Neptun - Uşaq Bilik Portalı\nNeptun günəş sistemimizdə ən sonuncu, səkkizinci planetdir. Yerlə müqayisədə günəşdən 30 dəfə uzaqda (30 astronomik vahiddə) yerləşir. 1846-cı ildən bəri Neptun 2011-ci ildə ilk dəfədir ki, orbitində bir dövrə vurdu.\nNeptun günəşdən o qədər uzaqda yerləşir ki, günorta vaxtı planet bizə kölkə kimi görünə bilər.\nİlk dəfə idi ki, astronomlar nəhəng Neptunun mövqeyini riyazi əməliyyatlar vasitəsilə müəyyən etmişdilər. Planeti 1846-cı ildə Johann Galle kəşf etmişdir. Planet dəniz allahının adını daşıyır.\nÖlçü və Məsafəsi\nRadiusu 24,622 mil olan Neptun yerdən təxminən 4 dəfə böyükdür. Əgər Yer 50 qəpik ölçüsündə olsaydı, o zaman Neptun beysbol topu boyda olardı.\n4.500 milyon km məsafədən Neptun günəşdən 30 astronomik vahiddə yerləşir. Bir astronomik vahid (qısaca AV) Yerdən Günəşə qədər olan məsafədir. Bu məsafədən işıq 4 saata Neptuna çatır.\nNeptunda bir gün 16 saata bərabərdir. Günəş ətrafında orbitini 165 ilə başa vurur.\nHərdən Neptun cırtdan planet olan Plutondan da o tərəfə gedib çıxır. Plutonun oval orbiti onu Neptunun hüdudlarına gətirib çıxarır. Bu hadisə 20 ildən 248 il arası baş verir. Bu zaman Pluton Günəşə Neptundan da yaxın məsafədə olur. Və bu hadisə 1979-cu ildən 1999-cu ilə qədər baş vermişdir. Pluton Neptunla heç vaxt toqquşa bilməz.\nNeptunun oxu üzərində fırlanması 28°-dir. Bu cəhət onu Marsa və Yerə bənzədir. Bu o demıkdir ki, Neptunda Yerdəki kimi ilin fəsilləri baş verir. Ancaq Neptunda il uzun olduğu üçün hər fəsilin payına 40 il düşür.\nNeptun formalaşması günəş sistemimizin 4.5 milyon il bundan öncə yaranmasına təsadüf edir. Yaxın qonşusu Uran kimi də bu planet çox guman ki, Günəşin yanında formalaşıb sonradan yerini dəyişmişdir. Bu hadisə 4 milyon il bundan öncəyə gedib çıxır.\nNeptunun sərt səthi yoxdur. Onun sıx atmosferi planetin səthində olan suya qarışmışdır.\nNeptunun atmosferi əsasən hidrogen, helium və bir az da metandan ibarətdir. Neptunun qonşusu olan Uran tərkibində olan metan qazın nəticəsində mavi rəngə çalır, amma Neptun daha parlaq tünd göy rəngdədir. Ola bilsin planetin tərkibində qeyri müəyyən bir element var ki onu belə canlı edir.\nBaxmayaraq ki, planet uzaq məsafədə yerləşir, günəşdən az qidalanır orada olan küləklər Yupiterdən üç dəfə, Yerdən isə doqquz dəfə güclüdür. Bu küləklər atmosferdə olan donmuş buludları saatda 2,000 km-də ora-bura dağıdır. Yerdə isə ən güclü küləklər saatda 400 km-ə çatır.\n1989-cu ildə “Böyük tünd ləkə” adlı oval şəklində olan nəhəng bir qasırğa bütün Yeri örtə bilərdi. Bu qasırğa o vaxtdan yox oldu amma əvəzində planetin müxtəlif yerlərində yeniləri yarandı.\nNeptunun 13 tanıdığımız peyki və öz təsdiqini gözləyən daha bir peyki vardır. Neptunun ən böyük peyki olan Triton 10 oktyabr 1846-ci ildə William Lassell tərəfindən kəşf olunmuşdur. 17 gündən sonra isə Johann Gottfried Galle planeti kəşf etmişdir. Neptuna yunan mifologiyasında olan dəniz allahın adı verildiyi üçün, onun peyklərinə də kiçik dəniz allahların və ninfaların adları verilmişdir.\nTriton günəş sistemimizdə ən böyük peykdir. Belə guman olunur ki, bu peyk sərbəst göy cismi idi sonradan isə Neptun onu öz cazibəsinə almışdı. Triton çox soyuq bir peykdir. Onun səthində hərarət –235°-yə enir. Amma Tritonun belə donmasına baxmayaraq Voyacer 2 orada geyzerlər aşkar etmişdir.\nNeptunun məlum olan 5 halqası vardır. Bu halqalar planetə yaxın məsafədə dururlar. Adları alimlərin adlarını daşıyır: Galle, Leverrier, Lassell, Arago və Adams. Neptunun bu halqaları çox gəncdir.\nNeptunun halqaları maraqlı qruplaşıblar. Onlara Azadlıq, Bərabərlik, Qardaşlıq və İgidlik adları verilmişdir.\nBurada maqnitosfer planetin fırlanma oxundan 47° fərqlidir. 60° olan Uranın maqnitosferi kimi də Neptunun da təbiətində oxu ilə maqnetik sahə uzlaşmadığı üçün dəyişikliklər baş verir. Neptunun maqnetik sahəsi Yerinkindən 27 dəfə güclüdür.


“Neftçi” darmadağınla başladı - Sport24.Az\nTarix: 2019-01-18 19:16\nTürkiyədə təlim-məşq toplanışında olan “Neftçi” bu gün Antalyadakı hazırlıq prosesi çərçivəsində ilk yoxlama oyununa çıxıb. Sport24.az xəbər verir ki, Roberto Bordinin çalışdırdığı komanda Rumıniya təmsilçisi "Qaz Metan"la qarşılaşıb.\nPremyer Liqamızın qış çempionu rəqibini darmadağın edib. İkinci hissədə meydana çıxan gənc ön xətt oyunçusu Əli Şirinov qısa müddətdə etdiyi dublla böyükhesablı qələbədə əsas pay sahibi olub.\nQeyd edək ki, “Neftçi" toplanış çərçivəsində ikinci matçını yanvarın 20-də İranın "İstiqlal" klubuyla keçirəcək.\n17:30. "Neftçi" - "Qaz Metan" (Rumıniya) - 3:0\nQollar: R.Hacıyev, 10, Ə.Şirinov, 75, 87\n"Neftçi”: 1.Səlahət Ağayev, 5.Anton Krivotsyuk, 7.Namik Ələskərov, 10.Dario Frederiko, 17.Rəhman Hacıyev, 18.Tural Axundov, 19.Jesse Sekidika, 22.Mirabdulla Abbasov, 25.Kirilo Petrov (k), 36.Mamadu Kane, 77.Elvin Sərkərov.\nEhtiyat oyunçular: 12.Kamran İbrahimov, 30. Aqil Məmmədov, 3.Mamadu Mbodj, 6.Qoran Paratski, 9.Baqali Dabo, 20.Elnur Süleymanov, 21.Məhəmməd Mirzəbəyov, 26.Ömər Buludov, 32.Mirkamil Əliyev, 70.Əli Şirinov, 95.Rəhman Daşdəmirov.\n10-cu dəqiqədə Turalın əla cinah ötürməsini Rəhman möhtəşəm baş zərbəsi ilə uzaq küncə sancır - 1:0.\n35-ci dəqiqədə Krivotsyuku Mirzəbəyov əvəzləyir.\nİlk hissə bitdi. "Neftçi" fasiləyə öndə yollandı.\n46-c dəqiqədə Ağayevi Məmmədov, Sərkərovu Mbodj, Abbasovu Dabo, Hacıyevi Buludov əvəzlədi.\n65-ci dəqiqədə Ələsgərovun yerinə Şirinov meydana daxil oldu.\n74-cü dəqiqədə Jesseni Mirkamil əvəzləyir.\n75-ci dəqiqədə "Neftçi" üstünlüyünü artırdı. Dabonun fərdi keçidi və yerlə ötürməsindən sonra Şirinov hesabı 2:0 edir.\n83-cü dəqiqədə Frederiko yerini Süleymanova verir.\n84-cü dəqiqədə Petrovu Daşdəmirov əvəzləyir.\n87-ci dəqiqədə Şirinov dubl edir - 3:0.


Latviyada NATO və Baltikyanı ölkələrin hərbi təlimləri\nLatviyada NATO və Baltikyanı ölkələrin hərbi təlimləri keçiriləcək\n16:25 20 Noyabr 2021 Oxunub :346\nNoyabrın 22-dən dekabrın 4-dək Riqa yaxınlığındakı Adaji poliqonunda Latviya, Litva silahlı qüvvələrinin və NATO-nun iştirakı ilə hərbi təlimlər keçiriləcək.\nAzVision.az xəbər verir ki, bu barədə Latviyanın Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb.\n"Qış Qalxanı 2021" adlanan təlimlərdə quru qoşunlarının mexanikləşdirilmiş piyada briqadasının əsgərləri, Daxili Qvardiya, Litva Silahlı Qüvvələri, NATO-nun Latviyadakı genişləndirilmiş döyüş qrupu və ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Avropadakı komandanlığı altında olan əsgərlər iştirak edəcək.\n“Latviyadakı çoxmillətli döyüş qrupuna Kanada rəhbərlik edir, onun tərkibinə Albaniya, Çexiya, İtaliya, İslandiya, Kanada, Monteneqro, Polşa, Slovakiya, Sloveniya və İspaniyadan olan 1500-dən çox hərbi qulluqçu daxildir. Onlar öz xidməti vəzifələrini rotasiya qaydasında yerinə yetirirlər", - məlumatda deyilir.\nXatırladaq ki, NATO-nun 2016-cı ildə Varşavada keçirilən sammitində Alyans bu ölkələrin xahişi ilə Latviya, Litva, Estoniya və Polşada çoxmillətli batalyonların rotasiya əsasında yerləşdirilməsinə qərar verib.\nTeqlər: NATO Təlim


Azerbaycanda çaqqal sürüsü qadına hücum etdi - Azadliq Xeber\nAzerbaycanda çaqqal sürüsü qadına hücum etdi\nAzərbaycanda çaqqal sürüsü qadına hücum etdi\nxeber – Hazırda qadının vəziyyəti orta-ağır qiymətləndirilir.\nXaçmaz rayonunda çaqqal sürüsü 77 yaşlı qadına hücum edib. Hadisə Niyazabad kəndində qeydə alınıb.\nAzadlıq.az xəbər verir ki, anspress-in məlumatına görə, 1939-cu il təvəllüdlü Qızbəs İmaməliyeva yaşadığı evin həyətində toyuqlara dən verərkən çaqqal sürüsü ona hücum edib. Yaşlı qadını yırtıcıların əlindən səs-küyə həyətə çıxan qohumları xilas edib.\nXəsarət alan 77 yaşlı qadın müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri ilə Xaçmaz Mərkəzi Rayon Xəstəxanasına çatdırılıb.\nXəstəxananın Travmatologiya şöbəsinin müdiri Ağayar Quliyev ANS PRESS-ə bildirib ki, çaqqallar ona üz və sağ said nahiyəsindən xəsarət yetirib. Onun vəziyyəti orta-ağırdır.\nBundan əvvəl də Qaxın Lələli kənd sakini 48 yaşlı Çərkəz Məmmədova hücum edən vəhşi heyvan onu ağır yaralayıb. Çaqqalın ona ağır xəsarətlər yetirdiyini görən Çərkəz Məmmədov vəhşi heyvandan qurtulmaq üçün qonşuları köməyə çağırıb. Yalnız qonşuların müdaxiləsindən sonra çaqqalı zərərsizləşdirmək mümkün olub.\nÇərkəz Məmmədov bildirib ki, evə çatmağa 5-6 metr qalmış görüb ki, çaqqal hücum etdi, ayaq, əl və qarın nahiyəsindən dişləyib.


Kursun nəticəsi üzrə vacib məsələlərdən biri Dövlət Gömrük Komitəsi (DGK) tərəfindən istismarda olan “Heimann” markalı “Hİ-Scan” baxış-rentgen texnikasında çalışan əməkdaşlar üçün yaxın müddət ərzində operator kurslarının təşkil edilməsi və kurs proqramı üzrə imtahandan müvəffəqiyyətlə keçənlərin beynəlxalq sertifikatla təmin edilməsi və bununla da sözügedən sistemlərin istismarına dair rəsmi icazənin əldə edilməsi idi.\nKomitədən bildirilib ki, həmin kursu uğurla bitirən Dövlət Gömrük Komitəsinin Gömrük Nəzarətinin Təşkili Baş İdarəsinin baş inspektorları Anar Məmmədov və Əmir Əsədov, habelə Naxçıvan MR Dövlət Gömrük Komitəsinin yoxlama baxış sistemlərinin istismarı şöbəsinin rəisi Əkrəm Məmmədov “SMİTH HEİMANN” şirkətinin sözügedən sistemlərin təlimi üzrə beynəlxalq dərəcəli müəllim (trener) statusunu alıblar. Qeyd edək ki, bu cür kursların keçirilməsi məhdud sayda təşkil olunur və adı çəkilən gömrük əməkdaşları beynəlxalq sertifikatla təmin olunublar.\nBundan başqa, kurs zamanı Azərbaycan gömrük əməkdaşları Rusiya Gömrük Akademiyasının rəis müavini, Akademiyanın Sankt-Peterburq filialının direktoru Aleksandr Myaçin ilə görüşüblər. Görüş zamanı Azərbaycan Respublikasının gömrük orqanlarında yeni müasir tipli yoxlama sistemlərinin və baxış-rentgen texnikasının əldə edilməsi və istismarı, habelə bu sahədə əldə edilmiş təcrübənin perspektiv aspektləri barədə məlumat mübadiləsi aparılıb.\nRusiya tərəfi bu sahədə Azərbaycan Gömrük Xidmətinə hər cür köməkliyin göstərilməsinə hazır olduğunu bildirib.


