Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşüb, Memorial Kompleksin və şəhərin bərpasının təməl daşını qoyublar - FOTO/YENİLƏNDİ\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva oktyabrın 17-də Füzuli rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşüb, Memorial Kompleksin və şəhərin bərpasının təməl daşını qoyublar.\n-Əziz dostlar, əziz füzulililər, sizi səmimiyyətlə salamlayıram, “Füzuliyə xoş gəlmisiniz” deyirəm. Biz azad edilmiş torpaqlarda bu gün Füzulinin işğaldan azad olunmasının birinci ildönümünü qeyd edirik. Düz bir il bundan əvvəl şanlı Azərbaycan Ordusu Füzuli şəhərini və bir neçə kəndi işğalçılardan azad edib, Azərbaycan bayrağı qaldırılıb və beləliklə, uzun fasilədən sonra Azərbaycan dövləti bu ərazilərdə öz suverenliyini təmin edib. Bu, tarixi hadisədir. Həmin an - 17 oktyabr günü Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində xüsusi yer tutacaq. Çünki məhz oktyabrın 17-də bizim böyük şəhərimiz Füzuli işğalçılardan azad edildi. İkinci Qarabağ müharibəsində şəhid olmuş bütün şəhidlərimizə Allahdan bir daha rəhmət diləyirəm. Onların fədakarlığı, qəhrəmanlığı sayəsində biz tarixi ədaləti bərpa etdik. Azərbaycan Silahlı Qüvvələri 44 günlük müharibə zamanı əsl vətənpərvərlik və qəhrəmanlıq göstərmişdir. Azərbaycan Ordusu düşmənin canlı qüvvəsini, texnikasını məhv edərək tarixi ədaləti bərpa etdi və Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi.\nMüharibə zamanı Füzulinin azad olunmasının çox böyük əhəmiyyəti var idi, çünki böyük yaşayış məntəqəsi idi. Cəbrayıldan, Hadrutdan sonra üçüncü böyük yaşayış məntəqəsi işğalçılardan azad edildi. Füzuli uğrunda çox şiddətli döyüşlər gedirdi, bir neçə gün ərzində şəhərin ətrafında çox ciddi əməliyyatlar aparılırdı. Düşmən müqavimət göstərirdi, amma buna baxmayaraq, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri öz tarixi missiyasını yerinə yetirdi. Mən Füzulinin azad olunması xəbərini Azərbaycan xalqına çatdıranda artıq Azərbaycan xalqı və hesab edirəm, bütün dünya gördü ki, biz öz şərəfli missiyamızı sona qədər yerinə yetirəcəyik, heç bir qüvvə bizi dayandıra bilməz.\nFüzuli şəhərinin azad olunmasının əhəmiyyəti, eyni zamanda, bu şəhərin strateji yerləşməsi ilə bağlıdır. Füzuli nəzarətimizə keçəndən sonra artıq Şuşa istiqamətinə getmək üçün daha geniş imkanlar açıldı. Bir daha demək istəyirəm ki, Ermənistan tərəfi burada çox güclü istehkamlar qurmuşdu, bir neçə xətt istehkamdan ibarət müdafiə xətti qurulmuşdu. Otuz il ərzində düşmən burada möhkəmlənirdi və bu istehkamları yarmaq, keçmək xalqımızın bir daha böyük qəhrəmanlığını, fədakarlığını göstərmişdir. Təbii ki, bunu görən düşmənin gözü qorxdu. Gördülər ki, bizim əsgər-zabitlərimiz doğma torpaqları azad etmək üçün ölümə getməyə hazırdırlar. Bu istehkamları canı-qanı bahasına keçmiş qəhrəman əsgər-zabitlərimiz düşmənə Azərbaycan xalqının böyüklüyünü bir daha göstərdi. Təsadüfi deyil ki, Füzuli azad olunandan sonra Ermənistan ordusunda fərarilik halları daha geniş vüsət aldı. Düşmən gördü ki, bizim qabağımızda dura bilməyəcək, düşmən gördü ki, artıq bizim önümüz açıldı, digər şəhər və rayonlarımızın azad edilməsi məsələsi qaçılmazdır.\nFüzuli şəhərinin azad edilməsi bizə əlavə mənəvi güc verdi. Azərbaycan Silahlı Qüvvələri bundan sonra böyük əzmkarlıq göstərərək xilaskarlıq missiyasını uğurla davam etdirdi. Füzuli azad olunandan 3 gün sonra Zəngilan şəhəri azad edildi, ondan beş gün sonra Qubadlı, ondan sonra biz Laçın dəhlizinə çıxdıq və beləliklə, müharibənin taleyi heç kəs üçün sirr deyildi.\nBiz öz torpaqlarımızı azad etməli idik. Mən işğal dövründə bu məsələ ilə bağlı Azərbaycan xalqına dəfələrlə müraciət edərək və keçmiş köçkünlərlə görüşlər əsnasında deyirdim ki, nəyin bahasına olursa-olsun, torpaqlarımızı azad etməliyik. Onu da deyirdim ki, əgər lazım olsa, biz güc tətbiq etməklə öz torpaqlarımızı geri qaytaracağıq. Belə də oldu. Həm işğal dövründə, həm müharibə dövründə bütün təzyiqlərə, bütün bəyanatlara baxmayaraq, bizim qabağımızda heç bir qüvvə dayana bilmədi. Biz Ermənistan ordusunu darmadağın etdik, erməni mifologiyasına son qoyduq, bütün dünyaya sübut etdik ki, “yenilməz Ermənistan ordusu” nəyə qadirdir və bütün dünyaya xalqımızın böyüklüyünü nümayiş etdirdik. Bu şanlı Qələbə çoxəsrlik Azərbaycan tarixində əbədi yaşayacaqdır.\nOnu da deməliyəm ki, bizim uğurlu əməliyyatlarımız məhz Füzuli rayonundan başlamışdır. Müharibənin ilk günündə - sentyabrın 27-də Füzulinin Qaraxanbəyli, Qərvənd, Kənd Horadiz, Yuxarı Əbdürrəhmanlı kəndləri və Cəbrayılın Böyük Mərcanlı və Nüzgar kəndləri azad edildi. Yəni, biz öz Zəfər missiyamızı məhz Füzuli rayonundan başlamışıq.\nBu gün Füzulidə olarkən hər kəs erməni vəhşiliyinin təzahürlərini görür. Çünki Füzuli ən çox dağıntılara məruz qalmış rayondur. Bir dənə salamat kənd yoxdur, bir dənə salamat bina yoxdur. Füzuli şəhəri tamamilə yerlə-yeksan edilib. Siz yaxşı xatırlayırsınız, Azərbaycan xalqı yaxşı xatırlayır, Füzuli azad olunandan sonra bir bina tapılmadı ki, biz oraya bayrağımızı sancaq. Bayrağımız hərbi hissənin həyətində dirəkdə qaldırılmışdı. Buraya gələn hər bir insan erməni vəhşiliyini, erməni vandallığını görür və bunu artıq heç kim inkar edə bilməz. Təsadüfi deyil ki, ermənilər işğal dövründə buraya heç kimi buraxmırdılar, hətta beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrini də buraxmırdılar. Düzdür, işğal dövründə Minsk qrupunun nümayəndələri iki dəfə faktaraşdırıcı missiya ilə bu bölgələrə gəlmişdilər və müvafiq məruzələr hazırlanmışdı. O məruzələrdə göstərilirdi ki, düşmən burada böyük vandallıq törədib. Ancaq bu dərəcədə dağıntıları heç kim təsəvvür edə bilməzdi. Bu, erməni faşizminin eybəcər üzüdür, bütün dünya bunu görür və görməlidir. Artıq minlərlə insan, həm Füzuli sakinləri, eyni zamanda, xarici diplomatlar, siyasətçilər, jurnalistlər azad edilmiş torpaqlara gəlib ilə erməni vəhşiliyini öz gözləri görürlər.\nBiz Füzuli şəhərini və Füzuli rayonunun kəndlərini bərpa edəcəyik. Ötən bir il ərzində bu istiqamətdə böyük işlər görülüb. Azad edilmiş bütün torpaqlarda həyat bərpa olunacaq, vətəndaşlar öz doğma ocaqlarına qayıdacaqlar. Bu bir il ərzində biz çox genişmiqyaslı quruculuq işləri ilə, eyni zamanda, şəhər və kəndlərimizin bərpası ilə də məşğul olmuşuq. Bu proses çox mürəkkəbdir. Burada düzgün planlaşdırma aparılmalı, minalardan təmizləmə işləri görülməlidir. Füzuli azad edilmiş rayonlar arasında minaların sayına görə ən çox çirkləndirilmiş rayondur - yüz mindən çox mina basdırılıb. Biz bütün bu işləri paralel şəkildə aparmalıyıq. Eyni zamanda, Füzuli şəhərinin baş planı, kəndlərin inkişaf konsepsiyası hazırlanıbdır. Birinci infrastruktur layihələri də məhz Füzulidə başlamışdır.\nİşğal dövründə mən Füzuli rayonunun bizdə olan hissəsinə, ərazilərinə dəfələrlə gəlmişdim, 12 dəfə Füzuli rayonunda olmuşdum. Rayonun inkişafı ilə bağlı çox böyük işlər görüldü. Horadiz qəsəbəsinə şəhər statusu verildi və Horadiz Füzuli rayonunun qeyri-rəsmi mərkəzi müəyyən edilmişdir. Böyük sosial infrastruktur layihələri icra edildi - 24 məktəb, 2 xəstəxana, Olimpiya İdman Kompleksi, Gənclər Mərkəzi, Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Muğam Mərkəzi tikildi. İnfrastrukturla bağlı çox böyük işlər görülmüşdür. Fərdi evlərin bərpası işləri görülmüşdür. Yəni, Füzuli rayonunun inkişafı ilə bağlı çox genişmiqyaslı işlər aparılırdı. Qeyd etdiyim kimi, 12 dəfə Füzulidə olmuşam. Burada köçkünlərlə görüşərək hər zaman onlara deyirdim ki, Füzuli şəhəri və rayonun qalan hissəsi azad olunandan sonra biz daha yaxşı evlər tikəcəyik, daha gözəl şərait yaradacağıq və siz qayıdacaqsınız. Bu gün artıq bunu hər kəs görə bilir. Çünki Füzuli rayonunda artıq icra edilən layihələr bizim həm niyyətimizi, həm potensialımızı göstərir. Cəmi 8 ay ərzində Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı inşa edilib. Bu gün hazır hava limanı ilə tanış olarkən mən bir daha gördüm ki, bəlkə də dünya praktikasında, dünya tarixində bu qısa müddət ərzində, minalanmış ərazidə beynəlxalq hava limanları tikilməmişdir. Biz Füzulidən Şuşaya elektrik xətləri çəkmişik. Çünki Şuşa azad olunandan sonra mənfur düşmən bütün elektrik xətlərini kəsib, hətta su xəttini də partlatmışdır və Şuşa işıqsız qalmışdır, özü də qış aylarında. Ona görə çətin şəraitdə Füzulidən Şuşaya elektrik xətləri çəkildi. Füzulidə yarımstansiya açıldı və ikinci yarımstansiyanın təməli bu gün qoyulmuşdur.\nYollarla bağlı. İndi siz gələndə yeni yoldan istifadə etdiniz. Görürsünüz, biz bu yolları qısa müddət ərzində çəkdik. Biz hətta Şuşaya qədər Zəfər yolunu çəkdik və indi Füzuli-Şuşa magistral yolunun çəkilişi gedir. Hazırda Füzuli-Hadrut, Füzuli-Cəbrayıl, Füzuli-Ağdam yollarında işlər gedir. Bu gün Füzuli-Ağdam istiqamətində yeni yolun təməli qoyuldu. Eyni zamanda, Ağdama gedən qonaqlar, vətəndaşlar Füzuli Beynəlxalq Hava Limanından istifadə edə bilərlər. Yəni, Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı Qarabağın hava qapısıdır.\nBütün bu işləri görərək biz bir məqsədi güdürdük ki, keçmiş köçkünləri tezliklə öz doğma torpaqlarına qaytaraq. Bu gün təməl daşının qoyulması mərasimlərində iştirak edərkən biz artıq bu günü də böyük dərəcədə yaxınlaşdırmışıq. Bu gün Dövlətyarlı kəndinin inkişaf konsepsiyası təsdiq edildi, təməli qoyuldu. “Ağıllı kənd” konsepsiyası əsasında Dövlətyarlı kəndində böyük yaşayış məntəqəsi yaradılacaq. Beş kəndi birləşdirən bu layihə, ümid edirəm ki, gələn ilin sonuna qədər keçmiş köçkünlərin sərəncamına veriləcək. Birinci mərhələdə 450 evin tikintisi nəzərdə tutulur. Ondan sonra əlavə 300 evin tikintisi nəzərdə tutulur və bu, Füzuli rayonunda birinci yaradılacaq yaşayış mərkəzi olacaqdır.\nBu gün Füzuli şəhərinin baş planı təqdim ediləcək. Artıq mənə bu baş plan təqdim edildi. Bu gün bərabər bu plana baxarıq. Bizim mütəxəssislərimiz bu plan üzərində uzun aylar ərzində işləyiblər. Bu gün biz hamımız bu layihə ilə bir daha tanış olarıq. Zəfər muzeyinin, İşğal muzeyinin təməli qoyulacaq.\nFüzuliyə həyat qayıdır və qayıdacaq. Əminəm ki, maksimum qısa müddət ərzində Füzuli şəhəri də, rayonun kəndləri də çiçəklənəcək. Biz azad edilmiş ərazilərdə ən müasir texnologiyaları tətbiq edirik. Bu, artıq reallıqdır. Bunu mən müharibə başa çatandan dərhal sonra bəyan etmişdim və bunu bu gün hər kəs görə bilir. Zəngilanda birinci kəndin inşası başa çatmaq üzrədir. Ağdam şəhərinin baş planı təsdiqləndi, işlərə start verildi. Cəbrayılın baş planı təsdiqləndi. Artıq göstəriş verildi və vəsait ayrıldı, digər şəhərlərimizin – Zəngilan, Qubadlı, Kəlbəcər və Laçının baş planları hazırlanır. Bütün bu işləri biz görəcəyik. Bildiyiniz kimi, heç kimdən asılı olmayaraq, öz vəsaitimiz hesabına, heç kimə müraciət etmədən, heç bir kredit götürmədən biz bu işləri görəcəyik.\nBu işləri görmək üçün əlbəttə ki, biz uzun illər işləmişik. Uzun illər həm torpaqlarımızı azad etmək üçün ordumuzu gücləndirmişik, həm postmüharibə dövründə quruculuq, bərpa işlərini görmək üçün şərait yaratmışıq, imkanlar yaratmışıq - texniki imkanlar, intellektual potensial, kadr potensialı və maliyyə resursları. Bu gün Azərbaycan iqtisadiyyatı pandemiya böhranından sonra dirçəlir. Artıq mənə verilən məlumata görə, doqquz ayın rəqəmləri müsbətdir, iqtisadiyyat təxminən 5 faiz artıb, sənaye də artıb, qeyri-neft sənayesi isə təxminən 20 faiz artıb. Ancaq hər kəs bilməlidir ki, bütün bu bərpa işləri böyük vəsait tələb edir. Yenə də deyirəm, Azərbaycan heç kimdən heç bir yardım, bir qəpik də yardım almayıb və almayacaq. Bu günə qədər almayıbsa, bundan sonra da almayacaq. Bunu öz imkanlarımız çərçivəsində edəcəyik. Mən tam əminəm ki, bütün planlarımız maksimum qısa müddət ərzində həyatda öz əksini tapacaq, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur nəinki Azərbaycanın, dünyanın ən gözəl yerlərindən birinə çevriləcəkdir.\nSabah – oktyabrın 18-i tarixi gündür. Otuz il bundan əvvəl Azərbaycan dövlət müstəqilliyini elan etmişdir. Bildiyiniz kimi, mənim təşəbbüsümlə milli bayramlarımızla bağlı Azərbaycan Milli Məclisi düzəlişlər edib. Mən hesab edirəm ki, bu düzəlişlər tarixi həqiqətə və tarixi ədalətə tam uyğundur. Bizim üçün əsas müstəqillik bayramı 28 May günüdür, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması günüdür. Biz haqlı olaraq fəxr edirik ki, müsəlman aləmində birinci demokratik respublika məhz Azərbaycan xalqı tərəfindən yaradılmışdır. Biz bu gün müstəqil ölkə olaraq Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisiyik. Azərbaycan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisidir. 1991-ci il oktyabrın 18-də isə müstəqillik bərpa edildi. Edilən düzəlişlər məhz bu uyğunsuzluğa son qoydu və bunu hər kəs bilməlidir.\nOnu da bildirməliyəm ki, hesab edirəm, o vaxt Azərbaycan rəhbərliyi müstəqilliyi elan edərkən çox əsassız vaxt itkisinə yol verib. Çünki müstəqillik daha əvvəl, daha tez elan oluna bilərdi. Bunu da hər kəs bilməlidir. Biz tarixə ədalətli yanaşmalıyıq. Biz ermənilərdən fərqli olaraq heç bir mifologiya yaratmamalıyıq. Tarixi olduğu kimi bilməliyik və qiymət verməliyik. Çünki 1991-ci ilin oktyabrında bir çox keçmiş müttəfiq respublikalar artıq öz dövlət müstəqilliyini elan etmişdir. Məndə siyahı var, mən həm sizə, həm də Azərbaycan xalqına bu məlumatı vermək istəyirəm, çoxları bəlkə də bilmir.\nBirinci keçmiş sovet müttəfiq respublikaları arasında öz müstəqilliyini Litva elan etmişdir - 11 mart 1991-ci ildə. Ondan sonra Gürcüstan – 9 aprel 1991-ci il, Latviya – 4 may, Belarus – 27 iyul, Estoniya – 20 avqust, Ukrayna - 24 avqust, Moldova - 27 avqust, Qırğızıstan - 31 avqust, Özbəkistan - 1 sentyabr, Tacikistan - 9 sentyabr, Ermənistan - 21 sentyabr, Türkmənistan - 27 sentyabr, Azərbaycan - 18 oktyabr. Bu qədər gözləməyin səbəbi nə idi? Bilirsiniz, mən bu suala cavab bilirəm. Bu, ritorik sualdır. Ona görə, 18 oktyabr gününü böyük təmtəraqla qeyd etmək, yaxud da ki, kiməsə buna görə minnətdar olmaq tamamilə yersizdir. Sovet İttifaqı dağılırdı, Rusiya Federasiyası özü dövlət suverenliyi haqqında Konstitusiya Aktını bizdən qabaq qəbul etmişdi. Rusiya çıxdı, Ukrayna çıxdı, bütün qalan respublikaları çıxdı. Azərbaycan rəhbərliyi nəyi gözləyirdi, kimi gözləyirdi? Bilirsiniz, ona görə, bu tarixi bilmədən düzgün təsəvvür formalaşdırmaq çətindir. Gələcəkdə düzgün addımların atılması üçün də bu vacibdir və gənc nəsil də bunu bilməlidir. Tarixi həqiqət belədir. Amma, eyni zamanda, bizim o ildə digər tarixi həqiqət var – o da 17 noyabr tarixidir. 1990-cı il noyabrın 17-də Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə o vaxt Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının adı dəyişdirildi, “Sovet Sosialist” sözləri o addan götürüldü, sadəcə, Naxçıvan Muxtar Respublikası adlandırıldı. 1990-cı il noyabrın 17-də Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı Naxçıvanda rəsmi bayraq kimi qəbul edildi. Bu tarixi videolar var. Eyni zamanda, Azərbaycan Ali Soveti qarşısında vəsatət qaldırıldı ki, oxşar addımı Azərbaycan Ali Soveti də etsin. Ancaq bunu etmədi. Əksinə, 1991-ci ilin yazında Sovet İttifaqı çərçivəsində keçirilmiş referendumda, Sovet İttifaqının saxlanmasına dair referendumda ovaxtkı Azərbaycan rəhbərliyi xalqın iradəsinə zidd olaraq o referendumun nəticələrini saxtalaşdıraraq Sovet İttifaqının saxlanmasına səs verdi.\nAncaq Heydər Əliyev qoymadı ki, Naxçıvanda bu referendum keçirilsin. İndi baxın, müstəqilliyə aparan addımlar hansılardır? Müstəqilliyə aparan yollar haradan keçib? Ona görə 18 oktyabrla bağlı sabah mənim Azərbaycan xalqına təbrikim dərc ediləcək. Ancaq, eyni zamanda, mən istərdim ki, hər kəs bu tarixi bilsin və müstəqilliyin əsas səbəbkarlarını tanısın. Bizim müstəqilliyimizə gedən yol məhz 17 noyabr 1990-cı ildən başlamışdır ki, indi dövlət bayrağımız olan üçrəngli bayraq dövlət bayrağı kimi təsis edildi.\nBu gün bu tarixə toxunarkən, sadəcə olaraq, öz mövqeyimi, öz fikirlərimi sizinlə və Azərbaycan xalqı ilə bölüşmək istəyirəm. Sabah digər tarixi gün qeyd olunacaq - Xudafərin qəsəbəsinin azad olunması. Oktyabrın 18-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Xudafərin körpüsünə çıxdı və Xudafərin körpüsü üzərində Azərbaycan bayrağını qaldırdı. Xudafərin körpüsü Azərbaycan xalqının milli sərvətidir, Azərbaycan xalqının istedadının sübutudur. Biz Azərbaycan xalqına məxsus olan bu möhtəşəm memarlıq əsəri ilə haqlı olaraq fəxr edirik.\nMüharibə artıq tarixdə qaldı, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi də tarixdə qaldı, biz gələcəyə baxmalıyıq. Bu gün biz gələcəyi yaradırıq, öz əllərimizlə yaradırıq. Əminəm ki, bütün planlarımız, - bu günə qədər bəyan edilən bütün hədəflər necə təmin edilmişdisə, - növbəti dövr üçün nəzərdə tutulmuş hədəflər də təmin ediləcək. Biz bu hədəflərə çatacağıq, ölkəmizi gücləndirəcəyik, ordumuzu yenə də gücləndirəcəyik və Azərbaycan xalqının təhlükəsiz həyatını təmin edəcəyik. Əlbəttə ki, 30 il ərzində əziyyət içində, o cümlədən mənəvi əzab içində yaşamış köçkünləri maksimum qısa müddət ərzində öz doğma torpaqlarına qaytaracağıq. Bir daha sizi təbrik edirəm və yeni uğurlar, cansağlığı arzu edirəm. Sağ olun.\nMilli Məclisin deputatı Vüqar Bayramov dedi:\n- Möhtərəm, cənab Prezident, çox hörmətli Mehriban xanım.\nFüzuli sakinləri Sizi salamlayır, belə möhtəşəm tarixi günü onlara qismət etdiyinizə görə Sizə dərin minnətdarlıqlarını bildirirlər. Cənab Prezident, bu gün Füzuli rayonunun tarixində ən parlaq, ən qürurverici gündür. Çünki Sizin də qeyd etdiyiniz kimi, bir il öncə 27 illik erməni işğalına son qoyuldu. Bütün bunlar, möhtərəm Prezident, Sizin heç də hər bir dövlət başçısına, siyasətçisinə qismət olmayan siyasi təmkininiz, beynəlxalq arenada böyük diplomatik nüfuzunuz və təbii ki, hərb meydanında qəbul etdiyiniz cəsarətli qərarlar sayəsində mümkün oldu.\nMöhtərəm Prezident, Ümummilli Liderimizin ən böyük arzusu torpaqlarımızın işğaldan azad olunması və ərazi bütövlüyümüzün bərpası idi. Qarabağı və bu gün Sizin rəhbərliyinizlə təməli qoyulacaq Füzuli şəhərini işğaldan azad edən gənclər ümummilli liderimiz Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları və Sizin idarəçiliyinizin yetirmələridir. Cənab Prezident, Siz çox haqlı olaraq tarixi məqamlara toxundunuz, Ümummilli Liderimizin yenidən hakimiyyətə qayıtması füzulililərin taleyində həlledici rol oynadı. Məhz Ulu Öndərimizin inamı, eyni zamanda, böyük qətiyyəti nəticəsində 1994-cü ildə Füzuli rayonunun 21 kəndi, eləcə də strateji əhəmiyyət daşıyan Horadiz qəsəbəsi işğaldan azad olundu. Daha sonra Sizin də qeyd etdiyiniz kimi, Horadiz qəsəbəsi şəhər statusu aldı və bu gün Horadiz Azərbaycanın ən inkişaf etmiş şəhərlərindən biridir.\nCənab Prezident, Füzuli sakinləri hər zaman Sizi Prezident və Ali Baş Komandan olaraq dəstəkləyib və Sizin rəhbərliyinizlə torpaqlarımızın işğaldan azad olunacağına inanıblar. Bu gün xoşbəxtik ki, biz məğlub xalqdan qalib xalqa çevrildik. Füzuli sakinləri hər zaman, möhtərəm Prezident, Sizin, eyni zamanda, çox hörmətli Mehriban xanımın diqqət və qayğısını hiss edib və qiymətləndiriblər. Sizin qeyd etdiyiniz kimi, işğaldan azad olunmuş ərazilərimiz - illər boyu həsrətlə baxdığımız və nisgilliklə xatırladığımız bu ərazilər artıq yeni quruculuq mərhələsinə qədəm qoyub. Cənab Prezident, Sizin rəhbərliyinizlə Füzuli rayonunda da bərpa və yenidənqurma mərhələsi başlayıb. Artıq Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının inşası başa çatıb və yaxın vaxtlarda istifadəyə veriləcək. Bizim beynəlxalq hava limanı dünyada ən qısa müddətdə inşa edilən beynəlxalq hava limanlarından biridir. Bütün bunlar ondan xəbər verir ki, Sizin rəhbərliyinizlə işğaldan azad olunmuş ərazilərimizə çox qısa zamanda həyat gələcək. Sizin də qeyd etdiyiniz kimi, Qarabağ tezliklə cənnətə çevriləcək.\nCənab Prezident, cənnət Qarabağ bizimdir, cənnət Qarabağ Azərbaycandır. Cənnət Qarabağ, cənab Prezident, Sizin və çox hörmətli Mehriban xanımın rəhbərliyi ilə hər zaman bizim olacaq.\nAMEA-nın İqtisadiyyat İnstitutunun nəzdində postkonflikt ərazilərin bərpası elmi mərkəzinin rəhbəri Akif Musayev dedi:\nFüzuli əhalisi Sizi Füzulidə salamlayır, hörmət və ehtiramını bildirir. Bu gün Füzuli əhalisi, eyni zamanda, azad olunmuş Füzuli torpağı sevinc içindədir.\nCənab Prezident, mən elm adamıyam. Keçən əsrin 90-cı illərində mən sovet dönəmi Azərbaycan Respublikasının iqtisadi inkişafını təhlil etmişdim və bu dövrü üç mərhələyə bölmüşdüm - 69-cu ilə qədər olan dövr, 69-83-cü illər və 83-cü ildən sonrakı dövr. Sovet respublikalarının iqtisadi inkişafı ilə Azərbaycanın o dövrdəki iqtisadi inkişafını müqayisəli şəkildə təhlil edərək nəticələri ilə bağlı seriya məqalələrlə çıxış etmişdim. Həmin məqalələr “Azərbaycan iqtisadiyyatında Heydər Əliyev fenomeni” adlanırdı. Mən 69-83-cü illəri əhatə edən iqtisadi inkişafı Azərbaycan iqtisadiyyatının qızıl dövrü adlandırmışdım.\nBu gün də Sizin rəhbərliyinizlə Azərbaycan dövlətçiliyi və Sizin Ali Baş Komandanlığınızla Azərbaycan Ordusu özünün qızıl dövrünü yaşayır.\nCənab Prezident, xalqımızın dəstəyi, Sizin Ali Baş Komandanlığınızla müzəffər Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızı işğaldan azad etdi. Azərbaycan oğulları torpaqlarımızın azad olunması naminə şəhid oldular. Biz şəhidlərin ruhu qarşısında baş əyirik, qazilərimizə Allahdan şəfa diləyirik.\nCənab Prezident, Sizin Ali Baş Komandanlığınızla Azərbaycan Ordusu zəka müharibəsi apardı və müharibəni qələbə ilə başa çatdırdı. Bu, dünya hərb tarixində yeni bir səhifə açdı. Eyni zamanda, Siz indiyə qədər Azərbaycana qarşı haqsız olaraq formalaşmış ədalətsizliyə son qoyaraq informasiya müharibəsində qələbə qazandınız. Həmçinin diplomatiya sahəsində qalib gəldiniz və erməni faşizminin havadarlarının nə dərəcədə ədalətsiz mövqe tutduğunu dünyaya bəyan etdiniz.\nMüharibədən, Qələbədən bir ilə yaxın vaxt keçib. Bu müddətdə burada görülən işlərin miqyası, intensivliyi, sürəti onu göstərir ki, çox yaxın vaxtlarda bu strateji hədəfə də Sizin ali rəhbərliyinizlə nail olunacaq, əhali öz doğma yurdlarına qayıdacaq. Nəhayət Qarabağ ruhu, Qarabağ mədəniyyəti Qarabağ torpağına qayıdacaq.\nCənab Prezident, Sizin tapşırığınıza əsasən, repatriasiya potensialının proqnozlaşdırılması və effektiv təşkili ilə bağlı araşdırmalar aparılır. İlkin nəticələrə görə, bütün əhalimizin çox böyük əksəriyyəti qayıtmaq əzmindədir və bu prosesi səbirlə gözləyirlər. Əmin ola bilərsiniz ki, bu insanlar Qarabağda aparılan quruculuq işlərində yaxından iştirak edərək Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafına öz töhfələrini verəcəklər.