Konuk Yazar - Böyük Türk Mücahidi: Başbuğ Alparslan Türkeş\nGiriş Tarihi : 04-04-2020 21:02\nGüncelleme : 31-08-2020 15:18\n"Türk milləti üçün qurtuluş və yüksəlişin çarəsi öz inancları ilə milliyətçilik ülküsünə sarılmaqdır\n"Türk milləti üçün qurtuluş və yüksəlişin çarəsi öz inancları ilə milliyətçilik ülküsünə sarılmaqdır. Hədəfimiz böyük, güclü, qüdrətli, firəvan Türkiyədir. Yenilməz və baş əyməz Türk milliyətçilərinin yürüyüşünün sonunda qurtuluş vardır, zəfər vardır, şərəf və böyüklük vardır”- sözlərinin müəllifi böyük Türk milliyətçisi, mənalı həyatını Türklərin yüksəlişinə həsr edən “Türkiyə”adlı Türk dövlətində Alparslan Türkeş kimi ideal şəxsiyyətlərin “Türkçülük, Türançılıq” dan dolayı vətənə xəyanətdə ittiham olunub məhkəmə qarşısında dayanması əslində o dövrün yönəlticiləri üçün utancverici hadisədir. Türkeş məhkəmə qarşısında hakim, savcı və Başkan Paşanın suallarını cavablandırarkən bildirmişdi ki: “Mənə vətən xaini isnad olunmuşdur. Bunu şiddətlə rədd edirəm. Mən yer üzündə Milləti və Vətəni hər şüydən çox sevirəm. Sözün mütləq mənasında Millətsevər, Yurdsevər bir Türk zabitiyəm... Mən qatı bir millətçiyəm, lakin zənn edildiyi mənada irqçi deyiləm... Məm Türk millətinin yer üzündə eşsiz bir yaradılışa sahib olduğuna və Qəhrəmanlıqda bu millətdən (Türkdən – A.M.) üstün bir millət bulunmadığına iman gətirmişəm. Buna ən yaxın misal olaraq bu istiqlal Savaşını göstərirəm. Dörd tərəfdən düşmənlərimiz tərəfindən sarılmış olduğumuz halda bu qəhrəmanlığımız və üstün yaradışılımız sayəsindədir ki, bizdən hər baxımdan on dəfə, iyirmi dəfə üstün bir düşmənə üstün gəlmiş və istiqlalımızı, yerə düşmüş olan bayrağımızı qurtarmış, onu təkrar yüksəltmişiz... İdarəçilik məsələsinə gəlincə, mənim şəxsi qənaətim belədir ki, mühüm işlərimizi görəcək şəxsiyyətlərin ya tamamilə Türk olan... və özünü Türkdən başqa bir şey saymayan və yaxud da Türk irqindən gələn kimsələr tərəfindən idarə olunmasını uyğun buluram”. Hakimin: Turançılıq haqqındakı fikirlərini söyləyiniz – iddiasına qarşı Türkeş: “Turan, yəni Türk Birliyi yalnız Asiyadakılar deyil, bütün Türklərdir... Yəni bütün yer üzündəki Türklərdir. Türk Birliyi yalnız Asiyadakiları deyil, Bolqarıstandakı, Yunanıstandakı və s. yerlərdəki Türkləri də içinə alan bir məfhumdur”. Hakimin: İlk fürsətdə bütün Türklərin birləşməsi lazımdır deyirsiniz – ittihamına qarşı hələ 1944-cü ildə Türkeş uzaqgörənliklə göstərmişdi ki: “Bunlar mənim gələcəyə aid istəklərimdən ibarətdir... Bu gələcəyə aid bir məsələdir... Məsələn, 1917-ci ildə olduğu kimi 1965-ci ildə və ya 1999-cu ildə Rusiuada bir inqilab zühur edə bilər. O zamana qədər Türkiyə hərb sənayesi baxımından da, elm və irfan baxımından da irəliləmiş bulunar və Türkiyənin köməyi ilə bu Birliyə döğru yürünülə bilər. İştə fürsət budur. Başkan Paşanın: Birliyin hüdudu nə olacaq? – sualına Türkeş kəsə olaraq: “Türklərin bir bayraq altında birləşməsi” – cavabını vermişdir (Ətraflı məlumat üçün bax: Alparslan Türkeş, Temel görüşler, İst., 1979. Səh.247-349). Alparslan Türkeş 1917-ci ildə indiki Kipr Respublikasının paytaxtı Levkoşada anadan olmuşdur. İlk və orta məktəbi Lenkosada bitirən Türkeş 1932-ci ildə ailəsi ilə birlikdə İstanbula köçmüşdür. Kiçik yaşlarından hərb sənətinə həvəs göstərən Türkeş 1933-cü ildə Kuləli Hərbi Litseyinə daxil olmuş, 1936-cı ildə oranı bitirərək Hərbi məktəbə girmiş, 1938-ci ildə oranı başarı ilə bitirərək piyada kiçik leytenant rütbəsi ilə Piyada Atıcı Məktəbinə daxil olmuş, 1939-cu ildə leytenant rütbəsi ilə ordu sıralarına qatılmışdır. Bu illərdə milliyyətçi ədəbi dərgilərdə şeir və məqalələr çap etdirən Türkeş “irqçilik və Turançılıq” ittihamı ilə 1944-cü ilin may ayında böyük Türkçü-Turançı Nihal Atsız və digər arxadaşları ilə birgə həbs edilmiş, məhkəmə nəticəsində 1945-ci ilin aprel ayında bəraət alaraq azad olmuşdur. 1945-ci ildə baş leytenant rütbəsində olarkən II Dünya müharibəsində tankların qazandığı başarı dolayısı ilə “Tank ovçuluğu” adlı bir kitab çap etdirən Türkeş həmin ildə Hərbi Akadmiyaya imtahanları uğurla verərək daxil olmuş və qərargah zabiti rütbəsi almışdı. 1950-1955-ci illərdə Türkeş radioda “Total müdafiə” və “Qəhrəmanlıq” haqqında çıxışlar etmişdir.1955-ci ildə Qərargah Minbaşısı rütbəsi ilə Amerikadakı “Vaşinqton Daimi qrupu” nəzdində Türk Gənəl Kurmay Başqanlığının təmsil heyəti üzvlüyünə təyin edilmiş, 1958-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışmış, bu müddət ərzində Corc Vaşinqton Universitetinin axşam bölməsində “Millətlərarası iqtisadiyyat və ingiliscə kompomzisiya” təhsili almışdır. Türkeş 1959-cu ildə Almaniya “ Atom və Nüvə Məktəbi”nə göndərilmiş və bu məktəbi də müvəffəqiyyətlə bitirmiş, Avropada müxtəlif NATO toplantılarında və hərbi manevrlərdə Türkiyə Genəl Kurmay Başqanlığının təmsilcisi kimi iştirak etmişdir. 27 may 1960-cı il Milli Birlik Hərəkatının öndə gələn simalarından biri olan Türkeş bu hərəkatı partiyalarüstü və Milli Birliyi qoruyacaq bir reform hərəkatı olaraq düşünmüş, hərbi müdaxilədən sonra Milli Birlik Komitəsinin üzvü Başbakanlıq Müştəşarı olmuş və bu vəzifədə 25 sentyabr 1960-cı ilə qədər çalışmışdır. Onun hazırladığı “Dövlət Planlama Təşkilatı Qanun layihəsi” Milli Birlik Komitəsi tərəfindən qəbul edilmişdir. 19 noyabr 1960-cı ildə Hökumət Müşavirliyi sifəti ilə Hindistana göndərilən Türkeş nəhayət 22 fevral 1963-cü ildə vətənə dönmüş, 31 mart 1964-cü ildə Cümhuriyyətçi Kəndli Millət Partiyasına üzv qəbul edilmiş,31 iyul 1965 –ci il Qurultayında Partiyanın başqanı seçilmiş, 1969-cu ilin fevral ayında Partiyanın adı dəyişdirilərək Milliyətci Hərəkat Partiyası olmuş və Türkeş bu partiyanın başqanı seçilmişdir. Alparslan Türkeş 31mart 1975-ci ildə Süleyman Dəmirəl başqanlığında qurulan koalisyon hökumətdə MHP Genəl başqanı olaraq Başbakan Yardımçısı və Dövlət Bakanı vəzifələrində çalışmış, gənclərdən ibarət Ülkü Ocaqları Dərnəyi yaratmışdı. Bu gənclik hərəkatından qorxuya düşən Türk düşmənləri Ülkücü hərəkata qarşı savaş elan etmiş, 1980-ci ilə qədər beş minədək Ülkücünü şəhid etmiş, xeyli Ülkücü həbs edilərək ağır işkəncələrə məruz qalmış, Başbuğ Alparslan Türkeş də həbs edilərək 4 il yarım həbsdə saxlanılmışdı. 9 aprel 1985-ci ildə bəraət alan Türkeş 1987-ci ildə keçirilən refererndumla əlaqədar olaraq digər siyasililərlə birlikdə üzərindən siyasətlə məşğul olmamaq yasağı qaldırılmış və Başbuğ, yenidən Milliyyətçi Çalışma Partiyasının Qurultayında partiyanın Genəl Başkanı seçilmiş, 1991-ci il seçkisində Yozqatdan Türkiyə Böyük Millət Məclisinə millət vəkili seçilmişdi. Ümumiyyətlə, Türkeş 1965-ci ildən ta vəfatına qədər (4 aprel 1997) bir çox seçkilərdə Türkiyə Böyük Millət Məclisinə millət vəkili seçilmişdi. Türkeşin “1944 Milliyetçilik Olayı”, “Tank Avcılığı”, “Türkiyenin Meseleleri”, “Dokuz işık”, “Yeni Ufuklara Doğru”, “Dış Politikamız və Kıbrıs”, “Temel Görüşler” adlı əsərləri çap olunmuşdur. Türk millətinə böyük olmağı, böyük düşünməyi, böyük ideya sahibi olmağı, mənəvi ucalığı hədəf olaraq, çarə olaraq, metod olaraq göstərən Alparslan Türkeş qarşısına qoyduğu məqsədə çatmaq üçün bütün əzab-əziyyətlərə, işkəncələrə sinə gərmiş, ömrünün son anlarına qədər Türkçülük və Türk Birliyi davasını ləyaqətlə aparmışdır. Bir Türk milliyətçisi olaraq Türkeş dünyada yaşayan bütün Türklərin köləlikdən, əsirlikdən qurtarmaq, onları qorumaq davasını aparmış və göstərmişdir ki, “Türk Milləti üçün qurtuluş və yüksəlişin çarəsi milli bütünləşmədə, sosial ədalətin gerçəkləşməsində, milli eyitimdə, Türk dövlətçilik fəlsəfəsini anlamasındadır”. Türkeşə görə “Xalqa xidmət və xalqa sevgi, hörmət və güvənlə bağlı olmaq fəzilətlərin ən böyüyüdür. İdarə edənlərin öz xalqından olması, xalq kimi yaşaması, xalqın içində xalqla bərabər, xalq üçün çalışması məmləkətin dərdlərinin çözümü üçün başlıca yoldur”. Gənclik illərindən başlayaraq Türk millətinin öncəki qüdrətli, rifahlı günlərindən niyə belə geri qalmış, yoxsul və gücsüz hala düşdüyünü və bu zəif vəziyətdən qurtulmağın yollarını arayan Türkeş yaşadığı Türkiyə və Kipri qarış-qarış gəzmiş, xalqla görüşüb konuşmuş, digər ölkələrdəki məzlum Türklərin vəziyyəti ilə tanış olduqdan sonra özü-özünə belə bir sualla müraciət etmişdir. Bütün bunları nə üçün yapıyorum? Elə suala da özü belə bir orijinal cavab vermişdir: “Bunu millətimin içinə bir qurd düşürmək və böyləcə həp bərabər böyük həmlələrə girişmək, bütün milləti hərəkətə gətirmək üçün yapıyorum”(Alparslan Türkeş, Temel görüşlər, İst., 1979.səh19). Hər işdə fərd və milləti, onların inanc, iradə, ülkü və həyəcan sahibi olmasını əsas hesab edən Türkeş göstərirdi ki: “Bir mübarizə xalqa mal edilmədikcə uyqulana bilməz və başarıya ulaşa bilməz. Bizim dərdlərimizin çarəsi millət olaraq həp birlikdə eyni anlayış içində səfərbər olmaq və millətin enerjisini hərəkətə gətirməkdir. Bu da xalqa mübarizəmizin mahiyyətini anlatmaq və onun güvənini qazanmaqla mümkün ola bilər”(Türkeş, göstərilən əsəri, səh.19). Dünya siyasətini dərindən anlayan Türkeş xarici düşmənlərin Türkiyə və bütövlükdə Türk dünyasına münasibətini açıqlayarkən belə bir qənaətə gəlmişdi ki: “Bu gün əziz vətənimizin və böyük millətimizin üzərində bütün dünyanın gözü var. Doğudan batıya hər dövlət bu gözəl ölkə (Türkiyə nəzərdə tutulur-A.M). üzərində siyasətlər qurur. Türkiyə üzərində gözü olmayan bir dövlət varsa, o da hələ dövlət olmamışdır”(Türkeş, göstərilən əsəri, səh.19-20). Türk fikir hərəkatları tarixindən bəhs edərkən “İslamçılıq, Osmanlıçılıq, Milliyətçilik, Pantürkizm, Turançılıq, Türk Birliyi, Türkiyəçilik və Anadoluçuluq” kimi fikir cərəyanlarından Türkeş ən böyük üstünlüyü Milliyətçiliyə və Türk Birliyinə vermiş və göstərmişdi ki: “İslamçılıq bütün müsəlman ölkələrin birliyini hədəf tutan görüşdür. Bu görüşün Osmanlı İmperatorluğunda qəbul edilməsinin əsas səbəblərindən biri də Osmanlı padişahlarının eyni zamanda həm də İslam Xəlifələri... görəvini daşıması idi”. Lakin tarixdə bəlli olduğu kimi xristianlarla bərabər müsəlman xalqları da Xristian İmperatorluqların təhriki ilə Osmanlı Dövlətinə qarşı silahlı mücadiləyə başlamış və sonda İmperatorluğu çökdürmüşdülər. “Osmanlıçılıq” fikrini şərh edərək Türkeş göstərmişdi ki: “Osmanlıçılıq fikri Tənzimatın elanından sonra... bir fikir hərəkatı olmuş, İmperatorluğun o günkü sərhədləri içində bulunan müxtəlif millətlərin din və milliyət fərqi qoymadan “Osmanlı” adı altında bir millət halına gətirmək ... görüşü idi ki, bunun da müxtəlif hadisələr...