Ötən il vərəm xəstələrin aşkarlanması 32 faiz aşağı düşüb. İİV-ə yoluxmuş şəxslərin də aşkarlanması COVID-19 pandemiyası dövründə azalıb. 09.09.2021, Sputnik Azərbaycan\nBAKI, 9 sentyabr — Sputnik. Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzində 1987-ci ildən 2021-ci ilin ilk 4 ayı ərzində 7449 nəfər İnsanın immunçatışmazlığı virusu (İİV) ilə yaşayan insan rəsmi qeydiyyata alınıb. Bu şəxslərdən 5198-i (69,8%) kişi, 2251-si (30,2%) qadındır. QİÇS mərhələsində olan vətəndaşların sayı 1889 nəfər, İİV-infeksiyasından dünyasını dəyişmiş vətəndaşların sayı isə 1119 nəfərdir.Belə xəstələr arasında eyni zamanda vərəmdən də əziyyət çəkənlər var. Sputnik Azərbaycan ölkədə QİÇS və vərəm xəstəliyindən əziyyət çəkən xəstələrlə bağlı vəziyyəti öyrənməyə çalışdıq. Sağlamlığa Xidmət İctimai birliyinin icraçı direktoru, Vərəmlə Mübarizə üzrə Avropa Koalisiyasının idarə heyətinin üzvi Pərvanə Vəliyeva Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında son vəziyyəti dəyərləndirib. O, eyni zamanda həm vərəm, həm də İİV-dən əziyyət çəkənlərlə bağlı vəziyyəti açıqlayıb:P.Vəliyeva həmçinin bildirib ki, son 4 ildə cəzaçəkmə müəssisələrindən azad olunan 14 nəfər həm vərəm, həm də İİV xəstəsi olub:P.Vəliyevanın sözlərinə görə, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesabatına görə, 2019-cu ildə İİV nəticəsi pozitiv şəxslər arasında vərəmdən ölüm orta hesabla 20 nəfər təşkil edib. Bu isə 0.2% deməkdir. Vərəmdən ölüm İİV analizinin nəticəsi neqativ olanlarda isə 5.9% olub.Azərbaycanda İİV-in zərərinin azaldılması proqramının olduğunu diqqətə çatdıran P.Vəliyeva bildirib ki, bu proqram Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi, İİV, QİÇS və Vərəmlə Mübarizə üzrə Qlobal Fondun maliyyə dəstəyi ilə yerli QHT-lər tərəfindən həyata keçirilir:Ekspert tövsiyə edir ki, bu şəxslər də prioritet qrup olaraq əhali qruplarının siyahısına salınsın və həmin şəxslərə də rəsmi şəkildə xidmət göstərilsin. O, müəyyən yardımlarla bağlı qadınların birbaşa müraciətdən çəkindiyini deyir:Həmsöhbətimiz bir sıra problemlərdən, maneələrdən də danışıb. Onun sözlərinə görə, hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən əhalinin bu qruplarına qarşı qərəzli münasibət var. Ekspert deyir ki, hüquq-mühafizə orqanlarının işçiləri ilə yanaşı eyni zamanda səhiyyə işçiləri arasında da İİV xəstələrinə qarşı qərəzli münasibət müşahidə olunur.P.Vəliyeva deyir ki, vərəm bakteriyanın, İİV isə insan immun çatışmazlığının törətdiyi xəstəlikdir:O, COVID-19 pandemiyası dövründəki vəziyyətdən də danışıb:İctimai birlik rəhbəri deyir ki, 2020-ci ildə vərəm xəstələrin aşkarlanması 32 faiz aşağı düşüb:Qeyd edək ki, Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən İİV-lə yaşayan insanlara profilaktika, müalicə, qulluq və dəstəyin göstərilməsinin təmin edilməsi işi əvvəlki illərdə olduğu kimi, Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzində davam etdirir. Belə ki, 08.11.2006-cı il tarixdən tətbiq edilən antiretrovirus terapiyaya 6627 insan cəlb olunub, onlardan 211 nəfərə müalicə 2021-ci ilin ilk 4 ayı ərzində başlanılıb.Hazırda, respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi, COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq İİV-lə yaşayan insanların koronavirus infeksiyasına yoluxma təhlükəsinin qarşısını almaq məqsədi ilə işini BMT-nin HİV/AİDS üzrə Birləşmiş Proqramının (UNAİDS) tövsiyyələrinə uyğun olaraq həyata keçirir.İİV-lə yaşayan insanların dərman çatışmazlığının qarşısını almaq məqsədi ilə onlara ARV dərmanların 3 aylıq ehtiyatı verilir. Eyni zamanda ehtiyac olduqda onların koronavirusa görə testə göndərilməsi həyata keçirilir. İİV-lə yaşayan insanların koronavirusa yoluxmaya görə yüksək risk daşıması ilə əlaqədar, onların COVID-19 barədə biliklərinin artırılması məqsədi ilə xüsusi broşur nəşr olunub.Həmçinin oxuyun:"Narkotik dünyası"nda son durum: statistika faciəvidir\nxəbərlər, azərbaycan, qiçs, iiv/qiçs, qiçs virusu, respublika qiçs-lə mübarizə mərkəzi\n© AFP 2021 / NOEL CELISЭкспресс-анализ крови на ВИЧ-инфекции, фото из архива\nÖtən il vərəm xəstələrin aşkarlanması 32 faiz aşağı düşüb. İİV-ə yoluxmuş şəxslərin də aşkarlanması COVID-19 pandemiyası dövründə azalıb.\nBAKI, 9 sentyabr — Sputnik. Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzində 1987-ci ildən 2021-ci ilin ilk 4 ayı ərzində 7449 nəfər İnsanın immunçatışmazlığı virusu (İİV) ilə yaşayan insan rəsmi qeydiyyata alınıb. Bu şəxslərdən 5198-i (69,8%) kişi, 2251-si (30,2%) qadındır. QİÇS mərhələsində olan vətəndaşların sayı 1889 nəfər, İİV-infeksiyasından dünyasını dəyişmiş vətəndaşların sayı isə 1119 nəfərdir.\nBelə xəstələr arasında eyni zamanda vərəmdən də əziyyət çəkənlər var. Sputnik Azərbaycan ölkədə QİÇS və vərəm xəstəliyindən əziyyət çəkən xəstələrlə bağlı vəziyyəti öyrənməyə çalışdıq.\nSağlamlığa Xidmət İctimai birliyinin icraçı direktoru, Vərəmlə Mübarizə üzrə Avropa Koalisiyasının idarə heyətinin üzvi Pərvanə Vəliyeva Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında son vəziyyəti dəyərləndirib. O, eyni zamanda həm vərəm, həm də İİV-dən əziyyət çəkənlərlə bağlı vəziyyəti açıqlayıb:\n"2019-cu ildə vərəmə yoluxmuş şəxslərin 94%-i İİV müayinəsindən keçirilib. 2020-ci ildə isə 90% vərəm xəstəsi İİV müayinəsindən keçirilib. Vərəmli xəstələr arasında 2019-cu ildə İİV-ə yoluxma 1%, 2020-ci ildə 1.6% təşkil edib. İİV xəstələri arasında vərəmə yoluxma 2019-cu ildə 5%, 2020-ci ildə 6.2% olub. 2018-ci ildə Vərəm/İİV müştərək infeksiyalı xəstələrin 85%-i, 2020-ci ildə isə 91%-i anti-retrovirus terapiyaya (ART) cəlb edilib".\nP.Vəliyeva həmçinin bildirib ki, son 4 ildə cəzaçəkmə müəssisələrindən azad olunan 14 nəfər həm vərəm, həm də İİV xəstəsi olub:\n"Bu şəxslərin müalicəsinə kompleks yanaşılmalıdır. Yəni, İİV üzrə mütəxəssis və pulmonoloq birgə çalışmalıdırlar".\nP.Vəliyevanın sözlərinə görə, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesabatına görə, 2019-cu ildə İİV nəticəsi pozitiv şəxslər arasında vərəmdən ölüm orta hesabla 20 nəfər təşkil edib. Bu isə 0.2% deməkdir. Vərəmdən ölüm İİV analizinin nəticəsi neqativ olanlarda isə 5.9% olub.\nAzərbaycanda İİV-in zərərinin azaldılması proqramının olduğunu diqqətə çatdıran P.Vəliyeva bildirib ki, bu proqram Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi, İİV, QİÇS və Vərəmlə Mübarizə üzrə Qlobal Fondun maliyyə dəstəyi ilə yerli QHT-lər tərəfindən həyata keçirilir:\n"Son zamanlar steril materiallar, qoruyucular, iynələr, şprislərin satın alınmasının 20 faizini dövlət maliyyələşdirir, qalan hissəsi isə Qlobal Fond tərəfindən maliyyələşir. İİV-lə mübarizə aparan QHT-lər var ki, onların işlədikləri əsas əhali qrupları fahişəliklə məşğul olanlar, narkotik istifadəçiləri, transgenderlər, psixotrop maddələr istifadə edən şəxslərdir. Bu insanlar İİV-ə yoluxma təhlükəsi olan insanlardır və onların yoluxmaması, zərərin azaldılması üçün QHT-lər qoruyucu vasitələr, iynələr, şprisləri və digər steril vasitələri onlara paylayırlar. Belə QHT-lərin xüsusi məntəqələri var. Həmin məntəqələrdə bu şəxslərə "autriç" xidmətləri göstərilir. Çox zaman elə bu "autriç" işçiləri də belə icmaların üzvləri olurlar".\nEkspert tövsiyə edir ki, bu şəxslər də prioritet qrup olaraq əhali qruplarının siyahısına salınsın və həmin şəxslərə də rəsmi şəkildə xidmət göstərilsin. O, müəyyən yardımlarla bağlı qadınların birbaşa müraciətdən çəkindiyini deyir:\n"Gender ayrı-seçkiliyi ilə bağlı bunu deyə bilərəm ki, kişilər qadın partnyorların adlarından daha çox iynə və şpris alırlar ki, onlara da ötürsünlər. Lakin bu cür qadınlar özləri birbaşa olaraq müraciət etməkdən çəkinirlər".\nHəmsöhbətimiz bir sıra problemlərdən, maneələrdən də danışıb. Onun sözlərinə görə, hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən əhalinin bu qruplarına qarşı qərəzli münasibət var. Ekspert deyir ki, hüquq-mühafizə orqanlarının işçiləri ilə yanaşı eyni zamanda səhiyyə işçiləri arasında da İİV xəstələrinə qarşı qərəzli münasibət müşahidə olunur.\n"Bu da onların həyat tərzi, qeyri-adekvat davranışları ilə əlaqədardır. Səhiyyə işçiləri çox zaman İİV olan şəxslərə xidmət göstərməkdən imtina edirlər. Səbəb də məlumat azlığı və İİV-ə yoluxma qorxusudur. Bu kimi səbəblərdən qeyd olunan qrupun əsas əhali qrupunun yararlandığı tibbi xidmətlərə çıxışı məhdudlaşır. Onlar tibbi yardım almaq üçün müraciət edir, lakin məsələnin ictimailəşməsi qorxusu bu şəxsləri geri addım atmağa vadar edir. Vərəmli şəxlsər arasında İİV-ə yoluxmuş şəxslərin əksəriyyəti daha çox pentensiar müəssisələrdən azad olunan şəxslər, narkotik istifadəçiləridir. Qeyd edim ki, İİV xəstələri həyatlarında heç olmasa bir dəfə də olsa, vərəmlə tanış olurlar".\nP.Vəliyeva deyir ki, vərəm bakteriyanın, İİV isə insan immun çatışmazlığının törətdiyi xəstəlikdir:\n"Bu səbəbdən hər iki xəstəlikdən əziyyət çəkən şəxslərə ciddi qayğı və kompleks yanaşma lazımdır. Bu şəxslər əhalinin xüsusi qruplarına aid olduqlarına görə, QHT-lər tərəfindən onların müalicəsinin sonadək izlənilməsi çox vacibdir".\nO, COVID-19 pandemiyası dövründəki vəziyyətdən də danışıb:\n"Pandemiya dövründə vərəm üçün ayrılan xəstəxanalar COVID-19 xəstələri üçün ayrıldığından vərəmdən əziyyət çəkən xəstələr müalicə prosedurundan kənarda qaldılar. Onları başqa xəstəxanalarda yerləşdirmək mümkün olmadığı üçün ciddi sıxıntılarla üzləşdilər".\nİctimai birlik rəhbəri deyir ki, 2020-ci ildə vərəm xəstələrin aşkarlanması 32 faiz aşağı düşüb:\n"İİV-ə yoluxmuş şəxslərin də aşkarlanması COVID-19 pandemiyası dövründə aşağı düşüb".\nQeyd edək ki, Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən İİV-lə yaşayan insanlara profilaktika, müalicə, qulluq və dəstəyin göstərilməsinin təmin edilməsi işi əvvəlki illərdə olduğu kimi, Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzində davam etdirir. Belə ki, 08.11.2006-cı il tarixdən tətbiq edilən antiretrovirus terapiyaya 6627 insan cəlb olunub, onlardan 211 nəfərə müalicə 2021-ci ilin ilk 4 ayı ərzində başlanılıb.\nHazırda, respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi, COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq İİV-lə yaşayan insanların koronavirus infeksiyasına yoluxma təhlükəsinin qarşısını almaq məqsədi ilə işini BMT-nin HİV/AİDS üzrə Birləşmiş Proqramının (UNAİDS) tövsiyyələrinə uyğun olaraq həyata keçirir.\nİİV-lə yaşayan insanların dərman çatışmazlığının qarşısını almaq məqsədi ilə onlara ARV dərmanların 3 aylıq ehtiyatı verilir. Eyni zamanda ehtiyac olduqda onların koronavirusa görə testə göndərilməsi həyata keçirilir. İİV-lə yaşayan insanların koronavirusa yoluxmaya görə yüksək risk daşıması ilə əlaqədar, onların COVID-19 barədə biliklərinin artırılması məqsədi ilə xüsusi broşur nəşr olunub.


Ömürlük COVID-19 peyvəndini kim hazıerlayır?\nAlim: Üç-altı aydan bir peyvənd etməliyik və hər dəfə virusun yeni variantı ortaya çıxanda yeni peyvəndlər hazırlamalıyıq.\nBAKI, 1 yanvar - Sputnik. Yaponiyanın Nobelpharma əczaçılıq şirkəti 2023-cü ildə koronavirusa qarşı ömürlük toxunulmazlıq peyvəndinin klinik sınaqlarına başlaya bilər. Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən xəbər verir ki, haqqında danışılan peyvənd Tokio Tibb Elmləri İnstitutunun fəxri professor Mitinori Koharanın rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu tərəfindən hazırlanır.Yeni vaksinin əsasını hələ XVIII əsrdə Böyük Britaniyada hazırlanmış və 1976-cı ilə qədər Yaponiyada istifadə edilmiş Çiçək xəstəliyi peyvəndi təşkil edir.Alimlərin fikrinə görə, rekombinant vaksin virusuna koronavirusa səbəb olan SARS-CoV-2 virusunun sünbül proteini daxil edilməlidir.Siçanlar üzərində aparılan təcrübələr zamanı alimlər rekombinant vaksiniya virusuna əsaslanan və tərkibində yüksək patogenli quş qripi genini ehtiva edən peyvənd yaradıb tətbiq ediblər. 20 ay ərzində peyvənd vurulan fərdlərdə yüksək səviyyədə antikor müşahidə olunub və onlar quş qripi virusu vurulduqdan sonra da sağ qalıblar.Bununla yanaşı, peyvənd olunmamış bütün siçanlarım öldüyü bildirilir. Koharanın KİV-ə verdiyi müsahibədə bildirib ki, siçanın orta ömür müddəti təxminən 20 aydır:2023-cü ildə Nobelpharma Co, sağalmış və digər dərmanlarla tam peyvənd olunmuşlar da daxil olmaqla, 150-200 könüllünün iştirakı ilə bu peyvəndin klinik sınaqlarının birinci və ikinci mərhələlərini keçirmək niyyətindədir.Alim eyni zamanda qeyd edirb ki, sınaqların üçüncü mərhələsi üçün həm ölkə daxilində, həm də xaricdə dövlət və ya əczaçılıq şirkətlərindən ciddi maliyyə investisiyaları tələb olunur.Ömür boyu davam edən immunitetə əlavə olaraq, Kohara həmçinin preparatın saxlanma üsulunu bu peyvəndin daha bir böyük üstünlüyü adlandırıb:"Dərman otaq temperaturunda quru formada uzun müddət saxlanıla bilər. Mövcud vəziyyət elədir ki, biz demək olar ki, üç-altı aydan bir peyvənd etməliyik və hər dəfə virusun yeni variantı ortaya çıxanda yeni peyvəndlər hazırlamalıyıq. Ona görə də peyvəndimizin effektivliyi hətta bir-iki il və ya iki il davam edərsə üç, bu, sosial infrastruktura xərclənən trilyonlarla yenaya qənaət edəcək", - deyə alim bildirib.Həmçinin oxuyun:Hamilə qadınlara və uşaqlara buster doza vurula bilər?Nazirlər Kabineti COVID sertifikatları ilə bağlı qərarı dəyişdi Azərbaycan Omikron ştammı ilə mübarizəyə hazırdırmı?SARS-CoV-2 virusu hansı orqanlarda yaşayır və bədəndə nə qədər qalır? Şok araşdırma\nyaponiya, vaksin, ömür, immunitet\n12:00 01.01.2022 (Yenilənib: 12:52 01.01.2022)\n© AP Photo / Matt RourkeKoronavirusa qarşı peyvənd, arxiv şəkli\nPreparatın saxlanma üsulu bu peyvəndin daha bir böyük üstünlüyüdür. Belə ki, dərman otaq temperaturunda quru formada uzun müddət saxlanıla bilər.\nBAKI, 1 yanvar - Sputnik. Yaponiyanın Nobelpharma əczaçılıq şirkəti 2023-cü ildə koronavirusa qarşı ömürlük toxunulmazlıq peyvəndinin klinik sınaqlarına başlaya bilər. Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən xəbər verir ki, haqqında danışılan peyvənd Tokio Tibb Elmləri İnstitutunun fəxri professor Mitinori Koharanın rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu tərəfindən hazırlanır.\nYeni vaksinin əsasını hələ XVIII əsrdə Böyük Britaniyada hazırlanmış və 1976-cı ilə qədər Yaponiyada istifadə edilmiş Çiçək xəstəliyi peyvəndi təşkil edir.\nAlimlərin fikrinə görə, rekombinant vaksin virusuna koronavirusa səbəb olan SARS-CoV-2 virusunun sünbül proteini daxil edilməlidir.\nSiçanlar üzərində aparılan təcrübələr zamanı alimlər rekombinant vaksiniya virusuna əsaslanan və tərkibində yüksək patogenli quş qripi genini ehtiva edən peyvənd yaradıb tətbiq ediblər. 20 ay ərzində peyvənd vurulan fərdlərdə yüksək səviyyədə antikor müşahidə olunub və onlar quş qripi virusu vurulduqdan sonra da sağ qalıblar.\nBununla yanaşı, peyvənd olunmamış bütün siçanlarım öldüyü bildirilir. Koharanın KİV-ə verdiyi müsahibədə bildirib ki, siçanın orta ömür müddəti təxminən 20 aydır:\n"Bu peyvəndin xüsusiyyətləri göstərdi ki, o, antikor istehsalını və ömürlük toxunulmazlığı təmin edə bilər. Peyvəndin bir dozası 20 aydan çox təsirli olur, başqa heç bir peyvəndin oxşar təsiri yoxdur".\n2023-cü ildə Nobelpharma Co, sağalmış və digər dərmanlarla tam peyvənd olunmuşlar da daxil olmaqla, 150-200 könüllünün iştirakı ilə bu peyvəndin klinik sınaqlarının birinci və ikinci mərhələlərini keçirmək niyyətindədir.\nAlim eyni zamanda qeyd edirb ki, sınaqların üçüncü mərhələsi üçün həm ölkə daxilində, həm də xaricdə dövlət və ya əczaçılıq şirkətlərindən ciddi maliyyə investisiyaları tələb olunur.\nÖmür boyu davam edən immunitetə əlavə olaraq, Kohara həmçinin preparatın saxlanma üsulunu bu peyvəndin daha bir böyük üstünlüyü adlandırıb:\n"Dərman otaq temperaturunda quru formada uzun müddət saxlanıla bilər. Mövcud vəziyyət elədir ki, biz demək olar ki, üç-altı aydan bir peyvənd etməliyik və hər dəfə virusun yeni variantı ortaya çıxanda yeni peyvəndlər hazırlamalıyıq. Ona görə də peyvəndimizin effektivliyi hətta bir-iki il və ya iki il davam edərsə üç, bu, sosial infrastruktura xərclənən trilyonlarla yenaya qənaət edəcək", - deyə alim bildirib.\nAzərbaycan Omikron ştammı ilə mübarizəyə hazırdırmı?\nSARS-CoV-2 virusu hansı orqanlarda yaşayır və bədəndə nə qədər qalır? Şok araşdırma


Bu cür düşmənin əlini gücləndirən hərəkətlərə yol verən İran rəsmiləri sonra da Azərbaycanda Türkiyəyə olan rəğbəti görüb qeyzlənirlər: "Əmioğlu gəlib qardaşdan irəli olub". Bu ona görədir ki, əmoğlu özünü qardaş kimi aparır, qardaş isə düşmənə ötürmə edir.\nSeyyid Amili bildirib ki, Azərbaycan dövlətinin qəsb olunmuş ərazilərini geri almaq üçün atdığı addım kamil şəkildə şəri və qanunidir: “Beynəlxalq hüquqlara əsasən hər dövlətin öz ərazisini qorumaq üçün müdafiə və digər dövlətlərdən kömək almaq hüququ vardır. Biz islamçı İran və inqilabın fəlsəfəsi olaraq məzlumu müdafiə etməyi və zalımla mübarizə aparmağı öz dini, insani və islami vəzifəmiz bilirik. Bu üzdən son qazanılmış qələbələrə görə böyük Azərbaycan millətini təbrik edirik və Qarabağın tamamilə azad edilməsini Allahdan arzu edirik...”.


