demək bir şairanə həyəcandan artıq deyildir, mənə görə, bir neçə dəqiqə canlı həyat yaşamaq minillərin ölüm yoxluğundan artıqdır.\nÖmrünün budağı insafsızca erkən sındırılmış faydalı, zəkalı şəxsiyyətlərimizi düşünürkən onların yaşam möhlətlərinin tez başa çatmasının acısını hansısa təsəllilərlə nə qədər səngitməyə səy etsək də, “sağ qalsaydılar, hələ daha nələr yarada bilərdilər” ehtimalı bütün toxtaqlıq axtarma cəhdlərinin özünüaldatmadan başqa bir şey olmadığını anladır.\nFətəli xan Xoyski də, Həsən bəy Ağayev də 1875-də doğulmuşdular. İkisini də 45 yaşında qətlə yetiriblər. Hələ bu millətçün, Vətənçün nələr, nələr edə bilərdilər!\nOnları sadəcə öldürməyiblər, onları Azərbaycana daha böyük, daha çox faydalar vermək fürsətindən məhrum ediblər. Onları və neçə-neçə belə qiymətliləri!\nOnların hər birinin elə güclüdən-güclü və heç vaxt tükənməyən cazibəsi var ki, uzun dəqiqələr boyu düşüncələrə dalmadan heç məzarlarının yanından aralanıb getmək olmur.\n2008-ci ildə mən UNESCO xətti ilə İranda keçirilən beynəlxalq konfransda iştirak edirdim. Tehranda məruzələrimizi edib müzakirələri tamamlayandan sonra bizi əvvəlcə Fars vilayətinin şimalına, Həxamənişilər dövrünün saxlancı, minillərin yadigarı Təxt-e Cəmşidə aparmışdılar. Qədim Hezarsütun, Çehel Minarə, Perspolis saraylarına tamaşa etmişdik, daha sonra gözəl Şiraza doyunca tamaşa etmək macalı qazanmışdıq, orada əsrarəngiz tarixçələrlə ləbələb neçə abidəyə, tikiliyə, muzeyə baş çəkmişdik. Lakin məni ən çox təsirləndirən iki fars dahisinin, iki müstəsna söz sehrkarının – Sədi və Hafizin məqbərlərinin ziyarəti olmuşdu.\nHafizin də, Sədinin də məqbərləri gecə-gündüz çevrəsinə saysız pərəstişkarları cəzb edən, az qala din müqəddəslərinin türbələri kimi uca tutulan yerlərdir. Hafizin məqbəri bir ayrı nəhəng parkın, Sədinin qəbri bir başqa möhtəşəm bağın ağuşundadır.\nBiz Şiraza səfər edəndə yay çağı idi, gündüz göydən qızmar yağdığından şəhərdə canlanma axşamüstü başlayırdı.\nHafiz və Sədi bağlarında həyatın gecə xeyli keçəndən sonra da necə qaynarlıqla davam etməsinə mütəəssir oldum. Sanki camaat parkda yox, elə öz həyətində, məhəlləsində idi. Ailəsi ilə gələrək otluğa balaca xalçasını, palazını sərən, deyə-gülə şam edən kim, musiqi dinləyən, şeir oxuyan kim, gəzişib hava alan kim, bir qıraqda yazı-pozusu ilə məşğul olan kim...\nBu məkanda Hafiz də diriydi, Sədi də!\nSanki bura təşrif gətirənlər onların məqbərələrini də qəbir evi kimi yox, elə o misilsiz şairlərin heykəlləri kimi görürdülər... Ürəyimdən keçdi ki, kaş Bakıda da belə bağlar olaydı!..\n2000-ci illərin əvvəlləri ilə müqayisədə Bakıda dincəlməli, könül açan bağlar da çoxalıb, parklar da artıb, sahil bağımız da neçə qat böyüyərək gələn qonaqları da, elə özümüzü də məftun edən tayı az rast gəlinən füsunkarlıq qazanıb.\nAmma köhnə istəyim qüvvəsində qalır. Axı Şirazdakı həmin bağların bütün digər məziyyətlərindən əlavə Hafizi, Sədisi də vardı.\nO vaxt bunu da düşünmüşdüm ki, bizim də Bakımızda eynən o cür iki bağımız ola bilər – haçansa Füzuli ilə Nəsimimizi Vətənə gətirə bilsək!\n2014-cü ilin 14 martında Prezident İlham Əliyev birbaşa qayğısı, diqqəti ilə əsaslı təmir edilmiş, yenidən qurulmuş Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinə tamaşa etməyə gəlmişdi.\nZalları gəzirdik. Elə Nəsimi otağına girəndə qəlbimdə Şirazdaykən yaranmış qürbətdəki zirvələrimizin məzarlarının Bakıya köçürülməsi arzumdan söz açdım.\nGülümsündü: “Bu istək mənim də ürəyimdə çoxdandır ki var!”\nBöyük azərbaycanlı Heydər Əliyevin ictimai vicdanımız qarşısında ən böyük və hər zaman minnətdarlıqla xatırlanmalı xidmətlərindən biri, bəlkə də etdiyi bütün nəcibliklərinin ən yüksəyi bu niyyətin reallaşmasının mümkünsüz göründüyü əyyamlarda, çətin sovet dönəmində onun Hüseyn Cavidi Sibir buzlaqlarında 40 ildən artıq sürən dustaqlıqdan sonra Azərbaycana qaytarması, Vətən torpağına qovuşdurması oldu.\nUnudulmaz Heydər Əliyevin sevdiklərindən olan Bəxtiyar Vahabzadə zərbi-məsələ oxşayan belə misralar da yazmışdı:\nŞagird ustadından neçə mərtəbə\nİrəli getməsə, o, şagird deyil!\nPrezident İlham Əliyev dövlətimiz və xalqımız naminə bir-birindən parlaq əməlləri, qüvvətli iradənin, mətin qətiyyətin bəhrəsi olan fövqəladə addımları ilə unudulmaz ustadının iftixarla alnından öpəcəyi qabil yetirmə, layiqli davamçı mərtəbəsinə ucaldığını çoxdan sübuta yetirib.\nTarixə onun imzası ilə həkk olunacaq cavidanə qayıdışların daha da möhtəşəmlərinin qəhərli fərəhini yaşayacağımız bəxtiyar anlar da, inşallah ki, milləti çox gözlətməz!..\nŞəriətdə məzarın köçürülməsinin öz şərtləri var. Əgər o qəbri ziyarət edən varsa, şayəd, o məzarçün yerləşdiyi məkanda təhlükə yoxsa, uyuyanın ruhunu diksindirmək rəva deyil.\nŞəxsən mən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından olmuş Əlimərdan bəy Topçubaşının Parisdəki, Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Ankaradakı, Həsən bəy Ağayevin, Fətəli xan Xoyskinin Tiflisdəki nəşlərinin Azərbaycana köçürülməsinin və neçə-neçə başqa əqidə, zəka və məslək zirvəmizin qərib qəbirlərinin Vətənə qaytarılmasının tərəfdarı deyiləm.