şərtlərdən dolayı imkansız olduğu ortaya çıxmış və nəticədə bu fikrin də tutulacaq bir fikir olmadığı inancını yaratmışdı”(Bax: Türkeş,göstərilən əsəri,səh 22). “Milliyətçilik” ideyasını şərh edərkən Türkeş belə bir fikir irəli sürmüşdü ki: “Türk milliyətçiliyi, Türk Millətinin öz varlığını qoruma istəyindən doğmuş bir şüur və duyğudur... Türk milliyətçiliyi heç bir zaman şovinist olmamışdır. Heç bir zaman başqa bir milləti kiçik görmək, yox etmək və ya o millətə zülm etmək fikri ilə əlaqəsi olmamışdır. Əgər elə olsaydı,500 il, 800 il, 900 il bizim idarəçiliyimizdə, əlimizin altında qalmış olan millətlər 500 il, 800 il, 900 il sonra ayrı bir millət kimi öz varlıqlarını qoruyub saxlaya bilməz və içimizdə əriyib gedərdilər ... Dünya sülhünü təhlükə altında qoyan antropoloji irqçilik Türk milliyətçilik ülküsünün dışındadır... Türkçülük hər bir fəaliyyətin Türk Millətinin milli mənfəətlərinə uyğun bir şəkildə düzənlənməsi, yürüdülməsi görüşüdür ”(Türkeş, göstərilən əsəri, səh.23-24). “Pantürkizm və Turançılıq ”dan bəhs edərkən Türkeş Türkiyədən kənardakı Türklərin yabançı boyunduruğundan qurtulmaq üçün bir-biri ilə əlaqə yaratmağa başlamalarını və beləliklə də “o günlərdə məmləkətimizdə bir Pantürkizm siyasi fikir cərəyanı yayılmış və bu fikir dövlət adamlarına qədər ulaşmışdı. Turançılıq fikri daha geniş bir sahə bulmuş, Macarlar, Finlər, Polşada yaşayan Mişerlər, yəni Turan əsilli bir çox millətlər bu fikri əvvəlcə ortaya atmışdılar”(Türkeş, göstərilən əsəri, səh.24.). “Türk Birliyi” fikrindən danışarkən Türkeş göstərmişdi ki: “Türkiyədə əsil tərəfdar bulan və dövlət adamlarına qədər bir siyasi görüş olaraq yer edən fikir Türk Birliyi fikridir. Bu fikri hərəkat halına gətirməyi istəyən örnək şəxsiyyət Ənvər Paşa idi”(Bax:Turkeş, göstərilən əsəri, səh.25.) “Türkiyəçilik və Anadoluçuluq”dan bəhs edən Türkeş bu fikir cərəyanını tənqid edərək göstərmişdi ki, onların ən böyük səhvi Türkiyə Türklərini digər Türklərdən ayrı bir millət olduğunu, “irqi tarixlə millət tarixinin” bir-birindən ayrılmasını müdafiə etmələri, Türkiyə sərhədləri xaricindəki Türklərlə ilgilənməməyi irəli sürmələridir (Bax: Türkeş, göstərilən əsəri, səh.26) Öz əsərlərində milli mücadilədən, milli hədəflərdən, Türk millətinin kutlu güc qaynaqlarından, dünya Türklərinin birlik və bərabərliyindən, böyük hədəflərdən, millətin ictimai təşkilatlanmasından, milli eyitim, milli kültür, milli əxlaq, milli iradəçilik, türk dövlətçilik fəlsəfəsindən geniş bəhs edən Türkeş özünün məşhur “Doqquz İçıq” doktrinası ilə Türk milliyyətçilik ülküsünə yeni bir çalar gətirmiş, Türk gəncliyinin müəyyən bir qismini bu doktrina ətrafında birləşdirməyə nail olmuşdu. Alparslan Türkeş özünün məşhur “Doqquz İşıq” doktrinasında milliyyətçilik, cəmiyyətçilik, demokratik milliyyətçilik, mülkiyyət-demokratiya münasibətləri, siyasi demokrayiya, iqtisadi demokratiya, millətlər mücadiləsi və milli doktrina, millətin ictimai, siyasi və iqtisadi təşkilatlanması, sosial ədalətin gerçəkləşdirilməsi, milli təhsil, milli mədəniyyət, milli idarəçilik, milli kalkınma, sənayeləşmə, milli xarici siyasət və s. kimi qlobal məsələlərin şərhini vermiş və göstərmişdi ki: “Mücadiləmiz böyük Türk milləti üçün ən yaxşı, ən doğru və ən gözəl nə varsa, onu nəyin bahasına olursa olsun, əldə etməkdir... Bizim tərəfdarlarımız ruhən və fikrən... olqun və yetkin dəliqanlılar, uca Türk dövlətinin yenilməz həyat gücü olan və Türk millətinin təminatı və gələcəyi olan gənclikdir... Biz əziz millətimizə güclü və böyük bir Türkiyə vəd edir, özümüzü millətə həsr edir və Türklük yoluna başlarımızı qoruyuruq... Tarixin ən qədim çağlarından bəri millətlər arasında davamlı bir mücadilə və yarışma vardır... Millətlər arasındakı Mücadilə şüurundan məhrum olan toplumlar başqalarının boyunduruğu altına düşərlər... “Haqq qüvvətindir” ideyası dünyanın var olduğu gündən bəri millətlərarası münasibətlərdə öz hökmünü yürüdən tək ideya olmuşdur... Bu grçəkləri göz önündə bulunduraraq Türk millətinin haqlarını qorumaq və daim saydıra bilmək üçün güclü, qüvvətli olmağa və güclü olmanın yolunu bulmağa məcburuq... Bir toplum üçün başqa toplumları kor-koranə təqlid etmək çox təhlükəlidir. Hər millətin özünə məxsus mənəvi inancları, adətləri, milli kültürü, milli dünyagörüşü olması gərəklidir. Milləti yüksəldən əsas amillər: sağlam mənəvi inanc və yüksək əxlaq sahibi olmaq, güclü milli şüur və milliyyətçilik ruhu daşımaq, elm və texnikada ən yüksək səviyyəyə ulaşmaq, sənaye və tarımda müasir məhsul istehsal etməkdir... Türkün yüksəlişi xaricdən idxal dilən fikirlərlə ola bilməz. Heç bir yabançı Türk Millətinin mənfəətlərini Türk Millətinin özü qədər düşünə bilməz... Mübarizələrimizin çözümü özümüzə dönmək, sarsılmaz bir birlik halında əl-ələ vermək və gecəli-gündüzlü çalışmağa girişməklə mümkündür... Qayəmiz Türk Millətini insan kimi və elmi üsullarla ən qısa yoldan, öz gücü ilə ayaqda dura biləcək güclü, rifahlı, xoşbəxt, haqq və şərəfinə sahib bir toplum halına gətirmək və müasir millətlərin ən ön cərgəsinə keçirməkdir... Yeni bir Türk möcüzəsi doğmalıdır. Doğacaqdır. Bəlkə yarın, bəlkə yarından da yaxın! ” (Seçmələr bizimdir – A.M. Bax: Alparslan Türkeş, göstərilən əsəri.). Bu gün də Türk ülkücü gəncliyi öz başbuğları Alparslan Türkeşin yolunu davam etdirir, Türk dünyasının vahid bir orqanizmaya çevrilməsi uğrunda mübarizə aparırlar. Ruhun şad olsun, ey böyük Türk mücahidi! “Türk milləti üçün qurtuluş və yüksəlişin çarəsi öz inancları ilə milliyətçilik ülküsünə sarılmaqdır. Hədəfimiz böyük, güclü, qüdrətli, firəvan Türkiyədir. Yenilməz və baş əyməz Türk milliyətçilərinin yürüyüşünün sonunda qurtuluş vardır, zəfər vardır, şərəf və böyüklük vardır”- sözlərinin müəllifi böyük Türk milliyətçisi, mənalı həyatını Türklərin yüksəlişinə həsr edən “Türkiyə”adlı Türk dövlətində Alparslan Türkeş kimi ideal şəxsiyyətlərin “Türkçülük, Türançılıq” dan dolayı vətənə xəyanətdə ittiham olunub məhkəmə qarşısında dayanması əslində o dövrün yönəlticiləri üçün utancverici hadisədir. Türkeş məhkəmə qarşısında hakim, savcı və Başkan Paşanın suallarını cavablandırarkən bildirmişdi ki: “Mənə vətən xaini isnad olunmuşdur. Bunu şiddətlə rədd edirəm. Mən yer üzündə Milləti və Vətəni hər şüydən çox sevirəm. Sözün mütləq mənasında Millətsevər, Yurdsevər bir Türk zabitiyəm... Mən qatı bir millətçiyəm, lakin zənn edildiyi mənada irqçi deyiləm... Məm Türk millətinin yer üzündə eşsiz bir yaradılışa sahib olduğuna və Qəhrəmanlıqda bu millətdən (Türkdən – A.M.) üstün bir millət bulunmadığına iman gətirmişəm. Buna ən yaxın misal olaraq bu istiqlal Savaşını göstərirəm. Dörd tərəfdən düşmənlərimiz tərəfindən sarılmış olduğumuz halda bu qəhrəmanlığımız və üstün yaradışılımız sayəsindədir ki, bizdən hər baxımdan on dəfə, iyirmi dəfə üstün bir düşmənə üstün gəlmiş və istiqlalımızı, yerə düşmüş olan bayrağımızı qurtarmış, onu təkrar yüksəltmişiz... İdarəçilik məsələsinə gəlincə, mənim şəxsi qənaətim belədir ki, mühüm işlərimizi görəcək şəxsiyyətlərin ya tamamilə Türk olan... və özünü Türkdən başqa bir şey saymayan və yaxud da Türk irqindən gələn kimsələr tərəfindən idarə olunmasını uyğun buluram”. Hakimin: Turançılıq haqqındakı fikirlərini söyləyiniz – iddiasına qarşı Türkeş: “Turan, yəni Türk Birliyi yalnız Asiyadakılar deyil, bütün Türklərdir... Yəni bütün yer üzündəki Türklərdir. Türk Birliyi yalnız Asiyadakiları deyil, Bolqarıstandakı, Yunanıstandakı və s. yerlərdəki Türkləri də içinə alan bir məfhumdur”. Hakimin: İlk fürsətdə bütün Türklərin birləşməsi lazımdır deyirsiniz – ittihamına qarşı hələ 1944-cü ildə Türkeş uzaqgörənliklə göstərmişdi ki: “Bunlar mənim gələcəyə aid istəklərimdən ibarətdir... Bu gələcəyə aid bir məsələdir... Məsələn, 1917-ci ildə olduğu kimi 1965-ci ildə və ya 1999-cu ildə Rusiuada bir inqilab zühur edə bilər. O zamana qədər Türkiyə hərb sənayesi baxımından da, elm və irfan baxımından da irəliləmiş bulunar və Türkiyənin köməyi ilə bu Birliyə döğru yürünülə bilər. İştə fürsət budur. Başkan Paşanın: Birliyin hüdudu nə olacaq? – sualına Türkeş kəsə olaraq: “Türklərin bir bayraq altında birləşməsi” – cavabını vermişdir (Ətraflı məlumat üçün bax: Alparslan Türkeş, Temel görüşler, İst., 1979. Səh.247-349). Alparslan Türkeş 1917-ci ildə indiki Kipr Respublikasının paytaxtı Levkoşada anadan olmuşdur. İlk və orta məktəbi Lenkosada bitirən Türkeş 1932-ci ildə ailəsi ilə birlikdə İstanbula köçmüşdür. Kiçik yaşlarından hərb sənətinə həvəs göstərən Türkeş 1933-cü ildə Kuləli Hərbi Litseyinə daxil olmuş, 1936-cı ildə oranı bitirərək Hərbi məktəbə girmiş, 1938-ci ildə oranı başarı ilə bitirərək piyada kiçik leytenant rütbəsi ilə Piyada Atıcı Məktəbinə daxil olmuş, 1939-cu ildə leytenant rütbəsi ilə ordu sıralarına qatılmışdır. Bu illərdə milliyyətçi ədəbi dərgilərdə şeir və məqalələr çap etdirən Türkeş “irqçilik və Turançılıq” ittihamı ilə 1944-cü ilin may ayında böyük Türkçü-Turançı Nihal Atsız və digər arxadaşları ilə birgə həbs edilmiş, məhkəmə nəticəsində 1945-ci ilin aprel ayında bəraət alaraq azad olmuşdur. 1945-ci ildə baş leytenant rütbəsində olarkən II Dünya müharibəsində tankların qazandığı başarı dolayısı ilə “Tank ovçuluğu” adlı bir kitab çap etdirən Türkeş həmin ildə Hərbi Akadmiyaya imtahanları uğurla verərək daxil olmuş və qərargah zabiti rütbəsi almışdı. 1950-1955-ci illərdə Türkeş radioda “Total müdafiə” və “Qəhrəmanlıq” haqqında çıxışlar etmişdir.1955-ci ildə Qərargah Minbaşısı rütbəsi ilə Amerikadakı “Vaşinqton Daimi qrupu” nəzdində Türk Gənəl Kurmay Başqanlığının təmsil heyəti üzvlüyünə təyin edilmiş, 1958-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışmış, bu müddət ərzində Corc Vaşinqton Universitetinin axşam bölməsində “Millətlərarası iqtisadiyyat və ingiliscə kompomzisiya” təhsili almışdır. Türkeş 1959-cu ildə Almaniya “ Atom və Nüvə Məktəbi”nə göndərilmiş və bu məktəbi də müvəffəqiyyətlə bitirmiş, Avropada müxtəlif NATO toplantılarında və hərbi manevrlərdə Türkiyə Genəl Kurmay Başqanlığının təmsilcisi kimi iştirak etmişdir. 27 may 1960-cı il Milli Birlik Hərəkatının öndə gələn simalarından biri olan Türkeş bu hərəkatı partiyalarüstü və Milli Birliyi qoruyacaq bir reform hərəkatı olaraq düşünmüş, hərbi müdaxilədən sonra Milli Birlik Komitəsinin üzvü Başbakanlıq Müştəşarı olmuş və bu vəzifədə 25 sentyabr 1960-cı ilə qədər çalışmışdır. Onun hazırladığı “Dövlət Planlama Təşkilatı Qanun layihəsi” Milli Birlik Komitəsi tərəfindən qəbul edilmişdir. 19 noyabr 1960-cı ildə Hökumət Müşavirliyi sifəti ilə Hindistana göndərilən Türkeş nəhayət 22 fevral 1963-cü ildə vətənə dönmüş, 31 mart 1964-cü ildə Cümhuriyyətçi Kəndli Millət Partiyasına üzv qəbul edilmiş,31 iyul 1965 –ci il Qurultayında Partiyanın başqanı seçilmiş, 1969-cu ilin fevral ayında Partiyanın adı dəyişdirilərək Milliyətci Hərəkat Partiyası olmuş və Türkeş bu partiyanın başqanı seçilmişdir. Alparslan Türkeş 31mart 1975-ci ildə Süleyman Dəmirəl başqanlığında qurulan koalisyon hökumətdə MHP Genəl başqanı olaraq Başbakan Yardımçısı və Dövlət Bakanı vəzifələrində çalışmış, gənclərdən ibarət Ülkü Ocaqları Dərnəyi yaratmışdı. Bu gənclik hərəkatından qorxuya düşən Türk düşmənləri Ülkücü hərəkata qarşı savaş elan etmiş, 1980-ci ilə qədər beş minədək Ülkücünü şəhid etmiş, xeyli Ülkücü həbs edilərək ağır işkəncələrə məruz qalmış, Başbuğ Alparslan Türkeş də həbs edilərək 4 il yarım həbsdə saxlanılmışdı. 