Abituriyentlərin nəzərinə! — Buraxılış imtahanlarında ediləcək dəyişikliklər açıqlandı » Avrasiya.Net\n20 apr 19:51Sosial\nAPA-nın məlumatına görə, bunu Dövlət İmtahan Mərkəzinin Direktorlar Şurasının sədri Məleykə Abbaszadə deyib. O bildirib ki, hazırda rus bölməsinin abituriyentləri XI sinfi bitirdikdən sonra ali məktəbə qəbul olmaq üçün öncə “Azərbaycan dili” fənnindən imtahan verirlər. Təhsil Nazirliyi tərəfindən 3 ay öncə Dövlət İmtahan Mərkəzinə təklif daxil olub ki, IX sinifdə təhsil alan rus bölməsinin şagirdləri üçün də “Azərbaycan dili” fənni buraxılış imtahanları fənlərinin siyahısına daxil edilsin. M. Abbaszadə vurğulayıb ki, hazırda bu istiqamətdə iş aparılır: “IX siniflər üzrə buraxılış imtahanlarına “Xarici dil” fənninin daxil edilməsi hələ 2014-cü ildən müzakirə edilir. Həmin ildən Təhsil Nazirliyinin təklifi əsasında “Xarici dil” fənni XI siniflər üzrə buraxılış imtahanlarına daxil olunub. O zaman nəticə xoşagələn deyildi. Ona görə də IX siniflərdə bunun tətbiqini dayandırmışdıq. Bu il Təhsil Nazirliyi tərəfindən bu təklif yenidən verilsə, biz “Xarici dil” fənnini IX siniflər üzrə buraxılış imtahanı fənlərinin sırasına daxil edəcəyik”.\nBu il ali məktəblərə qəbulun keçid balları açıqlandıQəbul imtahanları pulsuz olacaq - Prezidentdən sərəncamİrandan tarixi addım: Dilimizin tədrisinə başlanılırSumqayıtda maraqlı olay - Fəhlə mərcə girdi, qəbul imtahanında 532 bal topl ...Məleykə Abbaszadə sədr təyin olundu – SƏRƏNCAM


Conni Depp 13 yaşlı qızını marixuanaya qonaq edib Azmedia.az\nXarici 10 İyul 2020, 09:18\nHollivud ulduzu Conni Depp 13 yaşlı qızı Lili Rouzu marixuanaya qonaq edib.\nAzmedia.az xəbər verir ki, bu barədə “Evening Standard” nəşri xəbər yayıb.\nArtist bunu məsuliyyətli valideynin davranışı adlandırıb. O, Vanessa Paradidən olan qızının narkotikin dadına baxmaq istədiyini bildirib. Buna görə də, Depp övladının bu addımı onun nəzarəti altında ata biləcəyini düşünüb.\nAktyor vurğulayıb ki, Lili Rouza marixuana verməzdən əvvəl bunu onun anası ilə müzakirə edib.\n“Qızım “party”də olduğu vaxt kimsə ona marixuana verib. Onun cəmi 12 yaşı var idi və o nə edə biləcəyini anlamadığını dedi. Mən dedim: “Qulaq as, əzizim, əgər sən “party”dəsənsə və kimsə sənə marixuana verirsə, onu al və başqasına ötür”, - deyə, Depp xatırlayır.\nC.Depp qızına tanımadığı insanların əhatəsində narkotiklərlə eksperiment aparmağın yaxşı fikir olmadığını başa salıb.\nAktyorun sözlərinə görə, o, qızının ona etimad etməsini istəyib.\nOna marixuana verməzdən əvvəl evdə uyğun şərait yaradıb: Televizoru hazırlayıb, dondurma alıb.\nDeppin özü “ketamin”dən başqa, bütün narkotiklərin dadına baxdığını etiraf edib.


Əli Həsənovun “trolları” kimlər idi? - Vüqar Səfərli keçmiş şefini ifşa etməyə başladı - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Kriminal / Əli Həsənovun “trolları” kimlər idi? – Vüqar Səfərli keçmiş şefini ifşa etməyə başladı\nƏli Həsənovun “trolları” kimlər idi? – Vüqar Səfərli keçmiş şefini ifşa etməyə başladı\nMətbuatda yayılan istintaq materiallarından aydın olur ki, Əli Həsənov təkcə media layihələrindən faydalanmayıb, ətrafında saxladığı “trol ordusu” üçün də külli miqdarda pullar alıb.Məlumatlı mənbə bildirir ki, keçmiş şöbə müdiri “müxalifət fəallarına qarşı mübarizə” layihəsinə ildə təxminən 50 milyon manat cəlb edib. Bu vəsaitin bir qismi jurnalistlərə, bloqerlərə, QHT rəhbərlərinə paylanıb, əhəmiyyətli hissəsi isə silinərək mənimsənilib.\nV.Səfərli bildirib ki, Fond üçün Əli Həsənovun ailə mülkiyyətində olan binada yer icarəyə götürdükdən sonra şöbə müdirinin göstərişi ilə 2019-cu ildə bağlanmış icarə müqaviləsinə dəyişiklik edilib: “Binada yerləşən “Bilik Fondu”ndan boşalan ikinci mərtəbədəki 421 kvadratmetrlik sahəni də icarəyə götürdük. Həmin müqaviləni Əli Həsənovun oğlu Şamxal Həsənovla bağladım. Çünki həmin bina rəsmi qaydada Şamxal Həsənovun adına keçirilmişdi.Əli Həsənov məsələdən Prezident Administrasiyasının rəhbəri Ramiz Mehdiyevin də məlumatlı olduğunu dedi və göstəriş verdi ki, Ramiz Mehdiyevin adına bu barədə məktub ünvanlayım. Əli Həsənovun dediyinə görə, həmin yeni icarəyə götürülən sahədə internet bloqerləri oturaraq fəaliyyət göstərməli idi. Həqiqətən də bir neçə bloqer həmin otaqlarda oturaraq qeyri-rəsmi formada fəaliyyət göstərirdilər”.\nÖncəki “Dərslər ənənəvi formada, amma hibrid qaydada başlayacaq”\nNövbəti Bu vaksini vurduranların daha çox ölkələrə getmə şansı var


Əli Həsənov hakimiyyətin Putinpərəst siyasətinə don geyindirir\nNəşr et Siyasət May 01 2018\tşrift ölçüsü\tŞriftin ölçüsünü azaltmaq Şriftin ölçüsünü artırmaq 0\nRusiya, Türkiyə İrana qarşı Qərbin sanksiyalarında iştirak məqsədilə Bakıya göstərilən təzyiqin nəticəsi olmayacaq. Bu barədə dövlət başçısının köməkçisi Əli Həsənov bildirib.\nO, Facebook səhifəsində yazıb ki, bu məsələ ilə bağlı Azərbaycana təzyiq var.\n“Azərbaycan Qərbin sanksiyalarına qoşulmayacaq və ərazisindən başqa ölkələrə qarşı əməliyyat meydanı kimi istifadə olunmasına imkan verməyəcək. Azərbaycan Rusiya, İran və Türkiyənin dost xalqlarına qarşı sanksiyalarda iştirak etmir”, deyə o qeyd edib.\nHəsənov hansı sanksiyalardan söhbət getdiyini, bununla bağlı kimin və nə vaxt Bakıya təzyiq göstərdiyini dəqiqləşdirməyib.\nSiyasi ekspertlər hesab edir ki, Əli Həsənov Əliyev hakimiyyətinin Rusiya prezidenti Vladimir Putinin maraqlarına uyğunlaşdırılan mövqeyinə, bəlkə də birbaşa Kremlin diqtəsi ilə atılan addımlara qeostrateji don geyindirməyə çalışıb.\nƏli Həsənovun Rusiya və İranla yanaşı, Türkiyənin adını çəkməsi sadəcə ictimai rəyin manipulyasiyası kimi qiymətləndirilir. Çünki, Qərb Türkiyəyə qarşı hər hansı sanksiya tətbiq etməyib. Əksinə, Avropa Birliyi Türkiyə ilə danışıqları bərpa edib və əməkdaşlığa can atdığını büruzə verib. Türkiyə ərazisində Rusiya bombardmançısının vurulması ilə əlaqədar yaranan insidentdə də Qərb Türkiyənin mövqeyini birmənalı müdafiə edib. Türkiyə-Qərb münasibətlərində olan qərginlik isə əsasən Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayib Ərdoğanın davamlı olaraq irəli sürdüyü ittihamlara görə yaranıb.\nQeyd edilməlidir ki, İrana qarşı əvvəlki sanksiyalar da aradan qaldırılıb. Qərbin Rusiya ilə bağlı sanksiyaları isə xalqa qarşı yox, Putin rejiminə qarşı yönəlib. Məlumdur ki, sanksiyaya məruz qalan bütün məmurlar və oliqarxlar Vladimir Putinin yaxın ətrafına daxil olan şəxslərdir.\nTəhlilçilərin fikrincə, hazırda Putinlə Ərdoğanı birləşdirən yeganə amil hər ikisinin əbədi və misilsiz hakimiyyət arzusunda olmasıdır. Hakimiyyətin bölünməsi və uzağı iki dönəmdən sonra dəyişməsi demokratiyanın əsas şərtidir, əgər Rusiya və Türkiyədə demokratik rejim bərqərar olarsa, əbədi və misilsiz hakimiyyət arzularının üzərindən xətt çəkiləcək. Bu səbəbdən Ərdoğanın Türkiyəni müdafiə edən sivil dünya ilə yox, strateji maraqları Türkiyə ilə daban-dabana zidd olan Putin rejimi ilə yaxınlaşması təəccüblü deyil. Azərbaycanda qısa fasilələrlə 50 ilə yaxın öz hakimiyyətlərini sürdürən Əliyev rejiminin də demokratiya ixrac edən Qərbin yox, bütün despotik rejimlərin müdafiəçisi kimi çıxış edən Putinin maraqlarına uyğun siyasət yürütməsinin motivi eynidir.\nBütün dünyanın diqqət mərkəzində olan Skripal qalmaqalında Azərbaycan, Əli Həsənovun iddia etdiyi kimi, neytral mövqe tutmayıb – birbaşa Kremlin mövqeyini dəstəkləyib və uduzub. Xatırladaq ki, Kimyəvi Silahların Qadağanı Təşkilatının (Organization for the Prohibition of Chemical Weapons – OPCW) aprelin 4-də keçirilən iclasında keçmiş Rusiya casusu Sergey Skripalın İngiltərədə zəhərlənməsinə dair müzakirə keçirilirdi.\nTəşkilatın 17 üzvü səsvermə zamanı bitərəf qalıb. Səsvermədə 41 ölkənin nümayəndələri iştirak etsə də Rusiyanın təklifi keçməyib.\nBuna da bax: Azərbaycan Skripal qalmaqalında Rusiyanın tərəfində durdu\nƏli Həsənov deyir ki, Azərbaycana bu məsələ ilə bağlı təzyiq var. İstisna deyil ki, Azərbaycan məhz Kremlin təzyiqi ilə Putinlə eyni mövqedən çıxış edir.\nOxu 414 dəfə\nBu kateqoriyalar haqqda daha çox « “Tamaşa” bitdi, pərdələr də ən azı 7 il qapalı qalacaq\tƏlikram Xurşudova 5 il iş verildi »