\nÇünki Mirzə Şəfi Vazehin, Əliqulu Qəmküsarın, Mirzə Fətəlinin Tiflisdəki məzarlarının da, Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Ankaradakı və Nağı bəy Şıxzamanlının İstanbuldakı son mənzillərinin də, mayor Əbdürrəhman Düdənginskinin Almaniyadakı və Mehdi Hüseynzadənin Sloveniyadakı aramgahının da... heç vaxt üzərindən gül-çiçək dəstələri, əklillər əskik olmur, daim ziyarətçiləri var və bunlar bizim sərhədlərimizdən kənardakı ünvanlarımız deməkdir.\nAmma mən İmadəddin Nəsiminin Hələbdən Azərbaycana gətirilməsini çox umuram. Çünki Suriya od içindədir və tarixlə dolu bu məmləkət müharibə atəşləri ilə darmadağın edilməkdədir. O mərmilər Nəsimini də yaralaya, türbəsini, ölkənin çox yeri kimi, xarabazara çevirə bilər. Şəhid şairimizin 1417-ci ildə bir dəfə məşəqqətlə qətlə yetirilməsi azdırmı ki, yenə belə müdhiş aqibətlə üz-üzə qalsın?\nSon illərdə mən Avropa Şurası Parlament Assambleyasında bu məsələni bir neçə dəfə qaldırmışam, axırıncı dəfə 2017-nin aprelində-mayında bununla bağlı müvafiq sənədlər də hazırlamışam.\nBakıda Nəsiminin adını daşıyan rayonda, çoxlu dərəli, el arasında “Güllüdərə” deyilən yerdə, yastı-yapalaq gecəqondulardan ibarət, “gəl məni sök” deyən məhəlləni də gələcək Nəsimi bağı üçün öz aləmimdə gözaltı etmişəm. Burada bizə təzədən qayıdan Şairin ziyarətgaha çevriləcək məqbərəsi də qurulsun, indi şəhərin mərkəzində hündür binaların sıxıb görünməz etdiyi heykəli də köçsün həmin məkana.\nTəsəvvür edin indiki sirkin arxasından Türkiyə səfirliyinə qədər uzanan və Nəsiminin gəlişiylə cənnət məkana çevrilən, bakılıları, qonaqlarımızı hər gün qoynuna yığan gözəldən-gözəl Nəsimi bağını!..\n“Qürbətdə qərib şadman olmaz imiş” söyləmiş, indi müharibələr, qırğınlar bölgəsindəki Məhəmməd Füzulinin də eynən bu cür yurdumuza böyük dönüşünün həsrəti və intizarındayam.\nƏlimizdən qoparılmış halalımız Göyçə mahalı haçansa yenə özümüzdə olacaqmı? Dualar, Pərvərdigardan təmənnalar edirəm ki, olsun!\nAmma nə qədər ki bu istəyin gerçəkləşməsi yaxın üfüqlərdə görünmür, beynəlxalq vasitələrdən və imkanlardan bütünlüklə istifadə etməklə düşmən əlindəki torpaqlardan Aşıq Ələsgərin məzarının Bakımıza, Fəxri xiyabanımıza köçürülməsini cani-dildən istəyirəm.\nAyrı-ayrı vətəndaşlarımızın münaqişə dönəmində yüksək səviyyəli danışıqlar əsasında valideyninin nəşini Ermənistandan Azərbaycana gətirməsi, burada əzizlərini təzədən dədə-baba qaydası ilə dəfn edərək təskinlik tapması hallarından xəbərim var.\nDədə Ələsgərin məzarının əsarətdən azadlığa köçünə nail olaraq bütöv millətin təskinlik tapmasına niyə çalışmayaq?!\nBu da bir başqa böyükdən-böyük diləyimdir ki, müqəddəs panteonumuzda, millətimizin seçkinlərinin son əbədi görüş yeri Fəxri xiyabanda bizə istiqlalın şirinliyini dadızdırmış, millətə Cümhuriyyət nemətini bəxş etmiş, ilk milli parlamentimizi yaratmış qurucu babaların rəmzi məzarı olsun, üzərində də onların böyüklüyünə layiq bir abidə.\nVə qurucu babaların hər birinin Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindəki, Türkiyədəki, İrandakı, Avropadakı... məzarlarından ovuc-ovuc torpaq götürülüb bura gətirilsin.\nİstiqlal qurbanlarımızın nəşlərinin əvəzi olan məzar torpaqları ana yurda dünyanın dörd bucağından gələcək – ömrü mühacirətdə bitmiş Ceyhun Hacıbəylinin Parisdəki qəbrindən bir ovuc, həyatı Tiflisdə qazamatda tamamlanmış Məhəmmədhəsən Hacınskinin Tiflisdəki hər halda məlum məzarından bir ovuc...\nVə Firidun bəy Köçərli, Xudadat bəy Rəfibəyli, Əhməd Cavad... kimi qəbri naməlumların gülləyə tuş olduqları Nargin adasından bir neçə ovuc...\nFəxri xiyabandakı o misilsiz qardaş məzarı ilə Bakımızın həmin guşəsinin müqəddəsliyi qat-qat artar, and yeri olmaq siqləti dəfə-dəfə yüksələr!..\nArzunun gerçəyə çevrilməsinin ən qısa yolu onun yuvalandığı ürəklərin çoxluğundadır.\nÜrəyinizdə bu arzuya yer varmı, qardaşlar, bacılar?!\n30 sentyabr 2018-ci il\n6 Oktyabr 2018 22:31 -\n17 May 2019 | 10:59\n“Rəqəmsal əsrdə kitab və mütaliə” mövzusunda beynəlxalq konfrans\n13 May 2019 | 11:42\n“Məmməd Cəfər – 110” adlı kitab sərgisi\n13 May 2019 | 11:32\nAzərbaycan daha bir möhtəşəm tədbirə ev sahibliyi edəcək\n4 May 2019 | 11:34\nBirdəfəlik ödəmə verilən şəhid vərəsələrinin sayı artıb\n3 May 2019 | 12:32\n1 May 2019 | 16:40\nBakı Şəhər İcra Hakimiyyətində konfrans\n27 Aprel 2019 | 17:29\nAxtarış-xilasetmə işləri keçirən gəminin fəaliyyətinə qadağa qoyulub


Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı daha da artdı - modern.az\n4 İyun 2020, 12:02 | DÜNYA\nRusiyada koronavirusa yoluxanların sayı daha da artdı\nRusiyada ötən sutka daha 8 831 nəfərdə koronavirus (COVID-19) aşkarlanıb, 169 nəfər virusun qurbanı olub.\nModern.az xəbər verir ki, bununla da ölkədə infeksiyaya yoluxanların sayı 441 108-ə, ölənlərin sayı isə 5384-ə yüksəlib. Sağalanların sayı isə 204 623 nəfərdir.\nQeyd edək ki, Rusiya dünyada koronavirusun ən çox yayıldığı 3-cü ölkədir. İlk sıralarda ABŞ və Braziliya qərarlaşıb.