9 aprel 1985-ci ildə bəraət alan Türkeş 1987-ci ildə keçirilən refererndumla əlaqədar olaraq digər siyasililərlə birlikdə üzərindən siyasətlə məşğul olmamaq yasağı qaldırılmış və Başbuğ, yenidən Milliyyətçi Çalışma Partiyasının Qurultayında partiyanın Genəl Başkanı seçilmiş, 1991-ci il seçkisində Yozqatdan Türkiyə Böyük Millət Məclisinə millət vəkili seçilmişdi. Ümumiyyətlə, Türkeş 1965-ci ildən ta vəfatına qədər (4 aprel 1997) bir çox seçkilərdə Türkiyə Böyük Millət Məclisinə millət vəkili seçilmişdi. Türkeşin “1944 Milliyetçilik Olayı”, “Tank Avcılığı”, “Türkiyenin Meseleleri”, “Dokuz işık”, “Yeni Ufuklara Doğru”, “Dış Politikamız və Kıbrıs”, “Temel Görüşler” adlı əsərləri çap olunmuşdur. Türk millətinə böyük olmağı, böyük düşünməyi, böyük ideya sahibi olmağı, mənəvi ucalığı hədəf olaraq, çarə olaraq, metod olaraq göstərən Alparslan Türkeş qarşısına qoyduğu məqsədə çatmaq üçün bütün əzab-əziyyətlərə, işkəncələrə sinə gərmiş, ömrünün son anlarına qədər Türkçülük və Türk Birliyi davasını ləyaqətlə aparmışdır. Bir Türk milliyətçisi olaraq Türkeş dünyada yaşayan bütün Türklərin köləlikdən, əsirlikdən qurtarmaq, onları qorumaq davasını aparmış və göstərmişdir ki, “Türk Milləti üçün qurtuluş və yüksəlişin çarəsi milli bütünləşmədə, sosial ədalətin gerçəkləşməsində, milli eyitimdə, Türk dövlətçilik fəlsəfəsini anlamasındadır”. Türkeşə görə “Xalqa xidmət və xalqa sevgi, hörmət və güvənlə bağlı olmaq fəzilətlərin ən böyüyüdür. İdarə edənlərin öz xalqından olması, xalq kimi yaşaması, xalqın içində xalqla bərabər, xalq üçün çalışması məmləkətin dərdlərinin çözümü üçün başlıca yoldur”. Gənclik illərindən başlayaraq Türk millətinin öncəki qüdrətli, rifahlı günlərindən niyə belə geri qalmış, yoxsul və gücsüz hala düşdüyünü və bu zəif vəziyətdən qurtulmağın yollarını arayan Türkeş yaşadığı Türkiyə və Kipri qarış-qarış gəzmiş, xalqla görüşüb konuşmuş, digər ölkələrdəki məzlum Türklərin vəziyyəti ilə tanış olduqdan sonra özü-özünə belə bir sualla müraciət etmişdir. Bütün bunları nə üçün yapıyorum? Elə suala da özü belə bir orijinal cavab vermişdir: “Bunu millətimin içinə bir qurd düşürmək və böyləcə həp bərabər böyük həmlələrə girişmək, bütün milləti hərəkətə gətirmək üçün yapıyorum”(Alparslan Türkeş, Temel görüşlər, İst., 1979.səh19). Hər işdə fərd və milləti, onların inanc, iradə, ülkü və həyəcan sahibi olmasını əsas hesab edən Türkeş göstərirdi ki: “Bir mübarizə xalqa mal edilmədikcə uyqulana bilməz və başarıya ulaşa bilməz. Bizim dərdlərimizin çarəsi millət olaraq həp birlikdə eyni anlayış içində səfərbər olmaq və millətin enerjisini hərəkətə gətirməkdir. Bu da xalqa mübarizəmizin mahiyyətini anlatmaq və onun güvənini qazanmaqla mümkün ola bilər”(Türkeş, göstərilən əsəri, səh.19). Dünya siyasətini dərindən anlayan Türkeş xarici düşmənlərin Türkiyə və bütövlükdə Türk dünyasına münasibətini açıqlayarkən belə bir qənaətə gəlmişdi ki: “Bu gün əziz vətənimizin və böyük millətimizin üzərində bütün dünyanın gözü var. Doğudan batıya hər dövlət bu gözəl ölkə (Türkiyə nəzərdə tutulur-A.M). üzərində siyasətlər qurur. Türkiyə üzərində gözü olmayan bir dövlət varsa, o da hələ dövlət olmamışdır”(Türkeş, göstərilən əsəri, səh.19-20). Türk fikir hərəkatları tarixindən bəhs edərkən “İslamçılıq, Osmanlıçılıq, Milliyətçilik, Pantürkizm, Turançılıq, Türk Birliyi, Türkiyəçilik və Anadoluçuluq” kimi fikir cərəyanlarından Türkeş ən böyük üstünlüyü Milliyətçiliyə və Türk Birliyinə vermiş və göstərmişdi ki: “İslamçılıq bütün müsəlman ölkələrin birliyini hədəf tutan görüşdür. Bu görüşün Osmanlı İmperatorluğunda qəbul edilməsinin əsas səbəblərindən biri də Osmanlı padişahlarının eyni zamanda həm də İslam Xəlifələri... görəvini daşıması idi”. Lakin tarixdə bəlli olduğu kimi xristianlarla bərabər müsəlman xalqları da Xristian İmperatorluqların təhriki ilə Osmanlı Dövlətinə qarşı silahlı mücadiləyə başlamış və sonda İperatorluğu çökdürmüşdülər. “Osmanlıçılıq” fikrini şərh edərək Türkeş göstərmişdi ki: “Osmanlıçılıq fikri Tənzimatın elanından sonra... bir fikir hərəkatı olmuş, İmperatorluğun o günkü sərhədləri içində bulunan müxtəlif millətlərin din və milliyət fərqi qoymadan “Osmanlı” adı altında bir millət halına gətirmək ... görüşü idi ki, bunun da müxtəlif hadisələr...şərtlərdən dolayı imkansız olduğu ortaya çıxmış və nəticədə bu fikrin də tutulacaq bir fikir olmadığı inancını yaratmışdı”(Bax: Türkeş,göstərilən əsəri,səh 22). “Milliyətçilik” ideyasını şərh edərkən Türkeş belə bir fikir irəli sürmüşdü ki: “Türk milliyətçiliyi, Türk Millətinin öz varlığını qoruma istəyindən doğmuş bir şüur və duyğudur... Türk milliyətçiliyi heç bir zaman şovinist olmamışdır. Heç bir zaman başqa bir milləti kiçik görmək, yox etmək və ya o millətə zülm etmək fikri ilə əlaqəsi olmamışdır. Əgər elə olsaydı,500 il, 800 il, 900 il bizim idarəçiliyimizdə, əlimizin altında qalmış olan millətlər 500 il, 800 il, 900 il sonra ayrı bir millət kimi öz varlıqlarını qoruyub saxlaya bilməz və içimizdə əriyib gedərdilər ... Dünya sülhünü təhlükə altında qoyan antropoloji irqçilik Türk milliyətçilik ülküsünün dışındadır... Türkçülük hər bir fəaliyyətin Türk Millətinin milli mənfəətlərinə uyğun bir şəkildə düzənlənməsi, yürüdülməsi görüşüdür ”(Türkeş, göstərilən əsəri, səh.23-24). “Pantürkizm və Turançılıq ”dan bəhs edərkən Türkeş Türkiyədən kənardakı Türklərin yabançı boyunduruğundan qurtulmaq üçün bir-biri ilə əlaqə yaratmağa başlamalarını və beləliklə də “o günlərdə məmləkətimizdə bir Pantürkizm siyasi fikir cərəyanı yayılmış və bu fikir dövlət adamlarına qədər ulaşmışdı. Turançılıq fikri daha geniş bir sahə bulmuş, Macarlar, Finlər, Polşada yaşayan Mişerlər, yəni Turan əsilli bir çox millətlər bu fikri əvvəlcə ortaya atmışdılar”(Türkeş, göstərilən əsəri, səh.24.). “Türk Birliyi” fikrindən danışarkən Türkeş göstərmişdi ki: “Türkiyədə əsil tərəfdar bulan və dövlət adamlarına qədər bir siyasi görüş olaraq yer edən fikir Türk Birliyi fikridir. Bu fikri hərəkat halına gətirməyi istəyən örnək şəxsiyyət Ənvər Paşa idi”(Bax:Turkeş, göstərilən əsəri, səh.25.) “Türkiyəçilik və Anadoluçuluq”dan bəhs edən Türkeş bu fikir cərəyanını tənqid edərək göstərmişdi ki, onların ən böyük səhvi Türkiyə Türklərini digər Türklərdən ayrı bir millət olduğunu, “irqi tarixlə millət tarixinin” bir-birindən ayrılmasını müdafiə etmələri, Türkiyə sərhədləri xaricindəki Türklərlə ilgilənməməyi irəli sürmələridir (Bax: Türkeş, göstərilən əsəri, səh.26) Öz əsərlərində milli mücadilədən, milli hədəflərdən, Türk millətinin kutlu güc qaynaqlarından, dünya Türklərinin birlik və bərabərliyindən, böyük hədəflərdən, millətin ictimai təşkilatlanmasından, milli eyitim, milli kültür, milli əxlaq, milli iradəçilik, türk dövlətçilik fəlsəfəsindən geniş bəhs edən Türkeş özünün məşhur “Doqquz İçıq” doktrinası ilə Türk milliyyətçilik ülküsünə yeni bir çalar gətirmiş, Türk gəncliyinin müəyyən bir qismini bu doktrina ətrafında birləşdirməyə nail olmuşdu. Alparslan Türkeş özünün məşhur “Doqquz İşıq” doktrinasında milliyyətçilik, cəmiyyətçilik, demokratik milliyyətçilik, mülkiyyət-demokratiya münasibətləri, siyasi demokrayiya, iqtisadi demokratiya, millətlər mücadiləsi və milli doktrina, millətin ictimai, siyasi və iqtisadi təşkilatlanması, sosial ədalətin gerçəkləşdirilməsi, milli təhsil, milli mədəniyyət, milli idarəçilik, milli kalkınma, sənayeləşmə, milli xarici siyasət və s. kimi qlobal məsələlərin şərhini vermiş və göstərmişdi ki: “Mücadiləmiz böyük Türk milləti üçün ən yaxşı, ən doğru və ən gözəl nə varsa, onu nəyin bahasına olursa olsun, əldə etməkdir... Bizim tərəfdarlarımız ruhən və fikrən... olqun və yetkin dəliqanlılar, uca Türk dövlətinin yenilməz həyat gücü olan və Türk millətinin təminatı və gələcəyi olan gənclikdir... Biz əziz millətimizə güclü və böyük bir Türkiyə vəd edir, özümüzü millətə həsr edir və Türklük yoluna başlarımızı qoruyuruq... Tarixin ən qədim çağlarından bəri millətlər arasında davamlı bir mücadilə və yarışma vardır... Millətlər arasındakı Mücadilə şüurundan məhrum olan toplumlar başqalarının boyunduruğu altına düşərlər... “Haqq qüvvətindir” ideyası dünyanın var olduğu gündən bəri millətlərarası münasibətlərdə öz hökmünü yürüdən tək ideya olmuşdur... Bu grçəkləri göz önündə bulunduraraq Türk millətinin haqlarını qorumaq və daim saydıra bilmək üçün güclü, qüvvətli olmağa və güclü olmanın yolunu bulmağa məcburuq... Bir toplum üçün başqa toplumları kor-koranə təqlid etmək çox təhlükəlidir. Hər millətin özünə məxsus mənəvi inancları, adətləri, milli kültürü, milli dünyagörüşü olması gərəklidir. Milləti yüksəldən əsas amillər: sağlam mənəvi inanc və yüksək əxlaq sahibi olmaq, güclü milli şüur və milliyyətçilik ruhu daşımaq, elm və texnikada ən yüksək səviyyəyə ulaşmaq, sənaye və tarımda müasir məhsul istehsal etməkdir... Türkün yüksəlişi xaricdən idxal dilən fikirlərlə ola bilməz. Heç bir yabançı Türk Millətinin mənfəətlərini Türk Millətinin özü qədər düşünə bilməz... Mübarizələrimizin çözümü özümüzə dönmək, sarsılmaz bir birlik halında əl-ələ vermək və gecəli-gündüzlü çalışmağa girişməklə mümkündür... Qayəmiz Türk Millətini insan kimi və elmi üsullarla ən qısa yoldan, öz gücü ilə ayaqda dura biləcək güclü, rifahlı, xoşbəxt, haqq və şərəfinə sahib bir toplum halına gətirmək və müasir millətlərin ən ön cərgəsinə keçirməkdir... Yeni bir Türk möcüzəsi doğmalıdır. Doğacaqdır. Bəlkə yarın, bəlkə yarından da yaxın! ” (Seçmələr bizimdir – A.M. Bax: Alparslan Türkeş, göstərilən əsəri). Bu gün də Türk ülkücü gəncliyi öz başbuğları Alparslan Türkeşin yolunu davam etdirir, Türk dünyasının vahid bir orqanizmaya çevrilməsi uğrunda mübarizə aparırlar. Ruhun şad olsun, ey böyük Türk mücahidi!


Daha Ağıllı Olmaq İstəyirsiniz? İQ Səviyyənizi Yüksəltmək Üçün Sizə 6 Yol Təklif Edirik | Mir.az\n0 1 401 oxunuş\nGəzintiyə çıxın və idmanla məşğul olun.\nCon Medina adlı molekulyar bioloq özünün “Brain Rules” kitabında bu məsələyə yer vermişdir. O qeyd etmişdir ki, gün ərzində masa arxasında oturaraq çalışmaq işin səmərəliliyini artırmağa mane olur. Hətta Medina şirkətlər üçün məsləhətlərə yer verdiyi seminarlarında vurğulayırdı ki, iclasların qapalı məkanlarda deyil, təbiət qoynunda, açıq hava altında keçirilməsi işçilər üçün daha məqsədəuyğundur. Məlumat üçün qeyd edək ki, Apple şirkətinin dahi qurucusu Stiv Cobs da açıq havada gəzinti təşkil edərək həyata keçirdiyi iclaslarla məşhur idi.Bundan əlavə, Medina qeyd edir ki, 18 psixoloji araşdırmanın nəticələrinə görə, müntəzəm olaraq idmanla məşğul olan insanlar digərləri ilə müqayisədə uzunmüddətli yaddaş və diqqət tələb edən məsələlərdə, problemlərin həllində və mücərrəd düşüncədə daha yaxşı nəticə göstərmişlər. Yəni, aktiv həyat tərzi keçirmək zehni pozğunluqları aradan qaldıra bilər.\nHindu fəlsəfəsinə görə nəfəs pozğunluğu bir çox fiziki və psixoloji problemlərin özəyini təşkil edir. Dərin nəfəs almaq isə qana daha çox oksigen daxil olmasını təmin edər və bununla da, beyninizin daha yaxşı fəaliyyəti üçün şərait yaranar\nMütləq qeyd dəftəriniz olmalıdır\nCatharine M. Cox adlı bir yazıçı 300 dahinin həyatını araşdırdığı zaman onların əksəriyyətində qeyd dəftəri tutma vərdişinin olduğunu aşkarlamışdır. Qeyd dəftərinə sahib dahilər sırasında İsaak Nyutonun, Eynşteynin, Tomas Edissonun və Tomas Ceffersonun adını çəkmək olar.Qeyd dəftərində yaşadığınız hadisələrə, ağlınızı qarışdıran və sizi narahat edən məsələlərə, eyni zamanda ağlınıza gələn yeni ideyalara yer verə bilərsiniz. Bununla yanaşı, qeyd dəftərini sadəcə nəsə yazmaq üçün deyil, fikirlərinizi inkişaf etdirmək üçün istifadə etməyi unutmayın.\nYeni biliklər əldə edin.\nZəkanın ən önəmli ölçülərindən biri əlaqəsi olmayan fikirlər arasında əlaqə qurmaqdır. Bunun səbəbi isə ağıllı insanların beynində bir-birinə bağlı olan sinir yollarının olmasıdır. Buna nail olmağın ən yaxşı yolu isə müntəzəm olaraq yeni biliklər əldə etməkdir. Bunun üçün onlayn dərslərə üzv olun, seminarlara qatılın və ya kitablar oxumağa çalışın. Yeni biliklər əldə etmək insanın sinir sistemini təkmilləşdirir.\nYaddaşınızı inkişaf etdirin\nHər hansı bir məlumatı uzun müddət yadda saxlamaq üçün yaddaşınızı müntəzəm olaraq, inkişaf etdirməlisiniz. Məlumat üçün qeyd edək ki, yaddaşı təkmilləşdirməyin bir neçə qısa yolu vardır. Qısatlmalardan istifadə etmək bu yollardan biridir. Şagirdlər, xüsusən kimya fənni üzr bəzi qrupları, məsələn, amfoter metalları (Zn, Al, Sn, Cr, Pb) xatırlamaq üçün bəzi qısaltmalardan istifadə edirlər. Yaxud xarici dil öyrəndiyiniz zaman yeni sözləri əzbərləyərkən hafizənizdə onları müəyyən şəkillərlə əlaqələndirməklə bu prosesi sürətləndirə bilərsiniz.\nİstirahət zamanını düzgün şəkildə dəyərləndirin\nEvdən işə və ya işdən evə gedərkən ictimai nəqliyyatdan istifadə edirsinizsə, nəqliyyatda olduğunuz zaman kəsiyində kitab oxumağa və ya bilməcə həll etməyə çalışın. Əgər buna vaxt ayıra bilmirsinizsə, o zaman audio kitablar da dinləyə bilərsiniz. Çalışın, günün hər anında yeni və maraqlı məlumatlar əldə edəsiniz.


Azərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV İstiqlal tarixinə açılan pəncərə\nHər muzey tarixə açılan bir pəncərədir. Orada əsrlərin, müharibələrin, münaqişələrin belə silməyə gücləri yetmədiyi çox izlər qalır. Bu gün muzey eksponatı kimi nümayiş etdirilən sadə bir məişət əşyası da xalqın yaşayış tərzi, adət-ənənələri, mədəniyyəti haqqında geniş şəkildə məlumat verə bilir. Muzeylər xalqın maddi və mənəvi abidələrinin qorunduğu mərkəzdir.\nAzərbaycanda belə mərkəzlər çox olsa da, onların sırasında Azərbaycan İstiqlal muzeyi fərqli yer tutur. Çünki bu muzey bizə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yadigarıdır.\nMuzeydə açıq dərs\n...Azərbaycan İstiqlal Muzeyində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) 100 illiyi münasibəti ilə növbəti açıq dərsdir. Məktəblilərin cərgəsində yer seçib əyləşirik. Bu dəfə dərs Xətai rayonu 27 saylı tam orta məktəbinin 5-ci sinif şagirdləri üçün təşkil edilib. Məktəbin tarix müəllimi Sevda Novruzova Azərbaycanın tarixi, dövlətçilik ənənəsi barədə ümumi məlumat verir. Qeyd edir ki, 1918-ci ilin 28 mayında Azərbaycanın suverenliyə qovuşması xalqımızın tarixi yaddaşında müstəsna rol oynadı: “Cəmi 23 ay bərqərar olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin keçdiyi şərəfli yol, cümhuriyyət qurucularının vətənimizin müstəqilliyi uğrunda göstərdikləri şücaət hər birimiz üçün qəhrəmanlıq nümunəsidir”.\nAzərbaycan İstiqlal Muzeyinin kütləvi işlər şöbəsinin elmi işçisi Fəxriyyə Əliyeva AXC-nin dövlət rəmzləri haqqında geniş məlumat verir. Şöbənin digər elmi işçisi - Arzu Quliyeva isə AXC Parlamentinin fəaliyyətindən bəhs edir. Açıq dərsdə cümhuriyyətin fəaliyyətini əks etdirən sənədli filmlər də nümayiş etdirilir.\nSonda Sevda Novruzova dərsə diqqət kəsilən məktəbliləri göstərir: “Bu şagirdlər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixini məktəb proqramına əsasən öyrəniblər. Amma etiraf edək ki, auditoriya çərçivəsində dərs keçməklə muzey ab-havasında tariximizi öyrətmək fərqlidir. Əminəm ki, bugünkü açıq dərs şagirdlərimzin yaddaşında hər zaman xüsusi yer tutacaq”.\nAzərbaycan İstiqlal Muzeyində növbəti tarix dərsi bitir. Zəngin təəssüratlarlar həqiqəti daha da aydınlaşdırır: bizim bu tarixdən öyrənəcəklərimiz hələ çoxdur. Məktəblilər getdikdən sonra muzey sükuta qərq olur. Əslində, bu sakitlik şərtidir. Hərəsi bir tarix olan eksponatlar özlərinə məxsus dillə “danışırlar”...\nKöksümüzü qabardan istiqlal şüarı...\nİlk günlərindən təhsilin, ədəbiyyatın, incəsənətin inkişafına xüsusi diqqət ayıran Cümhuriyyət hökuməti tərəfindən Azərbaycan tarixini və mədəniyyətini öyrənmək sahəsində də addımlar atıldı. 1919-cu ilin sentyabrında milli tarixi irsimizin qorunması məqsədilə Azərbaycan şərqşünasları “Şərqin arxeologiyası və tarixin həvəskarları dərnəyi” yaradılması haqqında məsələ qaldırdı. Ancaq əşya və materialların, bədii sənətkarlıq nümunələrinin qeydə alınması, mühafizəsi, tədqiqi, təbliği ilə əlaqədar hüquqi-normativ sənədlərin olmaması problem yaradırdı. Məsələ isə çox ciddi idi. Maddi cəhətdən imkanlı avropalılar Azərbaycanda əhalidən tarixi əhəmiyyətli əlyazmaları və qədim əşyaları alıb aparırdılar. Azərbaycan parlamenti qarşısında “Yaşıl qələm” Ədəbi Cəmiyyətinin üzvlərindən Hüseyn bəy Mirzə Camalov və Məhəmməd Ağaoğlu Bakıda milli muzeyin yaradılması ilə bağlı məsələ qaldırdılar. 1919-cu ilin 23 sentyabrında “Azərbaycan” qəzetində muzeyin təşkili ilə əlaqədar yazılırdı: “...sənələrdən bəri bəslədiyimiz bir arzu var ki, o da Vətənimiz Azərbaycanda bir milli muzey təsisidir... Sabiq Rusiya zamanında təsis edəcəyimiz muzeyin adını “milli muzey” qoymaq fikrində idiksə də, bu gün fərdimizin köksünü qabardan istiqlal şüarı olmasına görə, “İstiqlal muzesi” olmasını əhəmiyyətli görürüz”. Muzey üçün bir otaq ayrılması ilə bağlı parlamentin sədr müavini Həsən bəy Ağayev İnventar komissiyasına sərəncam verdi 1919-cu ilin 6 noyabrında tərtib edilən, həm muzeyin yaradıcıları - Hüseyn bəy Mirzəcamalov və Məhəmməd Ağaoğlu, həm də Azərbaycan Parlamenti sədrinin müavinləri Həsən bəy Ağayev, Sultanməcid Qənizadə və parlamentin rəyasət heyətinin digər məsul əməkdaşları tərəfindən imzalanan sənəddə muzeyin əsasnaməsi, uçot-mühafizə üzrə təlimat, fond-satınalma komissiyası haqqında müddəalar yığcam şəkildə qeyd edildi. “Həmişəlik Azərbaycan Parlamanı ixtiyarında olaraq hələlik parlaman imarətində təsis edilən “Muze İstiqlal” adına müəssisələr tərəfindən toplanmış olan şeylərin Birinci Parlaman Divani-Rəyasətinə təhvil verilməsi haqqında Şərait” adlanan, təhvil-təslim aktı formasında hazırlanan bu sənədin 3-cü bəndində bildirilirdi: “İstiqlal muzeyi milli bir müəssisə olduğu üçün muzeydə mövcud bütün əşya milli mal hesab edilir. Heç kəs və heç bir müəssisə o şeylərə sahib ola bilməz”. İstiqlal muzeyinin təşkili və fəaliyyəti ilə bağlı bütün xərcləri parlamentin rəyasət heyəti öz öhdəsinə götürdü. Gələcəkdə muzey üçün xüsusi binanın ayrılması və ya tikilməsi, muzeyin nəzdində zəngin kitabxananın yaradılması, muzeyin proqram və nizamnaməsinin hazırlanması və başqa məsələlər də sənəddə əksini tapdı”. “Azərbaycan” qəzeti yazırdı: “İstiqlal muzeyinin genişlənməsi üçün eksponatların toplanması işi gedir. Muzeyin təsisçiləri əhaliyə müraciət edərək, muzeyin komplektləşdirilməsinə yardım göstərməyə və köhnə əşyaları muzeyə bağışlamağa çağırırdılar. Muzeyə kömək göstərən şəxslərə bağışlanılan əşyaların adları və qiyməti göstərilməklə qəbz verilirdi”.\nİstiqlal muzeyi 1919-cu il dekabrın 7-də AXC Parlamentinin quruluşunun birinci ildönümü münasibətilə elə parlamentin binasında təşkil edildi. Muzeyə təhvil verilən ilk eksponatların siyahısında Azərbaycanın istiqlalına dair sənəd və materiallar, tarixi və maddi mədəniyyət nümunələri, arxeoloji tapıntılar, silahlar, rəsm əsərləri, xalça və xalça məmulatları, bədii tikmələr, mis qablar, bəzək əşyaları və digər sənət əsərləri, Qurani-Kərimin nadir nüsxələri, müxtəlif əlyazmalar var idi.\n1920-ci ilin 28 aprelində Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra muzey fəaliyyətini dayandırmalı oldu. Və İstiqlal muzeyi unutduruldu. 1991-ci ildə Azərbaycan yenidən müstəqilliyinə qovuşduqdan sonra bir çox tarixi həqiqət üzə çıxdı. Azərbaycanın ilk rəsmi dövlət muzeyi haqqında faktlar həmin vaxtlarda meydana çıxdı. Muzeyin fəaliyyəti 71 il sonra bərpa edildi. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 9 yanvar 1991-ci il tarixli 9 saylı qərarına əsasən İstiqlal muzeyi yaradıldı. 1919-cu ildə fəaliyyət göstərmiş muzeydən heç bir eksponat qalmasa da, yenidən fəaliyyətə başlayan muzey “İstiqlal” adını alaraq, birinci muzeyin mənəvi varisi oldu. Azərbaycan İstiqlal Muzeyinin elmi-kütləvi işlər şöbəsinin müdiri Sədi Mirseyibli deyir ki, 7 minədək eksponatla fəaliyyətə başlayan muzeydə hazırda 22 minə yaxın eksponat var: “Muzeyin yaradılmasında məqsəd ən qədim dövrlərdən günümüzədək xalqımızın mədəni-tarixi həyatındakı mühüm hadisələri, azadlıq mücahidlərimizin mübarizə yolunu əks etdirməkdir”. Muzey 6 zaldan ibarətdir. Sədi Mirseyiblinin bələdçiliyi ilə birinci ekspozisiya zalı ilə tanış oluruq. Burada Azərbaycanın dövlət rəmzləri - üçrəngli bayrağı, Dövlət gerbi, Dövlət himni və Dövlət Konstitusiyasını əks etdirən sənədlər nümayiş olunur.\nXVIII əsrin ikinci yarısında Azərbaycanın xanlıqlara bölünməsi, XIX əsrdə məmləkətimizin işğalı uğrunda Rusiya ilə İran arasında gedən müharibələr, 1813-cü ildə Gülüstan və 1828-ci ildə Türkmənçay müqavilələrinin bağlanmasına dair materiallar da zalda yer alıb.\nXIX əsrin ikinci yarısından XX əsrin əvvəlinədək olan dövrdə Azərbaycanda elm, mədəniyyət, iqtisadiyyat, xüsusi ilə neft sənayesi inkişaf edir, H.Z.Tağıyev, M.Nağıyev, M.Muxtarov kimi neft milyonçuları tərəfindən yeni binalar, məktəblər, teatrlar, xəstəxanalar tikilirdi. Muzeyin ikinci zalı həmin tarixi əks etdirən materiallarla zəngindir. Zalda A.A.Bakıxanovun, milli mətbuatımızın banisi H.B.Zərdabinin və digər ziyalıların fəaliyyətini əks etdirən materiallara yer verilib. Bölmələrdən birində isə 1918-ci il 31 Mart soyqırımına həsr olunmuş fotofaktlar, arxiv materialları, sənədlər toplanılıb.\nAXC-nin fəaliyyətinə bu zalda geniş yer verilib. Burada Cümhuriyyətin qurucuları - M.Ə.Rəsulzadə, F.X.Xoyski, Ə.M.Topçubaşov və digər görkəmli şəxsiyyətlərin tarixi anlarını əks etdirən fotolar, o zamanın pul vahidləri, poçt markaları, həmin dövrün müxtəlif hadisələrini əks etdirən materiallar var.\nXX əsrin əvvəllərində Vətənimizin cənubunda yaşayan azərbaycanlılar da müstəqillik uğrunda mübarizəyə qalxdılar. Muzeyin üçüncü zalında 1905-1911-ci illər azadlıq hərəkatının rəhbəri Səttarxan və onun silahdaşlarının, fədai dəstələrinin fəaliyyəti, 1917-1920-ci illər Şeyx Məhəmməd Xiyabani hərəkatı, Seyid Cəfər Pişəvərinin başçılığı ilə 1941-1945-ci illərdəki “21 Azər” hərəkatı haqqında materiallar nümayiş etdirilir. Zalda həmçinin Cənubi Azərbaycanın görkəmli şəxsiyyətlərinin, şair və yazıçılarının - Balaş Azəroğlu, Mədinə Gülgün, Hökumə Bülluri, Əli Tudə və başqalarının portretləri var.\nDördüncü ekspozisiya zalının birinci bölməsində ötən əsrin 20-30-cu illərində Azərbaycanda repressiyaya məruz qalan şəxsiyyətlər haqqında məlumat verilir. İkinci bölməsi isə II Dünya müharibəsində ölkəmizin qəhrəman oğul və qızlarının ön və arxa cəbhədə göstərdikləri rəşadəti əks etdirir.\nMuzeyin beşinci zalında Azərbaycanın müstəqilliyə gedən keşməkeşli yolu əks olunur. Zalda 1990-cı ilin qanlı Yanvar hadisələri, Ermənistanın başladığı müharibə, sonrakı illərin faciəli hadisələri, şəhidlər, qaçqınlar, işğal olunmuş torpaqlar, Xocalı soyqırımının dəhşətləri - bütün bu faciələri əks etdirən fotoxronika ilə tanış olmaq mümkündür. Qarabağ müharibəsində Vətən uğrunda canlarından keçib, şəhidlik zirvəsinə ucalan Milli qəhrəmanlarımızın şəkilləri, onların bəziləri haqqında da məlumat, şəxsi əşyaları, hərbi geyim formaları nümayiş etdirilir.\nAltıncı zaldakı materiallarda yenidən müstəqilliyini əldə edən Azərbaycanın tarixi, iqtisadiyyatı, mədəniyyəti, ordu quruculuğu və digər məsələlər əksini tapıb. Ümummilli lider Heydər Əliyevin hakimiyyəti dövründə respublikamızın nail olduğu böyük uğurlar, eləcə də onun yolunu davam etdirən Prezident İlham Əliyevin fəaliyyəti, son illərdə ölkəmizin qazandığı uğurlar barədə burada çoxsaylı məlumat və fotolar da var.\nXalqımızın ən böyük arzusunu adında daşıyan Azərbaycan İstiqlal Müzeyi beləcə, tariximizin bütün dövrlərinə işıq salır. Muzeyin eksponatları ilə tanışlıq məmləkətimizin bütövlükdə tarixi, mədəniyyəti haqqında zəngin məlumatlar almağa imkan yaradır.\nƏliyevşünaslığa dəyərli töhfə03:05 27.05.2018\nMədəniyyət naziri “Real” televiziyasına müsahibə verib03:05 27.05.2018\nReal fakta və sənədə əsaslanaq03:05 27.05.2018\nQəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalı yenidən sənətsevərlərin görüşünə gələcək03:05 27.05.2018\nBu da 6003:05 27.05.2018\nHicran yaşı...03:05 27.05.2018


İran Ermənistana xəbərdarlıq etdi » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\nİran Dağlıq Qarabağ tərəfindən ərazisinə təkrar açılan atəşə sərt cavab verəcək. ANS PRESS-in məlumatına görə, İran Azərbaycanın işğal altında olan Dağlıq Qarabağ ərazisindən ərazisinə mərmi atan Ermənistana xəbərdarlıq edib.\nErmənistanın ötən gün işğal altında olan Dağlıq Qarabağdan atdığı top mərmilərindən 3-ü İran ərazisinə düşüb."Fars" xəbər agentliyinin məlumatına görə, İran rəsmiləri mərmilərin düşdüyü ərazilərdə təhlükəsizliyin bərpa edildiyini açıqlayıb. "Amma biz ölkəmizə qarşı istənilən təcavüzə qarşı sərt addımlar atacağıq". Ötən gün Ermənistan silahlı bölmələrinin Hadrud istiqamətində endirdiyi zərbələr nəticəsində mərmilərdən 3-ü Xudafərin şəhəri ərazisinə düşüb. Nəticədə İran ərazisindəki elektrik stansiyasına ziyan dəyib və işıqlar sönüb. Ölən və yaralanan yoxdur.İran Sərhəd Qoşunlarının nümayəndələri məsələ ilə bağlı insident tərəfləri ilə danışıb.İranın Şərqi Azərbaycan əyalətində sərhəd bölgəsi ərazisində yerləşən şəhər və kəndlərində təhlükəsizlik tədbirləri də gücləndirilib.