Bugün 2020-07-13 09:31\nAndranikin “Böyük Ermənistan” planı çərçivəsində Xoy şəhərinə hücumu (1918-ci il)\nErmənilər zaman-zaman Azərbaycan torpaqlarına yiyələnmək məqsədilə azərbaycanlılara qarşı soyqırım siyasəti həyata keçirmişlər\nOnlar 1918-ci ildə Bakı, Quba, Şamaxı və digər bölgələrdə azərbaycanlıları qətliam etdiyi zaman, Cənubi Azərbaycanın qərb bölgəsində də əhalini soyqırıma məruz qoyub, özlərinə Azərbaycan ərazisində erməni dövləti yaratmağa çalışırdılar. Bu məqsədlə ermənilər Osmanlı ərazisindən Cənubi Azərbaycana sığınmış aysorları da özlərinə birləşdirmişdilər. Onlar Urmiya və Salması, eləcə də bütün ətraf qəsəbə və kəndləri işğal edərək, 200 minə (1, s. 230) qədər azərbaycanlını kütləvi şəkildə soyqırıma uğratmışdılar.\nBöyük fəlakətin törədilməsindən xəbər tutan Osmanlı qoşunu azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən soyqırıma məruz qalmasını dayandırmaq məqsədilə ermənilərlə dialoq yaratmağa çalışdılar. Osmanlı ordusu əvvəl danışıq yolu ilə birləşmiş erməni-aysor silahlı dəstələrinə bir neçə dəfə münasib təkliflər də verdilər. Hətta “Salmasda Osmanlı qüvvələrinin komandanı xristian başçılarından bir neçə nəfərlə görüşmək barədə xahiş etdisə də bu təklif ermənilər tərəfindən qəbul olunmadı” (2, s. 205). Son dəfə isə “10 iyul 1918-ci il tarixində bir Osmanlı nümayəndəsi 4 jandarmla birgə şəhərə gələrək xristianların Mosuldakı baş dini rəhbərindən xristian liderlərinə məktub gətirdi. Məktubda yazılmışdı ki, əgər xristianlar Osmanlı dövlətinə təslim olarlarsa dövlət onları qoruyacaqdır. Aysor və ermənilərin silahlı qüvvələri bu təklifi rədd etdilər” (2, s. 205).\nBirləşmiş erməni-aysor silahlı dəstələri əhalini qətliam etməkdən vaz keçmək istəmədiyi və aqressiv mövqe nümayiş etdirdikləri üçün müharibə labud idi. Ona görə də, Osmanlı qüvvələrinin Cənubi Azərbaycana daxil olan hissələri artıq iyul ayının ortalarında Xoy və Salmasdan keçib Kərimabad kəndinə (Urmiya yaxınlığında - H.S.) çatandan sonra Andranik Ozanyan Qafqazdan olan 12 min nəfərlik erməni silahlı dəstəsi ilə Araz çayını keçib Cənubi Azərbaycana daxil oldu.\nAndranik erməni terrorçuları içərisində ən fəalı idi. O hələ “1918-ci ildə Mançester-Paris-Türkiyə-Ermənistan-İran-Tehran-Ordubad vasitəsilə İrəvana külli miqdarda silah gətirmişdi” (3, s. 111).\nAndarnik erməni-aysor silahlı dəstələrinin işğalında olan Urmiya və Salması Ermənistan Respublikasına birləşdirməkdə əsas maneə hesab edilən Xoy şəhərini hədəf almışdı. O Xoy şəhərində yerli əhalini etnik təmizləmə yolu ilə məhv edəndən sonra özü ilə gətirdiyi erməni ailələrini orada yerləşdirmək istəyirdi. Andranik həmçinin Osmanlı qoşununu arxadan mühasirəyə almaq və Urmiyadakı erməni-aysorlardan ibarət silahlı dəstələrlə birlikdə iki tərəfdən hücuma keçərək, Osmanlı ordusunu məhv etməyi qarşıya məqsəd qoymuşdu (4, s. 103). Andranik Osmanlı qoşununu məğlub edəndən sonra Urmiyadakı erməni-aysor silahlı dəstələrlə birləşməyi və Qafqazla Urmiya arasında yerləşən bütün əraziləri erməni dövləti tərkibində birləşdirərək, Azərbaycan və Osmanlı ərazisi hesabına dənizdən dənizə “Böyük Ermənistan” yaratmağı qərara almışdı. Çünki “Azərbaycanın bir hissəsi sayılan İrəvan əyalətində 28 may 1918-ci ildə Ermənistan dövləti yarandıqdan sonra işğalçı ermənilərin başçılarından olan Andranik bu dövlətin kiçik bir ərazidə yaradılması ilə razılaşmadığını bildirdi. O, Xəzər dənizindən Qara dənizə qədər böyük Ermənistan yaratmaq istəyən ifratçı ermənilərdən idi. Ermənistan dövlətinin bu kiçik ərazidə yaradılmasına qane ola bilmirdi”. (2, s. 216) Cənubi Azərbaycan ərazisində isə “ən azı Qərbi Azərbaycan (Cənubi Azərbaycanın qərb hissəsi - H.S.), Ərvənq, Ənzab və Mərənd bölgələri onun işğal planına daxil idi” (5, s. 352)\nAndranikin silahlı dəstəsi I Dünya müharibəsi boyunca Azərbaycan və Anadolu türklərini qırmaqla ruslara böyük köməklik göstərmişdi. “Lakin Batum müqaviləsinə görə Andranikin silahlı dəstələri tərki-silah olunmalı idilər. Ancaq Andranik yalnız Ermənistan Respublikasını qəbul etməməklə qalmayıb hər hansı bir sülh danışıqlarına belə getmək istəmirdi. O həmçinin öz qüvvələri ilə birgə Urmiya gölünün cənubuna çatıb orada ingilis qüvvələri ilə birləşmək fikrində idi.” (2, s. 216)\nAndranikin silahlı dəstələrinin Xoy şəhərinə hücumu barədə ilk məlumatı, Osmanlı hərbi qərargahının komandanlığı Xoy şəhərinin əhalisinə elan etdi. Osmanlı ordusunun Salmasdakı qələbəsi ilə bağlı Xoy şəhərində 3 gün şənlik keçirilib, nitqlər söylənildi. 22 iyul 1918-ci ildə Osmanlı ordusunun siyasi məsələlər üzrə nümayəndəsi zabit Yusif Ziya öz nitqində bildirdi ki, təhlükəli günlərdir. İngilislər Zəncan şəhərinə kimi irəliləyib 8000 erməni döyüşçüsü də Qafqazdan Culfaya gəlib və Xoya hücuma keçmək istəyir. (6, s. 475) Aydın məsələdir ki, Andrankin Xoy şəhəri və ətraf ərazilərinin əhalisini qətlimam etdikdən sonra özü ilə gətirdiyi 10000 erməni ailəsini burada yerləşdirməyi və bölgəni erməniləşdirməyi planlaşdırmışdı. (7, s.306)\nTürk zabiti Yusif Ziya elan etdi ki, “şəhər əhalisinin hamısı silahlanmalıdır və onların üç günlük azuqə ilə müdafiə üçün Evoğluna gedib, bizim qüvvələrə yardım etməsi məsləhətdir. Əhalinin bəzisi Yusif Ziyanın sözlərinə inanmadı. Lakin ehtiyat tədbirləri gördülər. Yardım üçün Makının sərdarının (hakiminin - H.S.) yanına elçi göndərdilər. Təbrizə teleqraf vurdular və kəndlərə də xəbər göndərdilər ki, yardıma gəlsinlər. Polis Ağarəhim də yardım gətirmək üçün Yekanata göndərildi” (6, s. 475).\nXoy şəhərində olan Osmanlı siyasi nümayəndəsi ilə iki Osmanlı əsgəri isə Andranikin Xoy şəhərinə hücumu və şəhəri mühasirəyə aldığı barədə Osmanlı ordusuna məlumat vermək üçün Urmiyaya yola salındılar”. (8, s. 51-52)\nHəmçinin “21 iyul 1918-ci ildə 500 nəfər erməni atlısı, 500 piyada ilə birgə Culfaya gəldilər. Onlarla üzvü olan bir dəstə hazırladılar. Bu dəstə guya artıq sülh bağlandığı üçün Vana qayıtdıqlarını, onların ardınca gələnlərin köçkünlər olduğunu bildirdilər. Əllərində ağ bayraqla Osmanlı qüvvələrinə hücum edib Arazın cənubuna keçdilər. Ermənilərin hücumunu və daha sonra Osmanlı mövqelərinə, xüsusilə Xoy şəhərinə tərəf irəliləməsini görən 4-cü korpusun komandanlığı ermənilərin qarşısını almaq əmri verdi. Osmanlılar 2 piyada rotası, 3 dağ topu və atlılarla birgə minbaşı Hüseyn Hüsnünün komandanlığı altında 2 iyulda Şeytanava (Reyhanə-Xoy) yolu ilə Culfaya tərəf irəlilədilər. Bu korpusun adı «Yeni Culfa korpusu» idi. Salmas cəbhəsindəki 4-cü korpusun komandanlığı isə Andranikin silahlılarını qırmaq üçün Osmanlı qüvvələrinin Urmiyaya tərəf hərəkətini dayandırdı”. (2, s. 216)\nŞəhər əhalisi isə şəhərin müdafiəsi haqqında qərar vermək üçün “Xoy şəhərinin Qarı Məscidinə toplaşdılar. Qızğın müzakirələr getdi. Bəziləri bu müharibənin regional yox, dünya müharibəsi olduğu və İngiltərə ilə Osmanlı arasında getdiyini əsas gətirərək bildirdilər ki, bu müharibənin bizə dəxli yoxdur. Eyni zamanda onlar bizdən güclüdürlər və biz onların qarşısında dayana bilmərik. Müqavimət göstərsək də qətliam edilərək, uşaq və ailəmizi qırğına verərik. Erməniləri mehribanlıqla qarşılayıb, onlara tabe olduğumuzu bildirək. Digər qrup isə, Urmiyada baş verən qətliamı əsas gətirərək bildirdilər ki, dünya müharibəsi olsa da, bu silahlı erməni dəstələri bizim evimizə daxil olurlar. Urmiyada gördük ki, silahsız və sülhsevər əhalinin başına nə bəlalar gətirdilər. İndi biz onları qarşılasaq və hətta onların qarşısında qoyun qurbanlıq kəssək də, yenə onlar bizim uşaq və qadınlarımıza rəhm etməyəcəklər”. (6, s. 476)\nXoy şəhərinin əhalisi “Andranikin hücum xəbərindən əvvəl bərk qorxuya düşdülər. Hətta bəzi şəhər varlıları şəhərdən kənara çıxıb, Təbrizə getdilər. Lakin müqavimət göstərmək istəyən əhali şəhərdən qaçanlara mane oldular və qalanın mühafizəsi üçün qəti qərara gəlindi” (9, s. 262).\nBeləliklə, Urmiya və Salmasda əhalinin başına gətirilən hadisələrdən xəbəri olan Xoy əhalisi müqavimət göstərmək qərarına gəldilər. Onlar Xoy şəhərinin qala qapılarını bağlayıb, qala divarlarının üzərində istehkamlar qurdular.” (6, s. 476).\nAndranikin silahlı dəstələrinin Xoy şəhərinə hücum xəbəri Cənubi Azərbaycana daxil olan Osmanlı ordusuna çatdırılan kimi qoşunun baş komandanlığı 23 iyulda göstəriş verdi ki, Muğancığın şimalında dincəlməli olan 12-ci piyada diviziya iyulun 23-dən 24-ə keçən gecə Xoy şəhərinin 5 kilometrliyində Qəzənfər dağlarına çatsın (10, s. 394).\nOsmanlı qoşunu isə bundan öncə Xoy şəhərindən Urmiyaya hərəkət edərkən yalnız əsgərlərindən 50-60 nəfərini həmin şəhərdə saxlamışdılar. Onların da bəzisi xəstə idi. Salar Ovacığının atlıları ilə birlikdə “500 nəfərdən ibarət olan Osmanlı və Xoy atlıları şəhəri Andranikin hücumundan müdafiə üçün Evoğluna getdilər. Onlar Ərsi gədiyində Andranikin silahlı dəstələrinə çatdılar və toqquşma baş verdi. Hücum edən Andranikin silahlı dəstələri həm say baxımından, həm də hərbi təchizat baxımından on qatdan çox üstünlüyə malik idi. Osmanlı və Xoy şəhərinin atlılarından ibarət az sayda silahlı dəstə Andranikin silahlı dəstəsi tərəfindən mühasirəyə alındı. Onlar son gülləsinə qədər döyüşdülər və əksəri ermənilər tərəfindən qətliam edildilər. Az sayda sağ qalan və ya yaralanan atlılar geri çəkilib Xoy şəhərinə daxil ola bildilər. Onların özləri ilə apardığı üç top da erməni silahlı dəstəsinin əlinə keçdi. Erməni hücumçuları gecəni Səidabadın yaxınlığında qaldılar (8, s. 52).\nAndaraniklə ilk toqquşmadan salamat qalıb, qalaya qayıdan Osmanlı əsgərləri Xoy qalasını qoruyanlara qalanı mühafizə və müharibə üsulunu ciddi-cəhdlə öyrətdilər. Digər tərəfdən isə Andranikin silahlı dəstəsi 1918-ci il 23 iyulda şəhərin ətrafını mühasirəyə alıb, top və odlu silahlarla şəhəri atəşə tutdu. Xoy əhalisi də ciddi şəkildə müqavimət göstərib, onlara cavab verdilər (10, s. 394-395).\nAndranikin silahlı dəstələrinin hücuma keçdiyi anda “Xoy şəhərinin alimlərindən Höccətülislam və Ağa İbrahim Müctəhidi əhalini cəsarətləndirmək üçün hərəkətə keçdilər. İlk olaraq Höccətülislam əhalinin qarşısında çıxış edərək, dedi: Ey millət, hər kimsə bu gün oruc tutsa günah edib. Bu vəziyyətdə oruc tutmaq haramdır. Hər kəs iftarını edib düşmənlərlə döyüşsün. Hər iki höccətülislam özləri də iftar edəndən sonra, ayaqyalın şəkildə şəhərdə istifadəsiz qalan topu iplə boyunlarına bağlayıb səngərlərə doğru çəkdilər. Bu iki alimin həmin hərəkəti gənclər və səngərlərdə olan əhalini coşdurdu. Səngərlərə gedib döyüşmək istəməyənlər də canlarından keçib, səngərlərə yola düşdülər. Səngərlərə doğru iki ruhani alim tərəfindən çəkilən top vasitəsilə ermənilərin şəhəri atəşə tutan əsas topu məhv edildi. Həmin topun səsi isə erməniləri qorxuya saldı.” (8, s. 53)\nGecə düşənə qədər Andranikin silahlı dəstəsi mühasirədən əl çəkməyib, əksinə hücumlarını kəskinləşdirərək nəyin bahasına olursa olsun osmanlılar qayıdana qədər şəhəri tutmaq əzmində idilər. Andarnik osmanlılarla döyüşdə müqavimət göstərə bilmək üçün Xoy şəhərinin qala divarlarının imkanlarından istifadə etmək istəyirdi. Lakin onlar nə qədər çalışsalar da, qalib gələ bilmədilər. Səhər tezdən yenidən Andranik hər tərəfdən hücuma keçib, şəhəri işğal etməyə ciddi-cəhdlə çalışdı. (8, s. 54)\nXoy şəhərinin əhalisi isə lazımi silah-sursatın olmamasına baxmayaraq, döyüşürdülər. Qadınlar da kişilərlə çiyin-çiyinə döyüşür, bəzən isə döyüşən əhaliyə qida və hətta silah-sursat daşıyırdılar. (11, s. 754)\nŞəhərin qala divarlarındakı səngərlərdə döyüşən əhalinin bir sırası erməni güllərinə tuş gəlib öldürülmüşdü. Yalnız həmin gün nahar çağı Salar Avacığının 50 atlısının Çurs darvazasından şəhərə gəlməsi və atlıların səngərlərə paylanması Xoy əhalisinə yeni nəfəs verdi. Urmiya yaxınlığından geri dönən Osmanlı qoşunu hələ də gəlib çatmamışdı. (10, s. 395)\nŞəhərdə Fətəli şah dövründən yadigar qalmış və yalnız ramazan ayında azan vaxtını bildirmək üçün istifadə edilən daha bir top mövcud idi. Həmin topu istifadə etmək üçün hündürlüyə qaldırdılar. Hətta atmaq üçün mərmi belə yox idi. Köhnə topçulardan olan Məşədi Tağı həmin topdan atəş açmağa başladı. Mərmi olmadığı üçün zəncirləri mərmi yerinə doldurub, şəhəri atəşə tutan erməni toplarının birinin istiqamətində atəş açıldı. Nəticədə həmin erməni topu susduruldu. (6, s. 478)\nBürclərdə atışma nəticəsində onlarla insan şəhid edilmişdi. Top mərmisi üç nəfərin başını aparmışdı. Şəhərə dəyən top mərmiləri bir çox evləri darmadağın etmişdi. (6, s. 478)\n1918-ci il iyul ayının 24-də günorta vaxtı erməni hücumçuları hiylə işlədərək şəhər darvazasının açılmasına nail olmaq istədilər. Belə ki, “Osmanlı türkcəsində danışa bilən üç nəfər erməni Osmanlı əsgəri geyimində Şəhanəq darvazasına yaxınlaşıb, dedilər ki, biz İslam ordusu tərəfindən gəlirik, ordu da bizim arxamızca gəlməkdədirlər, darvazanı açın” (11, s. 754). Bürcdə dayanan əsgərlər sevinsələr də, darvazanı açmağa ehtiyatla yanaşdılar. Məşədi Xəlil və Seyid Həmzə adlı iki şəhər sakini bildirdilər ki, kəndiri bizim belimizə bağlayıb sallayın aşağıya, görək onlar kimdirlər və nə deyirlər. Xəlil kəndirlə aşağı sallanaraq onların erməni olduğunu başa düşdü və iki nəfərini qucaqlayaraq çığırdı ki, bunlar düşməndi, bunları mənimlə birlikdə vurun. Maraqlıdır ki, hər üçünü də əsgərlər vurdular və Xəlilə heç bir xəsarət yetişmədi. O xəndəyə düşərək salamat qaldı və kəndirlə bürcə qaldırıldı (12, s. 63).\nXoy şəhərində olan yaralı Osmanlı əsgərləri də zorla döyüşmək istədiklərini tələb etdilər. Onlara da tüfəng verib bürcə qaldırdılar və saman üzərində yatırdılar. Onlar da atışmağa başladılar (6, s. 478).\nAxşamçağı güllələr tükənməkdə idi və səngərlərdəki əhalidə artıq ümidsizlik müşahidə edilirdi. Xoy əhalisinin daha müqavimətə gücü qalmamışdı. Əgər Osmanlı ordusu gec çatsa idi Andranikin silahlı dəstələri şəhərə daxil olub, əhalini məhv etməklə, özü ilə gətirdiyi erməni ailələrini şəhərə yerləşdirəcəkdilər. Lakin bu vaxt Salmas istiqamətində Qəzənfər dağı tərəfdən Osmanlı toplarının atəşinin səsi eşidildi. Həmin an səngərlərdə Osmanlı əsgərlərindən biri çığırıb dedi ki, daha qorxmayın bu səs bizim qoşunun topunun səsidir. Bir neçə dəqiqədən sonra, Osmanlı əsgərləri şəhərin Salmas darvazası istiqamətində ətraf dağlarda görünüb, davamlı olaraq top və başqa silahlarla Andranikin qoşununu atəşə tutdular. (8, s. 54)\nAndranik Xoy ətrafına hücum edəndə, Osmanlılar Urmiyanın 4 fərsəxliyində (hər fərsəx 6240 m-dir - H.S.) yerləşən Kərimabadda erməni-aysor silahlı dəstələri ilə döyüşürdü. Andranikin Xoya hücumunu eşidən Osmanlı qoşunu dərhal geri çəkilib və 10 saat ərzində 18 fərsəx yol qət edib, Xoya çatmışdı. (8, s. 55)\nAndranik Əli Ehsan Paşanın qoşununun Salmasdan Xoya gələ biləcəyini əvvəlcədən müəyyənləşdirmişdi. Ona görə də Xoy məntəqəsinə çatan kimi qoşununun bir hissəsini Salmas yolunun iki tərəfindən yerləşən Qəzənfər və Qolabı dağlarında yerləşdirmişdi. (6, s. 478-479)\nOsmanlı topxanası erməni silahlı dəstələrini atəşə tutub, qısa müddətdə onların müqavimətini qırdı. Onlar qaçmağa məcbur oldular. Günbatana 1 saat qalmış Osmanlı ordusu Təzəkəndə yetişib, Səidabada doğru top atəşi ilə hücumu davam etdirdi. Andranik silahlı dəstəsi və özləri ilə gətirdiyi erməni ailələri ilə gəldikləri yolla Arazı keçib özlərini Qafqaza çatdırdılar. (8, s. 55) Beləliklə, 1918-ci il iyul ayının 25-də Osmanlı ordusu şəhər və ətrafını düşmən ünsürlərdən təmizlədi. Osmanlı ordusu Xoya doğru irəlilədi. Xoy əhalisi Osmanlı əsgərlərinin gəlişinə qədər ciddi müqavimət göstərdi. Xoyun xilasına gələn Osmanlı qoşunları Andranikin geri çəkilməsinə nail oldular (13, s. 135).\nOsmanlı ordusu həmin gecəni şəhərin xaricində qaldı və sabahısı gün erməniləri Culfaya qədər izlədi. Erməni qoşunu Culfanı keçdikdən sonra Arazın üzərindəki körpünü yandırdılar. (6, s. 479)\nAndranikin Xoy şəhərinə hücum edib, bu şəhəri mühasirədə saxladığı bir vaxta isə birləşmiş erməni-aysor silahlı dəstələri Urmiya gölünün şimal-şərqində yerləşən strateji cəhətdən böyük əhəmiyyətə malik olan Şərəfxana limanına hücumu gerçəkləşdirildi. Məqsəd isə orada qalan rus saldatlarının silah-sursatını götürmək və işğalın, eləcə də soyqırımın əhatəsini Şərəfxana, Şəbistər, Təsuc və hətta Təbrizə qədər genişləndirmək idi (14, s. 523-524). Bu məqsədlə “1918-ci il iyul ayının 24-də aysor və ermənilərdən ibarət 180 nəfər yüksək hərbi təlim görmüş adamlardan seçib, ələ keçirdikləri ruslara məxsus buxar gəmisində, digər dəstəni isə yelkənli gəmidə yerləşdirib, onlara bir top da verib Şərəfxanaya göndərmişdilər. Onlar qəflətən sahilə çıxıb həmin ərazini işğal etməli idilər. Lakin onlar sahilə çıxarkən Osmanlı və azərbaycanlı türklərin müqavimətinə rast gəldilər” (12, s. 64).\nBeləliklə, Andranikin Xoy şəhərini ələ keçirib, əhalisini soyqırıma məruz qoymaqla gətirdiyi erməni ailələri orada yerləşdirmə planı iflasa uğradı. Üstəlik o Xoy şəhəri ilə yanaşı Təsuc, Şəbistər, Mərənd və hətta Təbrizi belə tutmağı, həmin şəhərlərin əhalisini soyqırıma məruz qoymaqla Urmiya və Salmasa yol açmağı və Azərbaycan ərazisi hesabına dənizdən dənizə “Böyük Ermənistan” yaratmağı planlaşdırmışdı. Lakin xoşbəxlikdən Osmanlı qoşununun Cənubi Azərbaycana daxil olması və Andranikin məğlubiyyəti Azərbaycanda əhalinin soyqırımı miqyasının daha geniş xarakter almasının, eləcə də Azərbaycan ərazisi hesabına ikinci erməni dövlətinin yaradılmasının qarşısını aldı.\n1- رحمت الله خان معتمدالوزاره، ارومیه در محاربه عالم سوز، به کوشش کاوه بیات، نشر پژوه شیرازه، تهران 1379، 585 ص.\n2- Tohid Məlikzadə Dilməqani, Güney Azərbaycan Birinci Dünya müharibəsi illərində - soyqırım. tərcümə edən: C.Mirzəyeva, Bakı, Bakı Çap Evi Nəşriyyatı, 2010, 260 s.\n3- Бахтияр Наджафов, Лицо врага история армянского национализма в Закавказье в конце XIX – начале XX в, Баку «Элм» - 1993, стр. 111, 166 с.\n4- قاسم اشرفی، غارتگران- وقایع خونین اورمیه در جنگ جهانی اول، نشر اختر، تبریز 1387، 264 ص.\n5- عباس نبیی و سلمان نبیی، تسوج در گذر تاریخ (با نگاهی اجمالی به تاریخ، جغرافیا و فرهنگ منطقه شبستر (ارونق و انزاب)، پاییز 1382، تسوج، موسسه مطبوعاتی و کتابفروشی خوش نیت، 596 ص.\n6- محمد امین ریاحی، تاریخ خوی (سیر تحولات اجتماعی و فرهنگی شهرهای ایران طی قرون)، تهران، 1378، انتشارات طرح نو، 602 ص.\n7- Böyük Rəsuloğlu, Azərbaycan yolunda - məqalələr toplusu. Bakı Qartal nəşriyyatı, 2001, 340 s.\n8- رحمت الله توفیق، تاریخچه ارومیه، یادداشتهایی از سالهای جنگ اول جهانی و آشوب بعد از آن، انتشارات شیرازه، چاپ اول 1382، 162 ص.\n9- احمد کاویان پور، تاریخ عمومی آذربایجان، موسسه انتشارات آسیا، تهران، 1346، 408 ص.\n10- توحید ملیکزاده، تاریخ ده هزار ساله سلماس،و غرب آذربایجان، تبریز، 1384، انتشارات الدار تبریز، 700ص.\n11- سيد احمد كسروي «تاريخ 18 ساله آذربايجان » چاپ 5، نشر امیرکبیر ، تهران 1350، 919 ص.\n12- Onullahi S. Erməni millətçiləri və İran. Bakı: Maarif, 2002, 87 s.\n13- Anar Isgenderli, Realities Of Azerbaijan 1917-1920. United States of America, Xlibris Corporation, 2011, 234 p.\n14- علی دهقان، سرزمین زرتشت رضائیه، انتشارات ابن سینا، چاپ اول 1348، 1017 ص.\nKateqoriya : TƏDQİQATLAR Baxış sayı : 2249