Bu institutda keçid balı endirildi: 150 bal oldu\nYayınlanma tarixi:16.08.2018 13:47:30\nİslamazeri.com instituta istinadən xəbər verir ki, yüksək ixtisaslı islamşünas və dinşünas mütəxəssislərin hazırlanacağı Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda təhsil tam ödənişsizdir.\nİnstitut öz tələbələrinə ingilis, ərəb, klassik ibrani, sanskrit, klassik yunan, latın, rus və fars dillərini öyrənmək imkanı verir. Bütün xarici dillər 4 inkişaf istiqamətində - oxuma, dinləmə, danışma, yazma istiqamətlərində tədris ediləcək. Eyni zamanda, Aİİ tələbələrinə beynəlxalq mübadilə proqramları (Erasmus, Mevlana və s.) vasitəsilə Avropa, Amerika və Şərq ölkələrində təhsil almaq, dövlət xətti ilə magistratura və doktorantura pillələrini xarici ölkələrdə davam etdirmək imkanı yaradacaq.\nAİİ - də tələbələr din, tarix, fəlsəfə, dil, ədəbiyyat və digər elmlərə dair Azərbaycan, ərəb, türk, ingilis, fars və rus dillərində 12 mindən çox kitabdan istifadə etmək imkanına sahibdirlər. Kitabxanada kompyuterlərlə təchiz edilmiş geniş oxu zalı və dərslik tələbatının maksimum təminatı üçün açıq rəf sistemi mövcuddur. İlahiyyat İnstitutu islamşünaslıq və dinşünaslıq ixtisasları üzrə məzun olacaq tələbələrin işlə təminatına şərait yaradacaq. Belə ki, İnstitutdan məzun olacaq tələbələr dövlət qulluqçusu, din xadimi, tədqiqatçı və pedaqoq kimi fəaliyyət göstərə billəcəklər. Bütün bunlarla yanaşı, tələbələr aylıq təqaüd, yemək və geyimlə də təmin olunacaqlar.\nİslamşünaslıq ixtisası üzrə təhsil almaq istəyən abituriyentlər dünyagörüşü səviyyəsinin və bu sahəyə maraqlarının müəyyənləşdirilməsi məqsədi ilə yaradılmış Psixoloji Komissiyada müsahibədən keçməlidirlər. Dövlət İmtahan Mərkəzinin yaratdığı Dini-Psixoloji Komissiyanın tərkibinə ekspertlər, psixoloqlar, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin və İnstitutun əməkdaşları daxil edilib. Müsahibədə abituriyentlərin psixoloji vəziyyəti və yaradıcı təfəkkür imkanlarının xüsusi metodika yolu ilə yoxlanılması nəzərdə tutulub. Müsahibə zamanı habelə abituriyentlərin ümumi dünyagörüşü və dini bilikləri, "İslamşünaslıq” ixtisasına uyğunluqları, xüsusilə gələcəkdə din xadimi kimi fəaliyyət göstərməyə münasibətləri, insanlarla ünsiyyət bacarığı, xitabət və natiqlik qabiliyyəti qiymətləndiriləcək.


“Baş verən hadisələr Dağlıq Qarabağ konfliktinin həllinə dair danışıqları əhatə etməyəcək” Layihə\nTofiq Zülfüqarov: "Çünki Ermənistan siyasi elitası ciddi danışıqlara başlamağa meyilli deyil"\n"Seçkidə diqqəti çəkən məqam seçici fəallığının 48 faiz olması idi. Buradan isə iki nəticə çıxır. Birincisi, əvvəllər seçici sayını çox göstərmək üçün saxta, Ermənistanda yaşamayan insanları da siyahıya alırdılar". Bu fikirləri Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri, politoloq Tofiq Zülfüqarov Ermənistanda keçirilən 9 dekabr seçkilərinin nəticəsi və Dağlıq Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı fikirlərini bölüşərkən deyib.\nOnun sözlərinə görə, ancaq son seçkidən sonra bəlli olur ki, Ermənistanda hətta real yaşayan insanların sayı belə çox aşağıdır: "Bu da ölkədə seçici aktivliyinin həqiqətən də zəif olmasına dəlalət edir. İkinci nəticə odur ki, artıq Ermənistanda Paşinyana dəstək yüksək deyil və Nikol nüfuzunun bir hissəsini itirməkdədir. Siyasi nəticə isə ondan ibarətdir ki, Ermənistanda müxalifəti olmayan bir parlament yaranıb. Onların qanunlarına görə, parlamentdə müxalifətin sayı 30 faizdən aşağı olmamalıdır. Bu fonda Paşinyanın tərəfdarları olmasına baxmayaraq, Çarukyan bloku və digərlərinin özlərini müxalifət elan edəcəklərini istisna etmirəm".\nT.Zülfüqarov bildirib ki, Qarabağ klanı iqtisadi və siyasi baxımdan Rusiyaya sıx bağlıdır: "Qərbin Ermənistanda aktivləşməsi isə onların siyasətdən təcrid olunmasına gətirib çıxardı. Bundan sonra Ermənistanın siyasətində daha çox qərbyönümlülər üzə çıxacaq. Digər tərəfdən Rusiyanın gündəmində bir sıra məsələlər var: Ukrayna mövzusu, Qərblə problemlərin artması, sanksiyalar və s. Artıq Rusiyanın siyasi və digər imkanları başqa məqsədlərə yönəlib. Buna görə də Ermənistan Rusiya üçün əhəmiyyətini tamamilə itirib. İndiki Ermənistanın Rusiyadan tamamilə uzaqlaşdığı barədə fikir yürütmək çətin olsa da, bu proseslərin güclənəcəyini düşünürəm. Çünki növbədənkənar seçkilər məhz Qərbin tələbi idi və Paşinyan bunu qısa müddətdə həyata keçirdi. Təbii ki, bu seçkilər həm də bir vasitə idi. Birinci məqsəd Paşinyan hakimiyyətini gücləndirmək, ikinci məqsəd isə tələb olunan məsələləri həyata keçirməkdir. Qərbin tələbləri isə təbii ki, Rusiyanın nüfuzunu azaltmaqdan ibarətdir. Hesab edirəm ki, Paşinyan bu istiqamətdə hansısa addımlar atacaq. Paşinyan hökumətinin xalqa verdiyi vədləri çoxdur, ancaq Ermənistanın onları həyata keçirmək üçün iqtisadi imkanlar yox səviyyəsindədir. Yeganə yol Ermənistanın Azərbaycan ərazilərinin işğalını dayandırmasıdır. Əgər bu baş verməsə, Ermənistanın iqtisadi durumunda hansısa ciddi dəyişiklik olmayacaq. Belə olan halda Ermənistan cəmiyyəti Paşinyandan verdiyi vədlərə əməl olunmasını çox ciddi şəkildə tələb edəcək".