FIG texniki nümayəndəsi: Azərbaycan mənim favoritimdir\nİdman 10 May 2017 14:04 (UTC+04:00)\nMən çox xoşbəxtəm ki, bədii gimnastika İslam Həmrəyliyi Oyunlarının proqramına daxil edilib.\nBunu Trend-ə Beynəlxalq Gimnastika Federasiyasının texniki nümayəndəsi Qabriela Souza Salvador deyib.\nO qeyd edib ki, bədii gimnastikanın məhz Bakıdakı oyunlara salınması diqqətə layiqdir: “Bədii gimnastikanın İslam Həmrəyliyi Oyunlarının proqramına daxil edilməsi fərqli ölkələrdən olan gimnastlara yüksək səviyyədə mübarizə aparmasına və bu ölkələrdə gimnastikanın inkişafına imkan verəcək”.\nOnun fikrincə, yarışların favoriti azərbaycanlı gimnastlardır: “Medallar uğrunda Marina Durunda, Jalə Piriyeva və Zöhrə Ağamirova mübarizə aparacaqlar. Favoritlər sırasında Özbəkistan və Türkiyəni də qeyd etmək olar. Mayın 19-u Budapeştdə başlayacaq bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatına gəlincə, Marina Durunda, eləcə də Azərbaycanın qrup hərəkətləri üzrə komandası yüksək yerlər uğrunda mübarizə apara biləcək”.\nAzərbaycanda istehlak qiymətləri indeksi sabitləşib - Dünya Bankı


Sənədlər - Lenel Onguard ilə XPressEntry - Telaeris, Inc.\nLenel OnGuard Sənədləri\nOnGuard -ı XPressEntry ilə sinxronizasiya etmək üçün qurmaq\nOnGuard Məlumatlarını və Ayarlarını Qurun\nOnGuard DataConduIT Quraşdırması\nOnGuard OpenAccess Quraşdırması\nBu sənəd, istifadəçinin bir XPressEntry sistemini OnGuard sistemi ilə sinxronizasiya etməsinə icazə vermək məqsədi daşıyır.\nOnguard 7.0 və ya daha sonra quraşdırılmışdır\nXPressEntry Server 2.7+ Quraşdırılıb\nOnGuard DataConduIT və ya OnGuard OpenAccess aktivdir\nOnGuard üçün DataConduIT/OpenAccess Lisenziyası - LenelS2 -dən\nOnGuard Xüsusiyyəti aktiv olan XPressEntry Lisenziyası - Telaerisdən\n4.OnGuard Xidmətləri #\nAşağıdakı xidmətlər OnGuard Application Server və ya müvafiq serverdə aktivləşdirilməlidir:\nLS DataConduIT Xidməti\nLS Rabitə Serveri\nLS Lisenziya Serveri\nLS Link Server\nLS Veb Xidməti\nLS Veb Hadisə Körpüsü\nLS Hadisə Kontekst Provayderi Xidməti\nLS Mesaj Broker Xidməti\n5.OnGuard -ı XPressEntry ilə sinxronizasiya etmək üçün qurmaq #\nOnGuard -ın DataConduIT və ya Açıq Erişimi aktiv olaraq quraşdırıldığı güman edilir. DataConduIT istifadə edirsinizsə, WMI -nin ünsiyyət qurması üçün kifayət qədər icazəsi olan bir istifadəçi daxil olur.\nOnGuard Data qurun\n6.OnGuard Məlumatlarını və Ayarlarını Qurun #\nBir XPressEntry əl cihazı, Onguard daxilində mövcud olan hər hansı bir oxucu və ya xüsusi giriş və çıxış oxuyucusu kimi çıxış edə bilər. İkincisi üçün, hər bir fiziki XPressEntry əl oxuyucusunda OnGuard Sistemində iki məntiqi oxucu ola bilər. Bunlar, sonunda "Giriş/Çıxış" və ya "GİRİŞ/Çıxış" sözləri ilə fərqlənməlidir. Bu, hər əl üçün Giriş və Çıxış oxucuları üçün bir məntiqi qapıya sahib olmağınıza imkan verəcəkdir. Məsələn: Əsas Qapı Giriş və Əsas Qapı Çıxış. Bir əl üçün yalnız bir istiqamət izləniləcəksə, yalnız bir oxucu yaratmalısınız. XPressEntry toplama üçün, təhlükəli ərazidən fərd çıxmaq üçün bir oxucu əlavə edilə bilər.\nXPress Giriş Paneli\nXPressEntry üçün yaradılan hər bir oxucu OnGuard Giriş Panelinə əlavə olunacaq. LNL-2000 və ya LNL-2220 kimi istənilən növ giriş paneli yarada bilərsiniz. Fiziki giriş paneli tələb olunmur. Əl hadisələrinin Alarm Monitorinqində görünməsi üçün "virtual panel" tələb olunur. XPressEntry kimi asanlıqla seçilən bir addan istifadə etmək təklif olunur. (Qeyd edək ki, bu da həqiqi bir panel ola bilər.) İsteğe bağlı olaraq, XPressEntry Device Translator Panel plaginindən istifadə edirsinizsə, bu giriş paneli kimi istifadə edilə bilər.\nXPressEntry Cihazı Tərcümə Paneli (Onguard 8.0+ -da isteğe bağlı)\nXPressEntry Tərcümə Paneli, XPressEntry sistemini bir panel olaraq və el cihazlarını OnGuard Sistemində canlı oxucu olaraq birləşdirmək üçün istifadə olunur. Cihaz Tərcüməçisinin quraşdırılması ilə OnGuard, hər hansı bir OnGuard paneli kimi XPressEntry cihazlarının və serverin Onlayn/Oflayn vəziyyətini izləyə bilər.\nCihaz Tərcüməçi Quraşdırması (İsteğe bağlı)\nXPressEntry Device Translator Installer proqramını yükləyin və yükləyicini Rabitə Serverində işə salın. Sonra, gedin C: Proqram Faylları (x86) OnGuardvə xpress_entry_settings.txt faylını axtarın. Bu faylı açın və XPressEntry server IP və XPressEntry Admin Giriş etimadnamənizin parametrlərini dəyişdirin. Faylı qeyd edin. Bu, "Digər" Panel bölməsinə bir seçim olaraq bir XPressEntry Paneli əlavə edəcək. XPressEntry Panel -in uşaq cihazı olaraq OnGuard -a yeni oxucular əlavə edərkən, oxucu XPressEntry -də bir qapıya təyin edildikdən sonra oxucu üçün OnGuard Siqnal Monitorinqində düzgün statusun göstərilməsi üçün Yeniləmə Avadanlıq Statusu tələb olunur.\nYeni bir giriş paneli yaradın. Sistem İdarəçiliyində yeni bir giriş paneli yaratmaq üçün Giriş İdarəetmə Menyu Seçimi -> Giriş Panelləri seçin. LNL-2220 və ya əlavə etmək istədiyiniz panel növünü seçin. Cihaz Tərcümə Panelindən istifadə edirsinizsə, "Digər" panel növünü seçin. Sol altdakı Əlavə et vurun. Gerekirse bir seqment seçin.\nFiziki giriş panelinə qoşulmasaq da, yalnız üç əsas parametr tələb olunur.\nPanelin "Onlayn" olaraq ayarlandığından əmin olun.\nMəkan sekmesinde bir iş stansiyası adı təyin edin. Bu, OnGuard üçün tətbiq serverinin adı ola bilər.\nƏsas Əlaqəni qurun. OnGuard standart bir əsas əlaqə tələb edir. Yenə də bu, fiziki bir onlayn panelə qoşulmaq deyil. IPv4 seçə və IP ünvanı qutusuna etibarsız IP ünvanı əlavə edə bilərsiniz. Digər seçim Direct'i seçməkdir. Ya da işləyəcək.\nYeni paneli əlavə etmək üçün OK düyməsini basın. Paneli düzgün Monitor Zonasına əlavə edin. Əmin deyilsinizsə, seçin Varsayılan Zona.\nGiriş/Çıxış/Müster oxucularının əlavə edilməsi\nHər bir Giriş/Çıxış üçün iki oxucu lazımdır. El cihazı əsasən toplamaq üçün istifadə olunursa, yalnız bir əl üçün bir oxucu tələb olunur. Sistem İdarəçiliyində yeni bir oxucu yaratmaq üçün Giriş İdarəetmə Menyu Seçimi -> Oxucular və Qapılar seçin. Sol altda Əlavə et seçin.\nTələb olunan Bölmələr:\nAd - Oxucunun adını təyin edin.\nPanel - Yaradılmış XPressEntry Panelini seçin.\nTip - Varsayılan olaraq növ tələb olunur. LNL-1320 (Dual Interface) seçin\nÇıxış - Wiegand/Prox seçin\nLiman/Ünvan/Oxucu Nömrəsi - Limanı, ünvanı və oxucu nömrəsini təyin edin. Əlavə edilən hər bir əlavə oxucu üçün ünvan və oxucu nömrəsi artacaq.\nOnline/Offline - Yalnız Kart olaraq təyin edin.\nKart Formatı - İstənilən kart formatını seçin. Bu, bir kart formatının seçilməsi üçün bir OnGuard tələbidir, lakin kart formatları XPressEntry -də ayrıca qurulacaq.\nTəkrarlayın və lazım olduğu qədər oxucu yaradın.\nOxucu toplama oxuyucusu olaraq əlavə olunursa, Anti-Passback sekmesini seçin və Əraziyə Girişi Xarici olaraq və ya Toplama nöqtəsi sahəsi olaraq təyin edin. Sahəni tərk etmə olaraq təyin edin . Bu ssenaridə "yumşaq anti-passback istifadə et" işarəsini yoxlamaq istəyəcəksiniz.\nPanelin fiziki olaraq heç vaxt onlayn olmamasına baxmayaraq, bunların sistemdəki fiziki oxuculara bənzər bir quruluş olduğunu unutmayın. Bunlar yalnız XPressEntry -dən gələn hadisələr üçün yer tutuculardır.\n7.OnGuard DataConduIT Quraşdırması #\nTək Giriş Giriş Kataloqu\nDataConduIT istifadə edərkən Tək Giriş tələb olunur. Ümumiyyətlə, bu, mövcud bir kataloqdan istifadə etməyi və ya Tək Oturumu (SSO) aktivləşdirmək üçün yeni bir kataloqun (İdarə -> Kataloqlar) qurulmasını əhatə edəcək. DataConduIT -in düzgün işləməsi üçün TOA tələb olunur.\nTək Girişli İstifadəçi\nDataConduIT -in daxil ola biləcəyi OnGuard İstifadəçi hesabı tələb olunur. (İdarəetmə -> İstifadəçilər). Bu, Directory Hesabları sekmesinde SSO üçün bir Windows Xidmət hesabına bağlanmalıdır. SSO Windows Xidmət hesabı, XPressEntry xidmətini DataConduIT ilə birləşdirmək üçün istifadə ediləcək.\nWindows Xidmət Hesabı yaradın. Məsələn: istifadəçi adı XPressEntry_SVC.\nOnGuard İstifadəçisi yaradın. OnGuard İstifadəçisi Sistem, kart sahibi və İzin Qrupları altında Admin giriş səviyyələrini izləməlidir.\nWindows Xidmət hesabını yeni istifadəçiyə bağlayın\nXPressEntry Server -in quraşdırıldığı maşında Windows Xidmətlərinə keçin. XPressEntryService tapın, sağ vurun və Xüsusiyyətləri vurun. Giriş seçin. Bu hesabı seçin və Windows Xidmət hesabı ilə daxil olun.\nİlə Run açın Windows + R isti düymələr, yazın compmgmt.msc və vurun OK. Xidmətlər və Tətbiqləri genişləndirin və WMI İdarəetmə düyməsini sağ vurun və Xüsusiyyətlər seçin. SQL Serveri XPressEntry verilənlər bazası olaraq istifadə edirsinizsə, Windows xidmət hesabı XPressEntry verilənlər bazasına db.owner icazəsi tələb edir.\nTəhlükəsizlik sekmesini seçin. Kök qovluğunu genişləndirin, OnGuard qovluğunu seçin, sonra Təhlükəsizlik Düyməsini basın.\nƏlavə et vurun və xpressentry_svc windows xidmət hesabına baxın. OK düyməsini basın. Xpressentry_svc üçün İcra Metoduna, Tam Yazmağa, Qismən Yazmağa, Təchizatçı Yazmağa, Hesabı Aktivləşdirməyə və Uzaqdan Aktivləşdirməyə İzin Verin. OK düyməsini basın.\nProqram Hadisələri / Bağlantı Serveri\nSistem seçimləri səhifəsindəki OnGuard Proqram Hadisələri, XPressEntry -in dolğunluğu, kart sahibi və nişan dəyişikliyi üçün məlumatları çəkməsi üçün aktiv olmalıdır. Bu, XPressEntry -nin OnGuard -dan yalnız planlaşdırılmış sinxronizasiya zamanı deyil, Proqram Hadisələri vasitəsilə istifadəçi yeniləmələrini almasına imkan verəcəkdir. Bu, İdarəetmə -> Sistem Seçimləri səhifəsindən edilir. DataConduIT və ya OpenAccess üçün müvafiq sinxronizasiya metodu üçün Proqram Hadisələrini aktiv edin.\nProqram hadisələrinin düzgün işləməsi üçün Linkage serverinin də qurulması lazımdır. Bağlantı Xidmətinin işlədiyi Maşın adını əlavə edin.\nSonra, Proqram Hadisələri üçün lazımi icazələri vermək üçün OnGuard DataConduit.pdf -də aşağıdakı çıxarışdan aşağıdakılar tələb olunacaq.\n“İstifadə edin domain.exe Şirkətin Giderme DataConduIT sənədlərinin kataloqu\nbu problem ola biləcəyini təyin etmək üçün fayl quruluşu. NT4Domain fərqli olduqda\nW2KDomain, uyğunlaşmaq üçün LNL_DIRECTORY.DIR_HOSTNAME yeniləməlisiniz\nNT4Domain. Bu Oracle olduğu təqdirdə, bütün böyük hərflərdən istifadə edin. Bunu etmək üçün nümunə bir SQL sorğusu aşağıda verilmişdir; NT4Domain adının "Lenel" olduğunu qəbul edir domain.exe və bu kataloqun olması\nyeniləndi LNL_DIRECTORYID = 1.\nyeniləmə lnl_directory set dir_hostname = 'LENEL' burada lnl_directoryid = 1 ”\nOnguard Application Server -də aşağıdakı qovluq yerini açın: C: Proqram Dosyaları (x86) OnGuarddocen-USDataConduIT və OpenAccess Sorun Giderme\nYolun yerini vurun və yazın "CMD" yolun qarşısındakı boşluqla. Enter düyməsini basın.\nAşağıdakı Command Line pəncərəsi görünəcək. Domain.exe yazın və enter düyməsini basın.\nNT4 Domain Adını qeyd edin.\nOnGuard Veritabanına sahib olan SQL Server Management Studio -ya qoşulun.\nVerilənlər bazası -> AccessControl -> Masalar -> dbo.LNL_DIRECTORY altında cədvələ sağ vurun və seçin Üst 200 Satır Düzəliş edin. Mövcud domenin kataloq satırını tapın. Dir_hostname əmr satırından NT4 Alanına dəyişdirin\n8.OnGuard OpenAccess Quraşdırması #\nOnGuard 7.4 və daha yeni versiyalarda mövcuddur.\nOpenAccess'i aktiv edin\nOpenAccess -i aktivləşdirmək üçün Sistem İdarəçiliyindən İdarəetmə -> Sistem Seçimləri. OpenAccess Host qurun və seçin Proqram hadisələri yaradın. OK düyməsini basın.\nOpenAccess'i işə salmaq üçün lazım olan OnGuard Xidmətlərinə aşağıdakılar daxildir:\nOnGuard İstifadəçisi yaradın\nOpenAccess -in daxil ola biləcəyi OnGuard İstifadəçi hesabı tələb olunur. (İdarəetmə -> İstifadəçilər). Daxili hesabı olan yeni bir istifadəçi yaradın. Bir Directory hesabından istifadə etməyi də seçə bilərsiniz.\n9.Sinxronizasyonu aktiv edin #\nXPressEntry, Kart Sahiblərini/Kartları OnGuard ilə sinxronizasiya etmək üçün "Data Manager" adlı bir moduldan istifadə edir.\nMəlumat Menecerinə Baxış\nMəlumat Menecerini Aktiv et - Onguard Sinxronizasiyasını aktiv etmək üçün bu yoxlanılmalıdır\nNöv - Data Manager növü olaraq Onguard seçin\nMəlumat Menecerini Qurun - Onguard Data Manager Ayarlarını açır\nFəaliyyəti yükləyin - Onguard fəaliyyətlərini çəkin\nTam Sinxronizasiya Yeniləməsi - Onguard -dan bütün məlumatları çəkir. Onguard sisteminin ölçüsündən asılı olaraq, bu sinxronizasiya bir müddət çəkə bilər. Gecədə, gecədə bir dəfə sinxronizasiya etmək tövsiyə olunur.\nSinxronizasiya Seçimləri - Tab, Onguard ilə sinxronizasiya seçimlərini idarə edir\nData Manager Fəaliyyətlərini Tetikleyin - Əl taraması XPressEntry serverinə sinxronizasiya edildikdən sonra fəaliyyətləri avtomatik olaraq Onguard -a göndərin. Avtomatik aktivliyə imkan verir.\nData Manager fəaliyyətlərini XPressEntry -ə çəkin - Onguard -dan məlumat çəkin. Əsasən yaşayış izləmə üçün istifadə olunur.\nXPressEntry Fəaliyyətlərini Məlumat Menecerinə itələyin - Əl və ya server fəaliyyətlərini hadisə olaraq Onguard -a geri göndərməyə icazə verin.\nFəaliyyətləri Göndərin Yenidən Sayma - Times XPE uğursuzluqla əlaqədar bir fəaliyyəti yenidən göndərməyə çalışacaq\nProqram Hadisələri ilə Masaları İzləyin - Proqram tədbirlərini aktiv edin\nMesaj Sırasını aktiv edin - Proqram hadisəsi sinxronizasiyası üçün mesaj növbəsindən istifadə edin\nƏlavə Ayarlar - Bu parametrlər inkişaf etmiş seçimlərdir\nMesaj Sırası Adı - Windows Mesaj Sırası üçün ad\nHadisə İşləmə Döngəsi Limiti - Bir hadisənin neçə dəfə işlənə biləcəyi\nHadisə İşləmə Yenidən Sayma Sayısı - Uğursuzluq halında təkrar cəhdlərin sayı və hadisəsi\nVarsayılan Rol - XPE -də Kart Sahibi sinxronizasiyasında standart rolun təyin edilməsi\nDMPrefix - Onguard -dan bütün əbədi şəxsiyyət sənədlərinə prefiks qurmaq\nXarici Məlumatları Sil - Onguard -dan sinxronizasiya edilmiş bütün məlumatları, o cümlədən kart sahibləri, nişanlar, oxucu və s.\nOnGuard Quraşdırma Səhifəsinə Baxış\nOnGuard xüsusi quraşdırma ekranını əldə etmək üçün "Məlumat menecerini qur" düyməsini basın.\nSinxronizasiya Növü - Onguard -a qoşulmaq üçün hansı metodun istifadə olunacağını seçin: OpenAccess və ya DataConduIT.