December 7, 2018 20:44 - "Qafqaz Xəbər" qəzeti - qafqazxeber.az\nGünDecember 7, 2018 20:44\nDecember 7, 2018 17:31 December 7, 2018 17:47 Qafqaz\nKürdəmir rayonunun Sığırlı kəndi ərazisində yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. DİN-dən Trend-ə verilən məlumata görə, dekabrın 7-də saat 1 radələrində Kürdəmir rayonunun Sığırlı kəndi ərazisində Əli Ətraflı →\nDecember 7, 2018 17:20 December 7, 2018 17:42 Qafqaz\nAvstraliyanın Viktoriya əyalətində qəribə hadisə baş verib. “Ölkə.Az” xəbər verir ki, iki köpəyini qorumaq istəyən yaşlı adama kenquru hücum edib. Kenquru yaşlı şəxsi bir təpik Ətraflı →\nDecember 7, 2018 16:56 December 7, 2018 17:18 Qafqaz\nErmənistanın ikinci prezidenti Robert Koçaryan məhkəmə qərarı ilə həbs olunmalıdır. Trend-in erməni KİV-lərinə istinadən məlumatına görə, bunu sabiq prezidentin vəkili Ayk Alumyan deyib. Onun sözlərinə Ətraflı →\nBakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində Abşeron rayonunun Məhəmmədi kəndinin sabiq bələdiyyə sədri Vaqif Nəbiyev və bələdiyyənin keçmiş üzvü Nazim Pənahovun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi başa Ətraflı →\nDecember 7, 2018 16:45 December 7, 2018 17:10 Qafqaz\nTürkiyə Silahlı Qüvvələri dünyanın 9-cu ən güclü ordusudur. Bu barədə Trend “Business Insider” jurnalına istinadən məlumat verir. Məlumata əsasən, güclü orduların siyahısına ABŞ başçılıq edir. Ətraflı →\nBakıda bağban həyətdən ağ civə və qumbara tapdı, polisə təhvil verdi\nDecember 7, 2018 16:38 December 7, 2018 17:07 Qafqaz\nBakı sakini həyətdən ağ civə və qumbara tapıb. DİN-dən Trend-ə verilən məlumata görə, dekabrın 6-da Bakı şəhər sakini B.Əliyev Binəqədi rayonu ərazisində bağban işlədiyi həyətdə Ətraflı →\nDecember 7, 2018 16:30 December 7, 2018 17:04 Qafqaz\nAzərbaycanda kənd təsərrüfatı tullantılarından enerji istehsal etmək planlaşdırılır. “Qafqaz Xəbər” qəzeti Trend-ə istinadən məlumatına görə, bunu Energetika Nazirliyinin Aparat rəhbəri Zaur Məmmədov deyib. Z.Məmmədovun sözlərinə görə, Ətraflı →\nTürkiyəli nazirdən ÇAĞIRIŞ: Ticarəti milli valyutada aparın\nDecember 7, 2018 16:21 December 7, 2018 16:59 Qafqaz\nTürkiyənin ticarət naziri Ruhsar Pekcan tərəfdaş ölkələrə ticarəti milli valyutada aparmaqla bağlı çağırış edib. Trend-in məlumatına görə, nazir bununla bağlı yerli mətbuata açıqlama verib. Nazir Ətraflı →\nDecember 7, 2018 15:54 December 7, 2018 16:54 Qafqaz\nŞəki rayonunun Çayqaraqoyunlu kəndinə təbii qaz verilib. “Azəriqaz” İstehsalat Birliyindən Trend-ə verilən məlumata görə, ümumilikdə 412 fərdi evdən ibarət olan kəndin qazlaşdırılması üçün birpilləli sistem Ətraflı →\nDekabrın 8-də ümumi təhsil müəssisələrinin məktəbəhazırlıq qruplarında məşğələlər aparan ibtidai sinif müəllimləri üçün yekun qiymətləndirmə keçiriləcək. Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsindən Trend-ə verilən məlumata görə, Ətraflı →\nBakıda maşın alıb pulunu ödəməyən şəxs saxlanıldı\nDecember 7, 2018 15:15 December 7, 2018 16:49 Qafqaz\nXəzər RPİ-nin 1-ci Polis Şöbəsinə müraciət edən Bakı şəhər sakini X.Xalıqov Orxan adlı şəxsin onu dələduzluq yolu ilə aldadaraq “Peugeot” markalı avtomobilini aldığını, pulunu isə Ətraflı →\nDecember 7, 2018 15:00 December 7, 2018 16:47 Qafqaz\nYeni hazırlanan “Psixoloji yardım haqqında” qanun layihəsi Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında üçüncü oxunuşda müzakirəyə çıxarılıb. “Qafqaz Xəbər” qəzeti Trend-ə istinadən məlumatına görə, bu qanun Ətraflı →\nDecember 7, 2018 14:14 Qafqaz\nUkrayna telekanalında yayımlanan “Rada” verilişində Ali Radanın deputatları dalaşıb. Oxu.Az Lenta.ru-ya istinadən xəbər verir ki, verilişin videosu “YouTube”da yayımlanıb. İnsident “Pyotr Poroşenko” fraksiyasının deputatı Oleq Barna ilə müstəqil Ətraflı →\nDecember 7, 2018 13:58 Qafqaz\nABŞ-da qadın “ölü” hesab etdiyi qızına onilliklər sonra qovuşub. “Report” xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, hadisə Floridada baş verib. Ştatın 88 yaşlı sakini Jenevyeva Ətraflı →\nDecember 7, 2018 13:53 Qafqaz\nApteklərdən dərman alarkən onların içlik kağızının olub-olmamasına elə də diqqət etmirik. Ya da bir çox insan həkiminə inanaraq resepti əsasında aldıqları dərmanların içliyini oxumur, ya Ətraflı →\nHesablama Palatası Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun 2015-2017-ci illər üzrə fəaliyyətində nöqsanlar aşkarlayıb. “Report” bu barədə Sahibkarlığa Kömək Milli Fonduna ayrılan vəsaitlərdən istifadəyə dair auditin nəticələrinə istinadən xəbər Ətraflı →\nTürkiyənin kənd təsərrüfatı və meşəçilik naziri Azərbaycana səfər edəcək\nDecember 7, 2018 13:41 Qafqaz\nAzərbaycan-Türkiyə biznes forumu keçiriləcək. “Report ” xəbər verir ki, bunu Azərbaycan kənd təsərrüfatı nazirinin müşaviri Şəbnəm Məmmədova bildirib. O vurğulayıb ki, biznes forum ” AğTech Ətraflı →\nDecember 7, 2018 13:35 Qafqaz\nHesablama Palatasının növbəti kollegiya iclasında 2016-2017-ci illər ərzində Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Hərbi qulluqçular və xüsusi rütbəli şəxslərlə iş İdarəsi üzrə gəlirlərin və xərclərin icrasına Ətraflı →\nDecember 7, 2018 13:22 Qafqaz\nDövlət Sərhəd Xidmətinin (DSX) Sahil Mühafizəsi tərəfindən Xəzər dənizinə çıxan üzmə vasitələrinə nəzarətin təşkili və xilasetmə tədbirlərinin həyata keçirilməsi davam etdirilir. DSX-dən Trend-ə verilən məlumata Ətraflı →\nDecember 7, 2018 13:16 Qafqaz\nDecember 7, 2018 13:12 Qafqaz\nMilanda ATƏT Nazirlər Şurasının 25-ci iclasında iştirak edən Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov ATƏT-in media azadlığı üzrə nümayəndəsi Harlem Dezir ilə görüşüb. XİN-dən Trend-ə Ətraflı →\nDecember 7, 2018 13:10 Qafqaz\nBu gün Azərbaycanda bəzi televiziya kanallarında yayımlanan bir sıra verilişlərin millətə nəyi aşıladığı bəlli deyil. Trend-in məlumatına görə, bunu Milli Məclisin deputatı Aqil Abbas deyib. Ətraflı →\nDecember 7, 2018 13:00 December 7, 2018 13:06 Qafqaz\nRusiya Dövlət Dumasının üzvü Konstantin Zatulin barəsində çox şey demək olar. Zatulin Dövlət Dumasının üzvü olmamışdan öncə də Azərbaycana qarşı düşmən mövqe tutan insanlardan biri Ətraflı →\nTürkiyəni 4,3 bal gücündə zəlzələ “silkələdi”\nDecember 7, 2018 12:45 December 7, 2018 13:01 Qafqaz\nTürkiyənin Muğla vilayətində zəlzələ baş verib. Trend-in məlumatına görə, yeraltı təkanların gücü 4,3 bal olub. Zəlzələ yerli vaxtla səhər saat 09:25-də baş verib, dərinliyi 40 Ətraflı →


Bakıda doğulan məşhur futbolçu vəfat etdi – 1Arada.az\n“Çernomors” klubunun əfsanəvi futbolçusu Lev Mayorov 50 yaşında vəfat edib. Keçmiş futbolçunun ölümü haqqında klubun mətbuat xidməti məlumat yayıb.\nL.Mayorov Azərbaycanda dünyaya göz açıb. O, 13 il “Çernomors” klubunun şərəfini qoruyub. Mayorov ötən əsrin 90-cı illərində klubun rəmzinə çevrilib.\nKaryerasını başa vurduqdan sonra Mayorov məşqçi kimi çalışıb. O, doğma klubunda da məşqçilik edib.\nTagged bakıda, çernomors, əfsanəvi, futbolçu, keçmiş, klub, lev, mayorov, məşhur, mətbuat


Mingəçevir Dövlət Universitetində “Gəl layihə yazaq!” adlı təlim keçirilib – Mingəçevir İşıqları\nMingəçevir Dövlət Universitetində “Gəl layihə yazaq!” adlı təlim keçirilib\nMüəllif Nazim Niftəliyev\t Tarix Apr 27, 2021\n2021-ci ilin 23-25 aprel tarixlərində Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatları İttifaqı və Mingəçevir Dövlət Universiteti (MDU) Tələbə Gənclər Təşkilatının birgə təşkilatçılığı ilə “Gəl layihə yazaq!” adlı təlim keçirilib.\n“Zoom” platforması üzərindən onlayn formatda təşkil edilən və üç gün davam edən təlimdə MDU-nun müəllimi, “İşıqlı Gələcək” Gənclər İctimai Birliyinin koordinatoru Samrin Xanlayev tələbələri maraqlandıran bir çox məqamlara aydınlıq gətirib.\nTəlimin ilk günündə gənclərə layihə təkliflərinin hazırlanması, problem və məqsədin düzgün ifadə edilməsi, layihə çərçivəsində görüləcək işlərin problemin həllinə uyğun gəlməsi, məqsədəuyğun hədəf qruplarının seçilməsi və gözlənilən nəticələrin konkret olaraq müəyyən edilməsi haqqında ətraflı məlumat verilib.\nİkinci təlim günündə layihənin zəruri elementləri hesab edilən icra planı, tədbirlər planı və xərclər smetası gənclərə izah olunub.\nÜçüncü təlim günündə gənclərə əsasən təsviri hesabat formalarından danışılıb və bu tipli hesabatların hazırlanması zamanı nəzərə alınması vacib olan amillər diqqətə çatdırılıb.\nMaraqla qarşılanan təlimdə iştirak edən tələbələrin çoxsaylı sualları ətraflı cavablandırılıb.\nQeyd edək ki, pandemiya dövrünün çətinliklərinə baxmayaraq, sürətlə modernləşən MDU-da tədris prosesi ilə yanaşı, tələbələrin əlavə bilik və bacarıqlar qazanmasına imkan verən təlimlərin keçirilməsinə və səmərəli təhsil mühitinin təmin edilməsinə xüsusi diqqət yetirilir.\nMingəçevir Dövlət Universitetində Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinə həsr edilmiş tədbir keçirilib\nMingəçevir Dövlət Universitetində İrəvan Müəllimlər Seminariyasının 140 illiyi qeyd…\nTəhsil və idman sahəsində fərqlənən şagirdlər…