\nEkspert hedab edir ki, Ermənistanda Paşinyanın kursuna müxalif qüvvələr çoxdur: "Yəni parlament birmənalı olaraq Paşinyanın tərəfdarlarından ibarətdir. Deməli, qarşıdurma qeyri-parlament üsulları ilə həyata keçiriləcək, yəni ənənəvi olaraq Ermənistanın siyasi mühitinə uyğun hərəkətlər olacaq. Ermənilər isə daha çox terrora üstünlük verirlər və bu fonda ölkədə daxili siyasi vəziyyətin gərginləşəcəyini istisna etmirəm. Köçəryanın həbsi və onun tərəfdarlarının təhlükə altında qoyulması da bu amili gücləndirir. Ancaq son nəticədə Qarabağ klanı Ermənistandan daha da uzaqlaşacaq. Ümumiyyətlə, Ermənistanda Qarabağ ermənilərinə hər zaman "dönmə ermənilər" kimi baxırlar və onları qəbul etmirlər. Bu qarşıdurma isə özlüyündə regional bir bölünməyə gətirib çıxaracaq".\nDağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı danışıqlar prosesinə gəlincə politoloq diqqətə çatdırıb ki, Ermənistanda bu seçkinin xidmət etdiyi əsas məqsəd daxili siyasi məsələləri həll etmək, Paşinyana öz imkanlarını gücləndirməyə imkan yaratmaq idi: "Paşinyan Qərbin Ermənistanda fövqəladə və vaxtından tez seçkilərin keçirilməsi ilə bağlı tələbini yerinə yetirdi. Təbii ki, Rusiya bunu yaxşı başa düşür. Bu mənada Rusiya-Ermənistan əlaqələrində ciddi problemlər qaçılmaz olacaq. Çünki Qərb Paşinyanın "inqilabdan" öncə götürdüyü öhdəliklərin yerinə yetirilməsi istiqamətində israrlı olacaq. Bir sözlə, çox maraqlı dövr başlayır. Baş verən hadisələr heç də Azərbaycan-Ermənistan Dağlıq Qarabağ konfliktinin həllinə dair danışıqları əhatə etməyəcək. Çünki Ermənistan siyasi elitası ciddi danışıqlara başlamağa meyilli deyil və daha çox daxili məsələlərlə məşğul olacaq.\nPaşinyanın ABŞ göstərişi ilə Ermənistanın KTMT-dəki baş katibini həbs etməsi süni bir məsələ idi. Ümumiyyətlə, bunun arxasında birbaşa Ermənistanda qərbyönümlü siyasətin meydana gəlməsi dururdu. Rusiya da sözügedən məsələni sərt tənqid etdiyindən Xaçaturov məsələsi ortaya atıldı. Əsas məsələ bunların üzə çıxması ilə bağlı səbəblərin mövcud olmasıdır. Bu da Ermənistanın geosiyasi istiqamətinin dəyişməsi ilə bağlıdır. Bunu həm Rusiyada, həm də Ermənistanda çox yaxşı başa düşürlər".\nO həmçinini əlavə edib ki, Köçəryan tərəfdarları, ümumiyyətlə Qarabağ klanı seçkilərə xarici münasibətləri gözləyir: "Məhz bundan sonra onların taktikası daha da dərinləşəcək. Bu mənada onlara xaricdən, ən azından Rusiyadan ciddi dəstək gələcək".\nPolitoloq Eldar Namazov isə diqqətə çatdırıb ki, hələ qabaqda çox mürəkkəb hadisələr gözlənilir: "Ermənistanda bu qarşıdurmanı daha da gücləndirəcək hadisələr baş verəcək. KTMT-nin növbəti iclası keçiriləndə Paşinyan təşkilatın Ermənistan qarşısındakı öhdəlikləri - əsasən də Qarabağla bağlı - məsələsini müzakirəyə çıxarılmasını istəyəcək. O zaman cavab birmənalı olacaq. Heç bir ölkə Azərbaycanla münasibətləri korlamaq istəməyəcək. Keçən dəfə dediyim kimi, mən əminəm ki, Paşinyan Ermənistanın daxilində bu mövzunu öz adından deyil, KTMT-nin adından dövriyyəyə buraxacaq. Deyəcək ki, baxın, torpaqların azad olunması ilə bağlı həm ABŞ-ın, həm Rusiyanın, həm də KTMT-nin mövqeyi eynidir. Ermənistanın daxilində çox böyük qarşıdurmalar, böhranlar başlayacaq".\nOnun sözlərinə görə, Ermənistanda qərbyönümlü qüvvələri iki hissəyə bölmək olar: "Birincisi, artıq bunu bəyan edən partiyalar heç vaxt parlamentdə böyük bir fraksiya təşkil edə bilmir, daim azlıqda olurdular. İndi də parlamentə düşən bir partiya rəsmi qərbyönümlü olduğunu bəyan edir. İkincisi, digərləri pərdə arxasında hərəkət edən partiyalardır. Yəni rəsmi olaraq Rusiya ilə yaxşı münasibətlərdən bəhs edir, KTMT-yə üzvlüyü dəstəkləyirlər və s. Ancaq onlar eyni zamanda atdığı addımlarla Ermənistanı Qərbə yaxınlaşdırmağa çalışan partiyalardır. Paşinyan bu işləri pərdə arxasında görməyə çalışacaq. O, həm Rusiyanın təzyiqindən qorxur, həm də başa düşür ki, Ermənistan cəmiyyəti ola bilsin hələlik tam bu fikirlə razı deyil. Ona görə də Paşinyan çalışacaq ki, bu məsələdə mərkəzçi qüvvə kimi çıxış etsin. Ancaq onun atdığı bütün addımlar Ermənistanı Qərbə yaxınlaşdırmağa yönələcək. O, elə bil minalanmış yola çıxıb, hər bir addımı atanda əvvəlcə yoxlayacaq ki, görüm ayağımın altında bir şey partlayacaq, ya yox. Onlar bu şəkildə, iməkləyə-iməkləyə Qərbə doğru getmək istəyirlər".