\nOpenAccess - OpenAccess istifadə edirsinizsə seçin\nDataConduIT - DataConduIT istifadə etdiyinizi seçin\nUzaq Kompüter Adı - DataConduIT Xidməti və ya OpenAccess Xidmətinə ev sahibliyi edən maşının IP və ya Host Adı. Tipik quraşdırma, bu xidmətlərin əsas Onguard tətbiq serverində işləməsinə malikdir.\nİstifadəçi adı - OpenAccess və ya DataConduIT Tək Girişdə istifadəçi adı. (DataConduIT üçün yalnız "DataConduIT Açıq Girişindən istifadə yoxlanılırsa tələb olunur)\nŞifrə - OpenAccess və ya DataConduIT Tək Daxil Olma Şifrəsi. (DataConduIT üçün yalnız "DataConduIT Açıq Girişindən istifadə yoxlanılırsa tələb olunur)\nDataConduIT - DataConduIT istifadə etmək üçün xüsusi parametrlər\nDataConduIT Açıq Girişindən istifadə edin-Bəzi ssenarilərdə, DataConduIT SSO-ya giriş vermək üçün Tək Giriş üçün açıq giriş tələb olunur. XPressEntry Service Log In istifadəçisi vasitəsi ilə SSO işləmirsə bunu istifadə edin.\nUzaq Kompüter Ad Alanı - DataConduIT WMI parametrləri üçün ad sahəsi. Varsayılan yer ad sahəsi rootonguarddır və nadir hallarda fərqlidir.\nBöyük İstifadəçi Məlumat Seti - Böyük kart sahibi sistemlər üçün DataConduIT sinxronizasiyasını daha kiçik partiyalara bölür. Kart sahibi və nişan şəxsiyyət sənədlərinə görə çəkmə qeydlərini ardıcıllıqla sinxronlaşdırır. Məsələn, ilk çəkmə 1 ilə 20000 arasındakı bütün şəxsiyyət sənədlərini çəkəcək. İkinci çəkmə 20001 ilə 40000 arasındakı bütün şəxsiyyətləri çəkəcək. Cədvəl ID aralığı arasında böyük boşluqlar varsa, məlumatın addım ölçüsünü və ya uğursuzluq sayını artırın.\nBöyük Məlumat Adım Ölçüsü - Hər bir nümunəyə çəkilən qeydlərin sayı.\nBöyük Məlumat Arızası Sayısı - Sıfır qeydləri olan geri çəkilmə sayı, potensial olaraq çəkiləcək qeydlərin olmadığını göstərir.\nOpenAccess - OpenAccess istifadə etmək üçün xüsusi parametrlər\nSəhifə Ölçüsü - İstək başına çəkilən maksimum qeyd sayı. OpenAccess maksimum 100 -dir.\nMövzu Ölçüsü - OpenAccess vasitəsilə eyni vaxtda məlumat çəkərək işləyən maksimum mövzu sayı. Maksimum 16.\nDirectory - OpenAccess vasitəsi ilə Tək Oturum Açma kataloqunu seçin. Uzaq Kompüter Adı ilə əlaqə tələb olunur.\nİşgüzarlıq - Yaşayış izləmə üçün ayarlar. Əsasən toplama və geri ötürmə ilə birlikdə istifadə olunur.\nOnGuard Fəaliyyətlərini Yükləyin - Kart sahibinin fəaliyyətlərini OnGuard -dan son sinxronizasiyadan və ya son # saatdan endirir və XPressEntry -ə nişan fəaliyyəti kimi daxil edir.\nSon DM Sinxronizasiya Saatlarını Yoxla - İşarələnirsə, son sinxronizasiyanın tamamlanma vaxtını görməyəcək və bütün fəaliyyətləri Yükləmə Fəaliyyəti # Saatından çıxaracaqsınız.\nFəaliyyət # Saatlarını Yükləyin - Qeydləri çəkmək üçün saatlar.\nBoş Oxucu Sahəsinə məhəl qoyma-OnGuarddakı oxucular geri dönmə əleyhinə sahələrdən istifadə etmirlərsə, bunun seçilməsi kart sahibini boş bir yerə köçürməyəcək və potensial olaraq qeyd olunan təhlükəli ərazidə saxlamayacaq.\nOnGuard Təhlükə/Təhlükəsiz Sahələri istifadə edin - Sahələri sinxronizasiya edərkən, bir sahə təhlükəli və ya təhlükəsiz bir bölgə olaraq qeyd olunarsa, XPressEntry məlumatları çəkəcək və bölgələri buna uyğun olaraq əvvəlcədən təyin edəcək.\nKart Sahibi/Ziyarətçilər - Kart Sahibləri və Ziyarətçilərini Sinxronlaşdırmaq üçün Ayarlar\nYalnız kart sahibi. Ziyarətçi yoxdur - İşarələnsə, yalnız kart sahiblərini sinxronlaşdıracaq.\nİstifadəçi Telefon Nömrəsini Sinxronlaşdır - işarələnsə, kart sahibinin telefon nömrəsi sahəsini sinxronlaşdıracaq.\nİstifadəçi E -poçtunu Sinxronlaşdır - İşarələnsə, kart sahibinin e -poçt sahəsini sinxronlaşdıracaq.\nŞəkil Yeniləmə Fonksiyonu - Yenilənmiş şəkil funksiyalarından istifadə edir. Əksər ssenarilərdə standart olaraq yoxlayın.\nNişanları Tarixə/Saata görə deaktiv edin - Nişanın bitmə tarixinə və vaxtına hörmət edin.\nVarsayılan Rol - Sinxronizasiya edildikdə kart sahiblərinə təyin edilmiş Default XPressEntry rolu. Tipik olaraq, Giriş standart olaraq təyin ediləcəkdir.\nProqram Hadisələri - OnGuard Proqram Hadisələri üçün Ayarlar\nProqram Tədbirlərinə Abunə olun - Proqram tədbirlərini aktivləşdirir\nAktivlik Proqramı Hadisələrini Aktivləşdir - Bütün kart sahibi nişan fəaliyyətləri üçün proqram tədbirlərini aktivləşdirir. Toplama və geri dönmə əleyhinə qurulma üçün fəaliyyətləri izləmək üçün tələb olunur.\nNişan və Şəxsi Proqram Hadisələrini Aktivləşdir - Hər hansı bir kart sahibi üçün proqram tədbirlərini və Sistem İdarəçiliyində bir kart sahibinin nişan dəyişikliyini təmin edir. Bu dəyişikliklər qismən və ya tam senkronizasiya tələb etmədən bir neçə saniyə ərzində XPressEntry -ə daxil olacaq.\nAsenkron Hadisə İdarəetmə - Asenkron proqram hadisələri üçün istifadə olunur. Xüsusi hallarda istifadə olunur. Daha ətraflı məlumat üçün Telaeris Dəstəkindən soruşun.\nİşləndikdən sonra Proqram Hadisələrini Sil - Proqram hadisələri XPressEntry -ə əlavə edildikdə verilənlər bazası növbəsinə daxil olur. Nişan fəaliyyəti yaratdıqdan sonra hadisəni növbədən silmək üçün bunu yoxlayın.\nProqram Hadisələrinin Silinməsindən Bir neçə Gün əvvəl - Proqramda növbəyə qoyulan məlumatları saxlamaq üçün günlər.\nYenidən Sayma - Növbədə bir proqram fəaliyyətini emal etmək cəhdlərinin sayı.\nZiyarətçilər - Əvvəlcədən Ziyarətçi Ayarları\nXpressEntry Ziyarətçilərini OnGuard -a göndərin - XPressEntry -dən OnGuard -a qeydiyyatdan keçmiş qonaqları əlavə edin.\nZiyarətçi ID Sahəsi -\nZiyarətçi Şirkət Sahəsi -\nVarsayılan Host Kart Sahibi ID -ni ziyarət edin -\nİzləmə Siyahısı - Kart sahibləri üçün bir siyahı müştəri sahəsi təyin edin\nİzləmə Siyahısı Sahəsi - Sahənin adı\nİzləmə Siyahısı Cədvəli - Cədvəl Adı\nGiriş Fəaliyyəti - XPressEntry əl giriş fəaliyyətini həyəcan siqnalı olaraq OnGuard -a göndərin.\nGiriş Fəaliyyətlərini DataConduIT Hadisələri olaraq göndərin - giriş fəaliyyətlərini göndərmək üçün yoxlayın.\nDataConduIT Mənbə - OnGuard -dan məntiqi mənbə cihazı adını təyin edin\nDataConduIT Qapı Prefiksi -\nSegmentlər - OnGuard -da seqmentlərdən istifadə edildikdə xüsusi seqmentləri çəkin\nSegmentlər - OnGuard seqmentlərinin siyahısını göstərir\nSegment Kart Sahibləri - Segment Kart Sahibləri OnGuard -dan çəkildi\nSegment Ziyarətçiləri - Segment Ziyarətçiləri OnGuard -dan çəkildi\nSegment Readers - Segment Readers OnGuard -dan çəkildi\nSegmentə Giriş Səviyyələri - OnGuard -dan çıxarılan seqmentə giriş səviyyələri\nBarmaq izi - OnGuard -dan barmaq izi şablonlarını çəkin.\nOnGuard -dan Parmak İzi Sinxronizasiyası - Barmaq izi sinxronizasiyasını aktivləşdirir\nBarmaq izi növü ID -\nŞirkətlər - XPressEntry -də şirkətlər sahəsini doldurmaq üçün xüsusi sahələr çəkin\nŞirkətlərin Xüsusi Siyahısı -\nŞirkətlər Xüsusi Ref -\nXPressEntry işləyən istifadəçinin icazələrinin WMI vasitəsilə DataConduIT -ə daxil olmaq üçün kifayət olduğu güman edilir. Bu icazələrə malik olan PC -nin konfiqurasiyasının bu sənədin əhatə dairəsi xaricində olduğu qəbul edilir. XPressEntry, WMI vasitəsilə DataConduIT -ə daxil olmaq üçün System.Management.Impersonation səviyyəsindən istifadə edir.\nDataConduIT və OpenAccess, XPressEntry və OnGuard arasındakı bütün məlumat ötürülməsi üçün istifadə olunur. Nəticədə, DataConduIT -dən düzgün istifadə etmək üçün DataConduIT və OpenAccess qurmalısınız. Bunun sənədin əhatə dairəsi xaricində olduğu güman edilir.\nMəlumat Meneceri Ayarlarına edilən hər hansı bir dəyişiklikdən sonra Tamam'ı basın və Ayarlar Pəncərəsində Saxla'yı basın.\nOnGuard Data Manager Təklif olunan Konfiqurasiya Adımları\nVarsayılan parametrlər xaricində əsas bir quraşdırma üçün təlimatlar aşağıda verilmişdir. Düzgün parametrlər fərqli ola bilər və ətraf mühitin qurulmasına və tələblərinə bağlıdır. Aşağıdakı addımlarda qeyd olunmayan parametrlər haqqında daha çox məlumat üçün yuxarıdakı Baxış bölmələrini oxuyun.\nseçmək Məlumat Menecerini aktiv edin Data Manager sekmesinde.\nSeçin növü açın və seçin Mühafizəçi\nSaxla düyməsini basın. Bu imkan verəcək Məlumat menecerini qurun aktiv etmək üçün düymə.\nGiriş/Çıxış rejimi üçün XPressEntry istifadə edirsinizsə, tipik quraşdırma tələb olunur XpressEntry Fəaliyyətlərini Məlumat Menecerinə göndərin yoxlanıldı.\nAnti-passback və ya Toplama rejimi ilə Giriş/Çıxış rejimi üçün XPressEntry istifadə edirsinizsə, tipik quraşdırma tələb olunur Data Manager Fəaliyyətlərini XpressEntry ilə sinxronlaşdırın yoxlanıldı.\nBasın Məlumat menecerini qurun\nOnGuard, OpenAccess və ya DataConduIT -ə qoşulmaq üçün istifadə edəcəyimiz sinxronizasiya növünü seçin.\nOnGuard proqram serverinin uzaq kompüter adını təyin edin.\nGiriş parametrləri DataConduIT və OpenAccess arasında fərqlənir\nDataConduIT üçün, XPressEntry xidmətinin DataConduIT üçün İstifadəçi icazəsi olan LogOn istifadəçisini istifadə etməsi vacibdir. Bəzi hallarda, məsələn, XPressEntry maşını OnGuard Tətbiq Serverindən ayrı bir sahədədirsə, onu yoxlaya bilərsiniz. DataConduIT Açıq Girişindən istifadə edinvə icazələri olan OnGuard istifadəçisinin istifadəçi adını və şifrəsini əlavə edin.\nOpenAccess üçün əvvəlcə OpenAccess -ə daxil olmaq üçün istifadə edəcəyiniz qovluğu seçin. Yerli OnGuard hesabları üçün seçin . Müvafiq istifadəçi adı və şifrə ilə daxil olun.\nBasın Test Bağlantısı əlaqənin uğurlu olub olmadığını görmək.\nSync növü olaraq DataConduIT seçilsə və OnGuard Kart Sahibi sayı 30,000 -dən çox olarsa, Böyük İstifadəçi Məlumat Dəsti onay.\nCheck Şəkil funksiyasını yeniləyin\nCheck Proqram Tədbirlərinə Abunə olun\nMuster Mode və ya geri ötürmə əleyhinə istifadə edirsinizsə, yoxlayın Fəaliyyət Proqramı Hadisələrini aktiv edin.\nCheck Nişan və Şəxsi Proqram Hadisələrini aktiv edin\nAsenkron Hadisə İdarəçiliyinin işarəsini silin.\nData Manager sekmesinde Save düyməsini basın.\n10.Setup XPressEntry Data #\nBütün parametrlər konfiqurasiya edildikdən sonra, Ayarlar Məlumat Meneceri səhifəsində İndi Tam Sinxronizasiya et düyməsini basın. Kart sahiblərinin sayından asılı olaraq bu sinxronizasiya bir müddət çəkə bilər. 30k kart sahibi sistemi təxminən 20 dəqiqə çəkə bilər.\nQeyd: DataConduIT və tam sinxronizasiyadan istifadə edərək hər cədvəldə 0/0 məlumat alan və heç bir məlumat XPressEntry ilə sinxronlaşdırılmırsa, WMI/DataConduIT icazə məsələləri üçün əvvəlki addımları yoxlayın.\nOnGuard Sistemi qurulduqda və sinxronlaşdırıldıqda, bu məlumatların hamısını XPressEntry -də Əlavə et/Redaktə et sekmesinin altında görəcəksiniz. OnGuard -dan idxal edilən məlumatlar dəyişdirilə bilməz və boz rəngdədir.\nOnGuard -da edilən hər hansı bir dəyişiklik XPressEntry -də aşağıdakı qaydada göstərilməlidir:\nƏn yüksək prioritet: Nişan/İstifadəçi/Zona Doluluq dəyişiklikləri proqram hadisələri aktiv olduqda dərhal yenilənir.\nAşağı prioritet: Qapı/Oxucu/Sahə/XPressEntry Fəaliyyətləri/İstifadəçi İcazələri, Data Manager Sinxronizatoru işə düşəndə yenilənəcək. Bu, "İndi Qismən Sinxronizasiya" düyməsinə basaraq Ayarlar səhifəsi -> Məlumat Meneceri sekmesinden əl ilə işlədilə bilər.\nBu istifadəçilər OnGuard -dan eyni AccessLevel İcazələrinə malikdirlər:\nXPressEntry -də giriş/çıxış icazələri qapılarla təyin olunur. Qapılar iki zona arasındakı portallardır və "Giriş" və ya "Çıxış" ola bilər. Qapı icazələri Xarici Giriş Oxucu və Xarici Çıxış oxuyucusu tərəfindən müəyyən edilir. İstifadəçilər, seçilmiş oxucular üçün OnGuard icazələrinə əsasən bir qapıya girmək və ya çıxmaq icazəsinə malik olacaqlar. OnGuarddakı Giriş və Çıxış üçün təyin ediləcək oxucular da bunlardır. Muster Mode üçün, əl cihazlarının standart Qapı Xarici Çıxış Oxuyucusu, yığılmış istifadəçini OnGuard -da düzgün sahəyə daşımaq üçün istifadə ediləcək və Siqnal Monitorunda görünəcək bir çıxış oxu yaradacaq.\nXPressEntry oxucuları iki kateqoriyaya bölür: "Əllər" və "Oxuyanlar"\nEl cihazları sistemdəki fiziki oxuculara aiddir. Bütün əl cihazları, cihazı müəyyən edən bir GUID -ə malikdir. Hal -hazırda iki növ var:\nServer Oxucu - serverdən nişan fəaliyyəti təyin etmək üçün istifadə olunur. Buna çox güman ki, "Server Oxucu: BİLGİSAYAR ADI" adı veriləcək.\nFiziki Əl Cihazları - Bunlara XPID 100, XPID 200 və digər Android cihazları daxildir.\nSsenariləri toplamaq üçün, hər bir əl üçün Xarici Müster Oxuyucusunu təyin edin. Bu cihazda bir toplama taraması meydana gəldiyində, toplayıcı "çıxış" taraması bu oxucu olaraq Onguard'a göndəriləcək.\nƏgər toplamaq üçün OnGuard zonalarından istifadə edəcəksinizsə, Zona parametrlərini iki dəfə yoxlamağınız məsləhətdir.\nHər hansı bir xarici zonada "Zone Outside" yoxlanılmalıdır.\nƏlavə olaraq, xarici zonalar üçün "Zon bir toplama nöqtəsidir" onay qutusunu yoxlamaq normaldır.\nToplanmaq üçün işğalları izləmək istədiyiniz hər hansı bir ərazidə "Zona təhlükəli bir sahədir" qutusu işarələnməlidir.\nBu seçim Data Manager tərəfindən təyin edilmişsə, XPressEntry fəaliyyəti sinxronlaşdıracaq.\nGiriş/Çıxış fəaliyyətləri Qapıda Xarici Giriş/Çıxış Oxuyucusu üçün OnGuard oxucu dəstinə göndəriləcək.\nDoğrulama və Toplama fəaliyyətləri tarandıqları xüsusi oxucuya göndəriləcək.\nƏl cihaz girişindən istifadə edərkən giriş və çıxış qeydləri Siqnal hadisəsi olaraq OnGuard -a göndərilə bilər. Bu xüsusiyyəti aktivləşdirmək üçün yeni bir Məntiqi Mənbə Yaratmağa başlayın. Sistem İdarəçiliyindən gedin Əlavə Hardware -> Məntiqi mənbələr.\nYeni bir Məntiqi Mənbə əlavə edin.\nYeni bir Məntiqi Cihaz yaradın. Məntiqi Cihazın adı vacibdir və 2 şey tələb edir:\nPrefiks identifikatoru. Məsələn, XPELOGIN_\nMəntiqi cihaz adı, XPressEntry -də yaradılan Qapının adını ehtiva etməlidir. Məsələn, FrontDoor, XPressEntry -də tək bir vahid üçün istifadə edəcəyimiz qapı adıdır.\nXPELOGIN_FrontDoor yaratmaq üçün ikisini birləşdirin. Fərqli bir qapı olsaydı, ikinci logaik cihazı XPELOGIN_BackDoor adlandırmaq olar.\nAltında XPressEntry DataManager Quraşdırmasına qayıdın Qabaqcıl Tab, Giriş Fəaliyyəti Nişanına baxın. Seçin Giriş Fəaliyyətlərini DataConduIT Hadisələri olaraq göndərin.(Bu yazı yazılarkən yalnız DatConduIT tədbirləri dəstəklənir. Tezliklə OpenAccess dəstəyi gələcək.) DataConduIT Mənbə məntiqi mənbə adına yazın. Qurun Qapı üçün DataConduIT Prefiksi Məntiqi Cihaz üçün yaradılan prefiks olaraq. OK düyməsini basın, sonra Saxla. Giriş və Çıxış əl fəaliyyətləri indi OnGuard Alarm Monitorinqinə göndəriləcək XPressEntry Fəaliyyətlərini Məlumat Menecerinə göndərin effektivdir.