\nCənab Prezident, Füzuli əhalisi həmişə dövlətçiliyin, öz Prezidentinin yanında olub, bundan sonra da yanında olacaq. Füzuli əhalisi də bu quruculuq prosesində yaxından iştirak edərək öz töhfəsini vermək arzusundadır və bu, belə də olacaq.\nMən kiçik bir kənddə - Qorqan kəndində anadan olmuşam və o, təmas xəttində idi. Mən ildə bir dəfə yaz vaxtı övladlarımla, nəvələrimlə gəlib o kəndə binoklla baxırdım. Belə fikirləşirdim ki, nə vaxtsa o torpağa qayıtmaq və anadan olduğum o kəndi görmək mənə qismət olacaqmı? Bir dəqiqə də olsun, ümidimizi itirməmişdik. Amma mən yaşda olan insanların bir nigarançılığı vardı ki, birdən ömür vəfa verməz o torpaqları görüm.\nCənab Prezident, çox sağ olun. Sizə minnətdarıq. Azərbaycan dövlətinə, Azərbaycan xalqına, Azərbaycan Ordusuna, Azərbaycan əsgərinə, Azərbaycan zabitinə minnətdarıq ki, bu sevinci bizə yaşatdı.\nAllah Sizi qorusun, Allah Sizin ailənizi qorusun. “Dəmir yumruq” da öz yerində. Sağ olun.\nAzərbaycan Milli Konservatoriyasının dosenti, Xalq artisti Elçin Həşimov dedi:\n- Möhtərəm cənab Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandanımız və çox hörmətli Mehriban xanım.\nSizi bu müqəddəs Qarabağ torpağında, Füzuli rayonunda görməkdən çox sevincli və qürurluyuq. Qarabağ torpağı, həmçinin Füzuli rayonu Azərbaycan mədəniyyətinə, musiqi mədəniyyətinə çox böyük simalar bəxş edib: xanəndələr, musiqiçilər, ifaçılar, bəstəkarlar. Təkcə bir insanın adını qeyd etmək kifayət edər ki, bax, bu gün tədris olunan Azərbaycan muğam proqramının müəllifi, ustad sənətkarımız Seyid Şuşinski məhz bu rayonun, Füzuli rayonunun övladıdır. Biz də gözümüzü açıb elə bu muğam musiqisini, xalq musiqisini eşitmişik və bu mühitdə formalaşmışıq. Əlbəttə ki, bu gün bizim muğamımız çox böyük nailiyyətlər əldə edir. Bu da Sizin və təbii ki, Mehriban xanımın muğamımıza xüsusi qayğısı ilə mümkün olub. Biz bunu daim hiss edirik və bu danılmaz bir faktdır. Hələ torpaqlarımız işğal altında olarkən Qarabağda muğam mərkəzləri tikildi. Füzulinin yoxluğu zamanı Horadizə şəhər statusu verildi, orada, həmçinin Ağdamda, Ağcabədidə muğam mərkəzlərinin tikilməsi böyük rəmzi məna daşıyır. Bu, muğam ifaçılığına, muğam sənətinə, eyni zamanda, yeni muğam ifaçılarına çox böyük stimul verdi. Mən bir də ona görə qürurluyam ki, Sizin tapşırığınıza əsasən tikilən Zəfər yolu mənim anamın, atamın doğulduğu kəndlərdən - məhz Əhmədbəyli, Mahmudlu kəndlərindən başlayır. Çox sevinirəm, hər zaman, hər yerdə deyirəm ki, mənim uşaqlığım burada keçib, buralarda çox gözəl günlər görmüşük və bundan sonra da gözəl günlər görəcəyik. Biz buna inanırıq, necə ki, həmişə Sizə inanmışıq.\nÇıxışımın sonunda, cənab Prezident, bir məsələyə toxunmaq istəyirəm. Bu yaxınlarda Siz bizim qardaş Türkiyə kanallarının birinə müsahibə verərkən söylədiniz ki, mən o torpaqlara, işğaldan azad olunmuş torpaqlarımıza gedərkən, gözlərimin önünə o bölgələrdə yaşamış insanlar gəlirdi. Çünki onlar buraları görmürlər, onlar bizim gözlərimizlə onu görməlidirlər.\nSiz dediniz ki, hər zaman mənim gözlərimin önündə onlar idi, nə qədər əzab çəkdilər, nə qədər əziyyət çəkdilər. Bu sözlər hamımızı çox duyğulandırdı və eyni zamanda, qürurlandırdı.\nBiz fəxr edirik ki, bizim Sizin kimi liderimiz, Ali Baş Komandanımız var. Azərbaycan xalqı, Qarabağ camaatı Sizinlə qürur duyur. Füzulililər Sizinlə fəxr edir və qürur duyurlar. Bu gün Füzuli torpağında olmağımızın, onun işğaldan azad olunmasının bir illiyini qeyd etməyimizin səbəbkarı Sizsiniz və heç zaman unudulmayacaq şəhidlərimizdir, qəhrəman qazilərimizdir. Buna görə Sizə təşəkkürümüzü bildiririk. Çox sağ olun, var olun. Allah Sizi qorusun. Qarabağ Azərbaycandır!\nADA Universitetinin tələbəsi Aysel Cəfərli dedi:\n- Möhtərəm Prezident və hörmətli Mehriban xanım.\nBu gün Sizin qarşınızda bir tələbə kimi, xüsusilə də Zəfər çalmış ölkənin tələbəsi kimi çıxış edirəm. Bu, çox şərəfli və qürurvericidir. Doğma yurdumun adını yüksəklərə qaldırmaq, nəinki mənim, hər birimizin vətəndaşlıq borcudur, xüsusən də ağır pandemiya dövründə. Bilirik ki, bu xəstəlik qlobal bir problemdir və Azərbaycan onunla ən yüksək səviyyədə mübarizə aparır. Mən inanıram ki, biz bu xəstəliyə qalib gələcəyik. Çünki biz İkinci Qarabağ müharibəsinin qalibləriyik. O müharibənin ki, 44 gün ərzində öz şücaətimizi, qəhrəmanlığımızı bütün dünyaya göstərdik və burada “biz də varıq” dedik.\nDüzdür, Qarabağı görməsəm də, səsini-sorağını çox eşitmişəm. Tarixə nəzər salsaq, oranın necə möhtəşəm yerlər olduğunu və buna görə də basqınlara məruz qaldığının şahidi olarıq. Məsələn, 1993-cü ilin sonlarında Qarabağın çox hissəsi ermənilər tərəfindən zəbt olunmuşdu. Lakin ümummilli liderimiz Heydər Əliyev hakimiyyətə gəldikdən sonra Azərbaycanın həm daxili, həm də xarici həyatında mühüm irəliləyişlər oldu. Buna 1994-cü ilin yanvarında baş tutmuş Horadiz əməliyyatını nümunə göstərsək, məncə, tam yerinə düşər. Çünki Horadizin bugünkü gözəlliyi bütün hər kəsi valeh edir.\nAzərbaycan sürətlə inkişaf edirdi və eləcə də digər ölkələr arasında tanınmağa başlayırdı. Əfsuslar olsun ki, 2003-cü il dekabrın 12-də biz Ümummilli Liderimizi itirdik və xalqımız dərin kədərə qərq oldu. Lakin cənab Prezident, Siz Prezident seçiləndən sonra xalqımız yenidən dirçəlməyə başladı, Azərbaycan yenidən inkişaf etməyə başladı. Mən əminəm ki, qəlbimizdə yaşatdığımız Ümummilli Liderimiz əgər hazırda Azərbaycanı görsəydi, necə sürətlə inkişaf etdiyinin, əmin əllərdə olduğunun və ən əsası, Qarabağımızı aldığımızın şahidi olar və sevinib, fərəhlənərdi. Təbii ki, bunlar Sizin düzgün mövqeyinizin və uzaqgörən siyasətinizin nəticələridir. Unutmaq olmaz ki, torpaq su ilə qarışanda palçıq olur, qanla qarışanda Vətən. Buna görə Allahdan şəhidlərimizə rəhmət, qazilərimizə şəfa və digər əsgərlərimizə uzun ömür diləyirəm.\nSizə çox təşəkkür edirəm ki, bu sevinci bizə yaşatdınız. Eyni zamanda, şəhid ailələrinə və qazilərə göstərdiyiniz dəstəyə görə də Sizə minnətdarlığımı bildirirəm. Bunu da vurğulamaq istəyirəm ki, məcburi köçkün ailələrinə göstərdiyiniz dəstək də danılmazdır. Çünki neçə-neçə tələbənin ödənişinin qarşılamağınızın şahidiyik və o tələbələrdən biri də mənəm. İllərdir xəyalını qurduğum yüksək təhsil imkanına malik ADA Universitetinə bu il qəbul olmuşam və eyni zamanda, Prezident təqaüdünə layiq görülmüşəm. Bunun üçün Sizə çox təşəkkür edirəm. Məqsədim gələcəkdə üzünü görmədiyim, azad olunmasını eşidəndə kövrəlib ağladığım Füzuli rayonunda hüquqşünas kimi fəaliyyət göstərməkdir.\nFüzuli rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri Zülfüqar Əliyev dedi:\nAzərbaycan xalqına ilk Qələbə sevincini ulu öndər, fenomen şəxsiyyət Heydər Əliyev Ali Baş Komandan olduğu dövrdə yaşatdı. İkinci Qələbə sevincini də yenə Füzuli cəbhəsində, hörmətli Prezidentimiz, Siz yaşatdınız. Üçüncü Qələbə sevinci də yenə Füzulidən başladı. Bu sevinci də Siz bizə XXI əsrin müharibəsini apararaq yaşatdınız. Buna görə də Sizə “çox sağ olun, ömrünüz uzun olsun” deyirik.\nBu tərəfə uçan quşlara həmişə biz həsəd aparardıq. İndi Sizin saldığınız o Zəfər yolu ilə - o şüşə kimi yolla biz Şuşaya gedirik, Füzuliyə gəlirik. Şuşada festivallar keçiririk, Xarıbülbül festivalını, Vaqifin poeziya günlərini, Üzeyir Hacıbəylinin musiqi festivalını keçiririk. Mehriban xanımın dəstəyi ilə Heydər Əliyev Fondunun hesabına bizim oradakı müqəddəs məscidlərimiz – Yuxarı Gövhər ağa və Aşağı Gövhər ağa məscidləri, Saatlı məscidi, habelə Xalça muzeyi, Rəsm qalereyası təmir olunub, vətəndaşların istifadəsinə verilib. Bütün bunlara görə Sizə minnətdarlığımızı bildiririk, möhtərəm Prezidentimiz.\nSiz beynəlxalq hava limanı tikdirməklə Füzuli rayonu ilə Bakı arasındakı məsafəni 30 dəqiqəyə endirmisiniz. Çox sağ olun, bu hava limanı mən deyərdim ki, Füzulinin simvoludur, Füzulinin açarıdır. Füzulililər Sizi çox sevir.\nMöhtərəm cənab Prezident, 2003-cü ildə füzulililər öz qəti sözünü deyib, yekun qərarını verib. Siz bizim əbədi Prezidentimizsiniz. Biz o vaxtı düzgün seçim etməsəydik, bu gün burada görüşə bilməzdik.\nAllah Sizi qorusun, Allah Sizə cansağlığı versin. Azərbaycanın gələcəyi naminə Sizə uğurlar arzulayırıq. Çox sağ olun.\n-Çox sağ olun, əziz dostlar, xoş sözlərə görə sizə minnətdaram. Təkcə bir şeyi əlavə etmək istərdim ki, bu, bizim hamımızın Qələbəsidir. Çünki Azərbaycan xalqı yorulmadan bu Qələbəyə doğru addımlayırdı. Hər birimiz, hərə öz yerində öz töhfəsini ümumi Qələbəmizə, ümumi inkişafımıza verərək bu günü, bu müqəddəs günü yaxınlaşdırırdıq.\nTəsadüfi deyil ki, İkinci Qarabağ müharibəsi bizdə Vətən müharibəsi adlandırılır. Çünki hər birimiz, hər bir Azərbaycan vətəndaşı bu günü nəinki səbirsizliklə gözləyirdi, bu günə inanırdı, eyni zamanda, öz əməyi ilə bu günü yaxınlaşdırırdı. Bizim üçün, xalqımız üçün torpaqlarımızın azad olunmasından daha vacib məsələ heç vaxt olmamışdır. Mən hesab edirəm ki, Qələbəmizin əsas amillərindən biri də məhz budur. Çünki biz Qarabağı unutmadıq, biz o vəziyyətlə barışmadıq. Halbuki bizə deyilirdi ki, artıq reallıqla gərək hesablaşasınız, siz birinci müharibədə, yəni, 1990-cı illərdə məğlubiyyətə uğramısınız. Siz indi gərək bu vəziyyətlə barışıb ermənilərlə kompromisə gedəsiniz, dil tapasınız. Mənim mövqeyim bəllidir. Mən bu mövqeyi həm ölkə daxilində, həm beynəlxalq tədbirlərdə bütün kürsülərdə çıxış edərkən bəyan edirdim ki, biz bu vəziyyətlə heç vaxt barışmayacağıq. Mənə güc verən məhz xalqımızın əzmkarlığı idi. Çünki xalqımız barışmadı və görün, bu torpaqları görməyən cavan qız hansı sözləri deyir. Bu torpaqları görməyən cavanlarımız bu torpaqlar uğrunda ölümə gedirdilər. Bu, xalqımızın böyüklüyünü bir daha göstərir. Tarixdə müharibələr çox olub, münaqişələr olub, elə hallar olub ki, xalqlar istila ilə, işğalla barışmış olublar, boyunlarını büküb əyilmiş olublar. Amma bizim xalqımız həmişə başını dik tutub. Biz həmişə bir arzu ilə, bir fikirlə yaşamışdıq ki, gün gələcək, ədaləti bərpa edəcəyik, xalqımızın üstündən “məğlubedilmiş” sözünü atacağıq, qürurlu xalq kimi, müzəffər xalq kimi yaşayacağıq və bu gün gəldi. Əgər xalqımız buna inanmasaydı, əgər cəmiyyətimiz bizim o sahədəki siyasətə dəstək olmasaydı, müharibəni bu nəticələrlə başa vurmaq çox çətin olardı. Ona görə, bu, bizim hamımızın qələbəsidir, hamımızın təntənəsidir.\nƏlbəttə ki, bir çox amillər var. Bu haqda artıq danışılıb. Bu Qələbəmizi şərtləndirən amillər nəzərə alınaraq kitablarda, məqalələrdə, elmi araşdırmalarda yazılacaq. Amma hesab edirəm ki, bunların arasında ən başlıcası məhz əyilməz ruhumuz və vətənpərvərliyimizdir. Məhz bu bölgədə bizim cavanlarımız, cavan əsgər və zabitlərimiz ölümə gedirdilər. Bütün o mövqelərdə, o dağlıq mövqelərdə ermənilər yerləşmişdilər. Onlar orada 30 il yerləşmiş, istehkamlar, bunkerlər, uzunmüddətli atəş nöqtələri qurmuşdular. Biz isə, düzənlik olan yerdən o təmas xəttini keçərək, o istehkamları yararaq gedirdik, bizim gənclər ölümə gedirdilər. Ona görə, birinci amil vətənpərvərlik, Vətənə olan sevgi, məhəbbətdir. Bu amil bizim xalqımızı bundan sonra da yenilməz xalq kimi yaşadacaq.\nƏsas vəzifəmiz, - əlbəttə, torpaqlarımızın qurulması, bərpası öz yerində, - gəncləri bu vətənpərvərlik ruhunda böyütməkdir. Çünki bu olmasa, onda bizim arzularımız yarımçıq olacaq. Vətənpərvərlik olsa, Vətənə bağlılıq olsa, heç bir qüvvə bizim qabağımızda dura bilməz.\nBizi həm müharibədən əvvəl, həm müharibə zamanı, həm də bəziləri müharibədən sonra hədələməyə çalışırdılar və çalışırlar. Amma bütün bu səylər puça çıxdı. Çünki heç kim bizim iradəmizi əyə bilməz. Biz öz ləyaqətimizi, öz qürurumuzu, öz müstəqilliyimizi heç kimə güzəştə getməyəcəyik. Bunu hər kəs bilsin. Bizi hədələməyə çalışanlar indi haradadırlar, hər kəs bilir. Hamı üçün dərs olmalıdır, ibrət olmalıdır. Azərbaycanla diktat dili ilə, hədə-qorxu dili ilə heç kim danışa bilməz.\nMən bir daha sizi bu müqəddəs gün münasibətilə - Füzulinin azad olunması günü münasibətilə təbrik edirəm, sizə cansağlığı arzulayıram. Arzu edirəm ki, biz tezliklə bu gözəl diyarı quraq, bərpa edək. Sizinlə burada hələ çox-çox görüşəcəyik. Bir daha sağ olun.\nPrezident İlham Əliyev: İşlər gedir?\nSakin: Bəli, işlər gedir, bəlkə mindən çox texnika var.\nPrezident İlham Əliyev: Orada indi işlər yaxşı gedir.\nSakin: Çox yüksək səviyyədə, cənab Prezident.\nPrezident İlham Əliyev: Milli qəhrəmanlarla görüşüm.\nPolkovnik Hüseynov: Cənab Ali Baş Komandan, polkovnik Hüseynov.\nMayor Səfərov: Cənab Ali Baş Komandan, mayor Səfərov.\nPrezident İlham Əliyev: Gəlin, baş planla tanış olaq, sonra Zəfər muzeyinin də təməlini bərabər qoyaq.\nŞəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri Anar Quliyev: Möhtərəm Prezident, hörmətli Mehriban xanım, Füzuli Memorial Kompleksi şəhərin mərkəzi hissəsində yaradılacaq. Durduğumuz məkanda, 5 hektarlıq ərazidə İşğal muzeyi, Memorial Kompleks və ona bitişik Zəfər parkı salınacaq. Həmçinin yüksək bir məkanda Bayraq meydanı yaradılacaq. İcazənizlə kiçik bir film nümayiş etdirmək istərdik.\nFilm nümayiş olunur.\nAnar Quliyev: Cənab Prezident, videoda da göründüyü kimi, Bayraq meydanı şəhərin ən yüksək nöqtəsində salınacaq və Füzulinin yeni simvolu olacağına inanırıq. Xüsusən də axşam vaxtı işıqlandırma effektləri ilə hər tərəfdən görünəcək. Muzey 6 əsas zaldan ibarət olacaq. Hər zal bir mövzuya həsr olunacaq, Füzulinin və Qarabağın strateji əhəmiyyətindən bəhs edəcək. Muzeyin alt qatında erməni işğalçıları tərəfindən qurulmuş istehkamlar təqdim olunacaq. Bununla yanaşı, Füzulini azad edərkən bizim hərbçilərimizin mükəmməl qurduğu strategiyaya həsr olunmuş bir zal da olacaq. Həmçinin Füzuli işğaldan azad olunduqdan sonra onun görkəmi, bugünkü vəziyyəti və təbii ki, şəhidlərimizin xatirəsinə həsr olunmuş ayrıca bir ekspozisiya da təşkil olunacaq. Muzey böyük bir parkda yerləşəcək. Parkda, həmçinin Zəfər abidəsi qurulacaq. İcazənizlə, abidənin müəllifi Rəşad Mehdiyevi təqdim edim.\nPrezident İlham Əliyev: Bəli, əlbəttə.\nRəşad Mehdiyev: Hörmətli cənab Prezident, hörmətli Mehriban xanım, mənim əsərimə dəyər verdiyinizə görə Sizə təşəkkür edirəm. Bu abidə üç hissədən ibarətdir. Podium, sonra lövhə və sütunlar. Lövhədə Füzulidə ağır döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuş igidlərin adları əks olunacaq. Abidənin davamında 44 sütun olacaq ki, ümumi 44 simvolunu əks etdirəcək.\nPrezident İlham Əliyev: Səmadan da görsənəcək?\nRəşad Mehdiyev: Yuxarıdan da, bütün hər tərəfdən görsənəcək. Orada elə bir instalyasiya yaranacaq ki, bu 44 simvolu havada kimi görünsün.\nPrezident İlham Əliyev: Çox sağ olun. Çox təsirli əsərdir. Bu dağıntılar açıq səma altında da olacaq.\nAnar Quliyev: Bəli, növbəti hissədə Zəfər parkı ilə yanaşı 5 hektarda İşğal muzeyi və park təşkil ediləcək. Dağıntılar bu gün həmin ərazidədir, olduğu kimi konservasiya olunub saxlanılacaq.\nPrezident İlham Əliyev: Azad edilmiş hər bir şəhərdə biz belə bir yer saxlayırıq, dağıntılar qalsın ki, camaat görsün, gənclər görsün, xarici qonaqlar gəlib görsünlər.\nSakinlər: Qarabağ bölgəsi həm abidələri ilə məşhurdur, həm də kəhrizləri ilə məşhur olub. Böyük mədəniyyətdir. Ümumiyyətlə, kəhriz mədəniyyətinin Qarabağda çox böyük şəbəkəsi var. Bizim kənddə Şah Abbas tərəfindən vurulmuş kəhriz var idi.\nPrezident İlham Əliyev: Hansı kənddir sizinki?\nPrezident İlham Əliyev: Bəli, Qarğabazar məşhur kənddir. O, azad olunanda biz çox sevinirdik. Çünki o, böyük kənddir.\nSakin: O, azad olunanda o qədər ağladım ki... Ən qədim məktəb də oradadır.\nPrezident İlham Əliyev: Kəhrizlər baş planda nəzərdə tutulur?\nAnar Quliyev: Həm bulaqlar var burada, cənab Prezident, bəziləri artıq açılıb və müayinə olunub.\nPrezident İlham Əliyev: Əlbəttə, bunu nəzərə alın.\nAnar Quliyev: Kəhrizlərə də mütləq bir-bir baxacağıq.\nPrezident İlham Əliyev: Ümumiyyətlə, inşaat zamanı gərək Füzuli ictimaiyyəti ilə siz sıx əlaqədə olasınız, həm burada, həm də Bakıda. Bu müzakirədə də onlar iştirak etsinlər.\nQadın sakin: Cənab Prezident, mən də Sizi salamlayıram, öz evinizdə salamlayıram, hamımız bir yerdə. Deyilən bütün sözlərin hamısına mən də şərikəm. Bu illər ərzində Siz bütün övladlarımızı, keçmiş məcburi köçkün uşaqlarının hamısını oxutmusunuz. Çünki onların təhsil haqqını dövlət ödəyib. Hər il bizim 500-600 şagirdimiz ali məktəblərə qəbul olur. Ulu Öndər təməlini qoydu və bu gün də Siz onu davam etdirirsiniz.\nSakinlər: Allah Ulu Öndərimizə rəhmət eləsin.\nDigər qadın sakin: Mən də cənab Prezident, Sizi salamlayıram öz doğma evinizdə. Yaralılar birinci bizə - Sizin Sərəncamınızla tikilən Müalicə Diaqnostika Mərkəzinə, mərkəzi xəstəxanalara gəlirdilər. Azərbaycanın həkimləri, professorları, alimləri bizi tək qoymadılar, biz Füzuli həkimlərinə birinci gündən köməyə gəldilər. Bu könüllü proses bizim ürəyimizi dağa döndərdi, riqqətə gətirdi. Yəni, əsgərlərə qulluq etməyimizə, onlara yardım göstərməyimizə çox kömək oldular. Biz onların təcrübəsini öyrəndik. Yəni, hər bir əsgərin, - mən indi hörmətli Mehriban xanıma da söylədim, - sinəsində, ürəyinin başında Azərbaycan bayrağı var idi. Hamısı istəyirdi ki, o şərəfli bayrağı aparıb Şuşada ucaltsın. Bu, bizi daha da riqqətə gətirirdi. Biz həkimlər bütün günü onların qayğısına qalırdıq, onlara qardaş kimi, övlad kimi kömək göstərirdik, xidmət edirdik. Bu Zəfəri, bu Qələbəni bizə yaşatdığınıza görə Sizə təşəkkür edirəm.\nPrezident İlham Əliyev: Mən sizə, bütün həkimlərə təşəkkür edirəm. Sağ olun.\nQadın sakin: Mən çox fəxr edirəm ki, biz azərbaycanlıyıq, bizim dünya miqyasında olan hörmətimizi Siz daha da ucaltdınız. Sizin sayənizdə biz bundan sonra həmişə başıuca gəzəcəyik. Çox sağ olun.\nSakin: Cənab Prezident, mən tez-tez BMT-nin baş ofisində tədbirlərə qatılıram. Mən Sizin orada ilk gündən çıxışlarınızı qürurla izləmişəm. Yəni, o duruşunuzla, o qamətinizlə bu 44 gündə də o mesajları dünyaya verdiniz. Sizin o mesajlarınız ölkəmizi beynəlxalq aləmdə bir daha tanıtdırdı. Həm də ölkəmizlə bağlı çox böyük bir təbliğat getdi. Yəni, Siz 30-dan çox müsahibə verdiniz.\nPrezident İlham Əliyev: Ermənilər artıq uzun illər bizim haqqımızda olmazın yalanlarını uydururdular, öz şəbəkələri vasitəsilə də bunu yayırdılar. Bizim beynəlxalq mediaya çıxmağa o dərəcədə imkanımız yox idi. Ona görə bu imkandan istifadə etdik və müharibə dövründə hiss olunurdu ki, fikir daha çox reallığa əsaslanır.\nSakin: Cənab Prezident, Siz bizim xilaskarımızsınız. Bütün gənclərdən tutmuş mənim kimi yaşlı insanlara qədər Sizi xilaskar bilirik.\nPrezident İlham Əliyev: Mənim borcum idi, vəzifəm idi. Həmişə hiss edirdim ki, xalq arxamdadır. Mənə güc, inam verən o idi. Bizi Qələbəyə aparan ürəyimizdəki inam oldu.\nSakin: Cənab Prezident, mən üç əsas faktı qeyd etmək istəyirəm – birincisi, o “Dəmir yumruq” siyasətiniz, ikincisi, xalqın Sizin ətrafınızda möhkəm birləşməsi, üçüncüsü, şanlı Ordumuzun Qələbəsi. Ordumuzun bu şanlı Qələbəsinin özülü 1993-cü ildə qoyulmuşdur.\nPrezident İlham Əliyev: Ordu məsələləri həmişə birinci sırada idi mənim üçün. Ona görə təsadüfi deyil ki, bizim dövlət büdcəmizdə həmişə birinci xərclər həcminə görə ordu xərcləri idi. Bəli, görülmüş işlərlə bağlı ictimaiyyətə vaxtaşırı məlumat verilirdi, paradlar keçirilirdi, mənim müxtəlif görüşlərim işıqlandırılırdı. Amma biz görülmüş bütün işləri təqdim edə bilmirdik. Çünki bunlar, əlbəttə, məxfi xarakter daşıyırdı. Amma müharibə zamanı göstərdik.\nFutbolçu: Hamımız təşəkkür edirik. Hamımız çalışırdıq xidmət edək, hərbçi kimi olmasa da, idmançı kimi çalışdıq ki, Qarabağa xidmət edək. Biz beynəlxalq oyunlarda həmişə bir az məğlub kimi idik, amma indi fərqli çıxış etməyə çalışırıq.\nPrezident İlham Əliyev: Əlbəttə, artıq biz bundan sonra qalib xalq kimi əbədi yaşayacağıq.\nAnar Quliyev: Cənab Prezident, Füzuli şəhərinin işğaldan əvvəl məskunlaşma ərazisi bu xəritədə tünd rənglə göstərilib. İndi artıq 397 hektar təşkil edir. Yeni baş plana görə artıq bu sarı rənglərlə göstərilmiş ərazi, o cümlədən hava limanı daxil olmaqla, 1936 hektar təşkil edəcək. Şəhər, ümumiyyətlə, 50 min nəfər üçün planlaşdırılır. Yəni, hesabat dövrünə - 2040-cı ilə 50 min nəfərlik şəhər olacaq.\nPrezident İlham Əliyev: Torpaq da yaxşı, münbit torpaqdır. İndi aparılan şum, səpin, əkin o məqsədi güdür ki, vaxt itirməyək, bu torpağı artıq diriliyə gətirək. Ona görə camaat qayıdandan sonra əlbəttə ki, yenidən bölgü aparılacaq. Bir də ki, burada həyətyanı torpaqlar da nəzərdə tutulur, mənə məruzə edildi. Kəndlərdə hər bir evin təqribən ən azı 12 sot torpağı olacaq.\nAnar Quliyev: “Ağıllı şəhər” yanaşması təbii ki, burada həm ağıllı idarəetməni, həm də müasir texnologiya üzrə peşəkar kadrlar hazırlanmasını nəzərdə tutur. Ağıllı cəmiyyət, sağlam ətraf mühit, həyat tərzi, nəqliyyat və rabitə, rəqəmsal əsaslı şəbəkələr qlobal miqyasda yeni yanaşmadır. Çalışacağıq burada sağlam ətraf mühit, parklar, çoxlu yaşıllıq olsun.\nPrezident İlham Əliyev: Burada ictimai zonalar - gəzinti, velosiped yolları çox olacaq.\nAnar Quliyev: Bəli, cənab Prezident. Burada az və ortamərtəbəli çoxmənzilli binalar inşa ediləcək. Daha sonra həyətyanı bağ sahələri olan fərdi evlər tikiləcək. Şimal hissədən nəqliyyat dəhlizi, avtomobil yolları, dəmir yolları çəkiləcək, aeroport artıq tikilib. Ona görə yaşayış hissəsini biz şəhərin sol tərəfinə daha çox yerləşdirdik və aeroporta yaxın ərazilər daha çox məşğulluq yerləri olacaq. Burada sənaye parkı, logistika parkı var. Şəhərdə, həmçinin ekopark yaradılacaq. Şəhər ətrafında çox böyük ərazidə meşə zolaqları da olacaq. Avtovağzal, dəmir yolu vağzalı şəhərin girəcəyində yerləşəcək. Gələcəkdə böyük bir idman zonasının yaradılması, stadionun tikilməsi planlaşdırılır.\nMəşğulluğa gəldikdə burada nəqliyyat-logistika əsas sahə olacaq. Əsasən sənaye, yüngül sənaye və təbii ki, turizm.\nSakin: Cənab Prezident 500-dən artıq iş yeri yaradılıb.\nPrezident İlham Əliyev: Daimi?\nPrezident İlham Əliyev: Bu işlərə Füzulidən olan gənclər, insanlar cəlb edilsin.\nAnar Quliyev: Avtomobil yolları 46 kilometr təşkil edəcək. Piyada, velosiped yolları 85 kilometr. Məsələn, avtomobil yolları tamamilə ayrılacaq, ayrıca zolaqla ancaq piyada, velosipedlə hərəkət üçün şərait təmin olunacaq.\nPrezident İlham Əliyev: Ekoloji, təmiz şəhər nəqliyyatı.\nAnar Quliyev: Bəli, bu, prioritetlərimizdən birincisidir.\nPrezident İlham Əliyev: İndi böyük xəstəxananın layihəsi hazırlanır. Yaxın həftələrdə mənə təqdim ediləcək.\nİdmançı: İnşallah, Füzulidə böyük idman kompleksləri olacaq.\nPrezident İlham Əliyev: Sözsüz. Olimpiya İdman Kompleksi mütləq yaradılacaq.\nİdmançı: Çox təşəkkür edirik, sağ olun.\nSonra Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli Memorial Kompleksinin və Füzuli şəhərinin bərpasının təməl daşını qoyublar.