\nPolitoloq bildirib ki, vaxtilə Rusiya Ukraynada birinci "məxməri inqilab" olanda hadisələrə bir cür yanaşdı: "Yəni Yuşşenko hakimiyyətini açıq dəstəkləmədi, eyni zamanda onunla açıq mübarizəyə də başlamadı. Amma pərdə arxasında bütün diqqətini Ukraynadakı rusiyameyilli qüvvələrin güclənməsinə, qərbyönümlü hakimiyyətin zəifləməsinə yönəltdi. Artıq növbəti seçkilərdə Yanukoviçi hakimiyyətə gətirə bildi. Ancaq Ukraynada ikinci dəfə "məxməri inqilab" olanda Rusiya dözmədi, tez hərəkətə keçib həm Krımı zəbt etdi, həm də Donbasda müharibəni başlatdı. İndi İrəvanda başlayan hadisələrə də Rusiyanın münasibəti Ukraynadakı ilk "məxməri inqilab"a münasibət kimidir. Rusiya işləyib bu hakimiyyəti zəiflətməyə və növbəti seçkilərdə öz adamlarını hakimiyyətə gətirməyə çalışacaq. Ancaq istisna deyil ki, burada Ukraynadakı birinci "məxməti inqilab" dövründə olduğu kimi yox, ikinci "məxməri inqilab" dövründə olduğu kimi bir siyasət yürüdülsün. Yəni qəflətən Rusiya öz siyasətini daha da sərtləşdirsin və bu hakimiyyətin heç növbəti seçkilərə qədər də qalmasına imkan verməsin. Ona görə də hələlik Moskvada hansı yolla Paşinyan hakimyyətini yıxmaq barədə müzakirələr gedir. Ya növbəti seçkiləri gözləyib bu məsələni həll etmək, ya da ki, heç növbəti seçkiləri gözləmədən, müxtəlif imkanlardan istifadə edib ölkəni qarışdırmaq və bu hakimiyyəti devirmək. Bütün hallarda bu hakimiyyət, hökumətin və parlamentin tərkibi Rusiyanı heç vaxt qane edə bilməz".


Fitch: Dollar qlobal ehtiyat valyutası statusunu itirə bilər - BANK - Fins.az\nFitch: Dollar qlobal ehtiyat valyutası statusunu itirə bilər\nKredit reytinqi şirkəti Fitch-in analitiklərindən James MacCormack, ABŞ dollarının zaman ərzində qlobal ehtiyat (rezerv) valyutası statusunu itirmək riski altında olduğuna diqqət çəkib.\nFins.az xəbərverir ki, MacCormack, CNBC-də yayımlanan yazısında əslində Amerika pulunun yalnız uzun müddətdir dəyişmədiyini və ciddi bir alternativi olmadığı üçün qlobal mövqesini qoruya bildiyini vurğulayıb.\nTİCARƏT MÜHARİBƏLƏRİ MƏNFİ TƏSİR EDİR\nMacCormack-a görə, dolların qlobal roluna mənfi təsir edən ən əhəmiyyətli siyasətlər maliyyə sanksiyaları və ticarət müharibələridir.\nHər şey eyni qalsa belə əlavə gömrük tarifləri ticarətin Amerikadan uzaqlaşmasına səbəb olur. Beləcə ticarət aparacaq başqa ölkələr öz pul vahidlərini dollar yerinə istifadə etmək fürsəti əldə edirlər.\nYenə ABŞ-ın 6300 şəxs və təşkilat ilə bərabər 20-dən çox ölkəyə müxtəlif maliyyə sanksiyaları tətbiq etməsi də dolların əvəzinə başqa pul vahidlərindən istifadəyə səbəb olur.\nCİDDİ ADDIMLAR ATILIR\nİran və Rusiya kimi bəzi ölkələr açıqca dollardan uzaqlaşmağa çalışırlar; Çin və Avropa Birliyi kimi daha böyük oyunçular isə öz pul vahidlərini ehtiyat pul etmək və daha çox beynəlxalq əməliyyatlarda istifadə edilməsi istiqamətində davamlı ciddi addımlar atırlar.\nÇin öz pul vahidi yuanın 2016-da IMF-nin pul vahidi səbəti SDR-ə daxil edilməsinə nail olub. Pekin rəhbərliyi 2018-də isə, Şanxayda yuanda neft fyuçersləri ilə yuanı əmtəə ticarətində bir beynəlxalq pul vahidinə çevirmək üçün növbəti addımı atıb.\nAvropa Komissiyasının sədri Jean Claude Junker keçən il etdiyi bir çıxışında, "Avropa enerji idxalının 80%-nin dollar ilə edilməsinin çox axmaq bir hərəkət" olduğunu söyləmişdi. Həmçinin avropalı rəsmilər ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaları aşmağın yollarını da axtarırlar.\nIMF məlumatlarına görə, ölkələrin valyuta ehtiyatları içərisində dolların payı 2001-ci ildə 73% səviyyəsindəykən, 2018-ci ilin sonunda bu nisbət 62%ə düşüb.\nDünya Qızıl Şurasının nəşr etdiyi məlumatlar da, 2008 böhranından bu yana davamlı qızıl alan mərkəzi banklarının 2018-ci ildə 1971-ci ildən bəri ən yüksək illik alışı reallaşdırdığını ortaya qoyub. ABŞ, dolların qızıl ilə əlaqəsinə 1971-də son qoymuşdu.\nMacCormack-a görə, bu trendler davam etsə dollar başqa pul vahidlərinə qarşı və bütün pul vahidləri qızıla qarşı zaman ərzində mövqe itirəcəklər, ancaq bu çox yavaş olacaq.