Koreyanın səfiri universitetdə olub - serqqapisi.az\nKoreyanın səfiri universitetdə olub\nNəşr edilib 14.12.2012 18:24 |\nKoreya Respublikasının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Çoi Suk-İn Naxçıvan Muxtar Respublikasına rəsmi səfəri çərçivəsində dünən Naxçıvan Dövlət Universitetinə də gəlmişdir. Koreyalı diplomat universitetin magistratura üzrə dekanlığının tədris binasında, Media Mərkəzində, Beynəlxalq münasibətlər və xarici dillər fakültəsində, buradakı informasiya və kommunikasiya vasitələri ilə təchiz olunmuş linqvistika auditoriyalarında, Diplomatiya kabinəsində olmuşdur. Səfir Koreya Mədəniyyət və Dil Tədrisi mərkəzlərində Koreya dilinin tədrisi ilə yaxından tanış olmuş, universitetdə təhsil alan koreyalı tələbələrlə görüşmüşdür. Məlumat verilmişdir ki, mərkəzdə Koreyanın tarixi, milli mədəniyyəti, ali təhsil sistemi ilə bağlı materiallar toplanmışdır. Hazırlıq kurslarında Koreya dilini universitetin beynəlxalq münasibətlərin tarixi və nəzəriyyəsi ixtisası üzrə magistrantı, Cənubi Koreya vətəndaşı, ilk “Koreyaca-azərbaycanca danışıq kitabçası”nın müəllifi Canq Second tədris edir.\nKoreyalı diplomatla keçirilən görüşdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin rektoru, akademik İsa Həbibbəyli ali məktəbin inkişaf yolu, strukturu və genişlənməkdə olan beynəlxalq əlaqələrindən danışmışdır. Rektor Koreyanın ali təhsil ocaqları ilə əlaqələrin inkişafının Asiya ilə əməkdaşlıq baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirmişdir. Qeyd olunmuşdur ki, dünyanın 70-dən çox tanınmış universiteti ilə tərəfdaşlıq edən bu ali təhsil ocağı Cənubi Koreyanın Kimçonq və Busan Kyumqsunq universitetləri ilə də əməkdaşlığa malikdir. Koreya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Agentliyi (KOİCA) ilə universitet arasında “Naxçıvan Dövlət Universiteti üçün elektron təhsil şəbəkəsi və rəqəmsal multimedia infrastrukturunun yaradılması” layihəsi ilə bağlı ilkin razılaşma protokolu imzalanmışdır. Hazırda universitetdə biri doktorant olmaqla, 8 nəfər koreyalı tələbə təhsil almaqdadır.\nKoreya Respublikasının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Çoi Suk-İn ölkələrarası münasibətlərin inkişafından, elm, təhsil sahəsində tərəfdaşlığın əhəmiyyətindan danışmışdır. Koreyanın diplomatik təmsilçisi Naxçıvan Dövlət Universitetində koreyalı tələbələrin ali təhsil alması və Koreya dilinin azərbaycanlı tələbələr arasında tədrisi üçün yaradılan şəraitdən məmnunluğunu ifadə etmişdir. Bildirilmişdir ki, səfirlik əlaqələrin davamlı inkişafı üçün öz köməkliyini əsirgəməyəcək.\nTədbirdə gələcək əməkdaşlıq məsələləri, eləcə də tələbə mübadiləsinin, müştərək videokonfransların, elmi nəşrlərin həyata keçirilməsi ilə bağlı təkliflər müzakirə olunmuşdur.


Sumqayıt sakinləri şəhid generalın yolunu gözləyir | Report.az\nSumqayıt sakinləri şəhid generalın yolunu gözləyir Azərbaycan Ordusunun şəhid olan yüksək rütbəli zabiti, general-mayor Polad Həşimovun Sumqayıt şəhəri 13-cü mikrorayonda yaşadığı beşmərtəbəli binanın qarşısında böyük izdiham yaşanıb.\n14 İyul , 2020 21:33\nAzərbaycan Ordusunun şəhid olan yüksək rütbəli zabiti, general-mayor Polad Həşimovun Sumqayıt şəhəri, 13-cü mikrorayonda yaşadığı beşmərtəbəli binanın qarşısında böyük izdiham yaşanıb.\n“Report”un məlumatına görə, binanın qarşısına toplaşan 1 000 nəfərdən çox insan “Qarabağ bizimdir, bizim olacaq”, “Şəhidlər ölməz, vətən bölünməz” kimi şüarlar səsləndiriblər.\nDaha sonra insanlar önünə çıxan Polad Həşimovun bacısı Arzu xanım qardaşının adına hörmət edilməsini istəyib: “Artıq bir söz istəmirəm. Sadəcə Poladımın şərəfinə, adına, onun zirvəsinə hörmət istəyirəm. Vətənimiz, başımız sağ olsun. O, hamımızın Poladıdır. Poladın cənazəsini Qəbələyə - ailəsi ilə vidalaşmağa aparıblar. Vətənin oğludur, biz də hamı kimi onun bura gətirilməsini gözləyirik”.\nŞəhidin bacısı hadisənin necə baş verdiyini bilmədiyini söyləyib: “Şəhidlərin yanında heç kim olmur. Onlar döyüş bölgəsində olan adamlardır. Bizim kimi isti evlərində oturmurlar. İnsan evində yox, cəbhədə şəhid olur. Dövlət qurumları rəsmi açıqlama veriblər. Şəhidlərimizin şərəfinə uyğun hərəkət etmək lazımdır. Bu adı qazanmaq, o zirvəyə ucalmaq hər adama qismət olmur”.\nO, şəhidin adına layiq şəkildə qarşılanmasını və yola salınmasını xahiş edb: “Mənim qardaşım sizin də qardaşınızdır. Poladı çox adam tanıyır. Onun şərəfinə hamı şahiddir. Xahiş edirəm, onu adına layiq qarşılayaq və yola salaq”.\nDaha sonra Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Teymur Səmədov çıxış edərək şəhidin sabah II Fəxri Xiyabanda dəfn olunacağını bildirib: “Allah cəmi şəhidlərimizə rəhmət eləsin. Hazırda şəhidimizin cənazəsi Qəbələnin Vəndam kəndindədir. Onun bu gün Sumqayıta gətirilməsi gözlənilmir. Qardaşı da, yoldaşı da oradadır. Qarabağ döyüşlərində şəhid olan ilk generalımızdır”.\nİcra başçısının müavini bildirib ki, Prezident İlham Əliyev şəhid generalın dəfn yeri ilə bağlı göstəriş verib.\nT.Səmədovun sözlərinə görə, bu gün şəhər rəhbərliyi şəhidin qardaşı ilə görüşüb: “Hansı kömək lazımdırsa, ediləcək. O təkcə bu ailənin deyil, millətin şəhididir. Hər bir şəhid ailəsi, anası, bacısı başını dik tutmalıdır. Çünki onlar bu xalqın, torpağın bütövlüyü və toxunulmazlığı uğrunda canlarından keçiblər. Gəlin, şəhidimizin adını hər zaman uca tutaq”.\nİnsanlara vətənpərvərlik nümayiş etdirdikləri üçün minnətdarlığını bildirən icra başçısının müavini pandemiya dövründə bu qədər adamın bir yerə toplaşmasının təhlükəsizlik baxımından doğru olmadığını əlavə edib: “Bu gün bizim burada toplaşmağımız məqsədəmüvafiq deyil. Çünki kifayət qədər problemlərimiz var. Pandemiya dövrüdür. Hamı burada ağız-ağızadır. Çox razıyıq ki, bizim belə gənclərimiz var. Allah hamınızdan razı olsun. Birlik, vətənpərvərlik nümayiş etdirirsiniz. Amma dəfn sabah II Fəxri Xiyabanda olacaq. Burada gözləməyin mənası yoxdur”.


Oxu.az - Abşeronda və Suraxanıda qaz xətlərinə qanunsuz qoşulmalar aşkarlanıb - FOTO\n“Azəriqaz” İstehsalat Birliyi (İB) Suraxanı və Abşeron rayonlarında işbazların əməllərini üzə çıxarıb.\n“Azəriqaz”dan verilən məlumata görə, Abşeron rayonunda Xırdalan şəhəri, Mehdi Hüseynzadə küçəsi, 1a ünvanında yerləşən “R+R” Mənzil Tikinti Kooperativinin (MTK) inşa etdiyi binada qazdan qanunsuz istifadə etmə halları aşkarlanıb.\n“Bina iki blokdan və 66 mənzildən ibarətdir. Hazırda 55 mənzildə yaşayış var. Həmin binanın yalnız 31 mənzilində qaz sayğacı quraşdırılaraq qeydə alınıb, abonent kodu təyin edilib. Digərlərinə isə qaz açılışı ilə bağlı hər hansı rəy verilməyib. Bu vəziyyətdən istifadə edən bəzi sakinlər kimlərinsə vasitəçiliyi ilə müxtəlif yollarla qaz xətlərinə müdaxilə edərək qanunsuz qoşulmalar aparıb. İki fakt binanın fasadından aydın göründüyü üçün tam təsdiqini tapıb.\nDaha 10-a yaxın mənzildə belə halların mövcudluğuna dair ciddi əsaslar var. Karantin rejimini əsas gətirərək, sakinlərin mənzil baxışına şərait yaratmaması da binada çox sayda qanunsuz qoşulmanın olduğunu deməyə əsas verir. “Azəriqaz” İB ünvanı qeyd edilən bina sakinlərindən xahiş edir ki, MTK nəzarətçisi (komendant) ilə əlaqə saxlayaraq, mənzillərində qanunsuz qoşulma varsa, həmin xəttin ləğvinə şərait yaratsınlar. Əks halda, bu cür vəziyyət təkcə həmin ailə üçün deyil, bütün bina sakinləri üçün təsəvvür edilməyəcək dərəcədə qəzalı durum yarada bilər”, - deyə qurumun məlumatında bildirilir.\nQurumdan həmçinin bildirilib ki, Suraxanı rayonu, Hövsan qəsəbəsi, Məktəb küçəsində qanunsuz şəkildə qaz xətti çəkilərək dörd fərdi yaşayış evinə “mavi yanacaq” verilib:\n“Dövlət Neft Şirkətinə məxsus pay hasilat torpaqlarının ərazisindən qaz xətti çəkilməsi qadağan olunduğu halda, bu işi podratçı təşkilatlardan biri icra edib və nəticədə, vətəndaşlar aldadılıb. Başqa yerlərdə layihə əsasında quraşdırılmalı olan sayğaclar gətirilərək, bu ərazidə yaşayan vətəndaşların istifadəsinə verilib”.\nQeyd olunur ki, bu cür ərazilərdə daşıyıcı qaz xətləri yaşayış evinin yaxınlığından keçdiyi halda, həmin evə qaz verilişinə icazə verilə bilər.


"Xəzər Lənkəran"ın məşqi - Xəzər Lənkəran 12-ci oyunçu azarkeş qurupu\n“Xəzər Lənkəran”ın məşqi\nbu Fotoqalareya / Xəbər — yazar 12cioyuncu .info —\t12 Yanvar 2016\nYeni futbolçuların transferindən vaz keçən “Xəzər Lənkəran” yanvarın 12-də növbəti axşam məşqini keçirib.\n12cioyuncu.info saytının əldə etdiyi məlumata görə baş məşqçi Yunis Hüseynov klub rəhbərliyi ilə görüşmək üçün paytaxta yollandığından hazırlıq prossesi əvəzedici heyəti çalışdıran Elbrus Məmmədovun rəhbərliyində baş tutub. Stadionun əsas meydançasında saat 16:00-da başlayan və toplu çalışmalardan ibarət olan məşqdən 12cioyuncu.info azarkeş saytının hazırladığı fotoreportaj təqdim olunur.\nMəlumat və fotolardan istifadə edildikdə 12cioyuncu.info saytına istinad zəruridir.\n13 Yanvar 2016 at 11:41\nne tehersen ala,eycanluğduuuuuu\n13 Yanvar 2016 at 00:39\nQürub məşqə də kölgəsini salıb(((\n12 Yanvar 2016 at 23:40\nAxşamınız xeyir müəllim,istər qismən dünyanın düz vaxtı(bir neçə il bundan qabaq)istərsədə indi aləmin qarışıb məzhəbin itdiyi bir vaxtda bəzi ağzıgöyçək (daha doğrusu əli göyçək)saytlar başlayıblar XL haqqında istədiklərini yazmağa gah klub dağılır,gah nə bilim başqa planetlərdən futbolçu gətirilir,gah nə bilim nə!?Şəxsən mənim bunların heç birinə inanmağım gəlmir.Təbii ki,yenə bu mənim şəxsi fikrimdir,bəlkə də yanılıram,faktlar uçurum istiqamətində sürətin artdığını göstərsədə,elə bil ki ümüd hələ var!Allah var,rəhmi də var! Allah sizə də şəfa versin!\n12 Yanvar 2016 at 22:48\nartıq deməkolar ki XLnın 2ciliqaya düşməsi rəsmiləşdi.Onsuz transfer məsələsinə inanmırdım cün ki son zamanlar hec vaxt bunların dediyləri ilə əməlləri düz gəlmirdi özdərində yerə vurmurlar biz və ya hər kəsin nə düşündüyü onların vecinədədeil onlar sadəcə məglubiyyəti həzm edə bilmirlər ancaqogul ona deyərəm uddugu kimi uduzmagıda bacarsın həddənartıq şişirtdüy buları Vallah istəsəydilər yaşadardılar ancaq etmədilər artıq XL varlıgının onlara xeyri yoxdu cunki artiq burda pul qazanmaq olmur manatduşub bunlarcoxozlərin reklam etdilər bizburdan hecnə gudmuruy minnət qoymaqdanbaşqa hecnə bilmirlər hər şeyi edən öz secdikləri və ya öz qohumm əqrəbalarıdı bizdiy olan bilet alıb azerkeşlik etməkdi ondanda artıqın etdüy ancaq dərd cəkəndəbiz olduq həyacanlananda tutulanda hec vaxt yanımızda olmadilar yaritmaz idarəciliy bu vəziyyətə qoydu Xəzəri\nBu elbrus deyib hergun 1 kastorka yemek versinler baw mewqci iwleyerem.onsuzda cixsam harda iwleyecem.bu adam ozune hormet elemir ne deyesen.\n12 Yanvar 2016 at 21:43\nVə nəhayət ciddi islahatlara start verimək məqami çatdi…\n12 Yanvar 2016 at 21:53\nHansı ciddi islahatlar ? Bəs bizim müşahidə etdiyimiz nə idi bu 3 ildə ?\nMəgər daha nəsə var?\n12 Yanvar 2016 at 22:06\nBu 3 ildə yalniz müşahidə etdik amma heç nə edə bilmədik…\n13 Yanvar 2016 at 13:50\nİndi nəsə edə bilırik ki?\n13 Yanvar 2016 at 16:25\nMutləq olacaq.Belə ki Yunis yenə idman direktoru oldu.Məsələ Yunis və ya Elbrusda deyil.Məsələnin köku klubda yuva salan mən bildiyim 4 qurddadir.Bunlar klubdan təmizlənməlidirlər.Hələ də zəli kimi yapişiblar bu “XL”-nin ariq dərisindən.Qopmurlar da….neynəyə bilərik.\n12 Yanvar 2016 at 21:24\naxsaminiz xeyr ////////////////////////\n12 Yanvar 2016 at 20:25\nSalam Admin mellim Orxan Sadıqlı komandadan gedib?\nSalam. Belə deyilir.\n12 Yanvar 2016 at 20:06\ncox isterdim ki fifa bu affa ve pfl qadaga qoyaydi\n12 Yanvar 2016 at 19:20\nAdmin, salam.Deyirler Xezerden xal silinecek,duzdu?\nSalam. Nə bilmək olar, hər şey ola bilər. Min bir cəhdlə “Xəzər Lənkəran”ı sındırmağa çalışırlar. AFFA və PFL özünə əl qatıb, üzünü cırır dağıdır, saçını yolur ki, təki Mübariz Mənsimov tamamilə bezsin və klubun inventarlarını salxayıb getsin. O da getmir ki, getmir. AFFA da gah FİFA-nı gah da UEFA-nı “Xəzər Lənkəran”a qarşı kökləyir. Mənsimov da yaman yapışıb öz mallarından.\n12 Yanvar 2016 at 19:55\nAdmin Soccarla Palmali bir suru ortag projeleri var, baxsan gorsen boyuk tedbirlerde Affanin ve Palmalinin prezdenti bir birine qardas kimi davranirlar….Men sexsen Affanin bize qarsi uefa ni ve ya Fifanin koklemesine inanmiram, onsuzda hec ehtiyac yoxdu….Bu basi boslar klubu ele gune qoyublarki, Uefa ve Fifani nezerini ustumuze cekibler, ve problemin altindanda cixa bilmir klub….bele cox davam etmez, sonu mence dagilacaq…yada sumqayit kimi ondan da pis iller boyu suruneceyik….\nGəlin əvvəlcə “projeleri var” yox, ” projeleri vardı”, “qardas kimi davranirlar” yox, “qardas kimi davranirlardılar” kimi yazaq. Çünki xoş münasibətləri keçmiş zamana aiddir. İndi isə vəziyyət tam ayrıdır. Üstəgəl neftin qiymətinin düşməsi bütün proje-mrojelərin üstündən qalın xətt çəkib. Qaldı “Bu basi boslar” söhbətinə. Bu klubun özündən əvvəl sponsorunun strukturunda problem var. Hər şey pis nə varsa ordan gəlir.\n12 Yanvar 2016 at 18:39\nbu 10 futbolcu ile premyer liqada oynamaq olar?\n12 Yanvar 2016 at 18:07\nAdmin Salam necəsiz?Xəbə düzdü?Birdə klub yayda dağılır?\nSalam. Yaxşıyam çox sağ olun. Yəqin zarafat edirsiz. Çünki belə sualları məncə ancaq zarafata vermək olar. Əvvəla bu xəbərdə ki, siz keçid qoymusuz burada nəsə maraqlı və aktual bir şey yoxdur ki, ona reaksiya verək. İkincisi hələ bir yaya çıxaq. Bəlkə yaya qədər elə dünya dağıldı.\n12 Yanvar 2016 at 17:49\nSalam Admin.Bu Komanda da bir adam yoxduki çıxsın bizə vur dəqiq məlumat versin. Nə baş verir .niyyətləri nə.qoy camaatda bilsin də. Ölmək ölməkdir daha can vermək nə.\nSalam. Klubda bu işi görməli olan klubun mətbuat xidməti və xidmətin rəhbəridir. Amma o da dəqiq heç nə deyə bilmir. Çünki klubun idarəçiliyi İstanbul ofisi ilə Bakı ofisinin arasında qalıb. Belə olduqda da bəzən klubun özündə bir çox məsələlərdə dəqiq heç nə bilinmir. Biz hələ o vaxtlar deyirdik ki, “Xəzər Lənkəran” xoş gün görmək istəyirsə ofis mütləq Lənkərana köçməlidir. Bütün səlahiyyətli idarəçilik də məhz burada olmalıdır. Amma belə olmadı. Yenə də həmin idarəçilik qaldı. Bir də görürdün ki, Mübariz Mənsimov gah bir qərar verdi, sonra da oradakı Türklər onu öz təbliğatları ilə başqa qərar verməyə sövq etdilər, gah da yerli rəhbərlik tam ayrı qərar verdi. Və bu da klubun yöndəmsizlik çabalarında qalmasına xidmət etdi.