Naxçıvan TV - İkinci Azərbaycan Elm Festivalının Naxçıvan mərhələsi başlayır\nFestival çərçivəsində son illər alimlərimizin dünyada qəbul olunan elmi nəticələri, yeni elmi texnologiya və innovativ nailiyyətlər təqdim olunacaq. AMEA Naxçıvan bölməsinin institut və təşkilatlarının elmi nəticələri diqqətə çatdırılacaq və elmi-populyar müzakirələr aparılacaq. Tədbirlər çərçivəsində kitab, jurnal, arxeoloji tapıntılar, xalq yaradıcılığı nümünələri və elmi nəticələri əks etdirən sərgi açılacaq və konsert proqramı təqdim ediləcək, alimlərimiz müxtəlif mövzularda çıxışlar edəcəklər. Festival iştirakçılarının Naxçıvanın tarix və mədəniyyət abidələrinə, eləcə də muzeylərə ekskursiyaları təşkil ediləcək.\nQeyd edək ki, tədbirin açılış mərasimi oktyabrın 31-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında olacaq.


"Uşaqlarını görməyə can atmır" - Video\nÖlkə 08.03.21 10:34\n"Uşaqlarımın bu sualı qarşısında aciz qalmışam: Niyə ailə quranda seçimi atamızla etdin? Dedim ki, qızım, böyüyərsən, bu haqda danışarıq. İndi bu haqda danışmaq istəmirəm".\n"Axşam.az xəbər verir ki, bu sözləri Əməkdar artist Lalə Məmmədova "ATV maqazin onlarla" proqramında deyib. Müğənni ayrıldığı həyat yoldaşı İlham Qafarovdan danışıb. O bildirib ki, keçmiş əri qızları ilə görüşmür:\n"Qızım ayrılıq səbəbini soruşur, amma demirəm. İndi onun bunu bilmək yaşı deyil. Zaman keçəcək, biləcək. İstəmirəm onların gözündən salım. Qoy, onların ataları gözlərində necədirsə, elə də qalsın. Mən tərəfdən bir problem yoxdur, istəyəndə atalarını görsünlər. Amma qarşı tərəf can atmır ki, uşaqlarını görsün.\nDövlətin qoyduğu qayda ilə övladlarıma aliment verilməlidir. Özümə yox, uşaqlara istəyirəm. Qarşı tərəf buna qane olmadı və çıxıb efirdə danışdı. Düşünməliydi ki, qızlarım böyüyür. Heç nə demədim, amma o, ata idealını sındırdı. Düşünmür ki, övladlarımın qapısı döyüləcək, onlara elçi gələcək. Oturub mənimlə danışardı. Hər zaman əlində bayraq tuturdu ki, Lalə toylara gedir. Bir ildir toy yoxdur, uşaqlar nə ilə dolanır?".