Elektron media Layihə\nDövlət elektron informasiya vasitələrinə, onların inkişafına xüsusi diqqət yetirir\n1919-cu il noyabrında Ə.M.Topçubaşov Fransadan - Eyfel qülləsindəki radiostansiyadan birbaşa Gəncə radiostansiyasına teleqram göndərmişdi\nMüəyyən inkişaf yolu keçmiş elektron media bizim günlərdə cəmiyyətin sıravi vətəndaşından tutmuş, yüksək mədəni təbəqəyə qədər hər kəsin tribunasıdır. Hazırda postsovet məkanında ənənəvi jurnalistika yeniləşərək ictimai yayım texnologiyası və özəl media paralel olaraq fəaliyyət göstərir.\nSağlam rəqabət, reklam bazarını formalaşdırmaq və bazarı qazanmaq cəhdləri elektron KİV-ə yeni keyfiyyət və forma gətirməkdədir. Vicdanlı, qərəzsiz, operativ, tərəfsiz fəaliyyət göstərməyi əsas məqsəd hesab edən elektron media indi daha böyük funksiya daşımaqdadır. Jurnalistlər xarici xəbərləri ölkə dinləyicisinə, daxili həqiqətləri isə dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq missiyasını bacarıqla yerinə yetirirlər. Əsas məqsədlərdən biri elitar cəmiyyət formalaşdırmaq cəhdləridir.\nOnu da qeyd edək ki, Prezident Administrasiyasının ictimai-siyasi məsələlər şöbəsinin müdiri Əli Həsənov Azərbaycanda elektron informasiya vasitələrinin fəaliyyəti istiqamətində müvafiq addımların atıldığını, bu sahədə əldə edilmiş uğurlarla yanaşı, çatışmazlıqların da olduğunu qeyd edib. Ə.Həsənov bildirib ki, müstəqil dövlətimiz bu sahənin inkişafını daim diqqət mərkəzində saxlayır. Şöbə müdiri qeyd edib ki, televiziya və radio elə bir informasiya, ideologiya və milli-mənəvi dəyər daşıyıcısıdır ki, hər bir təbəqənin evinə, mənzilinə qapını döymədən daxil olur. Bunu nəzərə alaraq Azərbaycan dövləti elektron informasiya vasitələrinə, onların inkişafına xüsusi diqqət yetirir.\nPrezident Administrasiyasının şöbə müdiri vurğulayıb ki, əgər Azərbaycan cəmiyyətini dünyanın aparıcı cəmiyyətlərindən birinə çevirmək istəyiriksə, televiziyaların efirinə ölkəmizin aparıcı şəxsiyyətlərini - elm, mədəniyyət, incəsənət və digər sahələrin tanınmış və əksəriyyət tərəfindən qəbul olunan simalarını çıxarmalıyıq. Bu, onların yaxşı xüsusiyyətlərini cəmiyyətə aşılamağa imkan verər.\nYazıçı-jurnalist Hətavan Dəmirçioğlunun sözlərinə görə, əvvəlki dövrlə müqayisə yayım mediası hazırda cəmiyyətdə mühüm rol oynayır və cəmiyyətə etdiyi təsir vasitəsilə demokratik proseslərdə vacib yer tutur. Mediaya aid Avropa Şurasının bəyannamə və tövsiyələrində göstərilən bu müddəalar artıq dünyada özünü təsdiqləməkdədir: "Yayım mediası reallıqları əks etdirir. Keçmiş Sovet İttifaqının bir çox respublikaları hazırda müstəqil dövlət olaraq elektron medianın sərt tələbləri ilə üz-üzə qalmışdır. "Jurnalistlərin xəbər kimi təqdim etdikləri informasiya dürüst, rəy kimi təqdim etdikləri informasiya isə vicdanlı olmalıdır" beynəlxalq formulası elektron medianın demokratikləşmə prosesində inkişaf yolunu təyin edir. Yola saldığımız XX əsrin son onilliyi onun tarixdə informasiyalı cəmiyyət əsri kimi qalmasına səbəb oldu. "İnformasiyalı cəmiyyət - yüksək keyfiyyətli informasiyanın bol olduğu cəmiyyətdir". Nəzəriyyəçilər məhz belə qeyd edir. Azərbaycan milli jurnalistikasının 138 ildən artıq yaşı var. 1875-ci ildə "Əkinçi" qəzetinin nəşri ilə fəaliyyətə başlayan Azərbaycan yazılı mətbuatı ötən il 138 illiyini qeyd etdi. Elektron jurnalistikanın tarixi isə bir qədər sonraya - 1918-ci ilə təsadüf edir. Doğrudur, Azərbaycanda elektron KİV-in ilk nümunəsi sayılan radionun yaranması 1926-cı il 26 noyabrdan hesablanır. Amma tarixi faktlar göstərir ki, 1918-ci ildə Azərbaycanda Şərqin ilk demokratik və dünyəvi dövləti olan Azərbaycan Xalq Demokratik Respublikası qurulduqdan az sonra ölkəmizdə radio mövcud olmuşdur. Uzun illər SSRİ tərkibində yaşayan respublikalar bütün naliyyətləri bir qayda olaraq Sovet İttifaqı qurulduqdan sonrakı tarixə yazmaq məcburiyyətində idilər. Yeni və xeyirli nə vardısa hamısı sosialazmin şanlı qələbəsindən sonrakı" tarixin adına yazılırdı. Birinci, bu səbəbdən Azərbaycan radiosunun tarixi ötən əsrin 26-cı ilindən götürülür. İkinci, keçmiş SSRİ ərazisində radio 1924-cü ildən fəaliyyətə başlamışdır. Kütləvi radiolaşdırma isə 1926-cı ildən başlanır. Bu iki səbəbdən Azərbaycanda radionun fəaliyyəti kütləvi radiolaşdırma işinin tarixi ilə hesablanıb".\nO da bildirilib ki, Azərbaycan 1918-ci ili milli radionun yaranma tarixi hesab edə bilər. Çünki 1991-ci ildə yaradılan Azərbaycan Respublikası özünü rəsmən Şərqdə ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi hesab edir: "Bu baxımdan milli radionun tarixini 1918-ci ildən hesablamaq ədalətli olardı. Bu tarix hətta Qafqazda, Yaxın və Orta Şərqdə bir çox birinciliklərin sahibi olan Azərbaycanın növbəti öncüllüyünün etirafı olar.