Politoloq: “Qərbin ikili standartları rəsmi Bakıya yaxşı məlumdur” AÇIQLAMA | Sia.az\nPolitoloq: “Qərbin ikili standartları rəsmi Bakıya yaxşı məlumdur” AÇIQLAMA\nSiyasət - 08.10.2016 09:54 - Oxunma sayı: 6321\n“Bu yaxınlarda Avropa Parlamenti səsləndirdiyi rəsmi bəyanatla Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı çox ədalətli mövqe nümayiş etdirdi. Azərbaycan ictimaiyyəti yaxşı bilir ki, bir il ərzində Azərbaycan Avropa Parlamenti ilə bütün əlaqələri kəsmişdi, Avronest qurumundan çıxmışdı. Bunun da səbəbi var, ictimaiyyət bunu bilir. Sadəcə olaraq, demək istəyirəm ki, bu, bizim günahımızdan olmayıb. Biz günahkar deyilik. Bizə qarşı ədalətsizlik nümayiş etdirilib. Bizə qarşı diplomatiyada qəbuledilməz sözlər işlədildi. Təbii olaraq, biz də öz sözümüzü dedik”. Bunu SİA-ya politoloq Zaur Məmmədov Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə oktyabrın 7-də Nazirlər Kabinetinin 2016-cı ilin doqquz ayının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş iclasında səsləndirilən fikirlərə münasibət bildirərkən deyib.\nPolitoloqun sözlərinə görə, Azərbaycan Prezidenti daxili və xarici siyasətindəki müstəqilliyi ilə seçilib: “İş orasındadır kı, ölkəmizdən başqa digər keçmiş sovet respublikalarının apardığı xarici və daxili siyasət suveren deyil. Əslində, dünyanın bir çox siyasi aktorlarının xoşlarına gəlmədikləri də məhz budur. Azərbaycan müstəqil daxili və xarici siyasət aparır və bizə heç kim nəyisə diktə edə bilməz. Qərb ölkələrinin bizə qarşı apardıqları ikili standartlar rəsmi Bakıya yaxşı məlumdur. Gürcustan və Ukraynadan fərqli olaraq Azərbaycanın ağlı başındadır və biz başa düşürük ki, regional və beynəlxalq münasibətlərdə Azərbaycanın tərəfdaşlara ehtiyyacı var”.\nZaur Məmmədov əlavə edib ki, təkcə Avropa və ABŞ Azərbaycana deyil, həm də Azərbaycan onlar üçün çox lazımdır: "Zəngin neft–qaz yataqları, müsəlman türk dövləti olan Azərbaycanın yerləşdiyi məkan onları bizimlə dil tapmağa vadar etməlidir. Cənab Prezident çox düzgün şəkildə Qərb dairələri tərəfindən bizə təzyiqlər gəldiyini vurğulayıb”.


Səsvermə günü polislərin fəaliyyəti ətrafında ictimai-siyasi müzakirələrə daha bir ekspert rəyi…\n12 Fev. 18:02\nVüqar Rəhimzadə: “Şərəfli peşə sahibi olan polislərimizi qınamaqdansa, qanunlarımızın aliliyinə, asayiş keşikçilərinin qanuni tələblərinə əməl etmək lazımdır”\n«Ölkəmiz öz qürurlu tarixində daha bir siyasi kampaniyanı uğurla başa vurdu. 9 fevral parlament seçkiləri demokratik inkişaf istiqamətində atılan növbəti addım kimi yaddaşlara yazıldı. Bunu təkcə ölkə ictimaiyyəti deyil, seçkiləri müşahidə etmək üçün Azərbaycana gələn beynəlxalq müşahidəçilər də öz hesabatlarında, açıqlamalarında xüsusi olaraq vurğuladılar. Heç şübhəsiz ki, bu faktlar, demokratik, şəffaf və ədalətli formada təşkil olunan parlament seçkiləri həyata keçirilən siyasi islahatların növbəti mərhələsi kimi yüksək qiymətləndirilir”. Bu fikirləri KİV-ə açıqlamasında Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvü, “İki sahil” qəzetinin baş redaktoru Vüqar Rəhimzadə söyləyib.\n«İki sahil» qəzetinin baş redaktoru bildirib ki, ölkəmizin uğurlarına sevinənlərlə bərabər, inkişafımıza qısqanclıqla yanaşan xarici və daxili dairələr də öz çirkin əməlləri ilə hələ də “nəfəs aldıqlarını” nümayiş etdirməyə çalışırlar: «Daxili İşlər Nazirliyinin dünən yaydığı məlumatda da qeyd edildiyi kimi, Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) qarşısında bir qrup şəxs icazəsiz aksiya keçirməyə cəhd edib. MSK nümayəndələri onlarla söhbət aparmağa çalışıblar, amma icazəsiz aksiyada iştirak edənlər buna məhəl qoymayaraq öz qanunsuz hərəkətlərini davam etdiriblər. Əraziyə gələn polis əməkdaşları qanunsuz aksiyanın dayandırılmasını tələb ediblər. Bütün xəbərdarlıqlara baxmayaraq, onlar yenə də öz əməllərindən əl çəkməyiblər. Təbii olaraq polis qanunun tələb etdiyi kimi, öz vəzifə borcunu yerinə yetirərək bu qeyri-qanuni aksiyanın qarşısını alıb. Bu, bir qürurverici faktdır ki, Azərbaycan hüquqi dövlətdir. Ona görə də hər kəs ölkə qanunlarına əməl etməli, ona tabe olmalıdır. Təbii ki, belə özbaşınalıqların qarşısı daim dövlətçiliyin keşiyində dayanan Azərbaycan polisi tərəfindən qətiyyətlə alınacaq, qanunsuz əməllərə və hərəkətlərə hüquqi qiymət veriləcək.»\nParlament seçkilərində məğlub olmuş bəzilərinin sifarişini yerinə yetirən bu qanun pozucuları dərk etməlidirlər ki, Azərbaycanın Milli Məclisi 125 nəfərdən formalaşır və qanunverici orqana ən yüksək səs toplamış qaliblər deputat seçilir. Bu il parlament seçkilərində rekord həddə namizəd qeydə alınmışdır. Namizəd olmuş 1500-ə yaxın insanın hamısını 125 yerə sığışdırmaq mümkün deyil. Bu, seçkidir. Bu, bir siyasi mədəniyyət tələb edən böyük siyasi aksiyadır. Bu reallığı hər kəs anlamalı, məğlub olmuşlar isə öz riyakar niyyətlərindən əl çəkməli, məğlubiyyətlərini etiraf etməli, qalib olmuşlara xoş arzularını ifadə etməlidirlər. Budur sivil seçki mədəniyyətinə xidmət, bunun əksinə olaraq qanunları pozub hansısa qüvvənin, yaxud kimlərinsə çirkin sifarişlərini yerinə yetirmək ən böyük cinayətdir. Cinayət isə cəzasız qalmamalıdır. Kimliyindən asılı olmayaraq bütün vətəndaşlar qanunun aliliyinə və insanların seçiminə hörmətlə yanaşmalı, qanunun qarşısında bərabərhüquqlu məsuliyyət daşımalıdır. Şübhə etmirəm ki, bu hərəkətləri və əməlləri törədənlərə qarşı qanunun aliliyi ilə yanaşılacaq, qanunu pozan insanlar layiqli cəzalarını alacaqlar.\nVüqar Rəhimzadə vurğulayıb ki, 9 fevral parlament seçkilərində səsvermə zamanı sosial şəbəkələrdə yayılan bəzi videolarda polisin guya zorakılığa yol verməsi ilə bağlı fikirlər formalaşdırılmağa da cəhdlər olub: “Sözsüz ki, bütün bunlar qərəzli və ədalətsiz yanaşmalardır. Qeyd edək ki, polis yalnız Seçki Məcəlləsi ilə nəzərdə tutulmuş halda – rəsmi dəvət əsasında seçki məntəqələrinə gəlib asayişi bərpa edir, qanunauyğun tədbirlər həyata keçirir. Bəli, biz bir məntəqədə buna rast gəlmişik. Məntəqə sədri qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq, ərazidə xidmət aparan polis əməkdaşlarını məntəqəyə dəvət edib və orada olan müşahidəçinin seçki prosesinə yersiz müdaxilə etməsini və seçicilərin normal səs vermələrinə maneələr yaratdığını bildirib. Polis həmin şəxsi nizam-intizama dəvət edib, ondan məntəqəni tərk etməsini istəyib. Amma həmin şəxs polisin qanuni tələbinə əməl etməyib və müqavimət göstərib. Polislər güc tətbiq etməklə onu məntəqədən kənarlaşdırıblar. Ciddi xəbərdarlıqdan sonra onun yenidən məntəqəyə daxil olmasına icazə verilib. Hesab edirəm ki, polis səsvermə günü öz xidmətini yüksək səviyyədə, qanunun tələbinə uyğun formada həyata keçirib, seçicilərin rahat formada səs verməsi üçün lazım olan bütün tədbirlər görülüb”.\n“İki sahil” qəzetinin baş redaktoru əlavə edib ki, polisi qaralamaq, onun fəaliyyətinə kölgə salmaq siyasi riyakarlıqdır və bu kimi hallar qəbuledilməzdir: “Nəzərə almaq lazımdır ki, polis qanunun ona verdiyi imkanlar daxilində hərəkət edir. Polisin əsas vəzifəsi isə ölkədə asayişi, insanların təhlükəsizliyini qorumaqdır. Əgər kimsə qanunu pozursa qarşısında asayiş keşikçisini görəcək. Bu, dünyanın hər yerində belədir. Götürək elə Avropa ölkələrini. Zaman-zaman biz bu ölkələrdə insanların keçirdikləri aksiyaların və polislə qarşıdurmaların şahidi oluruq. Heç kim deyə bilməz ki, qanunu kobud şəkildə pozan, vəhşilik edən hansısa şəxsin hərəkətlərinə göz yumulur. Əgər kimsə polisin nəzakətli formada edilən tələbinə əməl etmirsə, ona qarşı güc tətbiq etmək artıq qaçılmazdır. Bütün bunlar da polisin qanuni vəzifələridir. Hər zaman təhlükəsizliyimizin keşiyində dayanan, şərəfli peşə sahibi olan polislərimizi qınamaqdansa, qanunlarımızın aliliyinə hörmət etmək və polisin qanuni tələblərinə sözsüz əməl etmək lazımdır”.


2018-ci il iqtisadi inkişaf ili kimi tarixə düşəcək - Vüsal Qasımlı\n19 Dekabr 2017, 16:42 (GMT +4)\nBakı, 19 dekabr, SalamNews, A.Kərimov. İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi (İİTKM) Xəzər Universitetində “Azərbaycanda iqtisadi islahatlar: Nailiyyətlər və perspektivlər” mövzusunda ictimai mühazirə təşkil edib.\nSalamNews xəbər verir ki, tədbirin açılışını Xəzər Universitetinin dekanı Dr. Ceyhun Məmmədov edib.\nO bildirib ki, Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun və ixracın şaxələnməsində, insan kapitalının inkişafında Strateji Yol Xəritələrinin rolu böyükdür. Onun sözlərinə görə, Xəzər Universitetində bu mövzuda mühazirənin təşkil olunması, ölkədə aparılan islahat prosesi barədə ətraflı məlumatların təqdim edilməsi, gənclərin maariflənməsi baxımdan əhəmiyyətlidir. Xəzər Universitetinin rektoru Dr.Hassan Niknafs iştirakçıları salamlayaraq bildirib ki, Universitetin tələbələri beynəlxalq proqram və layihələrdə fəal iştirak edir.\nBu səbəbdən də ölkədə aparılan islahatların onlara düzgün təqdim olunması Azərbaycanın müsbət imicinin formalaşmasına öz təsirini göstərir. Xəzər Universitetinin tədris işləri üzrə prorektoru, professor Məhəmməd Nuriyev isə bildirib ki, təhsil ocaqlarında,auditoriyalarda aparılan nəzəri diskussiyalar, müəyyən proses çərçivəsində tədricən praktiki müstəviyə keçir.\n“Azərbaycanda Strateji Yol Xəritələrinin qəbul edilməsi, islahat prosesinə zamanında start verilməsi Azərbaycanın dünyada tüğyan edən böhran vəziyyətindən qismən sabit çıxmasına səbəb oldu. Ən əsası isə bu islahat prosesində mühüm yer biliyə və insan kapitalına yönəlib.” Daha sonra İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin icraçı direktoru Vüsal Qasımlı müəllim – professor, eləcə də tələbə heyətinə “Azərbaycanda iqtisadi islahatlar: Nailiyyətlər və perspektivlər” mövzusunda ictimai mühazirə təqdim edib.\nVüsal Qasımlı qeyd edib ki, tədris ili başlayandan bəri Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 10-a yaxın universitetdə belə görüşlər keçirilib. Bu görüşlərin hər birində iştirakçıların marağının və müsbət rəyinin şahidi olub: “Dördüncü sənaye inqilabı şəraitində big data, əşyaların interneti, 3D printer, kvant hesablamaları, həmçinin bio, nano və koqnitiv texnoligiyalar mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan bu çağırışlara cavab vermək üçün Prezident İlham Əliyev qeyd etdiyi kimi insan kapitalını inkişaf etdirir, infrastrukturu yaxşlaşdırır və islahatları davam etdirir. Həm Dünya Bankı, həm də Beynəlxalq Valyuta Fondu Prezidentin rəhbərliyi ilə aparılan yeni nəsil islahatların müsbət nəticələr verdiyini qeyd edirlər. Bu il qeyri-neft sektorunda 2,5 faiz, qeyri-neft sənaye sahəsində 3 faizdən çox, aqrar sektorda isə 4 faizdən çox inkişafa nail olunub.\nBeləliklə 2017 –ci il sabitləşmə, 2018-ci il isə iqtisadi inkişaf ili kimi tarixə düşəcək.“ Qeyd edək ki, ictimai mühazirədə 200 dən artıq professor-müəllim və tələbə heyəti iştirak edib. Mühazirədən sonra universitetin müxtəlif kafedralardan ibarət professor müəllim heyəti aktiv olaraq, onları maraqlandıran suallar ünvanlayıblar.\nVüsal Qasımlı Avropa İttifaqının səfirlərini qəbul edib (FOTOLAR)\nAzərbaycana investisiya yatırmaq üçün ölkəmizə gəlməyə ehtiyac yoxdur - Vüsal Qasımlı\nPA-nın strukturunda dəyişikliklər iqtisadi siyasətlə iqtisadi islahatların daha səmərəli sinerjisini təmin edəcək - Vüsal Qasımlı