CənubŞərqi Asiya dövlətlərinin mədəniyyəti üçün axtarış nəticələri\nCənubŞərqi Asiya dövlətlərinin mədəniyyəti üzrə nəticələr (10):\nBu, ağır iş olsa da, (Allaha) itaət edənlər üçün ağır deyildir” (Bəqərə, 45) ayəsindəki səbr – oruca işarədir. Oruc tutan şəxs bütünlükdə – həm fiziki,..\tArdın oxu »\nYağlı saçlara qulluq necə olmalıdır.\nYağlı saç deyə bir şey yoxdur, əslində saç dərisi yağlıdır və bu yağ saçları da yağlanıldırır. Düz saçlı adamla..\tArdın oxu »\nYoqa nədir? Din ya bədən tərbiyəsi, fəlsəfə ya həyat tərzidir? Müasir dövrdə Yoqa ilə məşğul olmaq dəyərmi? Azərbaycan uzun müddət ərzində mədəni və ictimai cəhətdən dünya ölkələrindən ayrı inkişaf etdiyinə görə, Yoqa bizdə a..\tArdın oxu »\nCənubŞərqi Asiya dövlətlərinin mədəniyyəti edaletli olmaq ne demekdir movzusunda insa Yuxu yozma Bes Sabah Ruzgar Gulu Kece Kicik işlərdə ə Böyük olmaq lazimdir Gülməli Sözlər Hicablı qadının velosiped sürməsi Evlilik Hekayesi nusret kesemenli sevgi seirleri serbest inwalar Ewweklik Eledim Boşalan KEPENEK Gelecek Zina Xəyanət Kəbin haqqında Konlum Razi Olmadi Yuxuda Mismar görmək Bleyd film 1998 Ey xəstə Müjdələr olsun sənə hazırlanması material Perawki Menasi yuxuda tort gormek Kamil Məhərrəmov suprastin toy gecesinde qiz utanirsa soyunmursa oglan qiza n AYIDIR Borcdan Xilas Olmaq Ucun Dua Dəri infeksiyaları Duman Bu Sevgi Heder edaletli olmaq haqqinda insa Bəzi böyük günahların cəzası barəsində aile ve veten qarsisinda menevi borcumuz Yene Tekem Yuxuda Dul qadın görmək Balaca döşləri necə böyütmək olar Resept siflis xesteliyi MEYDAN şam agaci kəskin Turkce Dersi analar ucun yazili sekiller yurdumuzun tebiyeti haqinda insa Yandirir kurqan mənası