\nBu tarixdir: 1919-cu il noyabr ayında Ə.M.Topçubaşov Fransadan - Eyfel qülləsindəki radiostansiyadan birbaşa Gəncə radiostansiyasına teleqram göndərmişdi. Bu, Azərbaycanda radiostansiyanın fəaliyyətə başlaması münasibətilə göndərilən təbrik teleqramı idi. Teleqramda deyilirdi: "Əziz həmvətənlərimizin iqtisadi və mədəni tərəqqisində böyük rol oynayacaq ilk Azərbaycan radiostansiyasının fəaliyyətə başlaması münasibətilə sizi təbrik edirəm". O vaxtdan ölkənin iqtisadi və mədəni tərəqqisində böyük rol oynayan radio işini davam etdirir.\nAzərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının rəhbəri, akademik Ramiz Mehdiyevin dediyi kimi:\n"Radio və televiziya həm də milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunmasında, azərbaycançılıq ideyasının təbliğ edilməsində, Azərbaycan dilinin, mədəniyyətinin, ölkəmizlə bağlı tarixi həqiqətlərin yayılmasında mühüm rol oynamalıdır".\nH.Dəmirçioğlu onu da bildirib ki, milli elektron media öz işlərini bu ümummilli tələblərə uyğun qurmağa çalışır.\nBu gün orta sitatistik tamaşaçı və dinləyici üçün qapalı olan yüksək mədəni mühit elektron media vasitəsilə göz önündə sərgilənir. İki onillik bundan əvvəl media haqqında deyilirdi: "Məhz bu qüvvənin müdaxiləsi ilə II Dünya müharibəsindən sonra siyasət bağlı qapılar arxasından çıxmaq zorunda qaldı, bir sıra pərdəarxası məqamlar ictimiyyətin malına çevrildi". Bu gün isə elektron media vasitəsilə yuxarı təbəqənin həyat tərzi, fəaliyyəti, zövqü, geyimi, hətta mətbəxi sadə tamaşaçı üçün müşahidə ediləcək səviyyəyə gətirilib. Mədəni təbəqənin təqdimi, təbliği cəmiyyətdə elitar sistemin formalaşmasına yardımçı ola bilir. Siyasi sabitliklə, iqtisadi uğurlarla, maddi inkişafla münbit böyümə şəraiti tapan elitar sistem nümunəvi media məhsulundan səmərə götürə bilər: "Azərbaycan hökuməti demokratikləşmənin əsas göstəricilərindən olan azad, demokratik, sivil seçki prosesində KİV-in dəstəyindən geniş istifadə edir. Seçki kampaniyası dövründə KİV-lərin həlledici mahiyyət daşıması bir həqiqətdir. KİV-lərin seçkilərdə iştirakı fövqəladə rol oynayır. Demokratik dövlətlərin seçki prosesində televiziya və radionun rolu haqqında yazan mütəxəsislər bu fikirdədir. Kütləvi informasiya vasitələrinin problemləri ilə məşğul olan tədqiqatçılar sübut ediblər ki, seçkilər zamanı KİV-lərin əhəmiyyəti yüksəlir".\nAzərbaycanda 2013-cü il seçki ili idi. Prezident seçkiləri ilə eyni ilə təsadüf edən mətbuatın 138 illiyi ölkədə bayram kimi qeyd edildi. Bunu medianın mühüm faktor olaraq qəbul edilməsinin göstəricisi kimi də dəyərləndirmək olar: Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra çox qısa bir müddət ərzində media sahəsində böyük irəliləyiş müşahidə olundu. Senzuranın ləğvi, doğrudan da, böyük və tarixi bir addım idi. Bugünkü gün üçün bu, əlbəttə ki, bir fövqəladə hal kimi qiymətləndirilə bilməz. Ancaq o vaxt MDB məkanında Azərbaycan senzuranın ləğvini irəli sürən birinci ölkə idi.\nSöz azadlığının inkişafı istiqamətində ardıcıl şəkildə çox ciddi addımlar atılıb. Söz azadlığı, demokratiyanın inkişafı, hüquqi dövlətin qurulması Azərbaycanda çox vacib məsələlərdir. Bu sahədə ölkəmiz çox böyük və uğurlu yol keçmişdir. Bunu təsdiq edən çoxsaylı faktlar da mövcuddur. Azərbaycanda yüzlərlə media orqanı fəaliyyət göstərir. Medianın inkişafına dövlət dəstəyinin gücləndirilməsi ücün ardıcıl tədbirlər görülür.\nMaddi-texniki bazası gücləndirilən media Azərbaycan həqiqətlərini əks etdirir, elitar cəmiyyətin formalaşmasında fəal iştirak edir. İndi elektron jurnalistika özündə radio, kino, televiziya, internet kimi hər biri müstəqil fəaliyyət göstərən vasitələri birləşdirir. Elektron media vasitəsinin son nümunəsi olan internet mədəniyyətlərin qloballaşmasına, milli-mənəvi dəyərlərin yayılmasına sürətli imkanlar açır. Hazırda Azərbaycan dövləti və cəmiyyəti keyfiyyətcə yeni inkişaf dövrünü yaşayır, ictimai həyatın bütün sahələri yeniləşir, dünya standartlarına cavab verən informasiya-kommunikasiya texnologiyaları tətbiq olunur, insanların rifahı yüksəlir.\nCəmiyyətin güzgüsü hesab olunan jurnalistika bütün reallıqları olduğu kimi əks etdirməklə öz vəzifəsini yerinə yetirmiş olur. Media sistemində elektron medianın mövqeyi getdikcə daha da möhkəmlənir. O cümlədən, 85 illiyini qeyd etdiyimiz Azərbaycan radiosu müasirləşmə yolu ilə öz mövqeyini saxlamaqdadır. Keyfiyyətcə yeni inkişaf dövrünü yaşayan Azərbaycan dövləti və cəmiyyətinin təqdimatında, yüksək dəyərlərin formalaşdırılmasında elektron media ən güclü vasitələrdən biri kimi öz vəzifəsini uğurla yerinə yetirməkdədir.