İnformasiya Azadlığı | Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin www.mincom.gov.az. Ünvanlı İnternet Saytının Monitorinqinin Yekunu (icmal)\nAzərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin www.mincom .gov.az ünvanlı İnternet saytı dolğunluğu və daxili məlumatların bolluğu, həmçinin videosüjetlərin dolğunluğu ilə diqqəti cəlb edir. Nazirliyin tarixi haqda hazırlanmış məlumatlarda nəinki qurumun tarixi, həmçinin Azərbyacan rabitəsinin inkişaf yolu haqda ətraflı məlumat verilir. Saytda nazirliyin regional mərkəzləri barədə məlumatlar, regional mərkəzlərin ünvanları, regional mərkəzlərin rəhbərliyi və onlarla əlaqə vasitələri ümumiyyətlə qeyd olunmur. Hətta qaynar xəttlə əlaqə saxlayıb nazirliyin şəhər və rayon şöbələri haqda məlumat əldə etmək cəhdimiz uğursuz alındı və sorğu-sualla qarşılaşdıq: siz kimsiz, haradan zəng vurmusuz və nə məqsədlə soruşursuz? Təbii ki, vətəndaş kimi maraqlandığımızı bildikdə 109-a müraciət etmək məsləhəti ilə qarşılaşdıq.\nNazirliyin strukturu, fəaliyyət istiqamətləri, aparat, rəhbərlik haqda ətraflı məlumatlar və onlarla əlaqə vasitələri mövcuddur. Saytda qaynar xəttin, e-xidmətlərin təklif olunması təqdirəlayiq haldır. Saytın xəritəsində nazirliyin strukturu, nazirliyə tabe olan qurumlar göstərilir. Bəzi sahələr üzrə bilgilərin verilməsini nəzərə almasaq, ümumilikdə sayt əla təsir bağışlayır. Barəsində məlumat verilməyən sahələr isə bunlardır: qurumun büdcəsi haqqında məlumat olsa da, sahə işçilərinin əmək haqqı, tender və hərraclar haqqında heç bir bilginin olmaması, həmçinin nazirliyə getmək üçün nəqliyyat vasitələri, marşrutlar haqda məlumatın olmaması çatışmayan cəhətdir. Həmçinin, regional şöbələr haqda ətraflı məlumatın verilməsi gərəklidir. Bunlar da olsaydı, sayta hər hansı bir tövsiyyənin verilməsinə ehtiyac duyulmazdı. Beləliklə, saytda nələri görürük:\n1. Qurumun tarixi ilə bağlı təqdim edilmiş məlumatlar çox yaxşıdır. Videosüjetlərin hazırlanması isə saytı zənginləşdirən cəhətlərdəndir.\n3. Qurumun strukturunun ümumi sxemi və qurumun tabeliyindəki informasiya sistemləri haqqında bilgilər təqdim olunur. Digər bilgilər (aparat, qurumun alt bölmələri, strukturu, struktur bölmələrinin rəhbərləri və onlarla əlaqə saxlamaq üçün imkanlar, struktur bölmələrinin tam ünvanları və struktur bölmələrinin səlahiyyət çərçivələri) haqqında da məlumarlar var .\n4. Qurumun rəhbərinin bioqrafiyası, əks əlaqə imkanları təqdim edilir. Həmçinin, struktur bölmələrinin rəhbərləri haqqında bioqrafik bilgilər, qurumun rəhbəri ilə əks əlaqə imkanları da mövcuddur.\n6. Ümumi dövlət büdcəsinin quruma aid hissəsi və onun icrası haqqında məlumatlar göstərilmir. Qurumun sahə işçilərinin tarif stavkası ilə əlaqəli heç bir bilgi saytda əks etdirilmir. Yalniz vakansiyalar bölməsində işə qəbul olunacaq işçinin əmək haqqının miqdarı göstərilmişdir. Hazırki işçilərin tarif stavkası isə saytda öz əksini tapmayıb.\n7. Nazirliyin təklif etməli olduğu mütləq xidmətlər, elektron xidmətlər, onlayn müraciət imkanı, qaynar xətt və xidmətlərdən istifadə qaydaları haqqında bilgilər öz əksini tapmışdır.\n10. Qurumun ayrı-ayrı vəzifəli şəxsləri tərəfindən vətəndaşların qəbul günləri və saatları təqdim olunsa da, qurumun regional şöbələrinin ünvanları, əlaqə vasitələri, rəhbər işçiləri haqda məlumatlar və vətəndaşların qəbul vaxtı göstərilməmişdir. Dövlət qulluqçusunun etika qaydaları haqqında bilgilər saytda əks etdirilir.\n11. Qurum tərəfindən tender və yarışmaların keçirilməsi ilə bağlı elanlar öz əksini tapmamışdır. Tender və yarışmaların nəticələri, tender və yarışmaların nəticələri ilə bağlı mübahisələrin həlli qaydaları barədə də heç bir məlumat təqdim edilmir.\n13. Saytın texniki imkanları sırasında abunə təqdim olunsa da, quruma gəlmək üçün nəqliyyat marşrutunun təqdim olunmaması da diqqətdən yayınmır. Qurumun sosial şəbəkələrdə səhifəsi aktiv sayıla bilər.


ALİ MƏHKƏMƏ HACIAĞA NURİNİN NAMİZƏDLİYİNİN LƏĞVİNƏ DAİR ÇIXARILAN QƏRARLARI QÜVVƏDƏ SAXLAYIB\nSiyasət 26 Sentyabr 2005 14:39 (UTC+04:00)\n"Sentyabrın 26-da Ali Məhkəmədə hakim Əli Rüstəmovun sədrliyi ilə keçirilən iclasda İslam Partiyasının sədri Hacı Hacıağa Nurinin namizədliyinin ləğvi ilə bağlı Appelyasiya Məhkəməsinin qərarı qüvvədə saxlanılıb". Bu barədə Trend ə Hacı Hacıağa Nuri bildirib.\nQeyd edək ki, Mərkəzi Seçki Komissiyası (MSK) tərəfindən Azərbaycançı Qüvvələr seçki blokundan namizədliyi 28 saylı Sabunçü üçüncü seçki dairəsindən ləğv edilən İslam Partiyasının sədri H.Nuri MSK-nın qərarından Apellyasiya Məhkəməsinə kassasiya şikayəti verib. Apellyasiya Məhkəməsi də öz növbəsində MSK-nın qərarını qüvvədə saxladıqdan sonra H.Nuri Ali Məhkəməyə müraciət edib.\nH.Nuri Ali Məhkəmənin qərarını qərəzli hesab edərək Konstitusiya Məhkəməsinə və Avropa İnsan Hüquqları üzrə Məhkəməyə müraciət edəcəyini vurğulayıb: "Üç gün müddətinə Ali Məhkəmədən qərarı aldıqdan sonra bu addımı atacam. Mübarizədən geri çəkilmək fikrim yoxdur" .


Meclis.info - "Mağazalarda vaxtı keçmiş qidaları reklamla satırlar, Bunun qarşısı alınmalıdır".\n"Mağazalarda vaxtı keçmiş qidaları reklamla satırlar, Bunun qarşısı alınmalıdır".\nPlenar iclaslar, Qanun Layihələri 4 Mart 2022, 14:08 | Baxış sayı: 52\n“Qida təhlükəsizliyinin pozulması ilə bağlı qanunun tətbiqi əsasdır”.\nAPA xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında “Qida təhlükəsizliyi haqqında” qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədri Qənirə Paşayeva deyib.\nDeputat bildirib ki, bu qanunu pozanlar üçün cəzalar çox sərt olmalıdır: “Bu gün bir çox şəhərdə mağazalarda vaxtı bitmiş məhsulları endirimli məhsul kimi verirlər, ya da məhsulun istifadə müddətinin bitməsinə isə 1-2 gün qalmış olur. Mağazalarda vaxtı keçmiş qidaları reklamla satırlar, Bunun qarşısı alınmalıdır. Kasıb insanlar gəlib bu endirimli məhsulu alır. Amma cəza tədbirlərinin daha geniş qanun layihəsində əksini tapmasına böyük ehtiyac var. Burada əhalinin məhz sağlamlığı və genefondla bağlı məsələlər var”\nMilli Məclis sədrinin birinci müavini Əli Hüseynli isə bildirib ki, bu məsələ layihənin 36-cı maddəsində əksini tapıb: "Qanunun qəbulundan sonra deputatlar israr edərsə, bu məsələyə yenidən baxıla bilər”.