13 Февраля, 2016 00:08\nSələfi (vəhhabi) alimi Xalid ibn Samir əl-Subai özünün "Risalətun acilətun lid-duat" əsərində "كتاب الله وسنتي" - "Allahın kitabı və sünnəm" hədisini qeyd edir, haşiyədə isə bu rəvayətin İbn Macə tərəfindən nəql edildiyini bildirir.\nFotoşəkil: Xalid ibn Samir əl-Subai, "Risalətun acilətun lid-duat", səh.42\nİndi isə gəlin görək İbn Macə özünün "Sünən" əsərində rəvayəti hansı formada nəql edib?\nFotoşəkil: İbn Macə, Sünən, səh.333 ("Beytül-Əfkarid-Dəvliyyə", ər-Riyad, Səudiyyə Ərəbistanı)\nGördüyünüz kimi, İbn Macənin rəvayətində sadəcə "كتاب الله" - "Allahın kitabı" ifadəsi var. Bəli, İbn Macənin rəvayətində "və Əhli-beytim" ifadəsi də yoxdur, ancaq bununla bərabər o "və sünnəm" ifadəsini də yazmayıb.\nSual veririk: Nə üçün hədisə bu şəkildə əlavələr edirsiniz? Əgər "Səqəleyn" hədisini tam vermək istəyirsinizsə, nə üçün səhih və mütəvatir olaraq nəql edilən "كتاب الله و عترتي اهل بيتي" - "Allahın kitabı və itrətim, Əhli-beytim" şəklində yox, zəif və uydurma forması olan "كتاب الله وسنتي" - "Allahın kitabı və sünnəm" şəklində təqdim edirsiniz? Nə üçün insanların Əhli-beytlə, itrətlə tanışlığından bu dərəcədə qorxursunuz?\nBuradan bütün sələfilərə səslənirik! Buyurun, "Səqəleyn" hədisinin "Allahın kitabı və sünnəm" versiyasını İbn Macə kitabından gətirin!\nОбновлено: 12 Сентября, 2020 01:30 Рейтинг: 5 Просмотров: 1237 Печать


“AYIBDIR, YAŞLI ADAMSAN, GET DİNCƏL...” – Mübariz Mənsimov Hadı Rəcəbliyə | AzPolitika — onlayn siyasi-ictimai qəzet\nDərc olunub: 19/01/2020 - 21:53\nFamil 2020-01-20 18:54:37\nXalqın sözünü eşidən,hesaba alan varmı? Seçki qurtarmamış YAP protokolları hazır olur.Saxtakarlığa öyrəmnmiş MSK isə səsləri saymadan bu protokolları nəzərə alır.Məgər MSK səslərin doğru sayılmasına maraqlıdır? MSK-nın marağı YAP-ın təkid etdiyi şəxslərin deputat siyahisində olmasıdır.Çünki belə olduqda onları mükafat gözləyir.\nTalış 2020-01-20 18:49:52\nHadı bəy özünü idarə edir,yoxsa idarə edilir? AXı deyir ki,hər kəs özünü idarə edir.Bəs belədirsə YAP niyə onu idarə edir?\nSabir 2020-01-20 16:25:25\nGörəsən Lənkaranda daha savadlı, daha qabiliyyətli bir YAP üzvü yoxdurmu? Ola bilməz!...\nTalış balası 2020-01-20 15:00:26\nÇox üstünə getməyin.Bir məclisdə and içib ki mən seçilmək istəmirəm.İstəyirəm seçməsinlər məni.\nRasim 2020-01-20 08:32:41\nEslinde burdan da görünür ki Hadı Recebli gedib rahat yaşamaq isteyir amma YAP onun yerine başqa namized tapa bilmediyine göre mecburen onu verib.\nelxan 2020-01-19 23:10:27\nHadı bıdı dövrü bitib istər ya olsun istər pəpi\nTahir 2020-01-19 22:25:10\nEy YAP! Diqqət elə.H.Rəcəbli deyir ki,nə qədər rəzil oldugumu bilirəm və buna baxmayaraq özüm abır həya edib namizədliyimi vermək istəmirəm amma YAP abır həya etmir zorla da olsa deyir ki, "ey xalq..... Yəni ugrunda həyatımı əsirgəmədiyim YAP bu günəmi qalıb? H.Rəcəblidən ötrü bu biyabırcılıgı bu boyda YAP niyə öz üzərinə götürür ay 800000 YAP üzvü?\nMehdi 2020-01-19 22:02:26\nHec utanmirsan indiye kimi olanlardan.


Operativ Qərargah COVID xəstələrinin sayını açıqladı: dünənə nisbətən ölənlər artıb\nCOVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 4 nəfər vəfat edib. Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 7298 test aparılıb\nBAKI, 10 fevral — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 147 (fevralın 9-da 164) yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 236 nəfər müalicə olunaraq sağalıb. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan məlumat verilib.\nCOVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 4 (fevralın 9-da 2) nəfər vəfat edib.\nİndiyədək ölkədə ümumilikdə 231509 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 225914 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 3167 nəfər vəfat edib. Hazırda 2428 aktiv xəstə var.\nSon sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 7298, bu günə qədər isə ümumilikdə 2470908 test icra olunub.\nAzərbaycan, yoluxma, ölənlər, statistika, Koronavirus, epidemiya, COVID-19


Buğa əl-Kəbir — Vikipediya\nBuğa əl-Kəbir, Böyük Buğa – IX əsrdə Abbasilər zamanı xidmət etmiş türk (xəzər) mənşəli Xilafət sərkərdəsi.\n862 , 868\n6 Həmçin bax\nQulam kimi Xilafət ordusuna daxil olub, ordu komandanlığına qədər yüksəlib. Azərbaycanda xidmət edib. Mənbələr yazır ki, Buğa əl-Kəbir – Böyük Buğa Gögçə türk soyundan idi, xilafət qulluğunda öz türk adını saxlaya bilmişdi (862 / 868-ci ildə ərəblər tərəfindən edam edilmişdir).\nƏvvəl Xürrəmilər hərəkatının başçısı Babəkə Abbasilər xilafətinə qarşı mübarizəsində yardım göstərən Səhl ibn Sunbat, daha sonra xəlifə əl-Mütasimin türk-mənşəli sərkərdəsi olan Afşinin tərəfinə keçmiş və ona Babəki ələ keçirməkdə yardımçı olmuşdur. 853-cü ildə xəlifə əl-Mütəvəkkilin türk əsilli sərkərdəsi olan Buğa əl-Kəbir əl-Şərabi tərəfindən həbs edilmişdir.\nXilafətin zəifliyindən istifadə edən yüksək rütbəli türk əmirləri isə xəlifələrlə istədikləri kimi rəftar etməyə başladılar. Bunlardan Böyük Buğa (Buğa əl-Kəbir), Kiçik Buğa (Buğa əs-Səğir), Böyük Buğanın oğlu Musa, Vasif və onun oğlu Salih, Bayıkbak və başqaları Abbasilər sülaləsinin bu və ya digər nümayəndələrini bir-birinə qarşı qoyub, xəlifələri tez-tez taxtdan salır, onların yerinə isə daha itaətkarını seçirdilər. Beləki, onlar 861-ci ildən 871-ci ilə qədərki on il müddətində 6 xəlifə dəyişdirdilər. Onlar 861-ci ildə Mütəvəkkili, 862-ci ildə Müntəsiri, 866-cı ildə Müstəini, 869-cu ildə Mütəzzi, 870-ci ildə Mühtədini öldürdülər. Türklərin nüfuzu özünü xilafətin bütün idarə işlərində göstərirdi. Xilafətin yüksək rütbəli sərkərdə, əmir və məmurları türklərdən ibarət idi. Hələ 868-ci ildə Xəlifə Mütəzz Misri pay torpağı olaraq, öz himayədarı sərkərdə Bayıkbaka vermişdi. Bayıkbak isə Misrin idarəsini oğulluğu Əhməd ibn Tuluna tapşırır. Əhməd ibn Tulun Misirdə müstəqil Tulunilər dövlətinin (868-905) əsasını qoyub, xilafət xəzinəsinə xərac verməkdən imtina etdi və çox çəkmədi ki, Şamı (Suriya və Livan), Urdunu, Fələstini, Mesopotamiyanın bir hissəsini, Antakiya və Tarsusu xilafətdən qoparıb öz dövlətinə qatdı. O, bütün islam tarixində öz adına sikkə kəsdirən ilk canişin idi ki, bu da o zamanlar tam müstəqilliyin ilkin və qabarıq nişanələrindən biri hesab edilirdi.\nBuğanın Musa, Məhəmməd adlı oğlanları vardı.\n↑ Slave soldiers and Islam: the genesis of a military system. Daniel Pipes. Səh. 155\n↑ П.Голден "Тюрки-хазары — гулямы на службе у халифов"\n↑ 1 2 Əhməd İbn Əsəm Əl-Kufi, "Fəthlər kitabı". Bakı, "Azərnəşr", 1995, səhifə 79.\n↑ H.Nağıyev, H.Verdiyeva. Azərbayjan tarixi (e.ə. IX-e.XII əsrləri). Dərs vəsaiti. I hissə\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Buğa_əl-Kəbir&oldid=6202061"\nLast edited on 10 noyabr 2021, at 19:52\nBu səhifə sonuncu dəfə 10 noyabr 2021 19:52 tarixində redaktə edilib.