Ayrıla Bilməyən Boşanmış Cütlərdə Var ! » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nAyrıla Bilməyən Boşanmış Cütlərdə Var !\nTarix: 30-03-2013, 06:00\nSəs ver: Çox az insan yoldaşından bir az romantik zədə və çətinlik olmadan ayrılmağı bacarar. Həyatın yenidən qurulması problemi də işin içinə girincə, əlbəttə özünü ələ almaq bir az zaman alar.\nBir əlaqə bitərkən, altından qalxılması lazım olan bir neçə mövzu olacaq. Birlikdə yaradılan vərdişlərə bağlılıq, evlilik təşkilatına olan bağlılıq və yoldaşa duyulan sevgi, zamanla sovuşdurulacaq ünsürlərdir.\nBoşanmış olmaq, gerçək mənada ayrılıq mənasını verməz. Bəzi cütlər boşanar amma ayrıla bilməzlər. Bütün nizam həmişə ki, kimi davam edər. Bəzi boşanmalarda isə, yoldaşlardan biri, digərini sevməyə və onu düşünməyə davam edər. Bu tərz boşanmalara baxdığınızda, cütün əslində gerçək mənada bir ayrılıq yaşamadığını görərsiniz.\nQəti bir ayrılıq, bir-birləri ilə əlaqə içində olan bütün mövzuların, tamamilə həllə qovuşdurulması ilə mümkün olar. Ancaq bunu müvəffəqiyyətlə bacara bilən cütlərin sayı çox azdır.\nAyrıla bilməyən boşanmış cütlərin, əlaqələrini davam etdirmək üçün həmişə bir bəhanələri vardır. Boşanmış olmalarına baxmayaraq, eyni evdə yaşamağa davam edən cütlərin sayı heç də az deyil. Bu kəslər, əlaqə içində bədbəxt olmalarına qarşı, bir neçə səbəbdən ötəri tam olaraq ayrılmağı bacara bilməzlər. Bu səbəbləri belə örnəkləyə bilərik:\nCüt, uzun zamandır sürən döyüş və müzakirələrin içində boğulmuş və içlərində hirs yığmışdır. Bıçaqın sümüyə dözdüyü bir nöqtədə, biri boşanmaq fikirini ortaya təyin edər. O dövrdəki psixoloji vəziyyət və eqo döyüşü üzündən, bir-birlərinə rest çəkərlər. Boşanma əməliyyatları sürərkən, kimsə qüruruna yedirib, əslində ayrılmaq istəmədiyini söyləyə bilməz. Çünki bu etiraf, qarşı tərəfə məğlub olmaq və belə demək olarsa, yuları əlinə vermək mənasını verəcək. Ancaq zaman keçdikcə, asılılıqlarının əsiri olarlar. Öz içlərində tapdıqları bir sıra səbəblərə sığınaraq, eyni həyat sahəsini paylaşmağa davam edərlər. Beləcə bir-birləri üzərində hakimiyyəti itirməz və idarəni əllərində tutarlar.\nDigər nümunədə isə, cütün boşanmaları reallaşmış olmasına baxmayaraq, yeni bir həyata başlayacaq cəsarətləri yoxdur. Vərdişləri və tapıldıqları yerdəki güvən duyğusu, onları yeni həyat macərasından saxlayar. Çöldə ki, dünya gözlərini qorxudar. Bir neçə yeni insanla əlaqəyə girmə sınağı da müvəffəqiyyətsiz keçsə, bütün cəsarətlərini itirər və bildikləri, alışdıqları və özlərini rahat hiss etdikləri yerdə davam edərlər. Bəhanə olaraq ümumiyyətlə maddi çətinlikləri göstərər və hazır olduqlarında daşınacaqlarına özlərini inandırarlar. Ancaq o gün ya heç gəlməz, ya çox gec gəlir.\nBoşanmış amma ayrıla bilməmiş cütlər, özündə hələ bir-birlərinə qarşı bir az sevgi daşıyarlar ancaq əsl ayrılmama səbəbləri asılılıqlarıdır. Vərdişlər, asanlıqla insanın özünü aldatmasına və ehtiyac duyduğu şeyin əlaqəsi olduğuna inanmasına zəmin hazırlayar. Bu tərz bir əlaqə içindəsəniz, özünüzlə üzləşməniz lazımdır. Gerçək səbəbiniz sevgimi, asılılıqmı? Tərcümə etdi:ShoKKi_MoKKi GuNaY ALiYeVa\nloading... Problemsiz boşanmanın yolları


“Səbail”in legioneri: “Hansı yerdə olduğumuza fikir vermirik” | Report.az\n“Səbail”in legioneri: “Hansı yerdə olduğumuza fikir vermirik” Bakı. 11 noyabr. REPORT.AZ/ “Keşlə” ilə matçda penaltidən qol vurandan sonra oyun epizodunda da fərqlənəcəyimə dair söz vermişdim. Bu gün çox yaxşı oynadıq, komandamız rəqibi tamamilə üstələdi. Plana uyğun hərəkət etdik, baş məşqçimiz əks-hücumda oynamağı tapşırmışdı. Bütün qolları bu cür vurduq. Sxemimiz işlədi və layiqli qələbə qazandıq”.\n11 Noyabr , 2018 11:04\nBakı. 11 noyabr. REPORT.AZ/ “Keşlə” ilə matçda penaltidən qol vurandan sonra oyun epizodunda da fərqlənəcəyimə dair söz vermişdim. Bu gün çox yaxşı oynadıq, komandamız rəqibi tamamilə üstələdi. Plana uyğun hərəkət etdik, baş məşqçimiz əks-hücumda oynamağı tapşırmışdı. Bütün qolları bu cür vurduq. Sxemimiz işlədi və layiqli qələbə qazandıq”.\nMatçda vurulan son 2 qolun müəllifi olan moldovalı yarımmüdafiəçi bildirib ki, Millətlər Liqasının oyunları ilə əlaqədar ölkə çempionatında yaranacaq fasilə onların çıxış tempinə təsir edəcək:\n“Fasilə elə də böyük deyil. Uşaqlar 3 günlük istirahətdən sonra məşqlər olacaq. Biz bütün rəqiblərə eyni gözlə baxırıq. Sırf “Sabah”la aramızda rəqabət yoxdur. Karyeramda əvvələr dubl etmişəm. Amma bu çoxdan olub. Hər zaman eyni teplə çıxış etmək olmur. Əsas odur ki, pis oyundan sonra toparlanmağı, xarakter göstərməyi bacardıq”.\nKoçukun sözlərinə görə, “Səbail”in əsas məqsədi hər oyunda qalib gəlməkdir:\n“Hansı yerdə olduğumuza fikir vermirik. Neçənci pilləni tutacağımızı çempionatın sonunda görəcəyik”.\nQeyd edək ki, “Səbail” hazırda 20 xalla 2-ci sıradadır.