On beş illik mərc\n2021, 03 Avqust, çərşənbə axşamı, Bakı vaxtı 02:11\n- "Siz qurbağanın, kərtənkələnin qəfildən alma və ya portağal ağacına çevrilməsi, qızılgüllərin iyləmiş at qoxusu verməsi kimi qeyri-adi hadisələrə təəccüblənərsiniz.\nMənsə cənnəti bu dünyaya dəyişən sizlərə heyrət edirəm. Bunu qətiyyən başa düşmək istəmirəm".\n"Siz öz milyonlarınızı ortaya qoyursunuz, mənsə azadlığımı qoyuram! - gənc dedi."\nQaranlıq bir payız gecəsi idi. Qoca bankir öz iş otağında var-gəl edir və on beş il bundan əvvəl payız axşamlarının birində verdiyi qonaqlığı xatırlayırdı.\nHəmin qonaqlığa çoxlu ağıllı adamlar gəlmişdi, çox maraqlı mövzularda müzakirələr olmuşdu. Bir çox mövzularla yanaşı, ölüm cəzası haqqında da mühakimə yürütmüşdülər.\nƏksəriyyəti jurnalistlər və intellektual adamlardan ibarət olan böyük bir qism edam cəzasına qarşı mövqe nümayiş etdirmişdi.\nA.Çexov. Portretin müəllifi: Osip Brazа\nOnlar bu tip cəzalandırma üsulunun köhnəlmiş, qeyri-insani və xristian ölkələrinə zidd olduğu düşüncəsində idilər. Bəziləri hər yerdə ölüm cəzasının ömürlük həbs cəzası ilə əvəz edilməsi tərəfdarı idi.\nMən sizinlə razı deyiləm, - bir bankir dedi. - Mən nə ölüm cəzasını, nə də ömürlük həbsi nəzərdə tutmuşam, ancaq, yenə də biri hökm olaraq seçilməlidirsə, - birincisi, ölüm hökmü ömürlük həbsdən daha əxlaqi və daha insanidir.\nÖlüm cəzası adamı birdəfəlik öldürür, ancaq ömürlük həbs onu yavaş-yavaş öldürür.\nHansı cəllad insanlığa daha yaxındır, səni bir neçə dəqiqənin içində öldürən, yoxsa uzun illər boyu sənin həyatını yavaş-yavaş səndən çəkib alan?\nHər ikisi qeyri-insanidir, - diqqətlə söhbəti izləyən qonaqlardan biri dilləndi, - hər ikisinin də məqsədi eynidir - bir həyata son qoymaq. Dövlət Tanrı deyil.\nBir halda ki, dövlət istədiyində bir can yarada bilmir, yarada bilmədiyi bir şeyi almaq hüququ da yoxdur.\nQonaqlar arasında iyirmi beş yaşlarında bir gənc vəkil də vardı. Onun fikrini soruşulanda dedi:\nÖlüm hökmü də, ömürlük həbs də eyni dərəcədə qeyri-insanidir, ancaq mən mütləq bunlardan ikisi arasında seçim etməli olsaydım əlbəttə ki, ikincisini seçərdim. Hər hansı bir formada yaşamaq, heç yaşamamaqdan yaxşıdır.\nHəyəcanlı müzakirə başladı. Nisbətən gənc və son günlərdə daha əsəbi olmuş bankir birdən həyəcana qapılmış halda çoşdu; yumruğunu masaya çırpdı və gənc adama qışqırdı:\nBu, doğru deyil! Mən iki milyondan mərc gələrəm ki, siz tək adamlıq hücrədə beş il davam gətirə bilməzsiniz.\n"Siz bunu ciddi deyirsinizsə" - gənc dedi, "mən mərci qəbul edirəm, ancaq beş il yox, on beş il qalacam."\n"On beş? Oldu!" - Bankir qışqırdı. "Bəylər, mən iki milyon qoyuram!"\n"Razılaşdıq! Siz öz milyonlarınızı ortaya qoyursunuz, mənsə azadlığımı qoyuram!" - gənc dedi.\nBeləcə, bu vəhşi, şuursuzca mərc yerinə yetirildi!\nƏrköyün və şit bankirin mərcin arxasındakı milyonlara görə keyfi kök idi. Şam yeməyi boyunca o, həmin gəncə xeyli lağ edib, əyləndi:\n"Hələ vaxt var ikən yaxşı-yaxşı fikirləşin, cavan oğlan. Mənə görə iki milyon uşaq oyuncağıdır, amma siz həyatınızın ən yaxşı üç - dörd ilini itirəcəksiniz.\nMən üç - dörd deyirəm, çünki siz daha çox qala bilməyəcəksiniz. Həm də unutmayın, şanssız adam, könüllü həbs yaşamaq məcburi həbsdən daha çətin məsələdir.\nİstədiyiniz an azadlığa çıxmaq hüququna sahib olduğunuz fikri sizin bütün həbs həyatınıza qənim kəsiləcək. Sizə görə təəssüf edirəm."\nİndi isə bankir otaqda var-gəl edərək, bütün bunları xatırladı və özünə sual verdi:\nBu mərcin məqsədi nə idi? O adamın ömrünün on beş ilini itirməyində, mənimsə iki milyon itirməyimdə yaxşı nə var axı? Bu, ölüm hökmünün ömürlük həbsdən daha yaxşı ya da daha pis olduğunu sübut edir? Yox, yox.\nBu, mənasız dəlilik idi. Mənim tərəfimdən bu, ərköyün bir adamın şıltaqlığlı idi, onun tərəfdən isə sadəcə pul hərisliyi...\nDaha sonra o, həmin axşamın ardınca baş verənləri xatırladı. Qərar verdilər ki, gənc adam öz həbs müddətini bankirin bağındakı sığınacaqların birində, həddindən artıq ciddi nəzarət altında keçirsin.\nRazılaşdılar ki, on beş il müddətində o, sığınacağın kandarını bircə addım keçmək, insan üzü görmək, insan səsi eşitmək, yaxud da hər hansı məktub, qəzet almaq azadlığından məhrum edilməlidir.\nOna ancaq musiqi aləti, kitablar, bir də məktub yazmaq, şərab içmək və siqaret çəkmək üçün icazə verildi.\nRazılaşmanın şərtlərinə əsasən onun kənar dünya ilə yeganə əlaqəsi, elə bu məqsədlə düzəldilmiş balaca pəncərə olacaqdı.\nOnun, istədiyi hər şeyi - kitablar, musiqi, şərab və s. - istədiyi miqdarda yazılı sifariş şəklində tələb etmək hüququ var idi, ancaq bütün bunları yalnız həmin pəncərə vasitəsilə ala bilərdi.\nRazılaşmanın hər detalı və bütün bu dəyərsiz, xırda şeylər gənc adam üçün həbs həyatı boyunca qatı yalnızlıq şəraiti təmin etmək və onu on beş il müddətinə daha dəqiq 1870-ci il, noyabrın 14-ü saat on ikidən 1885-ci il, noyabrın 14-ü saat on ikiyə qədər orada tutmaq üçün hesablanmışdı.\nOnun tərəfindən şərtləri pozacaq hər hansı yüngül cəhd, hətta müddətin sonuna iki dəqiqə qalmış olsa belə, bankiri iki milyonu ödəmək məsuliyyətindən azad edəcəkdi.\nKönüllü həbsin ilk ilində məhbus kəskin yalnızlıqdan və depresiyadan əziyyət çəkirdi, hər halda onun qısa notlarından bu açıq aydın görünürdü. Onun qaldığı sığınacaqdan gecə, gündüz, davamlı piano səsləri eşidilirdi. Şərab və tütündən imtina etmişdi.\nO, yazırdı: Şərab arzular oyadır, arzularsa bir məhbusun ən pis düşmənidir; üstəlik heç nə, oturub əla şərab içmək amma heç kimi görməməkdən daha ürəksıxan ola bilməz. Tütünsə otağın havasını korlayır. Birinci ildə onun istədiyi kitablar əsasən yüngül kitablar idi; qarışıq sevgi romanları, həyəcan verici, fantastik hekayələr və s.\nİkinci il sığınacaqdan piano səsləri kəsildi, məhbus sadəcə klassikləri sifariş edirdi. Beşinci il təzədən musiqi səsləri eşidilməyə başladı, məhbus artıq şərab sifariş verirdi.\nA.Çexov və Lev Tolstoy\nPəncərədən ona baxanlar onun, bütün ili sadəcə yeyərək, içərək, öz yatağında uzanıb tez - tez əsnəyərək və öz-özünə acıqlı-acıqlı danışaraq keçirdiyini deyirdilər.\nO, kitablar oxumurdu. Bəzən gecələr oturub nəsə yazırdı; saatlarla yazırdı və səhər bütün yazdıqlarını cırıb atırdı. Bir neçə dəfə onun ağladığı eşidilmişdi.\nAltıncı ilin ikinci yarısı məhbus şövqlə dilləri, fəlsəfəni və tarixi öyrənməyə başladı.\nO, böyük həvəslə bu elmlərə girişmişdi -- hətta o dərəcədə ki, bankir onun sifariş verdiyi kitabları tapmaq üçün kifayət qədər əlləşməli olurdu. Dörd il boyunca o, istəyi üzrə hardasa altı yüz cild kitabla təmin olundu. Həmin dövrdə bankir öz məhbusundan bu məktubu almışdı:\nHörmətli gözətçim, aşağıdakı sətirləri sizə altı dildə yazıram. Bunları həmin dili bilən adamlara göstər. Oxusunlar. Əgər onlar səhv tutmasalar, sizə yalvarıram ki, bağda atəş açasınız.\nBu atəş mənə bildirəcək ki, bütün bu əziyyətim boşa getməyib. Hər yaşın və hər torpağın dahisi ayrı dildə danışır, ancaq onların hər birinin içində eyni məşəl yanır.\nEh, kaş indi onları başa düşmək iqtidarında olmaq məndə necə fövqəltəbii xoşbəxtlik hiss oyadır biləydiniz. Məhbusun arzusu yerinə yetirildi. Bankir bağda iki atəş açmağı tapşırdı.\nOnuncu ildən sonra məhbus stolun arxasında oturub, tərpənmədən ancaq İncili oxuyurdu, başqa heç nə.\nDörd il boyunca altı yüz cild oxuyub öyrənmiş adamın, asanlıqla başa düşüləcək belə nazik kitab üçün hardasa bir ilini boşa verməsi bankirə qəribə gəlmişdi. İncilin ardınca ilahiyyat və din tarixi gəldi.\nKönüllü həbsin son iki ilində məhbus saysız miqdarda, tamamilə rastgələ kitablar oxudu. Bir ara o, təbiət elmləri ilə məşğul oldu, daha sonra gah Bayron, gah da Şekspiri xahiş etdi.\nBəzi qeydlərdə hətta eyni zamanda həm kimya ilə bağlı kitablar, həm tibbi instruksiya kitabçası, həm də roman, fəlsəfə yaxud ilahiyyat üzrə bəzi traktatlar tələb edirdi.\nOnun oxuduqları sanki, öz dağılmış gəmisi ətrafında üzən və vurnuxaraq gah bir kanatdan, gah da o birindən yapışıb həyatını xilas etməyə çalışan adamı təsvir edirdi.\nYaşlı bankir bütün bunları xatırladı və düşündü:\nSabah günorta saat on ikidə o, azadlığına qovuşacaq. Mənsə razılaşmamıza əsasən on a iki milyon ödəməliyəm. Əgər doğrudan da bunu ödəsəm bu mənim sonumdur: mən tamam məhv olacam.\nOn beş il əvvəl milyonları onun öz hökmündə idi; indi isə o özündən soruşmağa belə qorxurdu ki, hansı daha böyükdür, borcları yoxsa var-dövləti.\nBirjadakı talehsizlik, dəhşətli spekulyasiya və irəliləyən illər ərzində belə, özünü toparlaya bilməməsinin həyəcanı onun var-dövlətinin tənəzzülünə gətirib çıxarmışdı və məğrur, qorxusuz, özündən əmin milyoner artıq sərmayələrindəki hər düşüb - qalxmalardan təsirlənən ortabab bankirə çevrilmişdi.\nLənətə gəlmiş mərc! - qoca çarəsizcə başını tutaraq mırıldandı. Axı niyə o adam ölmədi? Onun indi hələ qırx yaşı var.\nO, son qəpiyimə qədər məndən pulları alacaq, evlənəcək, həyatdan zövq alacaq, birjada oynayacaq; mənsə dilənçi kimi həsədlə ona baxacam və hər gün ondan eyni cümləni eşidəcəm:\n"Mən həyatımın xoşbəxtliyini sənə borcluyam, icazə ver sənə kömək edim!" Yox, bu həddindən çox oldu! İflasdan və utancdan xilas olmağın yolu o adamın ölümüdür!\nA.Çexov və Knipper\nSaat üçü vururdu, bankir ətrafı dinşədi; evdə hər kəs yatmışdı və tərpənən ağacların xışıltısından başqa heç nə eşidilmirdi.\nO, səs çıxarmamağa çalışaraq seyfdən on beş ildir açılmayan qapının açarını götürdü, paltosunu geyindi və evdən çıxdı.\nBağda hava qaranlıq və soyuq idi. Yağış yağırdı. Nəm, adamı kəsən külək bağda uğuldayaraq atını çapır və ağaclara rahatlıq vermirdı. Bankir gözlərini bərəltdi, ancaq nə yeri, nə ağ heykəli, nə sığınacağı, nə də ağacları görə bildi.\nSığınacağın yerləşdiyi yerdəki qaraltıya tərəf gedərək iki dəfə qarovulçunu çağırdı. Cavab verən olmadı.Yəqin ki, qarovulçu havaya görə sığınmaq üçün özünə daldalanacaq bir yer axtarıb, ya mətbəxdə ya da istixanada yuxuya gedib.\nƏgər mən cəsarət edib məqsədimi həyata keçirsəm, ilk şübhəli qarovulçu hesab olunacaq - qoca düşündü.\nO, qaranlıqda birtəhər pilləkənləri və qapını hiss edərək yeridi və sığınacağın girişinə tərəf getdi. Sonra o, balaca cığıra çıxdı və bir kibrit yandırdı. Orada in-cin görünmürdü.\nSadəcə üzərində kimsə yatmayan bir çarpayı, küncdə isə tünd rəngli dəmir soba vardı. Məhbusun otağına aparan qapıdakı qıfıla toxunulmamışdı.\nKibrit yanıb qurtaranda qoca həyəcandan titrəyərək pəncərədən içəriyə göz gəzdirdi.\nMəhbusun otağında zəif şam yanırdı. Özü isə stolun arxasında oturmuşdu. Onun arxası, saçları və əllərindən başqa heç nə görünmürdü. Stolun, iki boş stulun və xalçanın üstündə açıq kitablar var idi.\nBeş dəqiqə keçdi, ancaq məhbus hələ də yerindən tərpənmədi. On beş illik həbs ona sakit oturmağı öyrətmişdi. Bankir barmaqları ilə pəncərəni döyəclədi, məhbus yenə yerindən tərpənmədi.\nSonra bakir açarı qıfıla saldı, paslanmış qıfıl və qapı cırıldayan səslər çıxardı. Əvvəlcə bankir ayaq səsləri və qışqırıq eşidəcəyini güman etdi, ancaq üç dəqiqə keçdi və otaqda hələ də əvvəlki kimi sakitçilik idi. O, içəri keçməyə qərar verdi.\nAdam stolun arxasında normal insanlara uyğun olmayan dərəcədə hərəkətsiz oturmuşdu. O, sanki sümükləri üzərinə dəri çəkilmiş, qadınınkı kimi uzun qıvrım saçları və cod saqqalı olan skelet idi. Onun üzü sarı torpaq rəngində, yanaqları çökmüş, gövdəsi uzun və ensiz biçimdə idi.\nPırpız başını tutduğu əlləri isə elə arıq və incə idi ki, adam baxanda tükləri ürpənirdi. Saçlarına artıq dən düşmüşdü, cılız, yaşlı görünən üzünə baxan heç kim inanmazdi ki, onun vur-tut qırx yaşı var. O yuxuya getmişdi ... Başı bir qədər önə doğru əyilmişdi, qarşısında, stolun üstündə isə üzərində əlyazısı ilə səliqli formada nəsə yazılmış bir parça kağız vardı.\nYazıq, məxluq! - bankir öz-özünə düşündü - Çox gümanki milyonları xəyal edərək yuxuya gedib.Mən sadəcə bu yarı ölü adamı götürüb yatağa atmalı və yastıqla bir balaca boğmalıyam. Ən diqqətli ekspert belə ölümdə heç bir zorakılıq əlaməti tapmayacaq. Ancaq, əvvəlcə, qoy görək, o, burda nə yazıb...\nBankir kağızı stolun üstündən götürdü və oxudu:\nSabah günorta saat on ikidə mən azadlığımı və başqa insanlarla əlaqə saxlamaq hüququmu yenidən əldə edəcəm, ancaq bu otağı tərk etməzdən və günəşi görməzdən qabaq mütləq sizə bir neçə söz deməliyəm.\nMəni seyr edən Tanrıya qarşı olduğum kimi tam təmiz vicdanla sizə deyirəm ki, mən azadlığa, həyata, sağlamlığa və sizin o kitablarınızda deyilən bütün "yaxşı şeylər"ə nifrət edirəm.\nMən on beş il yer üzərindəki həyatı diqqətlə öyrənmişəm. Düzdür, bu qədər vaxtda dünyanı, ya da ümumiyyətlə, heç bir insanı belə görməmişəm, ancaq sizin gətirdiyiniz kitablarda mən ətirli şərab içmişəm, mahnılar oxumuşam, meşələrdə erkək marallar, vəhşi qabanlar ovlamışam, qadınlar sevmişəm.\nSizin şairlərin və dahilərin öz sehrləri ilə yaratdığı buludlar qədər ilahi gözəllər gecələr mənə baş çəkib və qulağıma başımı fırlandıran, heyrətamiz nağıllar danışıblar.\nO kitablarda mən Elbrusun və Mont Blankın zirvəsinə çıxıb, ordan günəşin doğmasını görmüşəm.Axşamın necə səmanı, okeanı, dağların təpəsini fəth etməsini seyr etmişəm.\nOrda dayanıb başımın üstündə çaxan ildırımın buludları və tufanı necə yarmasını gözlərimlə görmüşəm. Yaşıl meşələr, çöllər, çaylar, göllər, şəhərlər görmüşəm.\nSirenaların səsini, çobanların tütəklərindən süzülən melodiyaları dinləmişəm; mənimlə Tanrı haqqında söhbət etmək üçün aşağı uçub gələn yaraşıqlı şeytanların qanadlarına toxunmuşam.\nO kitablarda mən özümü dibsiz quyuların içinə atmışam, möcüzələr göstərmişəm, qətliyamlar törətmişəm, şəhərləri yandırmış, yeni din təbliğ etmiş, krallıqlar fəth eləmişəm . . . .\nKitablarınız mənə müdriklik verib. İllər uzunu insan beynin durmadan yaratdığı dinclik bilməyən bütün düşüncələrin hamısı indi mənim beynimdə balaca bir bölmədə toplanıb. Bilirəm ki, sizin hamınızdan daha müdrikəm.\nMən sizin o kitablarınıza da nifrət edirəm, müdrikliyə də, bu dünyanın nemətlərinə də nifrət edirəm. Bunların hamısı dəyərsizdir, qısa sürəndir, illuziyadır və ilğım kimi aldadıcıdır.\nBəlkə siz məğrur, ağıllı, əlasınız, ancaq ölüm sizi yer üzündən elə silicək ki, elə bil döşəmənin altında eşələnən siçandan artıq bir şey deyildiniz və sizin gələcək nəsliniz, ölməz dahiləriniz bütün yer üzü ilə birlikdə yanacaq, ya da donacaq.\nSiz öz səbəbinizi itirmisiniz və yanlış yolda davam edirsiniz. Yalanları doğru, eybəcərlikləri gözəllik kimi qəbul etmisiniz.\nSiz qurbağanın, kərtənkələnin birdən alma və ya portağal ağacına çevrilməsi, yaxud da qızılgüllərin iyləmiş at qoxusu verməsi kimi qeyri-adi hadisələrə təəccüblənərsiniz.\nMənsə cənnəti bu dünyaya dəyişən sizlərə heyrət edirəm. Bunu qətiyyən başa düşmək istəmirəm.\nSizin sahib olaraq yaşadıqlarınıza necə nifrət etdiyimi əməlimlə sübut etmək üçün iki milyondan imtina edirəm. O milyonlar ki, cənnəti arzuladığım qədər arzulayırdım, indi onlara nifrət bəsləyirəm.\nÖzümü bu pullara olan hüquqdan məhrum etmək üçün, razılaşdığımız vaxtdan beş saat əvvəl buranı tərk edəcəm. Qapıdakı möhürü sındıra bilərsiniz...\nBankir bu kağızı oxuyub qurtarandan sonra onu stolun üstünə qoydu, bu qəribə adamın başından öpdü və kövrəlmiş halda sığınacaqdan çıxdı.\nO, heç vaxt, hətta birjadakı oyunda ağır itki verdiyi vaxt da özünə bu qədər nifrət etməmişdi.\nEvə qayıdıb yatağına uzandıqdan sonra belə göz yaşları və emosiyalar onu saatlarla yatmağa qoymadı.\nSəhəri gün qarovulçu rəngi qaçmış vəziyyətdə, təlaşla içəri daxil oldu və dedi ki, onlar sığınacaqdakı məhbusun pəncərədən bağa tullanıb, darvazaya tərəfə qaçdığını, sonra isə gözdən itdiyini görüblər.\nBankir tez xidmətçiləri ilə birlikdə sığınacağa getdi və məhbusun orada olmadığından tam əmin oldu.\nLazımsız söz-söhbətin qarşısını almaq üçün o, cəld stolun üstündəki milyonlardan imtina edildiyi bildirilən əlyazmanı götürdü və evə qayıdanda onu öz seyfinə qoyub seyfi kilidlədi.\nRus dilindən tərcümə: Adilə Alov\nSiqaret qutusuna Çexov haqda nə yazılıb?


ÜST-nin ekspertləri COVID-19 pandemiyası ilə mübarizədə Azərbaycanın uğurlarından danışıblar - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nÜST-nin Azərbaycandakı nümayəndəsi Hande Harmancı deyib: “COVID-19 epidemiyası ictimai sağlamlıq sahəsində fövqəladə vəziyyət elan ediləndən altı ay sonra bu missiya Azərbaycanın epidemioloji, kliniki və informasiya nöqteyi-nəzərdən gördüyü tədbirləri təhlil etmək və bu dəyərli informasiyaya əsaslanaraq yaxın aylarda bizim hansı addımları ata biləcəyimiz barədə təsəvvür yaratmaq imkanını verdi”.\nOnun ÜST-dən olan həmkarı David Novillo Ortiz xatırladıb ki, koronavirus üzərində qələbədən hələ çox uzaqdayıq, ona görə də bu gün əsas məsələ ayıq olmaqdır: “Pandemiya inkişaf etdikcə, biz yeni çağırışlarla üzləşirik. Epidemioloji nəzarət, testləşdirmə və məlumatların hərtərəfli təhlili strategiyasının gücləndirilməsi faktlara əsaslanan qərarların qəbuluna kömək edəcək …”.\nTəşkilatın Azərbaycandakı nümayəndəliyi, həmçinin Avropa İttifaqı tərəfindən maliyyələşdirilən “Sağlamlıq naminə həmrəylik” təşəbbüsünün tətbiqi üzərində işləyir. Həmin təşəbbüs çərçivəsində pandemiya ilə mübarizənin ön cəbhəsində çalışan tibb işçiləri üçün fərdi qoruyucu vasitələrin təchizatı həyata keçirilir.\nAZERTAG.AZ :ÜST-nin ekspertləri COVID-19 pandemiyası ilə mübarizədə Azərbaycanın uğurlarından danışıblar


Kirayə (aylıq) 7 otaqlı Ofis Nizami metrosu Nəsimi rayonu Qiyməti 1200 manat\nKirayə (aylıq) 7 otaqlı Ofis, Nizami metrosu, Nəsimi rayonu\nElanın kodu: 166301\nİDEAL OFİS İCARƏYƏ VERİLİR. Bakı şəhəri Anadolu türk liseyi yaxınlığında yerləşən 7 otaqlı ofis (150 kv/m) icarəyə verilir. Otaqlar genişdir və mebellərlə təmin olunub. Ayrıca mətbəxi və sanuzeli var. İstilik sistemi kombidir.Hazır internet sistemi var. Türk liseyinə 50 m məsafədə yerləşir. Obyekt kurs üçün çox əlverişlidir.\nÜnvan: Əlibəy Hüseynzadə


23 May 2022 - 17:21 836\nMüştəri yönümlü strategiyasını davam etdirən “Nar” 2022-ci ilin ilk rübü üçün müştəri xidmətlərinin göstəricilərini açıqlayıb. Aparılan hesablamalar göstərir ki, “Nar” müştəriləri balansın yoxlanılması, yeni tarifin aktivləşdirilməsi, internet paketinin seçilməsi kimi bir çox mühüm əməliyyatları saniyələr içində yerinə yetirən “Nar+” tətbiqinə üstünlük verir.\n“Nar” abunəçilərinin nömrə əməliyyatlarını daha çox tətbiq üzərindən aparması fonunda Çağrı mərkəzlərinə zənglərin və “Nar” xidmət mərkəzlərinə ziyarətlərinin sayında azalma müşahidə olunur. 2022-ci ilin ilk üç ayı ərzində “777” Çağrı mərkəzinə edilən zənglərin və Nar mərkəzlərinə ziyarətlərin sayı, eyni dərəcədə, 17 faiz azalıb. Çağrı mərkəzinə daxil olan sorğuların 93 faizi ilk zəngdən həllini tapıb. Ön masa ziyarətçilərinin isə 89 faizi göstərilən xidmət səviyyəsini yüksək qiymətləndirib.\n“Azerfon” şirkəti (“Nar” ticarət nişanı) 2007-ci il martın 21-də fəaliyyətə başlayaraq qısa bir müddətdə Azərbaycanda telekommunikasiya və mobil rabitə sahəsinin aparıcı şirkətlərindən birinə çevrilib.