Ispanaq - Spinacia oleracea - tərəvəzlər - Maraqlıdır\nIspanaq, Asiyanın cənub-qərbindən çıxan və Avropada 1000-ci ildə tanıdılan bir ot bitkisidir; İtaliyada ispanaq bütün bölgələrdə bir az yetişdirilir, xüsusən Toskana, Lazio, Campania, Piedmont və Venetoda; Ölkəmizdə ən çox becərilən növlər bunlardır: Riccio di Castelnuovo, Riccio d’Asti, Giant in Winter, Dixie Market, Viking, Loreley, Carambole F1, Matador. Bu növ tərəvəz çiy və bişmiş şəkildə yeyilə bilər; istehsal olunan ispanağın çox hissəsi dondurulmuş qidalar istehsal edən sənaye sahələrinə yönəldilmişdir.\nBitkisi ispanaq yaxasının yaxınlığında yerləşən qırmızı rəngli kök kökləri var. Yarpaqlar ətli bir tutarlılığa malikdir və bir rozetdə bir araya gəlir, kifayət qədər uzun bir petiole malikdir və hamar və ya bullous ola bilər. Çiçəkləri ispanaq az-çox yaşıl rəngə malikdirlər, erkək və dişi olanlar müxtəlif bitkilərin üzərinə qoyulur və sonuncusu quru olan və öz-özünə açılmayan meyvə olan acene inkişaf etdirir. Ispanaq bitkisi minerallar, vitaminlər və zülallarla olduqca zəngindir.\nIspanaq, inkişaf mərhələlərindən asılı olaraq, müxtəlif ətraf mühit xüsusiyyətlərinə ehtiyac duyur. Əkin mərhələsində ispanaq mülayim və orta dərəcədə sərin bir iqlimə üstünlük verir, rozet mərhələsində də sıfırın altındakı temperaturlara davam edə bilər; ispanağı heç vaxt birbaşa günəş işığına və yüksək temperatura məruz qoymamağınız məsləhətdir, çiçəklərin inkişafı qabarıq olacaq və yarpaq istehsalımız olmayacaq.\nIspanaq yetişdirmək üçün ən uyğun torpaq təzə, turşudur, duzla zəngindir və çox yaxşı qurudulur. Səpin əməliyyatından əvvəl yaxşı işlənməlidir.\nIspanaq əkini yayımla və ya sıra ilə edilə bilər. Məhsuldan asılı olaraq müxtəlif dövrlərdə əkəcəyik: payız-qış bitkiləri üçün əməliyyatı yaz və payız fəsillərinin sonuna, yaz mövsümündə yaz-yay məhsullarına aparacağıq. Bir başqa əkin fərqi də ispanaq istehlakına söykənəcəkdir: xam istifadə halında yayımla və ya kvadrat metrə dörd yüz min fidan sayında səpəcəyik, bişmiş istifadə üçün isə məsafə saxlanılmalıdır. fidan və sayı arasında təxminən otuz santimetr, kvadrat metrə görə ən çox əlli olacaqdır. Fidanların inkişafı üçün ideal temperatur on beş böyükdür, bu vəziyyətdə təxminən on ilə on beş gün ərzində cücərəcəklər.\nDaha əvvəl də deyildiyi kimi, ispanaq soyuqdan çox qorxmur, ancaq quraqlığa dözmür; bu səbəbdən xüsusilə yaz və yay fəsillərində və hər halda quraqlıq və quraqlıq dövründə tez-tez suvarma aparmaq məsləhətdir.\nIspanağın azot, fosfor və kaliumun orta dərəcədə zəngin gübrələməsinə ehtiyac var; əvvəlki gübrələmələrin qalıqlarını istifadə etmək çox faydalı olacaqdır.\nToplanması və qorunması\nIspanaq yığımı, qayçı istifadə edərək və maksimum ölçüyə çatmış yarpaqları kəsməklə və ya bitkinin yarpaqları altına kəsməklə miqyaslı şəkildə aparılır; bu bişmiş istehlak üçün təyinat üçün tətbiq olunur. Xam istehlak üçün məhsul təxminən yeddi santimetrə çatan yarpaqları kəsərək aparılır. Təzə götürülmüş yarpaqlar üç gün ərzində təzə yeyilməlidir, bu vaxt soyuducuda saxlanıla bilər; qaynadılır və sonra dondurulur, aylarla saxlanıla bilər.\nIspanaq çiçəkləri kiçik və yaşıl rəngdədir; dişi olanlar qoltuqaltı qruplara toplanır, erkəklər tırmanıştır. Dişi olanlar meyvələrə, acenlərə səbəb olur.\nIspanaq kifayət qədər güclü bir bitkiyə bənzəyir və xəstəliklərə və zərərvericilərə tez-tez hücum etmir. Bununla birlikdə Pythium ultimum, Rhizoctonia solani və ya peronospora farinosa səbəb olduğu müxtəlif kök çürüməsinə məruz qala bilər. Xüsusilə isti mövsümdə bu bitkiyə hücum edən bəzi çox təhlükəli xəstəliklər fusarium və antraknozdur. Çuğundur sarı virus, xiyar virusu və mozaika virusu kimi bəzi xəstəliklər də var. Çox ciddi ziyana səbəb ola biləcək heyvan parazitləri arasında biz bitləri, ilbizləri və nocturnları xatırlayırıq.\nSatışda qeyd edə biləcəyimiz əsas növlər arasında bir çox ispanaq növünə rast gəlirik:\nCherokee: səthi qaynama ilə olduqca tünd yaşıl yarpaqlı ispanaq.\nMatador: bu çeşidin inkişafı çox sürətlidir, yarpaqları iri və tünd yaşıldır, orta dərəcədə köpüklənir.\nLorelay: hamar yarpaqları olan bir çeşiddir.\nIspanağın tərkibində çox miqdarda su var, eyni zamanda vitaminlər, mis, kalium, kalsium, sink var. Bu məzmunu sayəsində tonlama və remineralizasiya kimi çox faydalı ola bilər. Ayrıca dəmir ehtiva edirlər, lakin populyar inancın əksinə, çox miqdarda deyil.\nIspanaq - Spinacia oleracea - bağ\nBoyu 1 m olan bitkilər. Kök qırmızı, nadir hallarda ağ, konikdir. Kök sadə və ya az dallanmış, içi boş. Yarpaq bıçağı açıq yaşıl, yumurtalamağa tələsin, bir az ətli, kənar kənar tamamilə və ya bir neçə lobelike dişlidir. Kişi çiçəkləri: perianth seqmentləri ümumiyyətlə 4 filament filiform, düzəldilmiş anterlər əlavəsiz. Bir az sıxılmış, hər tərəfində tikanlı bənzər əlavə olan, 2 diş damğası qoyulmuş zirvəli meyvələr. Uricric ovoid və ya subglobose, sıxılmış, ca. Çapında 2,5 mm. perikarp qəhvəyi.\nQaynaqlanır yarpaqlı, 1-5 (-10) dm. Yarpaqlar tədricən daha kiçik distal bıçaq uzunsov, alt cuneate olur. Bracteoles orbikulyar-obovate, ümumiyyətlə uzundan daha genişdir, fərqli dalğalı və ya hamar olan zirvəlidir. 2n = 12.\n20-60 sm boyunda, dik, açıq yaşıl, rəngsiz, illik və ya iki illik, ikiqat bitki. Yumurtalıqları üçbucaq-tələsik, bütöv və ya dentate, alt uzun petiolate, ümumiyyətlə bütöv, kəsilmiş spiciform panicles içərisində Staminate çiçəkləri, 4 (-5) perianth seqmentləri və stamens pistillate çiçəkləri sıx aksiller oturaq qruplarda, hər biri ayrılmış və düşmüş vəziyyətdə meyvə orbikulyar-obovate meyvə bracteoles, ümumiyyətlə uzun daha geniş, sərbəst, (f. spinosa) və ya (f. glabra) ucunda fərqli dalğalar olmadan.\nTəmin edən: [B] .Pakistan florası\nSpanacul se regaseste aceease family botany cu cu: Sfecla rosie və s.\nPopulyar populyarlıq: Spanac, ispanaq, spinat, spenot, spnac, șpănat, șpenog\nDenumire popa yüksək ayaqlarda: ingilis dili - İspanaq İtalyan - ispanaq germana - spinat, fransa - epinard, spaniola - espinaka.\nGrupa Legumicola: Legume de la istehlak edildikdə frunzele, Verdeturi\nİstifadəsi: leguma, plantta medicinala\nDenumire göstərir: Spinacia oleracea\nSpanacul este və ya ot bitkiləri anuala a carei, ehtimal ki, Əfqanıstan, İran və Türkmənistanda yaranmışdır. Ca la baza spanacului de enti suni speciile salbatice hesab edirsinizsə: Spinacia tetrandra Bəli Spinacea Türkistanica. Spanacul s-a ekstrinləri Avropada, XII-XIII dupa secolulda becərilir.\nIspanacın (F1) hibrizi növü:\nSoiuri si hibrizi din idxal: Corvair, Ranchero, Grandi, Yabi, Springfield F1, Space F1, Spargo F1, Spokane F1, Ballet F1, Matador F1, Bolero F1, Falcon F1, Ventus F1, Chica F1, Samos F1, Andros F1, Beaver RZ, Dolphin RZ, Sərçə RZ, Fairlane F1, Grandi F1, Spanion F1, İmperator F1, Clipper F1, Cezanne F1 və s.\nSoiuri si hibriziromanesti de spanac:Andrei (din 2005), Romanesc (2005), Select (din 2007), vs.\nKulta spanac əgər bazine legumicole baxın\nSpanacul se tara noastra pe intreg cuprinsul tarii (unde intruneste conditii favorabile) spatii protejate (sere, solarii) pişik içərisində birbaşa düşərgə sau gradina içərisinə atın.\nMatca -Tecuci, Adunatii Copaceni, Vidra, Izbiceni, Baleni Sarbi (Dambovita), Seleusi (Arad), Macea - Curtici, Braila, Colibasi (Giurgiu): Günəş si düşərgəsindəki Spanacului mədəniyyəti este puternik bölgələrdə inkişaf etmişdir.\nArad, Isalnita, Bucuresti (Popesti-Leordeni) bölgələrində axşam saatlarında Spanacului mədəniyyəti yenidən tənzimlənir.\nEkoloji amillərin məhdudlaşdırılması:\nİstilik (istilik) - spanacul se incadreaza la plante putin-pretentioase fata de heat.\nSemintele de spanac germineaza incepand cu 5 ºC si au nevoie de 24 zile pentru a cücərtilər. Temperaturile optime pentru germinare 9-10 ºC intervalında (13 zildə germineaza) yerləşir.\nSpanakul (Spinacia oleracea) intervalul 12-dən 20ºC-yə qədər sahədən əvvəlki temperatur. 2-3ºC iar c və maksimum 28ºC şərqdə dəstəklənən minimum temperatur.\nPragul de minim de la care plantele -7ºC (difera de la varietate la varietate) kimi təsir göstərir. Pragul de la mineca de la kresterilin miqdarı 0 .C-yə qədər təsir göstərir.\nLumina: spanacul este din punct de see al fotoperiod o planta de: zi scurta (14 / zi) formeaza sürətli tulpini çiçəkli, zərərli şəkildə rozetei bogate de frunze.\nƏgər becərilibsə Perioada qəbul din an spatii protejate, düşərgə sau gradina'da iar toamna si primavara.\nSpanacul este və ya kültür cu cerinte ridicate fata de umiditatea din sol, soluryl prephere canını qurtarmaq. Irigarea prin picurare, spanac mədəniyyətini inkişaf etdirmək məcburiyyətindədir. Atentie. - exit poate içindəki ümiditata aparitia bolilor spesifikliyinə gətirib çıxarır.\nSolul - Spanacul este və ya növləri cu cerinte orta dərəcədə fata de sol, vegeteaza bine pe soluri mijlocii-Usoare, məhsuldar (üzvi maddələrlə qarışıq), zibil qurudulmuş, cansızlaşdırmaq, afanat. Planta əvvəlcədən soluril luto-nisipoase, alüvial (zona de lunca a raurilor), argilo-nisipoase, lutoase və s. Spanacul suporta soluril grele-kompaktdır: argiloaz, argilo lutoaz.\nSpanacul este və ya anuala otsulu növlər.\nFrunzele de spanac formeaza və ya rozeta sunt scurt sau ağciyər petiolate (6-12 sm codita), sadə, rəngsiz (fara perisori), laminei este triunghiulara, mare de (10-25 sm uzunluqda 8-20 sm latime), culoarea verde- medianın proementa si\nTulpinaeste scurta, si acoperita de frunzele spiral pe aceasta içərisində\nÇiçəklide spanac unisexuate, dioice, mici, de culoare verzuie. Florile femele sunt axilare (la subsuara frunzelor - Vezi fig.), Grupate mai finte, prezinta 2-4 bracteole. May-iunie-də çiçək açacaqsınız. Tulpina florifera este inalta de 1-1,5 m cu alternativ frunze (Vezi şək.)\nFruktuleste de tip achena-sferik kolturoasa, spinoasa, de culoare galben-verzuie. Semintele sunt mate, cu marginea optuza (Vezi fig.) Si germinatie epigee.\nRadacina este pivotanta cu inradacinare profunda (plantele semincere pana la 100 sm).\nFertilizarea se poate face utilizand tehnologii de la: YARA.\nRecoltarea frunzelor əgər üz esalonat 2-3 treceri aralığında de və ya saptamana. Son rekoltre presupuniyası əkinçiyə tamamilə qarışdırılır.\nİstifadəsi: spanacul se utilizeaza in stare cruda (salate) sau müxtəlif hazırlıqlarda culinare.\nSəbət üzünə baxın çap:\nseminte semanate directaxşam, günəş, düşərgə sau gradina iarna sau primavara devreme.\nBoli la spanac: Putregaiul rasadurilor (Pythium spp.), Mana spanacului (Tünd küf f.sp.spinaciae), Fuzarioza (Fusarium oxysporum f.sp. spinaciae), Rugina alba (Albugo occidentalis), Rhizoctonia (Rhizoctonia spp.), Putregaiul moale al radacinilor (Erwinia carotovora) və s.\nŞəkil 1 Körpə spanac (Spinacia oleracea)\nŞəkil 2 Spanacul (Spinacia oleracea), gradina mədəniyyəti\nŞəkil 3 Spanac (Spinacia oleracea)\nŞəkil 4 Spanacul (Spinacia oleracea), plante bune de recoltat\nŞəkil 5 Spanacul (Spinacia oleracea), günəşdə mədəniyyət\nŞəkil 6 Spanacul (Spinacia oleracea), müxtəlif Matador\nŞəkil 7 Spanacul (Spinacia oleracea), toxum\nŞəkil 8 Spanacul (Spinacia oleracea), floare\nŞəkil 9 Spanacul (Spinacia oleracea), semincera planta\nPentru Spanacul (Spinacia oleracea) - endirim, ekoloji\nIspanağın (Spinacia oleracea L.) antitümör və kemoprotektiv aktivlik kimi müxtəlif bioloji funksiyalara sahib olduğu yaxşı bilinir, ancaq ikincil metabolitlərin abiotik streslə induksiya edilməsi (yəni hipoksiya) haqqında çox az şey bilinir və bu, insan sağlamlığı ilə əlaqəlidir. . Bu işdə 24 saatlıq hipoksiyanın ispanaqdakı ikincil metabolitlərin istehsalını dəyişdirdiyini nümayiş etdirdim. Fərqli ispanaq sulu ekstraktlarının insan kolon adenokarsinoması HT-29 hüceyrə xətti üzərində aparılmış in vitro tədqiqatlar, hər ekstraktda mövcud olan antioksidanların konsentrasiyasına görə fərqli antioksidan və antiproliferativ fəaliyyət göstərir. Antioksidan tərkibi müəyyən edilmiş bir həddə artdıqda antioksidan aktivliyi azalır və ya itirilir, ehtimal ki, bu cür molekulların bioloji sistemdəki prooksidant aktivliyi. Nəticədə, ispanaq antioksidan və antiproliferativ xüsusiyyətlərinə görə kimyəvi təmizlənmə və xroniki degenerativ xəstəliklərin qarşısının alınmasına dəyərli töhfə verir. Bundan əlavə, Fransadakı UFR de Médecine, Caen (Fransa) da yeni bir demetilləşdirici birləşmənin bioloji fəaliyyətinin öyrənilməsinə dair apardığım araşdırma nəticəsində hazırlanan sənəd təqdim olunur.) Müxtəlif bioloji xüsusiyyətlərə malikdir və qəbulu da ola bilər. bəzi xərçəng növlərinə qarşı qoruyucu (kemoprotektiv aktivlik). Bununla birlikdə, abiotik stresə (hipoksiya kimi) cavab olaraq ikincil metabolitlərin induksiyası və bunların insan sağlamlığına təsirləri barədə az məlumat var. Bu işdə 24 saat hipoksik becərmənin ispanaqda ikincil metabolitlərin istehsalına səbəb olduğu göstərilir. Fərqli sulu ispanaq ekstraktları ilə müalicə olunan HT-29 insan kolon adenokarsinoma hüceyrə xətti ilə bağlı in vitro tədqiqatlar, hər ekstraktda mövcud olan antioksidan konsentrasiyalarına görə fərqli antioksidan və antiproliferativ fəaliyyət göstərir. Antioksidan tərkibi müəyyən edilmiş bir həddən çox artdıqda, antioksidan aktivliyi azalır və ya itirilir, ehtimal ki, bu molekulların bioloji sistemdəki pro-oksidan aktivliyi. Ispanaq ekstraktlarında vurğulanan antioksidan və antiproliferativ xüsusiyyətlər bu tərəvəzin pəhrizdəki əhəmiyyətini, xüsusən də xroniki degenerativ xəstəliklərin kimyəvi təmizlənməsi və qarşısının alınmasında verə biləcəyi töhfəsini göstərir. Əlavə olaraq, hazırlanan əlyazma 4 aylıq Fransa dövründə UFR de Médecine, Caen (Fransa) -da yeni bir demetilləşdirici birləşmənin bioloji fəaliyyətinin öyrənilməsi ilə bağlı apardığım tədqiqatın nəticəsidir.\nCORE, Açıq Universitet və Jisc tərəfindən təqdim olunan mənfəət olmayan bir xidmətdir.\nIspanaq toxumla çoxalır.\nOrada əkin yaxşı işlənmiş torpaqda yayımla və ya 20-25 sm aralığında, əkin dərinliyi təxminən 2 sm olan cərgələrdə aparılır.\nThe yaz növləri Bəli mart və aprel ayları arasında əkin, o qış arasında Avqust - Oktyabr və bəzən hətta noyabr ayında.\nThe ispanaq 2 ayda, 2 ay yarımda yetişirlər.\nYay növlərinin toxumları iyun ayından oktyabr ayının sonuna qədər davam edəcək məhsul üçün martın ortalarından mayın sonlarına qədər əkiləcəkdir.\nQış sortları oktyabr-aprel aylarında məhsul üçün avqust-sentyabr aylarında əkinlə başlayacaq.\nToxum əkmədən əvvəl torpağa tam bir gübrə basdırın.\nBir-birindən 30 sm aralıda 2,5 sm dərinlikdə yivlər qazın. Toxumları həddindən artıq sıxmayın.\nİncə bir dibçək torpaqla yüngülcə örtün və suvarma alma ilə yüngülcə səpin. Gənc bitkilər 2-3 həftə sonra görünməlidir. Fövqəladə hallarda incəlmə vacibdir: hər 8 sm-də birdən çox bitki saxlamayın. Ayaqlar biraz böyüdükdə, 1-dən 2-ni çıxarın (bu sizin ilk məhsulunuz olacaq!).\nIspanaq acgözdür: çox müntəzəm olaraq sulayın və becərmə zamanı azotla zəngin bir gübrə gətirin ki, bu da böyüməyə kömək edəcəkdir yarpaqlar.\nVideo: Spinach u0026 Feta Burak. بورک اسفناج و پنیر درفر. Taze Ispanak Burak\nIspanaq - Spinacia oleracea...


Gut kimi bir xəstəlik, purin əsasları və duzları olan çox miqdarda qida qəbul edərkən inkişaf edir. Bədəndə yığılaraq, oynaqların qabığının səthində urat duzlarının kristallarının meydana gəlməsinə kömək edirlər. Hərəkət edərkən şiddətli ağrılara səbəb olan budur.\nƏlbəttə ki, optimal pəhriz gutun klinik təzahürlərini azaldacaq, lakin pozulmuş bir metabolizm xəstəliyin tamamilə yox olmasına imkan verməyəcəkdir. Gut ilə yeyilə bilən bütün qidalar xəstənin pəhrizi olmalıdır, çünki düzgün qidalanma müalicənin yarısıdır.\nGut üçün gündəlik pəhrizdən qaçınmaq lazım olan qidalar\nGut ilə xəstə, ilk növbədə, hər cür hisə verilmiş ətdən, bütün növ kolbasalardan, duzdan, paxlalı bitkilərdən imtina etməli olacaq. Yağlı ət məhsullarını, xüsusilə gənc heyvanların ətini, həmçinin balıqları yeyə bilməzsiniz.\nGöbələk və ya donuz yağı kimi ağır qidalardan tamamilə imtina etmək lazımdır. Gut ilə yeməkləri müxtəlif ədviyyatlar və isti ədviyyatlarla dadlandırmamalısınız. Bu vəziyyətdə istisna dəfnə yarpağı və süfrə sirkəsidir. Bundan əlavə, xəstə güclü spirtli içkilər, şokolad, kakao, güclü çay və qəhvədən imtina etməlidir. Duzlu və ədviyyatlı sortların pendirləri də xəstəliyin kəskinləşməsinin inkişafına kömək edən məhsullar siyahısındadır. Bundan əlavə, zəngin ət şorbaları və ət üzərində bişmiş bulyonlardan imtina etməli olacaqsınız.\nGut üçün məhdud miqdarda icazə verilən qidalar\nGut xəstələri menyusunu bəzi məhsullarla sulandıra bilər, istehlak miqdarını ciddi şəkildə məhdudlaşdıra bilər. Bu qidalara az yağlı süd və yağ daxildir. Düzdür, onlar yalnız əsas yeməyə, məsələn, sıyıq üçün əlavələr kimi istifadə edilə bilər. Siz həmçinin qaynadılmış quş əti və balıqdan ehtiyatla istifadə edə bilərsiniz, alabalıq və ya qızılbalıq olsa daha yaxşıdır. Orta nisbətdə pomidor, adi gül kələm, istənilən göyərti, şirəli turp yeyə bilərsiniz. Meyvələrdən gavalı ilə son dərəcə diqqətli olmaq lazımdır.\nGut ilə nə yeyirsiniz?\nGut üçün xəstənin menyusu nədən ibarət olmalıdır? İlk növbədə, tərəvəz şorbaları ilə zəngin olmalıdır, dənli bitkilər, az yağlı balıqlar, dovşan əti, taxıl və makaron, qatıq, xama, pendir kimi az yağlı süd məhsulları ilə də ola bilər. Qorxusuz yeməklər şüyüd ilə ətirlənə bilər, qara və ağ çörək ilə ələ keçirilə bilər. Heyvan zülalları bitki mənşəli zülallarla əvəz edilməlidir.\nYumurta yeməyə icazə verilir, lakin gündə birdən çox deyil. Menyu qadağan olunmuşlar istisna olmaqla, istənilən tərəvəz ilə doldurula bilər. Yaşıl alma kimi, moruq, portağal, naringi istisna olmaqla, bütün giləmeyvə. Qurudulmuş meyvələr çox faydalıdır, kişmiş, həmçinin bal, qoz-fındıq, toxum istisna olmaqla. Şirniyyatlardan zefir, marmelad və mürəbbədən həzz ala bilərsiniz. Yemək həm yağda, həm də bitki yağında bişirilə bilər, lakin odadavamlı yağlardan, məsələn, donuz və ya qoyun əti, tamamilə tərk edilməlidir.\nİçkilərə gəldikdə, yaşıl çaya, südlü və ya limonlu çaya, şirələrə, faydalı bitkilərin hər hansı həliminə üstünlük vermək lazımdır. Bundan əlavə, müxtəlif meyvə və giləmeyvələrdən meyvə içkiləri, kvas, kompotlar içmək olar. Xüsusi mineral suyun faydalı tətbiqi.\nGut üçün boşaltma günləri\nYadda saxlamaq lazımdır ki, gut ilə dövri oruc günləri keçirmək tövsiyə olunur. Eyni zamanda, bütün gün ərzində yalnız bir növ tərəvəz yeyə bilərsiniz, məsələn, özünüzü kartof və ya yaşıl alma ilə məhdudlaşdırın. Gün ərzində yalnız bir məhsul yemək çətindirsə, o zaman bir neçə növ tərəvəz və ya meyvələri qarışdırıb salat şəklində yeyə bilərsiniz. Süd, kefir və ya kəsmik pəhrizini də seçə bilərsiniz. Eyni zamanda, metabolik prosesin müxtəlif aspektləri boşaldılır, bu da gut xəstələri üçün çox vacibdir.\nOruc günlərində düyü-alma pəhrizindən istifadə edə bilərsiniz. Bunun üçün süddə 75 qram düyü qaynadıb kiçik hissələrə ayırın. Arada həm çiy, həm də kompot şəklində alma yeyə bilərsiniz. Yeri gəlmişkən, onların sayı 250 qramdan çox olmamalıdır. Kompot hazırlayarkən şəkərdən tamamilə imtina etməlisiniz.\nQeyd etmək lazımdır ki, xəstələrə kontrastlı oruc günləri keçirmək tövsiyə edilsə də, tamamilə aclıq günləri qadağandır. Terapevtik aclıq kurslarını təşkil etmək də mümkün deyil, çünki bədənə qida qəbulunun tamamilə dayandırılması səbəbindən sidik turşusu qana kəskin şəkildə əlavə olunur. Nəticədə gut hücumu başlayır.\nGut üçün bir menyu tərtib etmə xüsusiyyətləri\nGut xəstələri üçün gündəlik pəhrizin aşağıdakı variantını tövsiyə edə bilərsiniz.\nSəhər yeməyi həmişə tərəvəz salatı, dadlı kök-alma pudinqi, bir yumurta, zəif çaydan ibarət olmalıdır. İkinci səhər yeməyi üçün qızılgül giləmeyvələrindən şəkərsiz kompot hazırlaya bilərsiniz. Nahar makaron ilə süd şorbası, sadə kartof pancake, jele olmalıdır. Nahardan sonra təzə alma yeyə bilərsiniz. Nahar üçün isə cheesecakes, ətsiz kələm rulonlarından ləzzət ala, zəif çay içə bilərsiniz. Yatmazdan əvvəl buğda kəpəyi ilə hazırlanmış həlimi içmək lazımdır.\nGut pəhrizinin özünəməxsus bir quruluşa malik olduğunu vurğulamaq lazımdır. Tərəvəz şorbaları, mineral sular, istənilən kompotlar və meyvə içkiləri, təzə sıxılmış şirələr və jele, meyvə və tərəvəzlər şəklində maye və yarı maye qida üstünlük təşkil etməlidir. Ümumiyyətlə, gündə 2-3 litr maye içmək lazımdır. Oruc günlərində isə 2 kq-a qədər istənilən tərəvəz yeyə bilərsiniz.\nGut olan bir xəstə üçün menyu tərtib edərkən, digər xroniki xəstəliklərin mövcudluğunu nəzərə almaq vacibdir. Belə ki, məsələn, əgər xəstədə xolesterin yüksəkdirsə, o zaman sarısını qətiyyən yeməməli, şəkər xəstəliyindən əziyyət çəkirsə, un və çörək məmulatları məhdud miqdarda qəbul edilməli, şəkər və şirniyyatlardan tamamilə xaric edilməlidir.\nÇox vaxt gut obezite ilə birlikdə baş verir. Belə hallarda tibb mütəxəssisləri tərəfindən 8 nömrəli pəhriz kimi istinad edilən xüsusi bir pəhriz təyin edilir. Bu, ət və balıq istehlakını daha çox aradan qaldırır və həftədə dörd dəfəyə qədər tez-tez oruc tutmağı nəzərdə tutur. Və ümumiyyətlə, gut xəstələrinə arıqlamaq tövsiyə olunur, çünki böyük çəki səbəbindən tez-tez hücum riski artır. Ancaq eyni zamanda, kilo itkisi çox kəskin olmamalıdır, hamar və hiss olunmaz şəkildə baş verməlidir.\nVə əlbəttə ki, gut ilə müalicənin müvəffəqiyyətinin onun mürəkkəbliyindən asılı olduğunu xatırlamaq lazımdır. Buna görə də, bədənin bütün xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq düzgün seçilmiş olsa belə, bir pəhriz ilə məhdudlaşmamalıdır. Siz müxtəlif fizioterapiya prosedurlarından istifadə etməyi tövsiyə edə bilərsiniz, həmçinin bədəni gücləndirmək üçün çox vacib olan fizioterapiya məşqləri edə bilərsiniz. Düzdür, bundan əvvəl bunu həkimlə müzakirə etmək lazımdır.\nAncaq xəstənin xəstəliyin kəskinləşməsi dövrü varsa, prosedurlar qadağandır. Belə anlarda fiziki istirahət tövsiyə olunur, isti istiləşmə vannaları və kompresslərdən istifadə, istilik. Küçədə gəzmək bədənə faydalı təsir göstərir, o cümlədən yeməkdən əvvəl və ya yeməkdən dərhal sonra.\nŞübhəsiz ki, sağlamlığınıza vaxtında diqqət yetirməyə başlasanız, podaqranın idarə oluna biləcəyini həmişə yadda saxlamalısınız. Həkimlə vaxtında məsləhətləşmələr, müasir tibbi və fizioterapiya müalicəsi, düzgün bəslənmə - və siz uzun illər xəstəliyinizi unudacaqsınız, tam, tamamilə normal bir həyat sürə biləcəksiniz.