Tədbirin iştirakçıları MDB ölkələrində rus dilinin inteqrativ proseslərdə inkişafı potensialı ilə bağlı müzakirələr ediblər. Bakı-Moskva-Astana multimedialı videokörpü “Rus dili MDB ölkələrinin mədəniyyətlərarası dialoqunda “vasitəçi dil” kimi” mövzusunda keçirilən görüş Rusiya Federasiyasının Elm və Təhsil Nazirliyinin dəstəyi ilə keçirilib. Rusiyaya canlı olaraq yayınlanan “dəyirmi masa”da ölkəmizi Təhsil Problemləri İnstitutunun beynəlxalq əməkdaşlıq və informasiya şöbəsinin müdiri, əməkdar müəllim Almaz Həsrət ekspert kimi təmsil edib.\nMoskvadan videokörpüyə qatılanlar S. Baişev adına Universitetin (Almaniya) beynəlxalq laboratoriyasının rəhbəri Yekaterina Kudryavseva, A.S. Puşkin adına Rus dili Dövlət İnstitutunun elmi fəaliyyətin idarə olunmasının rəisi Tatyana Kudoyarova, “Müasir təhsil texnologiyaları mərkəzi”nin baş direktoru Serqey Bulanov, Moskva Dövlət Regional Universitetinin müasir rus dili kafedrasının müdiri Pavel Lekant, NİU VŞE metodik mərkəzin rəhbəri Aleksandr Serov, A.S. Puşkin adına Rus dili Dövlət İnstitutunun professoru Nataliya Braqina, şair Dmitriy Makarov və Rusiyada olan Azərbaycanlı diasporunun nümayəndələri, ali və orta məktəbdə çalışan rus dili müəllimləri, mətbuat nümayəndələri, Astanadan jurnalistlər və tələbələr qoşulublar.\nA.Həsrət 2005-ci ildən başlayaraq internet məkandan istifadə edərək orta məktəbdə çalışdığı dövrlərdə qoşulduğu rusdilli layihələrdən danışıb.\nQeyd edək ki, əməkdar müəllimin hələ 2006-cı ildən qatıldığı yarışmaların ən uğurlusu “300 İntellektual məktəb” beynəlxalq müsabiqəsindəki fəaliyyəti idi. Bu müsabiqəyə müxtəlif xarici ölkələrdən qoşulmuşdular. Rəhbəri olduğu “VİbioKİ” komandası 30 adda layihənin 28-dən birinciliyi əldə etmişdir. Bu layihələrin hamısı rus dilində idi. “300 İntellektual məktəb” internet müsabiqəsinin sonda qalibi Azərbaycan məktəbi oldu:\n“Gərək şagirdlərimizin daxilində olan mükəmməl potensiallarını üzə çıxarmağı bacaraq. Bu bacarıqlardan biri də İKT və internetdən lazımi səviyyədə istifadə etmə bacarığıdır”.


Həmin illərdə İran rejiminin Azərbaycan türk milli ziyalılarına qarşı repressiv addımlarına qarşı etirazlarda da tələbələr xüsusi fəallığı ilə seçilirdi. Tələbələr 2004-cü ildə türk tələbə dərgilərinin II sərgi-müsabiqəsində qəbul etdikləri qətnamədə bir sıra hüquqi məsələlərlə yanaşı, hakim rejimin milli qüvvələrə qarşı həyata keçirdiyi “qanuni həbslərin” qarşısının alınması ilə bağlı tələblərlə çıxış etdilər: hakimiyyət orqanlarından hər cür ictimai, siyasi, iqtisadi, mədəni ayrı-seçkiliyə və təhqirlərə son qoyulması; siyasi strukturda mədəniyyətlərin müxtəlifliyinin qəbul edilməsi, ictimai, siyasi, mədəni plüralizmin inkişaf etdirilməsi; Babək hərəkatının mahiyyətini dərk edərək onun keçirilməsi üçün şərait yaradılması; insan hüquqları çərçivəsində tələbə hərəkatına qarşı hər cür təzyiqlərə son qoyulması və s. Tələbələr hakimiyyətdən milli problemin həllinə Ümumdünya İnsan hüquqları və İran qanunvericiliyi çərçivəsində yanaşmağı tələb edirdilər.\nBeləliklə, 90-cı illərdə tələbələrin də daxil olduğu milli ziyalı qüvvələr Şimali Azərbaycanda baş vermiş hadisələrə emosional reaksiya göstərir və bu hadisələrin fonunda da İran qanunvericiliyi çərçivəsində ana dili hüquqlarının genişləndirilməsi, İran radio-televiziyasında Azərbaycan dilinin assimilyasiyasının dayandırılması, milli-mədəni abidələrin qorunması və s. kimi tələblər qoyulurdusa, 2000-ci illərin əvvəllərindən tələbələr azərbaycançılıq ideyası zəminindəki mübarizənin əsas ünsürü olan ana dili məsələsini İran daxilində elementar milli-mədəni hüquqi problem kimi deyil, beynəlxalq, qlobal və köklü milli-siyasi maraqlar kimi qoymağa başlamış və ziyalılarla birlikdə bu mübarizənin aparıcı qüvvəsinə çevrilmişdilər. Azərbaycanlıların milli hüquqlarını, o cümlədən ana dili hüququnun qorunması ilə məşğul olan milli ziyalılar və milli ruhlu tələbələr mitinq, nümayiş, petisiyalardan, qəzet səhifələrindən istifadə edirdilər. Praktiki aspektdə isə dilin funksiyası və funksional rolunun genişlənməsinə diqqət yetirirdilər.\nİranda cənubi azərbaycanlıların milli ziyalıların simasında qeyri-siyasi sferada milli hüquqlar uğrunda mübarizəsini şərtləndirən amillər aşağıdakılardır:\n- Cənubi azərbaycanlıların milli kimlik, onun əsas göstəricisi və ifadəçisi olan ana dili, milli mədəni hüquqlar uğrunda mübarizəsinin inkişaf dinamikasına daxili və xarici amillərin təsiri, əlbəttə ki, danılmazdır. Öz milli mənsubiyyətini tanımaq istəyindən yaranan Azərbaycan türk etnikçiliyi uzun illər Pəhləvilərin və sonra da İslam rejiminin Azərbaycan türk dili, tarixi və mədəniyyətinin təhqir olunması və qadağalara məruz qalmasına bir reaksiya kimi inkişaf etmişdi. Dünyada və xüsusilə regionda baş verən hadisələr də bu mübarizəyə birbaşa təsir göstərmiş, milli hissləri qabartmışdı. Konstitusiyanın 15, 19-cu maddələrinin qəbul olunması, 90-cı illərdə İranda liberal mühitin yaranması ziyalılara məhdud şəraitdə mübarizəni dünyəvi, obyektiv, elmi istiqamətdə inkişaf etdirməyə əsas vermişdi.\n- İnformasiya resursları və onlara çıxışın asanlaşması tələbələrin dünyada və regionda gedən ictimai, siyasi, iqtisadi, mədəni, qlobal prosesləri izləməsi, hadisələrə baxışlarının əks olunmasını təmin etməklə milli özünüdərkin güclənməsinə, onlar arasında mənəvi birliyin yaranmasında yardımçı vasitələrdən oldu.\n- İkinci bir tərəfdən inqilabdan sonra dünyaya səpələnmiş, sırf azərbaycançı məfkurəsinə söykənmiş azərbaycanlı siyasi mühacirlərin İrandakı azərbaycanlıların baxışlarına müxtəlif vasitələrlə təsirləri də diqqətdən kənarda qala bilməz. Bu tanışlıq tələbələri Azərbaycançılıq məsələsinin müxtəlif aspektlərinə qlobal, beynəlxalq prizmadan baxmağa, elmi-nəzəri cəhətdən yanaşmağa sövq edir və mübarizənin istiqamətini dəqiqləşdirməkdə mühüm rol oynayırdı.\n- İranın hər tərəfinə səpələnmiş cənubi azərbaycanlıların yaşadıqları şəhər və ya əyalətlərin ictimai-siyasi mühitinin təsiri onların sosial-mədəni oriyentasiyası, sosial-ideoloji davranışları arasında fərqlərdə özünü göstərirdi. Paytaxt Tehranın açıq siyasi, mədəni mühiti burada məskunlaşan ziyalıların İran qanunvericiliyi çərçivəsində mədəni yöndə fəaliyyətinə təsir etməklə rasional demokratik düşüncəli, daha çox realizm elementlərini özündə birləşdirən intellektual bir toplumun formalaşmasına yardım edirdi. Bunu Tehranda ziyalıların daha çox açıq siyasi, əsaslandırılmış, mütəşəkkil milli- mədəni yöndə fəaliyyəti sübut edir. Əslində İran rejiminin uzun illər apardığı iqtisadi ayrı-seçkilik siyasəti əks effekt verərək İranın bütövlüyü üçün təhlükə yaradır. Tehranda belə ziyalı təbəqəsinin formalaşması İran siyasi dairələri üçün müsbət qiymətləndirilə bilməz. Təbriz başda olmaqla Cənubi Azərbaycanın digər şəhərlərində isə milli-mədəni fəaliyyətlə yanaşı, milli-siyasi yöndə mübarizə daha çox nəzərə çarpır. Onlara realizm elementlərindən daha çox emosionallıq, ifratçılıq xasdır.\n- İran hakimiyyətində mənsəb sahibi olan Azərbaycan türk əsilli şəxslərin də cənubi azərbaycanlıların, o cümlədən ziyalıların ana dilindən istifadə hüquqları uğrunda mübarizəsinə maneçiliyi, bir çox hallarda isə milli mübarizə əleyhinə qatı əks-mövqeləri də nəzərdən qaçırılmamalıdır. Əgər Pəhləvilərin hakimiyyətə gəlişinədək azərbaycanlıların etnomədəni inkişafının ləng getməsinin səbəblərindən biri həm hakim dairələrin, həm də ziyalıların (bəzi istisnalar olmaqla) öz milli varlığına biganəliyi ilə bağlı idisə, İslam inqilabından sonra milli ruhlu ziyalıların, tələbələrin milli şüurunun ən yüksək səviyyəyə çatdığı bir şəraitdə azərbaycanlıların hüquqsuz millət vəziyyətində qalmasının səbəblərindən biri İran rejimində təmsil olunan azərbaycanlıların öz milli problemlərinə etinasızlığı və əks mövqe tutmalarıdır. Digər tərəfdən milli hüquqlar uğrunda mübarizədən kənarda qalan, İranda rejim dəyişikliyi tərəfdarı olan və bu istiqamətdə təbliğat aparan azərbaycanlı ziyalıların mövcudluğu milli hərəkatın inkişafına təsir göstərirdi.


"Zirə"nin "Sumqayıt"la 17-ci dueli Sportal.az - Ölkə və dünya futbolu ilə bağlı xəbərlər\nMilli komandaların oyunları ilə əlaqədar Azərbaycan Premyer Liqasında yaranan fasilə bu həftə başa çatacaq. Sentyabrın 14-də start götürəcək IV turda “Zirə” “Sumqayıt”ın qonağı olacaq.\nSportal.az xəbər verir ki, bu görüş iki komanda arasında ölkə çempionatlarında 17-ci duel olacaq. Bu görüşlərdə üstünlük “Zirə”nin tərəfindədir. Komanda oyunların yarıdan çoxunda – 9 dəfə qələbə qazanıb. Üç dəfə bir xalla kifayətlənən qəsəbə təmsilçisi 4 qarşılaşmadan məğlub ayrılıb.\n33 qolun vurulduğu matçlarda top fərqi də “Qartallar”ın xeyrinədir – 21:12. Komandanın əvvəlki 16 qarşılaşmadakı ən yaxşı bombardiri Aleksandr Dedovla Vüsal İsgəndərlidir. Onların hərəsi 3 dəfə “Sumqayıt”ın qapısına yol tapıb.\n9-cu dəfə sumqayıtlıların qonağı olacaq “Zirə” qələbələrindən üçünü rəqib meydanında əldə edib. Eyni sayda məğlubiyyəti olan komanda iki dəfə bərabərliklə kifayətlənib. “Qartallar” top fərqində üstünlüyə malikdir – 7:6.\nSon oyunlara gəlincə, qəsəbə təmsilçisi ardıcıl üç qələbə qazanıb. 2019-cu ildəki iki matçda isə komanda qapısını da toxunulmaz saxlaya bilib.\nTarix: 11 Sentyabr [14:20]\n"Zirə"dən ayrılmağa qərar verdi\n7 təmsilçi, 14 oyun\n"Zirə"də infeksiyaya yoluxan yoxdur\n"Zirə"də test günü - FOTOLAR\n"Zirə"nin ən çox xal aldığı komandalar - statistika\nMəktəbdən böyük meydanlara gedən yol - FOTO\nBonilya zirvədə, Qadze bir addımlıqda - "Zirə"nin bombardirləri\nSkarlatake Premyer Liqada rekordçudur\nZaur Həşimov: “Anastasios Papazoqlunu cəzalandırmağı düşünürük”


Haqqımızda | Bakı | QRIZZLY\nQRIZZLY Bakıda ilk turizm avadanlığı internet mağazasıdır. Bir hobbi kimi başlayan bu məşğuliyyət artıq həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib və biz bunu sizinlə böyük məmuniyyətlə bölüşürük. Bu layihəni yaratmağımızdan qürur duyur və ürəkdən ümid edir və inanırıq ki, məhsul və xidmətlərimiz müştərilərimiz üçün faydalı olacaqdır!\nƏla xidmət gözəl insanlar və təcrübədən başlayır və məhz buna görə də bu sahədə ən yaxşı və ən etibarlı işçi heyəti QRİZZLYdədir. Biz, sizin bizimlə olan təcrübəinizin asan, xoş və rahat olmasını təmin etmək üçün səmimi və öz işinə sadiq kollektivi ətrafımızda birləşdirmişik.\nƏsas vəzifəmiz doğru məhsulu satmaqla yanaşı, həm də alıcını məlumatlandırılmaq və maarifləndirilməkdir. Bu səbəbdən də daima yeni məhsullar haqqında video carxlar çəkir, müxtəlif məqalə və xəbərlər hazırlayırıq. Lazım olan məhsulun düzgün seçilməsi və alınması istiqamətində düşünülmüş və doğru qərarı qəbul edə bilməyiniz üçün sizə məhsul haqqında ətraflı məlumat təqdim edirik. Müştəri məmnuniyyəti bizim əsas məqsədimiz və işimizdə əsas prinsipdir, buna görə də müştərilərimiz bizə güvənirlər.\nMağazamızdakı bütün məhsullar çatdırılma ilə satılır. Bakı şəhərində çatdırılma bir gün ərzində həyata keçirilir.\nHər hansı bir sualınız var? Zəng edin və ya bizə email göndərin, biz həmişə yardım etməyə hazırıq!


Morozov: “2014-cü il Azərbaycan Mədəniyyəti İli elan\nMorozov: “2014-cü il Azərbaycan Mədəniyyəti İli elan olunsun”\n00:11 11 Dekabr 2013 Oxunub : 636\nAzərbaycanın Rusiyadakı səfirinin müavini Qüdsi Osmanov başda olmaqla Azərbaycan nümayəndə heyəti Ulyanovsk vilayətindədir.\nNümayəndə heyətinin üzvləri Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin abidəsi önünə tər çiçəklər düzüblər. Onlar həmçinin 78 nömrəli orta məktəbdəki Azərbaycan Mədəniyyəti Muzeyində olublar.\nSəfər çərçivəsində Ulyanovsk vilayətinin qubernatoru Sergey Morozovla görüş keçirilib. Tərəflər iqtisadi və mədəni əməkdaşlıq perspektivlərini müzakirə ediblər. Ulyanovsk vilayətinin qubernatoru 2014-cü ilin Azərbaycan Mədəniyyəti İli elan olunmasını təklif edib. S.Morozov deyib: “Xalqınızın nümayəndələri biznesi fəal inkişaf etdirir, öz övladlarına, dilə, mədəniyyətə qayğı ilə yanaşırlar. Biz gələn ili Azərbaycan Mədəniyyəti İli elan etmək istərdik”. O qeyd edib ki, Ulyanovskda millətlərarası problem yoxdur. Regionun başçısının fikrincə, iqtisadi sahədə Azərbaycan ilə Ulyanovsk vilayəti arasında əməkdaşlığın böyük perspektivləri var. S.Morozov deyib: “Biz belə hesab edirik ki, Ulyanovsk vilayəti Rusiya ilə Azərbaycan arasında dostluq münasibətlərində nümunəvi ərazi olmalıdır”.\nSergey Morozov həmçinin Ulyanovskdakı Prezident körpüsünün açılışında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedevin iştirak etdiklərinə görə körpünün yaxınlığında Dostluq stelasının ucaldılmasını təklif edib.\nQüdsi Osmanov Azərbaycan Mədəniyyəti İlinin keçirilməsi ideyasına görə qubernatora minnətdarlığını bildirib. O qeyd edib ki, Xalqlar Dostluğu parkı kimi layihələrin birlikdə həyata keçirilməsi xalqlarımız arasında münasibətlərin möhkəmlənməsinə xidmət edəcək.\nAzərbaycanın nümayəndə heyəti həmçinin millətlərarası və miqrasiya siyasətinə dair bir sıra müşavirələrdə iştirak edib.\nTədbir çərçivəsində gələn ilin əvvəlində Ulyanovsk vilayəti rəhbərliyinin Azərbaycana cavab səfəri barədə razılıq əldə edilib.