Alimlər isti havanın koronavirusun yayılmasını zəiflətməyəcəyi qənaətinə gəliblər - son xeberler\nSonxeber.az AZƏRTAC-a istinadən bildirir ki, alimlər isti hava şəraitinin virusun yayılmasını zəiflətməyəcəyi qənaətinə gəliblər. Bunun üçün mart ayında temperaturu isti olan ərazilərlə soyuq iqlim qurşaqlarında infeksiyanın yayılma tempini araşdıran qrup isti havanın hansısa üstün cəhətə malik olmadığını müəyyən ediblər.\nTədqiqatın əsas müəllifi Peter Yüni insanları yay fəsli ilə əlaqədar yanlış ümidlərə qapılmamağa çağırıb: "Əgər biz hesab etsək ki, isti hava virusa qarşı mübarizədə bizə kömək edəcək, o zaman biz ciddi əks-zərbə ilə qarşılaşa bilərik". Toronto Universitetində epidemiologiya üzrə professor vəzifəsində çalışan alim qeyd edib ki, sosial məsafə qaydalarına riayət etmək hazırda virusa qarşı ən səmərəli vasitədir.\nTədqiqatın digər müəllifi Bruno da Kosta isə qeyd edib ki, yay fəsli dünyanın şimal yarımkürəsində pandemiyanın yox olmasına aparıb çıxarmayacaq. O, ictimai səhiyyə tədbirlərinin tətbiq olunduğu regionlarda ən geci iki həftə sonra irəliləyişin müşahidə olunduğunu qeyd edib. Hava şəraiti ilə əlaqədar nəmişlik və ya yağıntının virusun yayılmasına təsiri də aşkar edilib. Müəyyən olunub ki, nəmişliyin yüksək olması havanın "yuyulmasına", aerozolların havada qalmayaraq yerə enməsinə və virus partikllərinin nəm havada qeyri-sabit olmasına yol açır.\nAlimlər hazırkı şəraitdə sosial məsafə və ictimai səhiyyə tədbirlərinə ciddi şəkildə əməl edilməsinin koronavirus infeksiyasına qarşı ən uğurlu qorunma vasitəsi olduğunu vurğulayıblar.\nSağlamlıq Baxılıb: 4939 Tarix: 10 may 2020\nAzərbaycanda LOR cərrah İlqar Əzimov xəstəsinin boğazını müayinə edərkən, onun koronavirus olduğunu bilmədiyindən özü də virusa yoluxmuşdu.. . Virusun ağırlaşmasından ikitərəfli pnevmoniya olan həkim təcili koronaviruslu xəstələrin müalicəsi üçün açılmış Yeni Klinikaya çatdırılmışdı.. Sonxeber.az medicina.az-\nAzərbaycanda qızları olan ailələrə ŞAD XƏBƏR Azərbaycanda dərslərin nə vaxt başlayacağı açıqlandı - RƏSMİ Bu barmağınıza baxıb koronavirusa yoluxduğunuzu öyrənə bilərsiniz? — Cəlal İsayev AYDINLIQ GƏTİRDİ Qənirə Paşayeva Xalq artistinə görə Baş nazirə müraciət etdi ABŞ polisi diz çökür Afətə görə dostluğu bitirdilər ABŞ-da polis tərəfindən öldürülən Corcun həyat yoldaşı DANIŞDI Koronavirusu sağaldan NADİR KƏŞF - Hələ heç kim bunu tapmayıb Polisin öldürdüyü Corc Floydun koronavirusa yoluxduğu MƏLUM OLDU Həftəsonu Bakıdan rayonlara getmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ


Səfir: "Roma Papasının BƏƏ-yə səfəri tarixdə yeni səhifədir"\n04 Fevral 2019 - 21:44\nSəfir:"Roma Papasının BƏƏ-yə səfəri tarixdə yeni səhifədir"\n“Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri başqalarına qarşı tolerantlığın, harmoniyanın, ehtiramın və qəbul etmənin bariz nümunəsidir. Bu baxış İslam dinindən, nəcib ərəb adət-ənənələrindən və BƏƏ-nin banisi Şeyx Zayed irsindən qaynaqlanır. Müasir nəsil də bizim müdrik rəhbərliyin başçılığı altında bu dəyərlərin möhkəmləndirilməsində və onun davamlılığını dəstəkləyən tədbirlər yaratmaqda israrlıdır”.\nBu fikirlər BƏƏ-nin Azərbaycandakı səfiri Mohamed Alqubaisinin “Roma Papası Fransiskin Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə səfəri tarixdə yeni səhifədir” adlı məqalədə deyilir.\n“Bu gün BƏƏ 200 müxtəlif milliyyətə, 40-dan çox kilsəyə, Six və Buddist məbədlərinə ev sahibliyi edir. O da qeyd edilməlidir ki, bizim hökumət bu yaxınlarda plüralizm və tolerantlığın BƏƏ modelini dəstəkləyən unikal qurum olan Tolerantlıq Nazirliyini təsis etmişdir. BƏƏ yalnız öz ərazisində deyil, eləcə də qlobal şəkildə ibadət azadlığı və dinlərarası mübadiləyə tərəfdar çıxmaqdadır. Və bu günlərdə Roma Papası Fransiskin BƏƏ-yə səfəri ilə bütün dünyaya güclü bir mesajın şahidi oluruq: din nəcib məqsədlər güdür, necə ki, əsl həqiqi inanc heç zaman nifrət barəsində olmamışdır. Roma Papası Fransisk BƏƏ-yə Əbu Dabi vəliəhdi, zati-aliləri Şeyx Mohammed bin Zayed Al-Nahyan tərəfindən dəvət edilmişdir. Roma Papası BƏƏ-yə “çoxlarının fərqliliklər baxımından azad işləmək və yaşamaq üçün təhlükəsiz yer tapan fərqli sivilizasiya və mədəniyyətlər arasında birgə yaşama, insanlıq qardaşlığı və görüş yeri modeli olmağa çalışan torpaq” kimi ehtiram göstərmişdir.\nBu səfər Roma Papasının qeyd etdiyi kimi, fərqliliklərimizə baxmayaraq, hamımızın qardaş olmasını təsdiqləyir. Biz Roma Papası Fransiskin qardaş ölkə Azərbaycana etdiyi tarixi səfəri xatırlayırıq. Burada o, Azərbaycanın dini tolerant mühit yaratmasını və geniş şəkildə ekstremizmə yad cəmiyyətin yetişdirməsini yüksək dəyərləndirmişdir. Bu faktları vurğulayaraq bütün dünyada sülh şəraitində birgəyaşayış üçün dinlərarası dialoqun vacibliyinə əminliyimizi bir daha ifadə edirik”, – məqalədə qeyd olunub. (Report)


Aİİ-də psixoloqla görüş keçirlib - Frame.az\nEvents Psixologiya Təqdimat\nAİİ-də psixoloqla görüş keçirlib\n12/11/2018 aquaviridis\t0 Comments\nAzərbaycan İlahiyyat İnstitutu (Aİİ) “Səssiz filmim: mən və aynam” mövzusunda növbəti seminarını keçirib.\nSeminarı Aİİ-nin Tədris şöbəsinin müdiri Zərifə Əliyeva açaraq bildirib ki, təhsil müəssisəsi tələbələrin dünyagörüşünün,intellektual səviyyəsinin, mənəvi dünyasının zənginləşdirilməsi, elmi axtarışlara sövq edilməsi, vətənpərvərlik hisslərinin gücləndirilməsi, mütaliə, sosial məsuliyyət vərdişlərinin aşılanması, o cümlədən fərdi özünüifadə bacarıqlarının inkişaf etdirilməsiüçünmütəmadi olaraq müxtəlif mövzularda seminarlar və görüşlər təşkil edir.Z.Əliyeva mövzunun əhəmiyyətinə toxunaraq, Aİİ-nin təhsilin keyfiyyətinə xüsusi önəm verdiyi iləyanaşı, tələbələrin sosial həyatlarının səmərəli təşkili üçün də səylə çalışdığını bildirib.\nXəzər Universitetinin Psixologiya Departamentinin koordinatoru Mələk Kərimova“Səssiz filmim:Mən və aynam” mövzusundaçıxışı zamanı bildirib ki, seminarın məqsədigənclərin daxili dünyalarını tanımalarına dəstək olmaq, onların özləri və ətraf mühitlə əlaqələrində rol oynayan amilləri şərh etmək, şəxsin daxili dünyasında etdiyi səssiz söhbətlərin onun istək və motivasiyalarına necə təsir etdiyini göstərməkdir. Seminar gənclərin mənəvi cəhətdən özlərini daha yaxşı tanıyaraq, daxili potensiallarını üzə çıxarma yolları üzərində duraraq, problemi həll etmə bacarıqlarına da istiqamətlənib.\nSeminarda insan psixologiyasının “Daxili mən-özümlə söhbətin keyfiyyəti”, “Düşüncə-duyğu-davranışlarım”, “İstək və seçimlərim”, “Fürsətlərim və potensialım”, “Kəşfedilmiş mənlik – daxil sevgidən bəşəri sevgiyə doğru”, “Daxili səssizlik və yeni təcrübələrə səyahət” kimi əsas məqamları şərh olunub.\nTədbir mövzu ətrafında müzakirələrlə davam edib.\nBaxış sayı: 2. 636\n← Kapital Bank-la “Ürəklər” toplayıb, hədiyyə qazanın!\nIX “START” Beynəlxalq Qısa Filmlər Festivalının açılışı ilə bağlı mətbuat konfransı keçirilib →\nFəxriyyə Xələfovaya “Azərbaycanın qüruru” ordeni verildi : ADMİU-da görüş (FOTO)\n23/12/2017 23/12/2017 aquaviridis\t0\n28 may “ASAN xidmət” və “ASAN Kommunal” mərkəzlərində qeyri – iş günüdür.\n27/05/2021 aquaviridis\t0\nAilə TV “Ailə Sevinci” adlı uduşlu lotereya elan edir\n17/03/2020 aquaviridis\t0


2-ci Beynəlxalq Həmrəylik Tennis Çempionatının püşkatma mərasimi keçirildi - Milli Olimpiya Komitəsi\nMilli Olimpiya Akademiyası\n2-ci Beynəlxalq Həmrəylik Tennis Çempionatının püşkatma mərasimi keçirildi\nİyul 22, 2018 saat 13:48\nBu gün 2-ci Beynəlxalq Həmrəylik Tennis Çempionatının texniki iclası və püşkatma mərasimi keçirildi.\nBaş hakimin İclasdaAlbaniya, Azərbaycan, Bəhreyn, Beelorusiya, İraq, Qırğızıstan, Libya, Maldiv adaları, Mozanbik, Rusiya, Səudiyyə Ərəbistanı, Seneqal, Tacikistan, Türkiyə. Və Uqandadan gələn idmançılar iştirak ediblər.\nİlki olaraq iclas Bakı 2018 Beynəlxalq Tennis Çempionatının tədbir direktoru Mehman Kərimovun iştirakçıları salalmlaması ilə başladı. Daha sonra iclasın meneceri Vaqif Əliyev idmançı və məşqçilərin nəqliyyat, qidalanma və yerləşmə məsələləri üzrə sualları cavablandırdı.\nTexniki iclasın rəhbəri və çempionatın baş hakimi Ahmet Sert tərəfindən idmançıların qruplara bölünməsi, püşkatma və nəticələrinin paylanması haqqında məlumatlar təqdim olundu.\nBaş hakimin verdiyi məlumata əsasən Çempionatda 18 qız və 23 oğlan iştirak edecək.\nXatırladaq ki. 2-ci Beynəlxalq Həmrəylik Tennis Çempionatı 23-27 iyul 2018-ci tarixlərində Bakı Tennis Akademiyasında keçiriləcək. Çempionat Azərbaycan Respublikası Mili Olimpiya Komitəsi və İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının memorandumuna əsasən həyata keçirilir.\nOlympiya 9 AZ1072, Bakı Azərbaycan\n© Milli Olimpiya Komitəsi 2018


Yaqut Qarayeva: “Vaksin istehsal edən şirkətlərlə danışıqlar aparılır” Ayna.az\n“Azərbaycanda vaksin istehsalı mümkün görünmür”\nKoronavirusa qarşı vaksinlərin Azərbaycanda istehsalı mümkün görünmür. AYNA APA-ya istinadən bildirir ki, bu barədə Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun İctimai Nəzarət Şurasının SARS-COV-2 virusuna qarşı vaksinasiya məsələlərinə həsr olunmuş iclasında TƏBİB-in şöbə müdiri Yaqut Qarayeva deyib. Qarayeva qeyd edib ki, xaricdən vaksin almaq iki formada ola bilər.\n“Söhbət istehsalçı şirkətlərlə ikitərəfli danışıqlar və çoxtərəfli platforma əsasında vaksin almaqdan gedir. COVAX platformasının əsas məqsədi COVID-19 ilə mübarizədə vaksin istehsalını sürətləndirmək və bütün ölkələr üçün ədalətli və bərabər əlçatanlıq imkanı yaratmaqdır. Biz burada istehsalçı şirkətlərlə birbaşa danışıqlara getmirik. Ancaq bunun mənfi cəhəti odur ki, vaksin seçimi imkanı verilmir. Ancaq ölkələrə təklif edilən vaksinlər üçüncü kliniki fazanı keçmiş vaksinlər olacaq. Biz bu halda əhalinin 20 faizini əhatə edəcək vaksinlər sifariş edə bilərik”, - deyə TƏBİB rəsmisi vurğulayıb.\nY.Qarayeva bildirib ki, istehsalçı şirkətlə ikitərəfli danışıqlarda alışda sərfəli şərtlərə nail olmaq mümkün olsa da, bunun da mənfi cəhəti var: “Burada məsuliyyət bizim öz üzərimizdə qalır. Biz istehsalçı şirkətlərlə danışıqlar da aparırıq. Biz üçüncü klinik mərhələdə olan peyvənd istehsalçısı şirkətlərlə danışıqlar aparırıq. İstehsalçı şirkətlərdən texniki tələbləri də artıq almışıq”.\nMüəllif: Ayna.az 23 Sentyabr 2020 17:09\n23 Sentyabr 17:09 Aktual


Gəncədə piyada əleyhinə mina aşkarlanıb\n16:38 25 Aprel 2019\nBu gün saat 11:30-da Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) “102″ Xidməti-Zəng mərkəzi sistemindən Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyə (ANAMA) Gəncə şəhəri, Kəpəz rayonu, Natəvan qəsəbəsi ərazisində 1 ədəd minanın tapılması barədə məlumat daxil olub.\nANAMA-dan ONA-ya verilən məlumata görə, Agentliyin xüsusi mobil çevik əməliyyat qrupu və DİN-in Gəncə şəhər Baş Polis İdarəsinin Kəpəz rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları dərhal həmin əraziyə göndərilib.\nAgentliyin mütəxəssisləri və Kəpəz rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən birlikdə yuxarıda adı qeyd olunmuş ərazidə qazıntı işləri aparılan sahəyə baxış keçirilib. Təhlükəsizliyi təmin etmək məqsədilə ərazi polis tərəfindən mühasirəyə alınıb. Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən aparılan təcili təxirəsalınmaz əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində 1 ədəd piyada əleyhinə mina (OZM-72) aşkarlanıb, zərərsizləşdirilməsi üçün götürülərək Agentliyin mərkəzi məhvetmə ərazisinə daşınıb.\nPiyada əleyhinə minanın ətrafında 150 kv.m əraziyə yerüstü, 50 kv.m əraziyə isə yeraltı baxış keçirilib, əlavə təhlükəli əşya və qurğu aşkarlanmayıb.\nTeqlər: ANAMA Gəncə mina bütün xəbərlər\n13:39 11 İyul 2020\n03:20 11 İyul 2020\nDYP Bakıda mobil postların sayının artırılmasına aydınlıq gətirib\n12:05 10 İyul 2020\n05:39 10 İyul 2020\nQazaxda tank əleyhinə raket aşkar olunub - FOTO\n02:52 10 İyul 2020\nAzərbaycanda indiyədək 23521 nəfər koronavirusa yoluxub, 14607 nəfər sağalıb, 298 nəfər vəfat edib\n17:05 11 İyul 2020\nSabah yağış yağacaq, bəzi yerlərdə intensiv olacaq - PROQNOZ\n14:43 11 İyul 2020\n11:59 11 İyul 2020\nATU-nun COVID xəstələrinin müalicə olunduğu klinikasında oksigen generatoru işə salınıb\n10:35 11 İyul 2020\n08:22 11 İyul 2020\n06:12 11 İyul 2020\n01:55 11 İyul 2020\nNazirlik COVID-19-a yoluxmuş xəstələrin simptomlara əsasən təsnifatını açıqlayıb\n10:21 10 İyul 2020\n06:56 10 İyul 2020